Постиндустриялды қоғам концепциясы


Постиндустриялды қоғам концепциясы алғаш рет американ әлеуметтанушысы Д. Беллдің 1973 жылы жарық көрген «Келе жатқан постиндустриялды қоғам» атты еңбегінде қолданылды. Белл мұндай қоғамның негізгі қасиеттерін атап көрсеткен еді: қызмет көрсету экономикасын құру, ғылыми-техникалық қабат мамандарының беделге ие болуы, жаңалықтар мен қоғамдағы саяси шешімдердің, технологиялық өсімнің мүмкіншілігінің көзі ретіндегі теориялық білімнің алғашқы орында болуы, жаңа «интеллектуалды» техниканы құрастыру. Экономиканың жаңа сипаттарын зерттей отырып Белл мынадай қорытындыға келген: қоғамда дамудың индустриялды кезеңінен постиндустриялды кезеңге өтуі байқалады, осы уақытта экономикада өндірістік сектордың емес, қызмет көрсету секорының басымдылығы байқалады.
Постиндустриялды қоғам теориясы кейіннен З. Бзежинский, Дж. Гэлбрейт, Э. Тоффлер және т.б. дамытылады. 90-жылдары постиндустриялды қоғам концепциясын көптеген зерттеушілер ақпараттық қоғам ұғымымен байланыстырады, ал кейде осы ұғымдар синонимдер ретінде де пайдаланыла береді.
Осы концепцияны қарастыра отырып, әрқашанда екі аса маңызды жайтты ұмыстпаған жөн: біріншіден, Белл қоғамның жаңа түрінің пайда болуын болжаған, ол әзір тұрған «постиндустриялды қоғамды» зерттемеген, ал екіншіден, постиндустриялды қоғам концепциясы экономикасы дамыған елдерді сипаттайды – АҚШ, Бастыс Еуропа елдері және Жапония, ал егер қатаңырақ үңілсек тек АҚШ-ты қарастырған.
Постиндустриялды қоғам теориясы қазіргі таңда қоғам туралы дәстүрлі маркстік ілімге деген балама болып шықты, сондықтан берілген екі концепциялар өзара салыстыруға салынады.
Бірақ, постиндустриялды қоғам теориясының өзін зерттемесиен бұрын, алғашқы кезеңдерді – дәстүрлі және индустриялды даму кезеңдерін қарастырып өтейік.

1. Дамудың толқындық кезеңдері
Тарихи дамудың периодтылығын көрсететін бірнеше концепциялар бар. Дәстүрлі түрде олардың негізгілері болып құрылымдық (К. Маркс) және өркениеттік (К. Ясперс, А. Тойнби) саналады. Осылардың алғашқысы адамзат қоғамының негізіне өндірістік-шаруашылық қатанастарды жатқызса, екіншісі - әлеуметтік-мәдени типтерді еңгізген.
Осы екі концепциядан кейінгі үшінші орынға толқындық концепцияны жатқызуымызға болады. Үш толықн идеясы жаңа емес, бірақ осы идеяны
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Тоффлер Э. Үшінші толқын АСТ басылымы, Мәскеу, 1999
2. Белл Д. Келе жатқан постиндустриялды қоғам «Academia» басылымы, Мәскеу, 1999
3. В. Л. Иноземцев Д. Беллдің постиндустриялды әлемі Көркем энциклопедиялық сөздік, 1998
4. В. Л. Иноземцев Постиндустриялды қоғам концепциясы www.nir.ru
5. А. Дугин Соңның парадигмасы «Элементтер» журналы, elem2000. virtualave.net
6. Т. Воронина: Ақпараттық қоғамдағы білім берудің перспективалары

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Постиндустриялды қоғам концепциясы алғаш рет американ әлеуметтанушысы Д.
Беллдің 1973 жылы жарық көрген Келе жатқан постиндустриялды қоғам атты
еңбегінде қолданылды. Белл мұндай қоғамның негізгі қасиеттерін атап
көрсеткен еді: қызмет көрсету экономикасын құру, ғылыми-техникалық қабат
мамандарының беделге ие болуы, жаңалықтар мен қоғамдағы саяси шешімдердің,
технологиялық өсімнің мүмкіншілігінің көзі ретіндегі теориялық білімнің
алғашқы орында болуы, жаңа интеллектуалды техниканы құрастыру.
Экономиканың жаңа сипаттарын зерттей отырып Белл мынадай қорытындыға
келген: қоғамда дамудың индустриялды кезеңінен постиндустриялды кезеңге
өтуі байқалады, осы уақытта экономикада өндірістік сектордың емес, қызмет
көрсету секорының басымдылығы байқалады.
Постиндустриялды қоғам теориясы кейіннен З. Бзежинский, Дж. Гэлбрейт, Э.
Тоффлер және т.б. дамытылады. 90-жылдары постиндустриялды қоғам
концепциясын көптеген зерттеушілер ақпараттық қоғам ұғымымен
байланыстырады, ал кейде осы ұғымдар синонимдер ретінде де пайдаланыла
береді.
Осы концепцияны қарастыра отырып, әрқашанда екі аса маңызды жайтты
ұмыстпаған жөн: біріншіден, Белл қоғамның жаңа түрінің пайда болуын
болжаған, ол әзір тұрған постиндустриялды қоғамды зерттемеген, ал
екіншіден, постиндустриялды қоғам концепциясы экономикасы дамыған елдерді
сипаттайды – АҚШ, Бастыс Еуропа елдері және Жапония, ал егер қатаңырақ
үңілсек тек АҚШ-ты қарастырған.
Постиндустриялды қоғам теориясы қазіргі таңда қоғам туралы дәстүрлі
маркстік ілімге деген балама болып шықты, сондықтан берілген екі
концепциялар өзара салыстыруға салынады.
Бірақ, постиндустриялды қоғам теориясының өзін зерттемесиен бұрын, алғашқы
кезеңдерді – дәстүрлі және индустриялды даму кезеңдерін қарастырып өтейік.

1. Дамудың толқындық кезеңдері
Тарихи дамудың периодтылығын көрсететін бірнеше концепциялар бар. Дәстүрлі
түрде олардың негізгілері болып құрылымдық (К. Маркс) және өркениеттік (К.
Ясперс, А. Тойнби) саналады. Осылардың алғашқысы адамзат қоғамының негізіне
өндірістік-шаруашылық қатанастарды жатқызса, екіншісі - әлеуметтік-мәдени
типтерді еңгізген.
Осы екі концепциядан кейінгі үшінші орынға толқындық концепцияны
жатқызуымызға болады. Үш толықн идеясы жаңа емес, бірақ осы идеяны
толығымен өзінің Үшінші толқын атты еңбегінде қарастырған Э. Тоффлер еді.

Алдымен, алғашқы толқын болған. Ол осы кезеңді ауылшаруашылық өркениеті
деп те атайды. Сол кезде жер экономиканың, жалпы өмірдің, мәдениеттің,
саясаттың және жанұялық ұйымдасудың негізі болған еді. Барлық жерде еңбек
бөлінісінің қарапайым үлгісі басым және нақты анықталған таптар болды.
Барлық жерде билік авторитарлы болған. Барлық жерде адамның әлеуметтік шығу
тегі оның өмірдегі орнын көрсетіп қоятын еді. Барлық жерде экономика
орталықсыздандырылған болды, сондықтан қоғам өзіне не қажет болғанын
өндірген екен. Ал үш жүз-үш жүз елу жыл бұрын жарылыс болды - өндірістік
революция басталды. Онымен босатылған орасан зор, елеулі барлық әлемге
тараған күш – бұл екінші толықн еді. Ол бұрыңғының институттарымен
жақындаса түсіп, миллиондаған адамдардың өмір сүру үлгісін өзгертіп
жіберді. ХХ ғасырдың ортасына қарай алғашқы толқынның күшетрі тым
әлсіреп, әлемде индустриялды өркениет басталады. Бірақ, оның билігі көпке
созылған жоқ, себебі оның жеңісімен бірге әлемге жаңа – сан ретімен үшінші
толқын ағыла түсті. Ол өзімен бірге жаңа институттар, қатынастар мен
игіліктерді әкеледі.
Толқындық теоияның Маркстің ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Экожүйе концепциясы
Тұрақты даму концепциясы
Тұрақты даму концепциясы-2024
Ноосфера концепциясы
Маркетингтің өндірістік Концепциясы
Дизайнның жобалау концепциясы
Гегельдің диалектикалық концепциясы
Маркетингпен басқару концепциясы
Қазақстандағы тұрақты даму концепциясы
Ламарктың эволюциялық концепциясы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь