10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету

Нормативтік сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
Белгілеулер мен қысқартулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6

1 10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйретудің теориялық негіздері

1.1.«Ұлттық киім» ұғымның мәні мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1.2. Дәстүрлі емес әдістерге сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
1.3. 10 сынып оқушыларының ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйретудің психологиялық.педагогикалық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24


2 10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеудің жолдары

2.1. Ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
2.2. Ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйретудің мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .36
2.3. Ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеудің жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...41

3 Ұлттық киім дайындау технологиясы

3.1. Ұлттық киім (қамзол) үлгісін тігуге қажетті материалдар және мата түрлеріне сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .48
3.2. Қамзолдың сызбасын сызу және модельдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50
3.3. Қамзолдың өзіндік құнын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .63

Қосымшалар
Зерттеудің көкейкестілігі. Еліміздің егемендік алуымен байланысты әлеуметтік – экономикалық, рухани салаларымыздың барлық жақтарында жаппай өзгерістер, жаңа бастамалар мен серпімді қадамдар жасалып, жүргізіліп жатыр. Бұл өзгерістер рухани өміріміздің жанды саласы мектеп, оның оқу-тәрбие жұмысын қамтиды.
Елбасы Н.Назарбаев «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында» Жолдауында ендігі жерде қай салада да тек көшке ілесе білу ғана емес, нағыз бәсекелестік қабілеттілікті қарыштап дамыту керектігін айрықша атады. Бұл орайда, әрине білім беру саласына, әсіресе, кәсіптік мамандар даярлау саласына ерекше назар аудару қажеттігі анық [1].
1. Назарбаев Н.Ә. 1-наурыз 2006 «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында» атты Қазақстан халқына жолдауы.
2. Бабанский Ю.Н. Избранные педагогические труда. –М.: Педагогика. 1989, -560с.
3. Ильина Г.А. Педагогика. –М.: Просвещение, 1984, 432с
4. Атутов П.Р. Технология и современные образование.// Педагогика. -1996. №2-С.11-14
5. Поляков В.А. Производительный труд шкльников. –М.: Педагогика. 1986.-120с.
6. Тхоржевский Д.А. Методика трудового обучения. Учебный пособие для студ. пед. инст. –М.: Просвещение, 1987. -447с.
7. Қоянбаев М, Қоянбаев С. Педагогика. ЖОО студенттерге арналған оқу құралы. Гумелев атындағы ЕАУ. Астана, 1999. – 321 б.
8. Әбдіғаппарова С, А.Оралбаева. Тігін өндірісінің жабдықтары. Оқулық. 2-басылым. – Астана: Фолиант. 2011 – 224б.
9. Қожақметов Қ. Халықтық педагогиканы зерттеудің кейбір ғылыми және теориялық мәселелері. Алматы. Білім министрлігінің баспасы. 1993. 17б.
10. Қабдықайырұлы Қ және басқалар. Оқытудың педагогикалық жаңа технологиясы. Алматы. 1999ж. – 149 б.
11. Еркибаева Г. Білімгерлерді кәсіпке дайындау жүйесінде жаңа оқыту технологиялары.Эл.оқулық. Астана, 2013 – 4,5 м/б.
12. Қоңыратбай Д. Кәсіп және мәдениет (оқу құралы). Алматы. 2000.-110б.
13. Мельникова Л.В. и др. Методика трудового обучения. М.: Просвещение, 1985 – 224с.
14. Байбатшаева А.T., Жолдасбекова С.А. Тоқыма материалдарының негіздері. Шымкент: ОҚМУ,2002. – 71б.
        
        Мазмұны
Нормативтік сілтемелер...................................................................................3
Анықтамалар.....................................................................................................4
Белгілеулер мен қысқартулар.......................................................................5
Кіріспе.............................................................................................................6
1 10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйретудің теориялық негіздері
1.1. ... мәні мен ... ... емес ... ... 10 сынып оқушыларының ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде ... ... ... ... 10 ... ... ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеудің жолдары
2.1. Ұлттық киім ... киім ... ... емес ... ... ... ерекшеліктері................................................................................................30
2.2. Ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес ... ... ... ... ... ... киім ... киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеудің жолдары...................................................................................................41
3 Ұлттық киім ... ... ... киім (қамзол) үлгісін тігуге қажетті материалдар және мата түрлеріне ... ... ... сызу және ... ... ... ... есептеу........................................................59
Қорытынды........................................................................................................62
Пайдаланған әдебиеттер тізімі.....................................................................63
Қосымшалар
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
* Назарбаев Н.Ә. 1-наурыз 2006 атты ... ... ... Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту Тұжырымдамасы. - Алматы: Казахстан, 1994.- 40 б.
АНЫҚТАМАЛАР
* ... ... ... ... - ... экономикалық және климаттық жағдайлар ескеріліп, ежелгі дәстүрлер бойынша тігіледі. Қазақтың ұлттық киімдері де ... ... ... осындай сан ғасырлық тарихтың иісін сақтаған, бедерін жеткізген.
* - деп ... ... ... ... сөзі іn - в, nous - жаңа ) ... ... ... дегенді білдіреді.
* Дағды - алғашқыда саналы орындауды ... ... ... ... ... ... ... автоматталынуы.
* Икемділік дегеніміз адамның қандай нәрсені болмасын орындай білу қабілеті.
* Қамзол - жеңсіз, жеңіл ... Бір ... ... ... мақпалдан, жібектен, барқыттан, кейде гүлді мақпалдан, атластан (жас ерекшелігіне қарай) тігіледі.
БЕЛГІЛЕУЛЕР МЕН ҚЫСҚАРТУЛАР
ЖОО - жоғары оқу орны
ХҚТУ - ... ... ... - ... технологиялар және инженерлік факультеті
КШЖ - Кеуде шеңберінің жартысы
БШЖ - Бел ... ... ... - Жамбас шеңберінің жартысы
АББҰ - Артқы бойдың белге дейінгі ... ... - ... ... ... ... Еліміздің егемендік алуымен байланысты әлеуметтік - экономикалық, ... ... ... жақтарында жаппай өзгерістер, жаңа ... мен ... ... ... ... жатыр. Бұл өзгерістер рухани өміріміздің жанды саласы мектеп, оның ... ... ... ... ... ... ендігі жерде қай салада да тек көшке ілесе білу ғана емес, нағыз бәсекелестік қабілеттілікті қарыштап дамыту ... ... ... Бұл орайда, әрине білім беру саласына, әсіресе, кәсіптік мамандар даярлау саласына ерекше назар аудару қажеттігі анық [1]. ... ... ... мен индустрияның дамуына сәйкес өндірістік жүйелерді жетілдіру жағдайында халықтың өзіндік болмысы мен мәдениетіне баса назар аударылуы жастардың ... ... ... ... адамгершілік қасиеттері мен өнімді еңбек ету дағдыларын, шеберліктерін шыңдау қажеттілігін ... ... Бұл бір ... ... еңбекке жағымды қатынасы мен белсенділігін арттыруды көздесе, екінші жағынан олардың ұлттық мұраларды сақтау мен дамытуға оң көзқарасының қалыптасуына мүмкіндік береді. Осы ... ... ... киім ... мазмұны мен технологиясын меңгерту процесі толық жауап береді. Өйткені ұлттық киім - халықтың дүниетанымынан, эстетикалық талғамынан, әдет-ғұрып, ... ... ... ... ... және ... ... Ал, оны әзірлеу ұзақ та тыңғылықты, табанды еңбекті қажет ететін, сан қилы ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын көп қырлы еңбек процесі.
Қазіргі ғылым мен техниканың кең қанат ... ... ... ... өте зор ... ие. ... ауқымы адам айтқысыз кеңейді, технология дамып, ақпаратты таңдай білу мәселесі алдыңғы қатарға шықты. ... ... ... ... тұр. Міне осы ... өз жұмысына арқау еткен мұғалімнің мақсаты мына төмендегідей ... ... озық ... ... ... ... жаңа педагогикалық технологияны ұтымды пайдаланудың соңғы нәтижелерін дамыту;
* білімін жетілдіру негізінде оқушының жеке тұлға ... ... ... оқушының маңызды мәселелерді өздері талдап, қорытындылауына жол ашу;
* оқушы өзінің ғылыми-таным әдістерін ... ... ... ... және ... ... қалыптасуына негіз салу, т.б.
Білім беру мақсаты, оның ұйымдастырушылық құрылымы, технологиялық жағынан жабдықталуы, оқыту әдістемесі қоғамның әлеуметтік сұранысынан туындайды. ... ... ... ... ... және танымдық қызығушылықтарының дамуының төмендігін ескере отырып, оқытудың моделін, тиімді әдістері мен формаларын құрастыруға тырысуда.
Педагог кадрлардың күнделікті ... ұсақ ... ... ... етуден бастап, мектептердің материалдық базасын нығайта түсуге ... ... ... ... көздеп отыр. Бүгінгі таңдағы мақсат, мүдделердің баршасы өмір практикасына толық кіре қойған жоқ. Халыққа білім беру ... ... ... педагог мамандардың барлығы ұғып, біліп алды және нық сенімділікпен табан тіреп іске ... деп айту да ... Ал оның ... бой ... ... - ... ... жетіспеушілігі, оқулықтар мен бағдарламалардың, көмекші құралдар мен көрнекіліктердің тапшылығы тағы бар.
Мектептеріміз қажетті мамандарымен және оқу құралдарымен, ... ... ... ... ... ... белгілі болып отыр. Сонымен қатар, мамандардың барлық қажеттіліктерді қамтамасыз етілмей жатыр.
Білім берудің ... ... ... ... мектептердің өзіндік орны бар. Жалпы орта білім беру жалпы білім беретін мектептердің негізгі мақсаттарының бірі - жас ... ... ... мен ... мәдени мұрасы сабақтастығын сақтай отырып оқыту, тәрбиелеу және әрбір шәкірітті жеке тұлға деп санап, оны жан-жақты ... ... ... ... ... Бұл ... ... асыру үшін жалпы білім беретін мектептерде бір қатар міндеттерді шешу керек екендігі айқын. Жалпы білім беретін мектептің мақсат, ... ... ... ... ... ... оқу ... еңбекке баулу пәнінің өзіндік орны, ерекшеліктері бар.
Технология пәні оқушылардың талғамы мен еңбектік ептіліктері мен дағдыларының қалыптасуына ықпал ететін пән ... ... ... ... ... баулу міндеттері еліміздің қоғамдық - экономикалық дамуын онан әрі ... ... және ... қалыптастырудың жалпы мақсатымен анықталады. Бұл міндеттер, негізінен, балаларды еңбекті сүйюге тәрбиелеу, қоғам игілігі үшін еңбек ету, халық даулетін көздің ... ... ... ... Мұның бәрі, сайып келгенде, жеке адамның жан-жақты дамуына игі ықпалын тигізеді.
Кез-келген материалдық өндіріс үшін еңбек ... ... ... ... ... ... мамандар мектеп қабырғасынан бастап дайындық сатыларынан өтеді. Еңбек тәрбиесінде, ... ... және ... ... ... еңбек жолына жан-жақты әзірлеудің рөлі айрықша және барынша жан-жақты мектеп ісіндегі жетілдіру бойынша айтылып келген.
Технология сабақтарының сапалы өтуі - ... ... ... ... әсер ... ... ... табылады. Оқыту процесі үшін оқыту бағдарламалары мен оқулықтардың, оқу құралдарының, дидактикалық құралдармен сапалы қамтамасыз етілуі - мектептің ... ... ... ... ... көрнекі құралдарымен толық жабдықталуы, мұғалімнің әдістемелік шеберлігі т.с.с. сабақтың нәтижелігін арттырады. ... ... ... ... ең ... ... ... шеберлігіне, оқушылардың оқу іс-әрекетін педагогикалық сауатты ұйымдастыра білуге байланысты. Мұғалімдер үшін оқулықтар ... ... ... оқушылар мұғалімнің сабақта хабарланған және түсіндірілгендерін оқиды және қайталайды, бекітеді. Демек, білімгерлердің іскерліктері біліктіліктің және дағдылардың саналы, тиянақты, ... ... ... ... ... ... де пәні бойынша оқулықтар, оқу құралдар қазақ тілінде жоқтың қасы. Бұл оқыту процессінің сапасына кері ықпал ететіні белгілі. Сабақтың ... болу тек ... ғана ... емес ... ... ... ... болуына оқытудың әдістері мен тәсілдерінің де өзіндік орны бар.
Оқушыларды сабақтарын ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... ... Г.А.Ильина т.б. еңбектері мұғалімдер үшін, педагогикалық қызмет үшін қажетті әдебиеттер болып табылады және ... ... ... ... ... қажет әдебиеттер [2;3].
Еңбекке баулу сабағында ұйымдастыру жақтары мен мазмұнын П.Р.Атутов, В.А.Поляков, ... және т.б. ... ... ... [4;5;6]. ... ... ... баулу барысында тәрбиелеу мәселелері бір қатар педагог - ғалымдардың еңбектерінде де қарастырылады. Атап айтқанда: М.Қоянбаев, С.Әбдіғаппарова, Қ.Қожахметова [7;8;9].
Оқытудың жаңа ... ... ... ... ... ... Д.Қоңыратбай және т.б[10;11;12].
Оқушыларды еңбек сабағында оқыту әдістемесіне оқу процесін ұйымдастыруда Мельникованың атты еңбегінде [13] ... ... киім ... ... ... ... ... арнайы әдебиеттерге талдау жасалынды: киімге қолданылатын маталар бойынша А.Байбатшаева[14], киімді ... ... ... ... ... ... ... қамтитын және оларға қолданылатын тігін машиналарының түрлері туралы мағлұматтарға А.И.Зюзин[16], балалар және әйелдер киімдерін сәндеу А.Бағжаева[17], сырт ... ... ... ... ... және модельдеу бойынша К.Махмутова[19], ал стильдерді қазіргі талабына сай таңдауға А.Б. Гофман ... ... ... ... ... ... ... конструкциялық, технологиялық ерекшеліктерін терең меңгерту олардың танымдық түсініктерінің кеңеюіне, ұлттық киімдерге және оны әзірлеуге ынталарының артуына, ... ... ... еңбекке оң қатынасын дамытып, еңбекке бағыттылығын қалыптастыруға ықпал етеді. Ал бұл болса, 10 сынып оқушыларына ұлттық киім ... ... ... еңбекке қызығушылығын қалыптастырудың маңыздылығын арттырады.
Ұлттық киім ... ... ... оқу ... ... ... ... жолдарын педагогтар: Ұ.М.Әбдіғапбарова, С.А.Жолдасбекова, Р.А.Дәрменова жасап ұсынған [21;22;23].
Сонымен, ... ... ... мен әдебиеттерге, озық педагогикалық тәжірибелерге жасаған талдау күні бүгінге дейін 10сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер ... ... ... ... ғылыми тұрғыда жеткілікті негізделмегенін дәлелдейді. Демек, оқушыларды ұлттық киім ... ... емес ... ... ... үйрету қоғамның сұранысы мен оның жүйелі түрде зерттелмегені арасында қарама-қайшылықтың бар екені анық байқалады. Осы қарама-қайшылықтың шешімін іздестіру бізге ... ... ... және ... , - деп ... ... ...
Зерттеудің мақсаты - ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін ... емес ... ... ... ... теориялық тұрғыда негіздеу және оның мазмұны мен әдістемесін жасау.
Зерттеудің объектісі - ... орта ... оқу ... пәні - ... киім ... киім ... дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету үдерісі.
Зерттеудің міндеттері:
* 10 ... ... ... киім ... киім ... дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйретудің теориялық негіздерін айқындау;
* Ұлттық киім ... киім ... ... емес ... негізінде әзірлеуге үйретудің психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері;
* Ұлттық киім стиліндегі киім ... ... емес ... ... ... ... ... 10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес ... ... ... ... ... ... ... проблемасы бойынша тарихи-этнографиялық, философиялық, өнертану, психологиялық, педагогикалық, технологиялық әдебиеттерге теориялық талдау жасау; жоғары оқу ... оқу ... ... ... оқу жоспары, бағдарламалар, оқулықтар), педагогтардың озық тәжірибелерін талдау; бақылау; сауалнама жүргізу; әңгімелесу; ... ... ... ... ... ... ... жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытынды мен пайдаланылған ... ... ... ...
1 10 ... ... ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйретудің теориялық негіздері
+ ұғымның мәні мен маңызы
Ұлттық киімдер- ... ... ... ... ... ... Бұл ... ұлттық киімдердің қайсыбір түрінің қай кезеңде дамып жетілгенін, қай түрінің басымырақ дамығандығын, қай түрінің қай кезеңдерде ... ... ... мүмкіндік берді. Көптеген авторлар қазақ киімдері негізінен сәндік-мерекелік болып келетіндігін, ... осы ... оның ... қызметтерімен органикалық үйлесімділікте болатындығын негіздейді. Мәселен, киімдердің жиектеріне сәнділік тұрғысында ... ... мен оқа ... оның ... ... ... ... жасалған ішіктер мерекелік тұрғысынан және үлбірін сақтап тұру үшін барқытпен тысталды.Теріден жасалған белдіктер сәндік үшін және мықты ұстап тұру үшін ... ... ... ... ... айтылғанның бәрі қазақтың ұлттық киімдері түрлерінің көптігі мен алуан түрлілігін, оның әлеуметтік мәнінің кеңдігін, бірқатар ерекшеліктерге ие ... ... ... ... ... даму ... тереңдігін, қоғамдық қатынастық, тәрбиелік мүмкіндіктерінің жоғарылығын, құрастыру, әзірлеу технологияларының сан түрлілігі мен көп қырлылығын, еңбек операцияларының қиындығы мен күрделілігін, ... ... ... [24]. ... ... ... киімдері - этникалық, экономикалық және климаттық жағдайлар ескеріліп, ежелгі дәстүрлер бойынша тігіледі. Қазақтың ұлттық киімдері де өзінің сипатымен, ... ... сан ... тарихтың иісін сақтаған, бедерін жеткізген. Қазақтың ұлттық ... ... ... ... ... ... ... немесе өзін көрмей білуге болады. Ұлттық киімдеріміз ата-бабаларымыздың жауынгер, жаугер, батыр, ... ... ... ... еді. ... ... сырттық, сулық, бір киер, сәндік және кейбірінде салтанат-ғұрып киімдері болады. Бір киер киім деп қымбат маталардан әшекейлеп тігілген, ... ... ... жат елге ... шыққанда киетін сәнді киімдерді атаған. Қазақ салтында ер жігіт егеске түсерде, соғысқа барарда киімдердің ең жақсы, ... ... Ішкі ... ... дамбал, желетке, кәзекей; сырт киімдерге: шапан, күпі, кеудеше, тон, шидем; ... ... ... қаптал шапан, кебенек кенеп, сырттық жатады. Киім жүн және ... ... ... аң ... ... ... ... ақбөкеннің, жолбарыстың, жанаттың, бұлғынның, сусардың, ақ тышқанның ... ... ... ... Бұл ... терілерінен тондар тігілді. Астарына құнды аң терісі салынған тон - ішік деп аталды. Осы аң терісіне сәйкес бұлғын ... ... ... ... ішік, күзен ішік болып бөлінеді. Ішіктердің сыртын шұға, ... үш топ ... ... көк ... манат, қырмызы, торғын, ләмбек сияқты бағалы ширақы маталармен тыстаған. Ішіктер кейде әдепті, оқалы, шет-шеті жұрындалған қайырма жағалы болып тігілген. Қазақ ... ... екі ... ... бой, екі жең және ... ойып ... ... бойдың екі жақ шеті алдыңғы өңірге қусырыларда оның екі жақ ... бел ... ... екі ... қойма қойылады. Оның етек жағы енді, бел жағы енсіз ... ... деп ... ... ... екі беті ... қиылады. Ұлы жүз қазақтарының шапандары көбінесе жолақты, сырмалы, етек-жеңдері ұзын, әшекейлі келсе,Орта жүз тұрғындарының шапандары көбінесе бір беткей матадан, сырусыз, ... ... ... шалғайлы, жеңдері кең, жағалары шолақ оймалы немесе түймелі болған. Кіші ... ... да ... ... ұзын және кең, жүн ... ... ... қайырма жағалы болып тігілген. Қазақтар шапанға шабу, жең түптеріне ойынды, қолтырмаш ... ... ... жүн ... ... ... ... сырттық - күпі, түйе жүнінен иірілген жіптен тоқылған жұмсақ сырттық - шекпен (тайлақ жүнінен тоқылса ... ... ... ... ... сәндендірілген кебенек, астары қалыңдатылған қаптал шапан, сырмалы, шабулы, жұрынды түрлері болады. ... әрі ... ... ... ... өсімдік, қына, томар бояумен боялған) тон, сырты қымбат матамен тысталған ішіктің түрлері кең ... ... ... ... ... тігіп, немесе шалып тігіп, кестелеп, қаптама тон ... етек ... ... ... Жарғақ, тайжақы, қылқа, дақы деген киімдерді тай, құлын, лақтың терісінен жүнін сыртына қаратып тігеді. Шалбарды барқыт, ұлпа, ... ... ... ... ... мәлескен, қырмызы, қамқа, бақисап, көк мәуіті сияқты ширақы маталардан, қой ешкі терілерінен тіккен. Шалбардың бауы ышқырға ... атқа ... ... кең ... ... ... Жеңіл шапан мен бешпенттің етегін де ышқыр астынан ... ... ... ... мен аңшыларға, балуандарға тән болған. Қазақ әйелдерінің ұлттық киімі, негізінен, көйлек, ... ... ... ... ... ... кәзекей, кебіс-мәсі, көкірекшеден тұрады. Әшекей, ажар жағынан төрт топқа арналып тігіледі. Олар қыз киімдері, келіншек киімдері, орта ... ... мен ... ... Қыз ... кеуделері тар, қынамалы, жаға, жең, кеудесі, өңірі кестелі, әшекейлі келсе, жас ұлғайған ... ... ... кең, мол ... бола ... ... ... ұлттық киімдерінде тұрғындардың геогр., ру-тайпалық ерекшеліктері де көрінеді және ол көбіне бас киім мен шапаннан ... ... 8 сай уақ ... 3 ... ... ... ... адай бөрік, арғын тымақ, қыпшақ тымақ, сырмалаған 6 сай найман тымақ, 4 сай жатаған ... ... ... ... ... ... Жетісу, Арқа, қоңырат үлгісіндегі тымақтар деген атауларға бөлінеді. Еркектер мен әйелдер бас киімі әр түрлілігімен ерекше-ленді. ... ... келе ... ... бас ... - қалпақ жұқа ақ киізден тігілді. Бұлардың ақ ... ... биік ... ... "ақ ... ал ... күнқағары жоғары бүктеліп қайырылғаны "айыр қалпақ" деп аталды. Көктем мен күзде қазақтар дөңгелек пішінді, төбесі биік, міндетті түрде аң ... ... ... ... ... ... бас киім ... деп аталды. Қыздардың бөріктері алқалармен және төбесіне үкінің, көк құтанның немесе тотының үлпек ... ... ... ... ... ... ... жиектелген бас киімдері "кәмшат бөрік" деп, алтынмен кестеленгені "алтын бөрік", маржандармен әшекейленгені "қалмаржан бөрік" деп аталды. ... ... ... ... ... ... бас киім - ... үкінің үлпек қауырсынымен, күміс және алтын кестелермен әшекейленді. Әйелдердің бас киімдері ... ... ... ... ... ... тұрмысқа шығардағы бас киімі - сәукеле болды. Төбесі үшкірленіп, биік етіліп тігілетін ол алтын және ... ... ... ... ... ... нәрестесі дүниеге келісімен жас әйел ақ матадан тігілетін бас киім - ... ... ... ... ... ... бас ... былайша топтастыруға болады:
1) ерлер бас киімі: шыт, кепеш (құстаңдай, қолкесте, бізкесте ... бар), ... ... ... тақия (зерлі, үкілі, оқалы, сырма, шошақ төбе, тікше, қатипа, т.б.), құлақшын, бөрік, жалбағай, қалпақ, құлақты ... ... ... (іштік бөрік);
2) әйелдер бас киімі: сәукеле, бөкебай, қарқара, кимешек, күндік, желек, шәлі (жібек, шілтер, оюлы түрі бар), ... ... ... тақия, шылауыш, жаулық.
Қыста киетін бас киімдер қымбат, қалың матамен тысталады. Қазақ халқының ұлттық киімдерінің ішінде аяқ киім, соның ... ... биік ... ... ... ... ... саптама, жұмсақ табан, үшкіл тұмсық, шоңқайма түрлері қымбатқа түскен. Сонымен бірге сырма киіз, ішетік, ... ... ... ... ... киетін, жүні ішіне қараған, иленген теріден жасалған байпақ тәрізді аяқ киім) түрлері таралған. Орта Азия және ... ... ... нәтижесінде қымбат бағалы жібек, мақта маталары алынып, киім ... ...
18 ... ... орыстың фабрикалық арзан маталары көптеп айырбасқа түсуі қазақ ұлттық киім түрінің ... ... ... ... ... ... ... бәтес, сусыма, лейлек, атлас, сұпы, шәйі тәрізді маталардан желбіршекті жұқа көйлектер тігіледі. Қайыстан, барқыттан, жүннен және ... ... ... ... ... міндетті бір бөлшегі болды.
Қайыс белдіктері әр түрлі ... ... ... асыл тастардан салынған көздер мен сүйек оюлы бастырмалармен ... ... ... ... деп аталады. Жас жігіттердің белдіктерінде алқа болды. Әйелдердің белдіктері жалпақ әрі ... ... ... пен ... ... ... ... белдеріне жұмсақ белбеу байлады. Әйелдердің әшекейлері алтыннан, күмістен, асыл ... ... ... ... ... ... жалатылды, ою салынды. Сырғалар, негізінен, күміс сымдардан имек, жарқырауық тастар түзілген шығыршық түрінде жасалды, оның өзара күміс ... ... төрт ... ... ... ... тілікті түрлері көбірек пайдаланылды. Шашқа салатын әшекейлер - өзара кіріккен шығыршықтармен біріктірілетін алқалар немесе теңгелер ... ... ... ... Оның орт. ... түрлі түсті асыл тастармен безендірілді. Шашқа тағылатын әшекей ... ... ... да ... ... ... және нақышталып, сопақша, дөңгелек, көп қырлы қисында жасалды. Олар түрлі түсті асыл тастармен безендірілді. Қазақ зергерлері бұлардан басқа омырауша, өңір ... "бой ... ... ... ... ... ... тана - шылтыр, салмақты дөңгелек түймелер торсылдақ түйме, түйреуіш сияқты ... ... да ... ... әшекейлерін әзірлеуде әр түрлі тәсілдер: құю, ою салу, нақыш қондыру, қалыптау, зерлеу, ... ... інжу ... ... жағу қолданылды (қазақ Зергерлік өнер). Мұндай сәндік бұйымдар Қазақ ... ... ... ерекше әр берді. Қазақ халқының ұлттық киімдері үлгілерінің көшпелі тұрмыс пен құбылмалы ауа райына бейімделіп дамығаны, көрші ... ... ... шаруашылық байланыстар әсер еткендігі сөзсіз [25].
Қазақ киімі құлазыған кең даланың үскірік аязы мен аптап ыстығының, салқын самалы мен ... ... ... ... бар ... ... ... өткен Сарыарқа мен оған іргелес жатқан ұлан-ғайыр кеңістікте көшіп-қонған малшы қауымның, таңның атысынан күннің батысына дейін тізе ... , мал ... күн ... Сыр ... ... ... мен ... атырабындағы жартылай отырықшы және отырықшы елдің ғасырлар бойы реттеуге көне қоймаған тұйық шаруашылығы мен ... ... ... заттық-тұрмыстық мәдениеттің бірден-бір көрінісі болғандықтан, өзінің қарапайымдылығымен, үйлесімділігімен, жүріп-тұруға ыңғайлылығымен ерекше.
Ал оның кешегінде халқымыздың сезімталдығын, аса зор эстетикалық ... ... ... ... айырқалпақ, қасаба сияқты зерлі-кестелі бас киімдердің, бұрын бір ата елдің, кішігірім бір рудың ортақ мұрасы ... қыз ... ... ... ғана ... ... кәдесіне лағыл, жақұт, інжу, маржан, перуза, ақық секілді бағалы тастар, алтын-күміс шытырлар жаратылған сәкәгүлді, құйма төбелі сәукеле, тіптен ... ... кісе ... ... буынатын ширатпалы нәзік белдік, күміс-теген таптаурын кебіс, ... етік ... қол ... ... ... ... заттардың, алтынмен аптап, күміспен күптеген алқа, тамақша, шолпы, ... ... ... ... болғаны әсемдікке құштарлықты көрсетеді. Мұның өзі қазақы киімнің табиғатындағы екі жақтылықты -- ... ... мен ... болу ... ... жәйт. Өйткені заттық өндірістің өзі, сайып келгенде, халықтың сезімталдық талғамымен біте қайнасып ... ... киім -- ... тән ... ... бізге жеткен заттық-тұрмыстық мәдениеттің бірден-бір көрінісі. XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында товарлық өндірістің дамуы, ... ... ... және ... ... ... әсіресе Қазақстанға орыстардың, украиндардың, немістердің, татарлардың, тағы да басқа халықтардың көптеп қоныс ... ... ... ... ... ене бастаған өзгерістер, сол сияқты қалалық сәннің әсері ұлттық киімге өз ... ... ... ... де ... ... ... тұрмыстан шыға бастауы Кеңес өкіметі жылдарындағы қазақ ... жаңа ... ... құру ... ... еді. ... ... жеке басына қажетті киімнің барлық түрін -- ішкі ... ... ... ... ... сатып алуға мүмкіндік туғандықтан, үй жағдайында киім тігудің азая түскені, көп жерде бұл кәсіптің мүлдем ... ... осы ... ... ... ... халықтың өткендегі өндіргіш күштерінің деңгейін, шаруашылығының даму үрдісін, тіптен меңіреу табиғаттың әсерін, сол сияқты көрші ... ... ... ... Оның ізін ... әрін ... әлі де ... ел игілігіне қызмет ететіні даусыз. Оған дәлел -- әр түрлі маталардан тігілетін шапан, бешпет, қамзолдардың, аң терілерінен, ... ... жұқа ақ ... ... бас киімдердің, кебіс-мәсінің, тағысын тағылардың республика тұрғындары арасында кеңінен қолдау тауып келе жатқаны. Қазақы киімнің қонымдылығы, ... ... ... ондағы киім табиғатымен біте қайнасқан келбет пен әшекей бірлестігін қазіргі киім үлгілерінде де кеңінен пайдалануға болатынын көрсетеді. Тіптен егде ... ... ... жас ... байланысты европалық нұсқа мен дәстүр сарынының қатар пайдаланылып келе жатқанының өзінде үлкен мән бар ... ... емес ... ... дүниежүзілік білім беру кеңістігіне кіру мақсатында қазіргі кезде Қазақстанда білімнің жаңа жүйесі құрылуда. Бұл ... ... ... мен ... ... ... өзгерістер енгізумен қатар елімізде болып жатқан түрлі бағыттағы білім беру қызметіне жаңаша қарауды, қол ... ... сын ... ... ... ... ... шығармашылық әулетін дамытуды, мұғалім іс-әрекетін жаңаша тұрғыда ұйымдастыруды ... ... ... ... ... сай тәрбие мен білім беруде мұғалімдердің инновациялық іс-әрекетінің ғылыми-педагогикалық негіздерін меңгеруі - ... ... ... ... ... елімізде білім берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт ... Бұл ... ... мен ... ... ... ... байланысты болып отыр: білім беру парадигмасы өзгерді, білім берудің жаңа мазмұны пайда болды. Атап айтқанда:
- ... ... жаңа ... ... ... қабілеттілерінің дамуымен, ғылымдағы шығармашылық және нарық жағдайындағы білім беру бағдарламаларының нақтылануымен байи түсуде;
- ақпараттық дәстүрлі әдістері - ... және ... ... ... ... ... заманғы компьютерлік құралдарға ығысып орын беруде;
- баланың жеке басын тәрбиелеуде, оның жан дүниесінің рухани баюына, азамат, тұлға ретінде ... ... ... ... ... мен ... ... ортаның бала тәрбиесіндегі рөліне мән берілуде [26].
Кез-келген елдің экономикалық қуаты, ... өмір сүру ... ... ... қауымдастықтағы орны мен салмағы сол елдің технологиялық даму деңгейімен анықталады. Жалпы ... ... мен жаңа ... ... ... осы ... білім беру ісінің жолға қойылғандығы мен осы саланы ақпараттандыру деңгейіне келіп тіреледі.
Қазіргі қазақстандық білім беру кеңістігіндегі түбегейлі ... - ... ... ... ... беру ... ... мақсат - білім беру жүйесін қайта қарап, оқушылардың ... ... ... ... сатылы білім алуларына жағдай жасау болып табылады. Бүгінгі таңда оқушының білім сапасын ... ... ... және ... ... ... ... талап - білім сапасы оқушының алған білімін жеке басын әрі қарай дамытуына, тұлға ретінде қоғамның ... ... ... ... деп ... ... беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының" тұжырымдамасында: "Білімді, білік-дағдыларды механи калық түрде беру емес, ... ... өз ... ... талдап және пайдалана білетін, идеялардың қуат көзі болатын, жедел өзгеріп отыратын әлем ... ... және ... ашып ... ... жеке ... ... басымдық болып табылады", - делінген [27].
Демек, бұл тұжырымдама ... ... ... ... болмақ.
Ал білім беру саласындағы технологиялық идеялар бұдан 400 жыл бұрын пайда болған. Бұл күнде ... ... ... ... ... ... Мұғалімдер мен оқушыларға әр түрлі дидактикалық материалдармен қоса оқытудың техникалық құралдары көмекке келді.
Дәстүрлі емес әдістерге ... ... ... ... ... ... ... оқыту технологиясы 1960 жылдарда шетел зерттеушілері тарапынан енгізілді. - деп көрсткен В.Беспалько ... ... ... ... ... оқу пәндері әдістемелері мен білім беру технологияларын ... ... ... Бұл үшін мына ... мәселелерді ескерген жөн:
- қатар отыратын екі сыныптағы оқушылардың жас ерекшеліктері мен білім деңгейлерін ескеру;
- ... ... ... оқушының өз бетінше іс-әрекет жасау тәсілдерін меңгеруіне мұғалім тарапынан көмек беруді біртіндеп азайту;
- параллель ... ... ... ... ... ... ықыласы мен шеберлік деңгейінің болғанын, т.б.
XXI ғасыр табалдырығында тұрған адамзат дамуының жаңа кезеңі - білім беру прогрестің ең ... ... бірі ... ... ... ... жетті.
Қазақстан Республикасының орта білімді дамыту Тұжырымдамасында қазіргі мектептер:
1)практикалық қызметте ... ... ... ...
2) ... ... қуатын жетілдіруі;
3) еліміздің ... ... әрі ... дамыту;
4) орта білім беру жүйесін әрі қарай дамыту т.с.с.міндеттерді көздейді.
Бұл ... шешу үшін ... ... әр ... ... ... ... барлық жаңалықтар мен өзгерістерге батыл жол ашарлық қарым-қатынас жасаулары керек. Оқыту түрлерін, әдістері мен құралдарын одан әрі ... ... ... нәтижелі қолданудың жолдарын іздестірулері қажет.
Ғылыми-педагогикалық әдебиеттерде іс жүзінде анықталып табылған оқыту үрдісінің нәтижесін көтеретін ... ... ... ... ... деп ... практикасымен танысу барысында мүғалімдердің инновациялық технологияларды біртіндеп қолдануға ұмтылғаны байқалады. Бірақ, олар инновациялық әдіс-тәсілдердің жалпы әдістерден айырмашылығы, оларды ... ... ... ... ... ... анық біле білмейді.
Инновация (латын сөзі іn - в, nous - жаңа ) жаңа, ... ... ... ...
Педагогика теориясы мен практикасында инновация термині кеңінен қолданылуда. Бірақ бұл терминнің белгілі бір педагогикалық ... ... әлі де ... үстінде. Сондықтан да біз инновация ұғымын толық анықтау үшін, оның тарихи даму деректеріне шолу жасаймыз.
Югославияның педагог-ғалымы К.Ангеловски ... ... ... ... талқылап зерттеген.
К.Ангеловски мұғалімнің жаңашылдығына қандай әлеуметтік факторлар әсер етеді, жаңашылдыққа мұғалімдердің көзқарасы қандай, оның мұндай іс-әрекетке қатысуы немен ... ... ... жауап іздейді. Оның еңбектерінің ішінен маңыздысы ретінде "Учителя и инновации" деген ... ... ... ... автор инновация термині экономика немесе техника ғылымдарынан педагогика саласына келуі мүмкін, бірақ бұл терминнің нақты қайдан ... ... аса ... емес дей ... инновацияға жақын туыстас ұғымдарға тоқталады 29.
К.Ангеловски өз еңбегінде америка зерттеушісі Э.М.Роджерстің ой-пікірлерін көрсете келе, ... ... ... ... ... және медицина салаларында зерттеген, ол инновацияны былайша түсінеді: ... - ... бір ... жаңа ... ... ... - деп ... 29, 35. Автор: "Бұл идея объективті жаңа ма, жоқ па, біз үшін ... жоқ. Біз оны ... ... ... ... рет ... ... анықтаймыз", - дейді. К.Ангеловски өз ... ... ... ... еңбектеріне сүйеніп жүргізеді.
Ал, белгілі қазақстандық ғалым Ш.Т.Таубаева:

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 68 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сынып оқушыларының патриоттық сезімдерін қалыптастыру мәселелері.32 бет
Бастауыш сынып оқушыларының танымдық қызығушылығын арттыру жолдары44 бет
Бейнелеу өнері мен дүниетану пәндерін кіріктіре оқыту негізінде бастауыш сынып оқушыларына эстетикалық тәрбие беру220 бет
Математиканы оқыту барысында оқушының шығармашылық қабілетін дамыту26 бет
Ыбырай Алтынсарин шығармалары арқылы бастауыш сынып оқушыларының адамгершілік қасиеттерін қалыптастырудың әдістемесі 62 бет
"аяқ-киімге арналған былғары.ер-тұрмандық былғарылар.техникалық былғары.киімдік-галантереялық былғарылар."21 бет
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
''Дәстүрлі мәдениеттегі кикілжің жағдайларды шешу тәсілдерін психологиялық талдау”56 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь