«М-1 enternational» ЖШС

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1 Негізгі бөлім
1.1 «М.1 enternational» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жалпы мінездемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
1.2 Бухгалтерлік есеп, экономикалық талдау және аудиттің құрылу негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
1.3 Қаржылық.шаруашылық қызметін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2 Қаржылық есеп және аудит
2.1 Меншікті капиталдың аудиті мен есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2.2 Материалдық емес активтер мен негізгі құралдардың есебі мен аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
2.3 Инвестицияның есебі мен аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
2.4 Тауарлы материалдық қорлардың есебі мен аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
2.5 Ақша қаражаттарының есебі мен аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..43
2.6 Дебиторлық қарыздың есебі мен аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...50
2.7 Міндеттемелердің есебі мен аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..56
2.8 Еңбекақы төлеу бойынша міндеттемелердің есебі мен аудиті ... ... ... ... ..61
2.9 Кіріс және шығыс есебі және аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 68
2.10 Қаржылық есептілік, оларды құру әдістері,аудиті және анализі ... ... ... .75
3.Басқару есебі және аудит
3.1 Өндірістік шығындардың есебі және аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 81
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 84
Қосымшалар
Мен __________«_____» мамандығы студенті өз өндірістік тәжірибемді__________ аралығында ,«М-1 enternational» ЖШС өткіздім.
Жалпы өндірістік тәжірибенің мақсаты теориялық білімдердің тәжірибе жүзінде күнделікті қолдана отырып одан әрі жетілдіру болып табылады. Осы мақсатта мен бірінші күннен бастап өз жұмысымды дұрыс оқу бағдарламасына сай жоспарлауға тырыстым, алдыма келесі міндеттерді қойдым:
- «М-1 enternational» ЖШС бухгалтерия бөлімінде қызмет атқаратын әрбір бухгалтердің қызметі, құқығы, жауапкершілктерімен танысу;
- «М-1 enternational» ЖШС мен мемлекетпен қаржыландырылатын әкімшіліктің бухгалтерлік есепті жүргізуге негіз болып табылатын есеп саясатының негізгі шарттарымен танысу;
- «М-1 enternational» ЖШС бухгалтерия бөлімінде болып жатқан шаруашылық операциялардың құпиялылығын сақтауды;
- «М-1 enternational» ЖШСқаржылық есептілікті даярлауда қойылатын талаптарды оқуға;
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................................................................10
1 Негізгі бөлім
1.1 жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жалпы мінездемесі.............................................................................................................11
1.2 Бухгалтерлік ... ... ... және ... ... ... ... қызметін талдау..................................................15
2 Қаржылық есеп және аудит
2.1 ... ... ... мен ... ... емес ... мен ... құралдардың есебі мен аудиті.....................................................................................................................26
2.3 Инвестицияның есебі мен аудиті..................................................................35
2.4 ... ... ... ... мен ... Ақша қаражаттарының есебі мен аудиті......................................................43
2.6 Дебиторлық қарыздың есебі мен аудиті.......................................................50
2.7 Міндеттемелердің ... мен ... ... ... ... ... есебі мен аудиті..................61
2.9 Кіріс және шығыс есебі және аудиті............................................................68
2.10 Қаржылық есептілік, ... құру ... және ... ... және ... Өндірістік шығындардың есебі және аудиті................................................81
Қорытынды............................................................................................................84
Қосымшалар
Кіріспе
Мен __________ мамандығы студенті өз өндірістік тәжірибемді __________ ... ,> ЖШС ... ... ... ... ... теориялық білімдердің тәжірибе жүзінде күнделікті қолдана отырып одан әрі жетілдіру болып табылады. Осы мақсатта мен бірінші күннен бастап өз ... ... оқу ... сай жоспарлауға тырыстым, алдыма келесі міндеттерді қойдым:
- ЖШС бухгалтерия бөлімінде қызмет ... ... ... қызметі, құқығы, жауапкершілктерімен танысу;
- ЖШС мен мемлекетпен қаржыландырылатын әкімшіліктің бухгалтерлік есепті жүргізуге негіз болып табылатын есеп ... ... ... танысу;
- ЖШС бухгалтерия бөлімінде болып жатқан шаруашылық операциялардың құпиялылығын сақтауды;
- ЖШС ... ... ... қойылатын талаптарды оқуға;
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік дербес коммерциялық ұйым ретінде құрылған. Серіктестік заңды тұлға статусын мемлекеттік тіркеуге тұрған күннен бастап ... ЖШС өз ... ... ... ... жүзеге асырады.
Кәсіпорынның бухгалтерлік есебі 1С Бухгалтерия 8.3. ... ... ... ... есеп ... ... ... үшін және бұларға бухгалтерлік есептің әрбір объектілері жөніндегі ... ... ... мен ... ... ... және байқау функцияларын іске асыру үшін тіркеушілік міндет атқаратын бухгалтерлік есеп шоттар қолданылады.
Тәжірибенің міндеті: ... ... есеп пен ... ... және оның ... ... талдау болып табылады.
Өндірістік тәжірибе бойынша есеп кіріспеден, жалпы бөлім, қаржылық есеп және ... ... ... ... және ... ...
1 Негізгі бөлім
1. 1 жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жалпы мінездемесі
жауапкершілігі шектеулі серіктестігі дербес коммерциялық ұйым ... ... Ол өз ... ... ... Конституциясы, Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі, Заңына және кәсіпорын жарғысына ... ... ...
жауапкершілігі шектеулі серіктестігі _______________тұлға ретінде ... ... ... ... ... ... қаласының Салық комитетінде қосылған құн салығын төлеуші ретінде тіркелген. Ресми атауы-
. Орналасқан жері: __________________________
жауапкершілігі ... ... ... ... 200000 (екі жүз мың) ... құрайды. Жарғылық капиталға салым ретінде ақша, бағалы қағаздар, заттар, мүліктік құқықтар, соның ішінде жер пайдалану ... мен ... ... ... ... және өзге де ... бола алады. Құрылтайшылар серіктестік жарғысына сәйкес мыналарға құқылы:
-серіктестікті басқару ісіне қатысуға;
-пайданы ... ... ... ақпарат алуға және оның бухгалтерлік және өзге де құжаттарымен танысуға;
-серіктестік таратылған жағдайда кредиторлармен есеп айырысқаннан кейін ... ... бір ... не оның ... ... ... иелігінен шығару арқылы серіктестікке қатысуға тоқтатуға;
-жауапкершілігі шектеулі серіктестік қатысушысына заңдармен берілген өзге де құқықтарды ... ... ... ... берген мүлік пен ақша қаражаттарының меншік иесі болып саналады және өз міндеттемелері ... ... ... ... жауап береді. Сонымен қатар серіктестік қызметіне байланысты зияндарға өздерінің қосқан салымдарының құны шегінде тәуекел етеді. ... ... жаңа ... ... ҚР ... және ... ... сәйкес жүзеге асады.
Серіктестіктің Қазақстан Республикасының банк мекемелерінде есепшоты, валюталық шоты және ... да ... өз ... бар ... ... бланкілері болады.
Серіктестік қызметінің мақсаты заңды тұлғалар мен азаматтарды өнімдер, тауарлар және басқа да қызмет түрлерімен толықтай қамтамасыз ету, ... мен ... ... әлеуметтік және экономикалық мүдделерін жүзеге асыру арқылы табысқа жету болып ... ... ... мәні ... ... табылады:
-металл және құрылыс заттарды сату;
-тұрғындарға ақылы қызмет көрсету;
-құрылыс, құрылыс жөндеу, ... ... ... материалдары мен бұйымдарын шығару;
-коммерциялық, ақпараттық, делдалдық, жарнамалық маркетингтік , лизингтік қызметі;
-импорттық-экспорттық ... ...
... ... ... органдары:
1. Жоғарғы органы-қатысушылар.
2. Атқарушы органы-директор
3. Бақылаушы органы-тексеру комиссиясы.
Серіктестік екі қатысушыдан тұрады және барлық ... ... ... ... ... ... рәсімделеді.
Серіктестік қатысушыларының жиналысының ерекше құзырына мыналар жатады:
-Серіктестіктің жарғылық капиталының мөлшерін өзгертуді қоса алғанда оның ... ... жері мен ... ... ... немесе серіктестік жарғысын жаңа редакцияда бекіту;
-Серіктестіктің атқару органын құру оның өкілеттілігін мерзімінен бұрын тоқтату, сондай-ақ ... не оның ... ... басқару құқығына беру туралы шешу және оның шарттарын анықтау;
-Серіктестік ревизорын ... және оның ... ... ... тоқтату, сондай-ақ ревизордың есебін және қорытындысын бекіту;
-жылдық қаржылық есепті бекіту және таза пайданы бөлу;
-Серіктестіктің ішкі қызметін реттейтін ережелерді бекіту, ... және ... да ... қабылдау рәсімдерін анықтау;
-Серіктестіктің өзге де заңды тұлғаларға қатысуын, сондай-ақ коммерциялық емес ұйымдарға қатысуын шешу;
-филиалдар мен өкілдіктер құру туралы шешу және т. б. ... ... ... ... ... ... ... серіктестік жарғысымен және заңмен оның қатысушылардың жиналысынан ерекше құзырға жатпайтын мәселелерінен басқа серіктестіктің қызметіне жалпы ... ... ... ... құрылтайшы белгіленген мерзімге, бірақ бес жылдан аспайтын ... ... Ол ... атынан сенімхатсыз әрекет етеді. Сонымен қатар серіктестік директоры:
-серіктестік қызметінің жоспарларын қамтамасыз етеді;
-құрылтайшылар жиналысында шешімімен, серіктестік ... және ... ... ... ... ... серіктестік мүлкіне билік етеді;
-қызметкерлерді жұмысқа қабылдайды және жұмыстан ... ... ... ... ... бас ... филиалдар мен өкілдіктердің, бөлімшелердің басшыларын және басқа да қызметкерлерді жұмысқа тағайындайды, жұмыстан босатады;
-іс сапар туралы шешімдер қабылдайды;
-серіктестік есепшоттарын, валюталық және ... да ... ... шарттар және басқа да мәмілелер жасайды және т. б. ... ... кез ... уақытта серіктестіктің атқарушы органының қаржы шаруашылық қызметіне тексеру жүргізуге ... және осы ... ... барлық құжаттамасын ешқандай кедергісіз көру құқығына ие болады. Тексеру комиссиясының талап етуі бойынша атқарушы органның ... ... ... ... ... қажетті түсіндірмелер беруге міндетті. Директор тексеру комиссиясының мүшесі бола алмайды.
1. 2 Бухгалтерлік есеп, экономикалық талдау және ... ... ... ... ... ... ... есебін кәсіпорын бухгалтериясында жүзеге асырылатын бухгалтерлік есеп мәліметтеріне сәйкес келесі нормативтік құжаттар негізінде жүргізеді:
-ҚР ... Заңы (2007 ... 28 ... ... Қаржылық есептің ұлттық стандарты;
-Бухгалтерлік есептің типтік шот жоспары (2007 жылдың 22 маусымында Қаржы министрлігімен бекітілген, №185);
-Бухгалтерлік ... ... ... (2007 ... 22 ... ... министрлігімен бекітілген, №221);
-ҚР туралы Заңы;
- жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің есеп саясаты;
- жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жұмыс шот ... ... ... ... салық есеп саясаты;
-бухгалтерлік есепті жүргізу бойынша әдістемелік нұсқаулықтар, ... және ... да ... ...
... шектеулі серіктестігінің барлық бухгалтерлік жазбалары бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі.
Серіктестіктің ... есеп ... ҚР ... Кодексіне сәйкес ұйымдастырылған және міндеттілік, анықтылық, әділеттілік және бірегейлік принциптеріне сәйкес жүргізеді.
Міндеттілік принципі Салық Кодексіне сәйкес кәсіпорынның қатаң ... ... ... әрі ... ... ... ... аударуын міндеттейді.
Анықтылық принципі кәсіпорынның салық есебі мен салық регисрлерінде салықтық міндеттемелердің негізі мен пайда болу реті, міндеттемелердің ... мен ... ... көрсетеді.
Әділеттілік принципі ҚР салық және салық салу міндетті әрі жалпыға ортақ екенін көрсетеді.
Бірегейлік принципі кәсіпорын салық ... ... ҚР ... ... ... сәйкес жүргізетіндігін көрсетеді.
ҚР Заңына сәйкес, жауапкершілігі ... ... ... ... мен ... ... ... болып табылады:
-жеке табыс салығы;
-әлеуметтік салық
-көлік құралдарына салық;
-мүлікке салық;
-жер салығы;
-корпоративтік табыс салығы;
-қоршаған ортаға эмиссия бойынша ... ... есеп ... ... ... кәсіпорынның шаруашылық қызметі үшін толық айқын объективті ... ... ... ету. ... ... есеп ... сәйкес, кәсіпорындағы жалпы бухгалтерлік есепті жүргізуге уәкілетті тұлға ретінде бас ... ... ... Бас ... ... ... Бас бухгалтер:
-бухгалтерлік қызметтегі мамандарды таңдауға және жұмысын ұйымдастыруға;
-бухгалтерлік есептің ... ... ... нысандарын құру мен салықпен есеп айырысуға;
-ҚР Заңының, Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының, құқықтық және басқа да актілердің, сондай-ақ Есеп ... ... ... ... береді.
Серіктестік Бас бухгалтері бухгалтерлік бөлімнің жұмысын қадағалайды және бөлім үшін жауапты тұлға ... ... ... ... ... ... жұмыстарды атқарады:
-кәсіпорынның қаржылық жоспарын құрады, нормативтік есептесу мен ... ... ... ... ... ... ... талдайды;
-ақша операцияларын реттеп және бақылап, ақша қаражаттарының қозғалысы ... есеп ... ... және салық есебін дайындау әдістемесін анықтайды;
-шаруашылық қызметпен ақпараттың толық мерзімді қайта құрылуымен қамтамасыз етеді;
-есепті жылдың қаржылық есептілігін әзірлейді;
-ақша қаражатының түсу ... мен ... ... қадағалайды;
-сметалық шығындарды сақтау және инвентаризацияның жүргізілуін қадағалайды.
-кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметіне құжаттық ревизия ... ... ... ... өз ... барысында бағдарламасын қолданады.
1. 3 Қаржылық-шаруашылық қызметін талдау
Кәсіпорының қаржылық-шаруашалық қызметін талдаудың мақсаты ... ... ... туралы сенімді, мәнді және пайдалы ақпараттарды алу ... ... ... және ... ... ... ... әрі дұрыс шешім қабылдаудың негізі. Кәсіпорынның экономикалық көрсеткіштерін талдау субъектінің ресурстарын, міндеттемелерін және ақша қаражаттарының ... ... ... ... беру ... ... және инвестициялық шешімдерді қабылдауға пайдалы ақпараттарды береді. Осымен қоса, кәсіпорынның шаруашылық қызметін ... ... үшін ... және ол ... ... ... мен ... үшін басты база болып табылады.
ЖШС-де негізгі экономикалық ... ... ... жұмысын талдаудың бағыты. Серіктестік қызметін сипаттайтын еңбек көрсеткіштеріне: еңбек өңімділігі, жұмысшылар саны, ... ... ... ... ... Бұл ... ... түрде бір-бірімен тығыз байланысты.
Еңбек өңімділігі деп оның ... ... ... ... ... ... белгілі бір өнім көлемін өндіру қабілетін айтамыз. Еңбек өнімділігі еңбек шығынының тиімділігін арттыру. Бұл қызмет процесінде жұмсалған ... ... ... ... ... өңімділігін бір уақыт өлшемінде өндірген өнімнің немесе бір өнімге кеткен уақыт немесе табыс мөлшерімен, ... ... ... құн ... ... ... барлық шығын. Өндірілген өнімнің өзіндік құнына барлық жұмсалған ... ... ... ... энергиясы, амортизациялық аударымдар, еңбекақы және т. б. ... ... құн осы ... ... ... ... ол ... өнімге жұмсалған жалпы шығын сомасын өнімге бөлу арқылы анықталады. ЖШС-нің негізгі қормен қамтамасыз етілуін және ... ... ... қор ... қор ... ... жарақтану көрсеткіштері арқылы анықтайды.
Қор қайтарымы-негізгі өндірістік қорлардың бір теңгесін шаққандағы өнім мөлшерін білдіретін ... Қор ... ... үшін ... ... өсу ... мен негізгі құрал-жабдықтардың деңгейі арқылы анықталады, яғни қор қайтарымын ... үшін өнім ... ... ... ... ... бір өнім ... жұмысты орындауға, қызметті көрсетуге пайдаланылған қор шығынын білдіретін ... ... ... ... ... ... ... қорлар шығынының өлшемі немесе өнімнің өзіндік құны құрылымында жұмсалған қорлар құнын пайыз түрінде көрсету.
Қормен жарақтану-еңбектің ... ... ... жарақтану дәрежесін сипаттайтын көрсеткіш. Ол қорлардың жылдық ... ... ... ... ... ... ... қатынасымен анықталады.
Рентабельділік-бұл серіктестік жұмысының табыстылық, пайдалық көрсеткіші. Ұйым өзі өндірген ... ... ... ... ... ... таза табыс алуды көздейді.
Ұйымның рентабельділік деңгейін, оның бір ... ... ... бөлу ... ... ... ... ал жеке бұйымның рентабельділігін одан түскен таза пайданы оның толық өзіндік құнына бөлу ... ... ... ... ... факторлары: еңбек өңімділігін арттыру, негізгі қорларды пайдалануды жақсарту, өнімнің өзіндік құнын кеміту, өнім сапасын жақсарту, т. б.
... ... ... ... ... ... табылады. Ұйым тәжірибесінде пайданың келесі көрсеткіштері қолданылады:
* Баланстық пайда-қызмет көрсетуден түскен ... ... да ... ... пайда, сатудан тыс кірістер. Баланстық пайда көрсеткіші-ұйым қызметінің қаржылық нәтижесін талдауда қолданылады.
* Салық салынатын пайда-жеңілдіктер мен ұйымның түрлі төлемдер ... ...
* ... салынбайтын пайда.
* Ұйымның өзінде қалатын пайда. ... таза ... ... ... қорға, қамсыздандыру қорына, жұмысшының жеке басын қамсыздандыру қорына, жинақ ... ... ... ... ... сома таза ... болып саналады. Ұйымның қаржысы-бұл басқа қызмет түрлерін жүзеге асыру және өнімдерді өндіру мен сату ... ... ақша ... ... ... ... жағдайын талдауда оның өндірістік, коммерциялық қызметін қалыпты ... үшін ... ... ресурстарын қамтамасыз ету жолдарын, оларды пайдаланумен қарастырудағы тиімділігін сипаттайды.
ЖШС-сі серіктестік жарғысына сай 2013 жылы 12 ... ... ... ... ... тіркеуден өткен болатын. 2013 жылы 27 желтоқсанда Орал қаласының ... ... ... құн салығын төлеуші ретінде тіркелген. Осыған орай кәсіпорынның шаруашылық қызмет көрсету нәтижесі соңғы екі жылдың мәліметтерін ... ... 1
... ... жылдар аралығындағы қызмет көрсету нәтижесі, мың теңге
Көрсеткіштер
Жылдар
Ауытқуы
2014
2015
Сомасы
%
Өнімді өткізу мен қызмет ... ... ... ... өнім мен ... қызметтің өзіндік құны
7838402
8129345
290943
103, 7
Жалпы пайда
1042192
1282655
240463
123
Өнім өткізу мен қызмет көрсету шығындары
167545
197306
29761
117, 8
Әкімшілік шығындар
458590
545925
87335
119
Басқа да ... ... да ... ... ... ... ... 6
Салық салынғанға дейінгі кіріс (шығыс)
49262
68409
19147
138, 9
КТС шығындары
49262
68409
19147
138, 9
Салық салынғаннан кейінгі кіріс (шығыс)
49262
68409
19147
138, 9
Қорытынды ... ... ... ... ... ... көріп отырғанымыздай соңғы 2 жылда жалпы пайдасы қарқынды түрде ... ... Атап ... 2014 жылы ... пайда мөлшері 1042192 мың теңге болса, 2015 жылы бұл көрсеткіш 240463 мың теңгеге жоғарлағанын көреміз. ЖШС- нің ... ... ... ... ... ... де жыл сайын арта түскен. Жалпы жыл қорытындысы бойынша 2014 жылы таза табыс ... 49262 мың ... ... 2015 жылы бұл көрсеткіш 19147 мың теңгеге ұлғайып, 68409 мың теңгені құраған. Қорыта келе, бұл көрсеткіштер кәсіпорынның тұрақты ... ... ... және ... табатынын көрсетіп отыр.
Кесте 2
ЖШС-нің негізгі ... ... мен ... ... ... тг
Құры
лымы %
Мың тг
Құры
лымы %
Мың тг
Құры
лымы%
1
Ғимараттар
172987
46, 4
172987
43, 7
-
-
2
Машиналар мен құрылымдар
110539
29, 6
125650
31, 8
15111
66, 4
3
Басқалай негізгі құралдар
89366
24
97006
24, 5
7640
33, ... ... ... ... ... ... шектеулі серіктестігінің негізгі құралдар көлемі мен құрылымы берілген. Кестені талдай келе ... ... ... ... ... ... 2014 жылы 372892 мың ... құраса, 2015 жылы бұл көрсеткіш 395643 мың теңге, яғни 22751 мың теңгеге ұлғайған. Атап айтқанда, ... мен ... ... 15111 мың теңгеге ұлғайса, басқадай негізгі құралдар 7640 мың теңгеге ұлғайған. Оның ... атап ... ... кәсіпорынның өндірістік көлемінің ұлғаюына байланысты қосымша негізгі құралдары сатып алуынан болып тұр.
Қорыта айтқанда, ... ... ... ... ... ... ... туралы ақпараттарды беріп қана қоймай, субъектінің ресурстарын, міндеттемелерін және ақша қаражаттарының болашақтағы ... ... ... ... септігін тигізеді.
ЖШС-нің қаржылық қызметінің алдында тұрған басты тапсырмалары ... ... ... ... ... ... істеуін одан әрі сақтау;
-кәсіпорын кірісін ұлғайту жолдарын іздестіру;
-қаржы органдары және кредиторлардың алдыңдағы міндеттемелерді ... және ... ... ... тиімді пайдалануды қамтамасыз ету;
-қаржылық және кассалық операцияларды құжаттандырудың белгіленген тәртібін сақтау.
2 ... есеп және ... 1 ... ... аудиті мен есебі.
Қазақстан Республикасының заңына сәйкес ... ... ... барысында, яғни шаруашылық қызметпен айналысу үшін белгілі бір мөлшерде мүліктерге ие болуы тиіс. Осы ... ... ... ... ... ... жиынтығы ұйымның меншікті капиталы болып саналады.
Меншікті капитал - субъект ... ... ... ... бекітіледі, ол негізгі және айналым қаржысының құралу көздері болып табылады. Меншікті капитал ұйымның ... ... ... құралады. Оның шамасы кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижелеріне байланысты өзгеріп отырады және кәсіпорынның барлық мүлкі мен ... ... ... ... ... ... ... есебінің негізгі мақсаты ресурстарды дұрыс қолдану мен ... ... ... Бұл ... жету үшін ... есеп мыналарды бақылауға қамтамасыз етуі тиіс:
-жарғылық капиталға қатысушылардың ... ... және ... ... ... ... және дәл ... жарғылық капиаталдың немесе оның әр түрлерінің жалпы ... өсуі ... ... ... ... ... отыру;
-меншіктік акцияларды сатудан (эмиссиялық кіріс) түскен табыстарды ... ... ... құралдарды, инвестицияларды және басқа да активтерді қайта бағалаудан кейін капиталдың сомасын уақытында және дәл анықтау;
-резервтік капиталдың уақытында және дұрыс ... мен оны ... ... есеп беру жылы мен есеп беру ... ... ... ... кіріс (жабылмаған залал) сомаларын дұрыс анықтау және көрсету.
Меншікті капитал келесі көздерден қалыптасып, толықтырылып тұрады:
-кәсіпорынның құрылуы кезінде меншік иелерінің ... ... ... ... ... табыс пен дивидендтерді шегергеннен кейін қалған өткен жылдар мен есепті ... таза ... ... ... ... ... кейін кәсіпорынның қармағында қалатын табыс таза табыс болып табылады;
-құрылтайшылардың, басқа жеке және заңды тұлғалардың қайтарымсыз ... ... ... ... ... ... кіреді:
-жарғылық капитал;
-төленбеген капитал;
-жарияланған капитал;
-эмиссиялық кіріс;
-резервтік капитал;
-бөлінбеген табыс (жабылмаған ... ... құру ... оның ... ... ... ету мақсатында құрылтайшылардың ақшалай өлшеммен (негізгі құралдардың, материалдық емес активтердің айналым және ақша ... құны және т. б. ) ... ... жиынтығы. Жарғылық капиталдың абсолюттік шамасы және оның баланстың міндеттемелер мен капитал бөлімінің (пассивінің) жалпы жиынтығындағы алатын ... ... ... ... ... ... ...
Жарғылық капитал негізінен акцияларды сатудан түскен түсімнен немесе ... ... ... ... ... ... ... жаңа құрылған кәсіпорын қызметінің басталуын қамтамасыз етуі тиіс. Кәсіпорын мемлекеттік тіркелу кезінде оның жарғылық капиталы құрылтайшы құжаттарында тіркеледі. ... ... ... ... капиталы 200000 (екі жүз мың) теңгені құрайды. ... ... ... ... құрылтайшылардың үлесінен тұрады. Жарғылық капиталдың құқықтық реттелуі, оның функцияларының үш негізгі категорияға бөлінуіне байланысты ерекше маңызға ие болады. ... ... ... ... ... кезінде кәсіпорын қызметін іске асырудың материалдық базасы болып табылады. Жарғылық капиталдың екінші ... ... ... ... ... шаруашылық қоғам кредиторларының алдына өзіне тиесілі мүлік шегінде жауапкершілікке тартылады. Жарғылық капиталдың үшінші ... ... ... ... ... ... ... бекітіп береді.
Жай және артықшылығы бар акциялар.
Жай акция артықшылығы бар акцияға ... ... ... ... беру ... ... Ал артықшылығы бар акцияның иеленушілері жай акцияға қарағанда дивидендтерді бірінші болып ... ... бар ... ... ... ставка қойылуы мүмкін.
Баланста меншікті капитал бөліміне төмендегідей операциялар өз ықпалын тигізеді:
1. ... ... ... ... ... мен ... ... сатып алынған акцияларды сату және сатып алу.
Акционерлік қоғамда меншік бірлігі акция болып табылады. Акционерлік ... ... ... ... берілген акциялардың ең жоғарғы саны көрсетіледі. Акциялар шығарылған және циркуляцияланған (айналыстағы) болып бөлінеді.
Шығарылған акциялар-бұл ... және ... да ... ... акциялар.
Егер кәсіпорын акцияны қайта сатып алатын болса және қайтармаса, онда ол айналыстағы акцияға жатпайды. Акцияларды ... ... ... кезде еш бухгалтерлік жазба берілмейді.
Акционерлік қоғамның жарғылық капиталына салынатын салымдар бойынша құрылтайшылармен есеп айырысуды есепке алу 5110 ... ... Бұл ... ... бойынша жарғылық капиталға салынатын салымдар жөніндегі құрылтайшылардың салымдарының нақты түскен сомалары көрсетіледі. 5110 ... ... ... ... ... ... ... төленбеген салымдар бойынша құрылтайшылардың берешек сомасы көрсетіледі. Ұйым өзінің жарғылық капиталын құрылтайшы құжаттарында белгіленген тиісті мөлшерде толық ... 5110 шоты ... ... және онда ... ... ...
Акционерлік қоғамның жарғылық капиталына салынатын жарияланған және тіркелген салымдардың нақтылы құны бойынша құрылтайшылардың берешек сомасына бухгалтерлік есеп ... ... ... ... шот ... ... ... кредиті
Акционерлік қоғамның әкімшілігі мен оның қызметкерлері арасындағы қызметкерлерге ... ... ... ... өзара келісім-опцион. Дивиденттер-акционерлер арасында бөлінуге тиісті бөлінбеген пайданың бір бөлігі.
Дивидендтерді төлеумен ... үш ... күн ... дивидендтерді жариялау күні
2. акция иелерін тіркеу күні
3. дивидендтерді төлеу ... ... ... ... директорлар кеңесімен шешілуі.
Екіншісі мерзім акция иелерін анықтау үшін жасалады.
Үшіншісі нақты ... ... ... ... ... оның негізгі құралдары мен айналымдағы қаржыларының құнынан құралады. Ұйымның меншікті капиталының көздері болып мыналар саналады:
-Жарғылық капитал
-Резервтік капитал
-Бөлінбеген ... ... ... ... ... ... қаржыларынан басқа қарыз қаражаттарын да пайдаланады. Ал олардың қатарына қысқа және ұзақ мерзімді несиелер, қарыздар, алынған аванстар және ... да ... ... жатады.
Жарғылық қор мүшелері ұйымның жарғысында және басқа да құрылтайшылық құжаттарда белгіленген, үкіметтің атқарушы ... ... ... Оның ... ... ... ... өзгерістер енгізілгеннен кейін ғана өзгеруі мүмкін.
Резервтік (сақтық, сақтаулы) капитал-келешекте, яғни алдағы уақыттағы болуы мүмкін зияндар мен ... ... ... ... ... ... таза пайдасынан бөлінген меншіктік капиталының бір бөлігі.
Бөлінбеген пайда(табыс)-кәсіпорынның жалпы кірісінен (пайдасынан) барлық жұмсалған шығындарды (бюджетке ... ... ... ... ... бағыттарға пайдаланған сомаларын) шегеріп тастағандағы қалған бөлігі болып табылады.
Жарғылық капитал есебі. Несие ұйымының жарғылық капиталының мөлшері, сол ... ... ... ... ... ... сондай-ақ бір акцияның атаулы құнына сәйкес акционерлік қоғамның, серіктестердің, өндірістік кооперативтердің ... ... ...
Несие ұйымында жарғылық капиталдың есебі бөлімінің:
-Жай акциялар
-Артықшылығы бар акциялар
-Салымдар мен жарналар
деп аталатын ... ... ... ... ... және тіркелген акциялардың құнын төлеу негізгі құралдар, материалдық емес активтер, ... ... ... ... түссе, келесідей жазба жасалады:
Дт 1310, 1320, 1330, 1350, 2410, ... ... ... өзінің акцияларын бағалы қағаздар нарығында олардың нақтылы құнынан асатын баға, орналастыру бағасы бойынша сата алады. Мұндайда акцияларды орналастыру ... ... ... сату ... нақтылы құнынан асқан сомаға шоттардың келесі жазбасы жасалады:
Дт 1010, 1030
Кт 5310
Жарғылық капиталдың айналымнан алынған акциялар ... ... ... олардың түрлеріне қарай келесі жазба жасалады:
Дт 5010, ... 5210 ... ... капиталына қатысушылар ақша, ТМҚ, бағалы қағаздар түрінде ... мен ... ... ... кіріс құжаттары негізінде келесідей жазбалар жүргізіледі:
Дт 1010, 1030, 1310, 1320, 1330, 1350, 2410, ... ... ... акцияларын нарықтық құны бойынша ақшалай қаражаттар, ТМҚ, негізгі құралдар, материалдық емес ... және ... да ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп шоттарында келесідей жазулар жүргізіледі:
Дт 5210
Кт 1010, 1030, 1310, 1320, 1330, 1350, 2310, 2410, ... ... ... ... құны ... ... ... төмен немесе жоғары болуы мүмкін болғандықтан олардың арасындағы айырма сомасына алдыңғы бухгалтерлік тізбеге қосымша бухгалтерлік есеп шоттарында ... ... ... сатып алынған меншікті акциялардың нақты құны орналастыру құнынан төмен болғанда: Дт 5210 Кт 5310
-егер сатып алынған меншікті акциялардың нақты құны ... ... ... ... Дт 5310 Кт 5210
Акционерлердің жалпы жиналысының шешіміне сәйкес оралымнан акцияларды шығарып алу жарғылық капиталдың сатып ... ... ... ... ... әкеледі де, ол келесі жазбамен көрсетіледі:
Дт 5010, 5020
Кт 5210
Акционерлік қоғамның кассасына және ағымдағы банктік шоттарына меншікті акцияларын ... ... ... ... ... ... сома түскен кезде бухгалтерлік есеп шоттарында келесідей жазулар жүргізіледі:
Дт 1010, 1030
Кт 5310
Сатылған акциялар үшін есеп айырысу құжаттарын төлеуге ұсынғанда бухгалтерлік есеп ... ... ... ... 1280 ... ... 1 ... дейін болса)
2180 (төлеу мерзімі 1 жылға асқанда)
Кт 6210, 6213, 5310.
Резервтік капиталдың есебі. Акционерлік қоғамдар мен басқа да ... ... таза ... есебінен резервтік капитал құрады. Резервтік капиталдағы жинақталған сома алдын ала болжанбаған, төтенше жағдайлардан болатын шығындарды жабу үшін ... ... ... ... ... азаюы келесі есепті кезең ішінде қоғамның жарғысында көрсетілген мөлшерге тең етіп қайта қалыптастыруды қажет етеді. ... ... ... есебі бөлімінің: , деп аталатын шоттарда көрсетіледі.
Резервтік капитал ... таза ... ... ... жағдайда бухгалтерлік есепте:
Дт: шоты,
Кт: немесе деп аталатын шоттар түрінде жазба жазылуы тиіс.
Ал кәсіпорынның резервтік капиталындағы жинақталған ... ... ... шоттарының тиістігі;
Кт: ;
;
немесе тағы басқа шоттардың тиістілері түрінде екі жақты жазба жазылады.
Бөлінбеген пайда (жабылмаған ... ... ... ... ... ... төленетін салықтарын және табыстың есебінен өтелетін басқадай ... ... ... сомасы етіп жылдың болып табылады. Ұйымдарда табыстың ... ... ... деп ... ... ... ... көбейгенде (келіп кірістелгенде) шоты кредиттеледі. Ал керісінше бөлінбеген пайданың жұмсалуың немесе осы ... ... зиян ... ... жазылады.
Есепті жылдың соңында барлық кәсіпорындардың бухгалтериясында жетінші және сегізінші деп аталатын бөлім ...
деп ... ... ... тиіс, яғни бұл шоттарда қалдық қалмайды. Жетінші бөлім шоттарын жабу барысында бухгалтерлік есепте ... деп ... ... ... ... шоты кредиттеледі. Ал сегізінші бөлім шоттарын жабу барысында бухгалтерлік есепте деп аталатын шот дебиттеліп, сегізінші деп ... ... ... кредиттеледі. Осы операциялардың қорытындысы бойынша шоттың дебиті мен кредитіндегі сомалар салыстырылып, егер дебитіндегі сома артық болған жағдайда кәсіпорынның ағымдағы жылы зиян ... ал ... сома ... ... ... ... ... жылы өзінің істеген жұмысының қорытындысы бойынша тапқандағы болып табылады.
Егер кәсіпорын зиян шексе жылдың аяғында : шоты дебиттеліп, шоты ... Ал егер ... ... ... ... шоты дебиттеліп, шоты кредиттеледі.
жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... ... баласта көрсетілген соманың құрылтай құжаттары мен 5010 шотындағы қалдықтары ... ... соң №13 ... жазулардың дұрыстығын, жарғылық капиталды құру операциялары бойынша берілген бухгалтерлік жазулардың дұрыстығын тексеру ... ... ... ... аудитінің келесі кезеңі-оны дұрыс құруды тексеру. Осы әрекеттерді орындаған кезде ... ... ... ... ... ... ... мүліктер мен басқа да мүліктік құқықтарды түгендеуді ұйымдастыру керек.
Аудиттің соңғы ... ... ... анықталған іс жүзіндегі заңдылықтардан ауытқуларды қорытындылау. Егер аудитор анықталған ауытқуларды елеулі емес деп есептесе, яғни олар мемлекетке, меншік ... ... зиян ... онда ол оң ... ... ... ... құрылтай құжаттарында, жарғылық капиталдың есебінде елеулі заң ... ... ол ... ... ... анықталған қателіктерді жою үшін уақыт береді.
2. 2 Материалдық емес активтер мен ... ... ... мен аудиті
Материалдық емес активтер деп табиғи негізі жоқ, бірақ құндық бағасы бар және табыс әкелетін қасиеттері бар ұзақ ... ... ... ... ... ... қызметтегі атқаратын функциясы және мақсатына байланысты активтер келесі топтарға бөлінеді: интеллектуалдық меншік; мүліктік құқық; басқалары.
Интеллектуалдық ... ... ... ... ... (гудвилл); тауар белгілері; ноу-хау; авторлық құқықтар.
Мүліктік құқықтарға келесілер жатады: жер учаскелері, ... тағы ... ... ресурстарды пайдалану, есептеу техникаларын бағдарламалық қамтамасыз ету құқығы және т. б.
Басқа материалдық емес активтерге келесілер жатады: ұйымдастыру ... ... ... ... - ... ...
Материалдық емес активтер ұзақ мерзімді және табиғи-заттай мағынасында ғана материалдық емес болып ... ... емес ... ... ... ... төлеулерінің, өнімдерді, жұмыстарды және қызмет көрсетуді сатудан алынған табыстардың, құнды қағаздардан, тегін пайдалануға берілген төлемдердің және басқа заңды рұқсат ... ... ... ... ... алады.
Материалдық емес активтерді бағалау:
1. Басқа кәсіпорындар мен адамдардан ақыға сатып алынған материалдық емес активтер ... ... ... ... ... ... ... сомасымен көрсетіледі.
2. Кәсіпорынға өтеусіз келіп түскен материалдық емес активтер сараптау жолымен бағаланады.
3. ... ... ... ... ... ... түскен активтер есепте тараптардың келісімімен белгіленген құн бойынша ... ... емес ... ... бары мен ... ... 2700-бөлімшенің активтік шоттарында көрсетіледі.
Материалдық емес активтердің келіп түсуі мен шығуы бір данада жасалған №1 нысандағы көрсетіледі. ... емес ... ... ... ... ... ... өтеусіз берілгенде) акт өткізуші және қабылдаушы кәсіпорындарға екі ... ... ... шоттары бойынша талдамалы есеп материалдық емес активтерді есепке алудың №2 МЕА нысанында ... ... емес ... ... және жеке ... ... 2700 (2710, ... 1010, 1030, 3310, 4110
Құрылтайшылардың жарғылық капиталға өз үлестері есебінен енгізген материалдық емес активтерді кіріске алынғанда:
Дт 2730 ... 5110 ... емес ... ... түскенде, олардың бастапқы құны
Дт 2730
Кт 6230 , 6220 . ... емес ... ... әр ... ... ... ... қарай пайдаланудың тиімсіздігіне байланысты есептен шығару нәтижесінде;
-ақысыз тегін беру нәтижесінде және т. б. ... емес ... ... ... ... емес ... ... актін 2 данада толтырады.
Материалдық емес активтердің шығуы кезінде олардың баланстық құны Дт 7410 , Кт 2730 ... ... ... ... ал ... тозу ... ... жазбамен есептен шығарылады: 2740 тобы шотының дебеті, 2730 ... ... ... емес активтерді сатудан табыс келесідей жазба бойынша көрсетіледі:
Дт 1010, 1030, 1210 және т. б.
Кт 6210
Жыл соңында 6210, 7410 ... ... және 5610 ... ... яғни табыстар жиынтық табыстың көбеюіне, ал ... оның ... ... ... ... ... берілген материалдық емес активтердің құнынан есептелген ҚҚС сомасына 7410 шоты дебеттеледі, 3130 шоты ... ... ... емес активтердің шығуының есебі бойынша шоттар корреспонденциясы

Шаруашылық операция мазмұны
Дебет
Кредит
1
Сатылған материалдық емес активтердің баланстық құны ... ... ... ... ... ... емес активтер үшін сатып алушыға шот көрсетілді
1210, 2110
6210
4
ҚҚС ... ... ... ағымдағы банктік шотқа алынды
1030
1210, 2110
6
Ағымдағы банктік шоттан ҚҚС аударылды
3130
1030
Өндірістік-шаруашылық қызмет процесінде материалдық емес активтер моральдық ... ... ...
Есептелген тозудың мақсаты-пайдаланудың белгіленген мерзімі ішінде тозуды өндіріс пен ... ... қосу ... ... құнын өтеу үшін көздерді қалыптастыру. Материалдық емес активтердің амортизациясын есепке алу үшін - бөлімшесінің 2740-шоттары көзделген. Бұл шот ... әрі ... ... 2740-шотының Кті бойынша материалдық емес активтер амортизациясының ай басындағы қалдығын, ай ... ... және ... ... ... қалдығын көрсетеді, ал 2740 шотының дебиті бойынша МЕА ... ... ... ... ... ... ... немесе бір кәсіпорын екінші кәсіпорынды түгелдей сатып алғанда пайда болып, материалдық емес активтер шотында ... ... Ол ... сатып алған кездегі нақты нарықтық баға мен таза активтерінің баланстық құнының арасындағы айырым. Егер сатып алынған ұйымдағы барлық ... ... ... құны ... ... ... артық болса, осы құндардың арасындағы айырым деп аталады, керісінше кем болса деп аталады.
Материалдық емес активтер есебі Типтік ... ... 2700 - ... ... да материалдық емес активтер
2740-Басқа да материалдық емес активтердің амортизациясы мен құнсыздануы
2750-Басқа да материалдық емес активтердің құнсыздануынан шығындар шоттарында ... ... ... ... өз ... ... ... ғана жүреді, ал ол еңбек заттары (шикізат, материалдар, сатып алнған жартылай фабрикаттар) және еңбек ... ... ... ... бөлінеді. Бұл арада еңбек құралдарының құрамы сыртқы белгісімен емес, олардың өндіріс процесінде атқаратын рөліне ... ... ... ... ... №16 ХҚЕС сәйкес жүргізіледі. Аталған стандартқа сәйкес ... ... деп ... өнім ... ... тасымалдау немесе қызмет көрсету үшін, басқа кәсіпорынға жалға беру үшін немесе әкімшілік мақсатта пайдаланылатын және бір операциялық ... ... ... (1 ... ... ... пайдаланады деп болжанатын материалдық активтерді айтады.
Негізгі құралға қозғалмайтын мүлік, жер, үйлер мен ғимараттар, өткізгіш тетік, машина мен ... ... және ... аспаптары мен қондырғылары, есептеу машиналары, көлік құралдары, аспаптар, шаруашылық құрал-саймандаржәне т. б. жатады.
Негізгі құрал ... ... және ... ... ... ... бөлінеді:
1. Жер(кәсіпорында пайдаланатын барлық жер).
2. Өндірістік ғимараттар мен құрылғылар.
3. Машина мен жабдықтар, өткізгіш тетіктер.
4. ... ...
5. ... негізгі құралдар.
Халықаралық бухгалтерлік есеп стандартына сәйкес негізгі құралдарды бағалаудың түрлері:
1. Өзіндік (бастапқы) құны
2. Жойылу құны
3. Амортизациялық құны
4. ... ... ... ... ... ... (бастапқы) құны-бұл төленген ақша қаражаттарының немесе баламаларының сомасы, не болмаса активті сатып алу ... ... салу ... берілген басқадай төлемдердің әділетті құны. Актив ретінде танылуға жататын жылжымайтын мүлік, үйлер мен жабдықтар объектісі алдымен өзіндік құн ... ... ... ... ... ... ... пайдалану нәтижесінде бірте-бірте тозуына байланысты құндылықтарын өндірілетін өнімге біртіндеп ауыстырып отырады. Оны амортизация деп атаймыз.
№16 ХҚЕС сәйкес, ... ... 3 ... ... ... ... құнын бірқалыпты есептен шығару әдісі.
2. Кемімелі қалдық әдісі.
3. Амортизацияны орындалған жұмыстың көлеміне пропорционал түрде есептеу әдісі (өндірістік) . ... ... ... ... ... мына ... бойынша есептелінеді: Бастапқы құн-жойылу құны\пайдалану мерзімі
Негізгі құралдарда болатын негізгі операциялар келесі шоттар ... ... ... ... ... ... шоттар корреспонденциясы

Операция мазмұны
Дт
Кт
1
Негізгі құралдар алынды:
-есеп беру сомасынан
-берілген аванстар есебінен
-жеке тұлғалар мен мекемелерден
-түгендеу ... ... ... ... сыйға алған кезде
2410
2410
2410
2410
2410
1250
2150, 1610
3310, 4110
6280
6280
2
Құрылыс аяқталған соң ғимарат есепке алынды
2410
2930
3
Негізгі құралдар жалға алынды
2410
3360, 4150
4
Негізгі құралдарға ... ... ... ... ... да мекемелерге сатылған кезде
-есептен шыққан кезде
-төтенше жағдайлар кесірінен есептен шыққан кезде
1210
7410
6310
2410
2410
2410
Негізгі құралдардың және ... емес ... ... есептеудің мынадай әдістері бар:
1. Негізгі құралдардың құны бойынша амортизацияны бір қалыпты есептеу әдісі.
2. Амортизацияны ... ... ... ... ... есептеу әдісі (өндірістік тәсіл).
3. Амортизацияны есептеудің жеделдетілген әдісі. Бұл әдіс өндірістік мақсатта ... ... ... ... ... ... алғашқы жылдарында тиімдірек жұмыс істейді немесе жоғарғы өнімділік қабілетін көрсетеді деген пайымдауға негізделген. ... ... ... ... ... ... қалдық әдісі.
4. Кумулятивтік әдіс.
Тозуды біркелкі есептеу әдісі объектінің тозған құнын оның қызмет мерзімі ... ... ... біркелкі үлестіріп бөлуді қарастырады.
1. Құнды біркелкі есептен шығару әдісі.
Мысалы: Металл кескіш станоктың құны-40000теңге. Болжамды жою құны-4000теңге, ... ... жыл. ... ... ... Амортизацияның жыл сайынғы сомасы 36000/12=3000 теңгеге тең. Амортизацияның ай сайынғы сомасы-3000/12=250 теңге.
2. Өндірістік әдіс.
Мысалы: құны 240000 теңге ... ... ... ... 6000 ... ... қабілетті, жою құны 18000 теңгеге, 1 бұйымға амортизация нормасы-(240-18)/6=37 теңге. Егер 2014 жылы ... ... 45 ... ... онда амортизация сомасы 45*37=1665 теңгеге тең.
2014 жылы маусым айындағы 52 бұйымға ... ... ... ... ... жылы ... 48 бұйымға амортизация сомасы 48*37=1776 теңге.
Техникалық паспорт бойынша жұмыспен өтелген сағат саны көзделуі ... ... 10 мың ... 1 сағ. ... ... ... ... айындағы жұмыс уақыты 224 сағат болса, онда амортизация сомасы 224*22=4928 теңгеге тең.
3. Құнды ... ... ... ... ... жүк кранының қызмет мерзімі 6 жыл, кумулятивтік сан 1+2+3+4+5+6=21. Бұл орайда жүк ... ... құны 240000, жою құны 18000, ... құны ... ... ... 5 ... есептен шығару (кумулятивтік) әдіс
Жыл
Кумулятивтік сан
Амортизация нормасы
Бір жылдағы ... ... ... ... ... 0*4/21=42286
3524
4-ші
10
3/21
222. 0*3/21=31714
2643
5-ші
15
3/21
222. 0*2/21=21143
1762
6-ші
21
1/21
222. 0*1/21=10571
881
4. Кемімелі қалдық әдісі.
Мысалы: металл кескіш станоктың бастапқы құны 260000, жою құны 80000, ... ... 5 жыл, ... ... 20%.
Кесте 6
Кемімелі қалдық әдісі
Жыл
НҚ объектісінің құны 1-ші жыл, бастапқысы, соңғы
Амортизация нормасы
Жыл ішіндегі ... ... ... ... ... ... өнім ... өзін өндірген активтің бірдей мөлшерде амортизациясын болдырады деп қарастырады. ... ... ... ... ... тікелей байланысты жерлерде осы әдіс қолданылады.
Қалдықты азайту әдісі кезінде, түзу сызықты тәсілде қолданылатын амортизация мөлшері екі ... және ... ... ... ... Болжамды жою құны амортизация есептеуде есепке алынбайды, амортизация ... ... ... жою ... ... ... ... шамамен шектелген соңғы құнды қоспағанда.
ЖШС-гі негізгі құралдарының ... ... ... ... ... ... әдісін қолданады.
Негізгі құралдардың аудиті негізгі құралдардың қолда ... ... және ... ... ... ... ... болып келесі тексерістер табылады:
1. негізгі құралдардың бар болуын ... ... ... Бас ... ... ... ... құралдардың қолда бары мен сақталуы;
3. мүлікті негізгі құралдарға жатқызудың, ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың түсуі мен істен шығуы жөніндегі операциялардың есебінде бағалаудың, рәсімдеудің және ... ...
5. ... ... ... мен ... есептеу мен көрсетудің мақсатқа сәйкестігі. Амортизация-негізгі құралдардың құнын арнайы ақшаны өндіріс шығындарына немесе негізгі қорлардың жай немесе кеңейтілген ... ... ... кіретін амортизациялық аударымдар пайдалануына көшірудің объективті процесі.
6. бухгалтерлік есеп пен есептілік регистрлерінде негізгі құралдардыңбар болуы мен қозғалысы туралы ... ... ... ...
7. негізгі құралдарды пайдаланудың оңтайлы ісі мен тиімділігі.
Кесте 7
Негізгі құралдардың (НҚ) аудит бағдарламасы

Аудит процедуралары
Ақпарат көздері
1
Баланс көрсеткіштерінің Бас кітаптың негізгі ... ... ... мәліметтермен сәйкестігін тексеру
Бухгалтерік баланс, Бас кітаптағы 2410, 2420 ... ... ... және аналитикалық есебін жүргізудің дұрыстығын
Бас кітап, 12 және 10 журнал-ордерлер, тозу сомасы мен негізігі құралдарды қайта бағалау есептеулері мен ... ... ... алғашқы құжаттар
3
Негізгі құралдардың қойылған және пайдаланатын орындарында бар ... мен ... ... ... ... ... басшысының тұрақты жұмыс істейтін инвентаризациялау комиссиясын және МЖА тағайындау туралы бұйрықтары, МЖА-мен ... ... ... және ... ... ... ... қабылдау-тапсыру актілері, есептің инвентарлық карточкалары мен негізгі құралдардың инвентарлық тізімі, т. б.
4
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... ... актісі (НҚ-1);жөнделген, қайта құрастырылған және жаңғыртып, жетілдірілген объектілерді қабылдау-тапсыру актісі ... ... ... шығару актісі (НҚ-3); көлік құралдарын есептен шығару актісі (НҚ-4); ... ... ... ... ... ... (НҚ-10); негізгі құрал қозғалысының есеп карточкасы (НҚ-12); жалға ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың тұрған, пайдаланылатын орындары бойынша (НҚ-13).
5
Негізгі құралдардың жіктелуін жасаудың дұрыстығын тексеру
Техникалық құжаттама (паспорт ... ... ... ... және т. б. ). НҚ-1, НҚ-2, НҚ-3, НҚ-4, НҚ-6, НҚ-13 және т. б. ... құралдарды бағалау мен қайта бағалаудың дұрыстығын тексеру
Келісімшарттық баға хаттамалары, сатып алу-сату келісімшарттары, негізгі құралдарды қайта бағалаудың әзірлеме кестелері, НҚ-1, НҚ-2, НҚ-6 және т. б. ... ... ... ... ... ... ... НҚ-1, НҚ-2, НҚ-6 және т. б. , 1-8 журнал-ордерлер, Бас ... ... ... ... мен ... ... тексеру
Есеп саясаты жөніндегі бұйрық, негізгі құралдардың тозуын ... ... ... ... құжаттар, 10 журнал-ордер, Бас кітап, 2420 шоттар
9
Негізгі құралдарды жөндеуге кеткен шығындардың негізділігін және оларды бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... құжаттама ведомостілері, орындалған жұмысты қабылдау - тапсыру актілері, мердігерлермен келісімшарттар, басқа алғашқы құжаттар, аналитикалықесеп мәліметтері ... ... ... ... бойынша жал өлемін есептеуді шоттарда көрсетудің және т. с. с. операциялардың дұрыстығын тексеру
Жал шарттары, жалға алынған ... ... ... НҚ-12а)
11
Негізгі құралдардың істен шығуын есепке дұрыс көрсетілуін тексеру
НҚ-1, НҚ-3, НҚ-4, НҚ-6, келісімшарттар, ағымдағы түгендеу ... 12 ... Бас ... ... ... ... есебі мен есептеудің дұрыстығын тексеру
Есептеу ведомостілері, салықтар бойынша есеп айырысулар, 5-8 журнал-ордерлер, Бас кітаптағы шоттар
Аудитор жабдықтаушы төлейтін ... ... ала ... ... ... ... алу мен ... алуға байланысты операциялардың есептілігі мен есепте көрсетілуінің дұрыстығын жете зерттейді. Осы объектілер бойынша негізгі құралдарды қабылдау-тапсыру ... ... сай 12 және 10 ... ... ... ... көрсеткіштердің анықтылығы мен негізділігі тексеріледі.
2. 3. Инвестицияның есебі мен аудиті
Инвестициялар-белгілі бір ... алу ... ... және ... ... бос ақша ... ... Оның күрделі қаржыдан айырмашылығы бар. Инвестицияда қаражат тек материалдық активтерге ғана салынбайды, сонымен қатар қаржылық және материалдық емес ... де ... ... ... институттары, инновациялық, әлеуметтік сала арқылы тікелей де, жанамалай да салынады. ЖШС инвестициялық қызметпен айналыспайды. Бірақ шаруашылықтың қызметін ... ... бар. ... ... ... өсімін немесе процентін алу мақсатында әр түрлі ... ... ... жұмсау жолымен іс жүзіне асырылатын жинақтық шығындарын инвестиция деп ұғамыз. Инвестицияны мына топтарға ... ... ... ... мерзімді - бір жылға дейін иемдену мерзімі
-Ұзақ мерзімді-бір жылдан көп иемдену мерзімі
-Мерзімсіз инвестициялар
Тағайындалуы бойынша:
-Қаржылық-құнды қағаздарға жұмсау;
-Нақты-субъектінің негізгі капиталына ... және ... ... қордың өсуіне жұмсау;
-Шығу тегі бойынша-отандық, шетелдік;
Қолдану түрі ... ... ... ... бойынша-жеке, жалпы
-Шығарылатын фирмасы бойынша-эмиссиондық, эмиссиондық емес
-Меншік фирмасы бойынша-мемелекеттік, корпоративтік;
-Айналыс сипаты бойынша-нарықтық, нарықтық емес;
-Тәуелсіздік деңгейі бойынша-аз тәуелсіздікпен, мүмкін ... ... ... түрлерін мынаған бөлуге болады:
-Капиталды тәкелсіздік-бұл барлық жұмсалымға арналған жалпы тәуекелді, -инветор өзінің инвестициясын ысырапсыз қайтара алмайтын, ... ... ала ... тәуекелдік және т. б.
-Қолма-қол табыс бойынша-табыстық, табыссыз.
Қаражатты жұмсау формасы бойынша:
-Борыштық-құнды қағаздардағы немесе міндеттердегі инвестиция;
-Иелі үлестік-нарықты субъектінің ... ... ... уақытша шектеулермен байланысы жоқ мүліктегіүлес.
-Жеке жобалар
-Экономикалық мәні бойынша-мүліктік, міндеттік.
Бұған қоса инвестиция мыналарға бөлінеді:
-Тікелей-басқа ... ... ... ... ... ... қағаздар жиынтығы.
-Венчурлік-жаңадан пайда болған субъектілерді тәуекелді және тез өтелімді инвестициялық салым ақшалар.
... ... ... ... үшін 1100 ... 1110 , 1120 , 1130 , 1140 , 1150 және 2000 бөлімшенің 2010 , 2020 , 2030 , 1150 ... ... ... өз ... іске ... үшін мына әдістің бірін пайдаланады: Үлестік қатысу әдісі; ... ... ... ... әдісі-инвестицияларды иеленген мезетте сатып алу құнымен көрсетіп, кейінірек тәуелді шаруашылық серіктестіктерінің жинақталған таза активтеріндегі өзгерістерде инвестордың ... ... ... олардың құнының өсуін (кемуін) есепке алу әдісі. ... ... ... таза ... ... ... үлесінің өзгеруі қаржылық-шаруашылық қызмет туралы есептегі табысқа ... ... ... ... алу ... сатып алу құны бойынша көрсетілетін есептік әдіс. Инвестордың қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы есепте инвестиция тәуелді шаруашылық серіктестіктерінің жинақталған таза табысының ... ... ... ... алынғаннан кейін барып мойындалады.
2. 4. Тауарлы материалдық қорлардың есебі мен аудиті
Кәсіпорындардың және ұйымдардың қызметі барысында өздерінің өндірген дайын ... сату үшін ... ... ... ... ... ... қосалқы бөлшектері, отындары, ыдыс және ыдыстық материалдары, жартылай фабрикаттар және басқа да материалдары сол ... ... ... ... ... болып табылады.
Өндіріс процесіне еңбек құралдарымен қатар еңбек заттары да қатысады. ... ... бір ... цикл ... толықтай тұтынылатын, өзінің құнын бірден өнімнің, жұмыстың, қызметтің өзіндік құнына көшіріліп, оның материалдық негізін құрайтын еңбек заттары.
Кәсіпорындағы ... ... ... №2 ... сәйкес ұйымдастырылады.
Тауарлы-материалдық қорлар-бұл:
1. Шикізат қорлары, материалдар, сатып алынатын жартылай фабрикаттар мен кешендік бұйымдар, отын, ыдыс және ... ... ... ... ... немесе жұмыстарда, қызметтерді орындау кезінде пайдалануға арналған өзге материалдар.
2. Аяқталмаған өндіріс.
3. Субъектінің қызмет барысында ... ... ... өнім, тауар түріндегі активтер.
ЖШС-де материалдық қорлардың ... 1300 ... 1310 , 1320 , 1330 , 1340 , 1341 , 1342 , 1343 , 1350 , 1351 , 1340 , 1360 , 1361 , 1362 , 1363 ... ... ... ... құндылықтарды дұрыс есепке алу үшін материалдардың әзірленген номенклатурасы болу керек.
Материалдар номенклатурасы-бұл атауы мен тиісті деректемелерді көрсетілген ... ... ... ... ... ... дәл және ... өлшем бірлігі белгіленеді. Бұған қоса, номенклатурада материалдардың ағымдағы есепке ескерілетін бағасы ... ... ... деп, ал онда ... ... деп ... ... нөмірін, өлшем бірлігі мен бағасын тауарлы-материалдық қорлардың қалдығы мен қозғалысы ескерілетін барлық құжаттар мен тіркелімдерге қояды. Талдамалы есепте ... ... ... ... ... ... ал жинақтамалы есеп пен есеп беруде нақты ... ... ... ... есептен шығарылатын материалдық ресурстардың нақты өзіндік құнын №2 ХҚЕС ... ... ... ... ... ... жолымен жүзеге асырылуы мүмкін:
1. Орташа өлшемді құн
2. Қорларды алғашқы сатып алудың бағасы бойынша бағалау әдісі, ФИФО әдісі.
3. ... ... құн ай ... ... бар ... ... мен ай ішінде келіп түскендерінің құнын материалдық құндылықтарының бірлігінің санына бөлу ... ... ... материалдық құндылықтарды олардың бастапқы құны бойынша бағалау әдісі. Мұндай әдісте мынадай қағида ... яғни ... ... ... оларды сатып алу құны бойынша белгілі бір кезектілікпен бағалайды: алдымен бірінші сатып алынған топтаманың бағасы бойынша материалдарды шығындарға ... ... одан ... - екіншісін , содан кейін-үшіншісін және сөйтіп жұмсалған материалдардың жалпы саны ... ... ... ... тәртібі материалдарды жұмсаудың нақты кезектілігіне тәуелді емес.
Арнайы, жалпылама бірегейлендіру әдісі-бұл әдіс материалдық құндылықтардың топтамалық есебін ұйымдастыру ... ... ... ғана қолданылады. Егер ай соңындағы қалдықта үшінші, бірінші немесе басқа топтың материалдық құндылықтарының ... бір саны ... онда ... ... ... да, қалдығын да анықтауға болады.
... ... ... ... ФИФО ... ... қорлардың қозғалысын құжаттау. Материалдық қорлардың келіп түсуімен, орын ауыстыруы және босатылуымен байланысты барлық операциялар сәйкес алғашқы құжаттармен ... ... ... ... ... ... ... құжаттар жабдықтау бөліміне тексеруге және акцепке қабылдауға беріледі. Бұл жерде қорлардың түсуі мен кіріске енгізілуін бақылауға, ... ... ... ... ... ... бас тартуды жедел түрде бақылауға арналған.
ТМҚ бойынша қабылдау техникалық жағдайларына және басқа да міндетті ережелері мен ... ... ... ... ... ... ... алу кезінде ең алдымен тасымалдау кезіндегі жүктердің сақтығын:көлік құралдары немесе контейнерлерде пломбалардың дұрыстығын, ... ... мен ... дұрыстығын, сонымен қатар жүктердің және олардағы маркировкалардың ... ... ... ... ... ... ...
Материалдардың қозғалысын есепке алу бойынша төмендегідей типтік құжаттар пайдаланылады.
Сенімхат. Материалдық қорларды қабылдау кезінде лауазымды тұлғаның, ... ... ... құқысы бар адамға сенімхатты рәсімдейді. Сенімхатты бухгалтерия рәсімдеп, алушының қолын қойғызып, қолхат алу арқылы береді. Материалдық ... ... ... ... ... алатын, алдын ала нөмірленген және түптелген журналға тіркейтін субъектілер қолданады. ... ... ... алу ... ... ... мен ... алғандығы туралы қолхаттарды тіркеуге қолданылады. Сенімхатты пайдаланған кезде оның берілгендігі және алынғандығы ... ... ... ... ... ... сенімхаттарды есепке алу журналы жүргізілмейді.
Кіріс ордері жабдықтаушылардың немесе өңделгеннен ... ... ... ... ... ... қолданылады. Қорлар қоймағакеліп түскен күні материалдық жауапкершілігі бар тұлға кіріс ордерін бір дана етіп ... ... ... ... акт. Жабдықтаушылардың жолдама құжаттарындағы мәліметтерден сандық және сапалық айырмашылықтары бар қорларды қабылдау кезінде қолданылады; сондай-ақ құжаттарсыз түскен материалдарды қабылдағанда жасалады. ... ... ... ... ... жауапты тұлғаның, жіберуші өкілінің немесе мүдделі емес мекеме өкілінің қатысуымен актіні екі дана етіп жасайды. Құндылықты ... ... ... қоса ... ... ... ... т. б. ) актілердің бір данасы материалдық қорлардың қозғалысын есепке алу үшін бухгалтерияға, екіншісі-жабдықтаушыға талап хатын жазу үшін, ... ... ... бухгалтерияға жіберіледі.
Материалдық құндылықтарды өндірісте дайындалу, сақталу процесінде жетіспеушілігі мен ... ... Акт. ... ... ... ... ... қорлардың дайындалу, сақталу немесе өндіру процессінде жоғалғаны анықталған кезде қолданылады. Қорлардың ... ... ... балансына шығаруға және кінәлі адамдардан өндіріп алуға аталған құжат негіз болады.
Бұл құжат материалдарды қабылдау жөніндегі ... ... Екі ... ... комиссия мүшелері мен кінәлі кісілер қол қояды. 1-ші данасы бухгалтерияға жіберіледі, екіншісі бөлімде қалады.
Табиғи шығын нормаларына ... ... ... ... АКТ. ... қоймасына жабдықтаушылардан келіп түскен кезде табиғи шығын нормаларына сай қорлардың кемігені анықталса немесе өңделгеннен кейін оларға табиғи шығын нормалары қойылған ... осы АКТ ... ... ... жүргізген кезде 2 дана етіп жасап қол қойып, 1-ші данасын бухгалтерияға өткізеді, себебі акт ... ... ... ... бар ... ... ... тастауға негіз болып табылады, 2-ші дана қоймада қалады.
Материалдардың ... ... ... ... АКТ. ... бүлінудің, сынудың, қираудың нәтижесінде арзандауға және шығарылуға тиіс ... ... алу үшін ... ол 2 дана етіп ... да, 1-ші дана ... ... қорлардың жоғалуына материалдық жауапты кісілерден шығарып тастауға негіз болады, 2-ші данасы бөлімшеде қалады.
Лимиттік-жинақтама картасы. Өнімді дайындауда үздіксіз ... ... ... сондай-ақ өндіріс қажеттілігіне керек құндылықтарды босатудың белгіленген лимиттерін сақтауға, ағымдағы бақылау үшін және қоймадағы материалдық қорларды шығарып ... ... ... құжат. Лимиттік жинақтама карталары жабдықтау бөлімі немесе жоспарлау бөлімі материалдардың бір түріне 2 дана етіп дайындалады. Бір ... ай ... ... ... ... ... қоймаға беріледі. Өндіріске қорларды қойма, цех өкілі ... ... ... ... ... ... ғана ... Қоймашы екі данаға да босатылған қорлардың күні мен мөлшерін жазған соң, лимиттің қалғанын анықтайды.
Талап ету ... ... ... емес материалдарды алуға толтырылады, оларды екі данада толтырады: ... ... ... ... ... ... ... өндірісте пайдаланылмаған материалдар мен бөлшектердің, тетіктердің қоймаға қайтарылуы, ішкі орнын ауыстыруы кезінде материалдардың ... ... ... ... үшін ... ... ... босату накладнойлары жабдықтау бөлімімен екі данада толтырылады: біріншісі қоймаға жіберіледі, екіншісі материалдар алушыға беріледі. ... ... соң ... ... ... ... шот-фактура жазу үшін табыс етіледі.
Ұйымға материалдар ... ... және есеп ... ... ... ... және басқа да жолдармен келіп түседі.
Материалдар қозғалысының ... үшін 1300 ... ... арналған. Бұл бөлімше шоттардың дебеті бойынша айдың басы мен соңындағы қалдықты, материалдардың түсуін көрсетеді; кредиті бойынша-олардың ... ... шоты ... кредиттік айналымдар №11 журнал-ордерде бейнеленеді.
Кесте 9
Материалдық қорлар есебі бойынша шаруашылық операцияларының шоттар корреспонденциясы

Шаруашылық операция мазмұны
Дебет
Кредит
1
Жабдықтаушылардан шикізат пен материалдар түсті. ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалардан түсті
1310, 1350
3390
4
Материалдық қорлар жеке тұлғалардан және ұйымдардан тегін түсті
1310, 1350
6220
5
Жабдықтаушыларға материалдардың құны есеп айырысу шотынан төленді
3310
1030
6
Материалдық ... есеп ... ... ... ... 1350
1250
7
Өндіріске материалдар жіберілді
8110, 8210, 8310
1310, 1350
8
Материалдық қорлар жалпы шаруашылық ... ... ... ... аудиті белгілі бір кезең ішіндегі олардың қозғалысы туралы алғашқы құжаттарды ... ... ... есепті ұйымдастыруды қабылдауды, құжатты рәсімдеуді, тиеу, тасу жұмыстарын, материалдық қорлардың қозғалысын, сақталуын және ұтымды ... ... мен ... ... ... ... ... шаруашылығы қызметкерлері маңызды рөл атқарады.
ТМҚ аудиті кезінде қолданатын ақпарат көздері мен критерийлері:
* Жылдық, тоқсандық және ... ... ... ... ... ... Қойма есебі карточкалары, кірістік ордерлер, материалды қабылдау туралы актілер, ТМҚ ... ... және т. б. ... Бас ... 6, 7, 10 ... есеп ... ... үлгі жоспары;
* Материалдық құндылықтарды түгендеу актілерді;
* Материалдарға жауапты ... мен ... ... ... ... есеп ... түгендеу актілері;
* Техникалық құжаттама, қойма шаруашылығын ұйымдастырудың стандарттары мен нормативтері;
* Бастапқы құжаттар, қойма есебінің карточкалары, ... ... ... ... ... Стандарттар, нормалар мен нормативтер, техникалық шарттар, есеп-айырысу, бастапқы және құрама құжаттар;
* Шарттар, калькуляциялар, ... ... ... ... ... ... Қойма есебінің карточкалары, материалдар есебі тізімдемесі, сертификаттар, ... ... ... ... ... ... есебінің дұрыс құрылуы, сақтау орындарындағы ТМҚ-дың нақты бары туралы мәліметтердің болуы, ТМҚ-дың сақталуының қамтамасыздығы және өндірістік тұтыну ... ... Бас ... №6, №7, №10 және басқа да есеп регистрларындағы синтетикалық есеп пен аналитикалық есеп мәліметтернің сәйкестігін ... өте ... орын ... ... құндылықтардың қоймадағы сақталу тізімінің қадағалауына және құндылықтардың бөлек түрлерінің сақталыну орындарына аса ... ... ... ... ... ... қарағанда өндіріс процесінің бір циклына қатысып, өзінің ... өнім ... ... ... оның ... ... ... қор болып табылады. Өндіріс процесінде барлық материалдар атқаратын қызметіне және тағайындалуына қарай негізгі және көмекші болып бөлінеді.
Кәсіпорындағы ... қор ... ... ... №7 ... сай ... Онда ТМҚ-ға жалпы түсінік берілген, сонымен қатар олардың есептесу реті мен өзіндік ... ... ... ... ... ... ретінде жүзеге асырудың жағдайы қарастырылған. Сонымен қатар ТМҚ-дың өзіндік құнын бағалау әдістеріне мінездеме берілген. Материалдық құндылықтардың ... ... ... ... ... болып қорғаныстың дұрыс ұйымдастырылуы болып табылады. Бұған тексеруді күтпеген жағдайда кәсіпорыннан материалдық құндылықтарды қабылдау және есептен шығаруды тексеруден бастау ... Ал ... ... болсақ, қорғаныс ұйымынан қызметкерлерінен тіркеу және толтыру куәліктернің бекітілген тәртіпте сәйкестігін ... және ... ... ... өз ... ... ... керек. Бұл жерде әр түрлі заңсыздықтар кездесуі мүмкін. ТМҚ-ды бір ... ... екі рет, ... қол ... ... жоқ тұлғалардың қолы қойылған куәлікпен материалдық құндылықтарды шығару, сонымен қатар материалдық құндылықтарды ауызша рұқсатпен шығару және т. б. ... ... ... ... куәліктерін таза тексеруді талап етеді.
Аудитор жұмысының ең маңыздысы болып қабылданған материалдық құндылықтардың өз уақытында және толық ... ... ... ... Бұл үшін жабдықтаушылардан қабылданған шот-фактура, тауарлы-көліктік құжаттар, қойма есебінің карточкаларындағы, қоймадағы кіріс ... және тағы ... ... ... мен ... және осы құжаттардағы материалдардың атауы, саны, бағасы, өлшем бірлігі, құнын салыстыру ... Егер ... ... ... ... болса, аудитор қарама-қарсы тексеру жүргізеді немесе есеп айырысу , төлеу құжаттарын талап ... ... ... ... ... ... өлшем бірлігіне аса көңіл аударуы тиіс. Келесі аудиторлық тексерудегі маңызды мәселелердің бірі кәсіпорын қоймасының дайын өнім өндіру үшін ... ... ... ... ... ... ... Мтериалдық құндылықтардың шығарылуын немесе құжаттарда дұрыс көрініс табуын тексеруді қамтамасыз ету үшін кәсіпорын сәйкес ... ... ... ... ... ... есептен шығару кезінде келесі құжаттар қолданады: лимиттік-заборлық карта, накладной, материалды шығару бойынша растау құжаттар мен талаптар, материалдардың қозғалысы есебінің ведомосы, ... ... ... және айналым, сальдо ведомосы т. б.
ЖШС-нің 2014 жылғы бухгалтерлік балансында ТМҚ-лар 1678113 мың теңге ... ... ...
2. 5. Ақша ... ... мен ... есеп берушілікті дайындау және жасау принципіне сәйкес ... ... ... бағасы бар мүліктік және мүліктік емес игіліктер және құқықтары. ... жою ... ... ағымдағы және ұзақ мерзімді деп бөлуге болады.
Бухгалтерлік есеп стандарттарының №2 сәйкес ағымдағы активтерге келесілер жатады:
-оларды қайта ... және сату ... ... тауарлық-материалдық қорлар;
-есеп беру күнінен бір жыл ағымында қажетсіздендірілуі тиіс алдағы кезең ... ... ... ... ... мерзімді қаржылық инвестициялар;
-бір жыл ішінде алынатын алашақ қарыздар: ағымдағы активтерді сатып алуға аванстық ... ... ... шоттар, алынған вексельдер, негізгі шаруашылық серіктестік пен оның еншілес серіктестігі арасындағы ішкі ... ... ... ... ... ... қарыздар, акционерлік қоғамның қызметкер тұлғаларының алашақ қарыздары, басқа да дебиторлық қарыздар.
Қай қаладағы кәсіпорындар мен ұйымдар ... өз ... ... ... ... және жеке ... ... жасайтындығы белгілі. Сол уақыттардағы операциялардың барлығы дерлік ақшамен есеп айырысу арқылы жүргізіледі. Біздің елімізде қызмет ететін ... мен ... ... есеп ... ... ... Республикасының Ұлттық банк мекемесі белгілеген ережелер мен тәртіпке сәйкес ... ... ... ... ... өтімді актив және жалпыға бірдей айырбас құралы, сонымен ... ... ... ... ... мен ... негізі болып табылады.
№7 деп аталатын халықаралық стандартына сәйкес ақша ... ... ... ... ... ақша, қолма-қол купюралар, монеталар, валюта мен айналымдық несиелік-ақшалай құжаттар жатады.
ЖШС-де ақша ... ... 1000 ... 1010 , 1020 , 1021 , 1022 , 1030 , 1040 , 1050 , 1060 ... ... ... асырады.
Кассадағы ақшалардың есебі. Ақша қаражаттарын сақтау, қабылдау мен беру үшін әрбір ұйымның ... ... ... ... ... Ол ... операцияларын жүргізу тәртібімен таныс болуға тиіс. Осыдан кейін ғана оның материалдық толық жеке дара жауапкершілігі туралы онымен шарт ...
... ақша ... дұрыс құрылуы, нақтылығы және пайдалануы туралы арнайы ... ... ... ... ... Заңына сәйкес серіктестіктің жарғысымен және ішкі құжаттар негізінде ... ... ... валюта түріндегі қолма-қол ақшаның есебі ҚР Ұлттық ... ... ... операцияларды жүргізу тәртібіне сәйкес жүргізіледі.
Кәсіпорынның күнделікті ағымдағы шаруашылық іс-әрекетіне қажет нақты ақша кассада сақталады. Кассаға қабылданған ... ақша КО-1 ... ... ... ... бойынша кіріске алынады. Кассадан берілген нақты ақша КО-2 нысанында кәсіпорынның шығыс ордері куәландырады. Кәсіпорында кассаның ... және ... ... ... жүзеге асқан соң касса кітабына (КО-4) тіркеледі.
Кассадағы операциялар есебі 1000 бөлімшесінің 1010 ... ... ... ... ... ... және ... қалдық, сонымен қатар кезең ішіндегі түскен сомалар, ... ... ... ...
Кассадағы ақшалардың есебі бойынша есептік регистрлары келесілер болып табылады: №1 журнал-ордер-касса шоттарының кредиті бойынша №1 тізімдеме-касса шоттарының дебеті ... ... ... ... ... бойынша шоттар корреспонденциясы
Операциялар мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дебет
Кредит
Өнімдерді (қызметті, жұмысты) сатудан табыс алынды
1010
6010
Басқадай активтерді сатудан табыс ... ... ... ақша ... алынды
1010
1030
Алдағы кезең табыстары алынды
1010
3520, 4420
Есеп беруге тиісті тұлғадан алынды
1010
1250
Аванстар алынды
1010
3510, 4410
Кассадан ... ... ақша ... ... ... ... ... шаруашылық шығындарына ақша берілді
1250
1010
Кассадан еңбекақы берілді
3350
1010
Кассадан теңгемен жабдықтаушылар мен мердігерлерге төленді
3310, 4110
1010
Қазақстан Республикасының банк мекемелері ... ... ... есеп ... ... үшін және ақша қаражаттарын сақтау үшін теңгемен және шетел валютасында банктік шоттар ашады. Банктік шот-бұл клиентке банктік ... ... және ақша ... туралы банк пен клиент арасындағы келісімдік қатынасты бекіту әдісі. Ұйымдар банктерде ағымдық, корреспонденттік, ... ... және ... аша ... ... ... ... шоттағы операциялардың синтетикалық есебін 1030 шотында жүргізеді.
Банк шоттары-бұл банк пен клиент арасындағы келісім-шарттық қатынастарды көрсетеді. Банк ... ... де, ... валютамен де жүргізіледі және ол ағымдағы, жинақтық және корреспондеттік болып бөлінеді.
Корреспонденттік шоттар-шаруашылық операцияларының әсерінен өзара байланысқа ... ... ... ... ... және жинақ шоттары-бұл да банктік шоттар, брокерлер, жеке және заңды тұлғалар үшін, сондай-ақ заңды тұлғаның ... ... үшін де ... ... валютадағы қаражаттардың қолда бары мен қозғалысын есептеу үшін субъектіге арнапағымдағы шоттар ашылуы мүмкін. Ол сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыратын және ... ... ... сататын суюъектілер үшін ашылады. Аккредитивтер, чек (аванс)кітапшаларының шоттарын және ... ... ақша ... ... сақтау үшін және тиісті операцияларын жүргізу үшін ашылады. Шетел валютасымен байланысты операциялар №21 реттеледі.
Кәсіпорында шетел ... ақша ... ... 1032 ... ... ... Бұл ... активті. Бұл шоттардың дебитінде есепті мерзімнің басындағы және соңындағы шетел валютасымен ақша қаражатының қалдығы, шетел ... ... ақша ... ал ... ... шетел валютасы көрсетіледі. Бұл шоттардың аналитикалық және синтетикалық есебі 1010 және 1030 шоттарындағы есеп ... ... ... есеп ... негізгі нысандары: төлем тапсырмасы;чек; вексель; төлем-талап тапсырмасы;акцепті форма бойынша;почталық және телеграфтық аударымдар болып табылады.
Есеп айырысу шоты бойынша ... ... ... ... ... ... және өдетте, ақша қаражаттары еркін қалдығының шегінде шот иесінің ... ... ... ... Шот ... келісуі бойынша жеткізушілер мен мердігерлердің төлем талап тапсырмалары бойынша ақша қаражаттарын есептеп шығару жүзеге ... ... ... ... ... операцияларды рәсімдеуге мынадай құжаттар қолданылады: төлем тапсырмасы, төлем талап тапсырмасы, чектер, нақты ақша жарнасына берілетін хабарлама және т. б. Есеп ... ... ... қол қоюға құқығы бар екі лауазымды адамдардың (басшы мен бас бухгалтердің) қолдары болуы керек.
Чек-шот иесінің банкке көрсетілген соманы ... ... ... ... ... операциялары және басқа да шығындарға беру жөніндегі бұйрығы. Кәсіпорын алатын ақшаның мақсаты чектің сыртқы жағында көрсетіледі, оны бір дана етіп ... ... ... бір мезгілде чек кітапшасында сақталатын түбіртегі толтырылады.
Нақты ақша ... ... ... ... банктегі оның шотына қосып есептеу үшін түсім қаражаттарын және нақты ақшамен салынатын басқа да сомаларды банкке қабылдау жөніндегі бұйрығы. Қабылданған ... банк ... ... ол ... ... ... қоса ...
Төлем тапсырмасы негізінде банк төлеуші ұйымның ағымдағы банктік шотынан ақша ... ... яғни ... ... ... есеп айырысу шотына аударады. Орындалған жұмыс пен көрсетілген қызмет үшін сомалар алуға жабдықтаушы-кәсіпорын ... ... ... ... оны ... ... инкассацияға өткізеді. Бұл құжаттарды жабдықтаушы банкі төлеуші банкіге жібереді. Төлеуші 3 күн ішінде оны акцепке алуға немесе ... бас ... ... ... ... мен бас ... қол қоюы және мөр басуы арқылы жүзеге асырылады.
ЖШС-гі есеп айырысу шоты бойынша ... ... 1030 ... ... Оның ... ... ақша қаражаттарының қалдығы мен келіп түсуін, яғни көбеюін көрсетеді, ал кредиті бойынша есеп айырысу шотынан ақша қаражаттарының есептен шығарылуын ... ... ... банктік шоттардағы ақшалай қаржылар шоты бойынша шаруашылық операциялардың шоттар корреспонденциясы
Шаруашылық операциялар мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дебет
Кредит
Кассадан ... ... банк ... ... ... дебиторлық қарыздарын жою есебінен түсуі:
-қысқа мерзімді
-ұзақ мерзімді
1030
1030
1210
2010
Қысқа мерзімді несиелер алынды
1030
3010, 3020
Жолдағы ақшалар ... есеп ... ... алынды
1030
1020
Есеп айырысу шотына банктегі арнайы шотынан келіп түсті
1030
1060
Жарғылық қорды толтыру үшін үлес ... ... ... ақшалар есеп айырысу шотына кіріске алынды
1030
5110
Алынған банк несиесі есеп ... ... ... ... мен мердігерлердің қарызы қайтарылды
3310, 4110
1030
Бюджетке ҚҚС аударылды
3130
1030
Бюджетке КТС аударылды
3110
1030
Басқа да кредиторлық қарыздар жойылды
3390, 4170
1030
Қазақстан Республикасының Заңы және ... ... ... үшін ... ... ...
№21 ХҚЕС сәйкес шетел валютасындағы операция шетел валютасында көрінетін және ... ... ... ... Оған ... мәмілелер жатады:
-бағасы шетел валютасында көрсетілген тауардар мен қызметтерді сатып алғанда немесе сатқанда;
-алажақ ... ... сома ... ... ... ... ... орындалмаған тарап болып табылса.
Шетелдік валюта дегеніміз кәсіпорындар мен ұйымдардағы тауарларды, ... ... сату ... алу), қызмет көрсету (пайдалану), жұмыстарды орындау барысында қолданылатын ҚР ұлттық валютасынан басқа ақша бірліктері болып табылады.
Шетел валютасын ... ... ... ҚР ... Банкімен бекітілген бағам емес, нарықтық бағамды қолдану керек делінген.
Бағамдық айырма-бұл бағам өзгерген жағдайда шетел валютасының дәл сол ... ... есеп және ... есеп беру ... есептілік валютасында көрсету нәтижесінде пайда болған айырмашылық. Пайда болған ... ... ... ... ... ... ... екі тәсілмен бейнеленуі мүмкін:
-қаржылық-шаруашылық қызмет нәтижесіне тікелей жатқызу тәсілі:оң айырма-қаржылық қызметтен алынған кіріс есебінің шоттарына, ал теріс айырма-қаржылық қызмет нәтижесінде ... ... ... шоттарына жатқызылады.
-жинақтық тәсіл:оң айырма алдын-ала алдағы кезең кірісі шотында, ал теріс айырма алдағы кезең ... ... ... ... қызмет нәтижесіне келесі тәртіппен:
а.шетел валютасындағы дебиторлық және кредиторлық қарыз - олардың өтелуіне есептен шығарылуына қарай;
б.басқа жағдайларда-баланстың тиісті баптарымен шаруашылық ... ... ... ...
Барлық сомасы осы есепті мерзімде танылады.
Жолдағы және ... ... ... ... ... ақша ... сатып алушылар мен тапсырыс берушілерден кассаға алынған, банк бөлімшелеріне енгізілген, ... ... ... ... ... ... шотына енгізу үшін инкассаторға өткізілген табыс жатады.
Жолдағы ... ... ... ... ... және ... үшін 1020 шоты арналған.
1020 шоты бойынша сомаларды есепке алу үшін банк ... ... ... ... банк инкассаторы түсімдерді өткізгеніне жолсерік тізімдемелерінің көшірмелері негіз болып табылады.
Кесте 12
Жолдағы ... ... шоты ... ... ... ... мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дебет
Кредит
Сатып алушылар мен тапсырыс берушілерден аударылуға жататын жолдағы ақшалай қаражаттар
1020
1210, 2110
Пошта бөліміне есеп ... ... ... ... ... ... әлі ... банктік шотқа аударылмаған.
1020
1250
1
2
3
Кассадан жіберілген, бірақ әлі мақсаты бойынша ... ... ... ... ... ... қаражаттары
1020
1220, 1230
Жолдағы аванс түріндегі ақшалар
1020
3510, 4410
Жолдағы ақшаларды алу
1010, 1030
1020
Ұйымдар ақшалай қаржыларын сақтауға банктен арнаулы шот ... ... Бұл ... ... ... ... ... чек кітапшасындағы ақшалай қаржылар, банктегі арнаулы шоттардағы ақшалай қаржылар есептелінеді. Мұндай есеп ... ... 1060 ... ... Ұйымдарда нақты ақшалармен қатар почта маркілері, демалыс емдеу орындарының жолдамалары, жол билеттері, сонымен ... ... ... ... ... ... да осы шотта есептеледі. Сонымен қатар бұл ... ... ... ... ... бір ... ... тиісті қаржылар да есептеледі.
Аккредитив-сатып алушыға қызмет ететін банк мекемесінің осы кәсіпорынды жабдықтайтын шаруашылық суюъектісіне қызмет ... банк ... ... ... ... ... ... дәлелдейтін құжаттар бойынша төлем төлеу жайлы тапсырмасы. Аккредитив бір ғана жабдықтаушымен есеп айырысуға арналады.
Аккредитивтің ... және ... ... ... мүмкін. Сонымен қатар оның кері шақырылатын және кері шақырылмайтын түрлері болады.
Ақшалай ... ... ... қаржыларды түгендеу олардың сақтығын қамтамасыз ету, ақшалай операциялар бойынша операциялардың жүргізілуінің дұрыстығын тексеру ... ... ... ... ... ... ... Түгендеу кезінде кассадағы ақшалардың және басқа да құндылықтардың нақты бары қаралады. Түгендеуде барлық ақшалай қаражаттар бойынша жүргізілген ... ... ... нақты іс жүзінде бары және толтырылған құжаттардың дұрыстығы қаралады. Бағалықтардың нақты бары анықталып, құжаттардағы мәліметтермен ... ... ... ... ... ... жазылады. Түгендеу нәтижелерін шығарғанда ауытқулар, яғни артықшылықтар немесе жетіспеушіліктер анықталуы мүмкін. Мұндай артықшылықтар кіріске алынуы керек. ... ... ... ... ... нақты ақшаның көлемін анықтайды. Кейін кіріс және ... ... ... тексереді. Келесі маңызды сұрақтар талқыланады:
-кассирмен материалдық жауапкершілігі туралы келісімнің бар жоқтығы;
-бухгалтерлік есеп шоттарында ақша қаражаттарының келуі мен кетуі ... ... ақша ... ... ... ... ... расталуы;
-барлық кассалық операциялар бастапқы есеп құжаттарында көрсетіліп, қаржылық есептілікке аударылуы
ЖШС-де аудиторлық тексеру келесі тізбегінде жүргізіледі: біріншіден, ақша ... ... және ақша ... ... зерттеуі жүргізіледі. Екіншіден, барлық кассалық операциялардың құжаттық расталуының дұрыстығын тексеру. Үшіншіден, ақша қаражаттарын шығыстарға есептен шығаруын ...
... ақша ... 2014 жылы 84656 мың теңгені құрады.
2.6. Дебиторлық берешектің есебі мен ... ... ... ... қаржыларға шағымдар, тауарлар және қызметтер және компанияның ... ... ... Ақша ... және оның ... басқа қысқа мерзімді өтімді активтерінің маңызды түрлерінің бірі дебиторлық борыш және алынған вексельдер ... ... Олар ... ... ... ... ... болады. Алынуға тиісті шоттар осы кәсіпорынның басқа компанияның ақша құралдарына, ... мен ... және өзге де ... емес ... ... талабы болып табылады. Басқа заңды және жеке ... ... ... ... ... болып табылады. Дебиторлық борыш шот-фактурамен немесе ресми қарыздық ... ... ... борыштар төлеу мерзіміне сәйкес немесе борышты өтеу мерзіміне қарай келесі түрлерге бөлінеді:
-Ұзақ мерзімді
-Қысқа мерзімді
Қысқа мерзімді ... бір ... ... ... ал бір жылдан жоғары - ұзақ мерзімді қарыздар болып саналады.
Дебиторлық борышты қалыпты өтеу мерзімі 5-90 күн болып табылады, бұл ... асып ... ... ... ... мерзімі өтіп кеткен болып саналады.
Халықаралық және қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... мен есептілікте бейнеленуін тікелей реттейтін стандарт жоқ. Дебиторлық борыштың баланста көрсетілуі №1 ХҚЕС анықталады, бұл жерде саудалық және ... да ... ... баланста бейнеленуі талап етіледі(66 тармақ). Сонымен қатар 72 тармақта бас, еншілес, қауымдастырылған ұйымның және басқа да байланыс жақтардың ... ... ... ... бөлек ашылуы тиіс екендігі айтылады.
Қазақстандық және халықаралық стандарттарға сәйкес, дебиторлық борыш тек өзімен ... ... ... танылады. Бұл кезде дебиторлық борыш бастапқы құны бойынша бағаланады, дебиторлық борыш сомасы күмәнді талаптар ... ақша ... сату ... сомасына және қайтарылған тауарлар сомасына шегеріледі. Нәтижесінде дебиторлық борыштың таза құны анықталады.
... ... ... есебі 1200 бөлімшесінің 1210 ,соның ішінде 1211 , 1212 , 1213 , 1214 , 1215 , 1220 , 1230 , 1240 , 1250 ... , 1252 , 1253 , 1254 , 1260 , 1270 , 1280 , 1281 , 1282 , 1283 , 1284 , 1290 ... ... ... ... алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысулардың есебі үшін 1210 және 2110 шоттарында жүргізіледі. Бұл шоттардың дебеті бойынша қарыздардың ... және оның ... ... ал ... жойылуы көрсетіледі.
Сатып алушыларға көрсетілген есеп айырысу құжаттарындағы сомаларға 1210 шот дебеттеліп, 6010, 6210 ... ... 1210 шот ... ... және ... берушілермен қарыздарын өтеу кезінде ақша қаражаттары есебінің шоттарымен корреспонденциялана отырып кредиттеледі.
Кесте 13
Сатып алушылармен және ... ... есеп ... есебі бойынша шоттар корреспонденциялары
Шаруашылық операциялар мазмұны
Шоттар корреспонденциясы
Дебет
Кредит
Сатылған өнімдер үшін сатып алушыларға шот көрсетілді
1210, 2110
6010
ҚҚС есептелді
1210, 2110
3130
Сатылған өнімдердің іс ... ... ... құны қажетсіздендірілді
7010
1320
Сатып алушылардың қарызын қамтамасыз етуде векселб алынды
1280, 2180
1210, 2110
Векселбдік процент есептелді
1270, 2170
6110
Ағымдағы банктік шотқа алынды
1030
1210, 2110, 1280, ... ... ... ... ҚҚС есептелді
3130
1030
Есеп беруге тиісті тұлғалардың есебі 1250 шотына ашылған аралық шотында жүргізіледі. Бұл шоттың ... есеп ... ... тұлғалардың айдың басы мен аяғындағы қарызының қалдығы және есеп беруге тиісті тұлғаның есепті ай ішіндегі дебиторлық ... ... Кт ... ... ... ... ... беруге тиісті тұлға басшыға орындаған жұмыстар туралы рапорт береді, ал бухгалтерияға іс-сапар куәлігі мен іс-сапар кезіндегі ... ... ... есеп ... Іс-сапар шығындарына байланысты аванс сомасы бухгалтерия жасаған есебі негізінде жүргізіледі.
Іс-сапар шығындарының аванстық есебін тексергенде бухгалтер 24. 12. 2001ж. №1676 ... ҚР ... ... басшылыққа алады. Үкімет қаулысында іс-сапар шығындарын өтеу нормалары көрсетілген. Мемлекеттік ұйымдарда ұйымдастырушылық және іс-сапар шығындары салық салғанға ... ... ... ... ... шығындардың барлығына растаушы құжаттар болуы тиіс.
1250, 2150 шоттарының кредиттік ... №7 ... ... ... ... шығындарының және берілген аванстар есебі. Алдағы кезең шығындарының есебі дегеніміз есеп беру кезеңінде ... ... ... есеп беру ... ... ... ... Оларға:
-алдан-ала төленген сақтандыру сомалары;
-келесі кезеңге жазылған газет-журналдар және ... да ... ... ... төлемдер;
-маусыммен жұмыс істейтін өндірістердің маусымдық шығындары;
-алдын-ала төленген телефон төлемдері;
-коммуналдық төлемдер және т. б.
Кесте 14
Жұмыскерлердің қарыздары есебі бойынша шоттар ... ... ... ... есеп ... ... сомалар берілді
1250, 2150
1010
Іс-сапар шығындары қажетсіздендірілді:
-әкімшілік басқару персоналдарына
-өнімдерді сату сферасы жұмысшыларына
-құрылыс жұмысшыларына
-цех персоналдарына
7210
7110
2930
8410
1250, 2150
1250, ... ... ... ... ... ... емес активтер
-материалдар
-тауарлар
-негізгі құралдар
-ҚҚС сомасына
2730
1310
1330
2410
1420
1250, 2150
1250, 2150
1250, 2150
1250, 2150
1250, 2150
Кассаға ақшаның қалдығы ... ... ... ... ... ... зиян ... ұсталды
3350
1250, 2150
Алдағы кезең шығындарының есебі 1620, 2920 ... ... ... ... ... ... ... кезең шығындары бірдей мөлшерде есепті кезеңнің шығындары ... ... ... 2920 ... кредиттік айналымдары №10 журнал-ордерде тіркеледі.
Берілген аванс ... есеп ... ... 1610 және 2910 ... ... Бұл ... тауарлы-материалдық құндылықтарды жеткізуге, тапсырыс берушілерден олардың ішінара дайын болуына қарай қабылданған өнімдер, жұмыс және ... ... ... ... ... ... бойынша көрсетіледі. Аванс берілген жағдайда 1610, 2910 шоттары дебеттеледі және 1030 дәне т. б. ... ... ... ... ... 1010, 1030 шоттардың дебеті және берілген аванстар есебі бойынша ... ... ... ... ала ... аванстар есебінен жабдықтаушылар мен мердігерлер қарызының азаюы 3310, 4110 шоттарының дебетімен және берілген ... ... ... ... ... ... борышы келесі жағдайларда күмәнді талаптар болып саналады:
-Келісімшартта көрсетілген мерзімде немесе төлеу мерзімі бекітілмеген жағдайда қажетті қалыпты ... ... ... ... етілмесе.
Дебиторлық борыштың сенімсіз талаптары деп, Қазақстан Республикасының заңына сәйкес талап ету мерзімі өтіп ... ... ... ҚР ... ... 178 ... сәйкес бұл мерзімге 3 жыл берілген.
Күмәнді талаптар бойынша резервтер есебі 1290 шотында жүргізіледі. Бұл шот ... ... ... ... мен ... ... дебиторлық борышының бағасын түзетеді.
Егер сенімсіз дебиторлық ... ... ... болса онда оны шығыстарға жатқызамыз:
Дт 7440
Кт 1290 ... ... ... ... яғни іздену мерзімі өтіп кеткен борышты баланстан шығару мына бухгалтерлік жазумен көрсетіледі:
Дт 1290 ... 1210 ... ... ... ... ... ... немесе төлеу мерзімі бекітілмеген жағдайда қажетті қалыпты уақытта өтелмесе және қажетті ... ... ... ... ... ... саналады.
Есеп-айырысу операцияларының дұрыс ұйымдастырылуы шаруашылық субъектісінің қаражатының жоғары айналымдығы келісімшарттар мен есеп-айырысу тәртіптерін нығайтуды оны қаржылық жағдайын жаңартуды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... бағалау бережақтардың пайда болу заңдылықтарын көрсету оның ... және ... ... ... ... ... ... тексерудің бағыттарын көрсету үшін шаруашылық субъектінің есеп-айырысу жағдайы жөнінде алдын-ала болжамдар алу керек. ... ... ... анықтау керек:
-қажет нормативтік базанын болуы;
-пайдаланылатын алғашқы құжаттар тізімі оларды толтыру тәртіптері;
-аналитикалық есептің жағдайы және ... ... ... ... ... құжаттарды жабдықтау технологиясы.
-есеп-айырысу операцияларын ішкі бақылауды ұйымдастыру
Есеп-айырысудың операцияларының нақтылығын шын ... ... және ... ... үшін аудит жүргізіледі. Ол үшін уақытында төленбеген дебиторлық бережақ бойынша жинақтық ведомістісі құрылуы мүмкін.
Кесте 15
Шаруашылық ... ... ... ... ... ... процедуралары
Ақпарат көздері
Баланс көрсеткіштерінің бас кітаптағы жазулармен сәйкестігі
1200 бөлімнің шоты ... ... және ... ... ... дұрыстығы
Жоғарыда көрсетілген шоттар Бас кітапшасы 1178 журнал-ордер ... ... ... ... ... ... тапсырыс берушілердің есебінің алғашқы құжаттары
Дебиторлармен есеп-айырысудың инвентаризациясын жүргізу арқылы дебиторлық бережақтың жағдайын ... ... мен ... берушілердің есеп беретін тұлғаның жұмысшылар мен басқа да дебиторлық бережақтардың материалдық инвентаризациясы (есеп ... ... ... ... актісі, дебиторлық хаттар және т. б. )
Күмәнді бережақтар бойынша резервтер жасақталуының негізділігі және олардың дұрыс пайдалануы
шоты ... Бас ... 10-шы ... 1200 шот ... ... аналитикалық мәлімет дебиторлық бережақты шаруашылық субъектіден алып тастау бойынша басқарушының бұйрығы және т. б. ... ... және ... ... есеп-айырысудың дұрыстығын тексеру вексельдермен төленгендегі операцияларды бейнелеу
11-ші журнал-ордер сатып алушылар мен заказ берушілермен ... ... ... 1210 ... ... ... Бас ... талапты уақытында қою және дұрыс толтыру бұл жұмыстардың бақылауын ұйымдастыру
Сатып алушылар мен тапсырыс берушілермен келісімшарт дебиторлар мен тағы ... ... ... есеп айырысуларындағы шоттарды дұрыс бейнелеу
11-ші журнал-ордер шотының аналитикалық және синтетикалық есептің көрсеткіштері
Басқалай дебиторлық бережақ ... ... ... көрсеткіштері Бас кітапша аванстық есеп материалдарын жетіспеуі немесе жоғалуы және тағы басқалары жөнінде ... ... ... ... ... талдауы және есеп айырысуды ретреу дебиторлық бережақтардың төмендеуі нұсқауларын жасау
Аналитикалық есебі және ... ... ... және ... ...
2. 7. ... есебі мен аудиті
Міндеттемелер дегеніміз-ұйымның өткен оқиғалардан туындаған, реттелуі болашақта экономикалық тиімділігі бар ресурстардың шығуына әкеп ... ... Яғни бұл ... бір ... ... бір тұлғаның, яғни қарызгердің пайдасына белгілі бір ... ... ... ... беруі, жұмыс атқаруы, ақша төлеуі және басқалар, не болмаса белгілі бір іс-әрекеттен бас тарта тұруы.
Міндеттемелер ... үш ... ... ... ... ... оқиға орын алуға тиісті;
-Міндеттеме тек активті немесе қызметтерді басқа кәсіпорынға аудару жолымен реттеледі;
-Міндеттеме даусыз (анық) болуға ... ... ... ... ... екі ... бөлінеді:
1. Ұзақ мерзімді міндеттемелер
2. Ағымдағы міндеттемелер
Қысқа мерзімді міндеттемелер есепті кезең (бір жыл) ішінде немесе ... бір ... цикл ... қайтарылады деп күтілетін ағымдағы міндеттемелер болып табылады. Оларға мыналар жатады:
1. Қысқа мерзімді несиелер мен ... Ұзақ ... ... ...
3. ... ... ... шоттар мен вексельдер;
-Сатып алушылар мен тапсырыс берушілерден алынған аванстар;
-Салық міндеттемелері;
-Төленуге тиісті дивидендтер,
-Негізгі шаруашылық серіктестігі мен оның ... ... ... борыштар;
-Акционерлік қоғамның лауазымды тұлғаларына борыштары;
-Өзге де Кторлық борыштар.
4. Төленуге тиісті есептелінген шығыстар;
5. Алдағы кезең табыстары;
6. Күтпеген жағдайлар бойынша ... ... ... ... ... беру ... кейінгі жыл ішіненде
немесе белгілі бір операциялық цикл ішінде қайтарылуы жоспарланбайтын кәсіпорынның міндеттемелері.
Ұзақ мерзімді ... ұзақ ... банк ... ... тыс ... несилері (кепілдік беру), басқадай несиелер (облигацияларды сатып өткізу ... ... ... және т. б. ), ... ... ұзақ мерзімді қарызы, ұзақ мерзімді жалдық міндеттемелер, кейінге қалдырылған табыс салығы жатады.
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу есебі 3310 шоты ... ... ... ... ... ... ... салықтардың және алымдардың түрлерін төлеу мақсатында бюджетпен есеп айырысу операцияларын жүзеге асырады. Салық міндеттемелері есептелген немесе жинақталған, бірақ әлі ... ... ... ... ... ... бюджетпен есеп айырысу операцияларының есебін жүргізу үшін Бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспарында 3100 бөлімшесінің тиісті шоттары және өзге де ... және ... ... ... ... ... алу үшін 3200 бөлімше шоттары қаралған.
Дивиденд ... ... ... ... ... ... таза ... бір бөлігі. Дивиденд төлеу туралы шешім акционерлердің жалпы ... ... ... ... ... кейін, егер де ол дивидендтерді, ағымдық жыл немесе бір ... ... ... ... ... ... онда бұл дивидендтер ағымдық міндеттеме ретінде танылуы тиіс. Өйткені, ... ... ... мен оны ... төлеу мерзімінің арасында біраз уақыт өтеді. Сондықтан дивидендтер жарияланғанда келесі бухгалтерлік өткізбе құрылады:
Дт
Кт
Алдағы кезең табыстары деп-тапсырыс ... мен ... ... ... ... ... ... асырылуға тиісті кәсіпорынның тауарды жөнелту, жұмыстарды орындау, қызмет көрсету ... ... ... ... ... табыстары 3520 шотында есепке алынады.
Өзге де ... ... Бұл ... жал ... ... ... Жал міндеттемелері жалға алушының жалға берушінің алдындағы Кторлық борышы. Оның ... 3360 және 4150 ... ... ... ... ... төлем пайыздарының есебін де аталмыш топқа жатқызуға болады. Төлем пайыздары деп несиені, басқа да ... ... үшін ... ... ... ... борыш үстінен төлейтін төлемін айтуға болады. Оның есебі 3380 шотында жүргізіледі. Пайыздардың барлық түрі есептелгенде 7310 шоты ... 3380 шоты ... ... ... ... ... ... корреспонденциясы
Шаруашылық операция мазмұны
Дебет
Кредит
Жабдықтаушының шоты төлемге қабылданды:
-шикізаттар мен материалдар құнына
-ҚҚС сомасына
1310
1420
3310, ... ... ... ... ... ... ... жабдықтаушы шоты төленді
3310, 4110
1030
Сатып алушыға өткізілген өнім немесе тауарлар үшін шот көрсетілді
1210, 2110
6010
ҚҚС сомасы және ... ... ... ... ҚҚС және ... ҚҚС және ... арасындағы айырма ағымдағы банктік шоттан төленді
3130
1030
Несиелер ағымдағы банктік шотқа түсті
1030
3010, 3020, 4010, ... ... ... шоты ... 3020, 4010, 4020
Ағымдағы банктік шоттан несие қайтарылды
3010, 3020, 4010, 4020
1030
Займдарды пайдаланғаны үшін ... ... ... ... ... және ... есеп ... есебіне келесідей себептермен негізделген тәуекел факторлары жақын:алғашқы құжаттардың ... ... және ... ... көп ... ... болмауы, жоқ құжаттарды қалпына келтірудің және қате толтырылған құжаттардың ... ... ... ... ... ... ... болжамы, операциялардың болғанын растайтын алғашқы құжаттарыдың маңызды бөлігінің болмауы.
Тексерудің негізгі мақсаты -тауарлы-материалдық құндылықтарға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге ... және ... есеп ... ... дұрыс жүргізілуін анықтау.
Тексерудің тереңдетілген бақылау аймағының бағытын белгілеу үшін аудитор кәсіпорындағы есеп ... ... ... мәліметтерді алдын-ала алу және бар тәуекел факторларды ... ... ... ол ... ... ... базаның, қолданылатын алғашқы құжаттардың тізімінің, олардың толтыру тәртібінің, ... ... және есеп ... ... ... ... алғашқы құжаттардың өңдеу технологиясының жағдайын барын анықтау қажет. Тестілер есеп айырысу ... ... ... ... ... ... беретінін анықтауға мүмкіндік береді, ал олардың есебі оның алға қойған ... ... Олар ... ... және ... есеп айырысу бойынша негізгі аудиторлық процедураларды жүргізуге неғұрлым ... ... ... ... ... ... тексеру уақытында аудитордың негізгі қызметтері келесідей:
-төлем тәртібі ережелерін сақтау, есеп айырысу кезінде қолданылатын бағалардың (тарифтердің) негізін және есеп ... ... ... тексеру;
-баланстағы кредиторлық бережақ сомаларының нақтылығын және заңды негізін тексеру;
-есеп айырысуды ... ... ... ... ... кепілдеме жасау.
Аудитордың субъектінің кредиторлық бережағын ... ... ... оның ... көрсетілген оның көлемінің нақтылығын анықтау болып табылады. Бұл үшін оған ... ... бас ... журнал-ордердегі, ведомостідегі жән басқа есеп регистріндегі жазулармен салыстыру қажет.
Жабдықташылармен және ... есеп ... ... ... ... ... ... түгендеуді жүргізу қажет. Есеп айырысуды тексеру бағдарламасын жасаған аудитор бұл бағытта жүргізілген ішкі аудитке қаншалықты ... ... ... ішкі ... және ... жағдайын анықтау қажет. Бұл үшін аудитор тест жүргізу қажет. Бұл тесттің мәліметтері бойынша жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп ... ... ... ішкі ... ... қандай деңгейде екенін анықтауға болады.
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысуды ... ... ... ... ... ... болады.
Кесте 17
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысудың аудиторлық тексеру ... ... ... ... ... ... ... барын және дұрыстығын тексеру
Келісімшарттар, шот-фактуралар, төлем құжаттары, кіріс ... және т. б. ... ... және ... ... ... арыздардың рәсімдеу негізділігі, уақыттылығы және дұрыстығы
Коммерциялық акт, теміржол станциясы квитанциясы, журнал-ордер
№8, Бас кітап және т. б.
3
Алынған ... ... ... ... ... және ... ... толықтығын және уақыттылығын тексеру
Қабылдау актілері, шот-фактуралар, накладнойлар, кіріс ордерлер, журнал-ордер №6, Бас кітап, баланс және т. б.
4
Жабдықтаушылармен және ... ... ... және ... ... ... жұмыстар актісі, шот-фактуралар, журнал-ордер №6, Бас кітап, баланс және т. б.
5
Жабдықтаушылармен және ... есеп ... ... ... және ... ҚҚС алып тастаумен жүзеге асырудың дұрыстығын тексеру
Вексель, кіріс және төлем құжаттары, журнал-ордер №6, салықтық шот-фактуралар, ҚҚС ... ... ... журнал-ордер №5, Бас кітап, баланс және т. б.
6
Жасалған корреспонденцияланған ... ... ... ... ... шоттардың мәліметтерімен сәйкестігін тексеру
Шот-фактуралар, журнал-ордер №6, Бас кітап, баланс
Жабдықтаушылармен және ... есеп ... ... уақытта орындалған операцияның құжаттық негізін анықтауы, құжаттардың шынайлылығын және оларды толтыру дұрыстығын тексеруі керек. ... есеп ... ... ... ... бухгалтерлік жазулардың жасалу дұрыстығын тексеруі керек. Сонымен қатар ол мерзімі өтіп кеткен ... ... ... ... ... өтіп ... ... уақытын анықтауы үшін оның пайда болу мерзімі бойынша келесідей топтарды құру арқылы талдау қажет:
1. бір айға дейін
2. бірден алты айға ... алты ... бір ... дейін
4. бір жылдан жоғары
Бұл мерзімдер негізінде аудитор қаржылық есеп айырысу ... ... ... ... ... Олар ... ... қорытындылар құжаттармен расталуы қажет.
2.8. Еңбекақы төлеу бойынша міндеттемелердің есебі мен аудиті
Еңбекақы-бұл еңбек үшін төлем, оны ... ... ... және қызмет нұсқауында белгіленген мөлшеріне сай қызметкер орындаған жұмыс көлемі үшін ... ... ... ... әр ... ... ... бар, атап айтқанда:сыйлық, үстеме, кепілдік төлемдері. Жұмыс берушінің белгіленген еңбек ақының деңгейі заңда белгіленген ең төменгі еңбек ақының ... ... ... ... Кәсіпорындағы еңбекақы есебі №19 ХҚЕС-на негізделеді.
Іс жүзінде еңбекақыны ұйымдастырудың екі ... ... ... ... ... ... ақы төлеу) және мерзімді (жұмыс атқарған уақытына қарай төлеу). Мерзімдік еңбекақы деп, нақты істеген уақыты үшін еңбекақы мөлшері немесе тарифтік ... ... ... мен қызметкерлерге есептелген еңбекақының нысанын айтады.
Мерзімдік еңбекақының нысаны жай мерзімдік және сыйақылы-мерзімдік ... ... ... ... ... жүйе ... ... мен қызметкерлерге берілген тарифтік мөлшерлеме немесе нақты істеген уақыты бойынша еңбек ақы есептейді. Енді осы ... ... және ... ... үшін ... ... ақы ... мүмкін және ол жүйе сыйақылы-мерзімдік болып табылады.
Кесімді еңбекақы төлеген кезде алдын-ала белгіленіп қойған деңгейде әзірленген өнімнің немесе ... ... ... ... ... ... т, км, ... т. б. ). Кесімді еңбекақы нысаны келесідей еңбекақы жүйесінен тұрады.
Кесімді еңбекақының мынандай жүйелері бар:
-Тікелей кесімді;
-Кесімді сыйақылық;
-Үдемелі кесімді;
-Акордтық
-Жанама ... ... ... ... ... және ... болып екі түрге бөлінеді.
Негізгі еңбекақы нақты өтелген уақытқа, орындалған жұмыстың сапасы мен ... ... ... ... ... ... кесімді жұмысшыларға үдемелі баға бойынша төлемдер, жұмысшының кінәсінсіз жұмыстың тұрып қалуы мен болған ... ... ... ... ... тыс ... және түнгі уақытта жұмыс істегені үшін төленетін төлемдер, бригадирлікке, шәкірттерді оқытқаны үшін, сонымен ... ... ... және ... ... ... істегені үшін, басқа лауазымды орындағаны үшін төленетін төлемдер және т. б. ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлердің өтелмеген жұмыс уақытына төленетін төлем болып табылады. ... ... ... ... ... мемелекеттік және қоғамдық міндеттерін орныдаған уақытқа, оқу ... ... ... төлемдер, демалыс жәрдемақысын төлеу, жас сәбилі аналарға жұмыстағы үзіліс ... ... ... ... жеңілдік сағаттарын төлеу, жұмыс өтілі үшін төленетін сыйақылар жатады.
Еңбекақыны дұрыс ... үшін ... ... ... ... ауытқулар есепке алынуы тиіс. Олар қосымша еңбек шығынын тудырады және ... ... ... баға ... ... төленеді. Қосымша төлем деп жұмыс кестесі және еңбек ... ... ... ... ... айтады. Қалыпты жұмыс шартынан ауытқитын жұмыс атқарылғанда, атап ... әр ... ... ... ... басқа кәсіпті өз кәсібімен бірлестіріп орындағанда, жұмыс уақытынан тыс ... ... ... және ... және демалыс күндері жұмыс орындағанда кәсіпорындар тиісті қосымша төлемдер жасауы тиіс. Қосымша төлем мөлшері мен олрады төлеу шарттарын ... мен ... ... өз ... бекітеді және олар ұжымдық келісімшартта көрсетілуі керек. Бұл ретте қосымша төлемдер мөлшері ... ... ... төмен болмауы керек.
ЖШС-нің қызметкерлердің еңбекақысының төлемі бойынша есеп айырысу есебі 3350 шотында жүргізіледі. Бұл ... шот. ... ... 3350 шоты ... де, мына ... дебиттеледі:
2930-шоты күрделі құрылыспен шұғылданатын және сонда жұмыс істейтін қызметкерлердің еңбек ... ... өнім ... ... мен ... ... жүзеге асырумен шұғылданатын қызметкерлерге есептелген еңбек төлемінің сомаларына;
7210-шоты жалпы шаруашылық және әкімшілік-басқармашылық, қызметкерлеріне есептелген ... ... ... ... ... ... есептелген еңбек төлемінің сомасы;
8310-шоты қосалқы өндірістердің есептелген еңбек төлемінің сомасы.
Кәсіпорын бухгалтериясы еңбекақыны есептеп қана ... ... ... ... әр ... шегерімдер мен заңмен белгіленген ұсталымдар жасайды. Заңнамаларға ... ... мен ... ... ... ... ... табыс салығы;
-жинақтық зейнетақы қорына аударымдар;
-бұрын берілген аванстарды өтеу сомасы, сонымен ... ... ... ... ... ... ... сомасын қайтару;
-қызметкердің субъектіге келтірген материалдық зиянды өтеуі;
-кейбір айыппұлдарды ұстап қалу;
-атқарушылық құжаттар бойынша кәмелетке толмаған балаларын ... ... ... ата-аналарын асырауға алименттерді өндіріп алу төлеу;
-несиеге сатылған тауарлар үщін;
-өнімде айқындалған ақаулар үшін.
Аталған ұсталым сомалары тиісті ... есеп ... ... еңбекақы шоты дебиттеледі.
Сонымен кәсіпорындардағы еңбекақы есебі №19 ХҚЕС-мен реттеледі. Қызметкерлерге төленетін сыйақыға аталмыш стандарт бойынша ... ... ... үшін төленетін барлық төлем нысандары жатады.
Кезекті демалыс уақыты үшін ақы төлеу. Еңбек демалысы ... мен ... ... ... бір рет ... Еңбек демалысы жұмысқа қабылданған күннен бастап есептелінеді. Еңбек демалысының ұзақтығы жұмыс істеушілердің әр түрлі категориялары мен ұжымдық шарттар және ... ... ... белгіленеді. Еңбек демалысы уақытына төлеуді демалысқа кететін айдың алдыңғы 12 кұнтізбелік айдағы орташа жалақыдан, осы ... ... ... қосымшалар және сыйақының орта мөлшерін есепке ала отырып есептейді. Сыйақының орта мөлшері 12 күнтізбелік ай үшін сыйақының ... ... ... 12 ... айдағы орташа жалақыға көбейту арқылы анықтайды.
Демалыс ақыны есептеу үшін ... ... ... ... 12-ге және осы уақыт аралығында жұмыс істелген күндер санына бөлінеді, орташа жалақыны есептеуге уақытша еңбекке жарамсыздығы бойынша жәрдемақы да ... ... орта ... ... ... демалыс күнінің санына көбейтеді.
Жұмысшы айдың аяқталуына дейін жұмыстан босағанда немесе еңбек демалысына кеткенде жалақы бойынша есептеу жасалады, оның мәліметтері ... ... ... есеп ... ... ... немесе еңбек ақы төлеу бойынша есептеу кітабына жазылады.
Еңбекақы ... ... ... мен есеп ... ... ... 3350 ... жүргізіледі.
3350 шоттың кредиті бойынша айдың басы мен ... ... ... ... ... ... қалдығы және оларға еңбекақы, сыйақы, жәрдемақы түрінде есептелген сомалар, яғни қарыздардың көбеюі, ал дебеті бойынша барлық ұстаулар ... мен ... ... сомалары көрсетіледі.
Кесте 18
Еңбекақы есебі бойынша шаруашылық операцияларға шоттар корреспонденциясы
Шаруашылық операция мазмұны
Дебет
Кредит
Еңбекақы ... ... ... ... ... персоналдарына
-әкімшілік-басқару қызметкерлеріне
-өнімдерді сату сферасы жұмысшыларына
8110
8310
8410
7210
7110
3350
3350
3350
3350
3350
Резерв есебінен жұмысшыларға кезекті демалыс ... ... ... ... ... ... ... депоненттелген еңбекақы ұсталды
3350
3390, 4170
Есепті сомалар ұсталды, материалдық зиян ... ... ақы ... ... кезекті демалыс уақытына ақы төлеу үшін кәсіпорындарда резерв құрылады, өйткені жұмысшыларға демалыс жыл бойы біркелкі берілмейді және демалыстытөлеу бойынша шығындарды сол айда ... ... ... ... ... ... құн ... мәліметтерді өзгертеді. Демалыстарды төлеуге резерв демалыс ақы ... және ... ақы ... ... ... ... ескерілетін, олардың еңбегіне ақы төлеу шығындары сомасынан анықталады. Резерв ... ... ... ай ... анықталады. Демалыс үшін нақты есептелінген сомаларды осы резерв есебінен есептеп шығарады.
3350 ... ... ... №10 ... ... ... мен ... құрамының есебі-кәсіпорындар мен ұйымдардың, мекемелердің, яғни шаруашылық ... ... ... ... ... ... мынадай есеп құжаттары пайдаланылады:
1. Жұмысқа алу жайлы бұйрық үлгісі түрі Т-1;
2. Басқа жұмысқа ауысу жайлы бұйрық үлгісі түрі ... ... ... ... ... үлгісі түрі Т-6;
4. Жұмыстан шығарылу жайлы бұйрық үлгісі түрі Т-8.
Еңбек жайлы есеп беруде көп салалы қызмет атқаратын шаруашылық субъектісінің ... мен ... ... ... ... және ... емес қызмет атқаратындар деп екі топқа бөледі. Ал өнеркәсіп ... ... ... ... екі топқа бөлінеді:
1. Өнеркәсіптік өндірістік жұмысшылары мен қызметкерлері;
2. Өнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... жұмысшы қызметкерлері.
Атқаратын қызметіне қарай кәсіпорындар мен ұйымдардың , яғни ... ... ... мен ... болып екіге бөлінеді.
Жұмыс істелінген уақыт есебі жұмысшылар мен ... ... ... ... ... істегені, жұмыстың тоқтап қалуы және жұмысқа келмеген жұмысшылар мен қызметкерлердің категорияларына сай табельде альфавит бойынша реттік ... ... ... жүргізіледі. Жалпы табельдер жұмыс істеген уақыты бойынша жұмысшылар мен ... ... ... арналған.
Үлгі түрі №12 табель-еңбек ақы жайлы ... ... ... ... ... ... ... түрі №13 табель-тек қана жұмыс істеген уақытты есептеп санауға арналған.
Үлгі түрі №14 табель-тұрақты еңбек ақы ... ... ... ... ... уақытын есептеуге арналған.
Бұл табельдер кәсіпорын, ұйым, ... яғни ... ... әр құрылымының өкілдері бойынша жұмысшылар мен қызметкерлердің жұмысқа келмегені, жұмыстың тоқтап қалғанына байланысты белгіленген шартты белгілерді қою арқылы толтырылады. ... мен ... ... ... жарамай қалғаны туралы құжаттары осы табельге қосымша тіркелінеді. Жұмысшылар мен қызметкерлердің демалысқа шығуы, ... ... ... ... және т. б. ... ... ... белгіленген әріптік белгімен көрсетіледі. Мысалы: іс-сапардағы жұмысшылар мен қызметкерлер үшін - і; демалыстағы жұмысшы ... ... ... ... кешіккен жұмысшылар үшін - с тағы да басқа белгілер қолданылады.
Табельде ... мен ... тек қана ... ... ... ... ... күнін белгілеп қана қоймай, олардың жұмысқа кешіккенін, мерзімнен тыс жұмыс істеген уақытын, жұмыс істеудің ... ... және т. б. ... ... үшін ... ... бұл ... шартты белгінің қасына белгіленген жұмыс уақытынан ауытқулар жазылады.
Жұмыс істелуге тиісті уақытынан ауытқыған уақыты табельге бұрыннан арналған алғашқы құжаттарға жазылуы ... ... ... мен ... мерзімінен тыс жұмыс істегеніне ай
Қызметақысы 96000 теңге мекеме менеджері айдағы 26 ... ... 23 ... ... ... Айдың орташа күндік жалақысы: 96000/26=3692, 3 теңге. Менеджердің жалақысы 3692, 3*23=84922, 9 теңге құрайды.
Кесімді ақы алатын жұмысшыға ... 340, 5 ... ... 40 ... ... тапсырылды. Жалақысы 40*340, 5=7516, 80 теңге.
Жұмысшы Исаевтың жалақысы тариф бойынша 70000 теңге. Учаске бойынша жоспарланған шығарылым 3500 бірлік. Ол ... ... ... 3700 бірлік әзірленген. Жанама-кесімді бағалау 70000/3500=20 теңге. ... ... ... ... ... ... 80 қызметкеріне, белгіленген кесімді жалақы бойынша шығарылған 100 дана өнім үшін ... 560 ... ... ... ... өнім есебін, әрбір қызметкер бойынша және шығарған өніміне сәйкес оның еңбекақысы есептеледі. Ағымдағы айда қызметкерлер 200000 дана өнім ... ... ... ... мынаған тең: 200000/80*560=1400000 теңге.
Қызметақысы 60000 болатын қызметкер 24 ... ... 20 ... жұмыспен өтеген (4 күн ауырған), сыйақы 40%.
1. Күндік орташа ... ... ...
2. нақты жұмыспен өтелген уақыттағы жалақы 20*2500=50000.
3. сыйақы 50000*40%=20000
4. ... ... ... ... ... ... қызметі кезінде орын алатын заң ережелерін бұзушылықтар мен кемшіліктерді анықтау ғана емес дәлірек айтқанда сол істер аудиторлық тексерудің басты міндеті ... ... ... бухгалтерлік есептердің дұрыс жүргізілуінің берілетін есептерде кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... сол сәтте орын алған жағдайларды талдаудың және кәсіпорынның ... ... ... ... ... анықтау болып табылады.
Аудиторлар жүргізетін тексерістер кәсіпорынның шығынға ұшырауына жол бермеуге оларға өздерінің иелігіндегі қаржылық және ... да ... ... ... ... ... ... тыс шығындардың орнын алуға жол бермеуге ... Тек қана ... ... дұрыс жүргізгенде оның есептерінде жүзеге асырылатын шаруашылық операцияларын уақытылы және ақиқатты, дәлме-дәл көрсеткенде, есептік мәліметтермен есеп беру құжаттарының ... ... ... ... бойынша есеп айырысуды дұрыс жүргізгенде ғана бухгалтерлік баланс ақиқаттылығы шамасыз етілетін болады. Ал дұрыс есеппен бухгалтерлік баланс болмаған жағдайда кәсіпорынның ... ... ... ... талдау болжам жасай алмайды. Осы проблеманы шешу уақытында жүргізілетін ... ... ... зор. ... 19
Еңбекақы бойынша жұмыскерлермен есеп айырысу аудиторлық тексеру бағдарламасы
Аудит процедурасы
Аудит көздері
1. Қолданыстағы заңдылықтардың сақталуын және еңбекпен еңбекақы төлеудің есебін жүргізу ... ... ... заңы және басқа да күші бар нормативті құқылық актілер
2. Алғашқы құжаттардың шындығын олардың еңбекақы төлеу және ... ... ... ... ... ... ... тексеру
Жұмыс уақыты есебінің табелі, бүкіл күндік және ішкі тоқтап қалулардың есепті парақтары, еңбек пен ... ... ... парағы және басқа да төлемдердің және ұсталымдар ведомосты және т. б.
3. ... ... ... ... және ... бойынша еңбекақы есептеу дұрыстығы
Жұмыс уақыты есебінің табелі, жеке шоттарды есептеу төлем ведомості, дәптер тексеру ведомості
4. Ұйымдардағы ... ... ... ... және ... жүмысшыларға сыйақы есептеу негізділігін және дұрыстығын тексеру
Басшының бұйрығы, келісімшарттар, құрылтайшылардың құжаттары, меншік иелері мен директорлар кеңесінің сыйақы жүйесі туралы және т. б. ... мен ... ... жұмысқа жарамсыздығы бойынша жәрдемақылар мен түрлі қосымша төлемдерді есептеудің дұрыстығын тексеру
Жұмыс уақытының табелі, ... ... ... ... ережелер
6. Еңбекақыдан ұсталатын ұсталымдардың дұрыстығын тексеру
Атқарушы парақтар мен нормативтік құжаттар
7. Депоненттелген еңбекақыны тексеру
Депоненттелген еңбекақы ведомосы
8. ... ... ... ... ... есеп ... ... көрсетілген байқалған қателіктерін жою бойынша ұсынымдарды өңдеу
Аудиторлық сараптама құжаттары, ұсыныстар, аудиторлық есеп
Аудитор өз жұмысын жүргізер кезде аудиторлық қорытындыдағы ... ... ... аудиторлық дәлелдемелердің жеткілікті санына ие болу керек.
Аудиторлық қорытындылар қаржылық есептерге деген сенімді ... да ... ... жоғары деңгейге көтереді.
Аудитор тексеру қорытындысында анықтауға тиісті:
1. Белгіленген мерзімде ... ... ... дер ... ... жатқызылатындығын;
2. Депоненттегі сома төлегеннен және талап етілмеген депоненттік борыш табыс құрамына аударылғандығын;
3. Жұмысты қосып атқару бойынша дұрыс ... Заң ... ... ... ... ... ... жұмысқа уақытша қабілетсіздігі бойынша жәрдем ақылардың дұрыс есептелгендігі;
5. ... ... ... ... қорына дұрыс жатқызылмағандығы;
6. Аналитикалық және синтетикалық есеп жүргізудің жиынтық мәліметтерінің және ... ... есеп ... ... ... Еңбекақы қоры бойынша бухгалтерлік есеп корреспонденцияларының дұрыс жазылғандығы.
Аудитор еңбекақы бойынша есеп айырысуды тексере отырып әлеуметтік ... және ... ету ... есеп ... ... міндетті.
2. 9 Кіріс және шығыс есебі және аудиті
Табыстар-бұл активтердің келуі мен өсуі ... ... ... қызметі нәтижесінде міндеттемелердің азаю жолымен экономикалық ресурстардың көбеюі. Шығындар-бұл активтердің азаюы не басқа да қызметтерді ... ... ... ... не ... ... қарыздардың пайда болуы, яғни міндеттемелердің көбеюі. Басқаша айтқанда, шығындар-бұл табыс табу мақсатында тауарларды өндіруге не қызметтер көрсетуге кеткен ... ... ... ... ... және ... емес қызмет нәтижесінде капиталдың өсуі, бұған акционерлік капиталға жарна жатпайды.
Зияндар-бұл кәсіпорынға қатысты жағдайлардан капиталдың азаюы.
Тану-кәсіпорынның қаржылық есебінде баптарды ... ... Тану ... ... ... сомаларды бейнелеуден тұрады. Танудың төрт критер ийі:анықтау, бағалау, мерзімділік, сенімділік.
Табыс-кәсіпорынның өзінің сатып алушыларына қандай да бір уақыт кезеңі ағымында берген ... ... ... ... ... ...
Табыстар есепті кезеңдегі активтердің көбеюін(ақша қаражаттарының, басқа да мүліктердің келіп түсуін, кіріске алынуын) және ... ... ... ... ... яғни ... ... табуды айтады. Мұндай табыстарға: дайын өнімдер мен тауарларды сатудан алынатын ... ... ... ... ... және процент түрінде алынатын және т. б. табыстар жатады.
Алынған ... ... ... ... ... және бағытына байланысты негізгі қызметтен және негізгі емес қызметтен алынған табыстар болып бөлінеді. Негізгі қызметтен алынған ... мен ... емес ... ... ... ... оның жиынтық табысын құрайды.
Сатылған тауарлардың, жұмыстар мен қызметтердің өзіндік құнының ... ... ... ... және ... ... ... есепке алуға 7000 бөлімшенің 7010 шотында жүргізіледі. Бұл шот ... өнім ... ... істейтін және қызметтер көрсететін және босатылған өнімдердің, ... ... ... ... өзіндік құны есепке алынады да, есепті кезеңнің аяғында осы ... ... 5610 ... ... ...
7010 шоты бойынша талдау есебі сатылатын бұйымдардың, жұмыстардың және қызметтердің түрлері бойынша ұйымдастырылады. Талдау есебі үшін ... не ... ... ... бір айдағы және жыл басынан бергі өнімнің, жұмыстың және қызметтердіңсаны мен өзіндік құны ... ... ... ... мен ... сату ... шығындардың есебі. ЖШС-і тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді сатуға байланысты жұмсалған шығындарды есепке алуға 7110 шотын пайдаланады. Бұл ... сату ... ... ... қоймасындағы өнім ыдыстарына және өнімдерді орауға жұмсалған шығындар көрсетіледі. Егер өнімдерді ыдысқа салу өнім ... ... ... ... технологиясына сәйкес жүзеге асырылса, ыдыстардың құнын өнімнің өндірістік өзіндік құнына енгізеді, өнімді жөнелтетін станцияға ... ... оны ... құралдарына сату бойынша жұмсалатын шығындар;комиссиялық алымдар немесе шарт бойынша өткізуші ұйымдарға өнімді өткізгені үшін төленетін шығындар;өнімді өткізген ... ... ... ... және ... ... еңбек ақысы мен аударымдар; жарнамаға және өткізуге арналған шығындар; өткізушіге және делдалдық ұйымдарға төленетін комиссиялық алымдар; өнімдерді өткізумен байланысты ... да ... ... ... шығындары сатып алушының есебінен өтелетін болса, бұл шығындар 7110 шотта көрсетілмейді, тек қана қосалқы және ... ... ... мен шаруашылықтардың қызметі ретінде кіріске алынады.
Өнімдерді сатуға жұмсалатын шығындардың баптары ... ... ... ... ... ... шығындар есебінің тізімдемесінде немесе манинограммада кәсіпорын бекіткен баптардың номенклатурасы бойынша жүргізіледі.
Өнімдерді өткізуге қатысы бар қызметкерлерге жалақы есептелгенде: Дт7110 ... ... ... ... ... және басқа да шығындарды төлеуге шот-фактура қабылдағанда: Дт7110 Кт3310, шотқа енгізілген қосылған құн салығы ... Дт1420 ... ... процесінде пайдаланылған материалдық емес активтер және негізгі құралдар бойынша амортизация есептелді:Дт7110 Кт2741, 2421.
Есепті кезең ... ... ... ... ... ... шотына көшіріледі: Дт5610 Кт7110.
Сатылған тауарлардың қайтарылуының ... және сату мен баға ... ... ақпаратты жинақтау үшін келесі шоттар арналған: 6020 , 6030 . ... ... ... ... ... ... ... ақпараттарды жинауға арналған. 6030 шотта сату шегерімдерінің есебі жүргізіледі. Нарықтық қатынастар ... ... есеп ... ... ... сату шегерімдерінің келесідей түрлерін жатқызуға болады:
-нақты төлем үшін шегерім шотты нақты ақшалай сатып ... ... ... ... ... ... ... шегерулер шартта немесе жабдықтаушы шотында көрсетілетін мерзімнен бұрын төлеген сатып алушыларға жатады.
-дилерлік ... ... ... ... және ... ...
-жабық шегерулер тұйықталған экономикалық бірлестіктерде айналыста болатын, өнімнің сатылған көлемінен шығатын тауарларды сатқанда жасалады. Қызмет барысындағы шегерулер өндіруші тауарларды ... ... ... күзету, есепке алу қызметтеріне жасайды.
Сатып алушыларға жасалған сату ... ... түрі ... және ... да ... айтылып, есеп айырысу-төлем құжаттарында көрсетілуі керек. 6030 шот бойынша жыл басынан жасалған айналымдар жинақталған тізімдемеде немесе ... ... ... ... ... жүргізіледі. Жыл аяғында бұл шот жабылады, онда қалдық қалмауы керек.
Баға ... ... ... 6030 ... Жеңілдіктер тауар бағасының жалпы немесе ұйғарымды бағасына қарағанда төмендетілуі ... ... ... ... түрінде немесе белгілі бір сомада болады.
Шегерімдердің іс жүзінде келесідей түрлері қолданылады:
-алынатын тауарлардың санына байланысты баға ... ... 1 ... ... ... қарағанда көбірек сатып алушылар үшін жасалады;
-уақытпен байланысты жасалатын жеңілдіктер негізінен маусымдық сипаты көпшілік сұранысы бар өнім сауда ... ... баға ... ... ... көлеміне және саласына байланысты баға жеңілдігі;
-арнайы жеңілдік белгілі бір жабдықтаушымен көптен бері байланысты бар және ... ... ... ... ... жасалатын баға жеңілдігі.
6030 шот бойынша сатып алушыларға жасалған жеңілдіктердің түрлеріне қарай ... ... ... ... үшін тізімдеме немесе машинограмма жүргізіледі, онда жыл басынан жасалған жеңілдіктердің түрлеріне Дттік айналымдары ... ... Жыл ... 6030 шоты ... ... баға ... сатып алушыдардың жазатын шот-фактурасында көрініс табуы керек және оның негізінде нақты экономикалық есептеулердің есебі жасалады.
Көрсетілген ... ... ... тану. Шығындардың танылуы.
Қызметтерді көрсетуден табыстарды таңудың төрт әдісі бар:
1. нақты орындау;
2. пропорциональді орындау;
3. аяқталған ... ... ... ... ... емес қызметтен алынатын табыстары-деп кәсіпорындар мен ұйымдардың негізгі өндірісі шығарған тауарларды сатудан, ... ... ... ... жұмыстардың барысында тапқан табыстары саналады. Субьектінің негізгі қызметтен алынатын табыстарының есебі 6010 шотында жүргізіледі. Бұл шотта ... ... ... табыстары туралы ақпараттарды жинақтап, қорытынды жасайды. Бұл шот пассивті шот, сондықтан кәсіпорынның қызметтері барысында алатын табыстарына 1210, 1220, 1230, 1284, 1010, 1030 ... ... ... 6010 шоты кредиттеледі. Субъектінің өткен кезеңде алған, бірақ есепті кезеңнің табысы ... ... ... 3520 шоты ... 6010шоты Кттеледі.
Негізгі емес қызметтен табыстар материалды емес активтерді, негізгі құралдарды, бағалы қағаздарды және т. б. өткізуден алынады. ... ... ... ... ... ... алынған табыстары 6210 , 6110 , 6250
, 6280 ... ... 6210 ... ... емес ... ... құралдарды, инвестицияларды сатудан табыстар есепке алынады. Құнды қағаздарды, акциялар бойынша ... және ... ... табыстар есебі 6110 шотта жүргізіледі. Бағамдық айырмашылықтардан түскен табыстың есебі үшін 6250 шот арналған. Атқарушы үкімет ... ... 6280 ... ... Жыл ... табыстар және шығындар шоттары жабылуы керек.
Кезең шығындарының есебі. Кәсіпорынға тұтастай алғанда қызмет көрсетуге және оның ... ... ... ... ... шығатын шығындар жалпы және әкімшілік шығындар болып табылады. Бұл шығындар есебі 7210 шотында жүргізіледі, ... және ... ... ... ... ... немесе машинограммаларда жүргізіледі. Оған жазбаларды кәсіпорын бекіткен баптардың номенклатурасына қарай және әзірлік ... мен ... ... ... ... жазады.
Материалдық емес активтер бойынша амортизация есептелгенде: Дт7210 Кт 2741.
Негізгі құралдардың тозуы есептелді: Дт 7210 Кт 2421. ... және ... ... ... және ... ... Дт 7210 Кт 1310. ... қызметкерлерге еңбекақы есептелді: Дт 7210 Кт 3350.
Есепті кезеңнің соңында жалпы және әкімшілік шығындардың сомасы қаржы-шаруашылық қызмет нәтижелеріне көшіріліп жазылады: Дт 5610 ... ... ... ... ... мен ... ... операциялардан түскен табыстар немесе зияндарды есепке алуға 7510 шоты арналған. Бұл шотта табиғат апаттарынан түскен өтелмейтін зиянда, тоқтатылған операциялардан ... ... ... ... ... ... зияндар есептеледі.
Табиғат апаттарынан келетін өтелмейтін зияндар потенциялды сақтанушы мүлкін, кәсіпкерлік қаупін және басқаларды сақтандыруға шарт жасаған жағдайда ... ... ... ... ... ... қауіпті сақтандыруға шарт жасасып, бірақ сақтандыру шартының барлық талаптарын орындамағанда пайда болған зияндар есепке ... ... ... ... ... ... жағдайларда табыс ала алады. Мысалы, егер сақтандырушы істен шыққан мүліктің қалдық құнының орнын толық толтырса, онда ... оны ... ... ... ... бұл ... бухгалтерлік есепте жою құны деп атайды.
Тоқтатылған операциялар пайдаланылып жүрген активті сату немесе кәсіпорынның экономикалық, ... не ... ... ... маңызды бағыты бар операцияларды тоқтату нәтижесінде пайда болады. Мұндай операцияларға байланысты кәсіпорын қызметі, активтер, міндеттемелер, таза табыс не зиян ... ... ... ... табады.
Төтенше жағдайлар дегеніміз заңды тұлғаның әдеттегі ... ... ... не операциялары. Төтенше жағдайлардың салдарынан келген табыстар немесе зияндар қаржы-шаруащылық қызметінің нәтижелері туралы берілген есепте бөлек ... ... ... ... мәні мен сомасы жылдық есепке берілетін түсініктеме жазбада ашылуға тиіс.
7510 шотында есепке ... ... мен ... ... ... 5410 ... ... мен кредитіне көшіріліп жазылады.
ЖШС-нің 6010 2014 жылы 8880595мыңтеңге болса, 7010 7838402 мың ... ... ... Таза ... 2014 жылы 49262 ... құрады.
Аудитор кәсіпорынның 6010 шотын тексеру үшін келесідей алғашқы құжаттарды, есеп регистрлерін және есептіліктерді қолдануы қажет: қаржылық нәтижелер мен ... ... ... есеп (№2); №1, 2, 4-С, 11-СН ... қоймадан дайын өнім босатылатын алғашқы құжаттар; есеп шоттағы ақша қаражаттарының қозғалысын көрсететін банк көшірмесі, тиеп жіберілген дайын өнім үшін ... ... ... ... ақша ... кіріс кассалық ордері; тиеп жіберілген дайын өнім ақысын талап ететін төлем талап құжаттары; кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... құжаттар негізінде №2 формада көрсетілген өнімдерді сатудан және қызметтер көрсетуден алынған бабы мен Бас ... ... 6010 ... ... ... Жалпы айырма сомасы бабы есебінде көрсетілген ... ... ... Бас ... ... ... 6010 ... кредиті сомасы мен №2 формада көрсетілген табыс сомасынан ҚҚС ... сома ... ... ... ... ... сәйкессіздіктің себептерін анықтауы қажет. Бас кітаптаптың (айналым балансы) берілгендердін №11 , №11-с , №11-СН ... ... ... ... ... ... ... жағдайда №11 сомасы№16 мен №17 сомасымен сәйкес болуы тиіс. Есеп ... ... ... ... соң ... ... жөнелтілген дайын өнім операциясының дұрыс және ережелерге сәйкес жазылуын ... ... ... ... ... шығыс құжаты, көлік тасымалдау құжаты, дайын өнім мен материалдық құндылықтарды алып кету ... ... ... ... ... ... ... жағдайда есеп регистріндегі дайын өнімнің жөнелтілуі орын алған уақыт пен банк көшірмесі бойынша ... ... ... күні және ... ... ... мен шығыс кассалық ордерлер салыстырылады. Анықталған айырмашылықтар бойынша нақтылы сатылған өнімге қайта есептеу ... ... ... ... табыс мөлшері анықталады.
Аудитор сонымен қоса аяқталмаған өндіріс өнімінің бағасының, ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құннан төмен және шет ел валютасымен сатылуының дұрыстығын тексеруге міндетті. Дайын өнімді немесе аяқталмаған өндірісті өзіндік ... ... ... ... не сату ... ... салу құны ... сәйкес нарықтық сатылу құны бойынша болатынын ескерген жөн. Шет ел ... ... ... ... ... тексерген уақытта бұл сома жөнелтілу құжаттарында көрсетілген 6010 шотының кредиті бойынша көбейтілген (азайтылған) курстық бағам сомасына сәйкес болуы керек ... ... ... ... ... да ... бойынша табыс көздерінің бухгалтерлік есеп шоттарында толыққанды көрініс ... да ... ... Бұл үшін зерттеледі: негізгі құралдарды сату бойынша табыс көлемі, ... да ... сату ... ... (материалдық емес активтер, материалдық құндылықтар, валюталық құндылықтар, құнды қағаздар және басқа да ... ... ... ... ... өндірістік қорлар мен дайын өнімді қайта бағалау ... ... ... ... айыппұл мен өсімпұлдар, есепті жылы анықталған өткен жылдар табысы, валюталық шот пен шет ел ... ... оң ... айырмашылықтары.
5610 шотындағы кірістер мен шығыстар көрініс табатын алғашқы құжаттар мен есеп жазбаларының барлығы жаппай тексеріске ұшырайды: жойылған ... ... ... ... ... ... есеп ... кезіндегі күмәнді қарыздар сомасы; ішкі себептерге байланысты кінәлі адамдар есебінен болатын өнімнің тұрып қалуына байланысты орны ... ... ескі ... ... ... ... айыппұл, өсімпұл және басқа да санкция түрлері;есепті жылдың және өткен кезеңнің қайтарылмайтын қарызын есептен шығару ... ... ... пен ... жетіспеушіліктерді есептен шығару бойынша шығындар;валюталық шоттағы және шет ел валютасы операциялары бойынша теріс бағамдық айырмашылықтар.
Аудиттің негізгі міндеттері ... ... ... ... әр ... ... қаржыландыру режимінің орындалуын бақылау;
-жоспарда бекітілген кірісті қолданудың нақтылы жұмсалуындағы ауытқуларды анықтау;
-кәсіпорынның өзіне тиесілі табыс бөлігі мен ... ... ... ... ... ... ... бастапқы мәлімет болып келесілер табылады:қаржылық жоспар, №15 және №8 журнал-ордерлер, Бас ... жыл ... және ... ... ... ... кірістерді қолдану операциялары бойынша алғашқы құжаттар, бухгалтерлік баланс және №2 форма.
2. 10 ... ... ... құру ... аудиті және анализі
Жылдам шешім қабылдаудың негізі-толық және маңызды ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылады. Бұған есепке алу мен есеп беру ... қол ... ... беру деп ... ... кезеңдегі қаржылық-шаруашылық қызметін кешенді түрде сипаттайтын барлық көрсеткіштер жүйесін айтамыз. Есеп беру ... ... есеп ... ... сатысы болып табылады.
Қаржылық есеп берудің мақсаты өз пайдаланушыларына заңды тұлғаның қаржылық жағдайы туралы сенімді, мәнді және ... ... беру ... табылады. Қаржылық есеп берудің пайдаланушыларының қатарына потенциалды ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдар, т. б. кіреді.
Қаржылық есеп беру басқарушы органдардың жұмысын және ... ... ... және ақша ... ... ... ... несие беру бойынша шешімдерге және инвестициялық шешімдерді қабылдауға пайдалы ... ... ... беру ... кәсіпорынның тиімділігін бағалау үшін, сондай-ақ шаруашылық қызметін ... үшін ... ... ... ... қоса, есеп беру кәсіпорынның шаруашылық қызметін жедел басқару үшін ... және ол ... ... ... мен болжау үшін басты база болып табылады.
Есеп беруге қойылатын негізгі талаптар: кәсіпорын қызметінің нәтижесін анық және обьективті ... ... ... ... ... ... үйлестіру, бухгалтерлік пен жедел-статискалық есеп берудің сабақтастығын сақтау, әдістемелік және басқа да ережелерді сақтау болып табылады.
Қаржылық есеп ... ... ... болып:
Есептеу. Қаржылық есеп беру есептеу қағидасының негізінде жасалады, соған сәйкес өнім жөнелтілген, жұмыс атқарылған кезінен бастап, олардың төлену ... ... ... ... ... ал ... мен ... орын алған кезден бастап танылады.
Толассыздық. Субъект өз қызметін жақын ... ... ... және ... ... көз жетерлік болашақта пайда болуын да мақсат тұтпайды.
Түсініктілік. Қаржылық есеп ... ... ... ... түсінікті болуы тиіс.
Маңыздылық. Қаржылық есеп беруді ... ... ... ... ... қаржылық, шаруашылық, жедел жағдайларын бағалаған кезде олардың қабылданған шешіміне ... ... өз ... ... ... ... Қаржылық есеп беру негізінде қабылданған экономикалық шешімдер олардың ұғымдарының дұрыстығына немесе дұрыс еместігіне әсер етуі мүмкін.
Дұрыстық. Есеп беру ... анық ... ... ... егер де ол ... ... немесе күні бұрын пішілген ойлар болмаса.
Шындық пен алалықсыз ... ... есеп беру ... ақша ... қозғалысы, операцияның нәтижесі, қаржылық жағдайы туралы пайдаланушыларға шындық және алалықсық ... ... ...
Бейтараптылық. Қаржылық есеп беруде берілген ақпараттар күні бұрын ойластырылған мәліметтен алшақ болуы ... яғни ... ... ... ...
Сақтық. Кез келген шешімді қабылданған кезде сақтық ... ... жөн, ... ... ... мен ... сондай-ақ міндеттемелер мен шығыстың қайта бағалануына барынша жол бермеу керек.
Аяқтау және салыстыру. Қаржылық есеп берудегі ... ... ... ету ... ондағы мәліметтер толық болуы тиіс. Ақпараттың пайдалылығы мен мазмұндылығын арттыру үшін бір есептік кезеңі екінші бір ... ... ... ... ... ... ... қаржылық есеп беруін , оның әртүрлі есептік кезеңмен салыстыру мүмкіндігін қалыптастыру керек, өйткені оның көмегімен қаржылық жағдайдың тенденциялық өзгерістерін ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі артады.
Қаржылық есеп беру кәсіпорынның инвестициялық саясатын жасауға, несиелеу аясын ... ... ... ақша ... ағынын бағалауға және олардың басқарушы органдарының қызметіне қажет ақпаратмен қамтамасыз етуге өз септігін тигізеді.
Қаржылық есеп пайдаланушылар үшін айқын, ... ... және ... ... ашуы ... ... ... кезде түсініктеме хаттамасында баптардың жіктемесі мен ақша қаражаттары туралы ... ... ... ... ... түсін керек.
Қаржылық есептілік құрамын қамтиды:
1. Бухгалтерлік ... ... мен ... ... есеп беру
3. Ақша ... қозғалысы туралы есеп
4. Меншікті капиталдағы өзгерістер туралы есеп беру
5. Түсіндірме жазба
Жылдық қаржылық ... ... ... ... ... 1 ... 31 желтоқсанына дейінгі аралық болып табылады.
Субъектілер ... ... ... төмендегілерге ұсынады:
-құрылтайшы құжаттарына сәйкес меншік иелеріне;
-тіркелу орнына байланысты мемелекеттік статистика ... ... ... және ... ... баланс-кәсіпорынның жылдық есеп беруінің негізгі үлгісі.
Бухгалтерлік баланста кәсіпорында бар активтер, меншікті ... және ... ... ...
Баланс жасалғанға дейін есепке алу тізімдеріндегі барлық синтетикалық шоттары бойынша толтырылған айналымдар мен қалдықтарды талдау есебінің деректерімен ... ... ... ... және ... баланстардың деректерін салыстыру үшін жыл басындағы бекітілген баланс баптарының номенклатурасымен және бөлімдер мен баптардың топтамаларымен ... ... ... номенклатурасында өзгерістер болса) сәйкестендірілуге тиіс. Баланс Бас кітапта не Бас ... ... ... ... ... ... толтырылған қалдықтар негізінде жасалады.
Баланс екі бөлімнен тұрады: ... және ... ... айналым қаражатының және айналымнан тыс активтердің синтетикалық шоттары бойынша толтырылған қалдықтарды; пассивте міндеттемелер мен меншікті капиталды көрсетеді. ... ... ... мен міндеттемелер қысқа және ұзақ мерзімді болып ... ... ... ... ... тыс шоттарда есепке алынатын қолда бар құндылықтар туралы анықтама келтіреді. Анықтама баланстан тыс ... ... ... есеп ... ... ... ... Есепті жылдың аяғында баланс баптарының деректері белгіленген тәртіп бойынша жүргізілген түгендеу арқылы расталуға тиіс.
Бухгалтерік баланстағы мәлімет мына баптарды қамтуы ... ... емес ... ... ... ... Тауарлы-материалдық қорлар
5. Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер берешектері, дебиторлық берешек
6. Қаржылық инвестициялар мен ақша қаражаттары (жолдағы ақша, банктегі арнайы шоттағы ... ... ... ... ... ... ақша, кассадағы ақша)
7. Жарғылық капитал және басқа да меншікті капитал
8. Жеткізушілер мен ... ... ... да ... ... Қарыздар
10. Бюджетпен есеп айырысулар
11. Резервтер
12. Ұзақ мерзімді міндеттемелер, сыйақы бойынша төлемдерді ... ... ... мен ... ... есеп беру кәсіпорынның есепті жылдағы қаржылық нәтижесін сипаттайды.
Кірістер мен ... ... есеп беру мына ... қамтиды:
* дайын өнімді өткізуден табыс (тауарлар, жұмыс, қызмет). Дайын өнімді өткізуден ... ҚҚС, ... және ... да ... ... ... ... қайтарылған тауарлардың сомасын, сатып алушыға ұсынылған сатылымдардан жеңілдіктерді алып тастаған сомамен көрініс табады. Бұл бап ... ... ... ... табыс анықталады;
* Өткізілген дайын өнімнің өзіндік құны (тауарлар, жұмыс, қызмет) экономикалық мазмұнына қарай ... ... ... топтастырылған өнімді өндірумен байлансты нақты шығындарды қамтиды: материалдық шығындар, еңбекақы төлеуге байланысты шығындар, сақтандыруға аударымдар, ... ... ... ... да шығындар;
* Жалпы табыс. Жалпы табыс дайын өнімді өткізуге байланысты қаржылық нәтижені көрсетеді және негізгі қызмет нәтижесінде алынған дайын ... ... ... пен өткізілген дайын өнімнің өзіндік құнының айырмасымен анықталады;
* Кезең шығындары:
жалпы және әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... дайын өнімнің өндірістік өзіндік құнына қосылмайтын шығындар.
* Негізгі қызметтен түскен кіріс. Негізгі қызметтен ... ... ... ... ... құн салығын, акциздерді және басқа да салық түрлерін, міндетті төлемдерді және қайтарылған тауарлар сомасын, бағадағы жеңілдіктер сомасын ... ... ақша ...
* ... емес ... ... Негізгі емес қызметтен кіріс-бұл айналымнан тыс активтерді өткізу, құнды қағаздарды асыра бағалау және т. б.
* ... ... ... ... ... ... ... Салық салуға дейінгі негізгі қызметін сальдоланған қаржылық нәтижесі көрсеткіштерді есептеу жолымен анықталады:негізгі қызметтен түскен кіріс және ... емес ... ...
* Табыс салығы. Табыс салығы №11 бухгалтерлік стандартымен анықталады.
* Салық салынғаннан кейінгі негізгі қызметтен түскен кіріс табыс ... мен мен ... ... ... ... ... ... түріндегі есептеу жолымен анықталады.
* Төтенше жағдайлардан түскен табыс ... Бұл ... ... ... шегеріп тастағандағы төтенше жағдайлар нәтижесінің сальдолануымен анықталады.
* Таза ... ... Бұл ... есеп беру кезеңіндегі заңды тұлғаның алатын сальдоланған нәтижесі.
Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есептілік. Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп беру-бұл ақша ... мен ... ... ... ... мен шығысталуы. Есеп берудің негізгі мақсаты мәлімет ... ... ... ... тұлғаның ақша қаражаттарының келіп түсуі мен шығысталуы туралы;
2. Есепті жылғы заңды тұлғаның ... ... және ... ... ... туралы.
Операциядан түсетін ақша түсімдері негізінен кәсіпорынның табыс ... ... ... барысында пайда болады.
Инвестициялық қызмет-бұл ұзақ мерзімді активтердің және ақша эквиваленттеріне қатысы жоқ басқа инвестициялардың сатып алынуы немесе ... ... ... ... ... ... ... мен қарыз қаражаттарының мөлшері мен құрамындағы өзгеріс болып табылатын қызмет.
Ақша ... ... ... есеп беру екі ... ... тікелей және жанама әдіс.
Тікелей әдіске басымдылық беріледі, өйткені ол болашақ ақша түсімдерін бағалауда тиімді болатын ақпаратпен қамтамасыз етеді, ал оны ... әдіс бере ... ... ... ... кезде ақша қаражаттарының барлық түрдегі түсімдері мен олардың төлемдері ... ... екі ... алынуы мүмкін:
Біріншіден, журналдар, қосымша ведомостер бойынша ұйымның есептік жазуларынан;
Екіншіден, сату көлемін, ... ... ... құнын және есепті кезең ішінде тауарлы-материалдық қорларды, ... және ... ... ... ескеріп, шаруашылық қызметтің нәтижелері туралы есеп берудегі басқа баптарды түзету жолымен;
Басқа да ақшалай емес баптардан;
Инвестициялық ... ... ... жөніндегі қызметтен болған ақша қаражаты қозғалыстарының нәтижесінде ақша әсері туындайтын басқа баптардан. Жанама әдіс бойынша операциялық қызметтен алынған ақша ... таза ... таза ... ... зиянды түзету жолымен анықталады. Мұндағы ескерілетіндер:
-есепті кезең ішінде тауарлы-материалдық қорлардағы және операциялық қызметтен алынған дебиторлық және кредиторлық берешектерде ... ... ... ... ... бөлінген пайда сияқты ақшалай емес баптар;
-инвестициялық қызметтен, сондай-ақ қаржыландыру жөніндегі қызметтен алынған ақша ... ... ... алынған ақша әсері туындайтын өзге де баптар. ... ... ... ақша ... мен олардың эквиваленттерінің маңызды сомалары ашылып көрсетіледі.
Меншікті капиталдағы өзгерістер туралы есеп ... ... ... ... ... есеп беру ... ... капиталының қозғалысы мен жағдайы туралы, жарияланған капиталдағы, төленбеген және қосымша төленген капиталдағы өзгерістер туралы, сонымен ... ... ... және ... ... (залалдың) құрылуы туралы көрсеткіштерді қамтиды.
Түсіндірме жазба қаржылық есеп беруде:
1. қаржылық есеп беру мен есеп саясатының дайындалу негізі ... ... ... БЕС ... ететін, қаржылық есеп берудің басқа жерінде көрсетілмеген ақпаратты ашып көрсетеді;
3. ... есеп ... ... ... ... сенімді көрініске қажет қосымша ақпараттармен қамтиды.
Түсіндірме жазба реттелген ... ... ... ... ... ... бабына қатысты мәлімет түсіндірме жазбада болса, сол ... ... ... ... тиіс.
3 Басқару есебі және аудит
3. 1 Өндірістік шығындардың есебі және аудиті
ЖШС-нің басқару органы болып ... ... ... ... жұмысын ұйымдастырады және басқарады, сонымен қатар кәсіпорынға жүктелген міндеттердің орындалуы, ... ... үшін ... ... ... қол ... бас бухгалтер жұмыс атқарады. Бас бухгалтер бухгалтерлік бөлімге жетекшілік ... ... ... ... ... қаржылық жоспар жобаларын құру, ақша қаражаты операцияларының реттелуін қадағалау, өз айналым құралдарының ... ... және ... ... ... ақша ... қозғалысы жөніндегі есеп беруді әзірлеу, салық саясаты мен ... есеп беру ... ... ... кәсіпкерлік қызметтері жөнінде уақтылы толық және сенімді ақпаратпен қамтамасыз ету, ... ... ... құру және ... ... өндірістік шығындардың есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың басты міндеттері: өндірілген өнім, орындалған жұмыс және көрсетілген қызметтің көлемін, ... және ... ... сонымен қатар бұл көрсеткіштер бойынша жоспардың орындалуын қадағалау; өндірістегі өнімнің нақты шығындарын есептеу және шикізаттың, ... ... және ... да ... ... ... бақылау; өндіріске және басқаруға арналған шығындар жоспарының орындалуын бақылау. Шығындар анализі ... ... ... ... тым ... болатынын не болмайтынын нақтылауға, сондай-ақ баға белгілеу, шығындар жөніндегі ақпаратты алдағы уақытта қалай қолдануға ... ... ... ... реттеуге болатынын, табыстың шынайы деңгейін қалай жоспарлауға болатынын анықтауға көмектеседі.
Кәсіпорынға басқару есебі жүйесін енгізу келесі оң ... қол ... ... ... қызметінің шынайы табыстылығын анықтап, соған сәйкес инвестициялық ресурстарды экономикалық негіздеп бөлу;
-кәсіпорынның іскерлік белсенділігінің қаржылық ... әсер ету ... ... яғни сатылым, тұрақты және тұрақсыз шығындар көлемінің ... орай ... ... ... ... ... ... ол кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы мен төлем қабілеттілігін көтеруі әбден мүмкін.
ЖШС-гі өндірістік ... ... үшін 8110 , 8120 , 8210 , 8310 , 8410 , 8415 , 9010 , ... ... 9011 , 9012 , 9020 , 9021 , 9022 ... ... және өнімнің шығарылуын есепке алу мен бақылау жасауды қамтамасыз ету үшін мынадай есеп регистрлері пайдаланылады:
ведомосы, онда 8110, 8210 және 8310 ... ... ... шығындар есепке алынады. 8110, 8210 және 8310 шоттарының есебі компьютерлендірілген кезде олар бойынша тиісті машинограмма қолданылады.
ЖШС-нің ... ... ... ... жоспарының 1010-9020 шоттарының есебін жүргізіп, есептің Бас ... ... ... және ... есеп ... ... ... өндіріс шығындары туралы ақпаратты қорытып, өзіндік құнды калькуляциялайды, өндіріс ... ... мен ... талдап және олардың орындалуын бақылайды, өндірістегі жартылайфабрикаттардың қозғалысын ... ... ... ... ... ... жоспарлық және талдамалық жұмыстарын атқарады.
Жұмысшы шоттар ... ... ... ... ... ... нақты жасаған шығындар туралы белгілі бір ақпараттардың бөлігін көрсетеді, оны шолып, шығарылған ... ... ... ... құн ... ... ... болады, сондай-ақ өнім бірлігі деп есептелінеді. Әрбір бөлімше өз кезегі бойынша үш категорияға жіктеледі:
-шығындарға кеткен тікелей ... ... ... ... ... ... ... шығыстарға кеткен материалдар соңғы өнімнің құрамына (яғни, оның құнына) ... да ... ... ... Мысалы, автомобиль өндірісі үшін болат немесе жиһаз өндірісі үшін ағаш ... ... ... ... ... ... жұмсалған тікелей шығындар-бұл өнімді дайындауға тікелей қатысқан өндіріс жұмысшыларына есептелген ... ... ... аударымдарды қоса есептегенде) болып табылады. Мысалы, толассыз өндірісте жұмыс істейтін операторлардың немесе металл ... ... ... ... ... тағы ... осы ... тікелей еңбекақылар жатады.
ЖШС-гі өнімнің өзіндік құнына ... ... ... мен ... ... негізгі құралдардың эксплутациялық шығындары.
3. негізгі құралдардың ...
4. ... ... еңбекақысы.
Осы мәліметтерге сәйкес аудитор олардың дұрыс есептелуін ... Ол үшін ... ... келіп түсуі актісі, жұмыс жасау уақытының табельі, ... ... ... ... ... ... өнімнің өзіндік құнына кіретін шығындарды талданылып, аудитор материалды есебін тексереді. Сонымен бірге аудитор тауарлы-материалдық ... ... мен ... ... ... ... ... есептен шығару тәртібін тексереді.
ЖШС-гі өнімді өндіру шығындарының аудиті кезінде аудитор сонымен бірге өндірістегі ... ... бар ... ... ... тұлғаларды міндеттерінің орындалуын қарастырады. Есепті кезеңінің соңында аудитор шығындарды есептен шығару дұрыстығын және өндірілген өнімнің шоттарда ... ... ... ... ... ... өту ... жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің шаруашылық қызметімен, атқаратын қызмет түрлерімен, ... ... ... ... ... ... шектеулі серіктестігі дербес коммерциялық ұйым болып табылады. Ол өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясы, ... ... ... ... Заңына және кәсіпорын жарғысына сәйкес жұмыс істейді.
жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 2013 жылы 12 ... ... ... ретінде мемлекеттік тіркеуден өтті. Мәртебесі-коммерциялық ұйым. 2013 жылы 27 желтоқсанда Орал қаласының Салық ... ... құн ... ... ... ... ... атауы-
. Серіктестік қызметінің мәні болып мыналар табылады:
-металл және құрылыс заттарды сату;
-тұрғындарға ақылы қызмет көрсету;
-құрылыс, құрылыс жөндеу, монтаждау жұмыстары;
-көлік қызметі;
-құрылыс материалдары мен ... ... ... ... ... ... , лизингтік қызметі;
-импорттық-экспорттық операциялар;
-сыртқыэкономикалық қызмет.
Өндірістік тәжірибеден өтудегі негізгі мақсатым кәсіпорынның қаржы шаруашылық ... ... ... ... жинақтап, барлық кәсіпорында орындалатын операциялардың уақтылы есепке алынып, бақылау жасау жүргізуімен жете таныстым.
Өндірістік тәжірибеден өту есеп ... ... ... ... маңызды элементі болып табылады. Тәжірибе барысында теориялық білімді іс-жүзінде іске асыра білдім деген ойдамын. Тәжірибе барысында кәсіпорынның ұйымдық құрылымымен таныстым, ... ... ... ... міндеттер бөлінісінің және есептік - аналитикалық қызметтер құрылымымен;құжат айналымы реті және инструкциялы материалдары, осы ... ... өз ... ... ... ... қолданудың мүмкіндігімен;кәсіпорынның есеп саясатымен таныстым.
жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің құжаттарының толтырылу үлгілерімен, соның ішінде:төлем құжаттары, кіріс, шығыс құжаттары, счет-фактура т. б. ... ... ... ... өз ... қолданатын 1С Бухгалтерия (8. 3) бағдарламасын жете меңгердім.
Бүгінгі таңда ел экономикасының нарықтық жолға көшіруіне байланысты жаңа кәсіпкерлік қызметтердің пайда бола ... ... ... ... мен ... ... ... мен рөлі арта түсуде. Нарықтық жағдайға қарамастан жауапкершілігі шектеулі ... ... есеп пен ... ... өзіне тиеслі қаржыларын заңды тиімді және мақсатты ... ... ... ... Осыған байланысты кәсіпорын экономикалық мақсаттың тиімді жүзеге асуына және өркендеп дамуына ықпал етіп отыр. Кәсіпорынның табысы мен шығысының есебі қаржылық ... ... ... ... ... ... Табыстың дұрыс жіктелуі ақпаратты пайдаланушыға компанияның операцияларын дұрыс түсінуіне мүмкіндік ... ... ... дұрыс ұйымдастыру үшін операциялық қызметтен алынатын және операциялық емес қызметтен алынатын табыстарды бөліп ... ... ... ... ... ... ... алғанда табысты тану мерзімі негізгі сұрақ болып табылады. Табыс қағидасына сәйкес, есепті кезең табысы өлшеніп танылғаннан кейін дәл осы ... ... ... тану үшін сәйкес келу қағидасы қолданылады.
Әр кәсіпорынның алға қойған мақсаты, белгілі бір атқаратын қызметі және қоғамда алар орны бар және ... ... ... ... ... және басқа да нормативтік актілерге сүйене отырып жұмыс атқарады.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Іс-тәжірибеден есеп беру
Көлемі: 83 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қызметкерлермен еңбек ақы бойынша есеп айырысу37 бет
Энтеровирусты инфекция6 бет
Қойдың жұқпалы энтеротоксемиясы27 бет
Қойдың инфекциялық энтеротоксемия ауруының патологоанатомиялық өзгерісі мен диагностикасы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь