Туристік инфрақұрылым

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
5
1 ТУРИЗМ ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘНІ ЖӘНЕ ЕЛ ЭКОНОМИКАСЫНЫҢ ДАМУЫНА ЫҚПАЛЫ

1.1 Туризм инфрақұрылымының теориялық негіздері мен тәжірибелік мәні 7
1.2

Ел экономикасының дамуындағы туризм инфрақұрылымының ролі және оған әсер ететін факторлар

16



2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТУРИСТІК ИНФРАҚҰРЫЛЫМНЫҢ ҚАЗІРГІ ДАМУ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ

2.1

2.2
Қазақстан Республикасында туристік инфрақұрылымның даму жағдайы
Туристік инфрақұрылымның дамуын мемелекеттік қолдау шаралары


24


41

3
ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТУРИСТІК ИНФРАҚҰРЫЛЫМДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ

3.1

3.2


Туризм инфрақұрылымын дамытудың болашақтағы бағыттары
ҚР туристік инфрақұрылымның мәселелері және оларды жетілдіру жолдары

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

56
63

73


Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
75
Туристтік инфрақұрылым - бұл жинақталған орыналастыру құралы, транспорттық құрал, тамақтану обьектісіне, көңіл көтеріу, іскерлік, сауықтыру, спорттық және басқада аталымдарда; Туроператорлар мен тур агенттіктің ұйымдастыруды жүзеге асырудағы іс әрекет; экскурсиялық қызмет көрсетіушілер мен гид, аудармашылардың қызметін ұйымдастыру. Туризм ұйымдастыруының негізігі дамуы туристтік инфрақұрылым материалды техникалық базасына сүйенеді. Туризмнің техникалық базасына мыналар жатады: туристтік фирма(тур оператор мен турагент) қонқ үй туристтік база, тамақтану кәсіпорны, автотранспорт кәсіпорны, туристтік құрал жабдықтар мен бұйымдар мен қамтамасыз ететін прокат пунктері, туристтік путефкалар сататын бюралар, құрқару қызметі(посто),туристтік клубтар мен станциялар және тағыда басқалар.
1. С.Р.Есімжанова «Туристік нарық», №4, 2014ж.
2. Тойкин, Жайнақова, «Туризм дамуы», №168, 2013ж
3. Ілиясов Д.Қ. «Туризм статистикасы», 2010
4. Котлер Ф. «Туризм негіздері». 2009
5. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына жолдауы. 2014
6. «Кластердің экономикасы және ұйымдастыру негіздері» , А.С. Сейдахметов, М.Б.Тышқанбаева. 2009
7. Зайцева Н.А.. М.: Менеджмент в социально-культурном сервисе и туризме. «Академия», 2003
8. Закон от 13.06.2001 г. № 211. О туристской деятельности в Республике Казахстан //Казахстанская правда. – 2001. – 23 июня.
9. Назарбаев Н.Ә. 2009 жылы 5 қазанда Астанада өткен БҰҰ Бүкілдүниежүзілік туристік ұйымның Бас ассамблеясының ХVIII сессиясындағы баяндама. Астана, 2010.
10. Туризмді дамыту мәселелері бойынша әдістемелік құрал (нормативтік құқықтық актілер жиынтығы). Талдықорған, 2006.
11. Гельмле А.М. Концепция кластера, как основы обеспечения конкурентноспособности отраслей экономики. //Транзитная экономика. - 2008. - №4. С.5-7.
12. Куандыкова А.А. Исследование природы кластерных образований в экономике государства. //Аль-Пари. - 2008. - №1-2. С.43-44.__
13. Шербакова С.А. Международный туризм: экономика и география/ Учебное пособие. – М.: Финансы и статистика, 2007. -144б.
14. 2. Никитинский Е.С. Қазақстанның туристік құқығы. Туризм саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жинағы. – Астана, 2009. – 497б.
        
        МАЗМҰНЫ
| | ... |
| ... |
| ... | |
|1 ... ... ... МӘНІ ЖӘНЕ ЕЛ | |
| ... ДАМУЫНА ЫҚПАЛЫ | ... ... ... теориялық негіздері мен тәжірибелік|7 |
| |мәні | ... |Ел ... ... ... ... ролі |16 |
| ... оған әсер ... факторлар | |
| | | |
| | | |
|2 ... ... ... ... ДАМУ | |
| ... ТАЛДАУ | |
| | | ... ... ... туристік инфрақұрылымның даму |24 |
| ... | ... ... инфрақұрылымның дамуын мемелекеттік қолдау | |
| ... |41 |
| | | |
| | | |
|3 ... ... ... ... ЖОЛДАРЫ | |
| | | ... ... ... ... болашақтағы бағыттары | |
| |ҚР ... ... ... және ... |56 |
|3.2 ... ... | |
| | | |
| | |63 |
| ... |
| ... |73 |
| ... ... ... |75 |
| ... | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | ... ... - бұл ... ... құралы,
транспорттық құрал, тамақтану обьектісіне, көңіл көтеріу, іскерлік,
сауықтыру, ... және ... ... Туроператорлар мен тур
агенттіктің ұйымдастыруды жүзеге асырудағы іс ... ... ... мен гид, ... қызметін ұйымдастыру. ... ... ... ... ... ... ... сүйенеді. Туризмнің техникалық базасына мыналар жатады: туристтік
фирма(тур ... мен ... қонқ үй ... ... ... ... кәсіпорны, туристтік құрал жабдықтар мен бұйымдар
мен қамтамасыз ... ... ... туристтік путефкалар сататын
бюралар, құрқару ... ... мен ... және
тағыда басқалар.
Жетілген туризм инфрақұрылымы – мемлекет жарнамасы. Қазіргі ... ... ие ... ... бұл сала тек ... ... ... тарих пен археологиялық қазбалардың, мәдениет пен ... мен ... ... пен ескерткіштердің тартымдылығы мен ерекшеленіп
отыр. Осы ... ... ... ... ... ... мүмкін деген
болжаумен клісуге болады. Себебі, әр ... ... тән ... ... ... елі және ... бар.
Жұмыстың өзектілігі. Туризм инфрақұрылымының дамуы барлық жақтан
қарап келгенде де тек оң ... ... ... ... ... ... ... ластайды, жергілікті тіршілікке үлкен ... Ал, ... ... ... ... тазаруы мен күтілімін
талап етеді, осыдан туристік ... ... тек ... экономикаға
емес, сонымен қатар, қоршаған ортаға да өз ... ... ... да
бұл дипломдық жұмыстың маңызы өте зор.
Қазақстан жас мемлекет, ол күнделікті дамып келеді, бұл ... ... ... ... ...  1997 ... бері ... көрмелер бюросының (ХКБ)
мүшесі болып табылады. Ел EXPO-ға 2005 жылдан бері ... ... ... ... ... ... ... өткен EXPO-
2008 қорытындылары бойынша «С» санаты бойынша қатысқан 140 ... ... ... ... сыртқы және ішкі ресімдеу критерийлері бойынша
үшінші орынға ие ... ... ... дауыс беру нәтижесінде Қазақстанның астанасы
мейлінше көп дауыс жинап, Бельгияның Льеж ... ... ... ... орны ... ... ауқымға және деңгейге ие «ЕХРО» секілді іс-шара біздің
елімізде бірінші рет өткізіліп ... ... ... көрме өткізу –
Қазақстан үшін үлкен мәртебе болып табылады. ЕХРО» 2017 ... 2013 ... ... Алайда қазір осы іс шара үшін қандай объектілер
салынатыны белгілі.
Жұмыстың ... ... ... ... жай ... талдау
және туризм инфрақұрылымын жетілдіру жақсарту жолдарын ... ... ... ... ... қарай келесі
міндеттер орындалды:
- туризм инфрақұрылымының теориялық мәні және ел ... ... ... ... теориялық негіздері мен тәжірибелік мәні
- ел экономикасының дамуындағы туризм инфрақұрылымының ролі және оған әсер
ететін факторлар
- Қазақстандағы туристік инфрақұрылымның ... даму ... ... ... ... туристік инфрақұрылымның даму жағдайы
- туристік инфрақұрылымның дамуын мемелекеттік қолдау шаралары
- Қазақстандағы туристік инфрақұрылымды жетілдіру жолдары
- туризм инфрақұрылымын дамытудың ... ... ҚР ... ... ... және оларды жетілдіру жолдары
Зерттеу пәні. Туризм инфрақұрылымы
Зерттеу ... ... ... ... ... ... ... зерттеу әдістері қолданылды:
салыстырмалы-сипаттамалық, ... және ... ... ... ... және ... ... базасы. Диплом жұмысында
шетел және Қазақстан ... ... ... диссертациялар
пайдаланылды. Сонымен қатар, ҚР Туризм және ... ... ... Қазақстан облысының сайтынан ... ... ... ... жазу ... ... жер газеттері материалдары,
мерзімді ғылыми баспа материалдары енгізілді, ... ... және ... қатысты т.б. деректер алынады. Жиыны 66 әдебиет
пайдаланып жазылған бұл ... ... ... ... ... ... ... құрастырылды.
Жұмыстың теориялық маңызы мен ғылыми жаңалығы. Дипломдық жұмысты жазу
барысында көптеген iзденулерге тура келдi. Жаңа көзқарас, ойлар, ... ... ... жеке ... жөнiндегi әдебиет пен оқу
құралдарына мұқтаж болып отырған кезде, бұл ... ... ... ... ... және орта оқу орындарының оқытушыларына,
студенттерге және жоғары сынып оқушыларына ... ... ... ... ... мол және ол ... ... деген ойдамын.
Жұмыстың көлемі мен құрылымы бітіру жұмысының ... ... ... ... ... кіріспеден, негізгі бөлімнен, қортындыдан
және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Негізгі бөлім үш ... ... ... үш ... ... ... жұмыстың көлемі 80 бет.
Пайдаланылған әдебиеттер, ... ... ... ... және ғаламтор
желісінің сайттары.
1 ТУРИЗМ ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘНІ ЖӘНЕ ЕЛ ... ... ... ... ... ... мен ... мәні
Біздің таңымызда үлкен қалаларда шетелдік туристерсіз елестету мумкін
емес. Оларды барлық жерде кездестіруге ... ... ... Римде,
Нью- Йоркте, Москвада жәнеде әлемнің басқада қалаларынан. Бұл ... ... тек ғана ... жаулап алмай Америка, Африка, Азия
және Австралияны да (дәстүрге айналған туристтік орталық) жаулап алды.
Туристтік ... - бұл ... ... ... ... ... ... көңіл көтеру, іскерлік,
сауықтыру, ... және ... ... Туроператорлар мен тур
агенттіктің ұйымдастыруды жүзеге ... іс ... ... ... мен гид, ... қызметін ұйымдастыру.
Туристтік инфрақұрылым- ірі техникалық базалар орыналасады және үлкен адам
санының бір ... ... ... ... ... комлекс
салаларының өзара әрекеттестігі.
Туристтік инфрақұрылымды өте үлкен жоспарда салааралық комплекс
ретінде ... ... ... ... ... жолаушылар транспорты (әуе, су, автокөлікті, теміржол) оның көңіл көтеру
сетінің ... ... ... туристтік мамандандырылған кәсіп орындар салалық кәсіорындар
жарқын көріністі турист бола алмайды (оның ... ... ... және ... ... ... ... өнеркәсібі және копиталды
жолқұрлысы сувинерлерді дайындаудағы жергілікті онер кәсіп және тамақ ... және ... ... ... ауылшаруашылық салалары)
в) турист қолданатын ұзақ сфералы қызмет.
Туризм ұйымдастыруының негізігі дамуы ... ... ... ... сүйенеді. Туризмнің техникалық базасына
мыналар жатады: туристтік фирма(тур ... мен ... ... ... ... ... кәсіпорны, автотранспорт кәсіпорны, ... ... мен ... мен ... ... прокат пунктері,
туристтік путефкалар сататын ... ... ... ... мен ... және тағыда басқалар.
Туризмнің негізгі классификациялық обьектсі МТБ-ға 3негізгі
белгісі болуы тиіс ... ... ... ... жекеменшік шаруалардың субьсінің түрі.
Барлығын қосқанда туристтік инфрақұрылым табиғи ресурстарға сүйенеді.
Бұндай база түрі демалушыларды ... ... ... ол үшін ... ... түрі болуы тиіс. Табиғи территориялары мынадай болуы
тиіс:
А) көлеміне ... сай ... ... ... ... кетуі.
Б) әр түрлі қауіп қатерден сақ ... ... ... ... қауіпті жануарлардың жәндіктер санынан.
Туризмнің дамуы апатты (топан су басу, шөлдену, ... жер ... ... болуы тиіс.
Туризм –бұл туризм ... ... ... ... және бір ... ... Мысалыға алар болсақ таулы аймақты
курорттардың ... ... ... ... ... ұсынылатын қызметтерге жеткізушілікке, орналастыру деңгейіне,
тамақтану ... ... ... ... ... ... көптеген кәсіпорындар бір бірінен тәуелсіз сиақты әрекет етеді,
ал шындап келгенде олар бір біріне тәуелді. Бұл ... ... ... ... олрдың бизнесі пайдаланушы нарықта бәсекеге түсіп,
күреседі. Ал бұл өзара түсіністікті қийындатады.
Туризм ... ... ... ... ... әсер етеді.
Туризм саласындағы шаруашылық жүргізуші субъектілердің құрылуы және ... жол ... ... ... ... ... ... көрсетуі дамытумен тығыз байланысты. Сөйтіп, туризм индустриясы
басқа ... ... ... салыстырғанда, неғұрлым
пәрменді мультипликаторлық тиімділікке ие.
Туризм жеке және үжымдық жетілдіру құралы ретінде ... ... іске ... тиіс демалыспен, босуақытты өткізумен, спортпен,
мәдениетпен және табиғатпен тікелей араласуға байланысты қызмет. ... ол өз ... ... ... толеранттықтың және халықтармен
олардың әртүрлі мәдениеттерінің арқасындағы олардың өзгешеліктерін танып-
білудің бірден бір ... ... ... ... және ... өсуі, оның қоршаған ортаға, экономиканың
барлық секторларымен қоғамның әл-ауқатына күшті ... ... ала ... ... ұзақ ... даму ... туристік саланы
басымдық ретінде белгіледі.
Осы тұжырымдама туризм ... ... ... саясатты
қалыптастыруда, Қазақстанда қазіргі заманғы ... ... ... ... ұйымдастырушылық және экономикалық негіздері
қалыптастыруды көздейді.
Қазақстан үшін ... әрі ... зор, ... ... ... ... ... Бүгінгі күні ... ... ... үшін Қазақстанда бәсекелестік стратегияны жүзеге
асыруды дамытудың оптималды жолдарын іздестіру жұмыстары еліміз үшін ... ... ... ... туристтік кешен қызметтер сферасына жатқызылады,
сол ... ... ... ... әзірлеу кезінде есептілікті қажет
ететін бірнеше даму мәселелері мен ерекшеліктері туындайды. Сондай-ақ,
отандық және ... ... ... кезінде орын алған теориялық сипаттағы
сұрақтар да бар.   
Қазіргі күнге дейін «туризм» ... ... ... ... жоқ. ... ... ... анықтама беруге тырысты. Әр
пікір өзгеше болып табылады және бұл терминнің көптеген ... ... ... ... кең және ... ... ... керек. Туризм
анықтамасы екі бағытта берілуі тиіс: ... және ... ... ... ... және ұсыныстың кеңістік – аумақтық кешенділік
қолданылу негізін білдіреді. Экономикалық тұрғыдан туризм сұраныс ... ... ... ... Туризмнің экономикалық мәніне нақты анықтаманы ... ... ... ... болады. Сұранысқа ішкі және халықаралық туристік
нарық жатады, ал ... ... ... ... ... және бос уақыт
түрі, туристік объектілер, қызмет көрсету жүйесі және инфрақұрылымы, сондай-
ақ жарнамалық анықтамалық қызметі ... [1, ... ...... емдік, танып білу және әр түрлі туристік іс-
әрекеттер жиынтығымен байланысты адамдардың уақытта және ... ... ... ... ... ... оның ... болатын және әсер ететін факторларды атауға болады.
           Сондықтанда қазіргі кезде туризм – ... ... ... ... ... ... және ... деп атау орынды. Туристік
іс-әрекеттер көңіл көтеру, таным мен кәсіптік мүддені, демалудың белсенді
түрлерін, емделуді ... ... ... ... ... ... ... қажеттілікті қанағаттандыруды талап ... ... жаңа ... ... ... Туризм факторларын
анықтап болғаннан соң туризм индустриясын бастау ... ... ... – бұл ... ... байлығына
сүйенетін, сервис инфрақұрылымының барлық формалары кіретін ... ... ... қоғамның сұранысын қанағаттандыратын шаруашылық, өндірістік
және әлеуметтік қызметтің көпқырлы жүйесі.
           «Туризм ... ... ... ... бұл ... мен ... аз ... сыйымдылығы және құйылған
қаржының тез өтелуіне байланысты.
«Туризм индустриясының» ерекше қасиеттері: туристік ... ... ... ... ... және ... мінезі,
өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымға үлкен инвестицияның міндеттілігі
жатыр. Туризм индустриясын дамытуды дұрыс түсіну үшін ... ... және ... жақтарын бөліп көрсету керек.
Туризм индустриясының оң жақтарына:
1.       ЖІӨ ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымның дамуы.
3.       Туризм сферасында жұмыс істейтіндердің көбеюі.
4.       Экономиканың басқа салаларымен бәсекелестіктің ... ... ... және ... ... өсуі.
6.       Агломерацияға антропогенді әсердің азаюы.
Туризм индустриясының теріс жақтарына:
1.     Өндірістік инфрақұрылымның ... ... ... ЖІӨ құрамында табыстарды иррационалды үлестіру;
3.     Туризм индустриясында техникалық мамандандырылған кадрлардың ... ... ... ... ... әсердің артуы.
Бұл аталып өтілген туризм индустриясы дамуының оң және теріс ... ... олар ... ... ... жаңа секторларының
қалыптасуына байланысты өзгертіліп және толықтырылып тұрады.
Туризм индустриясының оң және теріс ... оның ... ... ... анықтайтын факторлардың бір ... ... ... ... ... ... ... басшысы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев республикада туризм
индустриясын дамытуды Қазақстанды бәсекеге ... елу ... ... ... ... ретінде айқындаған.
Баратын елді таңдағанда туристерді ең алдымен табиғи ландшафты,
географиялық ... ... ... ... ... ... қызықтыратыны белгілі. Бұл жағдайда Қазақстанның ... ... бар ... ... ... орын ... толық мүмкіндігі
бар.
Біздің мемлекетіміз Еуразия жүрегінде, Азия мен ... ... ... ... жолдар торабында орналасқан. Бұл тиімді ... ... ... байланыстардың дамуынан көрінеді.
Қазақстанның туристік әлеуеті теңдессіз және көп ... ... ... ... ... ... дамуына, мәдени-тарихи объектілерге
баруға байланысты – флора мен фаунаның ... ... ... ... ... ... ... бастап, оқиғалық және туризмнің басқа да
белсенді түрлерін дамыту үшін мүмкіндіктері зор[3].
Кез-келген өндірісті тиімді ... ... үшін сол ... ... ... жақтарын, мүмкіндіктері мен қауіптерін біліп, талдау жүргізу маңызды
мәселе болып табылады. Туристік ... да ... ... ... ... оны ... ... жүргізуге септігін тигізеді.
Нарықтық экономика – туризм дамуы үшін ең қолайлы орта. ... ... және ... ... ... ... сонымен
бірге мынадай экономикалық аспектілердің де үлкен маңызы бар: ... ... және ... ... ... ... шектес салалардың
дамуы, қазіргі заманғы инфрақұрылым құру.
Қазақстанда соңғы ... ... ... ... ... ... өзгерістер болды. Нарықтың экономика ... ... ... кәсіпорындардың акционерлік, жеке және бірлескен
кәсіпорындарға айналуы шығу ... мен ... ... ... ... ... қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Қазақстанның аумақтары рекреациялық аймақтандыру ... ... ... қайта құрымдауға мүмкіндік береді. Келу туризімінің
дамуы үшін таулық, танымдық және ... ... ... ... ... Осы аталған ... ... ... елімізде
мамандырылған аңшылық туризмнің, оқиғалы туризмнің, этникалық, діни және
жастар туризімінің одан ары ... мен ... ... ... ... ... ... өнімнің өткізілуіне, оның үйлесімді көркемделуіне,
халықаралық туристік нарықта жарнамалануы мен жылжытылуына ерекше баса ... ... ... ... ... Туризм және спорт жөніндегі агенттік
облыстық, қалалық өкілетті органдардың туристік ... ... ... ... ... ... көптеген елдері үшін
жолбастаушы болатын туристік фирмалар мен бағыттардың жалғыз республикалық
каталогын шығаруды ұсынады.
Қазақстан Республикасында ... ... ... және туристік
қызметтің формаларын дамыту үшін ресурстары мен мүмкіншіліктері жетерлік.
Туристік қызметтердің ұйымдастырылуы мен ... ... ... қарастыруда, іздену жұмысымызды туризм нарығындағы кәсіпкерлік
субъектілердің туристік қызметтер көрсетуге деген ... ... ... Қазақстан және дамыған еуропа нарығында да туризмде
көрсетілген қызметтің сапасына көп көңіл ... ... ... өз ... және ... ... ... отырып, іс әрекет
жасайды. Көптеген ... ... осы ... ... ... және сапалы ... ... ... ... ... мен қызмет өндірісінің көлемін ... ... ... ... ... ... болуы осы
саладағы ғылыми зерттеулер мен ... да ... ... көп ... ... ... Туризм индустриясы көптеген шағын және ... ... ... ... кезде кажетті зерттеу
құралдары, «ноу-хау», немесе ... ... ... ... қаражаты жоқ. Олар тек қана жарнама жүргізуді, өткізуді және
нарықты ... мен ... ... ... ... Бұл ... ... салаларында колданылады. Бәсекенің күшеюі және
клиенттердің талаптарының ... ... ... ... ... қолдануына алып келеді, яғни бәсекелік күресте жетістікті
қамтамасыз ету және сыртқы орта өзгерістеріне ... үшін ... ... құрады [26].
Туризм саласының дамуы мен туристік қызметтерді зерттеуші ... ... ... ... ... көзқарасымыз бойынша:
«Туризмді дұрыс ұйымдастыру - ... ... ... ... және ... ... дұрыс ұйымдастырудың
мақсаты - сатып алушылардың ... ... және ... оның өсуі мен мол ... табу мақсатына жетуін көздейді» - деп
тұжырымдауға ... ... ... ... шет елдік тәжірибеге
талдау жасай ... ... екі ... ... ... Яғни,
туризмді ұйымдастырудың еуропалық және азиялық үлгілері.
Туризмді ұйымдастырудың еуропалық үлгісі ... ... ... Италия, Испания және Франция елдерінде қолданылады. Бұл елдердегі
туризмді дамыту мәселелері көп ... ... ... шешіледі.
Туристік саламен айналысатын ... ... ... реттеу
бойынша мынадай іс-шаралар жүргізеді: нормативтік-құқықтық негізін
дайындайды, осы ... ... ... дамыту мәселелерімен
айналысады, статистикалық мәліметтерді өңдейді, аймақтардың осы бағыттағы
қызметтерін реттейді, осы салаға қатысты ... ... және ... туристік өкілдіктерді басқарады [27].
Дамыған еуропалық елдердегі мемлекеттік туристік әкімшілік жергілікті
басқару орындарымен және жеке ... ... ... ... ... ... өз кезегінде туризмді дамытудағы мемлекеттік ... ... жеке ... ... ... мүмкіндік береді. Бұл
саясаттың нәтижесі ... ... ... ... ... ... институттарды алуға болады.
Туризмді басқарудың мұндай жүйесінің арқасында, аталған елдер жоғары
индустриялы ... бар ... ... ... айналып отыр. Бұл
елдердегі туризмнен келетін кірістер бюджеттің маңызды баптарына кіреді.
Туризм дамуының бастапқы кезеңінде мемлекеттік ... ... ... Оның себебі, алғашқы кезеңде туристік саланың ... үшін ... ... ... ... болады. Мұндай қаржылық көмекті
тек мемлекет бере алады. Мемлекетке кірістер әкеле бастайтын жоғары ... ... ... ... ... ... ... кейін,
мемлекеттік органдар негізінен туризм дамуын реттеуші қызметіне ауысады.
Туристік индустрияны ұйымдастырудың ... ... ... ... Марокко және Қытай елдерінде таралған (кесте 1). Бұл ... ... ... ұйымдастыру мен басқару ... әрі ... ... Бұл ... ... экономиканың басым бағыттарының
бірі болып саналады. Мемлекеттің көмегінің ... ... ... мен ... ... ... ... [28].
Тарихи және мәдени орталықтардың тағы бір ерекшелігі – олардың
таяулы ... ... ... ... ... Сол ... көрікті табиғатын, саятшылық өнерін, балық ... ... ... әдептеу де туристік индустрияның табыс көзі болмақ.
Маусымдық туризмге ... ... күні ... аймақтарда шаңғы тебу, ... түйе ... ... ... да ... ... бір түрі ретінде
бағаланбақ.
Қазақ елі, қазақ табиғаты кімді таң қалдырмаған. Заты ... ... ... ... ... биігінен екі теңізге
көз жіберген кездерімде болған: ол бір ғаламат картина еді ғой, оның ... ... ... ... ... қағатын; бірақ тіпті кондордың
қанатына міне ... ең биік ... ұшып ... сол ... ... ... ... астында жатқан мұхитқа көз тояттасам да, мына ... ... ... ... мына ... ... суларды, қол
созымдағы тауларды, төбемдегі мынадай аспанды көрген бүгінгі ... ... ... - деп ... ... ... ... осындай асыл табиғат, саф ауа Жетісу жерінің берекесі ғой.
Мұндай өлкедегі рекреациялық туризмге кім қызықпайды? Жетпісінші ... Иран ... ...... осы маңайда, Лепсінің ар жағындағы
Жасылкөл жағасында ... ... ... емес ... ... 13 ... күшіне енген «Қазақстан
Республикасындағы туристік қызмет туралы» Заңды ... және ... ... еске ала ... қазақ жеріндегі бұрынғы тазы жүгірту,
құс салу, үкі ... ... ... ... ... қайнату, қазы айналдыру,
қымыз ашытудың ұлттық технологиясын жолға ... ... ... қажет.
Қазіргі шет ел туристерін ...... олар ... ... ... ... өіне тән ... дәстүрлері мен салттары
ғана елең еткізеді. ... ... және ... мұражайларға таяу ұзын
жолдың бойында ұлт аспаптарында ойнаушыларды, ұлт дәмханаларын, ши, өрмек
тоқу, тері ... ... ... қамшы өру, арқан есу, білезік, ... ... ... ... мәселесін шешу керек.
Осы жерде бұрынғы Үйгентас ауданының Көкжар елді ... ... бал ... орталығының жұмысы жақсы ... ... ... жөн. Бұл ... аю, ... барыс, жабайы шошқа сияқты аңдар,
жабайы құстардың неше түрі мекен ... ... ... қызықтырмай
қоймайды.
Египет пирамидалары жанындағы түйемен, ... ... ... біздегі өгізбен, сәйгүлікпен жер шолу сияқты өзіміздік
өрнектерге ұласқан абзал.
Тарихи мекен – ... ... салт – ... этнографиялық
айшықтармен тығыз байланысты болғандықтан, ғылыми қызметкерлер көмегімен
қазақтың ... ... шет ... ... ... «Қыз Жібек» жырындағы
көш легін реконструциялау ісін бір ізге салған жөн. ... көші – ... де ... қызықтырмай қоймайды.
Осы заманғы инфрақұрылым, туристік менеджментті ұйымдастыру үшін
спутниктік, талшықты – ... ... ... қою ... Халықаралық
«Паблик релейшнстің» тұрақты приципі «ауқымды ойлап, ... ... ... ... бизнес табиғатына дөп келетін Туризм ханшасы конкурсын,
сәйгүліктер көрмесін, қыран құстар мен ... тазы ... ... ... ... қораздар майданын жасап шығарудың да маңызы ерекше деп білеміз.
Біз ұсынар және бір ... – шет ... ... ескі ... ... ... ... палеонтологиялық зерттеулер
нәтижелерін көрсету. Бұл да, ... ... ... ... ... мұражайында тұрған мүйізтұмсықтың жілік сүйегі қиялы
жүйрік турист қауымына ертегідей елес бермей ме.
Біздің тарихи және ... ... ... ... ... тұжырым ұсынып отырмыз. Ондаағы ... идея – ... ... көсегесін көтеру үшін оны туристік ... ... ... ... ... идеясы. Біз қазіргі нарықтық заманда
осындай экономикалық шаралар арқылы бюджеттік қаржыға қараған тарихи ... ... ... ... ... жақсартуға болады
деп ойлаймыз.
Міне, осындай өзара көмек, демеу ... ... ... мемлекет
те, сырқы және ішкі инвесторлар да көмек беруге мүдделі болады.
Туристік бизнес туралы сөз қозғағанда, біз оның ... ... ... бара ... ... кеткіміз келеді. Әлемдегі туристік
тенденцияны бажайласақ, экологиялық, орнитологиялық, ... ... ... ... ... ... ... көбейіп
келе жатқан сықылды. Adventure деп ... ... ... ... ... ... емес. Кемпингтер, киіз үйлер, ішер ас, дос ... ... ... ... ... ... ... «Дискавери» каналының
«Саяқ планете» («Одинокая планета») хабары осындай жандарға арналады.
Еліміздің әрі ... әрі ... дәл ... бизнес саласын жолға
қоюға шамасы әбден ... ... ... ... жыл ... өтетін биржаға қатысып өздерінің ресурстарн ... ... ... ... және ... ... ... шебер
пайдалана алғаны жөн.
Дүниежүзілік Туристік Ұйым (ДТҰ) жылма – жыл статистикалық жинақ
шығарып отырады. Бір өкініштісі, бұл ... ... ... ... ... Ендеше, қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... ... пайданы да, халықаралық
қауымдастық алдыңдағы ел беделін де дұрыс ... ... ... ... мемлекеттік телерадиоканалдарды, газет –
журналдарды осы ... ... ... Қазақстанның тарихи,
мәдени мұрағаттарын елшіліктер өз ... ... ... ... жатқан
елдер жұртына жеткізіп отырса, еліміздің ... ... ... ... зор үлес болар еді.
Осындай өнеге ... ... ... бар. ... Неру атындағы сыйлықтың иегері Әнуар Әлімжановтың 70 жылдығына
орай, Үндістан елшілігі өткізген қабылдауда Төтенше және өкілетті елші ... ... ... ... ... ... әлемін, қазақ – үнді
достастығын нығайту жолындағы істерін жоғары ... ... оның ... игі ... ... ... ... тілек айтты.
Тарихи және мәдени байланыстар, туризмді дамыту бағыттары туралы
елшілік материалдарымен танысқанымызда, Үндістандағы туристік ... ... Гоа, ... ... ... ... ... да, мәдениеті
ежелден қалыптасқан елді мекендерді көктей өтетініе байқадық. Бір ғана Тәж
... ... 2 ... турист келіп – кетеді екен.
Туристік индустрия саласында бұл мемлекет айта қаларлықтай көмек
көрсетіп отырады. Мемлекеттік туристік ... ... саны ... ... ... саны 17 ... Бұл тізімнің ішінде
бұрынғы Кеңес Одағы республикаларынан тек Ресей бар.
Орталық Азия мен ... ... ... ... белгісі – Нью-Делидің Үндістан ұлттық мұражайындағы Аурелл
Стейннің коллекциясы. 12 000 заттан ... бұл ... тек ... ғана бар. Реті ... ... ... қатысты көне кітаптардың,
ежелгі мүсіндердің көшірмесін туған ... ... ... 1. Туризм саласын ұйымдастыру үлгілері
|Туризмді ... ... ... ... ... ... ... |ерекшеліктері | ... ... | | ... ... ... |Мемлекеттік |Мемлекеттік |
| ... және т.б. ... ... жеке |
| | ... ... |
| | ... | |
| | ... | ... ... ... ... түрде |Мемлекеттік |
| ... ... ... |қар-жылар, жеке |
| ... және т.б. ... ... |
| | ... | ... ... ... түрде |Мемлекеттік |
| ... ... ... жеке |
| | ... ... |
| | ... | ... ... ... негізінде автор құрастырған ... ұлы ... ... кейіннен Әнуар Әлімжанов салған жолды
жетімсіретпей, Үндістан бізге, бізден Үндістанға ... ... ... ... туризм саласында дүниежүзілік тәжірибені, ғалымдар
болжамын ескере отырып, төл ... ... ... ... күш ... ... ... мәдени байланыстар халықтың пиғылын, мемлекет
азаматтарының ой - өрісін көрсетеді. Тарихи ... да, ... ... ... ... ... стратегиялық идеяларды жүзеге асыруға тартылар
көпір ... ... ... үшін ... ... ... өз ... мүмкіндігі туып отыр. Бұл мақсатқа жету үшін ... осы ... мен ... өз ... жүргізуі керек. Қазақстан өзінің
туристік өнімімен халықаралық нарыққа шыққанына көп ... ... жоқ. ... қазақстандық туристік өнім өзінің өмір сүру шеңберіндегі енгізу
кезеңінде тұр. Бұл кезеңде ... ... ... ... ... және экономикалық әлеуеттердің деңгейін көтеру керек.
Айтылған мәселелерді қорыта келе, туристік ... ... ... ... ... ... дамудағы құндылығын,
кемшіліктерін және ... ... ... ... кешенді
шолу, отандық туризмді дамытудың талдамалық негіздерін жасауға мүмкіндік
беретіндігін атап өтуге болады.
1.2 Ел экономикасының дамуындағы ... ... ролі ... әсер ... ... ... дамыған және дамушы елдер үшін валюталық түсімдерінің
кайнар көзі болып табылады. Қазіргі кезде Қазақстан үшін де бұл ... ... ... ... ... республикасында туристік инфрақұрылымының дамуы халықтың әл-
ахуалының деңгейінің артуының нәтижесі болып табылады және қоғам өміріне ... ... ... ... 1 - Туризм инфрақұрылымының экономикадағы ролі
Ескерту: Зерттеу мәліметтері негізінде автор құрастырған.
Ел экономикасының толығуы мен туризм ... ... ... ... ... факторлар туризмге әрі теріс, әрі оң әсер
береді. Оң әсер етуші факторлар болып мыналар табылады:
- ... ... ... бұл кезде тұтынушылар мол ... ие ... ... ... ... ... арта түспек;
- Пайданың барынша тепе-тең бөлінуі, қаншалықты қолдағы ... ... ... ... көп адамдар туристік өнім тұтынатын болады;
- Валютаның тұрақтылығы, егер шетел валютасының құны ... ... оны көп ... ... ала ... әрі бұл ... олар өз
демалысын дұрыс жоспарлай алады [29].
Туризмге теріс әсер етуші ... ... ... ... ... ... құбылысы;
- Жұмыссыздықтың артуы, жалақының қысқаруы және сол сияқты т.б.;
- Валютаның ... ... егер ... ... құны ... ... оны аз ... да, елдің тұрғындарына, шет елдерге туристің
барып-қайтуы қымбат тұратын болады [30].
Туризм өзі ... ... ... экономикасына үлкен әсер
етеді. Туризмнің қоғам өміріне әсерінің басты үш ... атап ... ... ... және гуманитарлық.
Туризмнің экономикалық маңызы. Экономикалық жағдайы ретінде екі
жағынан ... ... ... ... көбінде бейбіт өмір тіршіліктің процестері
мен қатынастарының экономикалық біртұтас ... ... ... маңызды қоздырғышы ретінде. Бұл сапасы
бойынша ... ... ... ішкі ... ... өзара бөлінісу арнасы
қызметін атқарады.
Кемелденген әлемдегі туризм:
- Индустриалды түрге ие;
- ... және ... ... қызмет түрінде көрініс береді;
- Жоғары тиімділігі мен тез салым қайтарымдылығымен сипатталады;
- Жаңа ... ... ... ... ... ... және ... құндылықтарды қорғаудың тиімді тәсілі болады;
- Адам қызметінің барлығымен, барша шаруашылық салаларымен нақты ... ... ... ... ... ... ... табыс қара және түсті
металдармен ... ... ... ... екі есе ... болатыны
мәлім.
Туризмнен түсетін табыс туристік сапар барысындағы шығындардан
құралады. Ол туристің бару, қайту, ... болу ... ... ... ... ... [32].
Туристік шығындарға мыналар жатады:
- біртұтас жолсапар;
- ... және ... ... тамақтану;
- көлік тасымалы;
- рекреациондық, мәдени және спорттық қызмет ... ... ... ажырамас бөлігі болып табылатын тұтыну тауарлары;
- ... ... және ... туристік шығындар экономикаға тікелей әсер етеді. Яғни
туризмнің экономикалық қызметі ұлттық табыстың құралуына өз әсерін береді.
Туризмнің ел ... ... ... ... әсер ету ... табылатындар:
- кәсіпкерлік аумағы. Туристік кәсіпорын құру тұтынушыға өз өнімдері
мен ... ... ... пайда әкелумен қатар, ... ... ... мен ... ... ... ... – табыс,
мемлекетке алымдар мен салықтар алуға мүмкіндік береді.
- ... және ... ... ... ... ... ... жасайды. Туристердің әртүрлі тауарлар мен қызметтерге сұранысы
жергілікті өнеркәсіп орындарының ... ... ... ... арқасында
тұтыну тауарын өндіру артып, тұрғындардың тұрмыс деңгейі көтеріледі [33].
Туризмнің арқасында жергілікті кәсіпорындар өсіп өркендейді, ... өз ... ... салу ... жергілікті тұрғындарға пайда беретін
мәдени және ... ... ... ... ... ... шоу-бизнес, кинобизнес).
- Көлік ... мен ... ... ... ... ... автобустарды саяхаттауға пайдалану, жергілікті авиокомпаниялар ... ... ... ... бағышталған);
- Сувенирлер даярлаушы, арнайы туристік ... мен ... ... кәсіпорындар (бұл кәсіпорындардың бұйымдары бүкіл әлемде
көбінесе туристерге бағытталған) [34].
Валюталық жағы. ... ... ... ... елге ... ... Әлбетте шетел валютасы тек туристік жолдамаға төлеу ... ... ... қоса ... ... ... мен ... қызметтер үшін
туристік орталықтардағы ақша алмастыру арқылы реттеседі.
Өндірістік құрылымы. Туризм тек туристер үшін ғана емес, жергілікті
ітұрғындардың ... ... ... құрылымын жасайды. Жаңа
туристік орталықтардың өрістеуі, сервистік, сауда-саттық және ... ... ... ... ... ... бұнымен қоса
қоршаған инфрақұрылымға, әрі тұтыну нарықтары мен ... ... оң әсер ... ... ... мен пляждар салынуын айтуға
болады. Туристік инфрақұрылымның өркендеуі арғы немесе бергі ... ... ... көрсеткіші болады.
Туристердің барған жерінде жұмсаған ... ... сол ... ... де ... Бұл ... тізбектелген түзіліске бастайды.
Кәсіпорындардың алғашқы айналымда түсірген құрал т.б. түрдегі табыстарының
әрбір сомасы есеп ... ... ... айналымға түседі. Туризмге шығындар
жасау арқылы алғашқы кірістерді қайта айналымға салу өсім ... ... де ... ... қандай да бір тауар, өнім шығарушы үшінші жақ
кәсіпорнына табыс түсіреді. ... өнім ... ... ... процесс ел экономикасына жанама әсер етеді. ... ... ... ... туристердің тауар мен қызметті белгілі ... ... ... ... ... ... пайда болады [35].
Мұндай құбылыс мультипликациялық әсер ... ... ... ... ... ... шығыс-кіріс тізбекті түзілісінің
барысында әрбір туристен алынатын табыс, оның саяхат ... ... ... үшін ... ... ... асып түсіп пайда түскенде
көрінеді. Бұл туристік қызмет пен тауар сатудан түскен қаржының бір ... ... ... білдіреді. Туристік кәсіпорын ... ... ... ... ғана одан ... табыс түгелімен сол
аймақтың экономикасына жұмыс істей ... Осы ... ... ... де олар өз ... бұл ... тауар мен қызметті сатып
алуға жұмсайды. Туристерден түскен ақшаның бір бөлігі қор ... ... тағы бір ... ... ... ... ... тауарларға төлеуге
жұмсалып, бұл өз ... ... ... ... табыстың басқа
жерлерге ағып кетуіне жол ашады. ... ... өнім ... ... ... арттыру мультипликациялық туристік шығындардың артуын
күшейтеді. Екінші жағынан қаншалықты ... өнім ... ... оның сол жергілікті жер үшін тиімділігі азая түседі.
Жалпы барлық аймақтық көлемді алғанда туризм экономикасы мешеу қалған,
құрылымы дамымаған ... ... ... әсер ... ... ... үшін ... аса маңызды қосымша табыс көзі болып
табылады [36].
Туризм жалпы экономикалық мәселелерді шешуге ... ... ... ... ... ... болсақ, ол өздігінен тиімді
болып өз алдына дами алмайтынын да байқауға болады.Туризмнің экономикалық
тиімділігі сол ... ... ... мен ... да салаларының кешенді
дамуына параллель ... әсер ... ... маңызы. Туризмнің қоғамдық өмірдің әлеуметтік
жағдайындағы мәнділігі мыналардан ... ... ... ... ... ... және ... қабілеттілігі;
- Бос уақыттың ... ... ... ... ... мен ... ... қамту;
- Жергілікті тұрғындардың мәдениетіне ... ... мен жеке ... ... табыспен
қамтамасыз ету;
- Туризмнің экологиялық қауіпсіздігі және оның ... мен ... ... ... ... туризм адамның күш-қуатын, яғни өндіріс
саласындағы өзінің міндеттерін ... ... және ... әрі ... ... ... мен қалпына келтіру
болып табылады.
Туристік демалу – бірқалыпты жағдайды өзгерту, өмір қалпын ... ... әрі ... күй ... жаңа ... ... оның
адамдармен танысуы жалпы пайымын ұлғайтудың және т.б. мүмкіндіктері. Бұның
бәрі адамның күш-қуатын қалпына ... ... ... ... туристік демалуға шақыра отырып, өздерінің
қызметін де ұсынады. Туристер ... ... ... тиімді де пайдалы
өткізуге мүмкіндік алады. Жастарды ойын-сауықтық тартымды саяхаттарға тарта
білген туристік клубтар жақсы ... ... ... ... ... кәсіпорындардың өз алдына қойған ... ... ... ... ... ... мен моральдық қасиеті
тікелей байланысты болады.
Туристік индустрияның ... ... ... ... ... ... ... ең бір көп еңбек сіңіруді талап ететін саласы және сол
арқылы жұмыссыздықтың азаюына мүмкіндік жасайды. Дүние ... ... ... ... ... ... ... 15-ші жұмыс орны
туристік салаға тиесілі.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей туристік индустрия даму ... ... ... ... ... тартуға мәжбүр болып, сол арқылы
жергілікті тұрғындардың ... ... ... ... өмір ... ... әсер етеді. Туристік салалардағы қызмет ... ... ... ... жақсы төлемақы жасайды, сондықтан да
туризм саласындағы жұмыс жоғары сұранысқа ие.
Кемелденген туризм экологиялық жағдайға екі ... әсер ... ... ... ... ... дәрежеде зиян келтіреді. Яғни адамдардың
өмір қағидасы мен жануарлар және ... ... ... жағдайы өзгереді.
Жергілікті тұрғындар туризмнің зиянды жақтарына алдыңғы ... ... ... ... және жерді экологияға жат әсерін
жатқызады [39].
Енді бір жағынан туризм экологияның және ... ... ... ... ол оның ... ең ... шарттарының бірі.
Туризм табиғи, тарихи, мәдени обьектілерді пайдалана отырып, ... ... ... саны, сапасы, парктердің әсем болуы,
туристердің жақсы демалуына ... ... әрі ... ... артырады.
Туризмнің жергілікті тұрғындарға кері әсерінің нәтижелеріне мыналарды
жатқызуға ... ... ... ... ... ... мінез-құлық әдеттен ауытқу санының артуы
• Жастардың өмірге жеңілтек қарауы, ажырасулар
Сурет 2 — Туризмнің дамуына әсер ететін факторлар
Ескерту: Зерттеу мәліметтері ... ... ... оң және теріс әсерлері барысында жергілікті тұрғындар
өздерін ұлттық, ... және ... ... ... ... ... аймақтың тұрғындарының мүдделеріне ... ... және ... ... ... ортаға, табиғи
құндылықтарға залалын тигізбеуге тиіс.
Туризмнің гуманитарлық маңызы. Бұл мағынада жалпы ... ... ... ... болған елдің тарихы, мәдениеті, әдет-ғұрыптарын
ұштастыру. Туристер үшін сол жердің ... ... ... маңызды
мәнге ие. Саяхат барысында көрген, естігеннің бәрі әдетте ұзақ ... ... ... ... және ... ... пайымдауын арттырып, рухани байыта түседі.
Сонымен туризмнің артықшылығына мыналар жатқызылады:
• Аймаққа ақша ағымының артуы, ... ... ... ... Ішкі жалпы өнімнің өсуі;
• Жаңа жұмыс оырндарын құру;
• Туристерде, жергілікті тұрғындар да ... ... ... ... ... ... ... ішінде шетелдік қаржыны;
• Аймақта салық жинағының артуы;
• Туризмнің дамуының теріс ... ... ... ... ... ... ... шетелге ағуы;
• Туризм арқылы әлеуметтік және экологиялық мәселелердің тууы;
• Егер туризм ... ... сала ... басқа халықтың шаруашылықтың
дамуына кері әсері.
Туризмнің экономикалық жүйесінде төмендегідей ... ... ... ... ... ... ... тұтыну [41].
Туристік қызмет өндірісі туристік индустрия арқылы қалыптасады. Туристік
өндіріс көбінде ... ... ... мен ... ... қауіпсіздік мәселесі мен ... ... ... ... ... ішкі ... бағынышты болады. Бұл
себептердің кез-келгені тіристік ... ... ... ... ... өнеркәсіптің қаржылық тұрақтылығына шешуші әсер ете
алады.
Туристік өнімді қалыптастыру процесі және оны ... ... ... оның ... жағы болып табылады. Әрбір жеке ... ... ... ... саяхат тасымалдау, мәдени-көпшілік
шаралар және т.б.) өздігінен туристің барша қажеттілігін ... ... ... ... ... ... ... көрсетулерді біртұтас
кешенді корпорация түрінде жасау қажеттілігі туындайды, яғни көптеген
кәсіпорындар мен ... ... тізе ... күш ... ... ... ... өнім шығару. Мұндай қажеттілік
туризм экономикасында алдын-ала, ... ... ... яғни ... ... ... жеткізіп беруді жүзеге
асыратын туроператорлар және турагенттерге аса ерекше роль ... ... ... ... ... ... соңғы тізбегі – бұл туристік өнімді
тұтыну. Бұл ... ... ... бар. ... ... ... ... өндірілген жерден тұтынушы бар тұсқа тасымалданады [43].
2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТУРИСТІК ИНФРАҚҰРЫЛЫМНЫҢ ҚАЗІРГІ ДАМУ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасында туристік инфрақұрылымның даму жағдайы
Қазір ... ... ... ... тарапынан көп
көңіл бөлініп, барлық жұмыс заң негізінде жүзеге ... ... ... ... ... ... ... мақсатында бірқатар
шаралар атқарды. Соның ... ... ... ... ... мен басқа да қызмет көрсету мекемелерін салу және ... ... бөлу ... оң ... ... ... бар деректерге
жүгінсек, бүгінде республикада туристерді орналастырудың 400 –дей ... ... ... 239 ... 34 ... 29 демалыс аймағы, 26 демалыс
үйі, 17 туристік база, 13 сауықтыру лагері, 11 ...... аішы үйі мен 8 ... ... ... ... ... мен туризм
саласына қатысты басқа да жұмыстарды қаржыландыруға 2001 жылы 22 ... ... ... 2002 жылы бұл сома - 28 ... 328 мың
теңгені, 2003 жылы 30 млрд. 115 млн. ... ... Бұл ... ... ... ... және жеке кәсіпкерлер тарапынан қарастырылды.
Туризм инфрақұрылымының дамуы тек ... ... ... ... – ақ ... ... ... де тығыз байланысты. Қазіргі
таңда еліміз туристерді көліктің бірнеше түрімен тасымалдауға назар аударып
отыр. Республика бойынша шетел туристерін тасымалдау мақсатында әуе, ... ... ... іске ... ... 6 әуе компаниясы жұмыс
істейді.
Ал, экономикамыздың күретамыры – темір жолға ... ... ... ... үшін ... ... іске ... Солардың
ішінде «Қазақсатан темір жолы» ұлттық жолаушылар ... ... ... және «Тұран Азия» компаниясымен бірлесіп, «Жібек
жолының маржаны» атты ... ... ... ... ... 2002 ... алғашқы бағыты Алматы-Тараз-Шымкент-Самарқанд-Үргеніш-Бішкек-Рыбачье-
Алматы қалалары бойынша жүзеге асты. Енді осы ... ... одан ... ... ... ... ... автокөлікпен тасымалдау мәселесі де ... ... ... ... Қазіргі кезде біздің елдің автокөлік
жолдары ірі туристік нысандарымызды шетелдермен ... ... ... ... инфрақұрылымын одан әрі дамыту үшін әуе, автокөлік және темір
жол нысандарының ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету саласын дамыту ... ... Біз ... ... ... де ... ... қоюымыз
қажет. өйтпеген жағдайда саланы дамытуда біраз кедергілерге тап болатынымыз
анық.
Туристік инфрақұрылым, оның ... ... ...... ... ... азық – түлікпен, дәмді ... ету де ... ... ... ... экономикасының едәуір
іргерілеуі бұл мәселені де шешуге мүмкідік береді деп ойлаймыз. Мәселен,
2009 жылдың ... ... ... облысында биыл ет
және үй құстары ... - 8,7%, ...... ... - 2,2 есе,
қоытылған сүт пен қаймақ - 63,5% ... ... ұны - 38,7%, ... және
коньяктік ішімдіктер - 5,8 есе, жүзім шарабы 55,4% өсті.
Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің деректері бойынша 2012
жылы Қазақстан Республикасының аумағында 515 ... ... ... ... 273 ... 7 ... 36 ... 15 санаторий-
профилакторий, 12 профилакторий, 5 емдеу-профилакторий орталықтары, 4
пансионат, 29 ... ... 27 ... үйі, 24 туристік база, 35
сауықтыру лагері, 4 тау шаңғысы базасы, 13 ... үй, 9 ... үй, ... мен ... ... ... 7 сауықтыру кешені, 6 мұражай,
2 кесене, 1 ... ... ... ... және ... ... ... - 5.
2012 жылғы қолданыстағы 385 қонақ үй мен ... да ... 340-ы жеке ... ... 22-сі мемлекет меншігінде және 23-і
басқа мемлекеттердің меншігінде болды.
Елде үш, ... және бес ... 78 ... үй ... ... қалған
қонақ үйлер басқа санаттарға жатады.
Республика бойынша туристерді орналастыру объектілерін пайдаланудан
түскен кіріс 2012 жылы 21156 млн. ... ... ... ... ... көлемі 17737,5 млн. теңге, оның ішінде – мейрамханалары
бар қонақ үйлер – 15927,0 млн. теңге, ... ... ...... теңге, жастар жатақханалары мен таудағы туристік базалар – 57,7 млн.
теңге; кемпингтер, ... ... мен ... қоюға
арналған тұрақтарда көрсетілетін қызметті қоса алғанда – 0,7 млн. ... ... ... – 218,8 млн. теңгені құраған (6-қосымша).
Мамандандырылған орналастыру орындарында: 106 ... ... 2005 жылы ... ... 257,4 мың адам ... 13 ... ... мен үйінде,
пансионаттарда 32686 адам демалған. Неғұрлым танымал емдеу орындарына
“Сарыағаш” (ОҚО), ... ... ... ... ... ... ... (Қызылорда облысы), Щучье-Бурабай аймағы
(Ақмола облысы), “Каспий” (Маңғыстау облысы) және басқалары жатады.
Қазақстан ... ... ... ... бойынша
2010 жылы туризм объектілерінің негізгі жаңа құралдарына 29591,8 ... 2011 жылы 37895,2 млн. ... 2012 жылы 33994,3 млн. ... ... Бұл ... ... ... тартудың оң үрдістеріне
куә болады, алайда қабылданып отырған шаралар инфрақұрылымды дамытуға және
туристік индустрияны инвестициялауды ынталандыруға анық ... ... ... ... ... ... ... сомасынан туристік ұйымдардың қызметін жүзеге асыруға 2010 жылы тек
139 млн. теңге, 2011 жылы 242 млн. теңге және 2012 жылы 48,3 млн. ... ... ... ... ... және Алматы қалаларына
шекараның арғы жағынан келген туристер сапары іскерлік ... ... ... және олар ... әрі ... ... ... жиынтығын
ұсынатын қонақ үйлерге тоқтағанды жөн санайтынын көрсетті. ... ... – ірі ... ... ... қонақ үйлер желісінің
одан әрі дамуы дәл осы іскерлік туризмге байланысты болады.
Алайда, қонақ үйлерді, ... ... ... мен ... алғанда, орналастыру объектілерінің материалдық базасы, сондай-ақ
санаторийлік-курорттық мекемелер моралдық және ... ... ... шегіне жетуімен сипатталады.
Әуе көлігі саласында
Халықаралық туризмді дамытуға ықпал етуші ... ... ... ... болып табылады. Қазіргі уақытта республикаға
алыс шетелдің алты ... ... ... ... ... Air ... «China South Airlines», «Turkish Airlines») тұрақты
ұшып тұрады. Ұлттық авиатасымалдаушы “Эйр Астана” Түркия, ... ... ... ... ... ... БАӘ, Нидерландыға тұрақты
рейстер жасайды.
Қазіргі уақытта Қазақстанның халықаралық авиатасымалдарға қол жеткізе
алатын әуежайлары: Астана, ... ... ... ... ... ... ... Тараз, Орал, Өскемен, Шымкент қалаларында бар.
Статистикалық деректерге сәйкес 2012 жылы әуе ... ... 248578 ... (57,1 ... ... басым көпшілігінің әуе ... ... ... ... ... жаңарту, жолаушыларды әуе көлігімен
тасымалдау географиясын кеңейту, туристік ағынды ... ... ... баға мен ... ... ... ... көрсету сапасын арттыру
қажет.
Темір жол көлігі саласында
Соңғы ... ... жол ... ... құнының қолжетімділігіне
байланысты республика халқының негізгі жол жүру құралына айналды.
Статистика деректері бойынша, 2012 жылы темір жол ... 87615 ... ... ... аумағы бойынша өзімізде жасақталған 132 бағдар жолаушылар
поезы жүріп өтеді. Оның ішінде қала маңындық қатынаста 69 ... ... ... – 49, ... ... – 11, халықаралық
қатынаста – 3 ... ... ... ... ... ... ... ТМД елдерінде жасақталған 17 жолаушылар поезы бағдары өтеді.
Жолаушыларға темір жол ... ... ... ... ... ... ... іс-шаралар көзделген: Қазақстан Республикасы
аумағында да, сондай-ақ Ресей Федерациясының ... да ... ... үшін ... ... ... ... қарастырылуда, “ЖВ купе”, “РИЦ купе” санатындағы вагондардың
жолаушылары үшін безендіріліп, мамандандырылған ... ... ... ... ... қатар “Жолаушылар ... ... ... қызмет көрсету деңгейі халықаралық стандартқа сәйкес
келмейді. Вагон паркінің әбден ... және ... ... ұзақ уақыт
пайдаланылуы, оларды ауыстыру немесе қайта жаңғырту ... ... ... ... оларды субсидиялаудың мемлекеттік
бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылатындығымен түсіндіріледі.
Автокөлік саласында
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 5 ... ... ... ... ... ... бар жалпы пайдаланудағы
автомобиль жолдары тізбесіне ірі ... ... ... ... одан әрі ... ... ... тудыратын мынадай жолдар
енгізілуіне байланысты соңғы жылдары туристік мақсатта автокөлік ... ... ... ......... – Алматы - Қорғас;
2. Шымкент–Қызылорда – Ақтөбе – Орал – ... ......... ... Астрахань – Атырау – Ақтау – ... ... ... ... – Қостанай – Челябі - Екатеринбург.
Статистика деректері бойынша 2012 жылы ... ... ... 87615 (20,1 процент) турист, басқа да құрлықтағы жол
құралдарын 53765 (12,36 ... ... ... ... 1 ... жағдай бойынша республикалық маңыздағы жалпы
пайдаланымдағы автомобиль ... ... ... жолақта мынадай
объектілер жұмыс істейді: 925 - АМС, ... 62 - ... үй, 1124 ... және ... орындары, 61 - автотұрақ.
Су көлігі саласында
Каспий теңізіндегі Ақтау порты Қазақстанды ... ... және Иран ... ... ... ... Федерациясымен және Қытай Халық Республикасымен ішкі су ... ... ... Қазақстандық cу жолдары республикалық мемлекеттік қазыналық
кәсіпорны жолаушылар тасымалдауға лицензиясы бар және ... ... ... үшін ... мен ... ... арқылы шлюздеу
құнының 25 проценті мөлшерінде жеңілдетілген тариф белгіледі. Бұл ... және ... ... ... аз мөлшерлі флотты шлюздеу ұзындығы
10 м ... ... - ... ...... және 10 ... ұзын
кемені - шлюздеу құнының 20%-імен жеңілдетілген тариф бойынша белгіленген
кестемен ... ... ... 2005 жылы ... кәсіпорын 276
туристке қызмет көрсеткен.
Елдің басқа да су артериялары туристік ... ... ... жүргізілген зерттеулер нәтижесінде Еуропадан ... ... ... ... ... ... қызығушылығы жағажай
туризмінде де және круиз ұйымдастыруда да ... ... ... ... ... халықаралық экономикасының
дамыған саласының бірі болды. Ал туристік инфрақұрылым бұл туризмнің
ажырамас бір ... ... ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Сурет 3 - Қазақстан бойынша 2011ж туристік объектілер саны
Ескерту: ... ... ... ... ... инфрақұрылым деп – материалдық-техникалық ... ... ... ... пайдалануын, туристік тауарлар
мен қызметттердің айырбасталуын, ... ... және ... ... ... ... ... ететін мекемелер мен ұйымдар
жиынтығын айтамыз. Қазақстанда туристік объектісі ең ... ... ... бұл қонақ үйлер, ал ең төмен сатыдағы ... бұл ... ... ... ... ... жж туристік объектілер 25.7 %
өсті. Сонымен, шығу және кіру туризмі 2007 -2010 жж ... ... ... 63500 ... ... ... бойынша 2007-2011 жж турист
Қазақстанға 603.2 млрд.тенге әкелуі тиіс. Кіру ... ... ... 600 ... ал шығу ... ... 1 млн 500 мыңға дейін өсті. ... ... ... ... ... ... ... 4 - Қазақстан бойынша 2010ж туристік объектілер саны
Ескерту: Зерттеу мәліметтері негізінде автор құрастырған
Қазақстанның 2030 ... ... ... бірі бұл ... инфрақұрылым. Ал оның ең негізгісі бұл ... пен ... ... ... ... ... 30553,4 млн.тенгені, ал
6526,5 млн.тенге Республикалық бюджетке тасымалданды. 2011 жылы ... ... ... 16.8 ... дейін өсті. Қазіргі таңда
мемлекет жолдарының асфальтбетонды жабының ... 50% ... ... ... ... ... ... келтіруге қаржылық сұраныс
350 миллиардтан артық теңгені құрайды. 2010 жылы ... ... 11100 ... ал 2008 жылы 8,4 % ... яғни 2012 жылы
жанармай құятын ... саны 93240. ... ... ... ... саны ... ... 10-15% өсуде. 2012 жылы 475 қонақ үйлер
390 жеке меншікте, 35 ... ... және 50 ... ... 2011 ж ... ... ... 16678,5 млн.тенге,2008 ж
тамақтану орындарының пайдасы 37845,6 млн.тенгені құрайды. ... ... ... саны ... ... 10% ... 2011 ж
маманданған емдік кәсіпорындарының қызметімен 257,4 ... ... ... пансионаттарда 32686 адам демалды. Бұл көрсеткіштер 20
% өсті. Сауықтыру мақсатындағы туристік объектілер жыл ... 0.5% ... саны 19, ... 45, саны ал ... ... 1. 2011 ж ... саны 4, 2012 ж шаңғы базалар саны 10, 2013 ж шаңғы базалар саны 18,
2013 ж шаңғы ... саны 24 ... ... ... ... ... ... жылға 20% өсуде.
Шешілмеген күйінде қалып отырған, бірақ ... ... ... үшін ... болып табылатын бірқатар проблемалық мәселелерді атап өту қажет.
Көлік инфрақұрылымы. Туризм дамуының күтілген масштабтары туристер
талап ... ... мен ... ықпал етеді. Осы ... ... ... ... ... сферасында туындайды (әуежайлар,
автожолдар және теміржол желілері). Дәл осы инфрақұрылым ... ... ... ... өйткені ол барлық негізгі ... ... және бір ... ... ... ... жалғастыратын және ең
табысты саналатын жолдарда орналасқан. Бүгінгі таңда Қазақстанның тікелей
әуе жолдары Германияға, ... ... Араб ... Италияға, Қытайға, Тайландқа және тағы басқа елдерге сапар шегуге
мүмкіндік береді. Авиатасымалдау тек отандық тасымалдаушылармен ғана емес,
сонымен қатар ... ... де ... ... ... Қазақстан территориясынан бес теміржол, төрт ... жеті ... ... Елді ... ... ... талшықты-оптикалық байланыс
желісі кесіп өтеді, ол бастауын Тынық ... ... ... ... түкпіріне кетеді. 2002 жылы Шымкент – Қызылорда – ...... ... шекарасы, ұзындығы2473 кмбатыс талшықты-оптикалық байланыс
желісінің ... ... 2003 жылы ... 2350 ... ... ... – Астана – Павлодар – Семей — ... ... ... ... ... ... көлігі Ақтау аймағымен, сондай-ақ Атырау,
Баутино аймақтарының ... ... ... ... ... ... әлемдік теңіздік коммуникацияларға шыға алады. Күшті аймақтық
кешендер, қазіргі заманғы теіңіз және өзен ... ... ... ... ... ... ... жүйесіне 6-8 жылда
енуіне мүмкіндік береді.
Негізгі теміржол тасымалдаушысы – «Қазақстан ... ... – 14 ... ... ... ... ... шағын және орта ... ... ... құралы бола отырып, аймақаралық және халықаралық
тасымалдар ... ... ... ол үшін ... маңызы бар
автожолдарды түбірлі ... ... ... бар ... жасау қажет.
Туристік фирмалар, қонақ үйлердің және қысқа мерзімге тұруға арналған
өзге орындардың өндірістік-қаржы қызметін қарастырайық.
Сурет 5 – ҚР ... ... ... ... ... ... ... құрастырған
Жолсапарлардың қауіпсіздігі. Туризм дамуымен бірге ... ... ... да күрделі бола түсуде. ... ... ... ... ... тәуекелге баратындықтан, туризм
секторы туристерге қауіп төну ... ... ... құрлдармен
жабдықталуы керек. Бұл бағытта, ең алдымен, Үкімет орындары мен ... ... ... ... ... бірлесе жұмыс
атқарулары керек.
Оның орнықты өсу үрдісі байқалып отырғанына қарамастан, негізінен,
орналастыру ... ... және ірі елді ... ... ... ... ғана ... сондай-ақ отандық туристерге ... ... ... елді ... ... ұзақ қашықтықтарды есепке
алсақ, олардың автомобиль жолдарының бойында белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... немесе
туристік бағдарлардың торапты ... ... ... ... ... ... туризмін және ішкі туризмді дамытуға
кедергі келтіреді. Нәтижесінде ішкі туризмде ұзындығы 400 - 500 км ... ... ... ... ... келеді, ал бұл - ... көп ... ... ... сапарлар жалықтырады, туристердің
көпшілігінде жағымсыз естеліктер қалдырады.
Тағы бір ... ... ... ... бірі ... ... ... отандық инвесторлар тәуекелге бармайды және туристік
объектілердің құрылысына одан әрі қаражат ... ... ... ... үшін ... ... жеңілдіктер беру және ұзақ
мерзімді несиелеу механизмін ... ... ... ... ... инвестициялар көлемінің өсуіне ықпал жасайды[4].
Қонақ үйлерді, пансионаттарды, демалыс ... мен ... ... ... ... сондай-ақ санаторийлік-курорттық
мекемелердің материалдық базасы ... ... ... және ... сипатталады. Бүгінгі таңда туризм ... ... ... ... ... ... ... халықаралық талаптарға сай
емес[5].
Сурет 6- ҚР орналастыру орындарының саны
Ескерту: Зерттеу мәліметтері негізінде автор құрастырған
Туристік ұсыныс. Әлемдік экономиканың қазіргі даму ... ... ... және ... дамып келе жатқан салалардың бірі болып
табылады. Бүкіләлемдік туристік ұйым деректері бойынша ... ... ... ... (7,4 %) ... ... тек автокөлік, химия және
отын өнімдерінінің экспортына жол бере отырып, төртінші орынды иеленеді. Ал
кіріс жағынан бұл сала ... ... ... ... мен ... ... ... орынды иеленді.
      Қазақстан бай туристік-рекреациялық мүмкіндіктерге ие бола отырып,
туризмнің жеткілікті деңгейде дамымауымен сипатталады. Туризм ... ... ... ... 0,3 %-ды ғана ... 2011 жылы ... қызметтен
кіріс көлемі 145,3 млрд. теңгені құрады, бұл 2008 жылғыдан 2 есе артық
(77,6 млрд. ... ... ... ... салық 20,6 млрд. теңгені
құрады, саладағы туристік қызметпен шұғылданатындар саны 158700 ... ... ... ... ... ... ... көлемі
91,8 млрд. теңгені құрады, бұл 2011 жылғы қаңтар-қыркүйекке қарағанда 11,5
% (82,3 млрд. теңге) артық. Туристік ... мен ... ... ... саны 26 940 ... ... 2011 жылы елде 1715 ... ұйым жұмыс істеді және туристік фирмалар
630,6 мың адамға қызмет көрсетті, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 29,6 %-
ға ... (2010 ... 486,5 мың ... ... ... ... ішкі
туризм 32,2 %, кіру туризмі – 5,7 %, сыртқа шығушылар туризмі – 62,1 ... Егер осы ... 2010 ... ... ... онда
сыртқа шығушылар туризмінің 56,4 %-дан 62,1 %-ға дейін ұлғаюы, ішкі
туризмнің ... ... ... ... ... 35,4 %-дан 32,2 ... ... байқалады.
      2012 жылғы қаңтар-қыркүйекте елде 1 950 туристік ұйым ... ... ... ... 494,1 мың адамға қызмет көрсетті, бұл 2011 жылғы
сәйкес кезеңдегі көрсеткіштен 10,6 % (446,5 мың ... ... ... ... ішкі туризм 18,6 %-ды, кіру туризмі – 31,4 %-ды, ... – 50 %-ды ... Егер осы ... 2011 жылғы қаңтар-
қыркүйек айларындағы деректермен ... онда ... ... 43,7 %-дан 50 %-ға ... ... ішкі туризмнің туристерге қызмет
көрсетудің жалпы құрылымында 28 %-дан 18,6 %-ға азаюы байқалады.
Қазақстанға ... ... ... ... ... ... үшін ... деңгейде тартымды емес екенін көрсетеді, осыған
байланысты елімізге келетін ... саны ... ... ... ... ... ... Қазақстанның туристік өнімінің бірегейлігіне қарамастан, бәсекеге
қабілеттілігі жеткіліксіз және ... ... ... ... қолжетімділігі, туристік қызметтердің деңгейі мен бағасы жағынан
ұтылып отыр.
2011 жылғы жағдай бойынша Қазақстанда 1642 орналастыру ... ... ... бұл 2010 ... ... 6,5 % ... ... орындарды жалпы орналастыру орындарының санының 63,5 %-ын қонақ үйлер
құрады, олардың 27,0 %-ы – ... бар ... ... және 36,5 % – ... ... үйлер. Орналасу орындарының 40,5 % негізгі бөлігі Алматы – 17,1 %,
Астана – 9,6 % қалаларында шоғырланған, ... ... ... ... ... ... ... 6,6 % және 7,2 %. Шығыс Қазақстан облысында 19,7
%, ... – 11,7 %, ... – 6,2 % және ... ... ... 21,9 % ... орындары шоғырланған.
      Сыйымдылығы 29584 ... ... 873 ... ... ... 57,5 %-ын ... және ... жоқ екенін атап өткен ... бар, ... 213 ... үйде ... ... ... ... құрайтын 21 882 төсек-орын, олардың көпшілігі төсек-орындар 4* ... 35,6 %, 3* – 29,3 %, және 5* – 19,5 % ... үйде ... ... үй
төсек–орындарының 15,6 %-ы 2* және 1* санатты қонақ үйлерге тиесілі.
2012 жылғы қаңтар-қыркүйектегі жағдай бойынша Қазақстанда ... 435 ... ... 1 484 ... орналастыру орны жұмыс
істеді, бұл 2011 жылғы қаңтар-қыркүйекке қарағанда 1,4 % ... ... ... ... 61,1 %-ын, 27,0 %-ы ... бар ... және 34,1 %-ы ... жоқ қонақ үйлер, ал 38,9 %-ын басқа да
орналастыру орындары құрады.
      ... ... 2011 жылы ... ... ... ... қор жүктемесінің орташа коэффициенті 24,0 %-ды құрады
(2010 жылмен салыстырғанда 20,3 %):
      қонақ ... ... 30,5 %-ды ... (39,0 %-ы ... ... және 24,3 %-ы санаты жоқ қонақ үйде), бұл ретте толымдылықтың ең
жоғарғы ... 5* ... ... ... (49,5 %), ең ... ... 1*
қонақ үйлерде - 21,9 % тіркелген;
      басқа ... ... бұл ... 12,5 %-ды ... 2012 ... қаңтар-қыркүйекте сыйымдылығы 28 140 төсек-орын ... ... үй ... үйлердегі жалпы төсек-орындар санының 34,1 %-ын құрады
және ... ... жоқ. ... бар, ... 22 199 төсек-орындық,
қонақ үйдегі төсек-орындардың жалпы санының 27 %-ын ... 214 ... ... ... ... 4 * ... ... үйлерге - 32,5 %, 3 * санатты -
31,3 %, және 5 * ... ... ... - 19,2 % ... 2* ... ... қонақ үйлерге қонақ үйдегі жалпы төсек-орындар ... 17 ... ... қор ... ... ... ... – 88,4 %
және Атырау облыстарында - 47,8 %-ды ... Ең ... ... ... - 11,6 %-ды және ... ... - 8,4 %-ды
құрайды. Астана және ... ... ... ... қор ... деңгейі тиісінше 31,1 %-ды және 26,8 %-ды құрайды.
      2012 жылғы қаңтар-қыркүйекте Қазақстан Республикасында ... ... қор ... ... 26,1 %-ды құрады (2011
жылғы қаңтар-қыркүйектегі 22,0 %-бен салыстырғанда), оның ішінде:
      қонақ ... ... 36,6 % (38,1 %-ы ... бар ... ... 29,0 %-ы ... қонақ үйлерде), бұл ретте толымдылықтың ең жоғары
деңгейі 5* санатты қонақ үйлерде (48,1 %), ең ... ... 1* ... үйлерде (29,2 %) тіркелді;
      басқа орналасу орындарында бұл көрсеткіш 14,0 %-ды құрады.
      Астана және Алматы қалалары ең ... ... ... ... онда ... ... сай ... орналастыру
орындарының неғұрлым көпшілігі шоғырланған. Аталған ... ... ... ... ... сапа ... ... және негізінен қазақстандық туристерге бағытталған. Ірі қалаларда
3* және 4* санаттағы қонақ үйлер тапшы.
      Қазақстандық туристік ... ... ... үй ... деңгейінің төмен екені байқалады. Барлық ... ... ... төрт ... ... ... ... Ақтау
қалаларында орналасқан.
Қонақ үйлер қызметтерінің деңгейі жоғары орналасу ... ... өзге ... ... туристік дестинацияларға ұқсас қонақ
үйлердегілерге қарағанда, айтарлықтай ... ... және ... 5* ... халықаралық бренд қонақ үйлерінде нөмірдің ... ... 2-3 есе ... ... ... ... қызмет
бағалары – пансионатта, туристік базаларда, кемпингте, келушілерге арналған
жатақханаларда және басқаларында айтарлықтай төмен.
      Жоғарылатылған бағалар орналастыру орындарының ... ... ... жетіспеушілігіне және бизнес-туристерден күшті
тәуелділікке байланысты. Ұсынылатын қонақ ... ... қоса ... ... ... ... ... және әлсіз реттелген.
      Тұру және әуе билеттеріне жоғары бағалар Қазақстанға тур бағасын
едәуір арттыратынын және ... ... ... баға ... ... ... ... атап өткен жөн.
      Орналастыру орындарының, оның ішінде қонақ үйлердің, пансионаттардың,
үйлердің және демалыс базаларының, сондай-ақ шипажай-курорттық ... ... ... тозуының жоғары деңгейімен ... күні ... ... ... ... ... ... туристер
үшін тұратын орындарында ұсынылатын қызметтер сапасы халықаралық талаптарға
сәйкес келмейді.
      Туристік ұсыныстардың жалпы деңгейі төмен күйінде ... ... ... ... дамуының жеткіліксіз деңгейіне және туристерге арналған
мамандандырылған ... және ... ... ... Бұл ... болуына, туристік дестинациялардағы
белгілер мен көрсеткіштерді орнатуға және т.б. қатысты.
      Қазақстандағы ішкі және ... ... ... ... ... жылдан бастап 2007 жылға дейінгі кезеңде қарқынды түрде өсті, кейіннен
экономикалық дағдарысқа байланысты 2008 және 2009 ... ... ... қайта қалпына келуімен туризмге сұраныстың 2010 жылы
жаңғыртылды және 2011 жылы туристік ... саны 11,7 %-ға ... ... ... түнеу саны 2010 жылға қарағанда 25,9 %-ға артты:
      2000 жылғы 43 298 келушіден 2011 жылы 2 845 832 ... ... ... өсу ... 17 ... 2000 ... 1 250649 түнеулер санынан 2011 жылы 7 085 020-ға ... ... өсу ... 25,9 %.
      Ішкі туризм нарығында бүгінде қалыптасқан жағдайды төмендегі
факторлар сипаттайды: ... ... ... ... ... азаматтардың материалдық мүмкіндіктерімен шектеледі, жайлылықтың
жеткілікті деңгейін қамтитын демалыс базалары санының аздығы. Ішкі ... мен ... ... ... кәсіпорындарының
қарым-қатынасында мүдделердің келіспеушілігі қазақстандық ... ... әкеп ... 2011 жылы ... келу ... ... ... сипатталды:
      орналасу объектілерінің типтері бойынша: келушілердің 88,1 %-ы қонақ
үйлерге, (келушілердің 45,8 %-ы ... ... ... және 42,3 %-ы
санатсыз қонақ үйлерге) және келушілердің 11,9 %-ы ... ... ... бойынша: тіркелген келушілердің 46,1 %-ы, оның ішінде Астана
18,0 % және Алматы қалаларында 17,6 %, ... 5,7 % ... 4,8 % ... ... Шығыс Қазақстан облысында - 12,5 %, Қарағанды - ... ... - 7,5 %, ... - 5,2 % және басқа да облыстарда 20,9 % келуші
тіркелген;
      шыққан елдер бойынша: 79,5 %-ы қазақстандық келушілер, 4,8 %-ы ... ... 2,4 %-ы ... және Солтүстік Ирландия
Біріккен Корольдігінен келушілер, 1,6 %-ы ... ... ... 1,4 %-ы ... Республикасынан келушілер, 1,3 %-ы Италия
Республикасынан келушілер, 0,9 %-ы Қытай Халық Республикасынан ... %-ы ... ... ... ... 0,8 %-ы ... ... және басқа елдерден келушілер саны 6,4 %;
      сапарға шығу мақсаттары бойынша: ... және ... – 69,6 ... бос ... және ... – 25,0 %, ... мен туыстарына бару –
3,0 %, басқа мақсаттарда – 2,4 %. ... ... (30,7 ... және ... ... ... ... ал бұл уақытта
шетелдік келушілер республикаға тек ... және ... ... %) ... атап өту ... Жоғарыда атап көрсетілгендей, Қазақстандағы туризм негізінен
жергілікті ... ... ... резиденттердің іскерлік және
кәсіптік іссапарларына сүйенеді.
      2011 жылы Қазақстанға келген барлық ... ... ... 5 685 132-ні құрады, бұл 2010 жылға қарағанда 20,6 %-ға ... ... ... ... үш елден: Өзбекстан
Республикасынан (34,0 %), ... ... (27,1 %) және ... (23,7 %) ... ... ... ... себебі жеке (76,9
%) және транзиттік сапарлар (17,0 %), ал іскерлік туризм мен бос уақыт ... ... 6,1 %-ы ғана ... Республикаға шет елден
келушілердің көпшілігі отбасыларында немесе достарында тоқтайды, бір күнге
де ... ... (бір ... ... Өзбекстан Республикасы және Қырғыз
Республикасынан келетіндердің көпшілігі еңбек мигранттары болып табылады.
      Сыртқа шығушылар туризмі бойынша ... саны 2011 жылы 8 020 ... бұл 2010 ... ... 8,2 %-ға көп. Сыртқа шығушылар ... ... ... ... ... теріс туристік сальдоның қалыптасуына
ықпал етеді (422 млн. АҚШ долларынан көп). Қазақстан ... ... ... ... ... Араб ... ... сияқты елдерге
«туристік донор» болып қалып отыр, бұларда туризм индустриясы қарқынды
даму, жаңа жұмыс ... құру және ... ... ... ... әл-ауқаты арту үстінде.
      Қазақстандық туристердің сыртқа ... ... ... ... ... мен ... ... бизнес
үлесін жоғалтуды білдіреді. Сондықтан, республикада туризмнің сапалы дамуы
арқылы қазір шетелде демалып жатқан жергілікті туристердің ... бір ... ... ... ел ... қалдыра отырып, қазақстандық
туристік дестинацияларды таңдайды деп болжауға болады.
      Халықты ... ... ету үшін ... ... дамыған
туристік индустрияны құру, мемлекет кірісінің тұрақты өсуін және сырттан
келушілер және ішкі ... ... ... ... ... да
кірісін көбейту тиісті инвестицияларсыз мүмкін емес.
      Туризм саласындағы негізгі капиталға инвестициялар 2010 жылы 143,7
млрд. ... 2011 жылы 178,9 ... ... құрады. Салалардағы негізгі
капиталға инвестициялардың, тауарлар өндіретін және ... ... ... бар ... атап ... жөн.
Бүгінгі күні Қазақстанда экономиканың табысты саласы ретінде, туризм
индустриясына көбірек көңіл бөлінуде. Қазақстан ... ... ... үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының бағдарламасы
мен Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы туризм
саласының белсенді ... жаңа ... ... ... ... шаруашылығының тез дамитын салаларының бірі.
Халықаралық туризм мұнай өнеркәсібі мен ... ... ... ірі ... ... құрамына кіреді. Дүние жүзінде туризмнің
мәні үнемі артуда. Қазақстан Республикасында туристік ... ... ... ... артуының нәтижесі болып табылады[2].
2007-2010жж. Статистика Агенттігінің мәліметтері бойынша Қазақстан
Республикасында туризмді дамытудың ... ... ... өсу ... ... 1). Келуші туристер санының өсу қарқыны 2007-2010 жылдар
аралығында 1076 мың ... ... шығу ... 1594 мың ... және ... ... адамға көбейген [3].
Кесте 2. Қазақстандағы туристік индустрияның ... ... ... |2009 |2010 |2011 |2012 ... |
| | | | | ... ... көрсетілген |10649,0 |11889,6 |13787,6 |14101,7 |129 ... ... мың | | | | | ... | | | | | ... ... мың адам |4365,0 |4706,7 |5310,6 |5441,3 |121 ... туризмі, мың адам |3004,0 |3687,9 |4544,4 |4598,5 |151 ... ... мың адам |3280,0 |3495,0 |3932,6 |3981,1 |119 ... фирмалар саны, |846 |921 |1007 |1013 |119 ... | | | | | ... ... |30 |41 |51 |58 |170 ... жеке | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... |6656 |7109 |7405 |7463 |111 ... ... оның | | | | | ... | | | | | ... ... |187 |185 |195 |195 |104 ... ... |51 |53 |55 |56 |107 ... ... |66 |61 |67 |69 |101 ... | | | | | ... ... |3 |4 |4 |4 |133 ... ... |2409 |2600 |2824 |2839 |117 ... ... | | | | | ... ... |3664 |3848 |3935 |4067 |107 ... ... |120 |194 |149 |154 |124 ... ... ... | | | | | ... мен |50 |53 |63 |66 |126 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |4 |4 |4 |4 |100 ... | | | | | ... ... ... |102 |107 |109 |109 |106 ... ... | | | | | ... Зерттеу мәліметтері негізінде автор құрастырған
Көрсетілген қызметтің жалпы көлемі 53863,0 млн. тнг. ... құны 13890,7 млн. ... ... бұл ... ... ... ... өскенін дәлелдейді.
Осы кезеңде 1013 туристік фирма және туристік қызметпен айналысатын 58
жеке ... 14101,7 мың ... ... ... бұл алдағы жылмен
салыстырғанда 129 % көп.
Туристік индустрия субьектілерінің ... ... ... ... 2010 жылы 63,0 ... тнг. ... және ... аударылған салық
сомасы 9 млрд. теңгені құрап, 36 %-ға артқан.
Одан басқа, 992 қонақ үй ... ... 2640,2 мың ... млн. ... ... ... көрсеткен.
Бұл өз кезегінде еліміздің аймақтар мен облыстарында әлі де болса
туристік қызметтердің даму ... ... ... ... ... ... туризмнен түскен кірістердің жиынтық ішкі өнімдегі
(ЖІӨ) үлесі 2,1 пайызды құрап (кесте 3), оны ... ... ... болып отыр.
Кесте 3. Туризм дамуының индикаторлары
|Негізгі көрсеткіштер |2009 |2010 |2011 |2012 ... |
| | | | | |,% ... ... ... |138,7 |190,1 |205,1 |255,0 |184 ... ... ... тг. | | | | | ... ... ... |131,6 |180,1 |183,3 |197,4 |150 ... ... құн, млрд. тг | | | | | ... ... ... |1,8 |1,9 |1,9 |2,1 |116 ... үлесі, % | | | | | ... ... ... ... ... бойынша құрастырған.
Жалпы туристік қызметтермен көптеген шағын және орта ... ... ... да ... ... бірліктер сияқты туристік
қызметтер мен өнімдер арқылы пайда табуды көздейді. Бұл кәсіпкерлер үшін
туристік бизнестің ... ... ... байланысты:
-   бастапқы инвестициялар;
-   туристік қызметтерге деген сұраныс;
-   туризмнің пайдалылығының жоғары деңгейі;
-   шығыстардың қайтарымдылығының қысқа ... ... ... ... ... ... және шет елдік
азаматтардың түрлі туристік қызметтерге деген ... ... кең ... ... ... ... және ... қабілетті
туристік кешендер мен түрлі кәсіпорындарды ... ... ... белгілі. Осыдан оның аймақтар экономикасының жедел дамуына, жаңа
жұмыс ... ... ... инфрақұрылымның дамуына және
тұрғындардың өмір деңгейінгің өсуіне септігін тигізетіні сөзсіз.
Қазақстанда оған ... ... ... ... ... ... Тәж-Махалдың, Мексикадағы Чичен-Ица храмының
ешқайсысынан кем соқпайтын мәдени мұралардың мол ... ... ... Арыс ... ... Көк ... ... (б.з. 1-8 ғ.ғ.), Сыр
өңіріндегі Алтын-Асар қалашығы (б.з. 1-6 ғ.ғ.), Алып ... ... ... ... ... қалашығы (б.з.5-7 ғ.ғ.), Бақанас аулынан 200
шақырым қашықтықтағы Қарамерген қалашығы (б.д. 11-13 ғ.ғ.), ... ... ... ... (б.з.8 ғ.) ... шетелдікті еріксіз таңдандыра
алатын көне мұралар екендігі сөзсіз. Балқаш пен Алакөлдің Қырғызстандағы
Ыстықкөлден ... Қара ... кем ... де жасырын емес. Айша
бибінің, Жошы ханның, қазақ ... ... мен ... ... ... мен ... өзге де ... егер бастапқа қалпына
келтіріп, саяхатшы-туристердің баруына қолайлы ... ... ... ... мәдениет үлгілерінен кем соқпасы анық.
Қазақ жеріндегі осындай ... ... ... ... ... ... ... жүйесі қалыптаспаған. Сондықтан, туристік
шаруашылықтарды ... ... ... ... елдердің тәжірибелерін
пайдалана отырып және ішкі ... ... ... ... ... ... жүйесін жасау күн тәртібіндегі ... ... бұл ... ... ... бар. ... ... білікті
және заман талабына сай туризм менеджерлерінің қызметтеріне сұраныс туындап
отыр.
Одан ... ... ... дамытуда кездесетін төмендегі
кемшіліктер мен кедергілерді жою керек, олар: ... ... ... ... ... тіркелуіндегі кедергілер; құжаттарды рәсімдейтін
білікті ... ... ... деңгейінің сын
көтермейтіндігі және т.б. Бұл ... ... ... ... шешу
нәтижелі болады деген ойдамыз.
Жалпы Қазақстан экономикасының орнықты дамуға бет бұруы, елдің
индустриялық-инновациялық дамуы жөніндегі іс-шаралар ... іске ... ... ... ... ... ықпал ететіні сөзсіз. Сондықтан
да туристік индустрияны дамытуға шетелдік және ішкі инвестицияларды тарту,
орталық және ... ... ... ... ... ... ету мақсатында жоғары деңгейлі туристік менеджмент қалыптастыру,
жеке бастамалардың дамуына жәрдем ету, саланың ақпараттық кеңістігін ... ... ... және ішкі ... жылжуының тиімді жүйесін
әзірлеу, инвестициялау және салық салу ... ... ... актілер қабылдау үшін барлық алғы шарттардың толық, заман
талабында жүзеге асуы ... ... ... аталған бағыттардың жүзеге асуы, ... ... ... бірі ретінде қалыптастырып, еліміздің бәсекеге қабілетті
экономикасы бар мемлекеттер қатарынан көрінуіне үлес ... ... ... ... негізгі экономикалық көрсеткіштерінің өзгерісін талдай
келе, Қазақстандық туризмнің әлеуеті толық іске ... отыр ... ... ... ... ... ... дамуы туристік
қызметтегі ... және ... ... қажеттіліктерін
қанағаттандыру үшін көліктік-логистикалық жүйенің ... ... ... Мемлекеттік шекарадан өткізу пункттерін (автомобильдік,
авиациялық, теміржол) ... ... ... ескере отырып, ... ... ете ... қазіргі заманғы бәсекеге қабілетті
туристік кешенді құруға тікелей байланысты. Туристік кешенді құру еліміздің
экономикасының дамуына – ... ... ... ... ... ... шетелдік валютаның құйылуы, жұмыс орындары санының артуы ... ... және ... ... ... және оны ... ... қамтамасыз етеді.
2.2 Туристік инфрақұрылымның дамуын мемелекеттік қолдау шаралары
Туризмді мемлекеттік қолдау – саланы орнықты дамытудың ... ... ... Халықаралық тәжірибе туристік инфрақұрылымды дамыту үшін
жағдайлар жасау, жеке ... ... ... ... индустрия
субъектілерінің қызметі үшін қолайлы экономикалық жағдайларды қамтамасыз
ететін нормативтік құқықтық базаны ... ... ... ... ... ... елдің әлеуметтік-экономикалық дамуында
маңызды орын алуы мүмкіндік беретінін көрсетіп отыр. Сондай-ақ, ... ... ... ... ... өз ... ... туристік
қызметпен қамтамасыз ете отырып, бюджет қаражатының ... ... ... мен ... іске ... ... айғақтап отыр.
      Туризмді экономиканың басым бағыты ретінде қарастыратын елдердің
халықаралық ... ... ... ... мемлекеттік қолдаудың
бірқатар басым шараларын айқындап берді:
1) кереғар артықшылықтарды қоса атқару үшін елдің басшылығы жағынан
жылдар бойы келе ... тура ... ерік және ... ... ... 2000 жылдардың басында Марокко королі Мохаммед VI
экономиканың стратегиялық секторы ... ... ... ... ... «Пайымдау-2010» туризмді дамыту стратегиясын әзірледі. ... ... ... алты ... ... ... ... бойынша жоспар болып табылады (Азур жоспары). Осы Жоспарды іске асыру
үшін 2007 жылы бірнеше мемлекеттік ... ... SMIT ... ... ...... ... инвестициялау бойынша
жаңа ұлттық ... құру ... ... қабылданған болатын. SMIT
мынадай міндеттерді іске асырады: жаңа жағалаудағы курорттық аймақты ... ... ... ... және осы аймақтарды салуға арналған
ТЭН әзірлеу, жер учаскелерін сату және сатып алу, инфрақұрылымды салу және
жеке ... ... ... ... ... ... ... ЕО-пен ашық әуе кеңістігі туралы 2006 жылғы екіжақтық шарт
аясында әуе ... ... ... ... ... ... ... мәнге ие болды.
      Әуе бағытын либерализациялау жаңа әуе ... ... және ... аз ... әуе тасымалдаушыларды отырғызу
құқығымен; AtlasBlue және Jet4You жаңа ... аз ... ... және жаңа әуе ... ... ... Осы шаралар әуе
билеттеріне бағалардың айтарлықтай төмендеуіне және халықаралық жолаушылар
(туристер) ... ... ... ... ... 90-жылдардан бастап туризм Малайзияны дамытудың бесжылдық
экономикалық ... ... орын алып ... Осы ... ... ... беру (түсімге салықтан босату немесе қонақ үйлерді және
басқа ... ... ... және ... ... ... жеңілдіктер; импорттық баждардан толық босату) арқылы
ауылшаруашылық, экологиялық, круиздік және туризмнің басқа да ... үшін ... ... 2) ... ... ... және ұлттық компанияларды
құру арқылы ірі курорттық аймақтарды дамытуда мемлекеттің тікелей қаржылық
қатысуы.
Мексика Құрама Штаттары. ... ... ... дамытудың
ұлттық қоры – INFRATUR құрылған болатын, ол ... ... ... FONATUR және ... кепіл беру және қозғалту қоры FOGATUR ... ... ... ... ... міндеті Канкун, Инкара,
Лос-Кабос, Хаутулько және ... ... бес ірі ... курорттық аймағын
«нөлден» бастап дамыту болып табылды. Аталған курорттарды ... ... ... ... және жеке ... ... қала салу және
өңірлік жоспарлау мәселелерінде ғана ... ... ... жер ... ... нарығының мәселелерінде де басшылық рөлді өзіне алады. Қазіргі ... ... ... есепке ала отырып өзіне курорттарды дамыту
үрдісіндегі жанама рөлді ... және ... ... ... әріптестікті дамытуға бағыттады.
      Испания Корольдігі. 60-жылдары ENTURSA ... ... ... ол жаппай жағажай демалысына арналған қонақ үйлерді
салумен және басқарумен айналысты. Нәтижесінде осы қонақ ... ... ... ... ... қолдау тетіктері және
қаржылық жеңілдіктер.
Түркия ... ... ... ... ... ... Аталған заң аясында салықтардың, алымдардың және баждардың
белгілі түрлеріне қатысты, сондай-ақ ұзақ ... ... ... ... ... ... ... басқа, мемлекеттік жерлер
жеке инвесторларға 49 жылға дейінгі мерзімге ұзақ ... ... ... ... инвесторлар жерді өзінің ... ... ... ... органдардың келісімінсіз үшінші тұлғаларға жер ... ... ... ... ... 4) индустрияның өсуіне қарай мемлекеттік бастама арқылы мемлекеттік-
жеке меншік әріптестікке жоспарлы шығу.
Египет Араб Республикасы. ... ... ... ... және ... компаниялар мен шетелдік инвесторлардың біріккен
кәсіпорындарын құруға рұқсат беру туралы Заң ... Заң ... ... ... ... кіші серіктесі ретінде
инвестицияларды салу құқығын алды; он бес жылға дейін ... ... ... ... тарапынан жер телімдеріне арналған меншік
құқығына қатысты кепілдік алды.
      Шетелдік инвесторлар да ... ... ... ... ... ... бар жергілікті компаниялар секілді алынған
кірістерді шетелге ... ... ие ... туризмнің инженерлік-коммуникациялық, көліктік және ... ... ... мемлекеттік қаржыландыру (білікті кадрлық
ресурстармен қамтамасыз ету, ақпараттық ... ету), ... ... ... ... ... ... Біріккен Араб Әмірліктері. 2006 жылы Туризмдегі даму ... ... ... ... ... Араб ... ... түрінде 3 млрд. жуық АҚШ долларын ... оның ... ... ... ... қаражатын тартты. Негізгі жоба Саадият
жасанды аралын салу болып табылады.
Түркия Республикасы. ... ... ... ... ... жобаларының өңірлік жоспарларын әзірлеп, индустрия үшін
инфрақұрылымды ... ... ... етті.
      Осылайша, халықаралық тәжірибе туризмді ... ... ... ... биліктің белсенді рөлі сәттіліктің елеулі
факторларының бірі болып табылады. Туризмді дамытуды ... ... сан ... ... ... ... ... Қазақстанның қазіргі
жағдайына сәйкес келетін кейбір мысалдарды бөлуге болады:
- экономикаға тікелей ... ... елді ... ... ... шалғай орналасуынан, инфрақұрылымның жоқ болуынан және туризмнің
осы түрі ... ішкі ... ... ... ... ... ... жағдайлардағы мысалдарда мемлекет «нөлден бастап» курортты
орталықтан дамыту, инфрақұрылым мен ... ... салу ... жаңа ... ... ... Осы ... коммерциялық
объектілер не мемлекеттік қаражаты есебінен, не жеке меншік инвестицияларды
тарту арқылы салынды. Әдетте, ... осы ... үшін ... ... сипатта болатын ұлттық ... ... Осы ... елде ... саланы дамыту үшін күшті серпін тұрғысынан, сондай-
ақ ... ... ... ... ... деп атауға болады.
Жоғарыда қарастырғандай, туризм Қазақстан Республикасында жылдан-жылға
дамып, қызмет аясын ... ... ... ... ... көптеген
елдері қатысатын Қазақстанның өзіндік туристік нарығы қалыптасуда. Оның ... ... әсер ... ... ... ... және ... табылады, бұл ең алдымен негізгі қажеттіліктерді ... ... ... ... жеке ... ... ... елден шығу мен оған кірудің, оның
территориясында ... ... ... ... ... ... ... жатады. Солардың қызметін нақты арнаға
бұру ... ... Н.Ә. ... ... ... қызметінің
мемлекет қазынасына айтарлықтай кіріс әкелуге қабілетті, болашағы зор
экономика саласы ... ... ... ... ... ... атап ... болатын. Сонымен қатар, дәстүрге ... келе ... ... жыл ... Жолдауларында еліміздің
әлеументтік-экономикалық әлеуетін дамыту мақсатында атқарылатын істер мен
алда тұрған міндеттер анықталып отырады. ... ... ... артуы
мен рухани және гармониялық жағынан дамуы, өмір сүру жағдайларының сапалы
түрде ... ... ... ... беретін, халық тұтынатын
игіліктердің маңызды бөлігін құрайтын демалыс және ... ... ету мен ... ... маңызы сөзсіз.
Бүгінде көптеген адамдардың күнделікті тұрмысынан орын ... ... ... ... кеткен туристік қызмет индустриясы өзінің мемлекеттік
қазынаға қосқан ... ... ... ... ... ... ... саласымен теңесті. Ол әлемдік жалпы өнімнің 12% үлесін ала
отырып, өзіне жұмыскерлердің алып армиясы мен ірі ... ... ... ... ... ... және әлеументтік қызметтердің сан қырлы, ... ... ... ... ... ... бос уақытын дұрыс
ұйымдастыруға және демалу мен көңіл көтеруге деген ... ... ... ... ... қабілеттілігімен халықтың
тұрмыс деңгейін көтереді. Мысалы: негізінен туристерді ... ... ... ... аса көңіл бөлу шет елдік валютаның
ағымын көбейтуге және жаңа жұмыс орындарын құруға ұмтылумен түсіндіріледі.
Туризм арқылы көптеген ... ... ... тепе-теңдігі мәселелерін
шешуге тырысады. Туризмнен түсетін табыстарға шетелдік туристердің болған
елдерінде өздеріне көрсетілген қызметтер мен ... ... ... оған тек сол елде ... жұмыс істегеніне алған ақысы ... ... ... ... ... бір елдің тұрғындарының шетелде көрсетілген
қызметтер мен тауарларға, өнімдерге төлеген ... ... ... ... бір елге ... одан ... кетуіне шығаратын
шығындарынан басқа, тамақтануға өз шығындарының 40%-ын, тұрғын ... ... ел ... ... — 8%, ... ... 22% ... деп
саналады.
Шетелдік туристердің келген елінде шығарған шығындары нәтижесінде,
біріншіден, туристік ... ... ... бұл – тура ... ... ... мен қызметтеріне ... ... ... сұранысы өседі, ол кезегінде өз жабдықтаушыларының
тауарлары мен қызметтеріне сұранысын көтереді, осылайша барлық секторларда
табыс ... ... бұл – ... ... үшіншіден, туристік бизнеспен
тура немесе жанама байланысты ... жеке ... ... ... ... өсуіне себепші болады, бұл – мәжбүрлік ... және ... ... ... ... ... қатардағы эффект деп
аталады.
Туризмнің маңыздылығында бірінші орын ұлттық ... ... ... берілгенімен, табыс алу мен қатар валютаның елден едәуір кетуі
де мүмкін.
Жұмыс күші нарығы үшін де ... ... зор. ... ... ... ... ... (ішкі туризмді қоса)
көптеген елдердегі жұмыс орындарымен қамту жағынан ең ірі ... ... ... ... ... 100 ... ... адамды жұмыспен
қамтамасыз етіп отыр.
Туризм дамуының және жалпы экономикалық дамудың тенденциялары арасында
айқын байланыс бар. туристік өсу ... ... ... аса
сезімтал болып келеді. Егер баға өзгеріссіз болса, онда жеке тұтынудың 1 %-
ына жалпы алғандағы ... өсуі ... ... ... ... әкеледі; тұтыну 2,5 %-ға өскенде туризм дамуы 4 %-ға ... ... 5 %-ға ... ... ... өсуінің көрсеткіші 10 %-ды құрайды.
Егер тұтыну 1 %-дан ... ... ... онда ... ... ... туризм Қазақстан үшін, жалпы дамушы елдер үшін ... ... және ... ... ... қайнар көздері болып
табылады. Бір мезгілде ол қосымша тәуелділік тудыра отырып, елдің дәстүрлі
әлеуметтік жүйесі мен ... ... ... енгізеді. Біздің елімізде
қазір халықаралық туризм табыспен де, ... де ... ... ... ... ... ... Барлық дамушы
елдер туризмді дамытудың мақсаттылығын түсінеді. Дамушы елдердің ... ... ... ... туризм базасы болып табылатын
экономикалық, ... ... ... және ... ... ... ... олар енжар туризмнің үлесі ретіндекөрінеді ... ... ... ... ... ... ... ортаның маңыздылығы өсуде. Бұған
қоршаған ортаға соңғы онжылдықтағы ел үкіметінің ғана емес, сонымен қатар
«мәнді ... ... ... ... операторлар мен туристік өнімді
өндірушілердің де ... ... ... ... ... ... шыңда тұрғандығына немесе құлдырауда
екендігіне өте ... ... ... ... ... туризмнің
тенденцияларын қарастырайық.
Сауданың дамуы. Қазақстан Республикасында сауда қазір қарқынды даму
үстінде. Бұрынғы КСРО кезеңінде біздің еліміз тек ... ... ... келсе, қазір әлемдік экспортта да, импортта да үлесі ... ... ... тура ... ... әсер ... және туристік
өнім мен қызметтерге қажеттіліктің, ... пен ... ... жағдайларды шартты түрде нарық ресурстары деп атауға болады. Бұл
бағыттың құраушылары болып қажеттілік, сұраныс және ұсыныс үрдістері; нарық
сегменттері; ... өнім ... ... жеке ... ... ... ... табылады.
Қажеттіліктер, сұраныс және ұсыныс. Қазір біздің елімізде де, жалпы
әлемде де өзінің жеке қалауы ... ... яғни ... ... ... ол ... ... және көптүрлі туристік
өнімдер мен ... ... ... Туристік өнімдер мен
қызметтердің дәстүрлі кең масштабты түрлері (мысалы, жағажайдағы демалыс,
қалалық ... ... ... ... ... ... қалуда.
Нарық сегменті. Халықаралық байланыстардың өсуі саяхат және туризм ... ... ... Бұл ... ... ... ... өмір сүру бейнесіндегі және топтық ... ... ... ... өсуі ... ... және Таяу Шығыс
пен басқа да аймақтарда да ... ... ... Қазақстанға
шетелдіктердің қызығушылығы артып келеді. Сондай-ақ, елімізде туризмнің
келесідей жаңа түрлері де ... алыс ... ... ... ... ... нарығы (яғни, мазмұны мен ... ... ... туризм (яғни, қоршаған ортамен байланысты кез-келген ... одан да көп ... ... рақаттану құралдарын
және үйден тыс демалу құралдарын қолданумен ұйымдастырылатын қысқа демалыс.
Біріккен Ұлттар Ұйымының туризм және саяхат жөніндегі конференциясында
(Бүкіләлемдік ... ... ... ... ала ... ... ... мен шығыстары есебінің методикасы жасалды және
қабылданды. Халықаралық валюталық ... ... ... ... бабының
төлем балансының активіне келесі табыстар кіреді:
- келуші және ішкі ... ... ... мен ... ... ... ... туристік сұраныс тауарларын және туристік өндіріске қажетті құрылғыларды
экспорттаудан түскен табыстар;
- басқа қызметтерді ... ... ... ... ... ... шетелдік серіктестіктеріне қызмет көрсетуі);
- келуші туристердің ішкі және ... ... ... ... шығындары;
- отандық туризм индустриясына шетелдік капиталдың инвестициялануы;
- басқа елдерге ... ... ұшін ... ... ... ... ... мен қайтарымы (өтелуі)).
«Туризм» бабының төлем тепе-теңдігінің пассивтеріне ... ... ... ... ... ... алған туристік тауарлары мен
қызметтеріне жұмсалған шығындар;
- келуші туристерге қызмет ... ... ... импортына жұмсалатын
шығындар;
- басқа қызметтерді алуға жұмсалатын шығындар (кадрларды ... ... ... ... ... ... жұмысшылар мен мамандардың
еңбекақысы);
- шығушы туристердің шетелдік көлік компанияларына ... ... ... ... ... ... инвестициялар салу;
- отандық туризмді дамытуға салынған ұзақ мерзімді несиелер (капитал пайызы
мен өтелуі).
Бүкіләлемдік туристік ұйым сарапшыларының ... ... ... өнеркәсібі қазір саяхат пен экскурсияның көлемі үнемі артуы,
аймақтар мен келу ... ... ... ... күшеюі кезеңінде
тұр. Сонымен бірге, ұсынылған турдың сапасы мен қауіпсіздігіне баса назар
аударушы жақсы ақпарат алған ... ... ... ... ... нарықтың одан ары дамуы жаңашыл ақпараттық технологиялармен
анықталуда.
Бүгінгі таңда ТМД бойынша ... ... ... ... ... ... сияқты көршілес ... ... бар ... ... және олар көрсеткіштері жағынан
Қазақстанды басып озуда. ... мен ... ... ерекшелігі: біріншіден, біздің елде визалар құны 40 америка
долларынан 100 ... ... ... ал тез ... ... баға ... Өзбекстан мен Қырғызстанда болса, визалар сұраныс жасалған күні
дайын ... ... ... ... ... ... салықтан
көлемі жоғары; үшіншіден, кедендік процедуралар өте күрделі
Туризмнің Қазақстанда табысы ... ... ... сала ... ... бар. ... таңда туризм дамуына кедергі келтіретін
негізгі факторлардың бірі –Қазақстанның турөнімін алдыға ... ... ... ... ... көтеру бойынша жан-жақты ойластырылған
маркетингтік стратегияның Қазақстанда жоқ ... ... Орта ... ... респонденттердің 42%-ы ғана Қазақстан имиджі ... бар. ... ... ... ... ... ... шетел – Жапонияда сұралғандардың 75%-ы Қазақстанды біледі. Еуропада
бұл ... өте ... ... ең жақсы нәтиже ... - 41% ... ... ... ... ... ... бұл бағытта көптеген шаралар жасалғанын
мойындауымыз керек, ... ... ... ... ... инвестиция салумен
тығыз байланысты. ДТҰ халықаралық сарапшыларының болжамы бойынша 2-3 жыл
ішінде туризм ... ... өсім ... ... 2020 ... ... ... ойдағыдай жүзеге асыру үшін Туризм және спорт
министрлігі заманауи туристік орталықтар ... ... ... ... жүргізуде. Олардың қатарына 2011 жылы Азия ... ... ... бірқатар спорттық құрылымдарды, туристік
инфрақұрылым объектілерін ... ... ... ... ... ... өз ... 38 таушаңғы орталығы салынған, ... ... ... ... ... ... оны ... Осы жолмен екі мәселе шешілді: демалыс үшін жағдайлар жасалды және
осы туристік нысандар пайдасы есебінен экономика ... ... ... ... ... мәселе – көптеген туристік агенттіктер
көбінесе тек бір бағытты – шығу туризмін ғана дамытады. ... ... 14,5 % ғана келу ... ... айналысуы
сөзсіз ел бюджетіне теріс әсер етеді. Тіпті сол ... ... ...... ... ... туризм, сарапшылардың мәлімдеуінше, барлық туризм кірісінің ... ... ... үшін айтсақ, дамыған елдерде бұл 50%-ға тең. Бұл
мәселені шешу үшін Салық ... ... ... ұйымдастыратын
туроператорларға өз қызметтерінің кірісінен ҚҚС ... ... ... ... ... ... көп ... мүмкін.
Шығу туризмінің басым дамуы себептен гөрі, ... ... ... ... ... ... елдің көрікті жерлері
бойынша турлар ұйымдастыруға мүмкіндік бермейді.
Қазақстан Республикасының туристік саласын дамытудың 2020 ... ... ... әрі – Тұжырымдама) Қазақстан Республикасының
Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 2012 ... 27 ... ... ... - ... ... ... бағыты» атты Қазақстан
халқына Жолдауын, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... 2010–2014 жылдарға ... ... ... ... бірі ... ... бөлігінде бәсекеге қабілеттілігі мен
тартымдылығын ... үшін ... ... 2020 ... даму ... іске асыру мақсатында әзірленді.
Тұжырымдама халықаралық ... ... ... ... ... ... ... жай-күйіне кешенді талдау жасау
негізінде әзірленді және ... ... ... ... ... саласын 2020 жылға дейінгі дамытудың ... ... осы ... ... саясатты іске асырудың
мақсаттарын, міндеттерін және кезеңдерін айқындайды.
      2020 жылға дейін инвестицияларға ... ... 9 785, 3 млн. ... оның ... ... бюджеттен 4 367,7 АҚШ долларын құрайды.
Мемлекеттік бюджеттен бөлінетін нақты қаржыландыру ... ... ... 2010 ... 11 ... № 1048 ... ... Республикасы туристік индустриясының перспективалы
бағыттарын ... ... ... ... ... мен ... ... және Қазақстан Республикасы туристік
индустриясының перспективалы бағыттарын дамыту жөніндегі 2015–2020 ... ... ... мемлекеттік бюджет мүмкіндіктеріне
қарай айқындалады. Тиісінше нысаналы индикаторлар түзетілетін болады.
      Жүргізілген ... ... ... ... дамытудың ұзақ
мерзімді үрдістері, туризм түрлері, туристерді қабылдауға әзірлік ... ... ... ... бөле ... ... туристік
кластерлер, өнімдер мен объектілер айқындалды.
      Тұжырымдама инфрақұрылым құру және жетілдіру, туристік бағыт ... ... ... үшін ... ... ... ... имиджін қалыптастыру жолымен туризм индустриясын тұрақты дамытуға
бағытталған.
      Тұжырымдама шеңберінде әзірленген Қазақстан Республикасының ... ... ... ... аймағын, Алматы қаласы маңындағы тау
шаңғысы ... ... ... ... ... жүйелі жоспарларына,
сондай-ақ Шығыс Қазақстан облысында туризмді ... ... ... ... ... ... іске асыруға
ұсынылатын ірі жобалар тізбесі қалыптасты.
      Сондай-ақ, халықаралық тәжірибе мен сала ... ... ... мен ұлттық туристік өнімді ілгерілетудің тұжырымдамалық
үлгісі айқындалды.
      Сырттан келушілер туризмін дамыту үшін ... ... ... ... ... және туризм саласындағы ұлттық статистика
жүйесін ... ... ... ... өңірлеріндегі
инфрақұрылымды дамыту жөніндегі шаралар әзірленді.
      Тұжырымдама қазақстандық ... ... ... және ... ... Бұл ... Horwath HTL, Ecosign ... Planners Ltd, THR, IPK Internationalірі халықаралық консалгтингтік
компанияларының ұсыныстарын және 2012 жылы ... ... ... ... ... ... 4. Туристік инфрақұрылымның күшті және ... ... мен ... ... ... ... жақтары |
|- ... ... ... ... |- Барлық инфрақұрылым қалаларда |
|бағалауға мүмкіндік беретін ТҚШ ... ірі елді ... ... Туристік индустрия инфрақұрылымының |- Инфрақұрылымның халықаралық ... ... ... келмеуі |
|- Туристік саланы дамытуға арналған |- ... ... ... және ... ... көп күн ... үшін |
|негіз ... ... |
|- ... ... ... |- ... демеу қаржы бөлу, |
|жоғары қызығушылық (8,9 млн. адам |жеңілдіктер беру және ... ... ... ... 63 %), оны ... беру механизмінің |
|дамыту үшін Қазақстанда әлеует бар: ... |
|- ... ... ... |- ... ... дамыту |
|туризмнің ақпараттық ресурстық ... және ... ... жұмыс істейді; ... |
|- ... ... ... |- ... объектілерге апарар |
|- МҰТП ... ... ... ... ... ... туризмді дамытуға |- Кадрлар даярлау бағдарламасының ... ... ... ... ... ... |
|мәдениеті мен тарихы ... ... ... ... ... ... арналған| ... ... | |
|- ... ... ... | ... | ... ... |
|- Жаңа ... ... оның ... |- ... бағдарлар санының |
|ауылдық жерлерде ашу ... |
|- ... ... ... |- ... ағымдар көлемінің |
|нарығындалу Қазақстанның деңгейінің |төмендеуі ... ... бұл ... |- ... ... ... және ... түсуін |төменгі деңгейі ... ... |- ... ... үшін ... ... туристік өнімді кұру |ел ретіндегі бейнесінің ... ... ... ... және ішкі ... ... оның ... |
|туризм бойынша туристердің ағынын |тартымдылығының төмендеуі ... | ... ... қалып отырған, бірақ туризм саласының дамуы үшін
негізгі мәселелер болып табылатын бірқатар ... ... атап ... ... өсу үрдісі байқалып отырғанына ... ... ... ... және ірі елді ... орналасқан. Тек
шетелдік туристерге ғана емес, ... ... ... ... ... ... елді ... арасындағы ұзақ қашықтықтарды есепке
алсақ, олардың автомобиль жолдарының ... ... бір ... ... ... ... ... оқшауланған жерлерінде немесе
туристік бағдарлардың торапты нүктелерінде орналастыру ... ... ... ... ... және ішкі ... дамытуға
кедергі келтіреді. Нәтижесінде ішкі туризмде ұзындығы 400 - 500 км ... ... ... басым болып келеді, ал бұл - жолға көп ... ... ... ... ... туристердің
көпшілігінде жағымсыз естеліктер қалдырады.
Тағы бір шешімін талап ететін ... бірі ... ... ... ... ... тәуекелге бармайды және ... ... одан әрі ... ... ... ... ... үшін туристік ұйымдарға жеңілдіктер беру және ... ... ... ... ... қабілетті туризм индустриясын
дамытуға инвестициялар көлемінің ... ... ... дамытуды басты жолға қоятын елдерде әдетте, туристік
инфрақұрылымды, оның ... ... ... ... ... сипаттағы шаралар қабылданады. Бұл ретте, мемлекеттік органдар
және қаржы мекемелері туризмге салынған ... жаңа ... ... белгілі бір кіріс әкеледі дегенге сүйенеді. Сондықтан да көптеген
елдерде шетелдік және ішкі инвестицияларды ... ... ... ... ... ... белгілеу сияқты заңнамалық шешімдер қабылданады.
Қолдаудың негізгі шараларына, мысалы қонақ үй саласында мыналар жатады:
құрылыс үшін жер ... ... ... зерттеулер жүргізуге көмек;
жоғары кредиттік ставкалар бойынша күрделі салымдарды қайтару;
жобаның бастапқы кезеңіндегі шығындарды жобадан табыс алу ... ... ... ұзарту);
жобалар инфрақұрылымын мемлекеттің дамытуы;
елде өндірілмейтін жобалау жабдықтарын жеткізу кезіндегі салықтық және
кедендік ... де ... ... ... ... ... БАӘ) және ... салудың үндестігін (Балтық елдерінде) жатқызуға болады. Кейбір
елдерде туристік ... ... ... ... ... ие.
Түркияда қонақ үй-туристік кешеніне мемлекет 40 % ... ... бұл ... қабілетті бағаларды белгілеуге мүмкіндік береді.
Бұған қоса, туристер үшін ыңғайлы жергілікті ақша бірлігімен қатар ... ... ... ... қонақ үй саласындағы инвестициялардың 30 %-ына дейінгі көлемін
инвесторға мемлекет тікелей аударымдар арқылы және ... ... ... ... белгілі бір көлеміне қол жеткізген жағдайда)
қайтарады.
Мексикада Акапулько және Канкун курорттарының маңында ... ... ... ... ... ... ... өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру
жоспары қабылданған, онда негізгі курорттық аймақтарда қонақ үйлерді қайта
жаңарту мен ... ... жоқ ... ... ауыл ... ... бағыт ретінде белгіленген. Тенериф аралы франко аймағы
болып жарияланған, ол тек туристік қызмет көрсету ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар басқа да өнімдердің,
атап айтқанда ... май ... ... ... үкімет арал
инфрақұрылымының дамуына ірі ... ... ... басым жобаларына (ірі ойын-сауық саябақтары, қонақ үй
кешендері және басқалары) тікелей бюджеттік инвестицияларды ... (20 -
40 %) ... ... ... ... Бали ... еркін экономикалық аймақ болып танылған, бұл
туристік ... ... ... ... ... дамуында
тікелей бюджеттік инвестициялар қолданылады. ... ... ... ... шарттар қойылады - бұл дамушы деп ... ... ... ... ... ... ... мынадай
талаптар қойылады: тұрақты валюта түрінде алынған кірістер мен ... ... ... қызметкерлерді тарту; оларды оқытуды жүзеге
асыру және т.б. ... ... ... түріне де (жергілікті сәулетпен
үйлесу) талаптар қойылады.
Егер қолайлы инвестициялық климат құруды білдіретін, қонақ үй ... ... ... ... ... ... ... болсақ, онда
мұндайлар ретінде әдетте төмендегілер қарастырылады:
болашақ инвесторларға ақпарттық және консультациялық көмек. Жобаның
болашағын ... ... үшін ... ... ... ... ... нарықтық көрсеткіштер туралы ақпаратты білуі қажет. Қонақ үй
индустриясында мұндай көрсеткіштерге қонақ ... ... ... ... ... ... ... орташа бағасы және тағы басқалары жатады. Бұл
мәліметтерді тек ... ... ... ... ... ... ... болады;
мемлекеттік кепілдемелерді беру кредиттерді қамсыздандырудың ... ... ... ... бойынша ТМД елдерінде бірқатар қонақ үй
объектілері салынған ... ... ... ... ... ... ... инвесторлардың көңілінен шығады әрі
өтпелі және дамыған экономикалы ... ... ... ... ... ... заңнаманы әзірлеу, пайданың қайтуына
қатысты салық жеңілдіктері мен кепілдемелер белгілеу.
ЮНДТҰ деректеріне сәйкес, әлемдегі туристік сапарлардың ... ... ... ... ... ... 30 %-ын ... сапарлар құрайды екен.
Қазақстанға қызығушылық танытатын туристердің нысаналы тобы:
жабайы, адам қолы тимеген табиғатты және ... ... ... ... ... ... ашушы болуға ниетті
білімқұмар туристер;
Қазақстанда экологиялық туризм ... ... ие, ... ... ... дамуына қарамастан, көптеген ... ... ... сапасы төмен деңгейде қалып отыр. Бұл туристік
сала үшін кадрларды даярлау жүйесін ... ... ... іске
асыру уақытты талап ететінімен байланысты.
2008 жылғы 5 шілдеде «Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар
енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы ... ... іске ... ... жұмыс берушілерде білім беру
қауымдастықтармен және ұйымдарымен ... ... ... ... кәсіби даярлау, қайта даярлау, біліктілігін арттыру курстарын
енгізуге нақты мүмкіндік тудыру үшін ... база ... ... ... ... ... ... қайта даярлауға және
олардың біліктілігін ... ... ... ... бекіту туралы»
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 23 қыркүйектегі № 878 ... ... сала үшін ... даярлайтын жоғары оқу орындарында
Дүниежүзілік ... ұйым ... ... ... білім беру сапасы
жүйесін енгізу проблемалық мәселе күйінде қалып отыр.
Осы ... ... ... мен ... және ... ... ... жүйесін Қазақстанның бір жетекші мемлекеттік
жоғары оқу орнының базасында енгізу жөніндегі ... ... іске ... ... ... ... ... жалғастыруда.
Өңірдің туризм орталығы болуды жоспарлап отырған ... ... ... ... ... орта және ... ... білікті кәсіби
мамандардың жетіспеушілігі ерекше өткір байқалатын ... ... ... ... ... жетілдіру жөнінде шаралар кешенін
қабылдау қажет.
Туристік сала үшін ... ... ... және ... ... 77 оқу ... 11 ... және 33 біліктілік бойынша жүзеге
асырылуда, онда 16,6 мың адам ... және ... ... ... жұмыс
берушілердің, сондай-ақ, туризм индустриясы үшін кадрлар даярлайтын жоғары,
техникалық және кәсіптік орта оқу ... ... ... білім беру қорының (ЕБҚ) «Орталық Азия елдеріндегі ... ... ... ... туризм саласының жаңа біліктілік
құрылымын әзірледі. Оны бекіту үшін эксперименталды сынақ өткізу ... ... ... және ... ... қолдауымен және тікелей
қатысуымен пилоттық жоба ... ... ... икемді біліктілік
құрылымды енгізу жөніндегі пилоттық жоба іске асырылуда.
Соңғы екі жыл ішінде Еңбек және халықты ... ... ... және ... ... мен ... агенттігі бірлесіп,
Экономикалық қызмет түрлері жіктегішіне және Салалар бойынша мамандар
даярлау ... ... ... ... жасаған туризмді
кластерлік дамытуды іске асыруға байланысты өзгерістер мен толықтыруларды
енгізу жөнінде ... ... 5. ... саласына жұмсалған инвестициялар
|                                         |2010 |2011 ... | | ... | | |
| |мың ... |мың ... ... ... ... |
|Туристік фирмалар қызметі |138843 |242013 ... ... мен ... ... |5309271 |6426880 ... | | ... ... лагерьлері мен тау туристік |3986 |5107 ... | | ... |7486 |4677 ... |635652 |2123886 ... өзге ... |701341 |370473 ... |824581 |947426 ... |523613 |416900 ... ... жеткізу қызметі |34042 |11126 ... ... ... |995633 |1038463 ... пен ... мәдениет пен спортты |23671709 |30604751 |
|ұйымдастыру бойынша қызмет | | ... ... ... ... қоятын елдерде әдетте, туристік
инфрақұрылымды, оның ішінде қонақүйлерді дамытуды ынталандыратын заңнамалық
сипаттағы шаралар ... Бұл ... ... ... және ... туризмге салынған инвестициялар жаңа ... ... ... бір кіріс әкеледі дегенге сүйенеді. Сондықтан да көптеген елдерде
шетелдік және ішкі инвестицияларды тартуға ықпал жасайтын, ... ... ... ... сияқты заңнамалық шешімдер қабылданады.
Өзге де жеңілдіктерге табыс салығының ... ... БАӘ) ... салық салудың үндестігін (Балтық елдерінде) жатқызуға болады. Кейбір
елдерде ... ... ... сипаттағы маңызды жеңілдіктерге ие.
Ұлы Жібек жолы бойында орналасқандықтан Қазақстан аумағындағы қалалар
мен табиғаты ғажайып қорықты жерлер ежелден саяхат және ... ... ... ... дамуы мемлекеттің экономикалық ... ... ... ... ... ... Бұл ... салмақты саясат, үлкен ақша, ірі бизнес болып саналады. ... ең ірі ... ... ... автомобиль жасау және мұнай
өндіру өнеркәсіптерінен кейін ... ... өз ... ... ең ... және өз шығымын өзі өтей алатын түрі ... Ол ... ... да ... ... қарағанда тиімдісі болып
есептеледі. Себебі туризм қайта қалпына келетін ресурстарды қолдану арқылы
жұмыс ... ... ... ... ... дамымауы көптеген
мүмкіндіктерді болдырмай отыр. Шикізатқа ... ... ... ... ... ... ... қатарына қосылуындағы
негізгі сала ретінде туризмнің өзіндік орын алары сөзсіз еді.
Қазақстандағы туризм индустриясының ағымдағы жай-күйін ... ... ... негізінде туризм статистикасы қалыптастырылатын
және туризм саласының ... ... ... ... үлесін
бағалауға мүмкіндік беретін Туризмдегі ... шот ... ... туризмнің үлесі 50 %-дан астамды құрайтын елдермен қатар,
статистикалық ... ... ... әлі де ... талап етіледі.
3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТУРИСТІК ИНФРАҚҰРЫЛЫМДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Туризм инфрақұрылымын дамытудың болашақтағы бағыттары
Инфрақұрылым Көліктік инфрақұрылым.
Туризм индустриясының сәтті дамуы кластер ... және ... ... ... байланыстыратын жоғары сапалы және дамыған
көліктік жүйенің болуымен сипатталады.
      Әуе көлігі ... ... ... ... рөл ... ... кіру туризмі үшін көліктің негізгі түрі болып табылмақ. Әуе ... үшін ... ... ... - ... жетілдіру және жаңа (үлкен емес) әуежайлар ... ... ... ... ... тікұшақ алаңдарын салу;
      - әуе тасымалына қолжетімді баға ұсыну есебінен қолданыстағы ішкі әуе
маршруттарға арналған рейстерді ... және жаңа әуе ... ... ... ... ... жөніндегі жобалар мынадай іс-шараларды қамтиды,
бірақ ... ... ... - ... қабілеттін арттыру мақсатында Астана, Алматы және Шымкент
қалаларындағы әуежайларды кеңейту;
      - ... және ... ... ... ... ... ... Қарақия ауданындағы «Кендірлі» курорттық аймағында
және Шығыс Қазақстан облысы Қатонқарағай ауданындағы Үлкен Нарын кентінде
әуежайлар ... - ... ... жанында және Шығыс Қазақстан облысының Марқакөл
көлі маңында гидроұшақтарға арналған қону ... ... ... шатқалында, Өскемен қаласында, «Қатонқарағай» МҰТП, Марқакөл
көлінде, Риддер және Ақтау қалаларында, Шерқала ... және ... ... ... ... ... ... елдің тауарлық нарығының жұмыс істеуі мен дамуында
және туристер мен халықтың қозғалыс ... ... ... ... ... ... рөлі басты кластерлерден туристік
орталықтарға дейін үлкен ара ... ... ... ... ... басқа түрлерімен салыстырғанда теміржол көлігінің
неғұрлым маңызды болып табылатын бірқатар басымдықтары бар:
      - жыл, тәулік ... және ауа ... ... ... - ... ... ... тасымалдау құнымен салыстырғанда тасымалдау
құнының жоғары еместігі.
      Теміржол көлігін дамыту үшін мынадай іс-шаралар ... ... ... және жаңа ... ... ... - Астана, Алматы, Ақтау, Өскемен, Шымкент, Қызылорда, Шу, ... ... ... ... ... ... шекара
станцияларының (Мемлекеттік шекарадан өткізу пункттерінің) басқа кластерлік
орталықтардағы және туристік ... ... ... ... ... ... ... - қалалар арасындағы жол жүру уақытын ... ... ... ... ... пайдалану.
      - алыс шет елдермен халықаралық қатынас ... ... ... ... көлігін дамыту үшін мынадай іс-шаралар ұсынылады;
      - ... ... және жаңа ... ... ... ... ... және туристік қызығушылықтың басты
орталықтарында автовокзалдар мен ... ... ... осы жолдарда демалуға арналған аялдамаларды қоса ... ... ... ... ... кластерлік орталықтар мен
туристік қызығушылықтың басты орындарын байланыстыратын ... және ... ... және өңірлік маңызы бар автомобиль
жолдарын салу, қайта жаңғыртуға жататын ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі жобалар мынадай іс-шараларды
қамтиды, ... ... ... ... - ... ...... Қытай» халықаралық көлік дәлізінің, сондай-ақ
жол бойы инфрақұрылымы ... ... ... - ... ... ... ... автожол құрылысын аяқтау;
     - Бурабай кентіндегі, Шортанды, Қарағанды, Алматы, ... ... ... ... ... ... және ... қалаларындағы, Шығыс
Қазақстан облысындағы «Песчанка» және «Шыңғыстай» курорттарындағы орталық
автовокзалдардың инфрақұрылымын жетілдіру;
    -  Қорғалжын, ... ... ... МҰТП және ... ... аялдамаларын жетілдіру;
      Су көлігін ... үшін ... ... ... ... ... оның ... «Песчанка» курортындағы портты және Ертіс
өзенінің бойындағы басқа да порттарды, сондай-ақ Ақтау ... ... ... Ішкі ... дамыту үшін мынадай іс-шаралар ұсынылады:
      - автобус аялдамаларын жаңғырту және Астана, Алматы, Өскемен, Шымкент
және ... ... ... ... ... және ... қалаларды қазіргі
заманға сай қалалық автобустармен қамтамасыз ету ... ... ... қызметтер көрсетуді жетілдіру;
      - Астана және Алматы қалаларында шолу экскурсияларына және ... ... ... ... ... ... такси тұруға арналған белгісі бар аялдамалармен қамтамасыз етуді
ескеретін, ... ... ... көрсету сапасы стандарттарын
айқындау және енгізу, ... ... бар жаңа ... ... ... ... Өскемен, Шымкент және Ақтау қалаларында, сонымен
қатар ... ... ... ол талап етілетін туристік қызығушылықтың
барлық басты орындарындағы сапа мен жол жүру бағаларының сәйкестігі.
      Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... тротуарлар, кіші сәулет нысандары, қоғамдық дәретханалар,
мүмкіндіктері шектеулі адамдар үшін абаттандыру элементтері) ірі қалаларда,
кластерлік орталықтарда,
     - сондай-ақ ... ... ... көше ... бағдарламаларын әзірлеу (көрсеткіштер және маңдайша ... кіші ... ... ... ... ... ... үшін абаттандыру элементтері) ұсынылады. Осындай
бағдарламаны әзірлеу ЭКСПО-2017 өткізуге ... ... ... ... ... ... ... дамыту және инвестициялық ахуалды жақсарту
мәселелерiн шешу үшiн мынадай шараларды жүзеге асыру қажет:
- электр беру ... ... ... ... және су ... ... құрылысын салу;
- телефон желiсiн төсеу немесе ... және ... ... ету;
- көлiк жолдарын салу және қайта жаңғырту.
Бірінші кезекте ... және ... ... ... ... ... ... ету қажет. Ірі
рекреациялық ресурстар ... ... ... ... бар ... ... қалыптастыру қажет.
Туризм инфрақұрылымының жеткіліксіз дамуын, сондай-ақ қаржылық
қаражаттың шектеулілігін ... ... ... және ... ... су қоймасында туркласс санаттағы ... ... ... мен ... салуды қамтамасыз ету қажет. Бұл ретте туризм
саласыны? ... ... ... ... ... шешу ... халықаралық бизнес-қо?амдастықтары Қазақстанны? туристiк мүмкiндiктерi
туралы хабардарлы?ын арттыру және осы ба?ытта ... ... ... ... ... ... туризмді дамыту мәселелерi жөнiндегi жұмыс
тобы арқылы ... ... даму ... даму ... ... ... ... қаражатынан
қаржыландыру жағдайында шағын кәсіпкерліктің туристік саласын дамыту
жөніндегі жобаларды ілгерілетуге жәрдем ... ... және ... өнімдері индустриясын құру және дамыту жөнінде
шаралар қабылдау;
- сырттан келушiлер ... ... үшiн ... ... ... ... келетiн туристiк инфрақұрылым объектiлерi бар аудандар
салуды? ө?iрлiк бас жоспарларын әзiрлеу;
- киiз үйлер дайындайтын кәсiпорындарды қалпына ... және ... ... қолөнердi қайта жа??ырту, жа?а жұмыс орындарын ашу.
Инвестициялау институтын дамыту тиiмдiлiгi бұл ... ... ... ... және ... инфрақұрылымын дамыту жөнiндегi
мемлекеттiк, жеке меншік және туристiк қо?амдық ұйымдарды? күш-жiгерiн
шо?ырландыру?а ... ... ... ... ... ... дестинацияның
туристік бәсекеге қабілеттілігін арттыратын, туристер мен инвесторларға
жоғары сапалы ... ... ... мен ... ... ... ... жоғары білім деңгейін қамтамасыз ететін қымбат
емес, бірақ маңызды жобалар мен іс-шаралар жатады:
- Ақпараттық ... ... ... мен іс-шаралар мыналарды қамтиды,
бірақ мұнымен шектеліп қалмайды:
      - әсіресе ... ... ... ... ... автомагистральдар бойында тегін туристік
ақпарат, брондау мүмкіндіктерін, кәдесыйлар, кітаптар мен ... ... ... ... визит-орталықтары;
    -  визит-орталықтарымен салыстырғанда аз, негізінен ашық аспан аясында
және ... ... ... ... ірі ... ... тек ... ақпарат ұсынатын ақпараттық бюро;
    -  туристік көрнекіліктің негізгі орындарын, ... ... және ... ... орындарындағы, әуежайлардағы, теміржол ... ... ... ... ... қызығушылықтың
басқа да орындарындағы туристік көрсеткіштер;
    -  кепілдік берілген бағдарламалар – туристік дестинациялар ... ... және ... да ... ... ... ... қызметтері мен өнімдер топтамасын
ұсынатын дестинация ... ... ... ... ... ... деңгейі),
ұсыныстарды (мысалы, қонақ үйдегі қызмет көрсету) ... ... т.б. ... ... ... ... ... тартылған қонақ үйлер және басқа да
орналастыру ... ... ... ... ... ... ... атқарушы органдар, университеттер, ... ... және т.б. ... ... ... арасындағы әріптестік;
 -     семинарлар, ақпараттық брошюралар және ... ... ... ... ... да іс-шаралардың көмегімен жергілікті халықтың
туристерге деген оң ... ... ... ... ... индустриясын дамытуға отандық,
сол сияқты шетелдік инвесторларды ... ... ... отырған туризм саласы үшін ... ... ... мен іс-шаралар туризм саласындағы жоғары, техникалық және
кәсіптік білімді, ... ... одан әрі ... кәсіби оқыту
жүйелерін және туризм индустриясы мен қонақжайлылық мектептерін қолдау
мүмкіндігін қарауды көздейді.
      ... ... іске ... ... ... қосымша
қажеттілікті кадрларды қысқа мерзімді даярлықтан өткізу оқу орталықтарында
қайта даярлау және олардың біліктілігін жоғарылату есебінен, оның ... ... ... 2017 ... мамандандырылған көрмесін өткізуге
дайындық аясында толықтырған жөн. 
Соңғы кездерi отандық ... ... ... ... сала ... шет ... инвестициялардың туризм саласына тартылуын экономикалық
тұрғыдан ынталандыруға бар ... ... ... олар ... ... ... ... ету мақсатында қазынаға тез
арада табыс түсiруге мүдделi. Бiздiң ... ... ... ... ... ... бағытын меншiк қатынастары
саласында өтiп жатқан жәйттер айқындайды. ... ... ... ... ... ... қаржылай және
материалдық ... ... ... ... табыстың бiр бөлiгiнiң
мемлекеттенуiнiң негiзгi құралы болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... қызметiнiң тәжiрибесiне қанықпаған
тәуелсiз елiмiздiң туризм саласын ... ... ... ... ... туындап отырғандығымен де түсiндiрiледi. Одақ кезiндегi
туризм саласының кәсiподақ тарапынан демалыс орындарына жолдама берудiң аз
ғана тәжiрибесiн есептемегенде ... ... ... тиек етiп ... ... ... ... қалыптастыру мен дамытудың белгiлi бiр
механизмi қалыптаспаған деп ... ... ... ... бұл ... ... ... шешiмiн табуды қиындатады. Сондықтан, шет
елдердiң, әсiресе нарықтық экономикасы ... ... ... қарастыру мол тәжiрибе бередi.  Осы орайда өзiмiздегi
туристiк ... ... ... ... ... және ... туындап отыр, бұл нарықтық қатынастың тәжiрибесiне қанықпаған
елге ... ... ... рас, ... ... ... алғашқы кезектегi
қажеттiлiк болып табылады. Оның дұрыс шешiмiн табуынан елiмiздiң шаруашылық
жүйесi жанданып, халықтың әл-ауқаты мен ... ... ... ... ... ... қатынастардың дамуы барысында ақылы негiзде туризм
саласын дамыту қағидалары кеңiнен iс жүзiнде қолданылып, барлық ... ... және заң ... ... ... ... қр-ның осындай
заңдарының туризм саласын дамыту мәселелерiне арналған көптеген жағдайлары
әзiрге нақты бiр экономикалық механизмнiң ... ... ... енген жоқ.
  Қазақстанның әлеуметтiк-экономикалық дамуының деңгейi жалпы сипаттағы
туризмдi дамытуға мұмкiндiк ... ... ... ... ... ... ... жұзеге асырылуда, ол шаралардың ауқымды кешенiн,  оны дәйектi
жүзеге асыру ... ... ... ... мына ... ... ... экономикалық заңдардың әрекетi,  экономиканың  жай күйi,  қоғамның
әлеуметтiк-экономикалық ... ... ... негiзiнде елдегi
экономикалық дамудың ғылыми негiзделген тұжырымдамасын әзiрлеу;
• экономикалық саясаттың тиiстi мақсаттары мен ... ... ... және ... ... ... ... iс-әрекеттердi экономиканың қалыптасқан жағдайына қарай iс
жүзiнде  пайдалану.
Осы негiзгi үш ... ... ... ... ... соның iшiнде туризм саласын дамыту саясаты қалыптасады. ... ... ... есепке ала отырып,  қоғамды дамытудың
мiндеттерiне байланысты туризм саласын дамытуды ... ... ... ... ... ... Қазiргi кезеңде
экономикалық саясаттың ... ... ... шешiлетiн басты
мiндеттердiң қатарына мыналарды жатқызуға болады:
а) елдiң дамуының әрбiр нақты кезеңiнiң ерекшелiктерi негiзiнде ... ... ... ... ... ... ... болатын
көлемiн жасаудың жағдайларын қамтамасыз ету;
ә) қаржы ресурстарын туризм ... ... ... ... ... пайдалану,  ресурстарды туризм саласын дамытуға  бағыттау;
б) туризм саласын дамытудың белгiленген ... ... үшiн ... ... ... оны ... ... отыру.
Қазақстанның тартымды туристiк беделiн құру тиiстi кең ... ... ... ... етедi.
Беделдi көтерудiң негiзгi iс-шаралары Қазақстанның туристiк фирмалары
мен агенттiктерiнiң ... ... ... ... мен
конференцияларға, оның iшiнде ДТҰ тарапынан өткiзiлетiндерiне қатысуы,
сондай-ақ Қазақстан ... ... ... ... ... болуға тиiс. Қазақстанды Еуразияның қоғамдық және мәдени
құбылыстар орталығына ... ... ... ... туризмдi
дамытудың маңызы бар.
Туризмдегi халықаралық ынтымақтастық ЮНЕСКО және ... ұлы ... ... ... ... мен iске асыруға қатысу, ... ... және ... ... ... ... ... туристiк беделiн қалыптастыруда Республика аймақтарында және шет
елдерде туристiк ... ... ... да ... ... ... ұйымдар мен Қазақстан Республикасының шетелдердегi
дипломатиялық өкiлдiктерiнiң өзара ... ... ... ... лайықты назар аудару керек. Елдiң ... ... ... ... мен ... да көлiк кәсiпорындары
пәрмендi көмек көрсете алады.
Шетелде Қазақстан туралы сапасы жоғары полиграфиялық және ... ... ... және ... ... тарату қажет. Қазақстанға
туристердi тартуға өлкетану жарияланымдары, жарнама-баспа қызмет, оның
iшiнде ... ... мен ... ... ... қызметi өз
ықпалын тигiзедi. Жаңа ақпараттық технологияларды пайдалануға, оның iшiнде
Интернет жұйесiнде Қазақстанның ... ... ... ... мән беру ... ағынды жөнелтушi елдердiң туристiк агенттiктерi мен бұқаралық
ақпарат құралдары өкiлдерiне арнап ... ... ... ... ... мол ... ... беделдi құруға Қазақстанда халықаралық дәрежеде
әртұрлi мәдени, спорттық және туристiк ... ... ... етедi.
Қазақстанның туристiк беделiн қалыптастыруда есепке алудың
компьютерлендiрген бiрыңғай жұйесiн iске қоса ... ... ... ... кiруi, шығуы мен болуы тәртiбiн, визалық және
кедендiк рәсiмдердi оңайлатудың зор мәнi ... ... ... ... ... ... жиi болатын
орындарда қазақша, орысша мәтiндерiне латын транскрипциясымен қоса берiлген
ақпараттық таблолар мен жазбалардың жасалуы мен ... өз ... ... ... одан әрi ... ... ... әлеуетiнiң әлемдiк туристiк рыноктағы тұсаукесерiн өткiзу
жөнiндегi жұмысты ... ... ... ... 2р0 жылғы 26
қазандағы N 1604 қаулысымен бекiтiлген ... ... ... ... ... жылдарға арналған iс-шаралар жоспарын iске
асыруды қамтиды. Оған Қазақстанға ... ... ... ... ... ... туристiк рынок жұйесiндегi елдi интеграциялау кiредi.
Қазiргiзаманғы туризм индустриясын құру саланы дамыту проблемаларын,
туризм рыногы дамуының құрылымын, тетiгi мен ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жұйесiн
құрмайынша мұмкiн болмайды. Дегенмен, Қазақстанда бұл мәселелер ... ... үшін әлi ... ... ... кұйiнде қалып
отыр.
Әлi кұнге дейiн ұлттық экономика ... ... ... ... саласы және ғылыми жағынан талданатын пән ретiнде
қарастырылмайды. Сол себептi Республикада ... ... ... ... аз ... Бұған қоса, Қазақстанда Кеңес кезеңiнен берi
ңтуризмң деген ұғым елеулi ... ... ... ... гөрi
спортпен және денсаулықты нығайтумен жиi байланыстырылады.
Ең алдымен, Қазақстан Республикасының ... ... және ... ... жөнiндегi жұмыстарды ұйымдастыру қажет.
Экономиканың саласы  ретiнде халықаралық туризмдi ғылыми ... ... оны ... және ... тиiстi ғылыми құрылымдар қажет. Проблеманы
шешудiң ықтимал шешiмi ... ... ... ... құру
ұсынылады.
Қазақстан Республикасының Бiлiм және ғылым министрлiгi Жоғары
аттестациялық ... (ЖАК) ... ... тiзбесiне «Туризм
географиясы», «Туризмнiң педагогикасы мен ... ... ... жаңа ... ... ... ... пiсiп-
жетiлдi. Бұл Республикада ғалымдар ... ... ... туризмдi
дамытудың ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... ... ... зерттеумен қамтуға мұмкiндiк бередi.
ЖАК-тың номенклатурасындағы және Қазақстан Республикасы Бiлiм және
ғылым ... ... ... ... ... қажет,
бұл ғылыми зерттеулер жұргiзу және осындай зерттеулер үшін кадрлар
даярлаудағы ... ... ... ... болады. Сондай-ақ, туристiк
мамандық пен мамандандыруды Қазақстан Республикасы ... және ... ... ... ... ... ... қажет.
Қазақстан Республикасында халықаралық туризмдi дамытудың негiзгi
мақсаттарын, мiндеттерiн және ... ... ... ... ... iске асыру және көрсетiлген мақсатқа қол жеткiзу үшін
Қазақстан Республикасында халықаралық туризмдi ... ... ... ... ҚР ... ... мәселелері және оларды жетілдіру
жолдары
Елдегi жүргiзiлiп жатқан реформаларға сәйкес мемлекеттiң ... мен ... ... ... ... жағдайында туристiк бизнестен
тұсетiн қаржы ресурстарын жұмылдыруға,  оларды бюджетке толық және ... ... ... ... ... ... ... қаралған шараларын үздiксiз қаржыландыруға және материал
және еңбек ресурстарын мақсатты әрi ұтымды пайдалануға  бақылауды ... Бұл ... ... ... ... ... дамуының, туризм саласы қызметiнiң қайта ... ... ... ету ... ... Осы ... қол ... мақсатында Қазақстандағы туристiк өнiм
қызметi саласындағы басты бағыт тұрғын халықтың материалдық қажеттiлiктерiн
қанағаттандыруға бағытталуы тиiс.   ... ... ... ... оның ... ... ... негiзгi факторлар анықталып,
сараланған болатын. Оның ... ... ... ... (сурет
7).
  Қазақстанда ... ... ... келтiретiн негiзгi факторлар
 
 
 -       Туризм инфрақұрылымын дамыту.
-       Республикада жұзеге асырылып жатқан әлеуметтiк-экономикалық өмiрдi
реформалау ... және оның ... ... ... ... ... материалдық базасының машарлығынан Қазақстан жыл ... ... ... бұл ... ... ... ... отандық және шетелдiк инвесторлар қаражатын тартуды қажет етедi.
-       ұлттық туристiк өнiм ерекшелiгiн ескерiп, тұрақты туристер ағынын
қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... ... пайдалану және туристiк мұқтажды қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... қолданыстағы және ықтимал ... ... ... жабдықтау, кәрiздер және қатты қалдықтарды
жою жұйесiн, телекоммуникацияларды дамыту;
-       туристiк кешендердi, этнографиялық ... және ... ... ... және ... ескерткiштердi қалпына келтiру
және мұражайға айналдыру;
-       жыл бойы пайдаланылуын ... ... ... ... оның iшiнде орташа және шағын орналастыру құралдарын жасау және
оларды салу қажет.
-       Маркетинг стратегиясын әзiрлеу.
-       ұлттық ... өнiм және оны ... ... ... ... әзiрлеу қажеттiлiгi бар.
-       Маркетинг стратегиясын iске асыру мақсатында мемлекет мынадай
мiндеттер белгiлеп ... ... ... ... ... ... ... орталық ретiнде
Қазақстан туралы туристер ... ... ... ... ... ... ... сипаттамаларға және артықшылықтарға
негiзделген маркетингтiк iс-шараларды әзiрлеу және ... ... ... ... бере ... төлем қабiлетi жоғары деңгейдегi
туристердi тарту;
-       жеке ... ... ... ... ... Германия, АҚШ, Ұлыбритания, Франция, ресей, Қытай, Жапония ... ... ... ... ... ... ... өнiмнiң
енгiзiлуiн кұшейту;
-       рыноктың жаңа сегменттерiн ... ... ... ел аумағында орналасқан көрнектi туристiк орындар мен объектiлердiң
бұкiл ауқымын әлемдiк рынокқа жылжыту;
-       ... ... ... ... ескере отырып, Республика
аумақтарына туристiк ағынның тендестiре бөлiнуiн қамтамасыз ... жыл ... ... ... бiрқалыпты жұктемесiн
қамтамасыз етуге бағытталған маркетингтiк және бағалық тәсiлдердi қолдану
арқылы туризмнiң маусымдық жылжытылуын ... ... ... ... жылжытудың жаңа ақпараттық технологияларын
пайдалану;
-       туризмдi дамытудың тұрақты сипатын насихаттау қажет.
Қазақстанның туристiк бейнесiн ... ... ұлы ... ... сан ... ... оқиғалардың ғасырлар бойғы куәгерi ретiнде
Қытай мен Еуропаны жалғастырып жатқандығына қарамастан, ... әлi ... ... ... ретiнде әлемге танымал бола қойған жоқ.
Біз «жинақтауларымызды өсіруден» ендігі жерде «өсуді ... ... ... өзі, ең ... туристік инфрақұрылымды дамытуға
және ... ... одан әрі ... ... саясатты жүргізу дегенді білдіреді.
1) Жоғары технонологияларды енгізуге және ... ... ... мемлекеттік стратегия жүргізу қажет;
2) Біз инфракұрылымды дамытуды, еңбек ... ... ... ... ... көтеруді қамтамассыз ету әрі сонымен
қоса солардың негізінде «өсу ... ... ... ... ... қол ... мақсатын алдымызға қойып отырмыз;
3) Үкіметке осы заманғы ... ... ... ... ... орындайтын керекті міндеттемелер:
а) Біздің халықаралық туристік инфрақұрылымдық рынокқа кіргізу;
b) Өңірлерінің экономикалық белсенділік орталықтарын дамыту;
с) Көліктің алуан түрлері ... ... ... ... ... пен азаматтарының кеміту міндеттерін жүзеге асыру қажет. Бұл
жоспарды іске асыру үшін біз ... ... ... ... және ... жеке ... ... негізінде
инфракұрылымдық даму тетігін қалыптастыруға тиіспіз.
Туристік қызметтердің халықаралық ... ... орын ... үшін ... және ... көпшілігі үшін қолжетерлік
заманауи инфрақұрылымды құруға бағытталған оның ... ... үшін ... ... кешенді және кезеңдік қалыптастыру
негізінде бәсекеге қабілетті туризм индустриясын құру және ... ... ... ... ... әлемдік стандарттардан қалыспайтын, қызметтері бойынша әртүрлі, бірегей
инфрақұрылымды дамыту арқылы ұлттық туризм индустриясын қалыптастыру;
- нарықтық иннфрақұрылымның сегменті ... ... ішкі және ... дамыту басымдылығы негізінде туристік қызметтердің бәсекеге
қабілетті нарығын ... үшін ... ... ... ... ... ... үшін жергілікті билік органдары мен жеке кәсіпкерлік
арасында байланысты, үйлесімділікті орнатып қана ... оны одан ... ... үшін ... ... ... ... кластерін қажетті туризм түрлері бойынша дамытудың
инновациялық және инвестициялық жобаларын жүзеге ... ... ... мүмкіндіктерін жоғары тиімділікпен қолдану;
- Жетісу аймағында туристік кластерді ... және ... ... ... ... ... ... орталық құру;
- балалар-жасөспірімдер туризмін қалпына келтіру, оны мектептерде жедел
түрде қолға алу;
- ... ... ... және ... туризмді
дамытуға жағдай жасау;
- аймақтағы туристік ... ... ... саналатын – ескерткіштер
мен тарихи орындарға экспедиция ұйымдастыру, оларды кластерлік ұйымдастыру
мүмкіндіктерін қарастыру;
- туристік кластер үшін ... ... ... және жаңа ... құрылысын жеделдету бойынша кешенді шаралар жоспарлау;
- орналасу орындары мен көлік кәсіпорындары жұмысын жетілдіру, ... ... ... тамақтану сапасын көтеру;
- туристер үшін қауіпсіздіктің жоғары дәрежесін ... де, ... да ... үшін ... ... ... үшін сақтандырудың арнайы жүйесін барынша тиімді және міндетті
түрде қолдану;
- қол жетпейтін туристік ... жету үшін кіші ... ... ... ... ... ... туристік кластерді жоғары тиімділікпен басқарудың
құрылымы мен тетіктерін әзірлеу;
- аймақтың туристік қызметтердің ішкі және ... ... ... ... үшін тұрақты маркетингтік зерттеулер жүргізу;
- халықаралық және ... ... ... мен ... қайталанбас туристік бірегей тартымдылығын инновациялық жолмен
көрсетіп отыру;
- алыс және жақын шетелдің жетекші БАҚ-ы, ірі ... үшін ... ... ... ... ... жұмыстарды ары қарай жалғастыру;
- аймақтағы табиғи, тарихи-мәдени рекреациялық ресурстарды ... ... ... ... жеке ... ... ... жасау.
Осы міндеттерді шешкенде ғана біз шын ... ... ... ... сай ... ... туризм индустриясын қалыптастыра
аламыз.
Республикада жүзеге асырылып жатқан әлеуметтік-экономикалық өмірді
реформалау ... және оның ... ... қамти қойған жоқ.
Туризмнің материалдық ... ... ... жыл ... ... жоғалтуда, бұл туристік салаға күрделі қаржыны,
сондай-ақ отандық және шетелдік инвесторлар қаражатын тартуды қажет ... ... өнім ... ... ... ... ағынын
қамтамасыз етуге қабілетті елдің туризм инфрақұрылымын дамыту ... ... ... үшін ... ... ... электр, телекомуникация жүйесін дамыту;
•туристік ... ... ... және ... құру, тарихи-мәдени және ... ... ... және ... ... сияқты жыл бойы пайдаланылуын
ескере отырып, туристік обьектілер жобаларын оның ішінде ... және ... ... ... және оларды салу ... ... ... көліктік құрылым желісін құрумен тікелей байланысты.
Ішкі және сыртқы туризмді дамытудың басты алғышарты ... ... ... авия, теміржол, автомобиль және су ... болу ... ... кластерлік тұрғыдан дамыту бойынша үлкен жумыстар
атқарып отыр. Кластер ... ... ... ... ... асыратын
турагенттіктер болып табылады. Турагенттіктер көрсететін ... ... ... ... демалыс үйлері, транспорттік және
сақтандыру компаниялары, ... ... ... және ... ... орта және ... ... кәсіпорындар, байланыс, ойын-
сауық бизнесі кіреді. Туристтік кластер қаланың тұрмыстық және коммуналдық
қызметтің барлығын ... ... ... әр ... ... ... саны жыл сайын артып келеді.
Қаланың туристік қызмет көрсету нарығында шетелдік 80-нен ... ... ... 800 ... ... және қажетті
деңгейде өңірлік туристтік әлеуеті бар.Оның құрамында танымал нысандар биік
таулы”Медеу” мұзайдыны және ... ... ... ... өтетін”Ұлы Жібек Жолы” бойында орналасқан ескерткіштер бар
екенін айтуға болады.Қаладан 300 км ... ... ... ... ... ... туристтік нысандар орналаскан. ... және ... ... ... мен ... үйлері,
ойын-сауық және көңіл көтеретін мекемелер қызметтері ұсынылады.
Алматы қаласының ірі қаржылық, ... ... ... ... үшін ... ... қамтамасыз ету және дамыту қажет.
Осыған байланысты ашық ... ... ... – «Боралдай сақ қорғаны»
археологиялық паркін құру туралы ... ... және ... ... ... құру бойынша ғылыми ... ... ... туристтік және безендіру қызмет
көрсету бойынша дамыған индустрияны ... және ... ... ... ... ... ... жұмыстары жоспарлануда.
Алматы облысында ... ... ... үшін ... ... ... ретінде экологиялық және мәдени –
танымдық туризм анықталады.
Экожүйесі жоғары ... ... ... ... туризм
негізін ерекше қорғалатын ... ... «Іле – ... ... табиғи паркі», « Алтын – Эмель», « ... ... ... ... ... орықтары. 2007 жылы Қазақстан Республикасы
Үкіметінің Қаулысымен облыста «Көлсай көлдері» Ұлттық мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... және мәдени
ескерткіштері бар жоғары ... ... ие. ... ... болашағы бар бағыттарының бірі – экологиялық туризмнің дамуы
дамуы ... ... ... ... бар. Облыста мемлекеттің
бәсекеге қабілетті иммидждік туристік өнімді – панталық емдеу ...... ... ... мәселесі қарастырылуда.
Алакөл, Марқакөл өзендері, Бұқтырма су ... ... ... ... желісі, кемпингтер даму жағдайында. Шығыс ... ... тауы ... ... бастауларнда туристік кешен
құрылысы бойынша инвестициялық жобаны жүзеге асыру шаралары қолға алынуда.
Маңғыстау облысында облыстық туризмді,соның ішінде ... ... ... ... ... ... әзірлеуде мұндай жобаларын
жүзеге асыру бойынша ірі халық аралық тәжірбиесі бар IPK интернейшнл неміс
консалтинкттік компаниясы тартылған.
Жобаны ... ... ... ... ... ... туристік
ағымдар өтетін мемлекеттерге жақын орналасуы және өңір үшін ... ... ... ... ... ... Әзірленген мастер-
жоспарға сәйкес Кендірлі демалыс аумағы жылына 300 туристер қабылдауға
мүмкіндік болады.
Мастер-жоспар ... ... ... әлемдік туризм индустриясын ең
үздіктерін ... ... ... Олд, ... ... Ленд және т.б сол сияқты 6 туристік сауық кешені құрылады. Кендірлі
демалыс аймағында екі 5жұлдызды қонақ үй құрылысын ... ... ... демалыс аймағында туристердің келу ... ... ... теңізі жағалауы маңынан өтетін «Ақтау-Құрық-
Кендірлі» моно рельсті темір жол ... ... ... қаласында «Ақтау – Сити» жобасы ... ... ... ... ... ... демалыс орындары, концерттік –
көңіл көтеру орталықтары, клубтар және ... ... ... объектілері орналастырылады. Жобаның аяқталуы Маңғыстау қаласының
Қазақстанның батыс аумағының ... ... ал 2015 ... ... нарығындағы маңызды орынғаие болуына мүмкіндік береді. Сонымен
қатар, «Каспийские круизные ... ЖШБ ... ... ... ... ... таныстырушы туры дайындалды.
Оңтүстік Қазақстан облысында шетел туристерінің және ... ... ... ... ... бар. ... Түркістан, Шымкент, Отырар, Түлкібас, Сайрам,
Байдібек, Созак аудандары және т.б. жатады.
Оңтүстік Қазақстан облысының ... ... ... Ұлы ... ... ... ... қаласы ерекше орынға ие.
«Discovery Central Asia» ... ... ... жүргізген сурауы
бойынша, қазақстанның ең тартымды туристтік объектісі ретінде ... ... ... ... «2004 жылы Орталық Азия үздік ... ... ие ... Бұл киелі жерде бүкіл әлемге
танымал ұлы ойшыл, философ, ... және ақын Қожа ... ... ... Жыл сайын оның рухына бас ию үшін мыңдаған
қажылар ... ... ... ... ... тамақтануына
және бос уақыттарын өткізуге жағдай жасалған.
Қазақстанның туризм ... ... ... ... ... ... ... деңгейде ұйымдастыру және оның
позитивті беделін ... ... ... ... үшін ... ... обьектілерінің қызмет етуіне
қажет инженерлік-коммуникациялық жүйесінің құрылысы ... ... ... электр қуатын беру жүйесін тарту, су ... ... ... ... жол салу мен оны қалпына келтіру
барысында телефон жүйелерін жүргізу және ... ... ... ... ... және ... ... мәлеметтері
бойынша,республикада Қазақстанның бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... шаралар қабылданды. Бұл сала
эканомикалық қызмет түрлерінің басымды даму бағыты бойынша сала ... Ол өз ... ... ... және ... Мысалы, әкімшілік кедергіні қысқарту мақсатында туристтік
рұқсатты рәісімдеу үшін консулдық алым базалық мөлшерден 5-тен 10 ... ... және оның ... 3 айға ... ... ... Емел, Іле Алатау, Шырын, Мемлекеттік ұлттық ... ... ... ... ... ... бойынша және Ұлы Жібек жолы
маршруттары бойынша мәдени-танымдық ... мен ... ... ... 10 ... ... ... жұмыстары жүргізілуде. Бірегей
әлеуеті бар, бүкіл әлемге ашық, туристер үшін ... ... ... Қазақстанның имиджін қалыптастыруелімізге туристерді ... ... бірі ... ... ... кластер шеңберінде
дүние жүзіне танымал ВВС, СNN және Дискавери телеарналар арқылы ... ... ... ... ... ... ... Алакөл көлімен ... ... су ... ... ... ... Каспий
теңізі жағалауында жағажайлық туризмді дамыту аудандарында пайда болады.
Кластердік дамуға смәйкес аталған облыстарда және Ақмола, ... ... ... облыстарында және Алматы қаласында туристерге тартымды
аудандардың мастер-жоспары әзірленуде. Бұл жағдайда келесідей шарт қойылып
отыр – ... ... ... салу және ... тек ... пайдалану. Мемлекеттік ұлттық табиғи парктерде экалогиялық
туризмді дамытудың бас жоспары да ... ... ... ... ... жолы бойынша Каспий теңізінде кеме ... ... ... ... Каспий теңізі арқылыкеме саяхатын ұйымдастыру үшін
жолаушылар лайнерін жасау немесе сатып алу мәселесін шешу ... ... ... ... ... ... жүргізілуде.
Қазастанның аумағының үлкендігіне және оның көптеген әлемдік туристік
орталықтардан қашық ... ... және ... сектордың
байланысы өте маңызды. Тартымды экскурсиялықескерткіштері және табиғи
объектілері бар жаңа жолдар салу және ... ISO ... ... сәйкес ақпараттық белгілерді қою қажет. Туризмнің негізгі
бағыттарын дамыту үшін ... ... ... әуе ... ... ... және су транспорты мүмкіндігінің болуы маңызды. Туризмді ... ... ... ... ... ... алу, ішкі бағдар бойынша
туристік пойыздарды ұйымдастыру керек. Әуе ... ... ... әуе ... ... баға ... ... теңіз жолаушылар
кемесін сатыр алу мәселелерін шешу қажет.
Қапшағай су қоймасының оң жақ жағалауында ойын-сауық объектілері ... ... ... құру ... ... ... ... 1100 га
жер телімі белгіленіп отыр. Қапшағай қалалық маслихат шешімімен Жаңа-Іле
туристік ... бас ... ... ... ... жұмыс жүргізілуде, көліктік инфрақұрылым объектілері
(жолдар, ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз ету, газ қамтамасыз ету, сумен қамтамасыз ету,
канализация магистральды желілері) мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... стратегиясын жүзеге асыру бойынша үлкен жұмыстар жүргізіліп
жатыр. Имиджді қалыптастыру аясында халықаралық туристік форумдарға қатысу,
көрмелер, ... ... және ... ВВС, CNN және Euro News ... ... жарнамалар орналастыру мен көрсету,сондай-ақ шетелдік БАҚ
өкілдері үшін ақпараттық ... ... және ... ... өнім
шығару көзделген. Негізгі ... ... ... ... ... өкілдіктерін ашу көзделуде. Бұл отандық туризмнің
дамуынаүлкен ... еді. ... ... ... ... Ресей мен
Өзбекстан мемлекеттерінің Германия, Ұлыбритания, Жапония және ... ... ... ... ... ... ... әкімшіліктің, басқа 22
шет мемлекеттерде және ... 38 ... 29 ... ... ... секторы болып табылатын туризм саласында ... 36 ... ... ... әлемнің 33 мемлекетінде белсенді жарнама
жүргізе бастады.
Туризм индустриясының бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... ішкі және ... туризмді
дамытуға, туристік қызметтің басымды бағыттарына бағытталған инвестициялар
үшін қолайлы жағдайларды ... ... озық ... ... ... ... ... туризмнің нормативті-құқықтық
базасын ары қарай жетілдіру бойынша ... ... ... ... ... жүргізу қажет.
Қорытынды
Қазақстан Республикасы туризм инфрақұрылымына ... ... ... Қазақстан экономикасындағы үлкен табысты ... ... ... 5 жыл ... 10 жыл ... ... ой-пікір
болмайды, бірақ осы салада оң өзгерістер қалыптасып келеді, әлемнің туризм
саласы дамыған елдерден ... ... ... мамандарды дайындау қажет
және де өзіміздің үйімізге махаббатпен, сүйіспеншілікпен ... ... ... ... ... шығаруға болады:
1. Қазақстанда ішкі туризмді дамыту бағытында аса ірі потенциалды
мүмкіншіліктер бар, бірақ ішкі ... ... ... ... ... 0,1%-
ын ғана құрайды.
2. Қазақстанның туристік дамыту бағыты маусымдық қана, сондықтан
біздің ... ... ... ... ... ... және ... өнімді модернизациялау керек.
3. Туристік өнімнің жылдам қозғалуына жарнама үлкен әсерін ... ... ... бұқаралық ақпараттар құралдарындағы
рекламаны жақсы ... және де ... ... ... ... Туризмнің әлеуметтік ... ... зор. ... ... жаңа ... ... пайда болуына, шетелдік
валютаның мемлекетке ... ... ірі және кіші ... ... ... ... жаңаруына, ... ... және ... ... алып ... Осы дамуымен
жергілікті, аймақтық және халықаралық ... ... ... ... қоршаған ортаның едәуір жақсаруына эсерін тигізеді, себебі
туризм қоршаған ортамен тығыз байланыста.
6. Фирмалардың көп бөлігі шығу туризміне жұмыс ... ... ... ... жұмыс істеуші фирмалар санының көбею ... ... ... ... ... ... және ... қолдауға
бағытталған біртұтас мемлекеттік стратегия жүргізу қажет.
8. Біз инфракұрылымды дамытуды, еңбек ресурстарының ... ... ... қабілеттілігін көтеруді қамтамассыз ету әрі сонымен
қоса солардың ... «өсу ... ... арқылы Қазақстанның
кеңістіктік шоғырлауына қол жеткізу мақсатын алдымызға қойып отырмыз.
9. Үкіметке осы ... ... ... ... ... үшін, орындайтын керекті міндеттемелер:
а) Біздің халықаралық туристік инфрақұрылымдық рынокқа кіргізу;
b) Өңірлерінің экономикалық белсенділік орталықтарын дамыту;
с) Көліктің ... ... ... ... ... ... ... пен азаматтарының кеміту міндеттерін жүзеге асыру қажет.
11. Алматы облысында аталған кластерді дамыту үшін ... ... ... ретінде экологиялық және мәдени –
танымдық ... ... ... жоғары деңгейде сақталған, облыстың
экологиялық туризм негізін ерекше қорғалатын аймақтар ... «Іле ... ... ... ... ... « ... – Эмель», « Шарын»,
Алакөл және ... ... ... орықтары.
12. Шығыс Қазақстан облысы үлкен табиғи өзгешелік аумағы және
мәдени ескерткіштері бар ... ... ... ие. ... Марқакөл
өзендері, Бұқтырма су қоймасы маңында туркласс ... ... ... даму ... ... ... ... Белхуа тауы
аймағында рахманов бастауларнда туристік кешен ... ... ... ... асыру шаралары қолға алынуда.
13. Маңғыстау ... ... ... ... ... аймағын дамыту мастер-жоспары әзірленуде. Жобаны әзірлеуде мұндай
жобаларын жүзеге асыру ... ірі ... ... ... бар IPK
интернейшнл неміс консалтинкттік компаниясы ... ... ... ... ... туризм индустриясын ең үздіктерін біріктіру
көзделуде. Орлондодағы-Дисней Олд, Париждегі ЕУРО Дисней Ленд және т.б сол
сияқты 6 туристік ... ... ... ... ... аймағында екі
5жұлдызды қонақ үй құрылысын жүргізу көзделуде.
14. Ақтау қаласында «Ақтау – ... ... ... ... ... ... орталықтардан басқа демалыс орындары, ... ... ... ... ... және туристік инврақұрылымның басқа
да объектілері орналастырылады.
15. Оңтүстік Қазақстан облысында шетел ... және ... ... ... ... ... бар. Оларға: Түркістан, Шымкент, Отырар, Түлкібас, Сайрам,
Байдібек, Созак ... және т.б. ... ... ... ... ... жалпы Ұлы Жібек жолының Қазақстандық ... ... ... орынға ие. «Discovery Central Asia» ... ... ... ... ... қазақстанның ең тартымды
туристтік объектісі ... ... ... ... ... ... ... Орталық Азия үздік туристтік объектісі» сертификатына ие болды.
16. ... ... ... ... қабілеттілігі барлық
қатысушылардың туристік қызметті жоғары деңгейде ұйымдастыру және ... ... ... байланысты.туристік инфрақұрылымның
дамуын ынталандыру үшін туристік ... ... ... ... инженерлік-коммуникациялық жүйесінің ... ... ... ... С.Р.Есімжанова «Туристік нарық», №4, 2014ж.
2. Тойкин, Жайнақова, «Туризм дамуы», №168, 2013ж
3. Ілиясов Д.Қ. «Туризм статистикасы», 2010
4. Котлер Ф. ... ... ... ... ... ... Н.Ә. ... «Жаңа әлемдегі
жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына жолдауы. 2014
6. «Кластердің ... және ... ... , ... М.Б.Тышқанбаева. 2009
7. Зайцева Н.А.. М.: Менеджмент в социально-культурном сервисе и туризме.
«Академия», 2003
8. Закон от 13.06.2001 г. № 211. О ... ... в ... //Казахстанская правда. – 2001. – 23 июня.
9. Назарбаев Н.Ә. 2009 жылы 5 қазанда Астанада өткен БҰҰ ... ... Бас ... ХVIII сессиясындағы баяндама.
Астана, 2010.
10. Туризмді дамыту мәселелері ... ... ... ... ... ... Талдықорған, 2006.
11. Гельмле А.М. Концепция кластера, как ... ... ... ... ... ... ... - №4. С.5-7.
12. Куандыкова А.А. Исследование природы кластерных образований в экономике
государства. ... - 2008. - №1-2. ... ... С.А. Международный туризм: экономика и география/ ... – М.: ... и ... 2007. -144б.
14. 2.     Никитинский Е.С. ... ... ... ... нормативтік құқықтық актілердің жинағы. – Астана, 2009. –
497б.
15. 3.     ИсекешевА.О. ... ... ... және ... ... ... ... 14.11.12/ Режим доступа:
http://www.kit.gov.kz/index.php/kz/component/content/article/31-
privetstvennoe-obrashchenie/106-tty-tau-s-zi
16. 4.     Қазақстан Республикасы туристік ... ... ... ... 2010 - 2014 жылдарға арналған бағдарламаны
бекіту туралы Қазақстан Республикасы ... 2010 ... 11 ... 1048 ... ... Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігінің 2011 –
2015 жылдарға ... ... ... ... 15.11.12/ Режим
доступа: http://www.kit.gov.kz/index.php/kz/aza-standa-y-turizm
18. ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ... 2030 ... ... ... қазақстандықтардың гүлденуі, қауіпсіздігі және хал-
ахуалының жақсаруы» атты ... ... ... ... 2020 ... дейінгі үдемелі индустриялық-инновациялық даму
бағдарламасы //Егемен Қазақстан, 2010ж. 23 сәуір
20. www. stat. kz. ... . ... мен ... ... ... газеттері.
22. «Халықаралық туризм тарихы мен теориясы» В. Н. Вуколов.
23. «Халықаралық туризм кеше, бүгін, ертең» ... ... ... ... ... А. X. ... бүгін және ертең» Москва. 1995 ж.
25. Қазақстан Республикасы мен оның өңірлерінің элеуметтік ... ... ... ҚР ... агенттігі.
Алматы.
26. Храбченко В.В. Экологический туризм М. Изд-во «Финансы и ... ... ... қызмет туралы» Заң актілерінің жиынтығы. «Юрист» ...... ... ... ... ... ... жылдарына арналған туризмді дамыту бағдарламасынан;
30. Интернет сайттары: www.Google.ru
31. www.Ak ... ... және ... үрдістерді тездетеді
Әлеуметтік және өн-дірістік инфрақұрыл-ымды дамытады
Елдің ЖҰӨ-не және төлем балансына салымдарды ұлғайтады
Табиғи кешендер кеңейеді
Жергілікті тұрғындардың өмір деңгейі ... ... ... ... ... ... орындары пайда болады
Туризммен аралас басқа да салалар дамиды
Халықтың қол өнерлік белсенділігі артады
Аймақ тартымды-лығы артады
ТУРИЗМ ИНФРАҚҰРЫЛЫМНЫҢ ... ӘСЕР ... ... ... ... саясат
Ұлттық дәстүрлер және туризмді ынталандыру
Туристік нарықты сегменттеу
Персонал біліктілігін арттыру
Материалдық базаны жетілдіру
Ресурстарды, нысандар мен ... ... ... ... баға ... ... ... туристік имидждің қалыптасуы
Туризм индустриясын ұйымдастыру әрекетінен тыс әсер ... ... ... өз ... ... ...

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 86 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Туристік инфрақұрылымды жақсарту бағдарламасы40 бет
2011 жылғы «Азиада» ойындарының туризмдегі рөлі78 бет
Іскерлік туризм жайлы68 бет
Автожолдар54 бет
Алматы облысы4 бет
Алматы облысында 2007-2011 жылдарға арналған туризм даму бағдарламасының анализі37 бет
Алматы облысының 2007-2011 жылдарға арналған туризм даму бағдарламасы жайлы48 бет
Алматы қаласының тарихы15 бет
Ақтау қаласының туристік-рекреациялық ресурстары72 бет
Ақтөбе облысындағы туризімнің қазіргі жағыдайы және болашағы56 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь