Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу жайлы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1. Қылмысқа қатысудың түсінігі мен түрлері
1.1 Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысудың түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2 Қылмысқа қатысудың түрлері мен нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9

2. Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығы мен жазасын даралау
мәселелері
2.1 Қылмысқа қатысушылардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.2 Қылмысқа бірге қатысушылардың жауаптылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
2.3 Қылмысқа қатысушылардың қылмыс істеуден бас тартуы ... ... ... ... ... ... ... 26

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Ғасырлар тоғысында тәуелсіздік туын берік қадап, өз алдына егемен ел атанған Қазақстан мемлекетінің даму бағытын басқаша саралап, жаңаша жолға түскеніне де он жылдан асты. Еліміздің мызғымас ірге тасы қаланып, Қазақстан Республикасы Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болып енді, тәуелсіз мемлекет ретінде 120-дан астам елдер мойындады. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің он жылдығына арналған салтанатты жиналысында сөйлеген сөзінде «біз осы жылдар ішінде, сөз жоқ талай ондаған жылдарға татырлық жылдан өттік, біз Конституция қабылдадақ, онда билік құрудың жаңа қағидаттарын бекітіп, азаматтардың негізгі құқықтарын қорғауға алдық.
1 Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексiне түсiнiк.- Алматы: Норма К, 2004.- 647 б.
2 Әпенов, С. Қылмысқа қатысушылық бойынша қылмыстық құқықтағы жауаптылықты жекешеленудің құралдары //Әділ сот.- 2010 - №2.- 17 - 19 б.
3 Мұратханова М. Б. Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығы мен жазасын даралау: Автореферат.- Астана: Б.ж., 2007.- 30 б.
4 Өзбеков Д. Ө. Қылмысқа қатысу нысандары мен түрлерінің теориялық мәселелері.- Қарағанды, 2002.- 30 б.
5 Әпенов С. М. Қылмысқа қатысушылық: Теория және практика мәселелерi.- Алматы: Заң әдебиетi, 2006.- 173 б.
6 Ағыбаев А. Қылмысқа қатысудың негіздері // Заң.- 2010.- №5. - 18-24 б.
7 Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық, жалпы бөлім. Алматы, 2001
8 Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы. Алматы, 2001
9 Наумов А.В. Қылмыстық құқығы. Астана, 2008
10 Наумов А.В. Осы заманғы қылмыстық құқықтың негізгі
тұжырымдамалары. Алматы, 2005.
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
......................................................3
1. Қылмысқа қатысудың түсінігі мен түрлері
1.1 Қылмыстық ... ... ... Қылмысқа ... ... ... ... ... жауаптылығы мен жазасын даралау
мәселелері
2.1 ... ... ... бірге ... ... ... ... ... ... ... жұмысының өзектілігі. Ғасырлар тоғысында тәуелсіздік ... ... өз ... ... ел атанған Қазақстан мемлекетінің даму
бағытын басқаша саралап, жаңаша жолға ... де он ... ... мызғымас ірге тасы қаланып, Қазақстан ... ... ... мүше ... енді, тәуелсіз мемлекет ретінде 120-дан ... ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаев
Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің он ... ... ... ... сөзінде «біз осы жылдар ішінде, сөз жоқ талай ондаған
жылдарға татырлық жылдан өттік, біз Конституция ... онда ... жаңа ... ... азаматтардың негізгі құқықтарын қорғауға
алдық. Біздің басты жетістіктеріміз – 1995 ж. бүкіл халқымыз қабылдаған осы
Конституцияның жемісі», деді.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... заңмен қорғалатын әлеуметтік жоғары
құндылықтар ретіндегі адам құқықтары мен бостандықтарының ... ... тану ... ... ... тұжырымдамада көзделген шараларды орындау Қазақстанда
демократиялық, зайырлы, әлеуметтік, құқықтық ... ... ... ... ... қылмысқа қарсы күрестің 2000-2002 жж.
Арналған түбегейлі бағдарламасында ...... ... ... демократияландыруды одан әрі тереңдете түсу, құқықтық ... , ... ... қолдану іс-тәжірибесінің өзгеруіне, жаңа
құқықтық институттардың ... ... ... ... заңнамалық реттелуін қалайды.
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... 1997 жылы ... ... кодексінің 27-бабында «Екі
немесе оданд а көп адамның қасақана қылмыс ... ... ... қылмысқа қатысу деп танылады»— делінген.
Қылмысқа қатысудың түрлері қылмыс істеуге ... ... ... ... ... ... мен ... байланысты
қоса орындаушылық және тар мағынадағы қылмысқа қатысушы болып екі ... ... ... ... топ ... ... қоса орындаушылық деп
атаймыз. Қылмысқа қатысудың бұл түрі бойынша қылмыс ... ... да сол ... қылмыстың объективтік жағының белгілерін басынан
аяғына дейін немесе жекелеген қатысушылардың ... ... ... ... ... ғана ... ... Мұндай ретте қылмыстың зардабы
қылмысты қоса орындаушылардың ортақ әрекетінің жиынтығының нәтижесі болуда.
Тар ... ... ... қылмыс істеуге
ұйымдастырушының: айдап салушының ... ... ... ... ... Ал қоса ... қылмысқа қатысушылардың барлығының бір-
бірінің өзара әрекеті жөнінде хабардар болуы және ... ... ... істейтінін білуі қажет.
Қазақстан аумағында қылмысқа қатысушылықпен 2003 -22356; 2004 -21993;
2005 -19342; 2006 -16491; 2007 -14360; 2008 -16573; 2009 -15310 ... Осы ... ... ... арқылы жасалған қылмыстардың жалпы
қылмыстылықтың үлес салмағын салыстырып қарасақ, онда 2003 жылы ... ... ... ... 13,6%; 2004 ж.-13,8%; 2005 ж.-
13,8%; 2006 ж.-13,3%; 2007 ж.-9,6%; 2008 ж.-10,2%; 2009 ж.-9,2% болып ... ... ... ... ... төмендеп келе жатқандай
көрінеді, алайда бұл - кылмысқа қатысушылықпен жасалған қылмыстылық пен
қылмысқа ... ... ... әлі де толық көңіл
бөлінбей отырғандығыныц куәсі деп атап ... ... ... ... ... және ... Республикасы қылмыстық
заңдары негізінде қылмыстық құқықтық мәселелердің шешілуіне өз үлесін
қосқан ... ... ... ... ... Г.М.Мұқашев, И.И.Рогов, А.А.Смағұлов және т.б. ғалымдардың
еңбектерін айтуға болады.
Қазақ ССР-нің ... ... ... ... ... ... ... Л.М.Вайсберг, У.С.Жекебаев,
Р.н.Судакованың ғылыми еңбектері бар.
Зерттеу жұмысының ... мен ... ... ... ... оның ... мен түрлерінің тарихына шолу жасау арқылы қылмысқа
қатысуға терең және жан-жақты зерттеу мақсаты ... ... Осы ... ... шешу ... жетуге болады:
- қылмысқа қатысу нысандары мен түрлерінің жауаптылығын көздейтін
қылмыстық – ... ... ... ... ... және ... ... сипаттау;
- қылмысқа қатысу нысандарының жіктелу өлшемдерін белгілеп, оларға
қылмыстық - құқықтық сипаттама беру;
- қылмысқа қатысушылардың ... мен ... жеке ... ... қылмысқа қатысу нысандарының ерекшеліктерін анықтау.
1. Қылмысқа қатысудың түсінігі мен түрлері
1.1 Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысудың түсінігі
Қылмысқа қатысу қылмыстық құқық бойынша ... ... ... ... ... өйткені жеке дара кылмыс жасауға қарағанда қылмысты
осы нысанда істеудің қауіптілік дәрежесі және ... ... да ... ... күш ... бір ... бірнеше қылмысты істеуі олардың —
қатысушылардың — өзара бірін-бірі қолдауы, қылмыс істеуді жеңілдетіп қана
қоймайды, ... ... ... заң қорғайтын қоғамдық қатынастарға үлкен
қауіп келтіреді немесе соны келтіру қаупін туғызады. Қылмыс істеуді ... ... ... ... өзін ... ... жағдайларда бір
адамның қолынан келмейтін қылмысты істеуді дайындауға немесе жүзеге асыруға
мүмкіндік береді.
Көптеген ауыр қылмыстарды, атап айтқанда, ... ... ... ... ... талан-таражға салу, валюталық операциялар жөніндегі ережелерді
бұзу, парақорлық, әйел ... кісі ... ... ... ... істеу
арқылы жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасында қылмысқа қатысудың ұғымы ... 1997 жылы ... ... ... ... ... ... а көп адамның қасақана қылмыс жасауға қасақана бірлесіп
қатысуы ... ... деп ... ... ... ... ... болып табылатын қылмысқа қатысудың
өзіндік объективтік және субъективтік белгілері бар. ... ... ... бір ... бір қылмысқа екі немесе одан да ... ... ... ... Бұл ... ... бәрінің есі
дұрыс, қылмыстық заң бойынша жауап беретін жасқа толған болуы қажет. Есі
дұрыс емес ... ... ... ... беру ... ... ... істеуге пайдалану қылмыс жасаудың құралдары болып
саналады, сол себептен ол қылмысқа қатысу болып ... ... ... ... ... ... қылмысты тікелей орындаушы ретінде
жауап береді. Ал кәмелетке толмаған адамды қылмыстық іске тарту ... ... жеке ... ... ... есептеледі. Қылмыс істеуге
қатысуда екі немесе одан да көп адам ... ... ... ... ... кылмыс істеуге бірлесіп катысу деп, оны ... ... ... ... әрекеті белгілі бір қылмысты ... және ... ... ... ... ... ... Өзінің мәні
жөнінен жекелеген адамдардың кылмысқа қатысуы әр ... ... ... ... ... бөліміндегі тиісті баптарда көрсетілген
қылмыстарды тікелей ... ... ... ... ... ... ... (айдап салушы), қылмыс істеуді ұйымдастырған немесе оған
басшылық етуші (ұйымдастырушы) немесе ... ... ... ... ... да кіруі мүмкін. Қылмысты ұйымдастырушылардың ... ... әр ... және әр ... ... ... ... туғызумен бірге уақыты жағынан істелген
қылмысты орындаушының әрекетінің алдын алуы ... ... ... ... ... ... осы ... әрекетті істеумен себепті байланысты
болуы шарт.
Әрбір қатысушының әрекеттерінің өзара себепті ... ... ... ... ... ... ... қылмысты іс-
әрекеттерінің салдары екендігін дәлелдейді, барлық ... ... ... ... алғы ... екендігін көрсетеді.
Қылмысқа қатысуда іс-әрекет пен қылмыстың зардабының ... жеке ... ... ... ... өз ерекшелігі бар.
Қылмысқа қатысуда қылмыстың зардабы мен орындаушылардың немесе ... ... ғана ... болады. Айдап салушы,
көмектесуші, кейде ұйымдастырушы тікелей зиян келтірмейді. Олар тек ... ... ... себепші болады. Мұндай себепші болу қылмысты
тікелей орындаушыға оның қылмыс ... ... ... ... ... ... Субъективтік жағынан ... ... ... ... ... қасақана істегенін білдіреді.
Бұл жерде екі немесе одан да көп адамдардың ... ... ... ... ... ... көмектесушінің, орындаушының
істейтін қылмысының мәнісінен хабардар болатындығы және олардың өз іс-
әрекеттерімен орындаушыға қылмыс ... ... ... немесе соған
түрткі болатыны туралы сөз болып отыр.
Қылмысқа қатысу тек ... ... ... ғана ... ... ... қылмысқа қатысушылық болмайды.
Л., Н. деген азаматтар төбелеске бірге қатысып, қарсыластарының ... де ... ... ... бір адам ауыр ... ... халық соты нақтыланбаған тікелей қасақаналыкпен істелген қылмысты
әрекет деп бағалап, оларды Қылмыстық кодекстің ... ... ... Себебі олар пышақ жұмсаудан кез ... ауыр ... ... ... ... мүмкіндігіне саналы түрде жол берген.
Қылмысқа қатысушылардың әрқайсысының ниетінің мазмұнына ... ... ... ... мәнісін сезу, сондай-ақ сол
адамның қылмысты жалғыз өзінін емес, басқалардың әрекетімен бірге жасайтын
мән-жайларды сезінуі ... ... ... көмектесуші немесе айдап салушы
қылмысты орындаушының істейтін қылмысының, ... ... және ... ... істеуіне жағдай туғызатынын сезінуі қажет.
Ал қылмысты орындаушы болса ол қылмысқа басқа ... ... ... немесе жасауына жәрдем жасағанынан әр уақытта да
хабардар болады. Оның ... ... ... ... бірлесіп
қылмыс жасауға деген өзара келісім болады, мұның өзі ... ... өз ... ... ... асырылатындығын және
мұның қылмысты іс-әрекеттің тиімді түрде жүзеге асырылатындығын көрсетеді.
1.2 Қылмысқа қатысудың түрлері мен нысандары
Қылмысқа қатысудың нысандары және ... ... ... анықтау
қылмысқа қатысушылардың субъективтік байланыстарының сипаты мен ... ... ... ... ... қатысушылардың
өзара объективтік байланыстарының мәніне, қылмысқа қатысушылардың өзара
өрекеттестігінің ... және ... ... ... ... ... Қылмысқа қатысушылардың әрекеттерінің келісушілік
дәрежесіне байланысты қыллмысқа қатысу екі түрлі нысанға алдын ала ... ... және ... ала ... ... қатысу болып бөлінеді. Бұл
нысандар Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінде әр ... ... ... алдын ала келісіп қылмысқа жай қатысу, ұйымдасқан топ болып және
кылмысты ... ... ... ... ... ... құқық теориясы қылмысқа қатысудың ... ... ... түрлері қылмыс істеуге ... ... ... ... ... ... мен сипатына байланысты
қоса орындаушылық және тар мағынадағы қылмысқа қатысушы ... екі ... ... ... ... топ ... істеуін қоса орындаушылық деп
атаймыз. Қылмысқа қатысудың бұл түрі бойынша қылмыс істеуге қатысқандардың
барлығы да сол істеген қылмыстың ... ... ... ... ... ... жекелеген қатысушылардың қылмыстын объективтік жағының
бір ... ... ғана ... ... Мұндай ретте қылмыстың зардабы
қылмысты қоса орындаушылардың ... ... ... ... ... ... қатысушылықта орындаушы қылмыс істеуге
ұйымдастырушының: айдап ... ... ... ... білмеуі де
мүмкін. Ал қоса орындаушылықта ... ... ... ... өзара әрекеті жөнінде хабардар болуы және қатысушылардың қылмысты
бірге тікелей ... ... ... ондай болмаса адам қылмысты жеке істеген болыл саналып, ... ... ... ... ... ғана ... ... Тар
мағынадағы қылмысқа қатысушылыкқа тән белгілердің бірі ... ... ... ... ... ... Қылмысқа қатысудың бұл
түрі бойынша қылмыстың объективтік жағының белгілерін тікелей орындаушы
ғана ... ... ал ... ... ... және ... ... атқаратын осы іс-әрекеті ... ... ... ... ... мен түрін бір-бірінен бөліп қарауға ... ... ... ... де ... ... көп жағдайларда
ұйымдастырушы және көмектесуші басқа қатысушылармен бірге тікелей кылмыстың
объективтік жағының ... ... ... оның бір ... ... ... ... ретте қылмысқа алдын ала келісіп қатысу (қатысу
нысаны) қоса орындаушының және тар ... ... ... ... ... ... орын алады. Қылмысқа
қатысу нысаны мен түрлерін ... ... ... ... және жазаны
даралау мәселесін шешуге әсер етеді. Қылмысқа ... ... мен ... ... ... ... ... қоғамға қауіптілігінің
сипаты мен дәрежесін анықтауға және қылмысқа катысушылардың әрекеті мен
келісушілігінің дәрежесін есепке ... ... ... ... байланысы тығыз болса, олардың әрекеті ұйымдасқан сипатты білдіреді.
Мұның өзі олардың істеген қылмысының ... ... ... аталған бапта қылмысты іс-әрекетті істеудің ... ... ... ... ... ... ... іс
жүзінде қатысушылардың өзара ... ... ... ... ... болғанына немесе болмағанына байланысты қылмысқа қатысу
нысаны тәмендегідей бірнеше түрге бөлінеді.
Алдын ала келіспей ... ... ... ... Мұндай ретте
қылмыс топ арқылы алдын ала келіспей, қоса орындаушылық түрінде, қылмысқа
қатысушылардың арасында ... ... ... ... уақытта
орын алмаған жағдайда істеледі. Бұл жағдайда қылмысты ... ... ... қылмыс істеу барысында, қылмыстың. объективтік жағының
белгілерін орындауға кіріскен уақыттан бастап жүзеге ... ... ... топ болып қылмыс істеу көп жағдайда төбелеске ... ... ... ... ... әйел ... жиі кездеседі. Бұл қылмысқа
тән белгі — қылмыс істеуге, яғни қылмыстың ... ... ... ... ... ... қатысушылардың қосылып кетуі болып
табылады. ... ... ... ... ... ... ... толық немесе ішінара орындайды.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты пленумының 1993 ... ... ... ... үшін ... ... заңдарды
соттардың қолдану тәжірибесі туралы» қаулысының топ ... ... ...... адам бір ... зорлағандығы, сондай-ақ айыпкердің
бірнеше адам (екеуден кем емес) жәбірленушіге бірлесе күш жұмсап, ... ... ... бұл әрекеттен болып зорлау деп саралануға ... ... ... ... ... бірақ жәбірленушіге күш қолдану
арқылы басқалардың оны ... ... ... ... ... ... табылады»— делінген. Алдын ала келіспей қылмысқа ... ... өте ... және бұл сот ... аз кездесетін қылмыс
болып табылады.
Қылмысқа қатысу нысанының ең ... және көп ... түрі ... ... ... келісіп қылмысты бірлесіп жасау туралы күні ... түрі ... ... ала ... деп ... объективтік жағын
құрайтын әрекеттерді орындағанға дейін Қылмыстық ... ... ... ... ... істегенге дейін басқа бір
адаммен болса да ... ... ... Бір топ адамның қылмысты алдын
ала келісіп істеуінің белгілері: біріншіден, қылмысқа ... ... кем ... ... олардың қылмыс істеу ... ... ... дейін орын алады; үшіншіден, келісім белгілі бір ... ... ... ... ... ... қатысудың бұл нысаны
Қылмыстық кодексте нақты қылмыс құрамының негізгі немесе жетілдірілген
(квалифицирующий) ... ... ... ... ... ... ... 175-баптың 2-бөлігінде бөтеннің мүлкін адамдар
тобының алдын ала сөз байласуы бойынша ұрлау; — делінген. Бұл жерде қылмыс
істеуге келісу деп ... ... ... ... ... ... қылмыс жөніндегі өзара ауызша, жазбаша келісімге қол жеткізуін
айтамыз. Кейде ... ... ... ... ... қол жетуі
мүмкін. Келісімнің түпкі мақсаты ... ... ... ... ... ... объективтік жағын орындауға тікелей қатынасатыны
туралы болады, яғни қылмыс қоса ... ... ... ... бір немесе бірнеше қылмыс ... үшін күні ... ... ... тобы ... ол ... топ жасаған қылмыс деп
танылады.[1] Мұндай ұйымдасқан топпен ... ... ...... кем ... екі адам қатысады, екіншіден — ондай
қатысу ... ала ... бір ... ... кылмыс істеу жөнінде
келісіледі, үшіншіден — ... топ ... ... ... ... ала
ұйымдасқан тұрақты қылмыста топтың қатысушылары, әдетте, қылмыс істеу
жөнінде күні ... яғни ... ... ... ... келісіп, қылмыс
істеудің жоспарын құрады; қылмысқа қатысушылардың өзара рөлін белгілейді;
қылмысты әрекетті жүзеге ... ... және ... ... ... жағдайларын қарастырады. Ұйымдасқан тұрақты топпен ... ... ... ... бір ... ... арқылы да, сондай-ақ
ұштасқан орындаушылық арқылы да қылмысқа қатысып жүзеге асыруды қамтамасыз
етеді. Тұрақты топ дегеніміз бір ... ... ... ... ... ... топ болып табылады. Мұндай тұрақты топтың мүшелері болып
кейде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... жүрген қылмыстық заңға сәйкес ұйымдасқан топ болып
қылмыс істеу қылмысты жетілдіретін, ауырлататын белгі ретінде бірнеше бапта
көрсетілген. Мысалы. 175-бап, ... «а» ... ... 3-бөлігі, «а»
тармағы, 177-бап, 3-бөлік, «а»тармағы, т. б.
Егер қылмысты ауыр немесе ерекше ауыр қылмыстар жасау үшін ... ... топ ... не нақ ... ... ... ... бірлестігі жасаса, ол қылмыс сыбайластық қылмысты ұйым жасаған
қылмыс деп танылады. ... ... тән ... ... ... ... өзара алдын ала келісушілігінің ең жоғары дәрежеде
болатындығына және оның тұрақты, тығыз ұйымдасқан, ... ... ... ... ... (қылмыстық ұйым) ауыр немесе
ерекше ауыр қылмыстар істеу үшін адамдардың біріккен тұрақты және ... ... ... табылады. Қылмыстық сыбайластықтың ... ... ... ... ... ... тек
қана осы түріне тән ... ... ... Бұл ... ... (қылмыстық ұйымның) тұрақтылығы деп оның ... ... ... болуын және олардың бірнеше ауыр немесе ... ... ... даярлану, оқталу, жүзеге асыру ... ... ... ... ... Алдын ала келісімнің және озара тығыз
сыбайластықтың, бірлестіктің тұрақтылығын ... ... ... әлеуметтік-психологиялық белгілерін сипаттайтын қылмыстық
мақсатты жүзеге ... ... ... бар ... ... (қылмысты ұйымға) топтасқандық деп ... ... ... ... ... ... қауіптілігі сол, бұл
ұйым жәй ғана өзара келіскен адамдар ... ... ... ... қарсы
әрекеттермен шұғылдану үшін жасалған тұрақты, басқаратын ұйымға ... ... Бұл ... ... ... ... ауыр ... ауыр қылмысты әрекеттермен шуғылдану болып табылады. Мұндай ұйым,
әдетте бірнеше, саны белгісіз, ... ... ... орындалуы қиын,
аукымы кең, тәсілі мен әдісі жөнінен күрделі ауыр немесе ... ... ... ... үшін ... ... топтың мүшелері арасында
әркайсысының атқаратын рөльдері белгіленеді. ... ... ұйым ... ауыр ... ... ауыр ... ... жүзеге асырады.
Қылмыстық сыбайластықпен (қылмысты ұйыммен) ... ... ... ... ... жеке ... құрамы ретінде көрсетілген. (Мысалы,
237-бап. Бандитизм). Банда дегеніміз ... ... ... ... ... ... қарулы топ кұру. Бұл қылмыс тұрақты басқарылатын
ұйымға топтасқан ... ... ғана ... ... ... ... ... сыбайластық арқылы істелетін
қылмыстың зияны да, ... де ... зор. ... ... қарағанда
қылмыстық сыбайластықтың айырмашылығы бар. ... ... ... ... ... — ауыр немесе ерекше ауыр қылмысты істеу
қылмысты ... ... ... және оның күнкөріс көзіне айналдыру.
Ұйымдасқан топ қылмысты әрекеттермен үнемі ... ... ... топ ... ... айналыл кетеді. Сол ... ... бір топ ... ... ұйым ... ... ... тұрақты құрылымға бірігеді, ұйымдасқан топпен қылмыс істеуде мұндай
белгі болмайды.
1 – сызба. ... ... ... ... ... жауаптылығы мен жазасын даралау
мәселелері
2.1 Қылмысқа қатысушылардың түрлері
Қылмыстық ... ... ... орындаушылар, ұйымдастырушылар,
айдап салушылар және көмектесушілер деп бөлінеді. Оларды ... ... ... ... іс-әрекетінің мәнісі мен дәрежесі негіз бола
алады. Қылмысқа қатысушыларды осылай бөлудің олардың жауаптылығын ... ... ... және жаза ... ... еске алу үшін ... өте зор. Қылмысқа қатысушылардың
түрлері және ... ... ... сипаттама ҚК-тің 28-бабында
көрсетілген.
2 – Сызба. Қылмысқа қатысушылардың түрлері
Орындаушы. ... ... ... ... оны ... ... ... орындаушылармен) бірге тікелей қатысқан адам, сондай-ақ
жасына, есінің дұрыс еместігіне немесе осы Кодексте көзделген басқа да ... ... ... ... ... ... басқа адамдарды
пайдалану арқылы, сол сияқты әрекетті абайсызда жасаған адамдарды пайдалану
жолымен қылмыс ... адам ... деп ... (28-бап, 2-бөлігі).
Қылмысты орындаушы қылмысты жеке өзі ... оны ... ... қоса орындап, тікелей жүзеге асыруы мүмкін, мысалы, топ ... ... ... жағдайларда қылмыстың субъектісі болып ... ... ... ... ... ... жасаған адам қылмыстың
тікелей орындаушысы болады. Немесе есі ... емес ... кісі ... онда оны ... ... өзі қылмысты орындаушы, ал ... емес адам ... ... ... ... ... Егер абайсыздықпен
әрекеттенген адамды пайдалану арқылы қылмыс жасалса да, қылмысты орындаушы
болып соны пайдаланған адамның өзі ... ... С. ... адам өзі жек
көретін Ж. деген жолдасының карсы келе жатқанын көріп, оны басқа ... ... үшін ... таяп ... ... келе жатқан Т. деген
серігін алдап «Ж-ны қоркытайық мына мылтық ... оқ ... құр ... ... оталғыш бар, соған қаратып мылтық ат» — дейді. ... алып Ж-ға ... ... ... ... мылтық атылып, Ж-ның
кеудесіне оқ тиіп, табан астында каза болады. Бұл ... ... ... ал ... әрекеті қасақана кісі өлтіру болып табылады. Өйткені ол
мылтық оғын С-ға ... ... ... ... ... ... С.
болып табылады. Ол бұл жерде абайсыздықпен әрекеттенген ... ... ... ... арам ниетінің мазмұны ... ... Адам ... ... ... (біреу болса да) істелгенін
сезеді;
б) кылмыстың нәтижесінің жалпы ... ... ... ... ... ... ... саналы түрде жол береді. Қылмысты
орындаушылардың әрекеті ҚК-тің 28-бабы, 2-бөлігіне сілтеме жасалмастан ҚК-
тің Ерекше бөлімінде көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... үйымдастырған немесе оның орындалуына
басшылық еткен адам, сол ... ... ... топ ... ... ... ... құрған не оларға басшылық еткен адам
ұйымдастырушы деп танылады ... ... ... ... ... ең кауіптісі болып табылады.Оның әрекеті Қылмыстық
кодекстің 29-бабына ... ... ... сараланады. Қылмысты
ұйымдастырушылардың әрекеті көбінесе ... ... топ, ... ұйым
құруға байланысты болады. Ұйымдастырушылар ... ... ... ... ... ... оның ... жүзеге асырылуына
жоспар жасау, қылмысқа қатысушылардың арасында берік тәртіп ... ... ... ... ... ... ... барысында оған тікелей
басшылық жасау жағынан көрінеді. Барлық жағдайларда да ... ... ... ... ... олардың қатысушыларын
біріктіріп, басшылық жасайды; көп жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... өзінің ұйымдастырушылық
қызметін істелген қылмыстың тікелей орындаушылық қызметімен коса аткаруы ... ... та ... ... оның ... ... қылмысты
орындаушылық қызметімен алмастыруға болмайды. Өйткені ... ... ... қарағанда жоғары және қауіпті болып
табылады Ұйымдастырушы тек қана тікелей касақаналықпен әрекет жасайды. Ол
өзінің әрекетінің ... ... ... ... ... ... болуын болжай тұра, сол зардаптың болуын тілеп істейді. Яғни
айтқанда, ұйымдастырушы қылмысқа ... ... ... ... ... және сол үшін де өзі ... нақты
қылмыс құрамының санкциясына сәйкес жазаға тартылады.
Айдап салушы. ... ... ... ... алу, корқыту жолымен немесе
өзге де ... ... ... ... адам ... салушы деп танылады (28-
бап, 4-бөлігі).
Айдап салушы болашақ қылмысты орындаушыны әр түрлі әдіспен ... ... ... оның ... жігер береді. Айдап салушы
(азғырушы) қылмысты істеушінін сана-сезіміне, ... ... әсер ... ... ... ... ... Айдап салушының өзі қылмыс істеуге
көндірген адаммен қатынас жасауы ауызша, жазбаша, қимыл ... және ... сан ... болуы мүмкін.
Қылмыс істеуге біреуді көндірудін тәсілі, құралы да сан түрлі болуы
мүмкін. Мұнда корқыту, өтіну, сатып алу, сый-сияпат ... өз ... ... ... ... сан алуан әдістер пайдаланылуы мүмкін. Кейбір
жағдайларда айдап салушы ... ... ... ... да ... ... ... тәсілдері мен әдістері азғыруға ... ... ... оны ... әкеліп соктырмауы керек, қайта онын ... ... ... ... ... ... соны ... деген бел
байлағандыққа итермелеуі керек. Айдап салушы барлық ... да ... ... ... ... ... салушыны интеллектуалдық көмек
берудің түрінен ажырата білу керек. Интеллектуалдық көмек беруде ... ... ... ... ал айдап салушылықта қылмыс істеуге
біреуді белсенді түрде ... ... бұл екі ... ... Айдап салушылық өзінің істеген іс-әрекетінің мәнін сезуге қабілеті
нақты бір ... ... адам ... ғана орын ... ... да ... емес ... қылмыстық жасқа толмаған жасөспірімді айдап салушылықта
қылмысқа катысу ... ... бұл ... ... ... ... ... зиян келтіру ретінде бағаланады. Сол сияқты біреуді әдейілеп
қасакана теріс бағытқа салып, ... ... ... сол арқылы қылмысты
жүзеге асыру да қылмысқа қатысудағы айдап салушылық болмайды. ... ... ... ... ... ... кылмыстың тікелей
орындаушысына айналып кетеді.
Субъективтік жағынан ... ... ... ... ... арқылы сипатталады. Өйткені айдап салушының арам ниеті
біріншіден, орын ... ... ... ... ... жағынан
туындайтын барлық мән-жайларды, екіншіден, өзінін әрекетімен ... ... ... ... ... болжайды. Демек, айдап салушы
қылмыс істеуге басқа біреуді көндіріп, оны нақты бір ... ... оны ... бір ... ... көрінеді. Егер адам қылмыс
жасауға азғырмайтын өзінің теріс көзқарасымен көңіл-күйін білдірсе, ... ... ... ... салушылық болмайды.
Кейбір жағдайларда мұндай іс-әрекет нақты бір ... ... ... құрамын түзуі мүмкін (169, 170-баптар).
Көмектесуші. Кеңестерімен, нұсқауларымен, ақпарат, қылмысты ... ... ... ... не қылмысты жасауға кедергілерді жоюымен
қылмыстың жасалуына жәрдемдескен адам, сондай-ақ қылмыскерді, қаруды немесе
қылмыс ... өзге ... ... өзін не қылмыстық жолмен
табылған заттарды жасыруға күні бұрын уәде берген адам, сол сияқты ... ... ... ... ... күні ... уәде ... адам
көмектесуші деп танылады (28-бап, 5-бөлігі).
Объективтік ... ... ... ... ... жоғарыда
көрсегілген тәсілдермен істелінетін қылмыстың жүзеге асырылуына ... ... ... ... тізбегі Қылмыстық кодекстің 28-бабының 5-
бөлігінде көрсетілген. Мұнда ... ... ... ... ... ... айтылған.
Көмектесушінің қылмысты орындаушылардан өзгешелігі, сол қылмысқа
көмектесу әр уақытта да орындаушының ... ... ... ... ... ... ... қылмысқа көмектесушінің бір белгісі күні
бұрын уәде беру деп ... ... Күні ... ... дейін көмектесуге уәде берген адам ғана қылмысқа көмектесуші деп
табылады. Ал егер адам күні бұрын көмектесуге уәде ... ... ... көмек көрсетсе, онда мұндай адамның әрекеті Қылмыстық
кодекстің Ерекше бөлімінде көрсетілген тиісті ... ... ... ... ... ... заттай (материалдық) немесе
интеллектуалдық болып бөлінеді.
Заттай (материалдық) көмектесу, ... ... бір ... ... — құрал беру, кедергілерді жою, қылмыс істеуге пайдаланылатын
құралдар мен ... беру ... ... ... ... ... көмектесу әрекетсіздік арқылыда жүзеге асырылуы ... ... мен ... да ... ... ... сақтау жөніндегі
өздерінің өұқылық міндеттерін орындауға күні бұрын қылмысты түрде ... ... ... осы ... ... көп мөлшерде материалдық
залалға ұшыратуына көмек беруі және тағы басқалары.
Интеллектуалдық ... ... ... қылмыс істеуге деген
шешімін жігерін нығайтуға ... ... ... ... ... кеңестері мен ңұсқауларымен ақыл беру, сондай-ақ қылмыс
істеуге ... ... мен ... ... ... ... ... жолмен табылған заттарды жасыруға, соңдай-ақ
қылмыстық жолмен табылған заттарды алуға не-месе ... кұні ... ... әрекеттері жатады. Мысалы, көмектесуші қылмыс жасауға ең тиімді қару
мен кұралды қолдану туралы немесе ... ... ... ... түрі туралы ақыл-кеңестер беру арқылы қылмысты орындаушының ниетін
жүзеге асыруға деген жігерін, шешімін арттырып, соның ... ... ... демеу болады.
Қылмысқа айдап салушыдан қылмысқа көмектесушінің айырмашылығы мынада:
қылмысқа айдап салушы, орындаушыны кылмыс істеуге көндіретін ... ... ... ... ... бел байлаған адамға ақыл-кеңес,
нұсқаулар беру арқылы оның ... ... ... ... жасыруға деген
сенімін нығайтады. Бұл жерде ... ... ... ... ... қылмысының мәні жөнінде толық хабардар болса, одан
туындайтын зардапты күні бұрын болжаумен ... ... ... ... ... себепті байланысының болғандығын толық сезеді
және соны ... Заң ... күні ... ... ... ... немесе
қылмысты істеу барысында уәде ... ... ... ... бір түрі болып табылады. Егер қылмыс аяқталғанан кейін оған
көрсетілген көмек қылмысқа көмектесушілік емес, бұл ... ... ... ... ... ... ... сараланады.
2.2 Қылмысқа бірге қатысушылардың жауаптылығы
Қылмысқа бірге ... да, жеке ... ... қылмысындада
қылмыстық жауаптылыктың негізі болып қылмыстық ... ... ... барлық белгілері бар іс әрекетті істеу болыпт абылады. ҚК-тің
Ерекше бөлімінің баптарында жеке адамның қылмыс ... үшін ... Ал ... ... ... ... ... кез келген
қасақана қылмыстарда қылмысқа бірге қатысушылықтың орын ... ... ... ... ... Ерекше бөлімінде
көрсетілген жекеленген ... ... ... ... ... ... адам бірге жасау арқылы істесе, онда мәселе Жалпы
бөлімде ... ... ... ... ... ... ... ережелері
басшылыққа алына отырып шешіледі. Қылмысқа бірге қатысуда әрбір қатысушы
өздерінің бірлескен ... ... ... ... ... ... Бұл үлес одан ... зардаппен тікелей байланысты болады.
Сондықтан да ... ... ... ... ... қоса ... да бірдей негізде және Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінде
көрсетілген ... ... ... ... ... Бұл ... кодекстің 29-бабының екінші бөлігінде: «Қоса ... ... ... ... үшін осы Кодекстін 28-бабына сілтеме
жасамай, осы Кодекстің нақ бір бабы ... ... ... — деп ... ... ... қылмысты орындаушының әрекеті ҚК-тің Ерекше
бөліміндегі істелген қылмыс үшін ... ... бап ... ... ал ... ... айдап салушылардың
әрекеттері егер олар қалмысты тікелей орындауға бірге ... ... ... ... үшін жауаптылықты белгілейтін баппен және оған
қосымша міндетті түрде ҚК-тің 28-бабының тиісті тармағына сілтеме жасалына
отырып ... ... ... ... ... ... орындаушының
Ерекше бөліміндегі нақты қылмыс құрамын істегендігіне, ал ... ... ... ... ... арқылы саралау қылмыска
катысушылардың әрқайсысының әрекетін, атқарған рөлін толық сипаттау үшін
қажет. Егер орындаушының ... ... ... ала ... ... онда бұл жағдайда қылмысты саралауда өз көрінісін табуы ... ... ... әрекетінде басқа бір қылмыстың құрамы бар болса,
ҚК-тің 24-бабында сілтеме ... ... ... бір ... істеуге
даярланғандық немесе оқталғаңдық ретінде саралануы қажет, ал басқа қылмысқа
қатысушылардың әрекеті тиісінше, 24, 28-баптарға және нақты қылмыс құрамына
сілтеме ... ... ... ... ... ... мүлкін ұрлау,
оқталу сатысында үзілсе, онда орындаушының әрекеті 24, 175-баптардың ... ал осы ... ... ... 24, 28, ... бөліктерімен сараланады. Қылмыстық заң қылмысқа бірге қатысуда
бірлескен ... ... ... деп ... бірге қатысқан әрбір
қатысушының қылмыс істеуге қосқан үлесін ... ... ... етеді.
Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығы бір қылмысты істеудегі ... ... ... ... ... ... орындаушылардың әрекетімен
де, сонымен бірге әрқайсысының өзінің ... ... ... ... қылмыстың орындаушысы белгілі бір себептермен
(мысалы, жасы ... ... ... ... ... ... жауаптылықтан босатуға негіз жоқ. Сондай-ақ ... ... ... ... ниеті қамтымаған басқа бір
қылмысты әрекетті істегені үшін барлық қатысушыларға ... кінә ... ... ... байланысты қылмысқа қатысушылардың әрекетін саралағанда олардын
әрқайсысының осы қылмысқа қатысу мәнісімен бірге қылмысқа қатысудың түрін
есепке алудың да ... зор. ... ... кодекстің Ерекше бөліміндегі
жекелеген баптарда қылмысқа қатысудың нақты нысандары белгілі бір ... ... ... ... ... мумкін, мысалы: 237-баптағы
бандитизм кұрамының бір белгісі болып банда, 175, ... ... ... ... бір топ адам ... ... аражға салу болып
табылады. Осы ... ... ... немесе осы топтың мүшелерінің
өзара өз рольдерін бөліспеуі немесе олардың кейбіреуінің қылмыс істеуге
тікелей ... да ... ... ... ... ... ұйымның
немесе топтың мүшелерінің әрекеттері қылмыстық құкықтық Ерекше бөлімінде
осы қылмысқа қатысудың түрі тікелей көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... (қылмыстық ұйымның)
мүшелерінің қатысуымен қылмыс істелгенде олардың әрқайсысына тағылатын ... ... ... жеке-дара жаза тағайындау үшін манызы ерекше,
Қылмыстық заңның кағидасына сәйкес ... топ ... ... ... ... ... ... істеген нақты қылмысына
немесе қылмыстың жеке ... ... ... ... ғана кінә
тағылуы керек. Сондықтан да ... ... ... 5 және ... ... емес ... сыбайластықты (қылмыстық ұйымды)
құрған не оларға басшылық ... адам осы ... ... ... тиісті
баптарында көзделген жағдайларда оларды ұйымдастырғаны және оларға ... ... ... оның ... ... ... ... немесе қылмыстық сыбайластық (қылмыстық ұйым) ... ... ... ... жауапқа тартылуға тиіс. Ұйымдас қаи топтың немесе қылмыстық
сыбайластықтың (қылмыстық ұйымның) басқа қатысушылары осы Кодекстің Ерекше
бөлімінің ... ... ... ... ... ... ... өздері дайындауға немесе жасауға) қатысқан қылмыстар үшін
қылмыстық жауапқа ... топ құру осы ... ... ... ... ... оны ... үшін құрылған қылмыстарға дайындалғаны
үшін қылмыстық жауаптылыққа әкеліп соғады»делінген.
Ұйымдасқан қылмыстық топты немесе қылмыстық сыбайластықты ... кұру және оны ... ... ... ... жеке қылмыс
құрамы болып табылады. Ол үшін ... ... ... ... осы
үшін жауаптылықты белгілейтін 235-нөмірлі ... бап бар. Осы ... ... ... ... топты кұру, сондай-ақ оны басқару ... ... ... ... бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Ұйымдасқан топ немесе қылмыстық сыбайластық арқылы басқадай қылмыс
істесе, онда кінәлінің ... ... ... ... ... ... ... басқа қылмысы үшін) бойынша сараланады. Қылмысты ұйымдасқан
топ болып немесе қылмыстық сыбайластық ... ... ... ... істегендерге жаза әр қылмысы үшін бөлек тағайындалады, жазаларды
түгелдей ... ... қосу ... заңның ауырлау жаза белгіленген
бабындағы шектен асырмай, жазаны қорытып бірақ ... Бұл ... ... ... ... ... жаза тағайындаудың кепілі болып
табылады. Яғни, осыған орай жаза тағайындағанда қылмысқа бірге қатысушының
әрқайсысының атқарған ... ... ... ... ... ... сипатын, қылмыскердің тұлғасының ерекшелігін қатысушылардың жазасын
жеңілдететін немесе ауырлататын мән-жай толық ... ... ... бірге келісіп қатысушылықтың жауаптылығының арнаулы
мәселелерін ... ... және ... ... зор.
Ол біріншіден, қылмысқа қатысушының ... ... ... ... ... қатысушының эксцессі деп адамның ... ... ... қылмысты жасауын айтамыз (30-бап).
Қылмысқа қатысушылардың біреуі ... ала ... деп ... ... ... өз бетінше басқа бір қылмысты қосымша істеуі мүмкін. Мұндай
жағдайда қылмысқа қатысушының шегінен шығушылығы үшін ... ... ... тартылмайды. Бұл жағдайда қылмысқа ... ... ... ... ... немесе орындаушы басқа кылмысқа
қатысушылармен бірге алдын ала ойластырылған, келісілген қылмыс ... ... ... ... ... бірнеше қылмысты істейді. Мысалы:
келісім бойынша тонауды жүзеге асырудың орнына, орыдаушы қарақшылық жасайды
немесе келісілген тонауды да, оның ... ... ... ... ... ... зорлауды жузеге асырады.
Орындаушының эксцессі тар мағынадағы және бірге орындаушылықтағы
қылмысқа ... орын ... ... ... ... қылмысты
орындаушының біреуі қатысушылардың алдын ала келісілгенінің ... ... ... оған ... ... жәбірленушіні қазаға ұшыратады.
Мұндай жағдайларда қылмыстық ... ... ... сәйкес
орындаушының эксцессі үшін қылмысты орындаушы жеке өзі жауапты болады, ал
қылмысқа басқа ... ... ... ала ... ... қылмыс
үшін ғана жауапты болады.
Сондай-ақ, қылмысқа қатысушылардың алдын ала келіскен жоспарында
қылмыс ... ... орны сөз ... ... онда ... ... үшін басқа қылмысқа катысушылар жауапты болмайды. Мысалы: ... ... кісі ... ... келісім болды делік, бірақ, кісіні қандай тәсіл
мен өлтіру жағы күні бұрын келісілмеген. Егер ... ... ... өлтірсе, онда оның әрекеті ... ... ... ... да, ол ... ... ... қасақана кісі
өлтіруге қатысқаны (96-бап, 1-бөлік) үшін ... ... ... ... ... ... ... каталдықпен кісі өмірін
жоятынына алдын ала келіскен жоқ.
2.3 Қылмысқа қатысушылардың ... ... бас ... ... бас тартудың ережелері қылмысқа бірге қатысушыларға да
қолданылады. Орындаушының қылмыс істеуден өз еркімен бас ... деп ... ала ... ... ... ... ... немесе оны
орындаудан дайындық сатысында бас тартуы болып ... ... ... ... ... де ... бір қылмыс құрамы ... сол үшін ғана ... ... Мысалы, кісі өлтіруге дайындық немесе
оқталғандық үшін жауаптылық, ұрлыққа оқталғандық, т. б. ... ... ... және ... ... ... ... кылмыс істелгенге дейін катысады және бұлардың әрекеті орындаушының
қылмысты ойдағыдай аяқтауына барлық кажетті ... ... ... да ... осы ... — ұйымдастырушы, айдап салушы және
көмектесушінің қылмыс істеуден өз еркімен бас тартуы орындаушының алдын ... ... ... ... орын алуы ... ... ретте олар
белсенді әрекеттер жасап, ... ... ... бас тарткызуға,
кылмыстың істелуіне жасалған барлық жағдайларды жоюға, келісілген қылмыс
жөнінде дер кезінде ... ... ... ... адамдарға
хабарлауға және басқа әрекеттермен тойтаруға өздерінің қолынан ... ... дер ... ... ... ... ... қылмысты
ұйымдастырушының, айдап салушының немесе қылмысқа көмектесушінің қылмыс
істеуден өз еркімен бас ...... ... жауаптылықтан
босатады.
Олардың бұл әрекеттерінен нәтиже шықпай, қылмыс тоқтатылмай қалған
жағдайда — орындаушы, айдап ... ... ... ... ... ... үшін ғана жауаптылыққа тартылады, бірақ та олардың қылмыстан
сақтандыруға жасаған ... сөз жок, жаза ... ... ... ... салушылық және көмектесушілік. Іске аспаған айдап
салушылық деп азғырушының қылмысты ... ... ... қылмысты
істеуге көнбеуі немесе, алғаш көнгенімен қылмысты нақты іске асыру кезінде
оны істеуден бас тартуы болып табылады. Яғни, мұндай ... ... ... ... ... ... жасағанымен, бірақ оның ойы өз ырқына
байланысты емес ... ... ... қалады. Айдап салушының мұндай
әрекетінде қылмыс ... ... онда ол ... ... ... ... үшін жауапқа тартылады.
Іске аспаған көмектесушілікке қылмысты орындауға алдын ала ... ... ... құралдың орнына жарамсыз құралдар беріп көмектесу
немесе қылмыс істеуден өз еркімен бас тартқан адамға, ... ... ... ... ... ... ... Іске аспаған көмектесушілік
қылмысқа дайындалғандық деп саналады.
Арнаулы субъектінің қылмыска ... ... ... ... ... тек арнаулы субъектілер
танылады. Мысалы, лауазымды, әскери қылмыстарды алайық. Мұндай кылмыстардың
тікелей орындаушысы жәй ... ... ... ... ... ... ғана болады. Қылмыстың басқа қатысушылары ... ... ... ... ... ... емес ... болады. Қылмыстық заңда бұл туралы арнаулы көрсетілген. Яғни,
жай адамдар арнаулы субъектілердің орындайтын ... ... ... әр ... да ... сілтеме жасай отырып сараланады.
Қорытынды
Қылмыс — бір адам арқылы немесе бірнеше ... ... ... ... ... ... ... істеуінін нәтижесінде істелген
қылмыстын мәні, одан туындайтын зиянның мөлшері де жеке дара адам ... ... ... ... және ... ... ... үшін
жауапты болатын адамдардың санын тура аныктау кажеттілігі туындайды.
Жаңа қылмыстық ... ... ... ... ... ... (орындаушылар, ұйымдастырушылар, айдап салушылар мен
көмектесушілер) жекелеген іс-әрекетін сипаттайтын белгілер және ... ... ... ... ... қылмыска қатысу нысандарының
анықтамасы берілген (ҚК-нің 27,28, 29,31-баптары).
Қылмысқа қатысу қылмыстық құқық бойынша қылмыс істеудің ... ... ... ... жеке дара ... жасауға қарағаңда қылмысты
осы нысанда істеудің кауіптілік дәрежесі және келтіретін залалы да ... ... күш ... бір ... ... ... істеуі олар-дын
— қатысушылардын — өзара бірін-бірі қолдауы, қылмыс істеуді жеңілдетіп қана
қоймайды, сонымен бірге қылмыстық заң ... ... ... үлкен
қауіп келтіреді немесе соны келтіру қаупін туғызады. Қылмыс істеуді осылай
жүзеге асыру қылмысты іс-әрекеттін өзін ... ... ... ... қолынан келмейтін қылмысты істеуді дайындауға немесе жүзеге асыруға
мүмкіндік береді.
Көптеген ауыр қылмыстарды, атап айтқанда, бөтен ... ... ... ... ... ... ... операциялар жөніндегі ережелерді
бұзу, парақорлық, әйел зорлау, кісі ... ... ... бірлесіп істеу
арқылы жүзеге асырылады.
Казакстан Республикасында қылмыска қатысудын ... ... 1997 жылы ... ... ... ... «Екі
немесе одан да коп адамнын ... ... ... ... ... ... ... деп танылады», — делінген.
Қылмыска қатысу — барлық қатысушылардың бірыңғай ... ... үшін ... ... ... ... болуын білдіреді.
Қатысушылардын мінез-құлқының, ниеті мен ... ... сай ... ... де ... Мысалы: кісі өлтіруге қатысушылардың ... ... кек ... ал ... ... ... әрекет жасауы мүмкін.
Қылмыска қатысудағы басты шарт — ... ... ... ... ... мәнін сезе отырып, әр түрлі ниетпен соның
болуын тілеп, қылмысты ... ... үшін ... ... ... ... түрлері қылмыс істеуге қатысқан жекелеген
қатысушылардын қылмыс істеуге қатысуының дәрежесі мен ... ... ... және тар ... ... ... болып екі түрге
бөлінеді.
Сонымен, жауаптылықты даралау - бұл заң ... ... ... оның үстанған қағидасы болып табылады.
Заң шығарушы қылмысқа қатысушылық үшін жауаптылықты ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің саясаты
қылмыстық-құқықтық саясат қағидаларының бірі болып ... ... ... даралау бағытында жүргізіледі.
Жазаны даралау қағидасын сақтау арқылы қылмыстық және қылмыстық-аткару
заңдарының ... ... бірі ... ... ... ... ... қалпына келтіру, жаңа ... ... да іске ... болады. Қылмыстық құкык қылмыскердің жасаған
қылмысының түрі мен ауырлығын ғана ... ... ... ол ... өз ... ... де ескере отырып жазаны дара түрде белгілеуді мақсат
етеді, ... жаза мен ... ... ... ... көптеген
мәселелеріне қатысты болып саналады және соған байланысты бұл қағида
қылмыстық ... да жеке ... бірі ... ... жен ... көрсетті. Қылмыстық жауаптылықты даралау - істі сотта қарау барысында
және жаза тағайындау кезінде нақты ... ... ... және ... ... ... ... жауаптылықтың
негізгі көрінісін білдіретін жаза ... ... бұл ... ... ... ... ретінде бағалауға болады. Себебі,
бұл кезенде алдын-ала тергеу кезіндегі айыптауларға қорытынды жасалып, оның
кінәлілігіне мемлекет тарапынан ... және ... ... беріледі,
яғни қылмысты бірлесіп жасаған адамдардың әрекеттеріне тергеу органдарының
берген бағасы ... ... ... ... катысушының қылмысты іс-
әрекеттеріне берілген құқықтык бағаның дүрыстығы ... ... ... қолданудың заңды негізі болып саналатын қылмысты
саралаудың дұрыс ... ... ... ... ғана
қатысушылардың әр қайсысының қоғамға қауіптілігіне сай келетін және жазаның
мақсатына жеткізе ... ... ... түрі мен ... Соттар бұл кезде жауаптылықты даралау қағидасын ... ... ... ... талап ретінде қойылатын сотталушының түзелуіне
әсер ете ... және ... ... ... ... жасауының алдын
алатын жеңіл жазаның түрін қолдануға тырысуы керек.
«Қылмыска қатысушылардың жауаптылығын даралаудың ... ... ... ... жауаптылығын жеке дара белгілеу кезінде
ұсынылып отырған қылмысқа қатысу дәрежесі мен ... ... ... - ... ... ... ... анықталады және рол белу
арқылы қылмысқа қатысу орын алғанда олардың ... ... ... ... ... ... ... саналады. Ал қылмыстық топ ... ... ... ... ... бастаған немесе ұсыныс жасаған
қатысушы орындаған әрекеттерінің сипаты бойынша қауіпті деп саналуы қажет.
Қылмысқа қатысушылық ... ... ... ... және ... деп ... негізгі қатысушыларға ұйымдастырушы және орындаушыны
және кейде азғырушыны да жатқызады. Бұл ... да ... ... ... ... ... ... оның белсенділігімен қатар
қауіптілік дәрежесін қолданған дұрыс болар деп ойлаймыз.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 Қазақстан Республикасының қылмыстық ... ... ... ... ... 647 ... Әпенов, С. Қылмысқа қатысушылық ... ... ... ... ... ... сот.- 2010 - №2.- 17 - 19 б.
3 Мұратханова М. Б. ... ... ... мен жазасын
даралау: Автореферат.- Астана: Б.ж., 2007.- 30 б.
4 Өзбеков Д. Ө. Қылмысқа ... ... мен ... теориялық
мәселелері.- Қарағанды, 2002.- 30 б.
5 Әпенов С. М. Қылмысқа қатысушылық: ... және ... ... Заң әдебиетi, 2006.- 173 б.
6 Ағыбаев А. Қылмысқа қатысудың негіздері // Заң.- 2010.- №5. - 18-24 б.
7 Ағыбаев А.Н. ... ... ... ... ... 2001
8 Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы. Алматы, 2001
9 Наумов А.В. Қылмыстық ... ... ... ... А.В. Осы ... қылмыстық құқықтың негізгі
тұжырымдамалары. Алматы, 2005.
-----------------------
[1] Алауханов К. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы ...... ... тық ... ... ... ... топ жасаған қылмыс
Алдын ала сөз байласып, адамдар тобының қылмысқа қатысуы
Алдын ала сөз ... ... ... ... ... ала келісім нің бар немесе жоқ болуына байланысты
Күрделі қатысу (тар ... ... ... қатысушылардың өзара
рольдер бөлісуі)
Жай қатысу (қатысушылардың рольдерді бөлмей қылмысты қоса орындаушылығы)
Қатысушылардың қылмыс- тың ... ... ... ... ... қатысудың нысандары
көмектесуші
айдап салушы
ұйымдастырушы
орындаушы
Қылмысқа қатысушылардың түрлері

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу26 бет
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу туралы40 бет
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысушылардың түрлері және олардың жауапкершіліктері30 бет
Қылмыстық құқық бойынша қылмысқа қатысушылардың жалпы сипаттамасы147 бет
Қылмысқа қатысудың мәні, түрлері және нысандары32 бет
«Бас бостандығынан заңсыз айыру қылмысының құқықтық сипаттамасы»86 бет
Адам және азаматтың конституциялық және басқа да құқықтары мен бостандықтарына қарсы қылмыстар9 бет
Адам өлтірудің қылмыстық-құқықтық сипаттамасы59 бет
Бас бостандығынан айырудың қылмыстық құқықтық мәселелері57 бет
Бұзақылықтың қылмыстық-құқықтық сипаттамасы55 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь