Шығыс Қазақстан өңірінің туристік потенциалы

беті
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4
1 ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ӨҢІРІНІҢ ТУРИСТІК.РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ ПОТЕНЦИАЛЫНЫҢ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Шығыс Қазақстан өңірінің туристік табиғи ресурстары 6
1.2 Шығыс Қазақстан өңірінің табиғи.рекреациялық аймақтарының негіздері
15

2 ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ӨҢІРІНДЕГІ ТУРИСТІК ПОТЕНЦИАЛЫНЫҢ ДАМУЫН ТАЛДАУ

2.1
2.2
Шығыс Қазақстан өңіріндегі туризмді дамыту ресурстары
Шығыс аймағындағы туризмнің дамуына талдау жүргізу

28
34

3
ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ӨҢІРІНДЕГІ ТУРИЗМДІ ЖЕТІЛДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ДАМУ ПЕРСПЕКТИВАСЫ


3.1

3.2

3.3
Шығыс өңіріндегі туризмнің даму мәселелері және оны шешу жолдары
Шығыс аймағында дамуға мүмкіндігі бар туристік маршруттарды ұсыну
Шығыс өңіріндегі туризмнің кластерін құру проблемалары және даму болашағы

43


50

54



ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

64
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66
Қазақстанда қазіргі заманғы инфрақұрылым салаларының дамуына, соның ішінде туризмге үлкен мән беріледі. Туризм елдің тұтас өңірлерінің экономикасына ықпал етеді. Туризм саласында шаруашылық жүргізуші субъектілердің құрылуы мен жұмыс істеуі жол көлігінің, халыққа сауда, мәдени, дәрігерлік қызмет көрсетудің дамуымен тығыз байланысты.Қазақстанның тәуелсіздік алуы туристік қызметті реттеу мен халықтың тарихи және мәдени мұрасын жаңғырту үшін негіз боп қаланды. Туризмнін тез және тұрақты өсуін, оның қоршаған ортаға, экономиканың барлык саласына және қоғамның әл ауқатына күшті ықпалын назарға ала отырып, Үкімет туризмді Қазақстан экономикасының маңызды секторы деп анықтады.
1. Бейжанова А.Т. Қазақстан Республикасындағы туризм саласындағы
маркетингтің дамуы. // Вестник КазНУ: серия экономическая. – 2004. – № 4-с. 52-53.
2. Борисова Ю.Н Маркетинг в туризме. М.: Рос. Межд. Академия туризма,
1996.-56 с.
3. Котлер Ф. Маркетинг: Гостеприимство и туризм. Учебник для вузов/ пер. с анг. под ред. Р.Б.Ноздревой. – М.: ЮНИТИ, 1998. – 787 с.
4. Экономика современного туримза / под ред. Карповой. М.: Финансы и
статистика, 1998. – 225 с.
5. Пузикова Е.П., Честпиков В.А. Международный туристический бизнес. М.: 1997.-35 с.
6. Некоторые аспекты функционирования индустрии туризма/ под общ. ред. А. П. Лесника, М.: Вестник,2004.
7. Александрова А. Ю. Международный туризм. М.: Аспект - пресс, 2004.
8. История Дурович А. П. Активный туризм: современное состояние и перспективы развития.- М.: Новое знание, 2003.
9. Моспанова И. Активный туризм - что это такое? // Отель.- 2001.-№2. с.18-. Пирожник И. И. Активный туризм и его значение в хозяйстве России.Мн: Белгоуниверситет, 2004.
10. Шреплер В. Активный туризм.- М.: Международные экономические отношения, 2001.
11. Хвилер Г. Связанные одной цепью// Турбизнес №12-13.с.6-9. 13. Шреплер В. Активный туризм М.: Международные экономические отношения, 2001.
12. Дроздов А.В. Экологический императив и рекреационная география. //Известия РАН. Серия географическая. – 1998. - №4 С. 92-94
13. Тарасенок А. Виды активного и экологического туризма. //Туризм и отдых. – 2000. - №21
14. Виды активного туризма журнал - Википедиа
15. Горный туризм www.mountains.ru
16. Водный туризм www.sport.tour.ru
17. Классификация маршрутов www.region.tour.kz
18. Вуколов
19. VKO.neh thr русурс
20. Борисов В.А., Белоусова Л.С., Винокуров А.А. Охраняемые природные территории мира. Национальные парки, заповедники, резерваторы: Справочник. – М.: Агропромиздат, 1985. – 310 с.
        
        МАЗМҰНЫ
| | ... |
| ... |
| ... | |
|1 ... ... ... ... | |
| ... ... | ... ... ... ... туристік табиғи ресурстары |6 |
|1.2 ... ... ... ... ... |15 |
| ... | |
| | | |
|2 ... ... ... ... ... ... | |
| ... | |
| | | ... ... ... ... туризмді дамыту ресурстары |28 ... ... ... ... дамуына талдау жүргізу |34 |
| | | |
|3 ... ... ... ... ... ... | |
| ... ДАМУ ПЕРСПЕКТИВАСЫ | |
| | | ... ... ... ... даму ... және оны шешу |43 |
| ... | ... ... ... ... ... бар туристік маршруттарды| |
| |ұсыну |50 ... ... ... ... ... құру проблемалары және| |
| ... ... |54 |
| | | |
| | | |
| ... |
| ... | |
| | | |
| ... ... ... |66 |
| ... | ... ... ... инфрақұрылым салаларының дамуына, соның
ішінде ... ... мән ... Туризм елдің тұтас ... ... ... ... ... ... жүргізуші
субъектілердің құрылуы мен жұмыс ... жол ... ... ... ... қызмет көрсетудің дамуымен тығыз байланысты.Қазақстанның
тәуелсіздік алуы туристік қызметті реттеу мен халықтың тарихи және ... ... үшін ... боп қаланды. Туризмнін тез және тұрақты өсуін,
оның қоршаған ... ... ... саласына және қоғамның әл
ауқатына күшті ықпалын назарға ала ... ... ... ... ... секторы деп анықтады.
Шығыс Қазақстан облысының бірегей туристік әлеуеті бар. Облыс көптеген
туризм түрлерін, атап айтқанда, спорттық (альпинизм, таулы өзендермен ... ... аң және ... ... экологиялық, емдік-сауықтыру,
этникалық, ғылыми және танымдық туризм түрлерін дамытуға жайлы территорияда
орналасқан. ... ... ... ... ... ... ... Халық Республикасымен және Монғолиямен ... ... ... және ... ... сан ... рекреациялық ресурстар, бай мәдени-тарихи мұра, сондай-ақ ... ... ... ... диаспорасының тұруы облыстағы
туризмді дамытудың күшті жақтары болып табылады.
Жұмыстың өзектілігі. Шығыс ... ... ... ... дамытудағы
алғашқы қатарлы туристік аймақтардың бірі болып табылады. Және де ... ... ... ... ... мен алғы ... ... тартымды туристік аудандардың біріне айналдырып отыр.
Сондықтан өңірде туризм түрлерін дамыту ... ... ... табылып отыр.
Дегенмен бұл мақсатты жүзеге асыруда осы күнге дейін ... ... ... ... түрде туризмнің осы аймақта қалайша тарылып,
дамып отырғаны жайлы да әдебиет басылып ... ... ... ... ... іске асырылуындағы Қазақстан Республикасын
танымал етіп, туристік ... ... ... ... ... өте ... ... Шығыс Қазақстан өңіріндегі туризмді дамытудағы табиғи
ресурстары мен әлеуетін зерттеу, осы ... ... ... ... ... Жоғарыдағы белгіленген мақсатқа сәйкес жұмыста
келесідей ... ... Бұл ... ... ... ... ... теориялық аспектілеріне, оның даму тарихына, жіктелетін
түрлеріне, туризмдегі маршруттардың жіктеліміне толық ... ... ... ... облысының туристік-рекреациялық ресуртарына, оның ішінде
табиғи-рекреациялық ресурстары мен әлеуметтік, тарихи-мәдени ресурстарына
сипаттама беру;
- Шығыс Қазақстан өңіріндегі ... ... ... ... ... ... туризм саласының дамуына талдау жасау;
- туризмнің дамуына, оны ұсынатын туристік ... ... ... ... ... ... Қазақстан облысындағы туризмді дамытудағы мәселелерді ... шешу ... ... Шығыс Қазақстан аймағындағы ерекше белгілі туризм бойынша маршруттарға
сипаттама беріліп, біренешеуіне тоқталып өту;
- ... ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстан өңірінің туризмі
Зерттеу объектісі. Шығыс Қазақстан өңірі
Бітіру жұмысының барысында келесідей зерттеу ... ... ... және ... ... жүйелік
талдау.
Зерттеудің ақпараттық және ғылыми әдістемелік базасы. Диплом жұмысында
Ресей және ... ... ... ... диссертациялар
пайдаланылды. Сонымен қатар, ҚР Туризм және Спорт Министрлігінің ... ... ... ... ғаламторлық мағлұматтар алынды.
Дипломдық жұмысты жазу барысында жергілікті жер ... ... ... «Дидар»), мерзімді ғылыми баспа материалдары енгізілді,
туризм кафедрасынан облыстың картасы және осыған ... т.б. ... ... 38 ... ... ... бұл дипломдық жұмыс жиналған
материалдарды жан-жақты өңдеу, талдау арқылы құрастырылды.
Жұмыстың теориялық маңызы мен ғылыми жаңалығы. Дипломдық жұмысты ... ... ... тура ... Жаңа ... ... түсініктер
қалыптасты. Бүгiн Қазақстан жеке бөлiктерi жөнiндегi әдебиет пен оқу
құралдарына мұқтаж ... ... ... бұл ... жұмысты облыстың
туристiк кәсіпорындары, жоғары және орта оқу орындарының ... және ... ... ... пайдалануға болады. Дипломдық
жұмыстың келешекте пайдасы мол және ол жалғасын табады деген ойдамын.
Жұмыстың көлемі мен ... ... ... ... ... ... ... Жұмыс кіріспеден, негізгі бөлімнен, қортындыдан
және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. ... ... үш ... ... ... үш бөлімнен тұрады. Жалпы жұмыстың көлемі ?? ... ... ... дерлік әдебиет атаулары және ғаламтор
желісінің ... ... ... ӨҢІРІНІҢ ТУРИСТІК-РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ ПОТЕНЦИАЛЫНЫҢ
НЕГІЗДЕРІ
1.1 Шығыс Қазақстан өңірінің туристік табиғи ... ... ... ... ... тоқталмас
бұрын жалпы туристік ресурстарға анықтама беріп өткен абзал. Сонымен,
туристік-рекреациялық ... ...... ... ... ... танымдық туризмге жарайтын және табиғаттың
және адамның күшімен салынған нысандар мен қоршаған ... ... ... ... 2 ... ... бөлінеді: табиғи
ресурстар және әлеуметтік-экономикалық ресурстар. Ал ... Л.Н., ... ... В.С. ... анықтамасы бойынша «Табиғи туристік-
рекреациялық ресуртар – рекреациялық іс-әрекеттер үшін ... толы ... бәр ... ... және ... жұмыстарын
ұйымдастыруға болатын табиғи және табиғи-техникалық геожүйелер, табиғи
құбылыстар» [1]. Әлеуметтік-экономикалық ресурстарға тарихи-мәдени нысандар
(ескерткіштер, ... т.б.) және ... ... ... енді ... Қазақстан облысының туристік-рекреациялық ресурстарына
толығырақ тоқтап өтетін болсақ.
Шығыс Қазақстан облысы ішкі және ... ... ... ... үшін
қажетті ресурстарға ие. Бүгінгі күні өңір:
- Жағымды табиғи-климаттық жағдайлар;
- Тиімді геосаяси және жағрафиялық жағдайы;
- Экономиканың дамуының ... ... ... ... ... ... ... индустриясы;
- Бай тарихи және мәдени мұра;
- Ғасырлық қонақжайлық салт-дәстүр;
- Туристік ... ... ... ... ... ... ... сипатталады.
Табиғи ресурстары. Жалпы табиғи-климаттық жағынан Шығыс Қазақстан
бірегей аймақ болып табылады. Мұнда дала, шөл және ... ... ... ... Орталық және Оңтүстік Алтайдың тау бөктерлері мен
жоталары алып ... ... ... ... Сауыр-Тарбағатай
жоталарымен шектелген құрғақ Зайсан қазаншұңқыры көсілуде. Облыстың барлық
оңтүстік –батыс және батыс бөлігін ... ұсақ ... алып ... ... бөлігінде Қалба тауларының белестенген жазықтықтары басым.
Таулар шыңының биіктігі 800-ден 1500 м ... ал ... ... ... 3000-4000 м (Белуга шыңы) [2].
Шығыс Қазақстан түрлі табиғи климаттық аймақтармен сипатталады. Шығыс
Қазақстан табиғаты таңқаларлық: ... ... мен ... ... ... ... қиылысуының нәтижесінде бірегей ландшафт
түрлерін, яғни шөлді, жазықтарды, ... және ... ... мен ... ... көруге болады.
Орман облыс аумағының 11,9 % алып жатыр. Орман алқаптары ... ... ... салаларында орналасқан. Мұнда жасыл қылқанды
орман таралған. Орман аумағының төменгі белдеуінде ... және ... ... ... ... жері ... ... – батысындағы
белдеулі қарағайлы ормандар босып саналады. Жалпы алғанда ... ... ... 1000- нан ... түрлері бар, әртүрлі құстардың 300-ден
астам, сүт қоректілердің 100- ге жуық ... ... ... ... ... тау ... арқар, құдыр, елік, ... ... ... ... ... сасық күзен, сары күзен, түлкі, қоян
өседі. Бұқтырма өзенінің ... ... ... ... ... өзендер мен көлдердің жағалауларында доңыз мекендейді [3].
Алтайдың Қазақстан бөлігінде 350 мұздық бар. Жалпы көлемі 99.1 кв. км-ге
орналасқан.
Облыста республика ... су ... 40% -і ... Облыс
аумағы су қорларына бай, мұнда жалпы ұзындығы 10 мың км-ден асатын 800-ден
астам өзен ағып өтеді.Басты ... ... және оның ... ... ... ... Уба, Қызылсу. Ең үлкен көлдері- Марқакөл, Зайсан,
Алакөл, Сасықкөл. Ертіс өзені бойында ... ... ... салынған.
Зайсан көлі Бұқтырма су электр станциясы салынғаннан кейін үлкен бөгенге
айналды [4].
Көлемі 1га.- дан 528 ... ... ... ... көл бар. Олардың
ішіндегі ең ірілері – Марқакөл, ... ... ... ... Кемеркөл,
Сасықкөл, Алакөл.
Алакөл көлі Алакөл Қазақстанның көз ... ... ... бірі.
Жоңғар Алатауының солтүстік шығысында жатқан тұзды көл миниралды тұздар мен
күкіртті батпаққа бай. ... ... көл ... 35 км ... жатқан
Құстар Аралынан Фламинго құстары мен басқа да 40 ... ... ... ... ... Көзі Осы ... ... ағып жатқан өзендердің
құрамында , көпшіліктің ... ... ... бар ... яғни өте ... ... ... ұсақ бөлшектерге бөлінуінің құрамдасы бар.
Термалды сулар буындардың, омыртқа сүйектерін, жүйке жүйесін және ... ... ... ... ... 1763 жылы ыстық көзді тауып
алған. Аңызға ... ол ... ... ... ... осы ыстық
көздерге келіп шомылып аман-сау шығады [5].
Марқакөл ... ... ... ... ... жерлерінің
қатарына жататын Марқакөл Ұлттық Қорығы бар. ... ... осы ... деп ... ... ... орналасқан ол оңтүстігінде
Күшім тауымен, солтүстігінде ... ... ... ... ... ені 19 км және ... 27м. Оған 27 өзен ... тек Қалжыр өзені
ғана көлден ағып шығады. Марқакөл суы мұнтаздай таза және жұмсақ ... бай. ... көлі ... осы балық түрлерінің отаны деуге
әбден болады. Жартасты тауларда негізінен жапырақты және шыршалы ... ... ... ... көп ... май қарағай орманына толы. Биік
таулардың баурайы медициналық дәрулік қасиеті бар шөпке бай ... ... ... бергиния, т.б.). Фаунасы түрлі және мол. Ағаштар ... ... ... ... ... мысықтарды, маралдарды,
құндыздарды, бүркітті, сирек кездесетін қызыл ... қара ... ... және басқаларын көруге болады [6].
Бұқтырма көлі - бұл жердің табиғаты керемет. Бұқтырма көлінің маржан
суы өзінің тамаша ... және ... ... ... ... ... мен ... сулары тау шатқалынан көлге құйылғандықтан әдемі
сарқырамалар көп. Тек Шанды Бұлақ қана көлден ағады.
Шығыс Қазақстан жерасты суларының мол ... де ... ... ... ... ... ... қөлемі 10 млрд. текше метрді
құрайды.
Шығыс Қазақстан аймағындағы табиғи ресуртардың барлығы дерлік ... ... ... отыр. Сондықтан да, Шығыс Қазақстан
облысы Қазақстан Республикасындағы табиғи ресурстар әлеуеті ... ... ... ... дамытып отырған бірінші қатарлы орындардың
біріне ие болып отыр.
Жалпылай алғанда, облыс аумағында жалпы көлемі 1784536 ... 10 ... ... ... бар, оның 50811 ... ... суқоймалары бар,
641258 гектар жерді орман ... ... ... ... ... ... қорықтар мен туристер көп тартылатын
ұлттық саябақтар, табиғат ескерткіштеріне толығырақ сипаттама ... ... ... ... табиғи нысаны ие. Қиын ... отты ... Марс ! ... және ... қоңыр түсті
сағымды сәулелер сары-ақ түске,қайтадан жасыл-сары және ... ... ... мың ... ... Құрыш яғни,тәкаппар,асқақ тау. Жазық
сар дала төсінен ақшаңқай тұзды көлдерімен биіктей түседі.
Қиын Құрыштың құндылығы сол-өлкенің тропикалық заманнан ... ... ... ... қалған өсімдіктер флорасы іздерінің
(пальма,магнолия,араукарий, гингко т.б.) ... ... ... ... ... ... ... саламандр т.б.)
қаңқаларының сақталуы. Бұндай палеогендік қалдықтардың әртүрлілігі жағынан
Азия мен Европа жерінде тең келер ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстанның жануарлар мен
өсімдіктер әлемі өте бай. ... ... - ... көл ... ... ... көгалдары биік қарлы шыңдарға жетелейді.
Батыс Алтай мемлекеттік қорығы 1992 жылы құрылған. Оның ... 56, ... ... ... Қазақстан бөлігіндегі таулы аймақтарының : Ақ және
Қара Үбі өзендерінің қайнар көздеріндегі Иванов, Көксін, Холзун, Линейлікті
және Тұрғұсұн ... ... ... ... алып жатыр [8].
Ақ Үбі өзені бастау алатын жерде 14 ... бар. ... ... мұзды тау өзендері мен батпақты жер жатыр, өзен ... ... ... ... ... ... қорығының ауа-райы өткір континентальды.
Бұл жер- ... және ТМД ... азия ... ең ... ... қар ... 170 күнге дейін сақталады - қарашадан сәуірге дейін.
Қорықтың өсімдік жамылғысы 4 белдіктен ... ... ... және ... ... биік ... ... Жапырақты орман шектеулі
аумаққа орналасқан және өзен алқабын бойлайды. Таулы- жынысты орман ... ... бай: ... тайга, самырсын, бал-қарағай орманы,
қылқанды ... ... және ... ... 1800- 2000м биіктікте
орналасқан. Бұл ... ... ... ... байқалмайды, бұл
көрініс Алтайдың Қазақстан бөлігіне тән.
Құлынжүн мемлекеттік табиғи қорығы 1967 жылы 29 қарашада ... ... ... ауданында ұйымдастырылған және 46 000 га. жер көлемін алып
жатыр. Қорық аумағы Қызылқұм құмының ... ... және ... ... ... ... ... төменгі ағысына
орналасқан [9].
Үстіңгі рельефі екі типті. Біріншісі - тұнба қабаттарының шоғырлары,
қоңыр - құба ... және ... ... ... пайда болған құм төбелер
сілемдері. Екіншісі - мүжілген ... ... ... және ... ... ... ... Құлынжүн жазығында ірі үш көл
орналасқан - Казнаковка, Қамбар-Қарасу, Чаечье [10].
Сонымен қатар, облыс аумағында ... ... ... ... ұйымдастырылған: Алакөл табиғи қорығы, Мемлекеттік табиғи "Төменгі-
тұрғұсұн" қорығы (ботаникалық),"Синегорье май қарағай орманы" мемлекеттік
табиғи ... ... ... ... ... ... ... .
Алаулаған адырлар. ... ... ... ... ... ... алқызыл түске боялған Маңырақ ... ... ... ... түрлі-түске- қызыл-жалқын,
қызыл-қоңыр,қоңыр-жасыл түстерге орана құбылуы ... ... ... және ... ... ... болған құбылыс.
Аймақ өңірінде бентонит саз балшығы мен цеолиттің мол қоры бар. 1959
жылы бұл ... ... рет ... ... ... сәл кешірек
шағын динозаврлардың қаңқалары табылған.
Алаулаған адырлардың шығысына таман, Сауыр ... ... ... ... ... сол ... ... ат,
мүйізтұмсық т.б. жан-жануарлардың қаңқалары кездеседі. Бұндай жағдайлар
өлкенің эволюциялық даму ... ... ... ... ... ауа райы ауа ... тәуліктік , маусымдық және
орташа ... ... ... ... ... континенталды. Мейлінше
суық айлар-солтүстікте Кенді Алтай ... және биік ... орта ... ... – 17 С- ден 23,8 С-ге ... оңтүстік бөлігінің тауларында – 14,1 С-ден +16,6 С-ге ... ... ... ... жылы ... оның орта ... температурасы +14 С-
ден +16,6 С-ге дейін, теңіз деңгейінен 1000-1500 м ... -0 С, ... мен ... ... ... бірқыдыру жоғары. Облыстың
бірегей және сан алауан табиғи жағдайы тиісінше инвестиция салған жағдайда
туризмді ... ... ... ... [12].
Әлеуметтік-экономикалық ресурстары. Жалпы Шығыс Қазақстан облысы 1932
жылы құрылды, 1997 жылы өңір аумағына ... ... ... 1720 ... ... және ... пен Үлбі өзендерінің қиылысында ... ... ... ... ... табылады.
Облыс аумағы бүгінгі таңда 283,3 мың шаршы ... ( ... 10,2 %) ... Өскемен қаласы Астана қаласынан 1038 км ... ... 1068 км ... ... ... ... ... солтүстік-шығысында орналасқан. ... ... ... ... ... ... ... Алтай өлкесі және Алтай Республикасымен, Қытай ... ... ... бар ... әлеуетін бірегей ету экологиялық, мәдени-
танымдық, жағажай, тау-шаңғы және іскерлік ... ... ... табылады,
ол ұзақ мерзімді келешекте ... және ... ... ... кешенді туристік өнімді қамтамасыз етеді. Мұндай өнімді
жасау негізінде қолайлы климаттық жағдай, су, бальнеологиялық ресурстарының
болуы, бай ... ... ... ... өзіндік тарихи-
мәдени мұра, халықаралық маңызы бар бірегей мұражайлық кешендердің болуы
жатыр.
Шығыс ... ... ... ... ... ... ... мәдени ескерткіштер және тарихи-мәдени мұражай-
қорықтар бар.
Шығыс Қазақстан облысының негізгі танымал ... ... ... ... ... ... ... Орталық
(Өскемен қаласы, Бұқтырма жағалауы), Солтүстік (Риддер қаласы), ... ... ... ... ... ... ... аумақтарда ТМД ғана емес, алыс шетелдердің ... ... ... ... ... табиғи ескерткіштері шоғырланған.
Туризмнің дамуына кедергі келтіретін мәселелерді шешуге жүйелі және
кешенді көзқарас ... ... ғана ... бар ... іске ... ... [14].
Жалпы туризм тұрақты даму үстіндегі әлеуметтік құбылыс болып табылады.
Түрлі аспектілерде – жасы, ұлтына, ... ... ... ... ... ... адамдардың тәртібі мен ... ... ... қасиетін анықтайтын сипаты, әлеуметтік
негізде туристік ағымдардың ... ... ... және ... ... ... тұрақты да
тыныш саясат орнаған, ол ... ... мен ... азаматтарының еркін
қозғалысын қамтамасыз етеді.
Туристік ағымдарды тартуды жүзеге асыруда көп аспектілі түрде әрі
нақтыланып туристік ... мен оның ... ... туристік индустрия
нысандарының әлеуеті, осы ... ... ... ... ... мен ... анықталынып алады.
Сонымен қатар, шетелдік туристерді күтіп алуға ... даяр ... ... ... де ... тыс ... ... дамуы көлік инфрақұрылымын дамытумен тікелей байланысты.
Туризмнің дамуы қазіргі заманғы ... ... мен ... ... ... емес ... ... аумағына көбінесе автожол
немесе әуе көлігімен келеді. Ішкі ... ... ... көлігі жиі
пайдаланылады. Турлар мен экскурсиялық бағдарларды ... ... ... ... ... ... ... ұзындығы 11734 км, осының
ішінде ... ... бар ... 3420 км, ... - 8416,5 ... Республикалық жолдардың жалпы ұзындығының қатты жамылғылысы 3351
км, қара жолы 69 км құрайды. Қатты жамылғылы жергілікті ... ... км, қара жолы 851,2 ... ... ... 95% немесе 11,1 мың шақырымында қатты жабын бар. 457
жанар-жағар май құю ... ... ... құю ... ... ... Шығыс Қазақстан облысы дамыған өндірістік инфрақұрылымымен
ерекшеленеді, ол көліктің барлық ... ... ... әуе, су ... ... ... ... жол облыс орталығын Зырян, Риддер,
Семей, Аягөз, Шемонаиха қалаларымен ... ... ... алып ... ... желілері-«Защита-Локоть» (Ресей), «Семей-
Локоть», «Семей-Алматы», «Ақтоғай-Достық» жолы (Қытай).
Облыста Өскемен және Семей ... ... екі ... жұмыс
істейді. Кеме жүретін жолдармен жолаушыларды және жүктерді тасымалдауды екі
параход шаруашылығы жүзеге асырады, екі жүк кемежайы ... ... ... жолаушылар тасымалдау көлемі 97,2%, теміржол
көлігімен 2,5%- ды ... ... ... ... ... ... бірақ сонымен қатар
мемлекеттік-жеке меншік әріптестік арқылы шешуді қажет ететін ... бар, ... ... ... қажет. Мысалы, облыстың солтүстік-
батыс өңірлері тұрғындарының оңтүстік-шығыс бөлігі және облыс орталығымен
ең қысқа жол арқылы ... ... ... мақсатында Бұқтырма су қоймасы
арқылы көпір салу, ... ... ... ... ... және ... жағдайды жақсарту мақсатында облыс орталығында бірнеше көпір
және жол өткелдерін ... ... ... ... ету ... ... Өскемен қаласының өнеркәсіптік аймағынан тұрғындарды қаланың сол ... ... ... ... ... ұтымды пайдалану
мақсатында өзен ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету және сол ... жаңа ... ... ... үшін ... ... аумақтарында көлік айналымын құру
мақсатында Зырян-Майқапшағай-Аягөз теміржол желісін салу қажеттігі.
Бұдан басқа, осы ... ... ... ... сақтау,
мәдениет, әлеуметтік қорғау, туризм және спорт объектілерін салуда ... ... ... ... сәйкес, мұнда бүгінгі ... ... ... сала ... ... ... ... оның өнірдің жалпы әлеуетіндегі үлес ... 55%-ға ... ол іс ... ... ... жіберіледі. Сондай-ақ машина жасау
және металл өңдеу, орман және ағаш ... ... және ... өнеркәсібі
салалары, электроэнергетика, агроөнеркәсіп кешені де ... ... ... ... ... өткен жылдың тиісті кезеңіне
қарағанда 28,9% өсіммен 624,2 млрд. теңгені құрады [17].
Жалпы облыстағы ... ... ... ... ... 11 ... 2 филармония, 1 концерттік ұйым, ән-би театры ("Евразия
шоу" Семей ... ), 3 ... ... және 312 ... мен 275 клуб ... ... құрайды.
Мемлекет қорғауында тарихи және архитектуралық ескерткіштер сақталған:
- Шілікті обасы (б.э.дейінгі 7-5ғ)
- Қозы Көрпеш-Баян сұлу моласы ( 9-10ғ)
- Еңлік-Кебек мазары ... ... ... ... ( ... Абай ... кешенді –қорғаны ( 1894)
- Бұрынғы халық үйінің ғимараты (1902 )т.б. [18].
Ең алғашқы қорғандар 2400 – 2300 жж., ... ... ... ... ... тиесілі болған. Соңғылары түрік заманына тиесілі, біздің
заманымыздың XII-XIII ғасырларына тән ... ... ... ... ... Қатон-Қарағай ауданындағы Бұқтарма
өзенінің оң жағасында теңіз деңгейінен 1 100 метр биіктікте орналасқан.
Қорғанның ... жері ... ... болып келеді. Қорғанды қайың,
балқарағай, самырсын, шырша ағаштарынан тұратын орманды тау жоталары ... ... ... өзі ... ... ... ... қарай 7 шақырым
қашықтықта орын тепкен.
Аблайкет” ғибадатханасының үйінділері 1654 ... ... ... ... табылады және республикалық маңызды ескерткіштер
тізімінде мемлекеттік есепке алынған.
Аблайкет бастапқыда сланцтік плиталардан ... және ... ... ені 3 ... ... ... ... қоспалары қосылған бесбұрышты
ғимарат болды. Қалдықтары бүгінгі күнге ... ... тас ... және ... ... ... ... сары топырақты
тікбұрышты биіктік. Өсімдік типтес өрнектері бар домалақ балшықтан жасалған
сынықтар да ... ... түсі ашық ... ... ... көпіршікті келеді.
Негізгі биіктіктен 30 метр солтүстік-батысқа қарай 2 үлкен шұңқыр ... ... ... ішінде гранит қадлықтары, алдыңғы щұңқырда оттық
іздері бар граниттердің қалдығы сақталған Ламалар мен белгілі ... ... ... шаң ... қисық төртбұрышты түрдегі биіктік [20].
Киін-Кіріш - Жазықтар, биіктіктер және қабырғалардың арасында көк ... ... мен ... ... Бұл ... ... бұл табиғи Эолия
қаласы, кейде «Рухтар қаласы» деп те ... ... ... ... ... бірегей қызыл, ақ және сарғылт ғимараттар.
Қашықтықтан ... саз ... және ... ... ... ... ... Сондықтан бұл жартастар «Жанған Жартастар» деген
атауға ие болған. Киін-Кіріштің таптырмас байлығы - құм мен саздың
арасында ... ... ... ... көк ... ... араукария және т.б.) және омыртқалы жануарлардың қалдықтары
(мүйізтұмсық, қалтырауын, тасбақа және кесірткелер).
Қозы ... және Баян Сұлу ... ... ... ... тарихи ескерткіштердің бірі. Бұл Қозы Көрпеш және Баян ... (X – XI ғ.ғ.). ... ... кейіпкерлері қыз бен ... ... ... болып табылатын Қозы көрпеш және Баян Сұлу
қазақтың Ромео және Джулиеттасы тәріздес [21].
Туризмнің ... ... ... ... ... да орны ерекше болып келеді. Себебі, бұл мәдениет орындары ... ... ... ... ... ... мен ... танып-
білуге қызмет етеді.
Сонымен, өлкенің ... ... ... ... ... ... (Өскемен қаласы).
Мұражай әуесқойлары үшін тарихи–өлкетану мұражайы мен Ф.М.Достоевский
атындағы әдеби мұражайдың ... ... ... ... ... ... ... сүюшілер Невзоровтар атындағы отбасылық қолөнер
мұражайының (Семей ... ... ... ... ... ... [22].
Шығыс Қазақстан облыстық тарихи-өлкетану мұражайы 1946 жылы Өскемен
қаласында ертеректегі (1915-1930жж) мұражай жинағының ... ... ... ... ... мәдениеті мен тұрмыстық
ескерткіштерін халық ... ... және ... ... 800 ... ... ... бірлігі [23].
Негізгі ... ... ... ... тұрады. Қорда 17-20
теңгелік мыс және күміс теңге жинақтары, көне кітаптар, сол ... ... ... көне ... бар; ... мен ... 1917 ... дейінгі мерзімді басылымдар, қолжазбалар т.б. Мұражай
қызметкерлері өлкенің археологиясы, ... ... ... ... жазады.
Шығыс қазақстан облыстық этнографиялық ... ... ... ... мұражай. Экспозициялық көлемі-1145,4
кв.м, қоры –24765 заттан тұрады [24].
Мұражай 19 ... ... ... ... ... ғимаратқа орналасқан. Мұражай қарамағына Ертістің сол жағалауында ... ... ... ... ... ... ашық ... астында-қазақ
ауылы, көнесалт-дәстүр деревнясы, казак станицасы т.б . ... ... ... Ашық ... ... ... халықтық
мейрамдар,қала мерекелері өткізіледі.
Директоры- Зайцев Николай Алексеевич.
Семей ... ... ... - 1883 жылы жер ... ... Гросс, Леонтьев, Блэк, Коншин т.б орыс ... ... ... ... тарихи және мәдени ескерткіштерін
сақтаудың негізгі қоймасы. Негізгі қоры-археологиялық, ... ... ... тұрады [25].
Мұражай ғимараты (губернатор үйі ) 19 ... ... ... ... ... Абай мұражай қорығы - 1940
жылы қазақ халқының ағартушы ақыны,философ және гуманист Абай Құнанбаевтың
туғанына 95 жыл толуына ... ... ... ... ... ... ... арыстары" мұражайы, Жидебай сайындағы Абай мұражай үйі, Бөрлідегі
Мұхтар Әуезов мұражайы, Жидебайдағы ... ... ... Абай ... ... ... мен ... зерттеудің
ірі ғылыми орталығы. Қоры-18255 дана. Қазан төңкерісіне дейін және бүгінгі
күнге дейінгі әлемнің көптеген тілдерінде басылып шыққан Абай ... ... ... ... ... ... ... жиі жасалып отырады.
Бұның өзі қала мен қалашықтарды келген ... үшін ... ... ... 714 млн. ... ... елді ... абаттандыру
жұмыстары жүргізілді. 102,9 мың ағаш ... 19 мың ... ... ... 411 гектар саябақтар мен гүлбақтары абаттандырылды,
119,5 мың тонна қоқыс жиналып, полигондарға шығарылды ... ... сол жақ ... ... көлдер» ауданында
этноауыл салынып, онда түрлі дәуірлер мен өңірде ... әр ... 16 үйі ... ... ... ... орталық алаңында жалпы ауданы 300 шаршы метрді құрайтын киіз үй
орнатылды. Қала тұрғындары мен ... ... ... ... ашық аспан астында мұражай жасалды.
Театрлар. Жамбыл атындағы облыстық драма ... - ... ... ісі
20 ғасырдың басынан бастау алды.
Абай атындағы облыстық қазақ музыка ... ... - ... ... ... ... 1934 жылы Семей қаласында ... ... ... ... ... ... бар. Театр репертуарында –қазақ
( "Абай", "Еңлік-Кебек","Айман-Шолпан","Қыз-жібек"), орыс, ... ... ... ... ... атындағы Шығыс қазақстан облыстық орыс театры - Қазақстан
Республикасындағы ең озық орыс ... ... 1934 жылы ... ... ... шетел классикасы,қазақстан драматургтарының спектакльдері
қойылады [26].
Сонымен, Шығыс Қазақстан аймағының туристік саланы дамытудағы әлеуеті
зор. ... ... ... ... ... алғы шарттары болып табылатын
табиғат ресурстарының (тау, ... көл және т.б.) және ... да әсер ... ... ... ... ... мәдениет
орындарының бар болуы елдің, Шығыс Қазақстан облысының туризмін ... ... ... ролі зор деп нық сеніммен айтуға болады.
1.2 Шығыс ... ... ... ... ... ... дамуы, елде салыстырмалы түрде жақын арада басталды.
Бiрақ жылдан жылға бұған көбiрек мән ... ... ... ... ... ... ... мүмкiн емес, соның iшiнде
үкiмет жағынан, яғни дамыған сала ... ... ... әкелуi
мүмкiн.Шетелдік туристік ұйымдардың өркендеп өсуінің ... бір ... ... ... сан ... мен сапасы болып табылады,
ал Қазақстанда бүгінгі таңда барлық қажетті ... бар ... ... ... әлі жоқ. Туристік ұйымдардың көбісінде әлі ... ... сату ... ... орналастыру, тамақтандыру, сынды
компоненттер жолға ... Осы ... ... әлі де ... ... ... ... рекреациялық аймағы:
Абай ауданы, Семей қаласының маңы
Семей-Қайнар – күрделі жөндеу қажет, 2000-2010 жылдарда орташа
жөндеу жоспарланған, жол маңындағы сервис: ЖҚС – 4, ... ...... ... ...... ... қажет, жол маңындағы
сервис: ЖҚС – 2, тамақтану пунктері – ...... ... ... ... қайта
жаңғырту жоспарланған, жол маңындағы сервис: ЖҚС – 9.
Аягөз ауданы ...... ... қажет, жол маңындағы
сервис: ЖҚС – 1, ... ... – 3, ТҚКС – ...... жөндеу қажет, жол маңындағы сервис: ЖҚС –
4, тамақтану пунктері –2.
Солтүстік-Шығыс рекреациялық ... ... ......... қайнарлары – жағдайы
жақсы, 420-450
шақырымға күрделі ... ... ... ... орташа жөндеу
жоспарланған, жол маңындағы сервис: ЖҚС – 5, тамақтану пунктері – 2.
Шығыс рекреациялық аймағы:
Күршім ауданы ...... ... ... ... ... жөндеу жоспарланған, жол маңындағы сервис: ЖҚС – 2,
тамақтану пунктері – 2.
Орталық рекреациялық аймағы:
Зырян ... ... ...... ... ... күрделі жөндеу жоспарланған, жол маңындағы сервис: ЖҚС –
6, тамақтану пунктері – 7.
Батыс рекреациялық аймағы:
Риддер қаласы Өскемен-Риддер – ... ... ... ... жөндеу жоспарланған, жол маңындағы сервис: ЖҚС – 4,
тамақтану пунктері – 8, ... - ... ... ...... ... 2000-2010 жылдарда орташа
жөндеу, көпірлерді жөндеу жоспарланған, жол ... ... ЖҚС – ... пунктері – 8. Алматы-Өскемен – жағдайы қанағаттанарлық, жол
маңындағы ... ЖҚС – 2, ... ... – 2.
Зайсан ауданы Омбы-Майқапшағай – ... ... ... ... ЖҚС – 3, ... ... – 2.
Глубокое ауданы Өскемен-Шемонаиха – жағдайы қанағаттанарлық, жол
маңындағы сервис: ЖҚС – 3, ... ...... рекреациялық аймақтарына апаратын облыстық маңызы бар жолдар
белгіленді [27].
Қазақстандық және шетелдік ... ... ... ... ... үшін кең ... қамтамасыз ететін
қазіргі заманғы тиімділігі жоғары және бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... және ... тетіктерін әзірлеу әрі
Қазақстанның туристік өнімінің сапасын қамтамасыз ету ... ... ең ... ... бірі ... ... әлемдік экономикада басты рольдердің бірін ... ... ... (ДТҰ) ... ... ол ... жалпы ұлттык өнімнің 10
бөлігін, халықаралық ... 11 ... ... әлемдік
өндірістегі әр бір 9 шы жұмысшы орнын қамтамасыз ... 1993 жылы ... ... ... ... ... мүше ... кірді [28].
Қазіргі кезде Қазақстанның мемлекет басшылары туристік ... ... бар  алып ... көріп отыр. Туризм –
әлемдік экономикада басты рольдің бірін атқарып отыр. ДТҰ-ның деректері
бойынша ол ... ... ... бір ... ... инвестицияның
11%-ы астамы, әлемдік өндірістің әрбір 9-шы жұмыс орнын ... ... ... ... ... қарағанда мультипликаторлық
әсерімен жақсы дамыған. Ол экономиканың 32 саласына тура және жанама ... ... ... ... бірі ... Туризм дамуы елдің экономикалық жағдайын жақсартуға ... ... ... салалардың қалыптасуына да өз әсерін тигізеді.
Нарықтық экономикасы бар елдерде туризм туристік ... ... ... ... ретінде орын алады.Бұл міндеттерді іске
асыру үшін мемлекеттік  реттеу жүйесін дамыту, Қазақстандық ... ... ... ... және ... ... ... ғылыми-әдістемелік және ақпараттық қамтамасыз ету,
халықаралық қарым-қатынастар мәселелерін шешу қажет.
Туризм дүние жүзі ... ... ... ... орында, ол
маңыздылығы жағынан жан-жақты қоғамдық құбылыс.
Туризмнің танымдық, тәрбиелік ... т.б. ... ... ... ең алдымен ол көптеген мемлекеттердің экономикасында белгілі-бір
дәрежеде роль атқарды. Осы ... ... ... ... ... анықтайтын негізгі фактор ретінде қарастырамыз. өйткені
туризм белгілі-бір территорияда дамыған сайын, одан ... ... ... орны ... ... ... ... байланыс, қосымша
қызмет) жақсарады.
Бүгiнгi таңда Қазақстанның және шет ел туристерiнің, демалуына жағдай
жасауды ұйымдастыру, республиканың ... ... ... ... бiрi. ... ... ... республиканың саяси-
әлеуметтiк жағдайының тұрақтылығы және ... ... ... орнауы тиiс. Осыған орай, дипломдық жұмыстың мақсаты Шығыс
Қазақстан аймақ туристік рекреациялық ресурстарына баға бере отырып ... ... ... ... ... ... ... туристік ахуалды жан-жақты
зерттей отырып бүгінгі күн талаптарына сәйкес туристік ... ... ... аймағының туристік мүмкіншіліктерін ашу.
Аймақтағы танымдық, емдік-сауықтыру мәдени демалыс спорттық туризм түрлерін
және экскурсиялық қызметпен сервис сапасының даму ... ... ... ... ресурстармен нысандардың экскурсиялық талаптар ... ... ... ... ... жұмыс Қазақстанның
көрнектілік жерлері немесе туризмнің индустриясы ... ... ... ... ... ... ... аймақтың шаруашылық дамуын сипаттайды.
2) Шығыс Қазақстан облысының туристік-экскурсиялық мақсаттың көрнекілік
жерлердің ... және ... баға бере ... ... ... ... туристік мақсатқа көрнекілік жерлерін қамту. Осыған сәйкес
аймақтың туризмді дамытудағы мүмкіншіліктерге баға береді. 
Селеулi ақ ... ... ... өлкесi, қатпар-қатпар құз тастары,
мұнар басқан таулары, мың бұратылған ... ... ... ну ... аңы
мен малы қатар өрбiген Шығыс Қазақстан жерiне ... мен ... ... ... ... ... ... елдiк дәстүрiн сақтаған, ұлы
перзенттерiнің үлгiсiн мұрат тұтқан, ата қадiрiн, ене ... ... ... қыз ... ... ... ел. Бұл жерде халқымыздың үш кемеңгер
cypeткepi дүниеге ... ... ... ... ... Олар: Абай,
Шәкәрім, Мұхтар Әуезов. Сөз өнерін ... ... ... үш ... осы ... ... ... Федор Достоевский, Ахмет ... ... ... ... Қаныш Сәтбаевтай ұлы ғұламалармен
ақын-жазушы, әншілер өмірлерінің талай айлары мен кундерін кешкен. 
Сырттан келушiлер туризмi және iшкi туризм к?лемiн ... ... пен ... ... ... ... халықты жұмыспен қамтуды
қамтамасыз ету ?шiн ... ... ... ... құру ... Қазақстан облыстық мәслихатының 2005 жылғы 18 қазандағы № 13/184-ІІІ
шешімімен Шығыс Қазақстан облысының ... ... ... өңірлік
бағдарламасы бекітілген.
Шығыс Қазақстан облысының Туристік саласын дамытудың өңірлік бағдарламасын
іске асыру жоспарында ... ... ... ... қалыптастыру,
халықаралық ынтымақтастықты дамыту, инфрақұрылымды дамыту, кадрлық саясатты
жетілдіру, туризм саласында қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі бірінші
кезектегі міндеттер қарастырылған ... іске ... ... ... ЖШС құру ... ... ... әкімдігінің 2005 жылғы 7 қарашадағы № 367 қаулысы,
«Шығыс Қазақстан облысында туризмді дамыту мәселелері жөнінде ... ... ... Қазақстан облысы әкімдігінің 2008 жылғы 25 тамыздағы № 126
қаулысы, «Экономиканың басым салаларын ... ... ... жұмыс
топтарын құру туралы» Шығыс Қазақстан облысы әкімінің 2005 ... ... № 1-40ө ... ... және ... қалаларының маңындағы және
облыс аудандарында берілген жерлер және жер учаскелерін түгендеу ... ... құру ... 2008 ... 31 ... ... «Жер қойнауын
пайдалануға жер учаскелерін беру туралы мәселелерді ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан облыстық
мәслихатының 2007 ... 10 ... № 22/361 ... қабылданды, Қазақстан
Республикасы туризм және спорт министрлігінің ... ... ... ... ... ... ... арасында «Катонқарағай бұғы паркі»
шаруа қожалығының ... ... ... облысында емдеу-сауықтыру
туризмін дамыту мәселелері жөніндегі меморандумға қол қойылды [31].
Бұл ретте туристік имиджді қалыптастыруға және туристік өнімді әлемдік
туристік ... ... ... ... ... ... 2003 жылдан
бастап қазіргі уақытқа дейін Шығыс Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Мадрид (Испания),
Утрехт (Голландия), Лондон (Ұлыбритания), Шанхай ... ... ... ... Токио (Жапония), Мәскеу (РФ), Новосібір (РФ), Алматы KITF ... ... (ҚР) ... ... ірі ... ... көрмелер мен жәрмеңкелерге жыл ... ... ... ... ... ... ... мақсатында туристік
индустрия субъектілерімен бірлесіп, бұқаралық, облыстық, имидждік, туристік
іс-шаралар өткізілді [32].
Жыл ... ... ... ... ... әлеуеті туралы
шығарылатын жарнамалық-көрмелік материалдардың сапасы артуда. ... ... ... ... ... үшін үш ... қарта негізінде тұсаукесерлік бағдарламалар, жаңа компьютерлік
технологиялардың көмегімен Шығыс Қазақстан облысының ... ... ... паспорт, жолнұсқалар, қарталар, буклеттер мен қағаз
және электрондық ... ... да ... ... ... ... облыста туристік саланы дамыту үшін бірқатар
бағдарламалар, шекаралас мемлекеттердің (Қазақстан, Ресей, Қытай, ... ... ... – алтын таулар» трансшекаралық ... ... ... ... мақсаты төрт мемлекеттің
мәдениетімен, салт-дәстүрімен, тарихымен, табиғатымен танысу, Өскемен
қаласының тұрғындарына ... ... күн ... құру ... ... ... бойынша Шығыс Қазақстан облысында туризмді дамытудың
қазіргі жай-күйі мен болашағының бағдарламасы әзірленді. ... ... ... ... ... ... Web-сайт құрылған.
Туристік сала қызметкерлерінің біліктілігін ... ... сала ... ... ... жаяу және ... ... дайындау және туризм нұсқаушыларын дайындау
жөніндегі оқыту семинарларын өткізу қамтамасыз ... күні ... ... ... барлық түрлері іс
жүзінде бар. Туристік кластерді дамыту аясында ... ... ... ... өңір ... ... экологиялық туризм;
- қазіргі бар ... ... пен ... ... ... ... мәдени-танымдық туризм;
- жағажай туризмі.
Туристік қызметтердің негізгі жеткізушілері туристік ұйымдар ... олар - ... ... ... ... құқығына лицензиялары бар
99 туристік ұйым мен жеке кәсіпкерлер және 16 ... ... ... ... әлемнің көптеген мемлекеттерінде инновацияға негізделген,
экономикалық өсімнің тиімді генераторы болып табылатын шағын және ... ... ... ... ... ... халықаралық және ішкі туризмнің
дамуына әсер ... ... ... бірі ... әуе ... ... ... Қазіргі уақытта бес әуекомпаниясының («Air
Astana», «SСAT», «Сибирь», «Тулпар Авиасервис», «ГТРК «Россия») ... ... ... Астана, Алматы, Қарағанды ішкі
бағыттары бойынша жүйелі рейстер бар. 2007 жылы ... ... ... ... ... ... ұшатын әуе рейстері ашылды. 2007 жылы әуе
көлігінің қызметтерін 131 468 000 ... ... оның ... ... ... 51 330 адам ішкі әуе ... 15 142 адам
халықаралық, 49 542 адам ішкі әуе ... ... ... ... ... ... облысында халықаралық әуемен
тасымалдауға рұқсат алған әуеайлақтары Өскемен және ... ... ... ... ... мен ... ... мақсатында
Өскемен қаласының әуеайлағында қайта жоспарлау жүргізілді, шекаралық және
кедендік бақылаудан өтудің технологиялық ... ... ... ... ... ... дәліз ресімделді.
Дегенмен, жалпы әуе көлігін пайдалану арқылы іске асатын сапарлардың
санын ... үшін ... ... ... ... әуепаркін
жаңарту, баға және тариф саясатын белгілеу, қызмет көрсету сапасын арттыру
қажет.
Теміржол көлігі саласында ... ... ... көлігі билет құнының
қолжетімділігіне байланысты халықтың негізгі жол жүру ... ... ... ... ... бойынша «Өскемен-Лениногорск», «Өскемен-
Зырян», «Защита-Серебрянск» 3 жолаушылар пойызы бағдары өтеді. ... ... ... ... ... ... ТМД мемлекеттері
қалыптастырған халықаралық жолаушылар ... ... ... басқа, теміржол қатынасын дамыту мақсатында «Өскемен-Шар
стансасы» теміржол тармағының құрылысы аяқталды, 2008 ... ... ... ... ... жоспарлап отыр. 
«Жолаушылар тасымалы» акционерлік қоғамының пойыздарындағы қызмет ... ... ... ... келмейді. Вагон паркінің әбден
тозуы және біршама бөлігінің ұзақ уақыт ... ... ... ... ... қажеттілігі жолаушылар ... ... ... ... ... бюджет қаражаты
есебінен жүзеге асырылатындығымен түсіндіріледі.
Облыс териториясындағы туристік-экускурсиялық нысандар және ... ... ... биiк ... мәңгі қар басқан биік таулар.
Жергілікті халық көптеген жоталарды Белки деп атайды. Мұндағы ең биік ... ... ... ... ... ... ... Алтай тауларының Кенді Алтай, Оңтүстік Алтай және Қалба
жотасы деп аталатын ... ... ... ... ең биік ... ... пен оңтүстікке таман бірте- бірте аласара береді де,
оңтүстігінде Зайсан қазаншұңқырына жетіп бітеді. ... ... ... ... арғы жағасына қарай созылып кетеді. Ол барған сайын аласара
түседі де қазақтың ұсақ шоқыларына айналады. ... бұл ... ... ұласады.
Алтай туризм рекреациялық әрекеттері үшін өте көрікті тау. ... ... құз, ... ... мұз басып, қар көмкерген тұтас
жоталардың ғажайып көркіне дем ... көзі ... ... ... ... ... ... осы Алтайда орналасқан. Алтай ормандарында
балқарағай, майқарағай, шырша, көктереек, ақ ... ... ... ... ақ ... мен ала ... қара аю, ... ақ тышқан терісі, аса қымбат бұлғын сияқты аңдарды жиі кездестіруге
болады.
Қарағайлы белдеулер жапырақты балқарағай мен ... ... ... ... тау ... ... Тау биігіндегі шылғындарда
бұғылар, еліктер, тау текелер жүреді.
Алтайдың ең басты байлығы жер ... ... ... ... мыңға тарта кен орны табылған. Онда: мыс, қалайы, қорғасын, мырыш.
Күміс, және басқа металдар ... ... да оның бұл ... ... деп ... ... ... алтынмен тартады», деп жырлады қазақтың
ұлы ақыны Жамбыл. Шынында да Алтай топырағы басқа кен байлықтармен ... бай. ... ... да ... де, ... да ... ... қорығы. Шығыс Қазақстанның алтын алқасының бірі - Марқакөл
қорығы. Бұл ... ... және ... жапсарлас Орталық Қазақстан
далаларымен Моңғол шөлінің бүкіл байлығын бойына ... өте ... ... ... ... тек ... ғасырдың басында ғана
адамдар келiп қоныс теуiп оның жағасындабірнеше елді мекендер қалды.
Марқакөл - Алтайдың Күршiм мен Азу ... ... ... ... үлкен айдынды көл. Ол теңiз децгейiнен 1485 м. биiктiкте
орналасқан. Көлдiң оңтустiк жағалауы ор қабақты, ал ... ... ... ... Оның ... ... дүние жүзiнде тең келетiн көл сирек.
Ұзындығы 38, eнi 19 ... ... оғaн ... таулардан үлкендi-
кiшiлi 28 өзен құяды. Олардың ең ... ... ... ... ... ... ... Жиренбайтал, Қарабұлақ Байбақсу
және Балғындыбұлақ. Бұлар өздерiнiң басын биiктiгi 2000 м-ден асатын тау
шыңдарынан ... Ал ... ... беттегi жағалаудан бас алатын
Жалғыз, ... ... ғана ... ағып ... ... ... 24 м. Мұнда
басқа көлдердiң жағасында eceтін қамыс, құрақ және сары тұңғиық, су лала
гүлi жоқ. ... ... және оның ... ... пен өсімдік ағғзалаларының
160-тан астам әртүрлi пiшiндерi тiршiлiк етедi. Қорықтың ... ... ... ... су режимiн зерттей отырып, қорын молайтудың
ғылымға негiзделген жолдарын ... ... ... 1947 жылы ... ... ... ... қорғайтын орман шаруашылығы құрылды. Ал 1970 ж. көл
жағалауын қоpғay аймағы пайда болды. Тау беткейiндегi 36,8 мың га. ... ... ... ... Көлде балық аулауға тыйым салынды. Табиғаты
әсем көл маңы жанданып, бұл жерге жыл ... ... ... мен ... ... ... Бірақ бұл шаралар Марқакөл аймағының байлығын
қалпына келтiрiп, сақтау ушiн ... едi. ... ... ... ... мемлекеттiк қорығы құрылды [35].
Бұл қорықтың негiзгi мақсаты - маңайда сирек кездесетiн бағалы аңдар мен
құстарды және көктемде балық уылдырық ... ... ... ... ... сая ... ... айдын көлi мен өткел бермейтiн асау
өзендерiнiң сұлу да әсем ... ... ... caқTay. Көл ... өте ... Тау ... жоғары қарай өрмелей өскен ну орман. Тау
жоталарының терiскей бетiнде орман ағаштары ... м., ал ... ... ... ... м. биiктiкте өседi [36].
Көл жағасынан тaуғa көтерiлген сайын дала, орманды-дала, субальпi ... ... тән ... ... ... тау ... ... бойында қайың, көктерек және теректер өседi. Одан жоғары ... ... ... бой түзеген. Олардан биiгiрек тау жоталарын бал
қарағайлы орман алып жатыр. ... және ... ... ... бай,
жалпы алғанда, қорықта есiмдiктiң алуан түрлерi таралған. Тiптi орманның
өзiнiң 19 түpi кездеседi ... ... бұл ... ... бал
қарағайлы орманының өсу жағдайының, оның көлемiн ұлғайту мәселесiн ... ... ... Сондай-ақ, қорық жерiнде алуан түрлi палеонтологиялық
қазба байлықтары бар. Марқакөл ... ... ... өте бай. Онда ... 40, ... ... аса түpi мекен етеді. Оғaн қoca бұл
аймақта қос ... 3, ... ... 6 ... ... 71359 га. ... алып ... Оның 3756 га-сы тeгic
орман, ал жайылымы 21000 га-дан асады. Территориядағы ... ... ... ... ... қаз ... сақтап, қорын көбейту ... ... ... ... ... ... көз тоймайтын Марқакөл
жағасында қорықтың орталығы бой керсетш, онда ғылыми лаборатория, табиғат
мұражайы және ... ... ... салынған. қорықтың ғылыми бөлiмiнде
биолог, су мен орманды зерттейтiн мамандар бар. Олардың мақсаты – Марқакөл
қорығында сүт ... мен ... ... ... ... орта жағдайына бейiмделуiн зерттеу. Сондай-ақ Марқакөлдiң су
режимiнiң езгеруi, оның ... сол орта ... әcepi, ... ... өсiмдiктерi жан-жақты зерттелу үстінде. [37]
Алтай ботаникалық бағы. Алтай ботаникалық бағы ... ... ... баурайында кең орманды алқапты алып жатыр. 50
мың га. жерде дуние жузінің ... ... мен ... ... көбi осында өседi. Сiбiр шыршасы, Ресейдiң орталық жазығын
жақсы көpeтін ... алып ... бойы 20 м. ... ... ... ... енген сайын тyған жердiң ақ қайың көк терек, шәңкiш, ... ... ... ... ... бұрын eмic-емiс eстіген немесе ... ... өсiп ... жиi ... ... ... жапон
қайыңы, американдық шаған ағаш, ақ қараған, жұмыр шегіршін мекені басқа
құрлықта жатқан бейтаныс бұталар. Айнала ... ... ... ... олар да
негiзiнен басқа өлкелер мен ауа- райы мүлде өзгеше жерлерден әкелiнгендер.
Тек бiр ғана астра гулдiң ... ... ... ... түpi ... ... ... гүлдер, хризонтема мен левкой гулдерi өседi [38].
Бүкiл ... ... қар ... ... ... осы ботаника бағы
орналасқан аудан eкeнi анықталып ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар бұл араға елiмiздiң ... ... ... ... ... көп - ... орта ... 2100 мм-ге дейiн
атмосфералық ылғал түседi. Осындай өзiндiк ауа райының арқасында Таулы
Алтай өсiмдiк ... ... бай ... ие флораның түрлерiн ғана
емес, өзге кеңiстiк өсiмдiктерiн өcipyғe, сынауға мүмкiндiк жасайды. ... ... ... ... ... ... әрiптестерiмен
үнeмi байланыс жасап отырады. Ботаника бағында 100-га ... ... бал ... ... ... ... өткiзiледi.
Шығыс Қазақстанда ерекше қорғауды қажет ететін құрып бара жатқан
өсiмдiктер мен ... ... ... ... ... жер ... қорығы бар. Табиғат кешенiнiң белгiлi бiр бөлiгi - заказниктерде
өсiмдiктер мен жануарлар дүниесi ... ... Атап ... ... ... 13 ... және 7 ... қорықша бар. Олардың
iшiндегi аса маңыздылары Тарбағатай, Аягөз, Асубұлақ заказниктерi. ... ... - ... ... ... бара жатқан және сонымен
бiрге ғылыми, эстетикалық, тарихи және ... ... ... ... ... құнды табиғат объектiлерi облыста үшеу («Гусиный
перелет» т,б) және ... 12 ... ... ... зоологиялық заказнигі (46 мың га.). кенді ... ... ... ... ... (теңіз деңгейінен 600 м),
орманды-шалғынды-далалы (2000 м-ге ... ... ... ... ... тән. Тайгалық шырша, қарағай, қою биік ... ... ... ... елік, марал, бұлан, ақ тиін,
бұлғын, ор қоян, сонымен қатар жабайы құстар-құр, саңырауқұр, шіл ... ... ... ... ауд., 112 га.). ... ... сiлемдерi шатқалында орналасқан. Алуан түрлi ycaқ жапырақты орман
есiмдiктерi тән. Әcipece, жабайы алма, қара ... ... ). ... - ... ... ... ... қорғау.
Аягөз зоологиялық заказнигi (Аягөз ауданы, 26 мьщ га.). Тарбағатай
жотасының батыс сiлемдерiнiң ... дала ... алып ... ... ... ... ... алынған. [40]
Қаратал құмдары (Күршiм ауданы, 1,3 мың га.). Бұқтырма су қоймасының
оңтустiк жағалауы ландшафтысы. ... тал, ... т.б. ... ... кiшiгiрiм өзендер және су жолдарымен тiлiмденген.
Заказник –бағалы ... ... - ... ... тоғайын қорғay
мақсатында ұйымдастырылған.Төменгі Тұрғысын ботаникалық заказнигi (Зырян
ауданы, 2,2 мьщ га.). ... ... ... жотасының таулы орман
беткейлерiн алады. Жалпақ жапырақты, шыршалы-майқарағайлы таулы-тоғайлы
ормандар тән. Заказниктiң көп бөлiгiн ... пен ... ... алады.
Негiзгi құрылу мақсаты - осы дәрiлiк есiмдiктердi (бүрген, тікен алдақ)
қорғау.
Солдатская щель ... ... 156 га.). ... ... ... қамтиды. Көpiктi тау шатқалында алуан-түрлi ұсақ, жапырақты ағаштар
және бұталы өсiмдiктер өседi. Әcipece мойыл, жабайы ... ... ... көп ... Орманда марал, елiк, бұлдырық, суыр, кекiлiк т.б,
кездеседi. Тарбағатай ... бай және ... ... ... ... ... ... ауданы 120 г.). Заказник Тарбағатай тауының оңтустiк ... ... ... Ұсақ жапырақты ормандар тән. Көп
тарағандары мойыл, жабайы алма т.б. ... ... (24 мың га.). 1968 жылы ... ... ... бұл ... ... «Қызыл кiтабына» енгiзiлген
жолақты қapa шұбар жылан, дуадақ, ақбас тырна, қарабауыр бұлдырық, ... ... ... ... суыр, елiк, құр, сұр шіл, ... ... ... Заказник жерiн Қосты, Қызыл ... ... ... өтедi. Граниттi, сланецтi су айырықтар, өзен аңғарларында
көктеректі, теректі өсімдік жамылғылары, тау шатқалдары жиі ... ... ... ... ... ... ... заказнигi Ұлан ауданында 400 га. ... ... Онша биiк емес ... ... ... ... ... аңғарында орналақан. Заказник eкi ... ... ... 1944 ... ... қap мен қуыс сайы бар. 280 млн. жыл ... ... ежелгi порфирлi граниттерi сақталған сирек кездесетiн
минералдар шоғыры бар. Химиялық ... ... ... ... ... жөнінен бір-біріне ұқсас.[41]
Осындай ғажайып табиғи заказник геологтарды, геоморфологтарды, табиғат
әуесқойларын т.б. қызықтырады.
Перспективалы заказниктер:
Дұбығалы
Қойынды
Песчанка
Зайсан
Теректі (ботаникалық)
Қалжыр
Күршім ... ... ... «Гусиный перелет» - Павлодардың солтүстік-
батысындағы ауданы 2 га. ... ... ... ... және
бетiнен 6-8 м. тереңдікте неоген дәуiрi жануарларының киiк, жираф, бұғы,
мүйiзтұмсық, жолбарыс, түйеқұс, ... т.б. 12-14 млн. жыл ... ... ... ... табылған. Қазынды жануарлар сүйегi қабатының ... м-ге ... ... ... ... ... «Гусиный перелет» қазындысы онда
табылған жануарлар сүйегiнiң мөлшерi ... ... ... ... ... 1971 жылы 7 желтоқсанда мемлекеттiк табиғат
ескерткiшi болып бекiтiлдi [42].
«Киин-Кириш» - табиғаттың ... ... ... ... өңiрiнде, Күршiм ауданында 300 га. жердi алып жатыр.
Мұндa жылу ... ... және ... ... магнолия,
аралкирия, гингко т.б. өсiмдiк түрлерi жақсы сақталған. Сонымен қатар бор
дәуiрiнiң соңында ... ... ... ... ... ... түрлерi кездеседі. Киин-Кириш тауының жоғарғы қабатында флора
қалдықтарынан бақа омыртқалы ... ... ... ... ... әртүрлiлiгi жағынан Европа мен Азияда
оған теңдес ескерткiш жоқ. ... ... ... аса ... Сондықтан ЮНЕСКО-ньщ халықаралық геологиялық конгресінің шешiмi
бойынша ол туралы материалдар ... ... ... разрезi- Марқакөл ауданында Қара Ертістің: сол жағасында Боран
селосынан 18 км. Қашықтықта орналасқан. Ашутастағы палео-ботаникалық ... 1927 жылы ... ... ... ... ... ... М.Ф.Нейбург. Кейiн бұл ... ... ... ... бердi. Ашутас разрезiне эндемик есiмдiктерi
тан.[43]
Қозы-Көрпеш-Баян сұлу ... ... cұлy ... ... ... ... Таңсық деген ауылдың қарсысына салынған. Қозы мен Баянның
зират мұнарасы - саулеттi етiп жасалған биiк ... ... ... ... алi күнге дейiн сақталып келеді.
Аягөздегi бұл кешен мен оның iшiнде тұpғaн мүcін тастар ислам дәуiрiнен
көп бұрын ... өте ескі ... ... ... ... кезi ... тұсы. Яғни 6-7 ғғ. шамасы. Mүciн тасты халық сол ... ... ... қиып ... ... салу сол ... қалған. Қозы-
Көрпеш-Баян сұлу кешенi туристерді көптен көп қызықтырады. Өткен ... ... ... ... ... ... ... әскербасылар болсын,
оған соқпай кетпеген, кешен оларды өзiне ерiксiз тартып, ол туралы қазақ
халқы айтатын аңыздарды ... ... ... ... ... ... мұрасына
айналды.
Fасырлар бойы жарқын түрде жырланып келе жатқан Қозы-Көрпеш-Баян ... ең ескі ... бiрi. Ол тым көне ... түркi-моңғол
тайпаларының арасында көп тараған оқиғаның ... ... ... ескерткiшi - махаббат мұнapacы. Феодал-
билердiң Keciмi бойынша 1780 жылы ... ... ... ... ... қыз бен ... ... зиратына қойылған ескерткiш мұнapa. ... Абай ... ... ... ... жағында, Семей-Қарауыл
тас жолынан 5 км. Жерде [44].
Ескерткiш төрткiл алаңның ортасынан 4 қабырғалы күмбез-тұғыр соғылып,
оның ... ... ... 6 м. ... мен ... түйiсетiн дөдегенi
кереге көз өрнекпен әшекейленген. Күмбездiң 4 құбыласында шығыстық мәнермен
оймалап шығарған 4 арка бар, ... ... ... жазылған Еңлiк-
Кебек деген егiз eciм тұр. Осы ескерткiштiң батыс жағында 8-9 км. ... бiр ... бар. ... «1917 жылы 7 маусымда М.Әуезовтың «Еңлiк-
Кебек» пьесасы осы ... ... рет киiз уй ... қойылды –деп
жазылған.[45]
Алтай тауалды зонасы. Бұған қиыр Ресеймен шекаралас қиыр солтүстік-
шығыстан ... ... ... ... ... Қатон-Қарағай,
Күршiм аудандары кiредi. Бұл зонадағы ipi қалалар: Риддер және ... ... ... тау ... оның ... ... ... тау-жаяу
туризм турлерi жақсы дамыған. Территорияда көптеген тау маршруттары, ... ... ... ... және жаңа ... ... Бұл ... басты ерекшелiгi биiк Алтай таулары және ... ... көлi мен ... ... ... Төменгі Тұрғысын т.б.
заказниктерi мен шипалы су бұлақтары. Бұл зонада көптеген емдiк-сауықтыру
орындары бар. Флора және ... өте бай. ... ... ... ... мөлшерi басқа зоналармен ... ... ... ... ... зонасы бүкiл Шығыс Қазақстан облысы бойынша
туризмдi дамытуға жоғары қолайлы зона болып табылады [46].
2 ... ... ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстан өңіріндегі туризмді дамыту ресурстары
Шығыс Қазақстан облысында туризмнің дамытуда да туристік әлеуеті мол.
Негізінен туризм ресурстары ... ... ... – тау, ... өзен, көл, сарқырама, қайнар ... ... ... ... ... ... Қазақстан Еуразиядағы бірегей географиялық орынға ие аймақ: оның
аумағында құмдауыт шөлдер мен ... биік ... мен ну ... Бұл ... ... мен ... ... өкілдері тіршілік
етеді. Сондықтан табиғи әр ... ... ... ... тең келетін аймақ жоқ, және оны қойнауының байлығы үшін, ит
тұмсығы батпаған ормандары үшін, қалың ... мен ... ... ... ... ... ... күн қақтаған шөлдері үшін, мыңдаған өзендер
мен ... үшін «Әлі ... ... ... ... ... деп ... такаппар тауларының ұшар басынан жан ... ... ... ... ... ... түсетін тау беткейлеріне, көз
жетер көгілдір көкжиекке дейін тау тайгасының сан ... ... ... ... кең ... ... ... рухының тынышын одан
әрі кетіреді. Тек бір күн ішінде ... ... ... шалқыған альпі
шалғынын, тундраны, тау ешкілері мен қар ... ... ... ... мұз бен ... ... киген биік тауларды көруге болады.
Аттрактивтік туристік әлеуетіне байланысты Шығыс – Қазақстан облысы
Қазақстанның тартымды және ... ... ... ... ... бірнеше маңызды аймақтар айқындалған. Бұлар: Бухтарма
жиегі, Сібе көлдер, Алакөл, Қатон-Қарағай, Глубокое ауданы, Риддер ... қала маңы ... ... ... ... сапада сақталуы, геосаяси
жағдайларының үлкен өнеркәсіпті ... ... ... ... ерекшелеуге мүмкіндік береді: экологиялық, ... ... ... - ... мәдениет-танырлық туризм.
Ерекше назарға экологиялық аудан Алтай-Саян бөлігі болып табылатын
Қазақстандық Алтайдың ... ие. ... ... ... мен
биологиялық алуан түрлілігі арқасында «WWF Living Planet» Халықаралық
Ұйымымен анықталған 200 ғаламдық ... ... ... ... биік ... ... жануарлар мен өсімдіктер әлемінің
байлылығымен, бұрқыраған өзенері, шулы және ... ... ... ... мен ... да ... ... ерекше көзге түсетін Қатон-
Қарағай аймағының орны ерекше. ... ... ... екі ... ... «Рахман қайнары» бар.
Жалпы Шығыс Қазақстан бойынша ... ... ... ... ... ... шығу үшін барлық практикалық ресустар
жеткілікті, ал тәжірибелі нұсқаушылар өз ... ... ... ... жаз ... жыл бойы ... демалыстар ұйымдастырылады. Қыста қар
қызығын тамашалағысы келетіндерге демалыс күндері қарда жүргіштермен ... ... ... ... сырғанау ұйымдастырылады. Ал мамыр айында
алғашқы өзенмен ағулар басталады. Буырқанған ағынды суда ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік те
қамтамасыз етілген.
Тау туризмі және Альпинизм. Белуха шыңы ақ қармен ... ... ... және ... ең биік ... (4506 м). Бұл қардың, мұздың,
ақырған қар көшкіндерінің, жарқыраған сарқырамаларының отаны. Ол Солтүстік
Алтайдағы ... 3,373м ... ... шың ... ... ... Бұдан төмен қарай Үлкен және Кіші Берел ... ... ... және ... ... ... Олардың арасында
Зайсан қазаншұңқыры шоғырланған.[48].
Өзі үшін Белуханың адам қадам ... ... ... әр ... ... қылқаламы, өткір фотообъект, ақынның ағылған өлеңі,
домбыраның күмбірлеген күйі ғана ... ... ... ... ... көріп, туған табиғаттың тамашасына куә бол алады.
«Көшпенді», «Шығыстың көгілдір ... ... ... ...... ... «Империя туризма» деген туристік соқпақтар мен бағдарлар
атауында табиғат тамашасының бейнеленуі тегін емес.
Алтай тауларындағы Белуха шыңына шығу категориясы ... ... ...... физмкалық күшке ие болып, альпинст рангіне қабылдану деген сөз
[49].
Әдетте тауға спорттық көтерілулер топ құрамында, тәжірибелі гидтер ... ... ... ... Өзіндік көтерілуге ... ... ... ... ... ... болып
келгенінен рұқсат берілмегені дұрыс. Ал Белуха ауданына әрқашан ауа райының
ауысып тұруы тән.
Қарлы ... ... ... ... ... үшін ... мұздға
арналған құрал-жабдықтар қажет.
Көрікті жердің бірі-Алтай мен Сібір өлкесінің ең биік тауы – Мұзтау.
Мұзтау тауы – ... ... ... ... ... Ол ... ғана емес, сонымен қатар бүкіл Сібірдің ең биік шындарының бірі,
реликтік ... ... ... ... ... – Алтайдың қарлы диадемасы. Буддисттердің сенімі бойынша – ... ... – ескі ... ... – Ақсу ... ... бұл ... үгітіліп шашылып жатыр.
Мұзтау бөктерлеріндегі б.э.д. 3-2-ші ғасырлардағы патша ... ... ... ... және ... ... ұштасады.
Тауларына жыл сайын барлық әлем бұрыштарынан альпинисттер ... ... ... құламалы рельеф, мұзданудың түрлі формалары  қиындығы
бойынша түрлі ... тау ... ... ... ... ... ... үңгірлері ежелден саяхатшыларды,
ғалымдарды, туристерді ... ... ... ... доломиттерде
орналасқан 400 астам үңгірлер бар. Ал Қазақстан территориясындағы Алтай
ауданында барлығы 350 мұздық белгілі.
Үңгірлерді ... ... ... өткені туралы мәлімет жинайтын
географ, геолог, минеролог, ... және ... да ... тудырады.
Спелеотуризмнің өзіне тән ерекшелегі бар. Мұнда ... ... ... ... ... және ... ... ортақ белгілері
де көп. Спелеотуристтердің іс-әрекеті тас қараңғылықпен, 100% қатысты
ылғалдылығы бар ... ... ... (4- тен +10-12 ... ... болып келеді [51].
Бұл өз алдында спелеотуристтің ... және ... оның ... ... талаптардың қойылуын қажет
етеді.
Спелеомаршруттар жыл бойы жұмыс істейді.
Су туризмі. Алтайды Шығыс Қазақстан облысының су туризмінің ... ... ... Хатунь өзенінің бассейнінде спорттық су туризмі үшін барлық
маршруттар күрделілігінің ... ... ... ... ... ... бар. ... қоса, қандай да өзенді таңдамасаңыз
да, бұл ... ... таң ... ... су ... ... ... мүмкін болып келетін
өзендері өте көп.
Соңғы жылдарда алтайлық ... ... ... Нарым ағыстарында
белгілі болып келеді. Жыл сайын рафтингке ... ... саны ... ... ... ... заманауи құралдары мен кәсіби ... ... ... ... ... ... ... тәуекелдерін азайтуға
мүмкіндік береді. Турагенттікте рафтинг тур ... ала ... ... ... ала біліп алу қажет. Маршрут күрделі ... ... ... әрі ... ... ... күні көптеген туристік
кешендер мен турбазалар ... ағып ... ... ... ... ... ... өзені және оның салалары – Бұқтырма, Күршім, Үлбе, Оба – қатты
ағысымен ерекшеленеді. Бұл туризмнің ... ... ... ... ... Облыстың ең ірі көлі Зайсан Бұқтырма су қоймасымен
жалғасады.
Марқакөл көлі ... ... ... ең ... көл ... Оның теңіз деңгейінен есептегендегі тереңдігі – 1449 м,
ұзындығы – 35 км, ені – 19 км. Бұл ... ... және ... ... ... био алуан түрлілігімен де таң қалдырады
Бұл аймақтағы ең ірі көл, ... ... 1485 м. ... Одан ... ... "Рахман қайнары" жатыр [52].
Алакөл көлі (ала деген сөз «әр түрлі» деген мағына береді – ... ... ... әр ... судың көлемі мен түсі
жергілікті тұрғындардың ... ... деп ... ... ... Шығыс
Қазақстан облысының оңтүстік шығысында Үржар ауданында, Балқаш – Алакөл
котлованының шығыс жағында балқаш – ... ... , ... ... ... ... ... теңіз деңгейінен 347 метр биіктікте орналасқан.
Көл Қазақстанның ішкі ... ... ... бойынша екінші және
республиканың ақпайтын көлдерінің ... ... ... сулы ... 15 су ағып ... ... оның ... негізгілер мыналар: Үржар,
Қатынсу, Емелқұйса, Ырғайты, жаманты, Жаманөткел, Тасты, . Сасықкөл, Ұялы,
Жалаңашкөл және басқа да ұсақ көлдер Алакөл ... ... ... ... ... 2696 км2, көлемі 58,56 куб.км, ұзындығы 104 км, ені 52
км, орташа тереңдігі 22 м, ең ... жері 54 м, ... ... 348 ... негізгі еркешелігі болып оның солтүстік-шығыс  бөлігі жер асты
тұщы суларымен қоректенетіндіктен емдік ... бар, ал ... ... тығыз болады. Алакөл көлінің басты байлығы батпақ, оны буын ... тері ... ... ... ... келу ... ... бойынша ол теңізге жуық және емдік қасиеті бар. Оның
құрамындағы хлоридті-натрилі тұздары ... ... ... ... ... перифериялық нервтік жүйенің әр-түрлі ауруларын емдеу үшін
талассотерапия  (теңіз ванналарын қабылдау арқылы емделу) қолданылады.
Көлдің ортаңғы ... үш ... ... ... онда 1998
жылы Алакөл мемлекеттік қорығы құрылды, ол ... ... және ... жыл ... ... ... жүз мыңнан астам адамдар демалады.
Қазіргі уақытта Алакөл көлінің жағалауында 60-тан астам үйлер және
«Айгерім», ... ... ... демалыс базалары, «Барлық арасан»
шипажайы және т.б. жұмыс істеп тұр.
Бұқтырма көлі - бұл ... ... ... Бұқтырма көлінің маржан
суы өзінің тамаша көріністерімен және ... ... ... белгілі.
Көптеген өзендер мен жауын сулары тау шатқалынан көлге құйылғандықтан ... көп. Тек ... ... қана ... ... турлары көбіне Берел, Таулы Үлбі, Тұрғұсұн өзендері арқылы өтеді. Ал
жазда демалыстың кез келген сүйікті түрін таңдау мүмкіншілігі зор. ... келе ме? Міне ... ... қалайсыз ба? Онда, міне
велосипед! Әлде жаяу ... ... ба?  Ол да ... өзге, қатысушылардың қалауымен спорттық іс ... ... ... арналған шатырлы лагерлер тігіліп,
жеке салтанаттар жиі ... ... ... ... облысындағы ерекше дамып отырған келсідей туризм
түрлері белгілі:
Автомобильдік турлар. Автомобильдік турлар Алтайдағы туризм ... ... ... ... Жыл ... ... ... Алтайдың ғадайып
табиғатын тамашалауға автомобилмен саяхатқа шығып жатады.
Жалпы қандай да бір ... ... ... жағдайдағ бұл аймақтың
көптеген бөлігінде қандай да бір ... ... ... ... ... жеке аудандардың кейбіреуіне «ГАЗ-66» ... ғана ... ... ... ірі және ... ... ... жне жол
бойында орналасады. 35-бензин кездесе бермейді, ... да ... тура ... ... ... ... ... Алтайдың барлық жерінде
жүзеге асырылады, онда білікті инструкторлар мен ... ... көру ... емес ... ... негізгі көрікті жерлерге бару
енеді. Мұнда сарқырамалар, үңгірлер, ешқашан қары ерімейтін жерлер, ежелгі
адамдардың тасқа ... ... бар, ... үстімен жол жүруге болады.
Атты туризм. Таулы Алтай мұндағы 1971 жылы алғашқы жоспарлы «Каракөл
көлдері» атты салт атпен жүру ... ... ... ... кейін
ғана1975 жылы ат маршруттары Грузия, Башқұрстан, Карачаево-Черкаск, ... ... ... ... осы ... Алтай ғана туристерген осы күнге дейін ат ... ... ... ... Атқа ... саяхат жасау сауықтыруға
ықпал етеді, барлық бұлшық еттерге әсер етеді. ... ... ... ... де ... шығармайды. Ат туризмінің артықшылығы болып жорық
кезінде барлық керек-жарақтылардың барлығы сумкаларға салынып, салт ... ... ... теңделетін аттардың шаналарында болуы табылады.
Таулы Алтайда атпен жүру кең таралған. Өйткені, Алтай тауларында ... ... ... орай ... жету ... емес болып келетін қол
жетімсіз әрі өтуі қиын жерлер сақталған. Сондықтан да, жаяу жүруге талпыныс
болмаса немесе денсаулық ... ... ... турбаза аймағында
атты маршруттар мен серуендеулер ұсынылады [54].
Әдетте атты турбазадан, орман шаруашылығынан (ауданның әкімшілігімен
келісе отырып) немесе ... бір ... ... (алтайлықтар көп ат
ұстайды) жалға алуға болады. Жалға алу құнына жолсеріктің атының және кері
қайту ... ... ... ... ... ... мен ... Мүның барлығы арзан деп те айтуға болмадй, бірақ ... ... ... үшін қол ... ... ... Көптеген турбазалар атпен
серуендеулерді барлығы үшін ұсына алады, сонымен қатар атты ... ... ... үшін де ... ... атты маршруттар радиалды серуендеулер ретінде ғана ... ... ... ұйымдастырылатын арнайы турлар да бар. Әдетте
мұндай маршруттар аз қоныстанған жерлерде жүзеге асырылады, яғни ... тауы мен ... ... ... тамашалауға әбден болады.
Жоғарыда аталғандарға қоса, Шығыс Қазақстан облысында велотуризм, тау-
шаңғы туризмі кең таралған [55].
Туризм ... ... ... та ... орын алатынын естен шығармау
керек. Ал Шығыс Қазақстан облысының аймағында да спорттың ... ... ... өте зор. ... ... спортының өзіндік
дәстүрлері бар. Оған үнемі биік шеберлік тән. Облыста спорттың 70 ... ... 27 ... түрі дамыған: футбол, ... ... ... ... ... ... атлетика т.б.
Бүгін 122 шығыс қазақстандық спорттың 17 түрінен республика құрама
командаларына еніп ... 26 ... ... ... ... ... ... 17 түрінен халықаралық аренаға шықты.
Дене шынықтыру және спортпен жүйелі түрде айналысушыларды қамту ... 15,1% ... және 214,3 мың ... құрайды.
Облыста 2804 бірлік спорт құрылғысы бар.
Өскемен қаласында теннис орталығы, Тарбағатай ауданының Ақжар ауылында
дене шынықтыру-сауықтыру ... ... ... ... ... ... алаңшасы пайдалануға берілді.
Облыста спорттың 59 түрі дамыған. Дене шынықтыру және спорт ұжымдарының
саны 1649 ... ... ... ... – 720 ... спорттық-бұқаралық және дене шынықтыру-сауықтыру іс-шара
өткізілді, оларға 349,6 мың адам ... ... ... 19,6 мың адам айналысады, бұл ... ... 217 ... ... ... ... 288 спортшы және 243 республикалық жарыстарға
2635 спортшы қатысты. Әр түрлі спорт түрлері бойынша өңір спортшылары ... ... ... ... ... 9 спорт шебері, 84 ... ... 292 ... ... 1 разрядты 444 спортшы дайындалды [56].
Сонымен, ... ... ... ... ... – өзіндік бір ғажайып
әрі әмбебеп көркем ландшафты және ... ... ... ... ... ... және ... әр
жоспарлылығы аймақты туритік тартымды қылады. ... ... ... бар ... өте зор. ... ... үшін туристік өнімді
дамытуға барлық жағдайлары бар.
2.2 Шығыс аймағындағы туризмнің дамуына талдау жүргізу
2010 жылы туристік ... ... ... ... деректері бойынша облыс аумағында 42 туристік ұйым және 2
жеке кәсіпкер болды. Орналастыру орындарын есепке ала ... ... ... ... 39 615,7 мың теңгені, сырттан келушілер
туризмі 10 781 адамды құрады, сыртқа ... ... саны 9 083 ... ішкі ... ... саны – 196 798 ... Келушілерді
орналастырумен айналысатын облыстағы 138 мейманхана ... мен жеке ... 188 мың ... 932,0 млн. ... ... ... ... сыйымдылығы 10,3 мың төсекке арналған
орын бар 3313 ... бар ... ... ... ... ... аумағында 51 туристік фирма және
5 жеке кәсіпкер туристік қызметпен айналысқан. 2010 жылмен салыстырғанда
орналастыру орындарын есепке ала ... ... ... ... ... 1499,0 млн. ... құрады. Сырттан келушілер туризмі 14 814
адамды құрады, сыртқа шыққан туристер 11 571 адамды құрады, ішкі ... саны 276 451 адам ... ... ... шаруашылық
кәсіпорындары 1341,8 млн. теңгеге қызмет көрсетіп, 261,4 мың ... ... ... ... ... 12,3 мың ... арналған орны
бар 4034 нөмір бар [57].
2012 жылда туристік фирмалардың саны артып, нақты туристік қызметпен
айналысатын 63 ... ... мен 9 жеке ... болды. Орналастыру
орындарын есепке ала ... ... ... ... 767,0 млн.
теңгені құрады. Сырттан келушілер ... 7 094 ... ... ... ... саны 3 970 ... құрады, ішкі туризмға қатысқандардың
саны 106 785 адам. ... 148 ... ... ... ... теңгеге қызмет көрсетіп, 92,5 мың адамға қызмет етті. Орналастыру
объектілерінде бір реттік сыйымдылығы 12,7 мың ... ... 4220 ... ... және ... дамуын облыстың сырттан келушілер және
ішкі туризм көлемдерінің өсу қарқыны дәлелдейді:
Туризмнің дамуы көлік инфрақұрылымын ... ... ... емес ... облысымыздың аумағына көбінесе автожол немесе әуе
көлігімен келеді. Ішкі туризм мақсатында автожол көлігі жиі пайдаланылады.
Кесте 1. ... ... ... ... ... ... ... |Туристік ... емес ... ... |
| ... |туристердің |орындарының ... |
| ... ... ... ... ... (адам) |
|2005 |34 |1395 |55 |20815 ... |39 |624 |65 |18910 ... |37 |551 |67 |29246 ... |47 |1313 |70 |52014 ... |48 |1179 |75 |17446 ... |42 |1226 |75 |16356 ... |51 |556 |84 |17081 ... |63 |50 |81 |15894 ... ... ... ... мен ... ... ... автомобиль жолдарының
жағдайына байланысты.
Облыста жалпы пайдаланылатын автомобиль жолдарының ұзындығы 11,7 мың
шақырымды құрады, оның ішінде ... ... бар ... 3,4 мың
шақырым, облыстық маңызы бар ... 8,3 мың ... 2. ... ... облысы бойынша туристік орналастыру
орындарынан түскен ... ... ... ... |С.і. |Қонақ |Қысқа |Туристік |Тұрақтың|
| | ... мен ... ... |мерзімге|орналас |басқа |
| | ... ... ... ... |
| | |ң ... | |ханасыз|беру |объектілер| |
| | ... | | | |, ... | |
| | | | | | ... | ... |404 |183 547,0 |34 |17 |202 |  |304,8 |
| |666,0 | |874,0 |903,0 |911,2 | | ... |932 |308 670,2 |75 |395 |208 |18 853,0 |812,2 |
| |080,2 | |535,0 |360,0 |384,8 | | ... |1 341 |448 493,0 |124 |494 |374 |23 365,0 |699,9 |
| |778,2 | |042,0 |602,0 |618,3 | | ... |1 562 |589 621,1 |160 |472 |454 |44 303,0 |826,0 |
| |012,3 | |634,9 |464,2 |798,0 | | ... |1 671 | 616 386,6| 230 | 494 |516 |42 574,0 |957,5 |
| |143,1 | |569,0 |671,7 |553,3 | | ... |2 145 | 786 925,7| 299 | 623 |700 |34 144,0 |701,6 |
| |068,0 | |870,2 |100,6 |196,2 | | ... | 2 592 | 913 272,8| 333 | 837 | 807 | 32 | 1 |
| |827,8 | |581,2 |215,4 |873,1 |850,0 |616,5 ... | 2 962 | 1 039 | 348 | 958 | 962 |- | 1 |
| |172,4 |604,7 |266,0 |615,8 |505,9 | |446,0 ... автормен құрылған ... 95% ... 11,1 мың ... ... ... бар. 457 жанар-
жағар май құю стансасы автомобильдерге отынын құю ... ... ... ... ... ... ... бар автомобиль
жолдары анықталды:
Облыстағы туристік қызметті 329 субъект жүзеге асырады (соның ... ... ... ... саны 2012 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда
2,2% ... 2011 ... ... ... ... ... асыратын субъектілердің көбі Өскемен қ. (60),
Семей қ.(53), Үржар (88) және ... (40) ... ... және ... ... көлемі соңғы 3 жылда18,2%
өсті.
Сурет 1 - Орындалған жұмыстардың және қызметтердің өсу серпіні, ... ... ... обылста туризмнің барлық түрлері бойынша 332,7 мың адамға қызмет
көрсетілді (2012 жылмен ... ... 0,1%, 2011 ... төмендеу 13,0%), соның ішінде ішкі туризм – 14,2 мың адам
(2012 ... ... ... 1,4%, 2011 жылмен ... 29,7%), ... ... – 6,4 мың адам ... ... ... 28,1%), облыстағы ішкі туризм – 312,1 мың адам (өсім 0,9% ... ... ... жолы — 2050: Бір ... бір ... бір ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2014 ... 17 ... ... ... ... ... ... жету тапсырмасы қойылды.
Шығыс Қазақстан облысының аумағы қолайлы және емдік-сауықтыру туризмін
дамытудың үлкен әлеуеті бар.
Бүгінгі күні ... 14 ... ... ... бар, ... ... ... 6-уі жыл бойғы, жыл сайын  бұл орындар 5,5 мыңнан аса ... ... және ... ... радонмен емдеу, сумен емдеу,
фитотерапия әдістерін қолданатын 7 ... ... бар. Бұл ... ... 3 ... ... ... жыл бойы қабылдайды.
Сурет 2 – Үш жылда емдеу және сауықтыру алған қызмет көрсетілген
туристер саны, ... ... ... 2013 жылы ... және ... ... ... көрсетілген
туристер саны 2011 жылмен салыстырғанда 1,8 есе өскеніне қарамастан (1,8
мың адамнан 3,2 мың ... ... күні ... және сауықтыру туризмі
төмен деңгейде.
Туристердің жалпы санында емдік туризмнің үлесі 1,0% құрайды.
Сурет 3 - ... ... ... ... ... ... ... ең жоғары үлесі Алматы облысында – 3,2%, ең ... ... – 0,1%, ... Қазақстан облысы екінші орында – 1,0%, үшінші
орында Астана қ.– 0,4%, төртінші орын - Павлодар облысы – ... және ... ... ... көрсетілген туристер санының
көбі Ұлан ауданына тиесілі – 22,7%, ... – 12,2% және ... ... ... және Өскемен қ. – 13,4%.
Катонқарағай ауданы ... ... ... үшін үлкен
мүмкіндіктері бар, онда ... ... ... ... ... ... шипажай жұмыс істейді (1964 жылдан бастап жұмыс
істейді), онда емдік  ... кең ... ... Катонқарағай мемлекеттік ұлттық саябағы аумағында орналасқан.
Шипажайдың құндылығы – минералды радон көздерінде.
Шипажай жыл бойы ... бір ... ... ... 2-2,5 мың ... жылы ... саны 2012 ... салыстырғанда 1,3 есе (2012 жылы
2128 адам, 2013 жылы – 2690 ... ... - 80 ... ... - бальнеотерапевтік.
Шығыс Қазақстан облысының үлкен аумағы, тамаша ландшафты, әр ... ... баға ... мәдени-тарихи ескерткіштері арқасында
теңдесі жоқ туристік ... бар. ... және ... ... ... (Еуразия орталығы), Қытаймен, ... ... ... ... ... ... жақтары болып табылады.
Ішкі туризм бойынша қызметтердің көлемі 112,0 млн тг ... ... 70,1%), шығу ... – 21,0 млн тг (13,1%), кіру ... ... фирмалармен және жеке кәсіпкерліктермен 62,6 мың келушілерге
қызмет көрсетілсе, 1,3 мың облыс территориясына кіруші ... ... ... 6,2 мың ... ал 2010 ... ... жылдығында 3,4 мың шығушы және
105,2 мың ішкі саяхатшылар болып келеді ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Туристердің жалпы санының ішінен облысқа келушілердің 69,7% - ... 5,3% ...... азаматтары, 4,3% - Канада, 4,1 – ... 3,7% - ... 2,7% ... 2,5% ... 1,4%-Испания,
1,1%-Италия, 0,8%-Бельгия елдерінен болып келеді. Шығыс Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Польша
және АҚШ туристері (2-ден 7-ге дейін туристер) де ... ... (8 ... 4 - ... ... келетін туристер елдерінің үлесі
Ал Облыстан шығатын туристер ... ... ... ... ... және ... ... сонымен қатар, алыс шетелдік 26 елге және
ТМД елдеріне бағыт алады.
Кесте 3. Шығыс Қазақстан облысындағы ... ... ... ... ... ... |
| ... | | |
| ... | | ... ... |2 үй, |Жыл бойы ... ... ... |
|демалыс базасы | | |алу ... ... ... |Жыл бойы ... жаяу жүру ... ... | | ... ... ... |6 нөмір, |Қысқы маусым |Сырғанақ, нұсқаушының ... ... | | ... ... |
| | | ... ... шаг |
| | | ... жалға алу, |
|“Star dust” |6 ... ... ... ... ... |
|демалыс базасы | | ... ... |
| | | ... беру |
| |11 ... ағаш|Жыл бойы |Шаңғы трассасы, спорттық, |
|«Вертикаль» ... | ... ... ... ... ... | | ... ... ... ... |9 үй, ... ... ... қайықтарды|
|базасы | | ... алу ... ... ... | |Жыл бойы ... ... ... ... |25 ... | ... және атпен саяхаттар,|
| ... | ... ... |
| ... | ... ... |VIP | ... алу |
| ... - | | ... ... ... |
3 ... ... Шығыс Қазақстан облысы бойынша туристік ... ... ... ... ... қосымша
түрде туризмге қажетті қызмет көрсетудің ... ... ... Ал ... ддемалыс базалары мен туристік орындардың толық тізімі
қосымшада келтірілген.
Туризм және сауықтыру орталықтары: ... ... ... шипажайы, Үржар аудынында «Барлық Арасан» бар, «Нұр Тау», «Алтай
Альпілері», «Патшалар жазығы», «Алтай ... ... ... ... ... ... «Көгілдір бұғаз» демалыс үйлері,
«Изумрудный» ... ... т.б. ... Қазақстан аймағындағы туризмді дамытудың ... ... ... ... түрлері: экологиялық туризм, ... және ... жаяу ... ... жүзу ... ... ... велотурлар, балық аулау және аң аулау турлары, жағажайлар,
емдеу-сауықтыру, ғылыми-танымдық, ауылдық туризм.
Шығыс ... ... ... ... ... ... кіру, шығу, ішкі туризм түрлерімен қатар, виза және ... ... ... әуе, ... жол ... ... сату, жеткізіп беру,
туристерді өз көліктерімен тасымалдау, туризм ... ... ... ... ... сақтандыру, туристерді орналастыру, брондау,
аударма қызметтері және басқа да қызмет түрлерін ... Олар ... ... ... және ... қоғамдармен, қорлармен,
қауымдастықтармен, мемлекеттік ұйымдармен, ... ... ... ... ... ... туристерге ұсынылатын туристік өнімдер
ішінде экологиялық, ... ... және ... ... басым,
туристік фирмалар өз қызметтерін турларды сатудан түскен табыс көзі арқылы
қаржыландырады, туристік фирмаларда жұмыс істейтін ... саны ... ... 2009 жылы 2 ... артқан.
Облыстың тарихымен, табиғатымен танысамын деуші туристер жаяу және
атпен, тау шаңғысы жолымен, велосипед, мотоцикл; сол ... ... ... балық аулау арқылы таныса алады. Туристік саяхат маршруттарын және
туризм маршруттарын "Голубой залив", ... ... ... "Интурист", "Экосистем" тәрізді туристік фирмалар мен компаниялар
ұсынады. Олар жарқыраған тау ... ... ... сарқырамалардың
мұзды лебімен тыныстауға, альпі ... ... ... мен ... ... көне кен ... аралауға шақырады. Шығыс
Қазақстан облысының туризм үшін үлкен мүмкіндіктері бар.
Мысалға, "Экосистем" фирмасы ... ... ... ... ... ... ... экологиялық насихат жұмысын ... ... сол ... халықаралық табиғат қорғау бағдарламаларына
қатысу, Шығыс Қазақстанның Катон-Қарағай аймағын ұлттық ... ... ... шығару және халыққа ... ... ... ... ... түсіру т.с.с.
Бұл фирма 8 жылдан бері ... ... ТМД ... қонақтар
қабылдайды. Альпинистер , тау туристері, ат,велосипед, автомобиль және
мотосаяхатты ... ... мен ... ... ... ... діни ... үшін арнаулы маршруттар
жасалған.
"Изумрудный Алтай» туристік фирмасының ... - ... ... ... Бұқтырма су қоймасына жазғы демалысты ұйымдастыру.
Компанияның келешек жоспары түрлі салада туристік ... одан әрі ... көп ... ... ... ... ... саяхат, балық аулау,
вело-мототуризм, қызықты оқиғалар саяхаты, ғылыми-танымдық жорықтар,
демалыс күнгі жорықтар, ... және ... ... ... ... су ... демалыс базасы (сыйымдылығы 800 ... ... ... (Тау ... ... ... кешені - (сыйымдылығы 800 адам), мәжіліс залы;
- тау шаңғысы базасы - «Алтай Альпісі» ... ... ... 22 км., ... 40 мин. қашықтықта. База таулы жерде, орман
-тоғайдың ... ... ... ... ... Туризм нарығында 1995 жылдан бастап
жұмыс ... ... ... ... биік ... ... ... базасында санаторлық-курорттық ем жүргізу, «Княжьи ... ... ... ... ... ... сонымен бірге, Қазақстан
Алтайының тауларына жорықтар ... 2001 ... ... ... ... ұйымдастырылды, онда балаларға ... ... ... өз ... бар, онда ... ... өзге де ... сапалы техника қызмет көрсетеді.
«Княжьи горы» демалыс базасы - Өскемен ... 35 км. ... ... ... аймағында орналасқан. Қыста дем алушыларға -
көтергіш, прокат, тау шаңғысы құрал-жабдықтарын сатып алу, ... ... ... ... ... Екі 1,5 және 2 км созылған сырғанақ
жол әзірленген. Сноубордқа арналған жолдар, атпен серуен, шаңғы тебу, орыс
моншасы бар ... қар ... ... ... үшін: тау велосипедтері, ат
және пейнтбол прокатқа ұсынылады. Жазда 10-15 ... ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстан облысындағы туризмді дамытудағы барлық алғы
шарттары бар. Тек осы саламен айналысатын туристік мекемелердің ... ... ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАН ӨҢІРІНДЕГІ ТУРИЗМДІ ЖЕТІЛДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ... ... ... туризмнің даму мәселелері және оны шешу жолдары
Әлемдік туризмнің қарқынды дамуына ... ... ... ... сұраныс өсуде. Еліміздің жеке өңірлері туризмнің
қалыптасып тұрақты ... ... ... ... ... ... болып табылса, екінші жағынан туризм арқылы
әлеуметтік-экономикалық мәселелерін шешу өңірдің ... ... ... ... ... бар мультипликативті нәтижеге ие
болуымен ерекшеленеді. Соған ... ... ... ... ... ашық жүйе ретінде ... осы ... ... ... ... ... мәселелер әлі де шешуін тапқан жоқ.
Шығыс Қазақстан облысының бірегей туристік әлеуеті бар. ... ... ... атап ... ... ... таулы өзендермен жүзу,
шаңғы спорты), аң және балық аулаушылық, экологиялық, емдік-сауықтыру,
этникалық, ғылыми және ... ... ... ... ... ... Ыңғайлы географиялық жағдай ... ... ... Қытай Халық Республикасымен және ... ... ... аумақ және табиғат ландшафтының сан алуандығы,
бірегей рекреациялық ресурстар, бай мәдени-тарихи мұра, ... ... ... ... қазақ диаспорасының тұруы облыстағы
туризмді дамытудың күшті жақтары ... ... ... ... ... ... Швейцария, Италия, АҚШ сияқты
елдердің туристерінің Орта Азияға, оның ішінде Алтайға деген қызығушылығы
артуда. Сөйтсе де, 2009 ... ... ... ... ... үлесі 2008 жылмен салыстырғанда 9,5 % төмендеуі байқалады ... ... ... облысындағы туризм саласын дамытудың көптеген
мүмкіншіліктері бар екеніне жоғарыда көптеген дәлелдемелер жазылып ... ... ... осы саланы дамытуда табиғи ресрустарының
жеткілікті, климаттық жағдайларының қолайлы болғанымен, оның ... ... ... ... әлі ... ... туризм саласындағы Шығыс Қазақстан облысындағы туризмнің даму
мәселелеріне келіп тоқталатын болсақ.
Жалпы туризмді дамыту үшін ең алдымен туризм ... ... ... ... ... ... ... деңгейде қызмет
көрсетілуі керек. Иә, әрине, туризм үшін оған ... ... ... ... жағдайларды талап етпейді, дегенмен де оларды кішкене де болса
жағдайының қамтамасыз етілуі, олардың қауіпсіздігі, ... ... ... мен ... ... ұйымдастырушылар жағынан назар
аударылуы тиіс.
Жоғарыда атп өткеніміздей, аймақта туризм ... зор ... ... осы ... ... ... ... зор
болғанымен, осы күнге дейін оларды жүзеге асыруда жеткілікті ... ... ... орын алып ... ... ... алға қойған мақсаты – бәсекеге қабілетті туристік сектор
құруға және оны дамытуға, Шығыс Қазақстан ... ... ... ... ... және ... ... жеткіліксіз дамуы
- халықты жайғастыру нысандарының, соның ішінде қонақүй, пансионат,
демалыс үйлері мен ... ... ... санаторлық-
курорттық мекемелердің материалдық базаларының моральдық жағынан
тозуымен сипатталады;
- бүгінгі күні туризм масштабтары, ... ... ... ... ... мен ... халықаралық талаптарға сай
келмейді;
- туристерді нысандардың тікелей жергілікті орындарында ... ... ... ... ... ... да тартымды экскурсиялық нысандарға немесе көрікті
ландшафтарға ... ... ... болмауы немесе нашар
күйі;
- бағыттың өтуін бақылау және ... ... ... ... ... ... ... байланыс құралдары мен мүмкіндіктерінің
шалғайдағы аудандарда болмауы;
- экскурсиялық нысандардың жағдайы – қолайлы ... ... ... ... және қауіпсіз соқпақ
жолдардың, демалыс орындарының жоқтығы;
- ... және ... ... ... дамытудағы қиындықтар (шекаралық аймаққа өту
рәсімдерінің ... ... ... уақытша шекара
бекеттерінің Шығыс Қазақстан облысының Катон-Қарағай және ... ... ... аймақтардың экологиялық проблемасы (антропогендік
жүктеме, шомылу аумақтарындағы жағалау сызықтарының бұзылуы);
2. Туризм саласындағы кадрлардың біліктілігін ... ... ... ... ... ... және ... базаның болмауы.
Туризмнің дамуына кедергі тигізіп отырған негізгі өзекті мәселелердің
бірі қызмет көрсету саласында мамандандырылған ... ... ... Бұл туризм индустриясы обьектілерінде ... ... ғана ... ... туристік саладағы кадрларды ... да ... ... ... ... ... инструктор,
жаттықтырушылардың, құтқарушылардың аздығы үлкен мәселе болып отыр.
3. Облыс имиджінің (беделінің) әлемдік нарыққа жеткіліксіз шығуы, ... ... ... ... ... оның ... ... жайында жарнамалық ақпараттың жеткіліксіздігі.
4. Туристік саладағы көрсетілетін қызметтердің сапасының төмендігі.
Қызмет көрсету саласының сапасыздығы туризм ... ... ... ... ... Оған қоса, ауылдық елді
мекендегі халық айтарлықтай экономикалық пайда көрмейді және ... ... ... ... және ... мен ... туризмнің (балалар мен
жасөсіпірімдер - туризмді ерекше орынға ие әлеуметтік топ) ... ... ... ... тек ... елде ... сонымен
қатар, басқа да елдердің бірқатарында туризммен қатар спорттық сала ... ... ... ... ... түрінің ішіне де енгізіп жатамыз.
Сондықтан спорттық туризмнің де мәселелеріне ... ... ... ... дене ... мен ... ... спортты ары қарай
дамыту үрдісіне кедергі келтіретін ең алдымен:
1. Саланың материалдық-техникалық базасының әлсіздігі.
Спорттық құрылғылардың жеткіліксіздігі ... ... ... ... және ... ... ... базасының жағдайы
тұрғылықты халықтың да жоғары ... ... да ... ... 666 ... ... 632-і жалпы орта, кәсіптік
және жоғарғы білім беру мекемелерінде, ал 34-і ғана ... ... ... ғимараттарында орналасқан.
Жоғарғы жетістікті спорт спорттық құрылғыларға өте мұқтаж, 34 ... ... тек 15 ... өз базасы бар. ... сай ... ... ... мен ... жабдықтардың
жетіспеушілігі сезінеді. Спорт жабдықтарының көпшілігі жарыстар мен оқыту-
жаттығу үрдістерін жүргізу үшін талап етілетін ... ... ... ... үрдістерін ұйымдастыруға бөлінетін ... ... ... мен ... ... ... үшін қажетті ғимаратты жалдауға қаражат жетпейді.
2. Бұқаралық және ... мен ... ... ... дамуы.
Балалар мен жасөспірімдер спортын дамытуға айтарлықтай көңіл
бөлінбейді. Қазіргі ... ... мен ... ... спорт
мектептерінің желісі 6 – 18 жас ... ... 8,0% ... ғана қамтамасыз ете алады [61].
3. Спорттың ғылыми және медициналық базасының жоқтығы, ... ... ... ... инновацияларға ерекше ұшыраған және спортшыларды
дайындауда ғылыми және ... ... ... ... ... ... дайындауға ерекше көңіл бөлуді талап етеді.
Қазіргі кезде білікті мамандар жетіспеуде. ... ... ... ... ... ... ... жаста,
ал жас, болашағы бар бапкерлер төменгі жалақыға ... ... ... ... ... олар ... ... бөлінбеуіне байланысты, облыста жаттықтырушы-оқытушылар
құрамын қайта даярлау және ... ... ... ... ... ... ... спорт мектептерінде және облыстың ... ... ... ... ... ... жоқ, медициналық-
биологиялық қызмет әлсіз қойылған, тұрғылықты ... ... ... ... ... және ... мен ... арналған спорт
мектептерінің оқушыларымен спорт түрлері бойынша дене шынықтыру–сауықтыру
және ... ... ... ... ... ... жасалмайды.
Қазіргі уақытқа дейін дәрігерлік-дене шынықтыру диспансері жоқ, облыста
облыстық медициналық бірлестік жанында спорттық медицина бөлімшесі қызмет
етеді.
Туризмнің дамуына ... ... ... шешуге жүйелі және
кешенді көзқарас болған жағдайда ғана қолда бар ... іске ... ... ... ... ... ... түрде оларды шешу
жолдарын ұсынуға болады:
1) Спорттық секциялар мен клубтар ашу және оларды дамыту;
2) Аймақтың спорт мекемелерінің ... шығу және ... ... ... ... қолданбалы және экстремалды жаңа түрлерін ашу және олардың
интитуализациялануы;
4) Жалпы білім беру мектептерінің оқу бағдарламасына ... ... ... және өлкетану», «жартасқа шығу» сияқты сабақтарын
енгізу;
2. Кадрлар әлеуетін дамытуға бағытталған алғы ... ... ... ... ... ... іріктеу;
2. Жалпы білім беру мектептері ... ... оқу ... ... ... және экстремалды түрлері мен ... ... оқу ... құрастыру;
3. Жалпы білім беру мектепрі, жоо және ... ... ... ... ... және аймақтық мектептерде спорттық туризм мен альпинизм
интруторларын даярлау;
5. Кадрлер даярлау: ... ... клуб ... осы ... жұмыс істеу үшін жол құрастырушылар;
6. Таулы гид-жолсеріктерінің мектебін ашу;
7. Білім беру мекемелерінің негізінде жорық жетекшілері мен спорттық
туризмнің инструкторларының ... ... және ... дайындау, жалпы дайындау мектептерінің жүйесін қалыптастыру;
8. Маршурттық квалификация нормаларын қайта қалпына келтіру және ... ... ...... ... ... қосу;
9. Жаңа спорт түрлері үшін ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық құтқарушыларды дайындау;
11. Маманданған тау инструкторларын дайындау;
12. Өзін-өзі ... ...... ... ... ... клуб менеджерлерінің
ассоциациясын құру.
3 Инфрақұрылымды дамытуға бағытталған шаралар:
3.1 таудағы инфрақұрылымды дамыту мақсатты бағдарламаларын қабылдау;
3.2 еуропалық үлгі ... тау ... ... ... ... ... ... құтқарушылар, тік ұшақтар;
3.3 туристік қоныстану орындары мен биік таулы жерлердегі ... ... клуб ... ашу ... ... жартасқа шуға, құрал-жабдықтар
қоймалары, киім ауыстыру орындары);
3.5 тұрғылықты жеріне жақын жерден клуб пен ... ... үшін жеке ... ... Аймақтың қызықты аудандарында туризм мен спортқа бағытталған оқу
орталықтарын, базаларын салу;
3.7 Ең белгілі маршруттардың бойында ... мен ... ... ... мен ... ... орталық клубын ашу;
3.9 экстремалды алаңдар мен жіпті ... ... ... зоналарда және қорықтар территориясында
кемпингтер жүйесін қалыптастыру;
3.11 таулы әскери оқу орталықтарының жүйесін ... ... және ... ... саябақтар сияқты тау-шаңғы
курорттарында жазғы инфрақұрылым жүйесін қалыптастыру.
4 Материалдық-техникалық қамтамасыздандыруға бағытталған шаралар:
4.1 ... ... және ... құрал-жабдықтарды жасап
шығару;
4.2 Жабдықтар мен керекті ... ... ... ... ... ... туризм ерекше дамыған аудандарда құрал-жабдықтармен сату жүйелерін
дамыту;
4.4 спорттық бағыт білу мен туризм үшін жаңа ... ... ... ... мен клубтардың жұмысын қолдау және шараларға демеушілік
ету;
4.6 оқыту сыныптарын ашу және оларды ... ... ... ... құтқарушылықпен айналысатындар және әскери
қызметкерлердің орнын ... ... ... сай керек жарақпен және
жабдықтармен қамтамасыз ету.
5 Нормативтік база мен ... ... ... ... бағытталған
шаралар
5.1 туризм мен спорттың экстремалды түрлерін дамытуға арналған мақсатты
бағдарламаларды және нормативтік ... ... ... ... ... Спорттық туризм мен спорттың экстремалды және қолданбалы түрлері
үшін нормативтік құжаттамалар мен ... ... ... ... мен ... ... ... мақсатты бағдарламаларын
құрастыру және қабылдау;
5.4 балалар және ... ... ... Заң қабылдау;
5.5 Балалар мен жастар туризмін дамыту бағдарламаларын құрастыру;
5.6 Тау гидтері үшін (инструктор-жолсеріктері) ... ... ... ... ... ... мен стандарттарын қалыптастыру;
5.7 Таулы жердегі іс-әрекет бойынша мемлекет өкілдері, қоғамдық ұйымдар
мен кәсіпкерліктер арасынан белгілі бір Ұйым ... Осы ... ... ... ... ... – осы саладағы
кәсіпкерлік іс-әрекет субъектілерінің ассоциациясын ашу.
6 Қажетті қаржыландыруды қамтамасыз етуге бағытталған шаралар:
6.1 ... ... ... ... бағдарламалардың мемлекет
бюджетінен қаржыландырылуы;
6.2 Балаларға, студенттерге темір жол, әуе көліктерінің құнын төмендету
және жеңілдіктерді қалпына ... ... мен ... ... өткізетін мекемелер
жүйесін қалыптастыру;
6.4 Демеушілік, грант бөлу, мүшелер ... ... ... ... ... ... компанияларымен серіктестік құра отыра, таулы жерлердегі
көмек көрсетуге қаржыландыру жүйесін құрастыру;
6.6 туризм, спорттың қолданбалы және ... ... ... арналған бағдарламалар іске асырып ... ... мен ... ... қалыптастыру және салық ... ... ... мен кадрларды даярлау жобаларына жаңа демеушілерді
тарту.
7 туризммен ... ... ... етуге бағытталған
шаралар клесідей болып келеді:
7.1 Сақтандыру компанияларымен серіктестік негізінде ... ... ... ... ... ... жерлеріндегі маршруттардың қауіпсіздігін жоғарылату,
құтқару қызметін атқаратын МЧС, құқықтық қорғау органдарымен бірге жұмыс
істеу;
7.3 Таудағы қауіпсіздікке ... ... ... ... ... мен ... Әрбір ауданда және әр шарада қоғамдық құтқару қызметтерінің жүйесін
қалыптастыру;
7.5 Маршруттардағы топтардың тіркелу жүйесін қалыптастыру.
8 Ақпараттық ... ... мен оны ... ... Басты құндылықтарға негізделген оң иделогияның ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық саясатын қалыптастыру;
8.3 Спорт түрлері мен спорттық туризмнің әйгілендірілуі бойынша БАҚ
жұмыстарын, жаңа өнім, ... ... мен ... ... Жаңа ... БАҚ, Ғаламтор-ресурстары, журналдар шығару;
8.5 Деңгейлі БАҚ өкілдері, ... ... мен ... ... тиімді де нәтижелі коомуникациялардың жүйесін
қалыптастыру.
Қорыта келгенде, Шығыс ... ... ... даму ... ... оны шешу жолдары, оны дұрыс ұйымдастырудағы шаралар
барлығы мемлекет, үкімет тарапынан ... ... ... ... ... ... оның ... бағыттарына дейін
анықталып, талқыланылып отырады. Дегенмен де осы ... ... ... ... ғана ... бірі ... асырылып,
екіншісінің іс жүзінде іске аспай ... ... Оған ... мемлекет тарапынан бағдарламалар мен жобалар ... ... ат ... ... ... мүмкіншілігі істе
қолданылып жатса, нұр үстіне нұр болар еді.
Туризмді дамытуда маршруттардың осы ... ... ... орын ... ... ... осы ... маршруттары мен турлар,
бағдарламалары арқылы шетел азаматары мен ел ... ... ... ... көрсетіп, аймақтың көркемділігіне таң қалдырып,
олардың ... ... ... ... ... ... болып
келеді. Сонымен, туризм түрлерін бойынша жеке маршруттар, немесе аралас
маршруттарды дұрыстап талапқа сай ұйымдастырса ... осы ... ... ... ... шындық.
3.2 Шығыс аймағында дамуға мүмкіндігі бар туристік маршруттарды ұсыну
Шығыс Қазақстан аймағы туристік мүмкіншіліктері бойынша ғажап ... ... ... Географиялық және саяси ерекшеліктерінемен қоса, оның
басым территориясы экологиялық таза әрі адам аяғы баспаған жерлер ... ... атап ... онда ... ... ... – шөл, ... биік таулар, көптеген өзен-көлдер жеткілікті.
Шығыс Қазақстан облысына тартылатын туристерге ... ... мен тау ... – Алтайға, оның қасиетті екі басты
Белуха шыңына, Алтай мен Сібірдің ең биік ... ... ... ... жер ... және тау туристеріне Гималай және Памир таулары
сияқты аса белгілі болып келмейді. Бірақ ... ... ... ... ... ол кезінде шетел туристері үшін «жабық» болатын. Аймақтың ең
биік нүктесінен тамашаланатын ғажайып көрініс – ең ... ... үшін – ... ... ... аймағын тамашалағысы,
шөл, дала, тауларды көріп, ең үлкен шортан ұстауды қалайтын адамдар үшін
жасалынады. Мұнда ... ... ... әрі ... ... жүру ... ... ұсынылады. Турды жанұямен де өтуге мүмкіншілік бар. Мұндай
тур қандай физикалық дайындықтағы адамға болмасын ... ... ... бастап құр аулау жұмыстары қосылады. Сол кезде ... ... ... ... ... Қазақстандық Алтайдың және бұрынғы КСРО
аймағындағы, Монғолия мен Қытай территориясында адам аз ... жаба ... ... ... ... ... ... болса, өте жабайы жерлер, марал соқпақтары арқылы да өтуге ... ... ... бойынша бірнеше күнге саяхаттар ұсынылады.
Үнемі қар басып жататын ... ... ... ... ежелгі
жолдары бойынша таулы көлдер мен өзендер ... ... ... ... ... ... қарай жасалады. Көбі ұлы биік таулы көл ... ... көлі мен Қара ... ... құмына дейін өтеді. Керемет
балық аулаумен айналысу турдың ішіне ... ... ... жүзу, түрлі дайындық деңгейіндегі рафтингті
сүюшілерге арналған ... ... ... таулардан бастау алатын ірі және
ұсақ өзендер көп. ... ... ... ұзақ (250 км ... ... ... созылатын маршруттар таңдап алуға ... бар. ... өте ... және ... да көп. ... ... ... жабайы жануарлар көп кездеседі. Атақты алтайлық балы бар
омарталарды жиі ... ... ... ... ... мен биік ... көлдерде балық аулау
турлары ұсынылады. Қара Ертістен он килограмм салмақты шортанды, таулы ... биік ... ... ... мен хариус балықтарын ұстаудың барлығы
экзотикалық және жабайы аймақтарда жасалады. Балық аулау ... кеме ... ... асырылады.
Аң аулаушыларға аю, марал, елік құралайға, құр құсын ұстау турлары
ұсынылады. Сонымен бірге бүркітпен шығып, түлкі ... да ... ... ... ... ... ... Ұлттық Саябағының,
сол сынды ... да ... ... түр-түрін, дамытудағы
рекреациялық әлеуеті зор. ... ... ... территориясының
табиғатының ғажайыптылығы мен алуан түрлілігіне қатысты, әсіресе, ... ... ... ... ... атты туризм, рафтинг, велотурлар,
басқа да ... ... ... Бұл өз ... ... ... жұмыспен
қамтылуының деңгейін жоғарылатады, және туристік кәсіпкерлік саласындағы
қоршаған ортаны сақтауға деген ... ... ... ... ... өте тартымды болуының ықпалынан Ақ Берел
өзені бойында, Рахман Бұлағы және Көккөл қайнар көзінің ... ... ... тыс адам ... Осы ... ... азайту мақсатында
да территория ішінде баламалы атты және жаяу ... ... Бұл ... ... ... ... маршруттардан түрлі
туристік топтардың қажеттіліктерін толығымен ... ... ... ... ие. ... ... ... уақыттағы туристік ағымдардың келіп-
кетуін реттеу, яғни табиғи кешендердің, ... ... ... мен сақталуы жүзеге асырылады. Яғни, туризм ... ... ... десек те қателеспеспіз.
Белуха және Көккөл сарқырамасы ауданын ... ... ... жазғы
кезеңде қазіргі уақытта 15-20 мың адамға жуығы келеді және 3-5 ... ... ... ... ... ... ... демалатындар және маралмен емделуге келетін негізгі
топты ересек адамдар құрайды: 40 жастан жоғары. Ал турларға (треккинг, ... – 16 ... ... 30 ... ... ... ... турлардың
өткізілу кезеңі – маусым-тамыз айлары.
Қатон-Қарағай Ұлттық сабағының ... ... 731 км ... 7 ... бар. Оның ішіндегі 207 км – атты туризмге, 194 км – ... 30 ... ... ... ... 118 км жабдықталған, кейбір
маршруттарда бақылау алаңдары бар, дегенмен де осы ... ... ... ... ыңғайландырылмаған [63].
Қаншама қиыншылықтар бар болғанымен де ... ... ... ... ... нарықта ұсынылатын туристік өнім тартымды әрі ... ... ... ... ... жиі ... ... жеке-жеке тоқталып
өтсек.
Ақ Берел – Шығыс ... ... ... ... ... сол
ағысы (Ертіс бассейні). Өзен ұзындығы – 65 км, бассейн ауданы – 1040 ... ... ... жотасының мұздықтарымен қоректенеді
Ақ Берел Үлкен Берел (Белуха массивінің ... ... ... ... ... оңтүстігіндегі мұздықтар астынан ағады. Мұздықтар
бірігетін нүктенің биіктігі 2102 м құрайды. Өзен ... ... ... ... 1900 метр ... түскеннен кейін өзен орман зонасына
енеді, ол алдымен оң жағалауымен, кейін сол жағалауымен ... ...... ... (сол жақ), Қара ... ... Арасан (сол), Язовтік
(оң). Бұқтырмаға Берел ауылында екі саласымен келіп ... ... ... ... бойынша 12 км ағады. Үлкен Көккөлде 40 м ... ... ... Ақ ... ... Қазақстан террриториясы Ресейге енетін
аппендикс қалыптастырады: солтүстік, батыс және ... ... ... және ... ... мен Ақ ... ... суайрығы болып келеді.
Ақ Берелдің жоғары ағысы белгілі туристік ... ... ... онда
өзіндік әрі ұйымдастырылған туристік жорықтар жасалады.
Ақ Берел өзенінің бойымен 1-күндік рафтинг
Маршрут қашықтығы: 15 ... ... 1 ... ... ... ... ... бағдарламасы. «Рахмановские ключи» санаториясынан Язевка ауылына
дейін келу. Үшкір басты таулар ... ... әсем ... ... отырып жүзу.
Қазіргі уақытта Ресейден Қазақстанға немесе кері қайту ... ... ... ... ... онда ресми түрде ұйымдастырылған
кедендік пунктілер белгіленбеген. Берел өзенінің ... ... ... ... ... ... қоса ... зонаға бару
рұқсатын алу керек.
Бұған қоса, ... ... Үбе ... бойынша да бірнеше күндік
рафтинг-турлар ұйымдастырылған.
Әдетте рафтинг турлардың туристік өнімінің құнына ... ... ... ... ... ... ... уақытында 3-реттік тамақтану;
Маршурттағы гид;
Сақтандыру;
Жүзу құралдары;
Отын жағу жабдықтары;
Арнайы құрал-жабдықта жалға алу;
Ал ... ... ... кірмейтін қызметтерге:
Қала бойынша трансфер;
Құратын шатырларды жалға алу;
Жеке құрал-жабдықты ... ... ... өткізу қағаздарын даярлау.
Ал енді тау-шаңғы турларының біріне сипаттама
Сонымен қатар, «Тау соқпақтары» ат туризмі туры ерекше орынға ие. Бұл
тур салт ... ... ... ... ... дайындығы бар
адамдарға арналған. Маусымы маусы-қыркүйек айларына сәйкес келеді. Жалпы
тур Оңтүстік ... ... ... ... өтеді. Саяхаттау маршруты
Оңтүстік Алтай тауы ...... ... Сарымсақты тауы – Оңтүстік Алтайдағы таулы жота (3373 ... ... мен ... ... ... шекарасында орналасқан.
Бұл аймақтағы Қатон-Қарағай территориясындағы керемет жерлердің бірі болып
табылады. Маршрут басына ... ... ... ... ... олар ... тірлік етеді, ауа райына қарамастан, күніне 10-25
км жолды жүріп, күнделікті лагерь ... ... ... ... ... да ... толықтыруға болады.
Жаяу туризмнен, яғни трекингтен «Ұлы Белухаға треккинг» ... ... ... ... ... ... ... қызықтырады. Ал Белуха шыңы жоғарыда атап өткендей, ғажап
орындардың бірі болып саналады.
«Шығыс Қазақстан бойынша ... атты ... ... ... ... ... тағы да ... көптеген туризм маршруттары
белгілі. Бұл маршруттардың көбі Алтай ауданында көбірек ... ... ... ... ... ... Кеңес Одағы кезеңінен түрлі
күрделіліктегі турлар ... ... ... кейбіреулері осы күнге
дейін жалғасын тауып келеді.
Атап өткендей, облыста тау ... суда жүзу ... ат ... ... ... және т.б. ... туристік
маршрутар ұйымдастырылып, өткізіледі.
3.3 Шығыс өңіріндегі ... ... құру ... және ... ... ... ... кластерін құрудың негізгі мақсаты
туристік индустрия құру болып табылады.
Жоғарыда аталған мақсаттарға жетуде мынадай міндеттердің шешімі болжанады:
- нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру;
- ... ... ... ресурстарының біліктілігін арттыру;
- қаржы құралдарын тарту үшін жағымды жағдай жасау;
- салада ... ... ... кластердің негізгі қатысушылары
1. негізгі:
орналастыру кәсіпорындары (санаторийлер, профилакторийлер,
мейманханалар, қонақ және аңшылар үйлері, демалыс үйлері);
тамақтану кәсіпорындары (мейрамханалар, дәмханалар, бар, асханалар);
көлік қызметтерін ... ... ... ... ... ... ұйымдар (туристік фирмалар);
2. қосымша:
бақылаушы-әкімшілік органдар (шекаралық, кеден, ... ... ... ... ... спорт алаңдары, бассейндер, теннис
орттары);
мәдениет ... мен ... ... ... көрмелер, галереялар, би клубтары);
экскурсоводтар, гидтер, туризм түрлері бойынша нұсқаушылар;
кәдесый өнімін өндірушілер;
ақпараттық агенттіктер (бұқаралық ақпарат құралдары);
коммуналдық және тұрмыстық қызмет көрсету ... кір ... ... ... ... ... базарлар, жалға алу пунктері);
байланыс кәсіпорындары, бірақ сымсыз қашықтық байланыстың пайда
болуымен ... ... ... ... киім және ... да ... ... ұсынатын өнеркәсіп
және ауыл шаруашылық кәсіпорындары туристік ... ... ... ... ... ... ... пайдаланудың әлеуетті
туристік нарығы:
- Қазақстан, экотуризм, тау-шаңғы, «жағажай».
- Ресей, экотуризм, тау-шаңғы, «жағажай».
- Қытай, экотуризм, тау-кен, «жағажай», іскерлік.
- ... ... ... ... ... ... экотуризм. Корея, экотуризм, пантымен емдеу.
Шығыс Қазақстан облысында «Туризм» кластерін құрудың ... ... ... ... мен ... ерекше мәдени
әлеуетін (этноауылдар құру, кәдесый өнімдерін өндіру) пайдалану арқылы
сырттан келушілер туризмін дамыту;
➢ отандық туристік ... ... ... ... қанағаттандыра алатын қымбат емес және қолайлы қабылдап
алу объектілерін жасақтау жолымен ішкі туризмді ... ... ... ... дамыту үшін демалыс базалары);
➢ имидждік саясат жүргізу арқылы облыстың туристік ... ... ... ... ... құру маңыздылығын ескере отырып, 2006 жылы ... ... ... ... ... ... жылдарға арналған
өңірлік бағдарламасының іс-шаралар жоспарын іске асыру жөнінде туризмді
кластерлік дамыту бағдарламасы және ... ... ... ... ... ... ... Бағдарлама үш бөлімнен тұрады.
Бірінші бөлімде облыстағы туризмнің қазіргі жай-күйіне баға ... бар ... ... ... ... талдау, турис саласын
дамыту стратегиясы, бағдарламаны орындау жөніндегі ұсыныстар мазмұндалған.
Екінші бөлімде туристік өнімнің тиімді брендін құру ... ... ... ... мен ... бар ... жарияланған.
Логотипке қойылатын талаптар (жағымды ұқсастықтар, «Еуразия ... ... ... ... ... мінез-құлқын беру).
Логотиптің негізгі формасы – дөңгелек. Бұл фигура ... ... ... ... ... - ... Республикасының мемлекеттік
рәміздерінің түстері ... ... сары және көк ... бөлімде ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың, табиғи,
мәдени және тарихи ескерткіштердің толық және көлемді сипаттамасы берілген.
Әзірленген қарталар: ... ... бас ... ... ... ... тартымдылық қартасы, «туристік объектілерге назар аудару
коэффициенті» қартасы, әлеуетті туристік рыноктардың орналасу сұлбасы.
2007 жылы ... ... ... ... ... дамытудың
кластерлік бағдарламасының мастер-жобасы әзірленді.
Аталған жұмыста туризмді дамыту үшін ... бар ... ... ТЭН, бағдарламаның шығындар сметасы, іске асыру ... ... салу ... қарта-сұлбалары мен суреттерін көрсете
отырып, туризмді дамытудың бас сұлбасы ұсынылған, объектілерді құру ... ... баға беру ... нақты ұсыныстармен әрбір аудан ... ... ... ... ... кестелер – міндеттер
матрицалары, оларды шешу, іске асыру кезеңдері, бағасы сияқты ... ... іске ... ... құны 4 971,5 млн. ... ... міндеттерді аяқтағаннан кейін күтілетін пайда жыл ... ... ... 2013-2015 жылдары) жыл сайын 390 млн. теңге.
Бүгінгі күні туристік саланың алдында тұрған біршама өткір проблемалар:
әкімшілік кедергілер ... ... ... ... ... ... созылуы, шетелдік туристерді тіркеу үдерісінің ұзақтығы);
маркетинг (туристік өнімді ... ... ... ... ... талаптарға сәйкес келетін туризм инфрақұрылымының болмауы,
автомобиль жолдарының жағдайы нашар, коммуникациялар жоқ;
туризм инфрақұрылымын дамыту мәселелері бойынша ішкі ... ... ... ... ... ... (кадрлардың болмауы – туризм саласындағы білікті
мамандар, тілді, сонымен қатар ... ... ... жеткіліксіз).
Негізгі проблема жетудің қиындығы, халықаралық стандарттарға ... ... ... тұрғын үй мен тамақтандырудың төмен
сапасы,  қызмет көрсету сапасы мен деңгейінің сәйкессіздігі.
  ... ... ... маңызды бағыты пантымен емдеу болып
табылады. Бұл бағыт перспективада Шығыс Қазақстан туризмінің халықаралық
мамандануын анықтай ... ... ел ... басқа жерде мұндай қызметтер
көрсетілмейді, ал пантымен емдеу үшін ... ... ғана ... ... бұл түрі ... келеді және Шығыс Қазақстандағы емдік-
сауықтыру туризмін одан әрі дамыту үшін ... ... ... бұл ... негізгі және ең ірі ұсынушы Катонқарағай ... ... ... 6 ... ... бар, ... жыл бойы ... Пантымен емдеу қызметтерін көрсететін туристік ... ... 200 ... емдеу маусымнан тамызға дейін жүзеге асырылады, келушілердің
ең көбі шілде айына келеді. Осы кезеңде ... ... 400-500 ... ... пантымен емдеу Күршім, Жарма, Зайсан, Зырян аудандарында
жүзеге асырылады.
Жалпы облыста 14 пантымен емдеу орны бар, ... ... 290 ... ... жыл сайын бұл емдеу орындары 5,5 мың адамнан аса ... ... ... ... стандарттарға сәйкес ... ... ... үй мен ... ... сапасы, қызмет
көрсету сапасы мен деңгейінің сәйкессіздігі.
Үржар ауданы аумағындағы Алакөл және Арасан көлдері балшық және ... ... ... ... табылады. Алакөл көлі, аумағы бойынша
Қазақстанның ішкі су тоғандары ішіндегі үлкендігі ... ... ... ағынсыз көлдері арасында жалғыз терең көл болып табылады.
Су беттерінің жоғарғы температурасы 24-26 градусқа жетеді.
Арасан көлі ... ... ... ... ... ... 250 ш.. Көлдің ұзындығы 800 м., ені 500 м., ауданы 0,4 шаршы км.
Бұл көлдің негізгі ... ... ... және ... су болып
табылады. Көлдің кейбір жерлерінде 3-4 метрге жететін минералды су ... ... ... ... ... Тамбукан (Пятигорск), Муялды көлдерінің
емдік балшықтарына ұқсас емдік балшық шөккен.
Арасан-Алакөл курорттық аймағы Үржар ауданы ... ... ... сайын шілдеден тамызға дейін 3 мыңға дейін ... ... ... ... ... проблемасы халықаралық
стандарттарға сәйкес келетін инфрақұрылымның болмауы, тұрғын үй ... ... ... ... ... ... мен ... сондай-ақ жағалау аймағының тазалық мәселелері болып
табылады.
Сонымен қатар, облыста Шемонаиха ... ... а. ҰОС және ... ... ... мен зейнеткерлерге әкелінетін емдік балшық
пайдаланылатын «Уба» шипажайы жұмыс істейді.
Осындай ... ... ... да ... ... Аталған нысан 2002 жылы қалпына келтірілгеннен кейін пайдалануға
енгізілді. Жыл ... ... 3,8 мың адам ... ... ... ... емі, ... парафин, сумен емдеу, физиоемдеу, уқалау.
Қызмет ететін персоналдар саны 128 ... ... ... 2013 ... млн. ... ... 2014 жылға 197,3 млн. теңге бөлінді.
Жоғарыда айтылғандарға орай, ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктер бар деп қорытынды жасауға болады.
Облыстың өнеркәсіптік орталықтарында ... ... ... ортада арнайы және қанағаттанарлықсыз жағдайларын ескере отырып,
әсіресе Өскемен және ... қ., ... ... ... ... ... жыл сайынғы сауықтыруға тәртіппен 76,5 мың адам
жатады.
Осыған орай, емдік туризмді 6-8 ... ... ... қатар, Шығыс Қазақстан облысының туризмін дамытудың кластерлік
бағдарламасының Шебер-жоспары Шығыс Қазақстанның туризмін ... ... ... онда ... ... негізгі басым аймақтары
анықталған:
1)    Катонқарағай ауданы – емдік-сауықтыру туризмы;
2)    ... ... - ... ... ... қ. – ... және тау ... спорттық және жаяу туризмы:
4)    Күршім ауданы – шетел инвесторларын тартумен аңшылық туризмы.
Туризмнің ... ... ... ... кезекте ұсынады .
Курорттық аймақты дамытуда тек Катонқарағай ауданының тауларында демалудың
бизнес-модельдер бойынша 387 мыңға дейін келушілерді тартуға ... ... ... жылдық айналымы 30 млн. АҚШ долларын ... ... ... – 51 млн. АҚШ ... ... ... аталған барлық курорттық және туристік аймақтарда
туризмды дамытуды тежейтін келесі негізгі проблемалар бар, олар халықаралық
стандарттарға сәйкес ... ... ... ... үй ... ... ... қызмет көрсету сапасы мен ... ... ... ... ... ... нұсқаларды
пайдалану ұсынылады (қонақ үй және халықаралық деңгейдегі отельдер салу,
жұмыс істеп тұрған шипажайларды модернизациялауға ... ... ... ... ... нысандарды салу және ұстау;
2)    жергілікті компаниялардың басқаруына беру және ... ... ... және ... ... ... жобаларды іске асыру үшін жеңілдік қарыздар және кепілдік ... ... ... және ... ... ... жер учаскесін
бөлуді қамтамасыз етуді ұсынады. «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы
шеңберінде инженерлік ... ... ... туристік қызметті 329 субъект жүзеге асырады ... ... ... ... ... саны 2012 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда
2,2% көбейді, 2011 жылмен салыстырғанда –9,3%.
Шығыс аймағындағы ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жағдайының жақсаруына, халқының сауықтырылуының
негізгі құралдарының бірі болып табылатыны белгілі. Ал елдегі ... ... ... ... дамуы үшін елдің әлеуметтік-экономикалық
жағдайының, ұстанатын саясатының да дұрыс болғаны абзал. Сондықтан да ... ... ... өзі ... ... ... әрі тығыз қарым-
қатынасқа ие екені аңғарылады. Ал біз ... ... ... ең ... ... жалпы дамуына маркетингтік зерттеу
жүргізіп алу қажет.
Бүгін Шығыс Қазақстан өңірінің аумақтық ... ... ... (4 ... 4. Шығыс Қазақстанның туристік әлеуетіне SWOD-талдау
|Күшті жақтары ... ... ... ... ... ... ... рыноктарынан |
|жағынан қолайлы орналасуы; |алшақтығы; ... жер ... және ... және өңірлік еңбек |
|табиғи-климаттық ... ... ... тар мамандануы; |
|әртүрлілігі; ... ... ... ... және бай ... ... ... ... өндірістің өнімділігін |
|Қуатты өндірістік әлеует; ... және ... ... әлеуетінің дамуы;|арттыратын факторлардың болуы; |
|Жоғары инновациялық-білім әлеуеті; |Көлік инфрақұрылымының ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ету |
| ... жоғары тозуы; |
| ... ... ... ... ... ... даму ... мен оның одан|Облыстың тұрақты аумақтық дамуына |
|әрі аумақтық дамуы дәстүрлі ... ... ... болуы |
|бәсекелік артықшылықтарды ... ... ... оның ... ... және ... ... |
|географиялық жағдайын мүмкіндігінше |бөлінісіндегі тар, негізінен |
|пайдалану ... іске ... ... ... ... ... ... қажет. |транзиттік тәуелділік және ... ... ... ... |экономикалық оқшаулық. ... ... ... ... ... қалаға көшуі және|
|міндетін іске асыруда, уақыт өте ол ... ... ... ... ... ... ... өнім өндіруші |кему мүмкіндігі. ... ... ... ... ... |
|Облыс капитал мен инвестицияларды ... ... ... ... |
|тарту, өңірлік өндірістер мен ірі |өңірлерге рұқсат берілмеген ... ... ... ... ... бірі ... жағдайдың нашарлауы, |
|алады. ... ... әсер ... ... ... өзіне экономикалық|күшеюі салдарынан тіршілік ету |
|шоғырландыра алатын ... ... ... ... ... ... ... және мәдени алмасулардың |– тіршілік ету және шаруашылық |
|маңызды тораптарын ... ... ... аумақтардың азаюы. |
|мүмкіндіктері бар. | ... ... одан | ... ... ішкі ... | ... ... ... ... | ... ... кен ... | ... өңір ... дамытуға, | ... ... ... ... | ... ... ... жолдарын | ... және ... ... істеуіне | ... ... | ... ... ... | ... және жеткілікті дамыған | ... ... өңір | ... ... ... | ... сиымдылыққа ие өткізу рыногына| ... | ... ... ... ... ... зерттеу негізінде (күшті және әлсіз жақтары,
қауіптері мен мүмкіншіліктерін қарастыру) талдау жүргізу арқылы ... ... ... ... үшін ... ... ... құрған оңайға
түседі.
Жалпылай алғанда, облыстың бірегей туристік мүмкіндіктері бар. Алайда
сонымен бірге, біздің пікірімізше, бұл ... әлі ... ... ... ... ... күні ең көп ... 10-15%
пайдаланылады, осыған байланысты белгілі түзетулер енгізуді қажет ... ... осы ... ... ... ... ... әзірленіп
бекітілді, демалыс аймақтарына құрылыс салудың бас жоспарларын әзірлеу үшін
бұл аймақтарға түгендеу жүргізілуде. ... ... ... ... ... ... көздеріне, қорықтарға және басқаларға жаңа
туристік бағыттар ашып, қазіргілерін дамытпақ жобалары жасалынып жатыр.
Қазақстан Республикасының кеме ... ... және ішкі ... ... ... етудің 2007-2011 жылдарға арналған
бағдарламасы шеңберінде, республикада өзен ... ... және ... ... ... ашу мақсатында Ертіс бассейні бойынша мынадай
іс-шараларды қаржыландыру болжанып отыр: 2008-2012 жылдары 1461,7 млн.теңге
сомаға ... және ... ... ... мен ... ... және жаңарту, 2007-2012 жылдары қазіргі тұрақты ... су ... ... және басқа машиналар мен жабдықтарды, көмекші флотты
жаңарту және қазіргі заманғы ету.
Сонымен қоса, ... ... ... жол бойындағы
инфрақұрылымды дамыту бойынша мыналарды салу жоспарланып отыр:
- ... ... үшін 7 ... соның ішінде Глубокое ауданында,
Риддер қаласында, Шемонаиха ауданында – 2, Үржар ауданында – 3;
- 7 ... мен ... ... ... Глубокое ауданында, Зайсан
ауданында, Семей қаласында, Ұлан ... ... ... – 3;
- 6 жанармай құю станциясы: Глубокое ... ... ... ... Ұлан ... – 2, ... ... Үржар ауданында, Үржар, Бақты, ... ... ... жүк ... техникалық қызмет көрсететін 4 станция.
Қазіргі кезеңде ... ... ... ... ... ... келтіру) үнемі өсіп отыруы, сондай-ақ рекреациялық
ресурстарды пайдаланатын туризмнің ... ... ... ... ... бағалау негізінде рекреация үшін анағұрлым
перспективалы ресурстарды неғұрлым дәл анықтауды қажет ... ... ... ... ... ... туризмнің
дамуына толық негіз береді. Сонымен ... ... ... кіру ... ... дамуы үшін барлық жағдай жасалатын ... ал ... ... және ... ... ... жол
бойындағы сервис және жол инфрақұрылымын жаңарту, коммуникациялар.
Ықтимал рекреациялық ресурстарды пайдалану бүгіннің ... ... және ... ... әсер ... маңызды фактор бролып келеді,
бұл олардың сақталуын және ұтымды пайдаланылуын ... ету ... ... ... ... мамандандыру үшін перспективалы болып мына аймақтар
табылады: Солтүстік-Шығыс (Белуха), Шығыс ... ... ... Солтүстік (Риддер қаласы), ... ... ... ... ... ... ... болып рекреациялық ресурстарды ұтымды
пайдалануды және сақтауды (қалпына ... ... ету ... ... ... бойынша келесідей стратегиялық жоспарлар
қамтылды:
Іс-әрекет стратегиясы
- ... ... ірі ... ... рекреациялық
шаруашылықтық маманданумен аумақтық аймақтар құру;
- Рекреациялық ресурстардың сақталуын және ... ... ету ... ... ... өткізу;
- Аса маңызды тарих, мәдениет және сәулет ескерткіштерін қорғау,
сондай-ақ «Мәдени мұра» бағдарламасын іске ... ... ... ... ... ету.
Дене шынықтыру мен ... ... ... құру ... ... нығайту және қазақстандық спортшылардың
халықаралық жарыстардағы ... ... ... үшін облыста Дене
шынықтыру мен спортты дамытудың 2007-2011 жылдарға ... ... іске ... ... іс-шаралар жоспары әзірленді. Салауатты
өмір салтын қалыптастыру және облыстық, ... және ... ... ... үшін спортшыларды дайындау жөніндегі жұмыс жалғастырылуда.
2010 жылы 2007 жылмен салыстырғанда осы жүйе ауылдық ... 3 ... ... Мұз ... ... ... кешенін, 2
стадион, шаңғы базасын, 4 хоккей коробкасын салу есебінен 16 бірлікке ... ... ... ... дамыту жөніндегі жұмыс жалғасатын болады.
Мәдениет мекемелерінің жүйесін кеңейту, тарих, археология және сәулет
ескерткіштерін ... ... және ... ... рухани баюына мүмкіндік
береді, әртүрлі этникалық мәдениеттің өзара құндылықтармен алмасуына ... ... және ... ... ... ... және дене
шынықтырумен, спортпен айналысатын азаматтардың санын ... ... өмір ... қағидасының орнығуына мүмкіндік береді, халықаралық
деңгейдегі спортшыларды дайындау үшін жағдай ... ... ... тәрбиесіне үйретудің оңтайлы жүйесі ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз етілу деңгейі
айтарлықтай артады, балалар мен ... ... ... ... ... ... алдын алу қамтамасыз етілетін болады.
Nуристік-рекреациялық инфрақұрылым
Міндеттер.
Тұрғындардың демалуы және денсаулығын қалпына келтіруінде ... ролі зор ... ... ... ... ... ластанбауын
қадағалап, жағдайларын жақсарту, сондай-ақ бәсекеге қабілетті ... ... үшін ... ... ... ... мақсатында рекреациялық инфрақұрылым объектілері жүйесін құру.
- жуықтағы үш жылға Туризмді дамыту жөніндегі өңірлік бағдарламаны
іске асыру;
- инфрақұрылымды дамыту үшін ... ... ... атап ... жол
бойындағы сервис, жол инфрақұрылымын, мейманхана және көңіл көтеру ... ... ... ... және ... және ... ... қажетті керек-жарақтарды сату немесе жалға беру
кәсіпорындарының санын өсіру;
- ... ... тау ... соңынан оларға құрылыс салудың
бас жоспарларын әзірлеу үшін түгендеуді жүргізу;
- Белуха тауына, ... ... ... ... ... ... және ... да туристік бағдарларды дамыту
және ... ... ... аймақтарда туркласты мейманханалар, қонақ үйлерін және
кемпингтер салу;
- Катонқарағай ауданында «Катонқарағай» сауықтыру-туристік кешенін
салу;
- «Рахман ... ... ... ... ... ... ... «Климовка» демалыс базасын қайта құру;
- «Алтайские Альпы» сауықтыру орталығын ... ... ... ... ... ... жайластыру;
- Алакөл көлінде Қабанбай ауылында ... ... ... ... ... негізінде туристік кешендер құру;
- Комендант аралында ... ... ... ... ... ... ауданының Шошкол көлінде емдеу-сауықтыру кешенін салу
(қосымша В);
- табиғат әлеуетін, тарихи және мәдени ... ... ... ... ресурстары (туризмді дамытуда) мен тарихи-мәдени
рекреациялық ресурстарын ... ... жеке ... ... ... ... жасау, инфрақұрылымды дамыту;
- облыстық, аудандық және қалалық деңгейлерде туристік-рекреациялық
қызметті реттеу жүйесін жетілдіру;
- рекреациялық объект ... ... ... ... ету үшін жағдай жасау.
Қорыта келгенде, әрине аймақтағы туризмнің ... ... ... ... дамытудағы жарқын болшағы бар екені дәлелдейді. Және ... ... ... алуда, оның дамытылуын жүзеге асыруда ... ... ... бірнеше жобалар жасалынып, бекітілініп
отыр. Мемлекеттік бағдарламалармен қатар, жеке ... бір ... ... да бір ... ... ... де ролдері зор болар еді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Шығыс Қазақстан облысының бірегей туристік әлеуеті бар. Облыс көптеген
туризм түрлерін, атап айтқанда, спорттық (альпинизм, ... ... ... ... аң және ... аулаушылық, экологиялық, емдік-сауықтыру,
этникалық, ғылыми және ... ... ... ... жайлы территорияда
орналасқан. Ыңғайлы географиялық ... ... ... Ресей
Федерациясымен, Қытай Халық Республикасымен және Монғолиямен шекаралас),
ынтымақтастық, ұлан-ғайыр аумақ және ... ... сан ... ... ... бай ... ... сондай-ақ көрші
мемлекеттердің шекаралас өңірлерінде қазақ диаспорасының тұруы облыстағы
туризмді дамытудың күшті ... ... ... ... ... ... келесі тұжырымдамаларға тоқтадық:
1. Туристік және көлік инфрақұрылымының жеткіліксіз дамуы
2. Туризм саласындағы кадрлардың ... ... ... және
қайта даярлау деңгейінің нашарлығы және ғылыми базаның болмауы.
3. ... ... ... әлемдік нарыққа жеткіліксіз шығуы, Шығыс
Қазақстан облысының туристік потенциалы туралы, оның ... ... ... ... ... жеткіліксіздігі.
4. Туристік саладағы көрсетілетін қызметтердің сапасының төмендігі.
5. Бұқаралық және ... мен ... ... (балалар мен
жасөсіпірімдер - туризмді ерекше орынға ие әлеуметтік топ) нашар дамуы.
6. Саланың ... ... ... ... және ... мен ... ... нашар дамуы.
Балалар мен жасөспірімдер спортын дамытуға айтарлықтай көңіл бөлінбейді.
8. Спорттың ғылыми және ... ... ... ... ... ... ... төңірегінде келесідей түрде оларды шешу
жолдарын ұсынуға болады:
✓ Спорттық секциялар мен клубтар ашу және оларды дамыту;
... ... ... ... ... іріктеу;
✓ Таулы гид-жолсеріктерінің мектебін ашу;
✓ таудағы инфрақұрылымды дамыту мақсатты бағдарламаларын қабылдау;
✓ еуропалық үлгі ... тау ... ... ... ... үйлер, гидтер құтқарушылар, тік ұшақтар;
✓ Қазақстанда туристік және альпинистік құрал-жабдықтарды ... ... мен ... экстремалды түрлерін дамытуға арналған мақсатты
бағдарламаларды және нормативтік ... ... ... топ ... туризм түрлерін дамытуға ... ... ... қаржыландырылуы;
✓ Сақтандыру компанияларымен серіктестік негізінде ... ... ... ... ... ... негізделген оң иделогияның коммуникативті
арналар арқылы таратылуын қамтамасыз ету;
✓ туризмнің әйгіленуінің ақпараттық саясатын қалыптастыру;
... ... мен ... ... әйгілендірілуі бойынша БАҚ
жұмыстарын, жаңа өнім, бағдарламалар (теле-) мен ... ... Жаңа ... БАҚ, ... ... ... ... Шығыс Қазақстан облысының туризмінің даму мәселелері
жетерлік. Дегенмен оны шешу ... оны ... ... ... ... ... ... бағдарламалар негізінде қарастырылып
отыр. Мұндай бағдарлама, жобаларда оның стратегиялық ... ... ... ... Дегенмен де осы ... ... ... ... ғана ... бірі ... асырылып,
екіншісінің іс жүзінде іске аспай жатуы ... Оған ... ... ... ... мен ... ... жеке
кәсіпкерлердің ат салысуымен облыстың ... ... ... ... нұр ... нұр ... ... әдебиеттер тізімі
1. Бейжанова А.Т. Қазақстан Республикасындағы туризм саласындағы
маркетингтің ... // ... ... ... экономическая. – 2004. – № 4-
с. 52-53.
2. Борисова Ю.Н Маркетинг в туризме. М.: Рос. Межд. Академия ... ... ... Ф. ... ... и ... ... для вузов/ пер. с
анг. под ред. Р.Б.Ноздревой. – М.: ЮНИТИ, 1998. – 787 ... ... ... ... / под ред. ... М.: ... и
статистика, 1998. – 225 с.
5. Пузикова Е.П., Честпиков В.А. ... ... ... ... с.
6. Некоторые аспекты функционирования индустрии туризма/ под общ. ред. А.
П. Лесника, М.: ... ... А. Ю. ... ... М.: ... - ... ... История Дурович А. П. Активный туризм: современное состояние и
перспективы ... М.: ... ... ... ... И. ... туризм - что это такое? // Отель.- 2001.-№2. с.18-
. Пирожник И. И. Активный туризм и его ... в ... ... ... ... В. ... ... М.: Международные экономические отношения,
2001.
11. Хвилер Г. Связанные одной цепью// Турбизнес №12-13.с.6-9. 13. ... ... ... М.: ... ... ... ... Дроздов А.В. Экологический императив и ... ... РАН. ... ... – 1998. - №4 С. 92-94
13. Тарасенок А. Виды ... и ... ... ... и отдых.
– 2000. - №21
14. Виды активного ... ... - ... Горный туризм www.mountains.ru
16. Водный туризм www.sport.tour.ru
17. Классификация маршрутов www.region.tour.kz
18. Вуколов
19. VKO.neh thr русурс
20. Борисов В.А., Белоусова Л.С., ... А.А. ... ... ... ... парки, заповедники, резерваторы:
Справочник. – М.: ... 1985. – 310 ... Об ... ... природных территориях. Закон Республики Казахстан.
– Астана, ... 7 июля 2006 ... № 175-III ... ... Ж. М., ... О. А. Экологический туризм на особо
охраняемой природной территории: начало и перспективы // ... ... ... ... ... - ... ... 265-
267.
23. Предпосылки развития туризма в ... ... ... ... ... ... құжаты 2010 жыл
25. Концепция развития и размещения особо охраняемых природных территорий
РК до 2030 года (утв. ... от ...... ... О Государственной программе развития туризма в Республике Казахстан на
2007-2011 гг. Указ Президента Республики Казахстан от 29.12.06 года ... ... ... в ... ... ... ... ... ... ... Казахстан №970 от 17 июля 2001г.
«О создании Катон-Карагайского государственного национального природного
парка» http:// ... ... о ... ... ... ... ... парк» Комитета лесного, рыбного и
охотничьего хозяйства Министерства природных ... и ... ... РК от 10 ... 2001 года ... Отчет Катон-Карагайского государственного национального ... Об ... ... ... ... ... деятельности ККГНПП за 2009 год.
35. Проект организации и ... ... ... ... ... ... лесного и ... Том ... ... ... 1996-1997. 455с.
36. Статистика туризма http://www.stat.kz/Pages/default.aspx
37. Активный туры ВКО ... ... ... ... ... http://www. asia-discovery.nursat.kz
40. http://www.turne.kz/article
41. http://www.adventa.kz/
42. http://action-tour.24net.kz/
43. www.sport.vko.kz
44. www.touццц,ещгк,ля
45. www.nur.kz
46. ... ... ... ... туризма/ под общ. ред. А.
П. Лесника, М.: Вестник,2004.
47. Александрова А. Ю. Международный туризм. М.: Аспект - ... ... ... ... А. П. Активный туризм: современное состояние и
перспективы развития.- М.: Новое знание, 2003.
49. Моспанова И. Активный туризм - что это ... // ... ... с.18-
. Пирожник И. И. Активный туризм и его значение в хозяйстве ... ... ... В. ... ... М.: ... экономические отношения,
2001.
51. Хвилер Г. Связанные одной цепью// Турбизнес №12-13.с.6-9. 13. Шреплер
В. Активный ... М.: ... ... ... 2001.
52. Дроздов А.В. Экологический императив и ... ... РАН. ... ... – 1998. - №4 С. 92-94
53. Тарасенок А. Виды ... и ... ... ... и ... 2000. - №21
54. Виды активного туризма журнал - Википедиа
55. Горный туризм www.mountains.ru
56. Водный туризм ... ... ... www.region.tour.kz
58. Вуколов
59. VKO.neh thr русурс
60. Борисов В.А., Белоусова Л.С., Винокуров А.А. ... ... ... Национальные парки, заповедники, резерваторы:
Справочник. – М.: ... 1985. – 310 ... Об ... охраняемых природных территориях. Закон Республики Казахстан.
– Астана, Акорда, 7 июля 2006 года, № 175-III ЗРК.
62. Мырзабеков Ж. М., ... О. А. ... ... на ... ... ... ... и перспективы // Некоторые
аспекты функционирования индустрии туризма/ под общ. ред. А. П. ... ... ... А. Ю. ... ... М.: ... - пресс, 2004.
64. История Дурович А. П. Активный туризм: современное ... ... ... М.: Новое знание, 2003.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 75 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Түркі атауының шығуы10 бет
Қазақстанның көрнектілік жерлері және туризмнің индустриясы57 бет
Қазақстанның көрнектілік жерлері және туризмның индустриясы негіздері63 бет
Каспий өңірінің экологиялық мәселелері13 бет
Маңғыстау өлкесінің экологиялық проблемалары15 бет
Оңтүстік Қазақстан өңірінің ірі қалаларының геоэкологиялық жағдайы46 бет
«атакент» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу37 бет
«БИОС» жшс-ң қаржылық жағдайы мен экономикалық потенциалын талдау және бағалау63 бет
«Казиндустрия» ЖШС персоналының еңбек потенциалының қалыптастыру, бағалау және оны дамыту мақсатындағы іс-шаралар жүйесін талдау, оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау66 бет
«Саяхат» туристік компания қызметінің деректер қорын жобалау31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь