Отбасы тәрбиесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.5
1. БАЛАНЫҢ ПСИХИКАЛЫҚ ДАМУЫНДАҒЫ ОТБАСЫ ТӘРБИЕСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ҚАЛЫПТАСУ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1. Отбасы тәрбиесі түсінігі мәні мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6.8
1.2. Отбасы тәрбиесінің құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9.14
2. ҚАЗАҚ ХАЛҚЫНЫҢ ОТБАСЫ ТӘРБИЕСІ
2.1. Халык ауыз адебиеті мен шығармашылығы арқылы отбасында тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15.20
2.2. Отбасында жеке тұлғаны жан жакты дамытудың негізгі принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21.25
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26.27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
Қазақ елінің дербестігінен туындайтын әлеуметттік-экономикалық қажеттіліктерге қарай білім алу туралы заң жеткіншектерді салауытты саналы, сауатты өмірмен еңбекке тәрбиелеуге бағытталған, оқытудың мазмұны мен формасын жаңалауға, оларда ұлттық мәдение және аймақтық ерекшеліктерге орай нақтылауға, қажеттілікке қарай түзетулер жасап, қазақ тілінде оқытатын мектептерді қайта құруға жетелейді.
Отбасындағы білім үздіксіз білім беру жүйесінің алғашқы басқышы екенін ескере отырып, оқушығы белгілі бір көлемдегі білім-білік дағдыларды меңгертумен бірге табиғат, адам, қоғам айналаны қоршаған дүние туралы танымын қалыптастыру, оның жеке басының қасиеттерін жан-жақты дамыту, жоғары адамгершілік принциптерге тәрбиелеу бүгінгі күннің басты талабы.
1. Ә. Меңжанова Мектепке дейінгі педагогика Алматы, 1992
1. Ф. Жұмабекова Мектепке дейінгі педагогика Астана, 2008
2. В.С. Мухина 6 жастағылар мектепте Алматы, 1989
3. С.А. Веретенникова Мектеп жасына дейінгі балаларды табиғатпен таныстыру Алматы, 1989
4. Н.Л. Татурова Мектепалды бағдарламасы Алматы, 2001
5. К. Б. Сейдалиев Тәрбие теориясы Алматы, 1986
6. Қ. Жарықбаев Қазақтың тәлім тәрбиесі Алматы, 1995
7. С. Ұзақбаева Тамыры терең тәрбие Алматы, 1995
8. Ә. С. Әмірова Балаларды әдебиет арқылы адамгершілікке тәрбиелеу Алматы, 1998
9. С. Ғаббасова Халық педагогикасының негіздері Алматы, 1994
10. Е. Сағындықова Типтік оқыту мен тәрбиелеу бағдарламасы Алматы, 2000
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
.......................................3-5
1. Баланың психикалық дамуындағы отбасы тәрбиесінің теориялық ... ... ... ... мәні ... ... ... Қазақ халқының отбасы тәрбиесі
2.1. Халык ауыз адебиеті мен ... ... ... ... жеке ... жан ... дамытудың негізгі
принциптері.................................................................
.................................21-25
Қорытынды...................................................................
..........................26-27
Пайдаланылған
әдебиеттер..............................................................28
І Кіріспе
Қазақ елінің дербестігінен ... ... ... ... алу туралы заң жеткіншектерді салауытты саналы,
сауатты ... ... ... бағытталған, оқытудың мазмұны мен
формасын жаңалауға, оларда ұлттық ... және ... ... ... қажеттілікке қарай түзетулер жасап, қазақ тілінде оқытатын
мектептерді қайта құруға жетелейді.
Отбасындағы білім ... ... беру ... ... ... ... отырып, оқушығы белгілі бір көлемдегі білім-білік ... ... ... ... қоғам айналаны қоршаған дүние туралы
танымын ... оның жеке ... ... жан-жақты дамыту,
жоғары адамгершілік принциптерге тәрбиелеу бүгінгі ... ... ... ... қоғамдағы болып жатқан өзгерістерді демократияландыру,
ізгілендіру процестері баланың еркін дамуын белсенді, шығармашыл болуын
талап етеді. ... ... ... өмірде кездескен сан түрлі сезімінің
және оның жалпы дамуының деңгейіне байланысты. Өсіп келе ... ... ... ... ... тәрбиелейтін отбасы мен мектеп
ішіндегі басты тұлға-мұғалім болып табылады. ... ... ... үлгерімі жолында күш-жігерін салып еңбек еткенде ғана бұл міндеттерді
орындай алады.
Балаларды дамытудың ... ... ... ... мен ... ғана ... ... бірге баланың маңызды психикалық қызметтерін,
ақыл-ой қызметінің тәсілдерін қалыптастыруға мүмкіндік беретін оқу процесін
жолға қою, оқушыларға қолданатын ... мен ... ... болып
табылады.
Шынымен-ақ оқушылардың тәрбиесіндегі қателікті байқап сол қатенің мән-
мағынасын түсіндіріп, ойлау жүйесіндегі ... ... ... ... білу үшін ... ... ... теориялық білім
керек. Сол себептен тәрбие практикасында бұл бір ... ... ... ... ... тәрбиесін дамытудың әдіс-тәсілдері арқылы
олардың бойында жақсы тәрбиені қалыптастыру және тиімді жолдарын іздестіру
мәселесі ... ... ... мен ... ... тұрған негізгі
міндеттердің бірі ... ... ... ... ... ... Ата-ана беретін тәлім мен тәрбиенің мақсаты-баланың жасын,
жеке ерекшелігін, психологиялық ... ... ... ... ... ... Көздеген мақсатқа жету үшін отбасындағы тәрбие
төмендегі міндеттерді шешеді.
- Отбасында баланың өсуіне, денсаулығына қамқор ... ... ... ... ... үй шаруашылығындағы еңбекке
құлшынысын арттыру, өзіне-өзі қызмет етуге үйрету
- Отбасы мүшелерімен тіл табысып, дұрыс қарым-қатынас ... ... ... кішіге қамқор болуға үйрету
- Әдебиетке, өнерге ,мәдениетке тәрбиелеу
- ... ... ... ... ... ... ... асу үшін бала дүниеге келген күннен
бастап отбасында, қоғамдық орындарда, мектепте ... ... ... ... ... ... өз ... келешегін ойлауға
тиіс. Кейбір ата-аналардың өздерінің тәрбие нормаларын бұзуы ... ... ... ... бала тәрбиесінде, әсіресе отбасы тәрбиесінде
көрініс табады.
Балаларды тәрбиелеу-біздің өміріміздің маңызды ... Олар ... ... азаматтары және дүние жүзілік әлемдік азаматтары.
Отбасында барлық адамның өзара алға ... ... ... ... ... Әке ... ана үлгісі үлкнедердің кішіге үлгісі-сенімді
құрал. Баланы отбасындағылардың ұнамды үлгісінде тәрбиелеуге жету ... ... ... ... әдеп ... ... ... да әдептілік қағидаларды орындауға жаттықтырудан алып,
баланы әдептілікке дағдыландырған.
Курстық ... ... ... ... ... ... қазақ
тәрбиесінің құндылықтарын үйрету мен отбасы тәрбиесінің маңызын ашу ... ... ... берілген тақырыптың теориялық сипатын ашу;
- отбасы тәрбиесі туралы түсінік беру;
- қазақ ... ... ... ... ... мектеп жасына дейінгі балалардың отбасы тәрбиесінің мәнін көрсету;
Курстық жұмыстың құрылымы: кіріспе, негізгі ... ... ... әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. Баланың психикалық дамуындағы отбасы тәрбиесінің теориялық қалыптасу
аспектілері
1.1. Отбасы тәрбиесі түсінігі мәні мен маңызы
Бала үшін ... ... да, аса ... ... қалыптасу
көзі. Осыдан отбасында қабылданған көзқарастар, салт-дәстүрлер, ұстанымдар,
әрекет-қылық үлгілері ... ... ... ... оның ... ... сипатын қалайды.
Отбасында балаларды тәрбиелеудің әдістері – бұл ата-аналардың
санасына және мінез-құлқына ... ... ... ... Олардың өздерінің ерекшеліктері бар: ... ... және ... ... ... балаға жекелік
әсер, әдістерді таңдау ата-аналардың педагогикалық мәдениетіне байланысты.
Отбасы тәрбиесінің әдістері: сендіру ... ... жеке ... мадақтау (мақтау, сыйлық, балалар үшін қызықты
перспектива) жазалау ... бас ... ... ... бермеу
денелік жазалау). Кейбір отбасыларда педагогтардың кеңесі бойынша
тәрбиелеушілік ... ... ... ... ... ... ... баршылық: сөз,
ата-ана беделі, оқу, табиғат, үй тұрмысы, ұлттық салт-дәстүр, қоғамдық
пікір, отбасының рухани және ... ... күн ... ... ... ... ... қоғамда барған сайын отбасы дағдарысы көріне түсуде және ... жолы әлі де ... ... бір көрінісі отбасы өзінің басты
функциясы, яғни бала тәрбиелеуді жүзеге асыруда.
Отбасының тәрбиелік әсерін арттырудың жолдары: ... ... ... діни ... және ... ... ... фондылармен қоғамдық ұйымдармен жұмыстарын үйлестіру.
Отбасы белгілі қызметтерді атқарады:
- ... ... ... ... (тек жалғастыру тума әрекеті, перзентті
болу, оларды ... мен ... ... ... ... (ортақ шаруашылық және қаржы ... ... ... және ... ... ... тәрбиелеу (отбасы, оның әрбір ... ... ... жасау отбасы ұжымының өз мүшелеріне жеке-дара ықпал жасап
баруы; ... ... ... ... мен ... баулу);
- қарым-қатынас құру-отбасы ішіндегі қатынас түзу, (отбасының басқа
адамдармен, жанұялармен, әлеуметтік топтармен байланысын ұйымдастыру);
- қайта ... келу ... бос ... ... ... ... ... мүшелерінің күш-қуатын денсаулығын
қайта тіркеу шараларын қамтамасыз ету);
Отбасылардың өздеріне тән ерекшеліктеріне орай топтасуы ... ... үш ... ... ... екі әулетті отбасылар-ата-аналар және балалар; бір балалы, көп
балалы отбасылар, толық болмаған, яғни ата-анасының біреуі жоқ, ... тағы ... ... ... ... және даму жағдайларына
байланысты.
Әкімшіл ... ... не ... мен ... ... ... тыс ... сипатталады. Сырттай бұл
дөрекі қылық пен тұрпайы, жалған сөзден ... ... ... пен ... ... ... етеді.
Адамгершілікті қатынас түрі ата-аналардың бала тұлғасына болған
сыйластық, құрметімен, оның ... ой ... ... өзіндік
дербестігімен шектелмейтіндігімен еленеді. Мұндай отбасылар балалар ... түре ... өз ... ... тұсауламайды, оның шығармашыл
ынтасының дамуына көмектеседі. Бұл отбасы жағдайында бала өзін ... ... ... әрекет қуанышына бөленіп, ат-анасымен бөліседі,
олардан қорықпайды, ... ішкі ... ... ... ... ... кеңесетерін тыңдауға асығады, өз қадір мәртебесін сезінеді.
1.2. Отбасы тәрбиесінің ... ... ... институт ретінде отбасы
дамуының жағдайы және негізгі үрдістері болып табылады. ... ... ... ... осы процестің баланың тұлғасының
құрылуына әсері.
Ата-аналар - өз ... ... ... Отбасында тәрбиелеу
мәселесі педагогика назарын көптен бері өзіне ... ... ... ролі мен ... ең ... рет ... берген Я. А.
Каменскийдің бүкіл дүние ... ... «Ана ... деген кітабы болатын.
Ата-налара балаларын тәрбиелей отырып, бала тәрбиелеуде ... ... ... ... екенін естен шығармауға тиіс. Егер де ата-налар
тәрбие мақсатын ... ... ... ... ... өз ... орындай алады. Ата-налар кейде барлығы бірдей ... ... ... ... ... бермейді.
Тәрбиенің мақсаты мен құралдарын белгілей отырып, ... ... ... ... ... ... үшін ... өсіп келе
жатқанын ұмытпағаны жөн. Ата-налар мынаны да ұмытпаған жөн, ... ... ... ... ... өз ... ... азамат етіп
тәрбиелей алады. ... өз ... ... ... ... ... ... да ата-аналардың мінез-құлық үлгісі балаларға үлкен
тәрбиелік ықпалын тигізеді. Былай деп атап көсреткен А. С. ... ... ... ... тек ... ... ғана ... сонымен бірге олар үйінде болмаған кездерінде де, өзінің үлгі-
өнегелерімен де тәрбиелейді. Сондықтан балаларды дұрыс ... ... ... ... мен ... ... ... лайық болғаны маңызды.
Ата-налар балаларын қолпаштай бермеуі тиіс. Олар басқа балалармен
араласатын болсын, ... та ... ... ... ... ... ... тиіс. Балаларға кезінде көмек беріп, бағыт сілтеп отыруы тиіс, жиі-
жиі бақылау жасап, олардың ата-аналар берген ... мен ... ... ... тексеріп отыру керек.
Ата-аналар мен балалар арасындағы қарым-қатынас сипаттары балаларға
үлкен ықпалын тигізеді. Егер де ... ... ... ... ... өзара сыйластық басым болса мұндай жағдай турашыл, бүкпесіз
ашық, ілтипатты, өз ... ... ... даяр ... адамды
қалыптастыруға ықпал жасайды.
Отбасындағы тәрбиені үйдегі тәрбие деп те ... ... ... ... ... ... ... тәрбиесін зерттеу үшін бірін-бірі толықтыратын әдістері кешенін
қолданады:
- әдеби көздерді зерттеу, бақылау, әңгіме «педагогикалық консилиум»,
тәуелсіз міндеттемелер әдісі, шығарма ... ... ... ... ... ... ... зерттеу, құжаттарды зерттеу,
тәжірибелік жұмыс жүргізу тағы басқалар.
- Социлогиялық ... ... ... ... және
анкеталау, тестілеу, социометрия.
- Психологиялық әдістер: балалардың суреттері арқылы отбасын
зерттеудің ... ... және тағы ... ... ... ... әдістер: шкалалау, ранжирлеу, орташа шамасын есептеу
тағы басқа.
- Отбасы ... ... ... ... табуда әдебиетте,
музыкада, суреттерде, халық шығармашылығы еңбектерінде.
Отабсындағы тәрбие-қажетті нәтижеге жету мақсатындағы ата-аналар мен
отбасының басқа да мүшелерінің ... әсер ... ... ... бүкл ... бойы адам баласы тәрбиесінің құралы болып келеді.
Сондықтан ол адам үшін ең жақын ... ... ... ... ... ... мұралардың сақтаушысы.
Онда бала алғашқы рет өмір жолымен танысады, моральдық нормаларды игереді.
Сондықтан отбасы ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеудің әдістері-бұл ата-аналардың санасына
және мінез-құлығына мақстаты бағытталған педагогикалық әсердің тәсілдерді.
Олардың өздерінің ерекшеліктері бар: ... ... ... ... ... ... балаға жекелік әсер; әдістерді
таңдау, ... ... ... ... тәрбиесінің әдістері: сендіру, жеке өнеге, мадақтау, жазалау.
Кейбір отбасыларында педагогтың ... ... ... ... ... міндеттерді шешуде әртүрлі құралдар баршылық: сөз,
ата-ана беделі, оқу, табиғат, үй ... ... салт ... қоғамдық
пікір, отбасының рухани және моральдық ахуалы, күн тәртібі, әдебиет, спорт,
мейрамдар, символ, ... тағы ... ... ... ... ... қалыптасқан:
- баланы бар қалпында сүю, құрметтеу қажет;
- балаға әсер ететіні құрғақ сөз емес, оның ... ... ... шыққандығы мәнді;
- баламен қатынас оның жас ерекшелігіне сәйкес болуы шарт, сонда ғана
үлкендер мен кішілер арасындағы дау-дамай ... да, ең ... ... ... қолдануға болады;
- баланың не айтқысы келгенін түсініп алған жөн, ... ... ... ... бала жөнінде басқалар тарапынан айтылған сын пікірлерден
қорытынды жасаудан бұрын оның ... ... ... ... ... ... ... жөн, жұрт алдында өз беделіңді жоғалтамын
деген шошынудың қажеті шамалы, өз балаңның ... ... ... ... ... ... өзің үйреніп біліп ал;
- өз балаңызға қанша рет «жоқ» деп бетін ... мән ... ... ... ... Бала ... түгелдей тәуелді;
- бала жасына қарамай басыбайлы қадағалауды жек көреді. ... өз ... шын ... ... ... Бала табиғатынан ата-
анасын сүйеді;
- балмен өмір, тұрмыс жөнінде сұхбаттасып тұрған жөн, себебі
қателіктен еш бір адам қашып құтыла алмайды;
- баланы қиындықтар ... ... ... ... - ... ... ... тілін
дамыту, сөздік қорларын молайту, ауызша сөйлеуге үйрете ... ... ... ... ... қолдану, одан әрі күнделікті іс-әрекет
кезіндегі ... ... ... ... ... ... ерекше мән
берілген.
Мектеп жасына дейінгі кезеңдегі балалармен сөздік жұмысын ... ... ... ... бір ... ... есептелінеді.
Ойын баланың көңілін өсіріп, бойын сергітіп қана қоймай, оның өмір
құбылыстары жайлы ... де әсер ... ... ойын ... тез
тіл табысып жақсы ұғысады, бірінен-бірі ептілікті үйренеді. Оның үстінде
дене қимылы арқылы өзінің ... ... ... ... ... алдандыру, ойнату әдісі деп қарамай, жас ерекшеліктеріне сай
оларды көзқарасының, мінез - ... ... ... деп ерекше
бағалаған. Қазір бізге жеткен ойындарымыз: ... ... ... ... көне жыр- дастандарында ұлттық ойындар балаларды
тәрбиелеуде ерекше орын ... ... ... ... «Қобыланды»,
«Алпамыс», «Ер Тарғын» сияқты эпостық ... елін ... ... сүйіспеншілігіне бөленген ер жігіттердің ең алдымен ұлттық
ойындарда сайысқа түсіп, одан ... көп кісі ... ... ... палуандық, шабандоздық шеберліктерін көрсеткендері
айтылады. «Домбырамен күй шерту», «Аттың құлағында ... ... ... ... ... «Ақсүйек», «Тоғызқұмалақ», «Жұмбақ айтыс»,
«Асық ойнау» өте ерте ... ... ... Мұның өзі біздің ата-
бабаларымыздың ұлттық ойындарының ғасырлар бойы өмір сүргендігін ... ... жиі ... ... ... байқағыштыққа,
қырағылыққа, бытылдыққа, ерлікке, шапшаңдыққа ... ... ... ... ... зор тағы бір ... түрі – «Он бір қара
жұмбақ». Оның ... ... есеп ... қою ... ... ... ... Бөбектерді тәрбиелеуде де ұлттық ойындардың берері мол.
«Санамақ», «Жылдам айт», т.б. тартымды ойындарды үйрету,тіл өнеріне ... деп ... ... ... ойын үстінде бір-бірімен тез тіл
табысады. Ойынына қарап баланың психологиясын аңғаруға болады. Бес ... емес ... әр ... ... ... мінез-құлқы бірдей
емес. Балалар ойынында кейде  өлең-тақпақтар жиі кездеседі. Ол ... ... ... ... ... ептілікке баулу,
қиялына қанат беріп,ойын ұштау, өз бетімен іскерлікке, қысылған жерде дұрыс
шешім қабылдауға ... ... қоса ... ... ... жеңу ... ... бар. Жеңгендер әрі қарай өз биігінде қалуға тырысса, жеңілгендер
айып тартады. Ол көбінесе тақпақ айту, ән салу, би ... ... ... қай ойынның да түпкі нысанасы - балалардың бойында өнердің, білімнің,
тәрбиенің нұрын себу, өлең, ... ... ... ... аңғару қиын
емес.
2. Қазақ халқының отбасы тәрбиесі
2.1. Халык ауыз адебиеті мен шығармашылығы арқылы отбасында тәрбиелеу
Қазіргі заманда әр ... ... ... ... өсіп жатқан буынды
өзінің ана тілімен сөйлету — ұлттық қасиеттеріміздің дамуының бірден — ... ... ... ... ... ... ... негізгі
міндеттерінің бірі — халқымыздың ежелден келе жатқан салт — дәстүрлерін ана
тілінде түрлендіріп, сол арқылы баланың ... ... ... бөбектің өз ана
тілінде тілі шығып, осы тілде ойлау қабілетінің ... ... ... ... ... жолы. Ана тілінің қадір — қасиетін жастайынан түсініп
өскен баланың ... жаны ... ... пәк, ... ... сыпайы
болып өсетініне өмір тәжірбиесі куә. Міне, біздің кішкентай ботақандарымыз
тіл шұрайының шырын — ... ... өссе екен ... Сөз — ... ... үйрететін сөздер де қылыштай кесіп түсетін
өткір де дәл, сезімге әсер ... ... ... ... мен тездігін дамытатын, балалардың сөздік қорын ... ... ... ... ... ... ... білімді
меңгеруіне, қажетті білік пен дағдыларды қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Баланың өз ойын ... ... ... ... отбасынан бастап
қалыптасады.Оның алғашқы ұстазы ата-анасы, ... ... мен ... ... араласу, сөйлесу арқылы баланың тілі күн санап жетіле
береді. ... тілі ... бай ... ойы да ... кең ... бала ... ... күнінен байытып, ойын кеңейте ... ... ... ... ... ... ... Сөз
этикеті деген ұғым тек сыпайы сөйлеу немесе мәдениетті ... ... ғана ... ... арасындағы қарым — қатынасқа ұйтқы болып ... ... ... ... ... қолданылатын сөздер, сөз тіркестері,
тұрақты сөз орамдары, өзге де тілдік амал ... ... ... Сөз ... ... ... қарым-қатынас жасауы үшін,
оның сыпайы түрде жүзеге асуы ... ... ... ... ... үшін ... Белгілі бір әлеуметтік ортада, ... ... ... ... және т.б. ... бүлдіршіндердің өзге адамдармен өзара
қарым-қатынас жасауы алуан қырлы, сан түрлі болып келеді.Оларды санамалап
айтып тауысу мүмкін емес.Әйтсе де ... сан ... ... — қатынастың
типтік түрлері болады.Оларды, негізінен, мынадай басты — басты ... ... ... ... кешірім сұрау, жұбату, құттықтау,
тілек айту, ... ... ... ... т.б. Бұл ... әдетте,
тұйықталған тізбек емес, сондықтан басқа да ... ... ... ... ... ... ... қорларын дамыту ісінде
тәрбиешінің:
• балалардың сөздік қорларын дамыту;
• жаңа сөздерді меңгерту;
• үйреген ... ... ... әрі ... ... ... міндет
саналады.
Осы аталған міндеттерді тәрбиеші ... ... ... ... алып ... тиіс. Балалардың сөздік қорын ... ... ... орны ... ... ішінде ойын-баланың шын
тіршілігі. Ойын арқылы бала ... ... ... қызықтысына
ықыласы ауып, таңдап алады. Баланың бір ... ... ... ... Ойын бала тілінің дамуына ... ... ... ... жол ... Қай бала ... ойынмен өседі, өйткені
бала табиғатының өзі тек ойынмен байланысты. Ойын үстінде бала еш нәрсеге
тәуелсіз. Ол өзін ... ... Ал ... дегеніміз барлық дамудың
баспалдағы, бәрін білуге деген ... мен ... ... ... құштарлығы, сөйлеуі ойын үстінде қалыптасады.
Халық даналығында «Ойнай білмеген, ойлай да білмейді», «Ойында озган,
өмірде де озады» деген ... ... ... жүгінсек, мектепке дейінгі
жастағы баланың ойынға деген ... ... ... ... олар ... де ... ... Ойын барысында бала өзін
қоршаған үлкендер сияқты, өзінің сүйікті әңгімелері мен кейіпкерлері сияқты
өмір сүреді, әрекет жасайды.
«Алпамыс батыр» жыры қазақ ... ауыз ... ... және жырдың
қазақша бірнеше нұсқалары бар. М. Ғабдулин  «Алпамыс батыр» жырының жиналуы
мен зерттелуі тураы ... деп ... ... қазақ еліне, әсіресе
оңтүстік қазақтарына, ертеден таныс, көп заман ... ... айту ... көне ... бірі бола ... да, тек өткен ғасырдың аяқ кезінде ғана
хатқа түсіп, баспа жүзіне шықты. Жырдың бір вариантын алғаш рет ... ... ... ... кісі 1899 - жылы Қазан ... ... ... кейін жырдың осы варианты өзгеріссіз 1901, 1905, 1907, 1910,
1912, 1914, 1916 ... ... ... ... бұл ... ... әңгімелер Алпамыстың Гүлбаршынға үйленуі, Тайшық ... ... ... жайында болатын…» (М.Ғабдуллин,«Қазақ ... ... ... ... баспасы, 1974- жыл, 169 -170 беттер).
Алпамыс батырдың қалмақтармен соғысқан сәті жырда былай суреттеледі:
… Астында ... ... ... ... ... бала ... арқан,темір тор,
Жүн- жүн болған секілді.
Тағы шұбар бұлқынды,
Үстінде бала ... ... ... бала ... ... ... аузын ашады.
Біріне бірі қарамай,
Қақпаға құлып сала алмай,
Бет бетімен қашады.
Алдыңғы жағын қалмақтың
Арт жағы келіп ... ... ... ... ... ... ханына
Алпамыс берен айқасты.
Қарсыласып қалысты,
Тайынбай найза салысты.
Біріне бірі ылағып,
Екі ... ... ... екеуі
Біраз жерге барысты.
Найзаларын тастасып,
Қылышпенен салысты.
Ат үстінен жүгіртіп,
Бірін бірі шабысты…
Жасөспірімдерді ерлікке, батырлыққа, Отанды сүюге тәрбиелеуде «Алпамыс
батыр» жырының маңызы зор. ... ... ... шет ел басқыншыларынан
қорғауда ерен ерлігімен халық сүйіспеншілігіне бөленген тұлға. Алпамыстың
бауырларына деген ыстық ... ... өн ... ... ... отырады.
Бауырларына деген махабаты да Отанын  ... ... ... ... батырдың бойындағы патриоттық сезім былай өріледі:
«Қарсы ұмтылды Алпамыс,
Ақ тұйғындай  құнтиып.
Ауадан құйған тұйғындай,
Бір ұрып кетті ... ... ... ... ... Алпамыс пен Тайшық ханның айнасы тебірене
жырланады. Алпамыстың өн бойында жауына деген ыза-кек қайнайды. Жырды ... ... ... бойындағы патриотизмге қайран қалады:
… Олар майдан ішінде,
Түзетті бұлар ұысты.
Ойын екен ... ... бала ... жоқ әлі  ... де ... басын бұрысты…
Алпамыстың әруағы,
Тайшықтың үстін басады.
Мұны біліп Тайшық хан
Қалаға қарай қашады.
Қақпаның жетіп аузында,
2.2. Отбасында жеке ... жан ... ... негізгі принциптері
Отбасы тәрбиесі көзделген нәтижеге жету мақсатында ата-аналар мен
жанұя мүшелерінің тарапына жасалатын ықпал процесі. Әлеуметттік ... ... ... ... ... ... ... ауқымын құрайды.
Мұғалімнің ата-аналармен жүргізетін жұмыстарының негізгі түрлері мен
әдістеріне сипаттама бермес бұрын отбасымен байланыс ... ... ... тоқтаған жөн болады.
Балаға тәрбие берудегі бірінші ереже: ... пен ... ... жұртшылықпен жүргізетін жұмысының негізі ата-аналардың беделін көтеру
мен нығайтуға бағытталуы ... ... ... ақыл ... сөз саптауы, өкпе мен реніш, ыңғайсыздыққа негіз ... ... ... үзілді-кесілді сөздерден соң ата-ананың кеңес
сұрауға деген ... ... ... ... өз ... жақсы
түсінеді, бірақ тәрбие практикасында өз білгендерін ... ... ... ... ... не ... керек екендігімен бірге қалай
істеу керек екендігін де білу де маңызды. Мұғалім мен ата-ананың арасындағы
бірден-бір дұрыс ... ол ... ... ... ... бала
тәрбиесін қадағалау, тәжірибе алмасу, ақыл мен кеңес, ... ... ... екі ... да ... ... ауысады. Бұндай
қатынастың маңыздылығы сол мұғалім мен ата-аналарды жеке жауапкершілік,
азаматтық парыз, өзіне деген ... ... ... ... ... ... «Үлгерім экраны», «Ашық журнал» сияқты
тәрбие құралдарын ілу нәтиже бермейді.
Сонымен қатар ата-ананың ... ... ... ... ... ... ... көтеру, тәрбиелік белсенділігін
арттыру. Ата-аналар психологиялық жағынан мектептің барлық бастамалары мен
талаптарын қолдануға дайын. Тіпті педагогикалық ... ... ... ... өзі бала ... ... түсіністікпен және терең
жауапкершілікпен қарайды.
Отбасылық тәрбиенің мектеп ... ... ... мәселелері
жалпы педагогикада қарастырылады да ал сол ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі ең
алдымен отбасына тәуелді. Неғұрлым отбасы жақсы болып, оның ... ... ... ... ... рухани-адамгершілік еңбек
тәрбиесінің өнімі де жоғары болады. ... ... ... заңдылыққа
тәуелді: жанұя қандай болса, онда өсіп ер жеткен адам да сондай ... ... ... ... ... ... ... айтуға болады:
1. Отбасындағы экономикалық жағдайдың әлсіздігі
2. қоғамдық өмір мәдениетінің төмендігі
3. Отбасындағы әйел адамға ... ... ... ... және ... ... ... болып
жатқан ерлі-зайыптылардың ажырасуы
5. Бала тәрбиесінде ер адам әйел көмекшісі деген ... ... ... ... ... Отбасы мен мектеп арасындағы байланыстың күннен-күнге әлсіреуі
Қоғамның ... ... ... ... ... ... ... отбасы болып табылады. Отбасының аса маңызды әлеуметтік
қызметтері азамат тәрбиелеу патриот ... ... ... иегерін
кемелдендіру және мемлекет заңдылықтарын мойындап, құқықтарын ... ... ... ... ... тағы ... ... отбасы
болса, тәрбие ерекшеліктері де соншалықты мол болады. Алайда ... ... ... жан ұядағы ересектер мен балалар арасындағы
кезігетін ... ... ... ... тану ... баршылық.
Отбасындағы тәрбиенің ең маңызды міндеттерінің бірі-баланы мектепке
даярлау болып ... ... ... ... оның ... білім және
дағдыларды бойына жинақтаудан ғана емес, жаңа жағдайда еркін бағдарлау және
әрекет ете ... де ... Егер де ... ... мен тәрбиелеудің
әр кезеңінде балалардың бұрын игергендеріне сүйенсе және ... ... ... ... ... тұрған жаңалықтарды бағдар тұтса, бұл
жағдайда оның жақсы нәтижелерге қолы жетеді.
Бала тәрбиесі тек отбасының ғана жеке ісі ... ол ... ... ... ісі ... ... ... мен мектеп балаларды
тәрбиелеуге деген ... ... ... ... ... ... ... мектеп пен отбасының бірлесе жүргізетін жұмыстарының
маңызды формасы ата-аналар жиналысы. ... ... ... ... ең ... ... бойынша жылына үш-төрт рет жиналады.
Бала тәрбиесіндегі құндылықтардың бірі ... ... ... ісін ... де ... ... ... да күрделі бөлігі болып
табылады.
Бала тумысынан өзгермейтін қабілетпен дүниеге келмейді. Бала ... ... үшін ... потенциалға ие болғанымен қаншалықты дәрежеде
нәтижелі болуға тұқым қуалауға, қоғамдық әлеуметітк ... ... тағы ... ... ... қабілеті 8 жасқа дейін жылдам
дамитыны ғылыми зерттеулер арқылы дәлелденген.
Ата-аналар тәрбиешілер ... ... ... ... өзгелердің құқығына құрмет көрсетуге дағдыландыруы тиіс. Бала
ортаға қарай бейімделуге, өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... екенін ұғындырып, қате жіберуден
қорықпауға үйрету керек. Бұлайша тәрбиеленген бала үнемі «қате жіберіп
алармын» деген ... ... ... ... заңды.
Бала тәрбиесіне жауапты мамандар, баланы алдымен танып, содан соң
бағдар ... ... ... таса етпей, баланың ... ... ... ... сын айтып, қысым жасаудан гөрі, еркін
әрекеттенуіне жағдай жасап, жетістіктерін атап өтіп, бала өзі ... ... ... ... ... беру ... қажет. Қысқасы балаға
жетістікке жетудің тиімді жолдарын және пайдаларын ұғындыру үшін ... ... ... ... еңбегін үнемі атап өтіп, оны жаңа
жетістіктерге итермелеуде мақтау, мадақтау ... ... ... ... ... ... мәдениетінің элементі және мәдениеттану ғылымы
тұрғысынан зерттеуге келеді. Олай болса, бұл үрдіс ... ... ... бойы ... ... қазіргі заманғы мәдениетке кіруіне мақсатты
бағытталған көмек болып есептеледі.
Баланың мәдениетке аз уақыт ішінде ... ... ... ... кәсіби жауапты маман педагогтың ролі зор.
Тәрбие-бұл баланың барынша тұлға ретінде дамуына, баланың қазіргі заман
мәдениетіне енуіне, өз өмірінің субьекті және іске ... Адам ... ... ... үшін ... ... бағытталған
әрекеті.
Тәрбие әлеуметтік құбылыстарға жатады және қоғамның өмірі мен даму
факторының ... ... ... ... ... тәрбие арнайы
жасалған мемлекеттік және қоғамдық құрылымдар арқылы ... ... ... ... ... ... ... түрде бағытталған жастарды және
болашақтағы қоғам өміріне дайындау.
Қорытынды
Еліміздің Президенті «2030 жылға қарай Қазақстан Орталық Азия ... және де өзге ... ... үлгі болады» деген асқақ сезімді алға
тарта отырып, «Біздің жас мемлекетіміз ... ... ... бен ... ... ... ер жетеді. Олар өз ұрпағының
өресі биік, ... ... ... ... ... өз ұрпағының жауапты да жігерлі болып, өресі биік жеткіншектерді
тәрбиелеуде ... ... ... ... ... іс-әрекетін ғылыми
тұрғыда ұйымдастырғанда ғана қол жетеді. Ол үшін оқу үрдісінің мәні ... ... ... жаңа оқу ... ... білу және ... ... мазмұны демократиялық қоғамның басты ... яғни ... және ... ... тұлғаны тәрбиелеу. Отбасы
денелік және психикалық жағынан сау адамгершілік ... ... ... ... және ... өмірге даяр тұлғаны қалыптастыруға
міндетті. Отбасы тәрбиесінің мазмұнының ... ... ... өмір ... күн ... дұрыс ұйымдастыру, спортпен айналысу,
адамгершілік интеллектуалдық ... ... Олар ... ... жыныстық білім берумен толықтырылады.
Отбасында балаларды тәрбиелеудің әдістері-бұл ата-аналардың санасына және
мінез-құлығына мақстаты бағытталған педагогикалық әсердің ... ... ... бар: ... қылықтарға негізделген және
тұлғаға ... ... ... ... ... ... ата-аналардың педагогикалық мәдениетіне байланысты.
Отбасы тәрбиесінің әдістері: сендіру, жеке өнеге, мадақтау, жазалау.
Кейбір отбасыларында педагогтың кеңесі ... ... ... ... міндеттерді шешуде әртүрлі құралдар баршылық: сөз,
ата-ана беделі, оқу, ... үй ... ... салт дәстүр, қоғамдық
пікір, отбасының рухани және моральдық ... күн ... ... ... ... ... тағы ... адамның қарым-қатынасындағы жақсылық пен зұлымдықты ажырата
білуге, формалар, сызықтар, үндер бояулар әдемілігін ... ... оның ... жанын жақсартып, тазартып, мазмұндандыра түсу деген
сөз.
Баланың әлеммен, өзара қарым-қатынасын ұйымдастыра отырып, ... ... даму ... оның әрекетін анықтайды.
Субьектінің өзіндік іс-әрекеті әлеуметтік ортаның мүддесіне қайшы
болғандықтан қайтарылатын жауап ... өзін ұзақ ... Бұл ... ... ... әлі ... қорғай білмейтін, әлжуаздау балағы
маңызды. Бала ... ... ... ... ... әсер етеді,
дәлірек айтқанда оның сыртқы қарым-қатынасы жақсы атану үшін өз ... ... ... тырысады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Ә. Меңжанова Мектепке дейінгі педагогика Алматы, 1992
1. Ф. Жұмабекова ... ... ... ... ... В.С. ... 6 жастағылар мектепте Алматы, 1989
3. С.А. Веретенникова ... ... ... ... ... Алматы, 1989
4. Н.Л. Татурова Мектепалды бағдарламасы Алматы, 2001
5. К. Б. Сейдалиев ... ... ... ... Қ. ... ... тәлім тәрбиесі Алматы, 1995
7. С. Ұзақбаева Тамыры терең тәрбие ... ... Ә. С. ... Балаларды әдебиет арқылы адамгершілікке тәрбиелеу
Алматы, 1998
9. С. Ғаббасова Халық педагогикасының ... ... ... Е. ... ... ... мен тәрбиелеу бағдарламасы Алматы,
2000

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
IX-XII ғасырлардағы қазақ отбасы тәрбиесінің қалыптасуы мен дамуы53 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар (отбасы тәрбиесі)6 бет
Мектеп пен отбасының ынтымақтастығының жасөспірімдер тәрбиесіндегі рөлі10 бет
Отбасы және отбасы тәрбиесінің бала дамуында алатын орны4 бет
Отбасы және отбасы тәрбиесінің бала дамуында алатын орны туралы27 бет
Отбасы тәлім-тәрбиесі7 бет
Отбасы тәрбиесі мен мектептегі тәрбиенің үйлесімділігі11 бет
Отбасы тәрбиесі мүмкіндіктерінің диагностикасы5 бет
Отбасы тәрбиесі – халық педагогикасының негізі14 бет
Отбасы тәрбиесін жетілдіруде психологиялық қызмет көрсетудің маңызы85 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь