Емдеу –сақтандыру мекемелерінің түрлері және ондағы медицина қызметкерлер жұмысының ұйымдастырылуы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3
1 Емдеу .сақтандыру мекемелерінің түрлері және ондағы медицина қызметкерлер жұмысының ұйымдастырылуы
5
1.1 Емдеу мекемелері және олардың қызметінің түрлері ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Программаның дайындалу ортасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29

2
БАҒДАРЛАМАНЫ ЖОБАЛАУ ҚАДАМДАРЫ
2.1 Кесте құру. DataBase Desktop утилитасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
2.2 TTable обектісі, Мәліметтер қорын басқару жүйесінің программалық шешімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
38
2.3 Кестедегі мәліметтерден сұраныс жасау, өңдеу, сақтау ... ... ... ... ... .. 44
2.4 Мәліметтер қорын басқару жүйесінің программалық шешімі ... ... .. 52

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
59
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 61
Жасанды интелект – күшті дамып жатқан бағыттардың бірі. Бүгінгі күнде ғылым және техникалық прогресс нәтижелері адамзат үшін келешекте зерттеу облысында үлкен жетістіктерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Бұл бағытта формализация мен байланысты және берілгендердің қойылуы интелектуалды жүйелердің еншісінде. Бұл үшін арнайы модельдер және берілгендерді сипаттау тілдері, әр түрлі типтегі берілгендерді ерекшелеу мәселелері өңделеді. Интелектуалды жүйелер бастапқы мәндері зерттеліп, берілгендерді ажырату және процедура, әдіс тәсілдер құрылады, олардың көмегімен интелектуалды жүйелерде берілгендердің келіп шығу мүмкіндіктері келіп туады. Берілгендердің қойылуының проблемалары интелектуалды жүйелерде тосын жағдайларда актуалды .
1 Гофман В.Э, Хомоненко А.Д. Delphi 5.- СПБ.: БХВ-Санкт-Петербург, 1999. - 800 с.
2 kaz.docdat.com
3 Дейт К. Дж. Введение в системы баз данных. - Киев: Диалектика, 1998 г. - 784с.
4 Грабер М. Введение в SQL. - М.: "ЛОРИ",1996. - 340 с
5 Уникуп С. Microsoft SQL Server 6.5 в подлиннике: пер. с англ. - СПб.: BHV - Санкт-Петербург, 1998. - 896с.
6 Конопка Р. Создание оригинальных компонент в среде Delphi: Пер. с англ. - К.: НИПФ - “ДиаСофт Лтд.”, 1996. - 512с.
7 Хендерсон К. Руководство разработчика баз данных в Delphi 2. - К.: Диалектика, 1996. - 544с
8 Гофман В.Э, Хомоненко А.Д.Работа с базами данных в Delphi.- СПБ.: БХВ-Санкт-Петербург, 2000.- 656 с.
9 Вендров А.М. CASE-технологии. Современные методы и средства проектирования информационных систем. -М.: Финансы и статистика, 1998. -176 с.
10 Рудалев В.Г., Крыжановская Ю.А., Разработка приложений баз данных в среде Delphi, Часть 1., Воронеж 2002г.
11 Рудалев В.Г., Крыжановская Ю.А., Разработка приложений баз данных в среде Delphi, Часть 2., Воронеж 2002г.
12 О. Камардинов. Х.Жантелі, Delphi программалау ортасы, Шымкент – 2002.
13 Бойко В.В., Савинков В.М. Проектирование баз данных нформационных систем. М.: Финансы и статистика, 1989.
14 Диго С.М. Проектирование и использование БД: Учебник для студентов вузов. М.: Финансы и статистика, 1995.
15 Уотермен Д. Руководство по экспертным системам. М.: Мир, 1989.
16 Поспелов Г.С. Искусственный интеллект – основа информационной технологии. М.: Наука, 1988.
17 Компьютерные технологии обработки информации: Учебное пособие /Под ред. С.В. Назарова. - М.: Финансы и статистика, 1995.
18 Заварыкин В.М., Житомирский В.Г., Лапчик М.П. Основы информатики и вычислительной техники. -Москва: Просвещение, 1989.
19 Машбиц Е.И., Бондаровская В.М. Зарубежные концепции программированного обучения.- Киев, Диалектика, 1964.
20 Савельев А.Я., Сазонов Б.А., Лукьянов С.Э. Персональный компьютер для всех. Выпуски 1-4. -М. Высшая школа, 1991.
        
        |Кіріспе                                                              |3   ...    ...                            |    |
|1 ... ... ... ... және ондағы медицина|5 |
| |қызметкерлер ... ... | ... ... және ... ... |5 |
| ... | ... ... ... |29 |
| | | |
|2 ... ... ... | ... құру. DataBase Desktop |34 |
| ... | ... ... ... ... ... ... программалық | |
| ... |38 ... ... ... ... ... сақтау |44 |
| ... | ... ... ... ... программалық шешімі………. |52 |
| | ... |59 ... ... | ... ... |61 ... | ... ...... дамып жатқан бағыттардың бірі. Бүгінгі күнде
ғылым және техникалық прогресс нәтижелері ... үшін ... ... ... ... қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Бұл бағытта формализация мен байланысты және берілгендердің қойылуы
интелектуалды жүйелердің ... Бұл үшін ... ... және
берілгендерді сипаттау тілдері, әр түрлі типтегі берілгендерді ... ... ... ... ... мәндері зерттеліп,
берілгендерді ажырату және ... әдіс ... ... ... интелектуалды жүйелерде берілгендердің келіп шығу мүмкіндіктері
келіп туады. ... ... ... ... жүйелерде
тосын жағдайларда актуалды .
Интелектуалды жүйелер – бұл проблемалы облыста берілгендерге сүйеніп
барлық уақытта компьютер жадында сақталады. ... ... ... ... ... ... ... базасын басқару жүйесін
құру мүмкіндігі қарастырылған.
Егер жүйеде жадысында ... ... ... ... ... олар жүйе ... бейнелейді. Жүйе продукциялар, арнай
продукцияны басқару прцедурасымен ... ... ... көмегімен
продукция актуалдыға орындалып және сол немесе басқа ... ... ... ... таңдау. Жүйе қатарындағы білімдердің
қойылуы моделі ... және ... ... ... ... декларативті модель желілік компанент ... ал ... ... ... ... мен. Бұл ... жүйе жұмысында семантикалық желі жайында айтылады.
Білім негізіндегі жүйелер- бұл жүйелер программалық ... ... ... ... ... ... механизм нәтижесі болып
табылады. Бірінші кезекте оларға ... ... ... ... ... ... ... қажетті білімдердің туған жерін,
жаратылған тілді өңдеуге, суреттерді оқиғаларды тануға ... ... ... ... ... ... бірінші қадам болып
табылады. Сол уақытта олар өндірісте қолданылып жатыр.
Берілгендер базасын облыстар үшін ... осы ... ... жеңілдетеді, интелектуалды капитал, интелектуалды жеке меншік,
түрлі сапада түсініктер жаңа кез келген ... ... ... болып
табылады. Адамдар әр дайым берілгендерді басқару эффектісін, білімдерді
орналастыруға ұмтылады. Алайда ... ... ... ... ... ... ... концепция және әрекеттер берілгендерді
басқаруда мағынаның қойылуы әр ... ... ... ... ... түсінігі болып жатқан барлық процестер шешімі интелектуалды
әдістермен мағынаны ... ... жеке ... шешімі
автоматизацияланады.
Алайда берілген облысты жариялаудың санының көпшілігіне қарамастан,
осы ... ... ... ... ... жолмен өңделеді.
Дипломдық жұмыстың өзектілігі. Денсаулық адамның басты байлығы. Адам
бақуатты өмір ... үшін ... ... ... сол денсаулығын
қалпына келтіруі үшін ақша жұмсайды. ... біз ... ... өмір ... келеміз. Адам әрекет ететін ... ... ... және ... ... мәселелерімен кездеседі.
Аурухана да солардың қатарына кіреді. Сонымен қатар ... ... ... маңызды: мәселен жеке қағазға толтырылатын аурудың ... ... ... да, ... байланысты жұмысы көптен көп және
бұл жұмыс тек бір ... ғана ... ... бір ғана адам ... алатын жұмыс
емес. Сонымен қатар дәрігерлердің алтын уақыты мәліметтерді ... ... ... ... кетеді. Ал есептеуіш техниканың ... ... ... ... жүйелері пайда
болды. Бұл дәрігерлер уақытын іс-қағаздар толтырумен ... ... ... ... ... ... ... құжаттарға
байланысты операцияларды бір ғана дербес компьютердің көмегімен шеше ... ... – бұл ... және есептеуіш техникамен
білікті жұмыс істеуді білдіреді. Автоматтандыру мен ... ... жаңа ... ... ... ... көп есептеу жүргізетін есептерде немесі таза механикалық
есептерде ... ... ... ... процесті жылдамдатуға
мүмкіндік береді. Творчестваның ... ... ... ... жаңа ... технологияларды игерумен тығыз байланысты.
Дипломдық жұмыстың мақсаты. ... ... ... мекмелерде,
кәсіпорындарда, жоғары оқу орындарында және ауруханаларда адамдар өздерінің
мәселелерін шешетіндіктен бұл ... ... ... өте ... Жаңа ақпараттық технологияларды қолданбай бұл ... ... ... ... ... Дер ... керекті мәліметтердің ішінен
іздеу жүргізу үшін, өңдеу үшін, басқару үшін автоматтандырылған ... құру бұл ... ... ... ... ... ... мақсаты клиникада науқастың диагнозын нақты қоя білу
жас тәжірибесі аз дәрігерлердің ... ... ... ... ... жүйені құру болып табылады.
Автоматандыру процессі методикалық, тілдік, техникалық, алгаритмдік
және бағдарламалық құралдардың ... құра ... ... пән саласында
жұмыс ұйымдастыруды қамтамасыз етеді. Сондықтан дипломдық жұмыс ... үшін өте ... әрі ... болып табылады.
1. Емдеу –сақтандыру мекемелерінің түрлері және ондағы ... ... ... Емдеу мекемелері және олардың қызметінің түрлері
Адам - көп қырлы физикалық және ... ... бар ... Әр ... жан ... ... ... ортамен және
әлеуметтік тұрмыстық жағдайлармен байланысы ескерілген ... ғана ... ... Ауру тек бір ... ғана ... қоймай, ол бүкіл ағзада
өзгерістер туғызады. Бір ауру әр адамда әртүрлі өтуі ... яғни ... ... ... ... жеке дара болуы керек. Мейірбикенің науқасты
түсіне білуінің, оның уайымын сезінуінің маңызы ... ... ... ісінің мәні - бұл мейірбикелік тәжірибенің
ғылыми әдісін, яғни ... ... ... ... науқасқа күтім
жүргізу.
Мейірбикелік үрдісті жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... факторларын, клиникалық көріністерін,
асқынуларын, алдын алуды;
• шұғыл жағдайларда дәрігерге дейінгі алғашқы көмек көрсету ... ішкі ... ... кезіндегі науқастардың мәселелерін,
мейірбикелік үрдістің мәнін.
Мейірбике істей білуі қажет:
... ... ... науқастардың мейірбикелік күтімін
ұйымдастыруды;
... және ... алу ... ... ... ... алғашқы медициналық көмекті ... ... ... паллиативті көмек көрсетуді;
• күтім мен өзін-өзі күту сұрақтары бойынша науқасты және туыстарын
үйрету;
... ... ... ... ... ... оқу құралында нақты жағдайлардағы мейірбикелік үрдістің үлгілері,
мейірбикенің кейбір іс-әрекеттері ұғынылады. Оларды меңгеру -терапевтік
науқастармен ... ... ... ... және ... ... ... кәсіпкерлілігінің кепілі.
Емдеу мекемелері және олардың қызметінің түрлері
Адам денсаулығы - бұл психикалық, физикалық және ... ... ... ... ... ... сақтау кұқығы
Конституциямен бекітілген және Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... Республикасы
азаматтарының денсаулығын сақтау ... " ... ... ... ... ... ... поселоктың, өнеркәсіптік кәсіпорынның немесе
ауылдық жердің тұрғындары үшін) немесе фельдшер-акушерлік пункт ... ... ... ... тек ... мамандықтар бойынша
жүргізіледі (терапевт, хирург, стоматолог, гинеколог);
2) ірі өнеркәсіптік кәсіпорындарда медициналық ... ... ... (МСБ) ... ... ... стационар, емхана,
здравпункт, профилакторий кіруі мүмкін);
3) здравпункт - МСБ ... ... ... бөлігі
(кәсіпорындарда, құрылыстарда, жоғары және орта оқу ... ... ... көмектен басқа аурушылықтың алдын-алу және ... ... ... әрі ... ... ... - ... науқастарға, сондай-ақ үйде, аурулардың және
олардың асқынуларының алдын-алу бойынша ... ... ... ... ... ... ... және емдеу ... бар; ... ... ... ... ... зерттеу,
профилактикалық қарау, диспансеризация - аурулардың белгілі бір бөлігінің
денсаулығын ... ... - ... ... жүргізеді;
5) диспансерлер - диспансерлік әдіспен жұмыс ... ... ... мекеме, белгілі бір аурумен
сырқаттанатын адамдарды емдейді (онкологиялык, ... ... ... және алдын-алумен қатар патронаж (науқастарды үйінде ... ... ... ... жұмыс жүргізеді;
6) жоғары квалифицирленген медициналық ... ... ... орталық (көбінесе ... ... ... ... және ... ... консультациясы - гинекологиялық ауруларды емдеу және алдын-
алу, жүктілерді ... ... ... ... ... кезінде кемектеседі, жүктілер ... ... ... ... және жеке бас ... ... жедел жәрдем станциясы тәулік бойы жұмыс істейді, тұрғындарға ... ... ... ... шақыруға өзі баратын, өзі алғашқы көмек
көрсететін және ... ... ... ... ... ... ... көлігіндегі казіргі кездегі құралдар стационарға дейінгі
жолда шұғыл көмек көрсетуге және реанимациялық шаралар ... ... ... ... ... ... емдеу мен тексерудің
күрделі түрлерін қажет ететін науқастарға көрсетіледі.
Стационардың турлері:
1) аурухана - ... ... мен ... ... ... ... ... квалифицирленген көмек
көрсетеді; көп салалы ... ... ... ... ... ... психиатриялық және т.б.) болуы мүмкін;
облыстық және республикалық ... ауыл ... ... ... ... ... ... госпиталь - әскери немесе мүгедек адамдарды емдейтін аурухана;
3) ... - ... ... ... ... және ... ... мен орта медициналық
қызметкерлерді окыту ісі ... ... ... ... - ... емін жалғастыратын стационарлық мекеме;
негізінде оны ... ... ... ... бар ... ... (курортта) салады.
Ауруханалық мекемелер науқастарды стационар жағдайында емдеуге
арналған. Аурухана мекемелеріне шұғыл ... ... ... жүйелі
бақылауды (науқастың клиникалық ... ... ... ... ... қан мен зәр анализдерін
және т.б. кайталау) немесе амбулаторлық жағдайда жургізілуі қиындау немесе
мүмкін емес ... ... ... көк ... ... ... ... және т.б. жиі егулер, қан мен қан алмастырушыларды құю, ... ... ... ... ... ... [2].
Белгілі бір аурумен (мысалы, туберкулезбен) сырқаттанатын ... ... ... ... және ... ... ... хирургиялық, неврологиялық, эндокринологиялық және
т.б.) бөлімшелер кіретін көпсалалы ауруханалар болады.
Аурухананың құрамына қабылдау, емдеу-диагностикалық, емдеу бөлімшелері,
дәріхана және т.б. ... ... ... ... ең ... ... және оның ... жұмысының ерекшелігіне байланысты
(кабылдау белімінің, гастроэнтерологиялық ... ... ... ... ... - бұл ... ... аспаптармен және
құралдармен жабдықталған медициналық мекеме. Қабылдау бөлімі, әкімшілік-
шаруашылық бөлігі және ... ... ... ... ... ... табылады.
Емдеу бөлімшелеріне диагностикалық және емдеу бөлмелері, ... таңу ... және ... бөлімшелер, науқастар
жататын бөлмелер кіреді. ... ... ... бөлімшелерінің құрамына
жүретін аурулардың демалуына арналған жерлер, асхана және қосымша бөлмелер
(санитарлық, булау бөлмелері, дәретхана, төсек-жабдықтық ... ... ... ... емдеу және диагностикалық іс-шараларды
(көк тамырға құюды, өан мен оны алмастырушыларды ... ... ... арналған құралдарды даярлауды, биохимиялық анализдерге кан алуды)
орындайтын ... ... ... ауа ... 18-20°С болуы қажет. Тұрақты жылуды және ауа тазалығын
қамтамасыз ету үшін палатаны ... ... ... жөн. Қыста күніне 2-3
реттен кем емес, ал жазда тор ... ... ... ... бойы ... керек. Желдету кезінде мейірбике науқастарды жақсылап кымтауы қажет.
Палаталарда тек өте кажетті жиһаз ғана тұрғаны жөн төсектер, төсек
жанындағы тумбалар, орындықтар (төсек ... ... және ... ... Есіктің жанына халаттарға арналған ілгіш және қалдықтарға
арналған бөшке қойылады. Палатаның ішкі қабырғасына ауа жылуын көрсететін
термометр орнатылады. Әрбір төсектің жанында ... ... ... ... ... үшін ... және радиокабылдағыш
құлақшалары болады. Жиһаз палатаны жуып, тазалауға ыңғайлы болатындай етіп
қойылады.Төсектер терезелері бар сыртқы қабырға бойымен ... ... ... ... ... ... ... жеңіл болуы ушін
төсектер арасы 1 метрдей болуы қажет. Сондай-ақ, үш қозғалмалы бөліктен
тұратын функционалдық ... ... ... ... ... науқастың
жеке заттары жатады. Бұл үстелдегі нәрселерді мейірбике анда-санда
тексеріп, ал кіші ... ... ... отырғаны жөн. Ауыр науқастар
үшін төсектерінің жанында қозғалмалы үстелдер болады.
Елімізде тұрғындарға медициналық көмек көрсету үшін сырқатты қабылдау
және өз ... ... ... көптеген емдік – сауықтыру мекемелер
жүйесі құрылды. Емдеу мекемелері негізгі екі ... ... ... ... ... мекемелер.
Мекемелердің амбулаториялық түріне жататыны:
• Емхана
• Амбулатория
• Мед сан ... ... ... ФАП ... ... ... Әйелдер консультациясы
• Жедел жәрдем станциясы
Стационарлық типтік емдеу мекемелеріне ... ... ... ... Санатория мен курорттар
• Мед сан бөлім
• Хоспис
Амбулатория деп халыққа медициналық көмекті мекемеде де, ... де ... ... ... ... Емханадан амбулаторияның
айырмашылығы ондағы қызметкерлердің саны аз және жүргізілетін ... аз. ... ... емханаларға қарасты болады. Амбулаториялық
дәрігерлер ФАПтың жұмысын ... ... ... ... ... алу жұмыстарын жүргізеді, науқастарға үйінде де ем
жүргізіледі. Амбулаториядағы фельдшер мен ... ... ... кезінде көмек көрсетеді.
Емхана деп өздігінен жұмыс жасайтын немесе аурухана қарамағында жұмыс
істейтін емдеу және алдын алу мекемесін ... ... ... ... кабинеттер бар. Емханада барлық мамандық бойынша
дәрігерлік ... ... ... ... және ... тексеру тәсілдері орындалады. Егу
бөлмелерінде емдік процедуралар жасалады. Емханаларда ... ... ... ... ... ... өткізіледі. Емханада
амбулаториялық карталармен жұмыс ... Олар ... ... бұл мекемелерде бірдей аурулармен ... ... ... т.б.) ауыратын адамдар
емделеді. Емдеу мен ... алу ... ... ... ... да ... консультациясы бұл гинекологиялық аурулар мен жүкті әйелдерді
қадағалау мен ... ... ... және ... алу ... Бұл мекемеде
акушерка дәрігерге көмекші ретінде қызмет ... ... ... ... қадағалайды. Олармен ағарту жұмысын жүргізеді. Жаңа ... күту ... және жеке бас ... ... ... ... бұл халыққа жедел түрде қажетті көмек көрсететін
мекеме. Стационарда фельдшер бригада жұмысын басқаруы мүмкін. Ол науқасқа
үйінде ... ... ... көрсетеді. Кейде науқасты ауруханаға жеткізеді.
Қиын жағдайларда арнаулы ... ... ... ... Жедел жәрдем станциялары жолда жедел көмек және реанимация
шараларын көрсету үшін арнаулы ... ... ... кез ... уақытта емдеуді және күтімді талап ететін
науқастарға арналған ... ... ... ... ... ... және шаруашылық бөлімінен тұрады.
Госпиталь- әскери адамдар мен мүгедектерді ... үшін ... ...... емдеумен қатар ғылыми зерттеу жұмыстарын және
студенттерді, ... мен орта ... ... ... ... ... ... мен курорттар (шипажай) климаты ыңғайлы минералды суы бар
және емдік балшықтары бар жерлерге орналастырылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ауыр ... науқастарға медициналық-психологиялық
паллиативты көмек көрсететін мекеме. Әсіресе ... ... ... ... ... ... ... ұзартуға, өмір сапасын
көтеруге көмек береді.
Ауруханадағы орта медицина қызметкерлердің көпшілігін
мейірбикелер алады. Олардың ... ... ... диагностикалық жұмыс: дәрігерлік шолуға қатысу, дененің
қызуын, қан қысымын өлшеу, ауыр ... ... ... ... ... және ... физиологиялық қызмет
атқаруын, қажет болғанда дәрігерге дейінгі жедел көмек көрсету,
дәрі ... және оны ... ... ... арналған материалдарды алу, түрлі манипуляцияларды
жасау мен дәрі құю.
• Сырқат ... ... ... ішкі ... ... ... терісін күту, ойылған жерлеріне алдын алу шараларын
жүргізу, ауру науқастарды шомылдыру, тамақтандыру т.б.
• Дайындық жұмысы: ... ... жуу ... ... ... ... ... Құжаттармен жұмыс: дәрігерлік белгілеулер ... ... ... ... қан алу және ... беруге
жолдама жазу, дәрігерлік шолуға дейін ауру ... ... шығу ... толтырып беру.
• Әрбір диспансер мейірбикесі сырқат есебін жүргізеді: ... ... дер ... ... ... ... қабылдауына келуін ұйымдастырады, патронажды ... ... ... ... ... ... Мейірбике барлық дәрігерлік тағайындауларды (оңқа, қыша қағазы,
қыздыратын ... ... қою) ... ... мен ... ... жұмыс бөлмесін
дайындайды, жұмыс үстелінің жағдайын ... ... ... бұрын 15 минут ерте келуі тиіс.
• Қабылдау кезінде дәрігерге көмек: дәрігердің айтуымен рецепттер
жазу, сырқатқа ... ... ... қалай жинап, қайда тапсыру
керек екендігін және ... ... ... ... ішу ... немесе ішек қарын т.б. рентгендік зерттеуге қалай
дайындау керек екендігін ... ... ... ... сырқат құжаттарын тәртіпке келтіру
және олардың дәрігерге уақытылы келуін ... ... ... ... басқа да жұмыс істейтін жерлерде еңбек
шарттарын және қауіпсіздік ... ... ... ... ... үшін ... алу жүргізеді.
Дәрігерге дейінгі жәрдем көрсетеді, ... ... ... ... және ... Науқастарды қабылдау
және санитарлық тазалықты ондеу.
Қабылдау бөлімінің құрылымы мен негізгі ... ... және ... ... ... ... тәртібі, төсектегі қалпы.
Қабылдау бөлімі аурухананың өте ... ... ... ... ... қабылдау бөлімінің негізгі міндеттері:
1) науқастарды қабылдау және тіркеу;
2) науқастарды қарау, алғашқы тексеру және диагностика;
3) ... ... ... ... ... квалифицирленген медициналық көмек көрсету;
5) науқастарды аурухананың емдеу ... ... ... ... ауруларды тіркеу және керекті құжаттарды толтыру
жүргізіледі.
Барлық медициналық ... ... ... мейірбикесі толтырады:
1. Науқастарды ауруханаға жатқызу және жатқызудан бас тартуды тіркейтін
журнал - ф. №001/у.
2. ф. ... ф. ... ф. ... ф. ... ... ... ... журналына (001/у формасы) науқастың
дене жылуын, аты-жөнін, туған жылын, күнін, кайдан және кіммен әкелінгенін,
жіберген ... ... ... бөлімінінң диагнозын, қай бөлімшеге
жіберілгенін белгілейді. Сонымен қатар, ауруханалық науқастың медкартасының
сыртқы бетін (003 |у формасы). Сырқатнаманың ... ... ... ... санақ картасының сол жақ (066/у ) жартысын, педикулез
немесе басқа да жұқпалы ауру анықталғанда СЭС - ке ... ... ... ... туушы әйелдер мен жұқпалы аурулардан ... ... ... ... ... арқылы түседі. Инфекциялық бөлімшеге және
туу үйіне орталықтанбаған түрде осы ғимараттардың арнайы бөлінген бөлмелері
(санитарлық ... ... ... боксы) арқылы жүргізіледі.
Сондай-ақ, шұғыл көмекті қажет ететін науқастар ... ... ... бірден реанимация бөлімшесіне жеткізіледі. Қабылдау бөлімі ... ... ... ... ... ... бір ... қарау бөлмелерінен, емшаралық бөлмеден, таңу, ал ... ... ... изолятордан, санитарлық ... ... ... ... бөлмеден тұрады. Күту залы жүретін
науқастар мен оны алып ... ... ... ... ... ... ... орындықтар болуы керек. Қабырғаларға ... ... ... ... ... сөйлесу сағаты,
науқастарға әкелуге болатын тағамдар тізімі, аурухана анықтама қызметінің
телефоны туралы ... ... ... ... ... ... ... мен сағаттар керсетілуі қажет. Күту ... ... ... ... ... ... түскен ауруларды тіркеу және керекті құжаттарды
толтыру жүргізіледі. Емшаралық бөлме, таңу (таза және ... ... ... ... ... ... ... арналған. Сонымен катар,
қабылдау бөлімінде диагнозы түсініксіз ... ... ... ... Бұл ... жеке санитарлық бөлме болуы қажет,
Ауруханаға ... ... ... ... үшін қабылдау бөлімінде
санитарлық өткізгіш (булау, душ, киім ауыстыратын ... және т.б.) ... ... ... ... ... Бұл өңдеу
қабылдау бөлімінің ... ... ... және мына
төмендегілерден тұрады:
1) дезинсекция - науқасты қарағанда анықталған ... ... ... ... ... душ ... ... денесін сүрту;
3) науқасқа таза ауруханалық киімдерді кигізу.
Қабылдау бөлімінің санитарлық өткізгіші қарау, шешіну, булау-душ және
киіну бөлмелерінен тұрады. Санитарлық ... ... ... ... ... ... жөн: ... бөлмесінен науқастар киінетін «таза»
бөлмеге қарай, яғни гигиеналық булау немесе душтан кейін науқас ... ... ... ... ... ... ... өңдеуді жүргізуге
қажетті заттармен жабдықталған. Бұл ... ... таза және ... ... ... мен ... ... өңдеуге арналған заттар
қойылған шкаф немесе үстел: клеенка, ... ... ... ... ... бар белгіленген ыдыстағы жеке жуынуға арналған жөкелкер, ... ... ... кұралдар, қайшылар, сондай-ақ, судың, ауаның жылуын
өлшейтін термометрлер, ... ... ... ... ... жөкелер
мен щеткалар, санитарлық өткізгіштің бөлмелерін зарарсыздандыруға және
жууға арналған ... және т.б. ... ... мейірбикесі санитарлық-гигиеналық өңдеуді бастамас
бұрын педикулезді анықтау үшін ... шаш ... ... ... Бит табылған жағдайда (басқа ... ... ... ... (науқасты моншада немесе ағын судың ... ... ... ... ... ... іш ... сырт
киімдеріндегі, аяқ киімдеріндегі және тұрғылықты ... ... ... жою керек, яғни дезинфекция ... ... ... ... ... (тек ... жуындырады және
киімдерін зарарсыздандырады) жүргізеді.
Бас шашындағы биттерді жою үшін бұрындары жиі қолданатын әдіс -керосин
мен өсімдік майы ... ... алып ... ... ... ... аман алып ... болады. Бұрындары қолданылатын әдістердің бірі
20% бензилбензоат суспензиясынан дайындалған сабынды ерітінді, 5% бор ... ... ... ... және т.б. ... ... ... жеңілдететін арнайы су сабындар мен лосьондар
(«Педикулин», «Рид», «Элко-инсект» және т.б.) бар.
Ауруханаға түскенде егер ... ... ... ... ... немесе ағын судың астында жуынады. Ол кезде монша алдын ала 1 %
хлорамин ерітіндісімен өңделеді, сабынмен және ... ... ... ... ... ... температурасы шамамен 42 градустай болуы керек.
Науқасты жуындыру реті: басы, денесі, колдары, шап ... бел ... ... ... ... ұзақтыш 30 минуттан аспауы керек, Гигиеналық монша
мен ағын суда ... ... ... ... ... бірдей
қолдана бермейді, онын себептері түрліше. Жоспарлы түрде жатқызылатын
науқастар жеке ... ... ... реттеп келеді. Аурухананың
арнайы киім кешектері ... ... ... және ... ... ... сондықтан науқастар ауруханада үйлерінен әкелген киімдерін киіп
жүреді.
Ауыз, жұтқыншақ, мұрын ... ... ... алу ... ... Бұл үшін ... металл жаққыш (залалсыз пробирканың тығыны
аркылы өткізілген сымға бекітілген мақта ... ... ... ... имегіндегі немесе ауыз қуысы шырышты қабығындағы жара мен
жұқа қабаттың шығарымдарын егу үшін ... ... ... ... ... ... Сол қолдағы шпательмен науқастың тілінің ... оң ... ... ... абайлап алады, ешнәрсеге тигізбей
жұқа қабатқа жетеді, жаққышпен бұл ... және оның ... ... ... танаудан алу үшін жаққышты өте абайлап сыртқы жағына
тигізбей, алдымен бір, ... ... ... ... ... енгізеді де егуге
материал алады. Жағындыларды алғаннан кейін науқастың аты-жөнін, ... ... атын және ... ... ... лабораторияға
бірден жіберген жөн.
Қабылдау бөліміне науқастар мынандай тәсілдермен әкелінуі мүмкін:
1) жедел жәрдем көлігімен (сәтсіздік жағдайларда, мертігулерде, жедел
ауруларда және ... ... ... ... дәрігердің жолдамасымен (үйде емдеу нәтижесіз болғанда) -
жоспарлы жатқызу;
3) басқа емдеу-профилактикалық мекемелерден ауыстыр ақылы (әкімшіліктің
келісімімен);
4) «Өздігінен» (ауруханаға ... ... ... ... ... өз ... ... жатқызылмаған науқасты қабылдау бөлімінің дәрігері
амбулаторлық ем ... ... ... ... ... және ... ... қабылдау бөлімінде бақылауға қалдырады немесе үйіне
қайтуға рұқсат береді.
Қабылдау бөлімі ... ... жер) ... бір ... ... қабылдауға, тіркеуге, тексеруге және санитарлық гигиеналық ... ... ... бөлімшесінде алғашқы диагноз, алғашқы дәрігерлік
жәрдем көрсетіледі. Қабылдау бөлімшесі аурухананың жоспары мен ... ... ... және ... қабылдау
бөлімі болады.
Орталықтандырылған қабылдау бөлімі ... ... ... бір ... ... болады.
Орталықтандырылмаған қабылдау бөлімі бөлек орналасады және әрбір
бөлімнің ... ... ... Қабылдау бөлімшесі аурухана
территориясына кіруге жақын және ... ... ... жерде
болуы тиіс. Ол үшін ыңғайлы төселген ... ... ... мен ... ... үшін кең ... мен ... қажет.
Науқастар ауруханаға жоспарлы және жедел түрде түсуі мүмкін:
• жоспарлы түрде келген науқастар – ... ... ... түрде түскендер– жедел жәрдем машинасымен, өздігінен
келгендер.
Қабылдау ... ... ең ... ... ... табылады.
Науқастарды қабылдау және тіркеу
Дәрігер науқасты қарап, ауруханаға жатқызу сұрағы шешілгеннен соң
қабылдау бөлімшесінің мейірбикесі ... ... ... ... ... дене ... ... «Науқастарды қабылдау ... ... ... Журналға науқастың аты-жөні, туған жылы,
мекен жайы, кім ... ... ... ... қабылдау бөлімінің
диагнозы жазылады. «Ауруханадағы науқастың медициналық картасының» ... ... ... ... жағдайы орташа ауырлықта болса, мейірбике дәрігерге
дейінгі алғашқы көмекті ... ... ... ... ... дәрігердің тағайындауларын тез орындауы керек.
Егер қабылдау бөлімшесіне науқас көшеден ... ... ... ... ... ... ... милицияға хабарлауы тиіс. Түскен
науқастың бойы, киімі, дене бітімі туралы барлық ... ... ... анықталғанша науқас «белгісіз» деп көрсетіледі.
Егер науқас ... ... ... ... ... ... ... құжаттарды бекеттегі мейірбике толтырып, соңынан қабылдау
бөлімшесіне тіркейді.
Егер дәрігер науқасты ... ... ... ... ... ... жіберіліп арнайы журналға тіркеледі. Амбулаториялық ... ... ... ... ... науқастарды тіркеу»
журналына жазылады.
Ауруханалық мекемелер науқастарды стационар жағдайында ... ... ... ... ... көмекті, сондай-ақ жүйелі
бақылауды (науқастың ... ... ... ренгендік,
электрокардиографиялық, эндоскопиялық тексерулерді, қан мен зәр анализдерін
және т.б. кайталау) немесе амбулаторлық ... ... ... ... емес ... ... (операциялар, көк тамырға, бұлшық етке, ... және т.б. жиі ... қан мен қан ... құю, ... т.с.с.) қажет ететін науқастар жатқызылады.
Белгілі бір аурумен (мысалы, туберкулезбен) сырқаттанатын ... ... ... ... және ... әртүрлі
(мысалы, терапевтік, хирургиялық, неврологиялық, эндокринологиялық және
г.б.) бөлімшелер кіретін көпсалалы ауруханалар ... ... ... ... ... бөлімшелері,
дәріхана және т.б. кіреді. Мейірбикенің қызметтік міндеттері ең ... ... және оның ... ... ... байланысты
(кабылдау белімінің, гастроэнтерологиялық бөлімшенің мейірбикесі және
т.б.). Қазіргі аурухана - бұл қажетті емдеу-диагностикалық ... ... ... ... ... ... бөлімі, әкімшілік-
шаруашылық бөлігі және емдеу бөлімшелері аурухананың негізгі ... ... ... ... ... және ... бөлмелері, операциялық,
емшаралық, таңу бөлмелері және мамандандырылған ... ... ... ... Сонымен қатар емдеу ... ... ... ... арналған жерлер, асхана және қосымша бөлмелер
(санитарлық, булау бөлмелері, дәретхана, төсек-жабдықтық бөлме) жатады.
Аурухананың ... ... ... және диагностикалық іс-шараларды
(көк тамырға құюды, кан мен оны алмастырушыларды кұюды, жұлын пунциясын
жасауға арналған ... ... ... анализдерге кан алуды)
орындайтын іс-шаралық мейірбике болады.
Палатадағы ауа жылуы 18-20°С болуы қажет. Тұрақты жылуды және ауа тазалығын
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... жөн. Қыста күніне 2-3
реттен кем емес, ал жазда тор болған жағдайда терезелер тәулік бойы ашық
тұруы керек. Желдету кезінде мейірбике ... ... ... қажет.
Палаталарда тек өте кажетті жиһаз ғана тұрғаны жөн төсектер, төсек
жанындағы ... ... ... ... ... және мүмкіндігінше
ортақ үстел. Есіктің жанына халаттарға арналған ілгіш және қалдықтарға
арналған бөшке қойылады. Палатаның ішкі қабырғасына ауа жылуын көрсететін
термометр орнатылады. Әрбір ... ... ... ... кіші
медициналық қызметкерлерді шақыру үшін тетік және радиокабылдағыш
құлақшалары болады. Жиһаз ... ... ... ыңғайлы болатындай етіп
қойылады.Төсектер терезелері бар сыртқы қабырға бойымен көлденең қойылады.
Науқастарды қарау, ... ... ... ... ... ... ... арасы 1 метрдей болуы қажет. Сондай-ақ, үш қозғалмалы бөліктен
тұратын функционалдық тесектер болады. Төсектің ... ... ... заттары жатады. Бұл үстелдегі нәрселерді мейірбике анда-санда
тексеріп, ал кіші мейірбике ... ... ... жөн. Ауыр ... ... ... қозғалмалы үстелдер болады.
Медицина институтының педиатрия факультетінің студенттері практикасын
база болып ... ... ... ауруханаларында өткізеді. Балалар
хирургиясы кафедра базасы ... ... ... ... ... ... балалар ауруханасын таңдап алады. Бұған кіретін ... ... ... ... ... қоятын бөлім, әр
саладағы кеселдер жататын хирургиялық бөлімшелер, ... ... ... және қарқынды ем жүргізетін ... ... ... ... ... ... әрқайсысының өздеріне
тән ерекшеліктері және онда жұмыс ... ... ... ... клиникада үш қабылдау бөлімі болады: біріншісі – шұғыл
көмек көрсетуді ... ... ... ... мен ... бар
ауруларды қабылдайтын бөлім; екіншісі – жедел көмек көрсетуді қажет ... ... ... бар ... ... ... үшіншісі –
жоспарлы түрде тексеріп, диагноз қойып, ... ... ... ... бар ... ... ... бөлімдерінде сырқат балаларды дәрігерлер қарап, жағдайларының
ауыр-жеңілдігіне баға бере отырып, алдын ала ... ... ... ... ... ... ... өткізеді. Басқа маман
иелерінің (педиатрдың, отоларингологтың, невропатологтың, реаниматологтың)
консультациясы қажет болса оларға көрсетіп ... ... ... ... ... ... керектігін шешеді.
Этика (Аристотель) - адамгершіліктік ... мен ... ... Парызтану (деонтология - грек тілінен Deontos - парыз, logos -
ғылым) ... ...... пен дәрігердің, медициналық
қызметкерлердің өзара (субординация, сабақтастық, тыңғылықтылық) ... ... және ... ... ... ... байланысты парыз туралы ғылым.
Медицина қызметкерлерінен сезімталдық, ықыластылық, қайырымдылық, ақ
пейілділік, ... ... және ... ... сияқты
адамгершілік қасиет талап етіледі.
Сыртқы бейнеге ... ... ... ... ... ... болуы, халат таза және үтіктелген, тырнақтар - қысқа қырқылған, ... ... ... ... ... ... жасау ережелерін сақтау: науқасқа көбірек көңіл
бөлу, оны сабырландыра білу, тәртіпті сақтаудың, ... ... ... ... білу, сауығуының немесе жағдайының
жақсаруының мумкіндігіне сендіру, кейбір науқастарға нақты диагнозын ... ... бұзу ... ... ... ... Jatros- дәрігер, gеnеs - туғызылған) дамуына әкеліп соғуы ... ... ... ... және сауығуына жағымсыз әсер еткен
медициналық қызметкерлердің ... ... ... ... ... ... ... ықтимал. Дәрігерлік құпияны сақтау ... ... ... ... Сырқатнамаға енгізілген
зертханалық, аспаптық тексерулердің мамандар кеңесінің ... ... үшін онай ... ... ... ... ... талқылауға болмайды.
Медицина қызметкерлерініің ... ... ... ... - қызметі бойынша кішінің үлкенге бағыну жүйесі, бұл
дәрігермен ... ... ... кездескенде тұру дәрігерлік
тағайындауларды ұқыпты орындау ғана емес, сондай-ақ, ... ... ... арасында бір-біріне көмекке, бірін-бірі құтқаруға даярлық
қағидалары.
Науқастар мен келушілердің көзінше өз ... ... ... ... ... ... мәнін үлкейтіп, сенім беделін түсіруі мүмкін),
кіші медицина қызметкерлерімен ... да ... ... ... ... сабырлы болған жөн, мүмкіндігінше мәселенің жөнін қысқаша
баяндаған дұрыс.
Кәсіптік этика мен деонтология
Этика – мораль, адамгершілік пен оның ... мәні ... ... ... ... ... ... жақсылық пен жамандықтың анықтайтын
философияның бір саласы деуге болады [2].
Медициналық ... - ... ... өз ... ... ... ... Этика мен мораль – қоғамдағы адамдардың
мінез – ... ... ... және қоғамдық құндылыққа деген қарым –
қатынасын реттейтін ережелерге ... ... ... ... ... ... ... этика біздің дәуірге дейінгі 1500 жыл бұрын
қолданылып келеді. ... ... ... ... ... күні
дүниежүзіндегі барлық елдерде қабылдайтын анттардың бірі ... ... 2400 жыл бойы ... ... - ... медициналық этиканың ережелер кешені, мұнда
уақыт айырмашылығына қарамастан, қазіргі кезге дейін сөздері ... ... ... ... Әрбір ем барлық іс-әрекеттер, дәрігердің
нұсқаулары аурудың жағдайын жеңілдетуге бағытталып, оған пайда әкелу ... бұл ... ... ... Ең ... ... – адам ... Дәрігер әрбір науқастың жеке өмірін сыйлау керек, моральға
жатпайтын қылықтардан аулақ болу ... ... ... ... ... мамандығын сыйлауға тиіс.
Медициналық этиканың ең негізгі мәселелері : моральдық принцип бойынша
іс әрекет жасау, ауруға ... ... ... және ... ... ... көмек көрсетуге дайын, жоғары адамгершілікті кәсіптің
салт-дәстүрлерін сақтау қажет.
Адамдар бір-біріне деген кішіпейілділікті, қарапайымдылықты, шындық пен
адалдықты принциптілік пен ... ... ... ... ... ... қамқорлықпен сыйластық қарым - қатынасты
сақтау қажет. Медициналық этикаға медицина қызметкерлерінің жұмысына тән
ерекшеліктері мен ... ... ... ... нормаларын реттейтін
принциптер жиынтығы жатады.
Науқасқа толық сеніммен қарау арқылы Сіз оның жағдайын ... ... ...... туындайды. Бұл дұрыс емдік нәтижеге
жету үшін өте қажет.
Мейірбике алынған ... ... ... ... ... және оны ... ... қызығушылық танытқан таныстарының сұрауы бойынша диагнозды
немесе ... ... ... ... емес.
Медициналық этикада келесі принциптер қолданылады:
1. Жеке адамды құрметтеу.
2. Автономия.
3. ... ... Зиян ... Шындықты айту.
6. Құпияны сақтау.
7. ... ... бір ...... ... грек ... - ... деген мағынаны білдіреді. Деонтология – басқа
салаларға қарағанда, медицина мен ... ... ... ... тән ... ... қызметкерлердің күш-жігері тек науқасты емдеуге ғана емес,
аурудың алдын алуға, адамның денсаулығы мен өмірін қорғауға бағытталған.
Деонтологияның тараулары:
... ... ... Мейірбикемен қоғам арасындағы қарым-қатынас.
• Мейірбикемен науқастың туысқандарының ортасындағы қарым қатынасы.
• Мейірбикемен әріптестер арасындағы қарым- ... мен ... ... ... іске ... үшін мынандай
жағдайлар қажет: парыз сезімі, өз мамандығына бейімділігі мен ... ... ... ... ... ... ... ауруынан
жазылатындығына иландыру.
Гиппократ: «Не істеу керек болса да бәрін байсалды және шебер істей
біл... Реті ... ... ... ... ... ... ... мақұлдау керек. Қажетті жағдайда оның орынсыз ... ... ... ... ... ал кей кезде оған сүйіспеншілік білдіріп, басу айту
керек» деген.
Науқасты емдеуде сөздің ролі әрдайым ... кей ... ... ... ... ... ... қояды. Ол ятрогенияға әкеліп
соқтырады. Науқасқа әр түрлі ... сөз ... ... ... деп ... ауру – ... ... сөзінен, ісінен пайда болатын
ауру. Ол медициналық қызметкерлердің теріс түсіндірген сөзінен ... ... ... ... Кіші ... ... ... қызметкерлердің сырқатқа
зерттеу нәтижесін қате болжап, айтып берген жағдайда да ... ... ... қана ... оны ... да мүмкін екендігін мейірбике
жанында ұстап, ... ... ... ... ... ... аурулардың себептеріне: жалпы және медициналық мәдениетінің
жетіспейтіндігі, асығысты, науқастың ыңғайсыз диагнозын болжау, ... ... ... ... Кез ... ауру ... мейірбике
науқастың психикасын бұзбауға тиіс.
Науқастар ауруханаға түсіп, өздерінің ... ... ... ... деп ойлайды, басқа науқастарға агрессивті түрде
өздерінше ... ... ... ... өздерінің тыңдаушыларын
депрессияға, толқуға ұшыратады. Мейірбике мен ... осы ... ... ... ... ... ж.ргізгенде терең білім мен ақылды
қолдану қажет. Науқасқа дәрі-дәрмектерден гөрі, Сіздің түсінушілігіңіз,
моральдық қолдауыңыз ... ... ... ... /жақсы, жаман ойлауы / эгогения деп аталады.
Эго дегеніміз :
- ішкі мәдениеттің ережелерін сақтау, ... ... ... үнемділікпен қарау, татулық, әріптестік сезім;
- сыртқы мәдениет ережелерін, тәртіпті сақтау, ... ... сөз, ... ... киім /сыртқы жинақылық, денесінің, киімінің, аяқ
киімінің тазалығын ... ... ... ... ... ... ... бірінші көмекшісі. Дәрігерге ... ... ... көп уақытын науқастармен өткізеді. Мейірбикелер
науқастың көңіл –күйін, қорқыныш-уайымын, жасалып ... ... ... біледі. Емнің ең басты мақсаты – ... ... ... ... мен олардың талабына сай келуі.
ЭТИКА – дегеніміз гректің мінез, әдет-ғұрып ... ... ... ... Яғни ... ... ... туралы ілім.
Этика адамдар мен ... ... ... толы ... озық үлгілерін, жақсы ... ... ... - мораль туралы ілім, яғни ... ... ... ... Ал ... дегеніміз қоғамдық сананың
бір түрі немесе бір көрінісі. Адамдардың арасында ежелден қалыптасқан жақсы
мінез-құлқы мен инабатты, адамгершілікке толы қарым-қатынастарын ... мен ... ... ... ... ... адамға – дос,
жолдас, бауыр” – деген ұлағатты сөз этикасының ең негізгі ... ... ...... қызметкерлер жұмысындағы гуманизм
көрінісі, деонтологияның теориялық негізі болып ...... deon – ... ... ... сөзінен шыққан)
дегеніміз әрбір жеке адамның бүкіл адам баласы мен ... ... тиіс ... борышын, парызын оқытатын этиканың негізгі бір
саласы. Деонтологияның негізгі принципі – адам жеке ... ... ... мұддесін халық пен қоғамның қажеттілігіне саналы түрде бағындыра отырып,
жеке ... ... ... ... ... ... үйлестіре
алуында.
Медициналық деонтология дегеніміз – медицина қызметкерлерінің адам
баласы алдындағы, қоғам алдындағы атқаруға тиіс ... ... мен ... борышын оқытатын ілім.
Дүние жүзі, халықтарының әрқайсысының өздерінің ұлттық діни, қоғамдық,
мәдени ерекшеліктеріне қарай әр дәуірде денсаулықты ... ... ... этика жөніндегі көзқарастары әртүрлі болған. Тарихқа ... ... ... ... ... мен өнерін
сақтауға байланысты этикалық - нормалардың ... ... ... ... ... болмасын дәрігерлер мен ... ... ... ... ету ... ... бойында
адамгершіліктің, мейірімділіктің, ізгі ниеттіліктің, ... ... ... мол болуын талап етіп отырған.
Мейірбикелік үрдіс
Мейірбикелік үрдіс – ... ... ... ... ... ... ... үрдістің мақсаты – ауру қалпындағы өмірді ... ... ету, яғни ... ... психологиялық -
әлеуметтік және рухани тыныштықпен толық қамтамасыз ету, басқаша айтқанда:
емделушінің ... 14 ... ... қанағаттандыру, науқас
тәуелсіздігін қолдау және қалыпқа келтіру.
Қажеттілік дегеніміз – адамның денсаулығы мен амандығы үшін ... және ... ... өмір бойы ... ... ... өмір сүру үшін ... үнемі қанағаттандыруы қажет.
Американдық психолог А. Маслоу адамдағы 14 негізгі қажеттілікті
қарастырды:
1. Тыныс ... ... ... ... шығару
5. Қозғалу
6. Дені сау болу
7. Дене қызуын сақтау
8. Ұйықтап, демалу
9. ... ... Таза ... ... болу
12. Қарым – қатынас жасау
13. Өмірлік қазынаға ие болу
14. Қызмет ету, ойын ойнау, оқу
Тыныс алу ... - ... ... ету ... негізгі
физиологиялық қажеттіліктерінің бірі. Тыныс алу мен өмір ... ... ... тыныс жиіленеді, беткей болады,
ентігу, жөтел ... ... ... ... тұрақты жетіспеушілігі
цианозға алып келеді, тері мен шырышты қабықтар көгереді. Бұл қажеттілікті
қолдау ... ... үшін ... ... ... ... болуы
керек. Адам бұл қажеттілікті қанағаттандыра отырып, өмір ... ... ... ... құрамын қолдайды.
Тамақтанудың қажеттілігі - денсаулықты сақтау үшін өте ... және ... ... көптеген аурулардың қауіпті факторларын
жоюға көмек береді. Мысалы жүректің ишемиялық ауруы жиі жануар майлары ... бай ... ... ... ... ... ... көп мөлшерде болуы жаралардың тез ... ... ... ... ... қанағаттандыру үшін
рационалды дұрыс тамақтануды үйретіп ұсыныстар беруі қажет. ... сүт ... ... ... ет, балық, құс етін
қабылдау ұсынылады. Қант, тәтті тағамдар, ... ... ... ... қажеттілігінің қанағаттанбауы адам денсаулығының
бұзылуына алып келетінін ұмытпау керек.
Ішу қажеттілігі - бұл ... 1,5-2 литр ... су, шай, ... ... ... ... Мұндай мөлшер зәрмен, нәжіспен,
терлеуде, тыныс алуда жоғалтқан сұйықтықты толтырады. Су балансын ... адам ... ... ... ... ... қажет. Сұйықтықты аз
қабылдау дененің сусыздануына, ал шамадан тыс яғни 2 литрден артық қабылдау
бірнеше жүйе, ... ... ... алып ... ... ... ... пайда болу қаупін алдын ала анықтауы көптеген
асқынуларды болдырмауға мүмкіндік береді.
Бөліп шығару ... ... ... ... ... ... ... бөліп шығарылады. Бөліп шығару режимі ... ... ... ... ... қажеттіліктерді қанағаттандыруды қалдыруға ... ... ... ұзақ ... ... ... дем алу ... - ұйқы аз болған жағдайда қандағы ... ... ... ... нашарлап, ойлау процестері бәсеңдейді,
зейін тұрақсызданады, қысқа мерзімді есте ... ... ... ... ... жарты түн ұйықтамаған адамда фагоцитоз үшін
жауапты болған қан жасушалары 2 есе ... ... ... ұйқы ... ... ұйқы ... ... жақсаруына алып келеді. Зерттеу
барысында ұйқының бірнеше кезеңдері анықталған.
І кезең-жәй ұйқы. Ұйқы жеңіл және бірнеше ... ғана ... ... ... физиологиялық белсенділігі төмендейді, өмірлік ... ... зат ... ... ... ... ояту оңай,
егер ұйқы бөлінбесе, 15 минуттан кейін ІІ-кезең байқалады.
ІІ кезең - жәй ұйқы. Ұйқы ... ... 10-20 ... ... ... әрі қарай әлсірейді, толық босаңсу байқалады.
ІІІ кезең-жәй ұйқы. Ең терең ұйқы кезеңі, 15-30 минутқа ... ... ... ояту ... ... маңызды функциялардың әлсіреуі
жалғасады.
ІV кезең-жәй ұйқы.Терең ... 15-30 ... ... ұйықтап жатқан
адамды ояту өте қиын. Бұл кезеңде физикалық күштің ... ... ... ... ... ояу ... қарағанда әлсіз. ІV-кезеңнен соң 3-
ші және 2-ші кезеңдер қайта байқалады, содан соң ... 5-ші ... ... ұйқы. І-кезеңнен 50-90 минуттан соң түрлі түстер байқалады.
Көздердің аз қимыл -әрекеттері, жүрек ... ... алу ... қан ... Дене ... еттерінің тонусы төмендейді. Бұл кезеңде ... ... ... ... ... ... жатқан адамды ояту өте
қиын. Бұл кезеңнің созылу уақыты –шамамен 20 минут.
V-ші кезеңнен кейін қысқа уақыттан соң 4, 3, 2 ... соң ... 3, ... 5-ші кезеңдер яғни, ұйқының келесі циклы байқалады.
Адамның ... ... ... әсер ... физикалық талығу,
дәрілік заттар, есірткілер, өмір сүру ... ... ... ... және ... ... ... физикалық әлсіздікпен, уайыммен,
депрессиямен сипатталатын кез-келген ауру ұйқы ... алып ... ... тағайындалған дәрілердің жалпы және ... ... ... - ... және ... белсенділіктің төмендеу жағдайы.
Диванда жатып қана емес, ... ... ... ... ... ... оқу
арқылы да демалуға болады. Емдеу мекемесінде қатты шу, жарық, ... ... ... ... ... ... ... – адам үшін қимыл - әрекеттердің шектелуі ... ... адам үшін көп ... ... ... жағдай аяқтардың
жарақаттарында, созылмалы аурулардағы ауырсынумен, бас ми қан ... ... ... ... ... - ... жоғалуы ойылу дамудың
қауіпті факторларына жатады. Тірек-қимыл жүйесі қызметінің бұзылулары ... өкпе ... әсер ... ... ... ұзақ ... ... ас
қорыту жүйесіндегі өзгерістерге: диспепсия, метеоризм, анорексия, іштің
өтуіне, іштің қатуына алып ... ... ... зәр ... қызметі
бұзылып, қуық инфекциясына алып келеді. Науқастың басты мәселесі ... ... ... әсер ... ... ортамен қарым-қатынас
жасай алмайды.
Қауіпсіз болу - көпшілік адамдар үшін ... болу ... ... ... білдіреді. Науқастың кереуеті немесе каталка жақсы
бекітілгенде, палата едені ... ... онда ... ... ... ... ... көру нашар болғанда көзілдіріктің болуы науқаста
қауіпсіздік сезімін туғызады. Науқас өзінің қауіпсіздігін қамтамасыз етумен
қатар айналасындағыларға зиянын тигізбейтініне сенімді болуы ... ... қашу ... қажеттіліктер - бұл жанұяға, достарына, ... ... ... т.б. ... Егер адам өзін қажетсіз, жалғыз,
ешкімге ... ... ... оның ... қажеттіліктері
қанағаттанбаған.
Қажеттіліктерді реттей отырып сыртқы орта факторларын ескеру қажет.
Қажеттіліктерді қанағаттандырудың деңгейіне байланысты болған сыртқы
факторларға ... ... орта ... ... болмайтын факторларға: адамның жасы, жынысы, тұқым
қуалаушылығы ... өмір сүру ... әсер ... ... ... ... ... алып келуі мүмкін. Оларға: экология,
гиподинамия, артық дене салмағы, зиянды ... ... ... ... Оларды төмендегі кестедегідей (кесте 1.1.1) топтауға болады:
Кесте 1.1.1 Адамның өмір сүру қалпына әсер ететін қауіп факторлары
| ... | ... ... ... ... |
| ... % | ... сүру түрі |49-53 % ... тарту, арақ ішу |
| | ... ... |
| | ... көп ... |
| | ... бас ... |
| | ... зиянды жағдайлары |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... толық болмауы |
| | ... |
| | ... және ... деңгейінің |
| | ... ... ... ... |18-22 % ... ... ауруларына |
|биологиясы | ... |
| | ... ... ... ... | ... канцерогендермен ласта- |
|табиғи ауа райы |17-20 % |нуы ... | ... ... |
| | ... ластануы |
| | ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... ... | ... |
| |8-10 % ... көмектің төмен сапасы |
| | ... ... ... |
| | ... ... жылы ... ... ... адамның қимыл-әрекетін
анықтайтын қажеттіліктер иерархиясы теорияларының бірін ұсынды. Бұл ... ... ... ... ... адам үшін ... ... Соған сәйкес ол оларды ... жүйе ... ... ... ... 1.1.1 ... 1-ші ... пирамидасының 1-ші сатысынсыз өмір сүру мүмкін иемес. Бұл тірі
қалу мұқтаждықтары, оған жататындар:
1. Тыныс алу
2. Тамақтану
3. Су ... Бөлу ... ... мұқтаждықтар төменгі физиологиялық мұқтаждықтар деп аталады.
Пирамиданың 2-ші сатысы- қауіпсіздік мұқтаждықтары.
Адам өмір бойы ... ... өзін ... ... ... ... соған байланысты адамда өмірлік маңызды мұқтаждықтар дамиды. Бұл
мұқтаждықтар адам ... ... ... ... ... дем ... Таза жүру
3. Киіну, шешіну
4. Дене қызуын бір қалыпта ұстау
5. Дені сау болу
6. Қауіптен ... ... 1-2-ші саты ... ... ... ... ... - әлеуметтік қажеттіліктер, қажет болу мұқтаждығы
жатады. Адамға өмір сүру ... ... ... ... ... қолдауы,
түсінуі, қоғам қабылдауы қажет. Адамға қоршаған орта туралы мәліметтер
қажет. Бұны қарым-қатынас ... ... ... ... Бұл ... ... ... қажеттілігі жатады.
Пирамиданың 4-ші сатысы. Қоғамда өмір сүру табысқа жету ... Бұл ... ... ... ... ... ие болу
қажеттілігі жатады.
Пирамиданың 5-ші сатысы - қызмет ету мұқтаждығын қажет етеді. ... ... ... ... ... жоғарғы
психологиялық-әлеуметік мұқтаждықтарын ... ... ... және ... ... жету үшін осы мұқтаждықтарды үнемі,
өмір бойы қанағаттандыруға тиісті.
Медбикелік ... ... ... 5 ... ... Емделушінің денсаулығы жайлы ақпарат жинау;
2. Медбикелік диагноз (диагностика);
3. Күтімді жоспарлау;
4. Жоспарлауды жүзеге асыру;
5. Көрсетілген күтімнің нәтижесін ... ... ... ... ... сұрастыру
2. Емделушінің мүшелерін және жүйелерін физикалық тұрғыдан тексеру
3. Дәрігермен сұхбаттасу
4. Емделушінің туысқандарымен сұхбаттасу
5. Медициналық ... және ... ... ... ... оқу.
6. Емделушінің ауру тарихымен танысу
Медбикелік тексеру дәрігердің тексерумен алмаспайтын, тәуелсіз болып
келеді, яғни дәрігер мен ... өз ... ... мақсаттарды
көздейді.
Дәрігердің міндеті – дұрыс диагноз қойып, ем тағайындау.
Медбикенің міндеті – емделушіні толық ыңғайлы жағдайды қамтамасыз ... ... ... ... көмегін беру. Мейірбикеге аурудың
сыртқы көріністері ... ... ... ... ... ... диагноз түсінігі алғаш рет ХХ ғасырдың 50-ші жылдары
ортасында Америкада ... ... 1973 жылы ... және ... ... ... диагноз – емделушінің ... ... ... маңызды қажеттілігін қамтамасыз етуге бағытталған
симптомдық немесе ... ... 1.1.2 ... және ... ... ... | ... ... ... ... ... ... аурудың патологиялық |Ағзадағы терең патологиялық процеске|
|процестің негізін айқындайды ... ... ... |
| ... ... ... ... мен ... ... негізгі қажеттілік-тері |
|бұзылуы мен олардың себебін яғни |қамтамасыз етудің бұзылуы қызмет ... ... ... ... ... өзгерістерін |ретінде, яғни ең бастысы емделушінің|
|анықтау |өз ... ... ... ... ... рет ... ... ... ... ... ауруды емес емделушінің ауруға және өз қалпына ... Бұл ... ... ... және ... ... ... мүмкін
Физиологиялық медбикелік мәселелер
• созылмалы немесе жедел ауру;
... ... ... ... ... ... сусыздану;
• тұншығу;
• әлсіреу;
• гигиенаның сақталмауы т.б.
Психологиялық және рухани медбикелік мәселелер
• қорқу, абыржу, тынышсыздану;
• бос уақыт ... ... ... ... қабылдаудан бас тарту;
• отбасындағы жанжал;
• өлімнен қорқу.
Әлеуметтік ... ... ... ... ... шыққанына байланысты қаржы жағын ойлап мазасыздану;
Мейірбике ... ауру ... ... ... ... ... артықшылықтарын айрықша белгілейді.
Артықшылық дегеніміз - емделушінің қазіргі кездегі басты, бірінші
орынға ... ... ... ... торының ауыруымен, бас ... ... азап ... ... ... ... ... өзінің ең
басты азабы ретінде демікпені көрсетуі мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... ... ... синдром ретінде қойса да болады. Синдром бір
себеппен біріккен белгілердің жиынтығы. ... қан ... ... емделуші
бас ауруына, айналуына, құлақ шуылдауына, жүрек айну т.б. ... ... ... қан ... ... синдромы.
Медбике емделушінің күту жоспарын құрады. Жоспар міндетті түрде ... ... ... әр ... ... ... мақсаты мен
жоспарын тұжырымдайды. Мақсатты екі себептен белгілеу қажет:
1. жеке ... ... ... ... ... ... ... анықтаумен.
Мақсат қоюдың талаптары:
1. мақсаттар орындалатын, қол жетерліктей болу керек.
2. әр мақсаттың орындалу мерзімін нақты белгілеу қажет.
Жоспар түрлері:
- Қысқа (1 ... кем ... ... ... ... ... ... аурудың жедел түрінде, мысалы уланғанда асқазанды жуу.
- Ұзақ ... ... ... ұзақ ... бойы ... Олар
асқынулардың алдын алуға, бейімделуге т.б. бағытталған.
Әр мақсат 3 компоненттен тұрады:
1. іс-қимыл;
2. белгілері: күні, ... ... ...... ... ... ... жоспарын құрастырғанда медбикелік істің стандартын басшылыққа
алады.
Стандарт дегеніміз – берілген ... ... ... ... ... ... шаралар тізімі.
Стандарт медбикеге көмек ретінде жасалады, ол оның «шпаргалкасы»
сияқты. Бірақ стандартта ... ... ... ... ескеру
мүмкін емес. Сондықтан оны ойланбастан қолдануға болмайды.
Медбике мақсаттарын ... ... ... ... ... сол іс ... ... таныстырып, оның келісімін алады және емделушімен
бірге мақсатқа жету жолдарын анықтайды.
Күтім ... ... ... ... тарихта жазылуы керек.
Медбикелік іс- әрекет 3 түрлі қатысуды жоспарлайды:
• тәуелді
• тәуелсіз
• өзара тәуелді
Тәуелді – ... ... ... медбикенің іс-әрекеті,
мысалы әр 4 сағат сайын антибиотиктер инъекциясын салу, ... ... жуу ...... нұсқауынсыз өз ойымен қабылдаған және ... ... ... іс-әрекеттер.
Мысалы:
• емделушінің өзін-өзі күтуіне көмек көрсету.
• емделушінің денсаулығы жөнінде кеңес беру;
• емделушінің бос уақытын ... ... ... ... мен демалысын дұрыс ұйымдастыру
жөнінде нұсқау беру т.б.
Өзара тәуелді қатысу – дәрігер немесе денсаулық сақтау жүйесінің ... ... ... ету. Мысалы: физиотерапевт, емдік дене шынықтыру
маманы т.б.
Медбике ... ... ... ... ... ... ... астына қолын қойып, күнін белгілеп растайды, егер ... ... оның ... ... ... ... табу үшін
медбикелік процесс қайталанады.
Мейірбикелік процесс – медбикелік істің ғылым ... ... ... ... ... істі дербес мамандық ретінде қалыптастырады
емделушілерге сапалы күтім ұсынады [2].
Медбикелік үрдісті ... ... ... ... ... ... қанағаттандыруға шығармашылық жағынан ... ... Әр ... жеке көмек көрсетіледі;
4. Күтімді дұрыс жүргізуге мүмкінді береді;
5. ... ... ... дем ... ... ... ... дайындалатын программа проект (жоба) деп аталады. Форма-
программаны дайындау алдында ашылатын, программаның ... ... ... рет іске ... ... форма Form1 атауымен (тақырыбымен)
көрінеді. Оның ... ... ... орналастырып, ол екі жақты
нұсқама түріне айналған кезде жылжыту және қалдыру тәсілі ... ... не қысу қиын ... ... ... үшін формада түрлі компоненттер (форма
компоненттері) орнатады. Негізгі компонентердің кейбірі Access берілгендер
қоры жүйесінде ... ... ... ... ... Олар Delphi ... компоненттер палитрасына орналастырылған.
Кей жағдайларда экранда форма көрінбеуі ... Оны ... ... үшін
View-Forms командасын беру жеткілікті.
Форманың және формаға енгізілетін компоненттердің түрлі ... ... ... ... деп те ... ... ... параметр)-
айнымалылардың ерекше түрі. Олар объектінің түрлі ... ... ... ... ... ... қасиеттерінің мәндері – форма
тақырыбының мәтіні, ... ... ... түсі т.б. Delphi ... ... форма қасиеттеріне алғашқы сәйкес ... ... ... не онда орнатылған компонентті программа құру үшін ... ... ... мәндерін өзгертуден басталады. Қасиеттер тізімі Объект
инспекторы (Object Inspector) терезесіне енгізілген. Тізімді инспектор
терезесіне ... үшін ... ... (форманы не формада орнатылған
форма компонентін ) бір ... ... ... ... Инспектор терезесінің
жоғарғы қатарына таңдалған объект атауы да жазылып қойылады. Мысалы, Delphi
іске қосылған кезде ... ... ... ... Терезенің екі
қосымша беті бар: Properties ... және Events ( ... екі ... ... ... тұратын оның Properties
бөлімі ашылулы тұрады. Бірінші бағанда көрінетіндер – ... ... ... ... жазылғандар-олардың мәндері.
Форма қасиеттері:
Name (Атау) – формаға берілген атау. Ол Delphi ... ... ... бірі. Delphi-дің жұмыс ... ол ... осы атау ... ... танитын. Delphi-дің формаға
автоматты түрде алғашқы рет меншіктелген атауын Form1 орнына KvTend атауын
енгізу. Ол үшін ... ... Name ... ... жаңа атауды
клавиатура арқылы теріп алса болғаны. Терілген атау Name жолының ... ... ... ... ( Шрифт) – формаға енгізілетін мәтін шрифтін ... ... ... оң ... ... көп ... (...) ... шерткен кезде
сұқпаттық шрифт таңдау терезесі көрінеді (1.2.1 - сурет). ... , ... ... ... ... ... ( мысалы, Times Kaz, 10),
ОК түймесін шерту керек .
Сурет 1.2.1 Шрифт таңдау терезесі
Caption (Тақырып, бетіне жазу) – ... ... ... енгізілетін
мәтін. Алғашқы кезде қасиеттер терезесінің Caption қасиетіне ... ... cөзі ... ... Оны ... не басқа тақырыпқа алмастыру
Name қасиетіне мән меншіктеу тәсілі сияқты ( қасиет мәні ... соң ... ... , ... клавишін басып қойған жөн)
Color (түс) –форманың түсін орнату қасиеті. Ол ... ... ... ... түймесі көрінеді. Тілсызық түймесі –қасиет мәнінің
бірнеше ... ... ... белсісін шерткен кезде мәнедер (түстер)
терезесі ... ... ... ... түсті шерткен соң форма сәйкес
түске боялып қойылады.
Width (Ен), Height ... ... ... ... ... ені мен ... ... қасиеттері (бұл мәндер форманы қолдан
кеңейту не сығу кезінде де автоматты ... ... ... ... ... ( программалық код) ішінде орнату да мүмкін.
Мысалы, форма тақырыбы шрифтінің өлшемін 14 ету үшін ... ... :=14 ... ... ... ... бір ... мәнімен танысу үшін оны қасиеттер терезесінде
таңдап, F1 клавишін басу арқылы ... ... ... ... ... ... ағылшын тілінде жазылады. Ол түсініксіз болса, ... ... ... ... 97” ... ... дайындалған
программаны пайдаланған жөн ( мұндай программа компьютерге орнатылса, ... қиын ... ... ... ... оны ... үшін ... командасын беру жеткілікті. Ол F11 клавиші басылған кезде ... Жаңа ... іске ... ... алдымен DephiDirect терезесі
іске қосылуы мүмкін. Терезеден DephiNews бумасын таңдау ... ... ... ... оқиғалар арқылы басқарылады.
Мысалы, пайдаланушы программа құру үшін алдымен формаға компонент орнату,
формада орналастырылған компонентті тышқан арқылы шертуі ... Оның ... ... ... Яғни , оқиға –программаның жұмыс істеуі кезінде
объект жағдайының өзгеруі ... әр ... атау ... қойылған. Мысалы, компоненттер
палитрасының Button1 ... ... Click ... ... ... ... байланысты оқиғалар жеткілікті Мысалы, формаға байланысты
оқиғалар саны - 35 (1.2.2-сурет). Олар қасиеттер терезесінің Events ... ... ... оқиға атауларының алдына On префиксі
(қосымшасы) тіркестіріліп жзылады. Ол - ... ... ... ... ... ... жиі кездесетін оқиғалар :
On Click-тышқан түймесін бір рет басу;
OnDblClick-тышқан түймесін екі рет басу;
OnKeyDown-клавишті басу;
OnKeyUp-басылған клавишті босату;
OnMouseDown- тышқан түймесін басу;
OnMouseUp- тышқан ... ... ... ... ... Create- ... екі рет шерту, т.б.
Dephi-де программа (проект) екі ... ... ... ... Project1 атауы берілетін модуль.
Сурет 1.2.2 Шрифт таңдау терезесі. Форма оқиғалары
Олар жеке терезелерде ... ... ... ... ... ... ... мәтіні (процедуралар) енгізіледі ( олар
2.4-тақырыпта кең түрде қарастырылған). ... ... ... ... терезені программалық код терезесі не қысқаша редактор терезесі деп те
атайды. 2.1.-тақырыпта ... Dephi іске ... ... ол форма
терезесінің астында көрінбей тұрады. Оны экранға шығару тәсілдері:
- форманы жабу (түймесін шерту);
- код терезесінің бір шеті ... ... ... тұрса, оны шерту.
Терезе белсендірілуі түрде ашылады да онда процедура дайындамасы (үлгісі)
көрінеді. Оның ... ... ... ... ... және ... тұрады (1.2.3-сурет), т.б.
Жалпы, формадан код терезесіне өту және код терезесінен формаға өту
үшін F12 ... басу ... ... көрініп тұрғаны –
терезесіне енгізілген процедура дайындамасы. Оқиғаға байланысты құрылатын
процедура оқиғаны өңдеуіш не ... ... ... ... [6].
Сурет 1.2.3 Шрифт таңдау терезесі. Редактор терезесі
Процедура дайындамасының жазылу түрі:
Procedure (Sender: ... Sender ... ... ... қай ... тиістілігін
анықтайды [7].
Терезенің сол бөлігіндегі-браузер терезесі. Онда код терезесінде
барлық жарияланулардың ... ... ... ... ... ... ҚАДАМДАРЫ
2.1 Кесте құру. DataBase Desktop утилитасы
Берiлгендер қоры (БҚ) – құрылымы арнайы ... ... ... ... ... ... Файл негiзiнен кесте түрiнде
дайындалады. ... ... ... ... олардан қажеттi жазулар
тобын таңдау (шартты қанағаттандыратын сұраныс құру), ... ... ... ... алып тастау, кестенi басып шығару ... ...... жұмыстар. Программалау тiлдерiнде
мысалы, Турбо Паскальда БҚ кестесi берiлгендер файлы ... ... ... ... үшiн программаға арнайы процедуралар мен функциялар
енгiзiлетiн. Соңғы кездерде кестелерден тұратын БҚ ... ... ... ... ... ... Оларды берiлгендер қорын басқару
жүйелерi (БҚБЖ) деп ... Delphi FoxPro, dBase, Paradox, т.б. ... ... ... кездерде қолданылып жүрген dBase, FoхPro т.б. жүйелер MS DOS
операциялық жүйесiнде жұмыс ... және ... ... ... ... ... программалаудың көп қиындық туғызатыны белгiлi. ... ... ... ... ... ете ... ... Office
(Windows) құрамына кiрiстiрiлген Paradox, Access ... ... ... ... ... Бұлар жұмыс iстеуге жеңiл және
анықтамалық жүйелерi барынша жетiлдiрiлген күрделi ... ... ... әрi ... ... қамтамасыз
ете алатындықтан, Delphi ортасында көбiнесе Paradox БҚБЖ-сi қолданылады.
Paradox кестелерi .db ... етiп ... ... ... өрiс деп, ал ... жазу деп ... ... қорымен жұмыс iстеуде қолданылатын құралдар бар.
Олардың атқаратын қызметтерi төменде (Кесте 2.1.1) келтiрiлген.
Кесте 2.1.1 Delphi-де берiлгендер ... ... ... ... ... ... DataBase |Delphi ... БҚ-мен жұмыс iстеуiн қамтамасыз |
|Engine (BDE) |ететiн берiлгендер қорының процессоры ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... Desktop ... мен сұраныстар құруға және редакциялауға |
| ... ... ... Explorer ... ... ... құру. Таблица құру үшін, мысал үшін, топ студентерiнiң аты-жөнi,
туған жылы, ұлты ... ... ... ... кесте түрiнде
ұйымдастыру керек. Кесте DataBase Desktop утилитасы арқылы ... ... Desktop ... ... Қабықша программасының
терезесi көрiнісі.
Сурет 2.1.1 DataBase Desktop қосымша программасының негiзгi терезесi
2. Терезеден 4-сурет File-New-Table командасын ... Create ... ... ... ... шығады. Онда ашылатын тiзiмнен кестенiң
қажеттi форматын таңдауға болады (Paradox не dBase). ... ... iске ... ... өрiсiнде осы атау көрiнедi. Терезедегi ОК
түймесiн шертiңiз.
3. Paradox7 форматымен келiсiп, ОК ... ... ... ... өрiс ... жеткiлiктi). Бiрiншi бағанында автоматты түрде өрiстiң
нөмiрi жазылып қойылған кесте өрiстерiн сипаттау терезесi (2.1.2 ... ... 2.1.2 ... ... терезесi
4. Database Desktop арқылы кестенi құру үшiн ... ... ... ... ... ... керек [9].
Терезенiң екiншi бағанына – Fam, Tdata, Ult өрiс атаулары жазылады.
өрiс атауларын қазақ алфавитi ... ... ... бiрақ олар
формада дұрыс көрiне ... ... өрiс ... латын
әрiптерiмен берген дұрыс.
Үшiншi бағанға өрiстердiң типтерi енгiзiлуi тиiс. Ол үшiн курсорды
бағанға орналастырып, бос орын ... басу не ... ... ... ... ... Paradox ... қолданылатын тип атауларының
тiзiмi көрiнедi. Тiзiмнен қажеттi тип ... ... оның бiр ... ... ... бағанға жазылып қойылады. Мысалы, Fam өрiсi
– символдық типтi болғандықтан таңдалатын тип – Alpha. Ол ... ... типi (А) ... қойылады.
Терезенiң Size бағанына өрiстердiң өлшемдерi енгiзiледi өрiстi
кiлттiк ету қажет болса, ол бесiншi – Кеу ... “*” ... ... 2.1.3 ... өрiстерi сипатталған терезе
Кесте 2.1.2 Өрістерді сипаттау
|Тип ... |
| |еме | ... |A ... жол ... [1..255] аралығында |
|Number |N |Мәнi ... ... ... 15 |
| | ... ... нақты сан ... |S |Мәнi ... ... ... ... |
| | |сан ... |I |Мәнi ... аралығында |
| | ... ... 4 ... ... сан ... |M ... ... ... ... ... |
| | |(>=255 ... ... жол. ... |$ ... $ ... ... ... форматты сан|
| | ... ... |D |Мәнi ... (True) не жалған (False) болатын ... |L ... ... сан |
| | ... жол ... ... мәнi 1-ге өсiп ... |отыратын бүтiн сан |
5. Өрiс ... ... соң ... Save As… ... ... ... ... сұралатын Save Table As… ... ... ... ... iшкi бума ... МуDB) ... оны ашу ... бума бұрын құрылған болса, оны ашу жеткiлiктi). Файл атауы ... атын ... ... ... ... ... ... Кесте
құрылымы Кеsте1.db атауы бойынша MyDB ... ... ... ... ... жабу [10].
2. 6. Өрiстер сипатталып болған соң, кестенi берiлгендермен толтыру қажет.
Ол үшiн File-Open-Table (Файл-Ашу-Кесте) командасын берiңiз. ... ... ... MyDB iшкi ... ... ... ... таңдаңыз, одан әрi Ашу түймесiн шерту керек. өрiс атаулар
енгiзiлген бос кесте ашылады (2.1.4 ... ... 2.1.4 Бос ... ... ... ... және ... мүмкiндiк беретiн
Table-Edit Data (Кесте-Берiлгендердi редакциялау) командасын берiңiз.
Кеsте1 атауының ... 1 саны ... ... Fam өрiсiне
орналастырылады.
8. Өрiстердi 1-кестедегi берiлгендермен толтырыңыз.
9. Терезенi жабу. Сақталған кестенi қайта ашып редакциялауға да ... үшiн Database Desktop ... ... iске қосып, кестенi ашып, Table-
Edit Data (Кесте-Берiлгендердi редакциялау) командасын беру жеткiлiктi.
2.2 TTable ... ... ... ... ... ... ... TTable және TDataSource объектілеріне толығымен тоқталамыз.
Мәліметтер базасымен жұмыс істеуде де бірнеше ... ... Бұл ... ... ... TTable, TQuery, ... ... визуалдылары: TDBGrid, TDBEdit;
- байланыстырушы: TDataSet;
Бірінші топ таблицамен ... ... үшін ... ... қосады. Бұл класс TTable, TQuery, TDataSet және ... ... ... Компоненттер палитрасы DataControls бетінде
орналасқан [11].
Алдыңғы екі типті обьектілерін біріктіру үшін ... тип ... ... ... емес ... компоненті қатысты:
1. TDataSet класы
2. TDataSet класы мәліметтер базасында ең негізгісі ... ... ... ... үшін Сіз ... иерархияны қарап шығуыңыз керек.
TDataSet
|
TDBDataSet
|
|-- TTable
|-- TQuery
|-- TstoredProc
TDataSet компоненттері мәліметтерді басқаруда абстрактілі әдістерден
тұрады. TDBDataSet парольдермен ... ... ... және ... ... ... орнатуды біледі. TTable компоненті (онда абстрактілі
әдістер жазылған) таблицамен және олардың индекстерімен қалай жұмыс істеуді
біледі. Сіз одан әрі ... TQuery ... ол ... SQL ... ... TDataSet ... таблицаны ашуда және оны шолып
шығуда қолданасыз. Әрине Сіз ... TDataSet ... ... отырмайсыз. Сіз
TTable, TQuery немесе TDataSet – тің өнімдерін мысал үшін ... ... ... ... және TDataSet ... Сізге
таблицаларды құруда олармен жұмыс жасағанда толық түсінікті ... – тің ... ... бұл ... ... ... ... сәйкес) көрсетілген.
Сурет 2.2.1. Кез келген TDataSet жазбалар ретінен тұрады (әр ... ... және ... ... ... ... жағдайда dataset тікелей бірдің көпке сәйкестігі физикалық таблица
дискіде сақталады. Алайда ... ... Сіз ... ... ... басқа
да әрекеттерді орындай аласыз. DataSet бір таблица ... ... ... ... (join) ... ... таблицалар біріккен
жазбаларды DataSet басқарады. Текстерде кейде DataSet және ... ... ... ... ... ... TTable ... типті обьектілер қолданылады, сондықтан келесі кез ... ... ... ... TTable ... Table1 деп ... қабылданады.
Сонымен TDataSet обьектін зерттейік. Сіз қалай оның мүмкіндігімен ... ... ... ... ... базасына қолдануда Дельфидің
қандай әдістері бар екенін түсінесіз. Бұл жердегі кілтті жағдайды ұмытпау
керек, барлық уақытта ... адам ... ... ... ... TQuery DataSet – тің баптаулары болатын обьектілері қолданады [12].
DataSet – ті ашу және ... Егер Сіз ... ... TTable – ді
қолдансаңыз, онда таблицаны ... ... TTable ... ... саны ... ... ... сипаттамасы т.с.с.).
Ең алдымен Сіз дизайнды құруда формаға TTable ... ... ... ... жұмыс істейтініңізді таңдаңыз. Бұл үшін инспектор
объектісінде қасиеттерін толтыру ... ... ... TableName
қатарын, DataBaseName атына dbase немесе Paradox форматындағы ... ... ... ... үшін ... ... ... базасы тізімінен пайдалануға болады. Мәліметтер
базасының аты (Alias) Database Engine ... ... ... егер Active ... True ... ... ... қосқанда автоматты түрде ашылады. Программа орындалып ... ... ... ... ... Сіз келесі код ... ... ... Active қасиетінің мәнін True орнатуыңызға болады.
Table1.Active:=True;
Бұл екі тәсілдің нәтижесі бір – бірінен ешқандай айырмашылығы жоқ.
Open әдісі, ... Active ... мәні True ... ... Active ... ... орнатсақ тиімді болар еді. ... ... екі ... ... таблицаны жабудың да екі тәсілі бар. Ең
қарапайым тәсіл Close операторын шақырамыз.
Table1.Close;
егер қажет болса былай жаза аласыз.
Table1.Active:=False;
Бұл жерде де екі ... ... ... жоқ. ... ... тек Open және Close бұл ... ... ал Active қасиет.
Жазулар бойымен жылжу навигациясы. Таблицаны ашқаннан кейін, келесі
қадаммен жазулардың ішінде ... ... ... ... керек. Келесі
үлкен әдістердің жиыны тек TDataSet қасиеті ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
procedure First;
procedure Last;
procedure Next;
procedure Prior;
property BOF: Boolean read FBOF;
property EOF: Boolean read FEOF;
procedure MoveBy(Distance: Integer);
Осы әдістердің функционалдық ... ... ... ... ... ... ... таблицаның бірінші жазуына өткізеді;
- Table1.Last командасы таблицаның соңғы жазуына өткізеді;
- Table1.Next командасы ... бір жазу алға ... ... командасы Сізді бір жазу артқа өткізеді;
- BOF немесе ЕОҒ процедурасы Сізді таблицаның соңында немесе басында
тұрғаныңызды тексере ... MoveBy ... ... N жазу алға немесе артқа ... және ... ... ... да
айырмашылығы жоқ. Table1.Prior және Table1.MoveBy(-1) процедураларының
нәтижелері бір – бірінен еш айырмашылығы ... ... ... ... ... Сіз формаға TTable,
TDataSource және TDBGrid компоненттерін ... ... ... ... компонентімен және TDataSource1 компонентін
TTable1 ... ... ... соң ... қасиетін
орнатыңыз.
- DataBaseName қатарына деманстрационды таблица DBDemos каталогы
- TableName қатарына CUSTOMER таблица атын орнатыңыз.
Егер Сіз ... ... ... TDBGrid ... ... таблицаның төменгі жағында ... ... ... ... ... ... ... өтеміз. Алайда, кейде таблица бойымен жылжу
үшін «программалық ... ... ... көмегінсіз жылжуға тура
келеді. Төмендегі абзацта бұл әрекеттерді қалай жүргізуге ... ... ... ... етіп ... ... екі ... және олардың атын Next және Prior деп атаңыз. TTable компонентін
қойыңыз және қандай таблицамен ... ... ... Бұл ... ... ... толтыру қажет, DataBaseName қасиетіне
TableName қатарын, DataBaseName атына dbase ... Paradox ... ... пайдалануға болады мысал ... ... DBDemos ... базасы тізімінен
пайдалануға болады.
Сурет 2.2.2 Next және Prior ... ... ... ... ... екі рет ... нәтижеде
программалық жол ашылады.
procedure TForm1.NextClick(Sender: TObject);
begin
end;
Енді бір ... ... код ... процедура төмендегі көріністе
болуы керек.
procedure TForm1.NextClick(Sender: TObject);
begin
Table1.Next;
end;
Осы әрекеттерді Prior кнопкасына қайталаңыз, процедура төмендегі
көріністе болуы керек.
Енді программаны қосыңыз, ... ... ... ... мүмкіндік беріп жатқанын көресіз. Формаға тағы екі кнопка ... ... First және Last деп ... ... ... ... ... сәйкес) болуы керек.
Сурет 2.2.3 Next, Prior, First, Last кнопкалары
Жоғарыдағы әрекеттерді жаңа кнопкаларға ... First ... ... ... ... ... ... навигациялы функциялардың қарапайымдылығы жағынан, басқа
жағдайларға қарағанда ыңғайлы. First ... ... ... ... ... ... соңына жылжытады, ал Next және Prior Сізді жазбалар бойымен
алға немесе артқа жылжытады [15].
TDataSet.BOF - read-only Boolean қасиеті, ... ... ... ... BOF ... true ... үш жағдайда орнатады.
- файлды ашқаннан кейін;
- TDataSet.First шақырғаннан кейін;
- TDataSet.Prior орындалмай жатқанда;
Бірінші екі пункт түсінікті таблицаны ашқанда ... ... ... орналастырады; егер Сіз First әдісін шақырғанда ... ... ... орналастырады. Үшінші пункт азғана түсіндіруді ... Prior ... көп ... ... Сіз ... басына бара
аласыз, және келесі Prior ... ... одан ... BOF Тrue ... ... код Prior – ды ... жалпы мысал көрсетеді, егер Сіз
файлдың басына түсетін болсаңыз:
while not Table.Bof do begin
DoSomething;
Table1.Prior;
end;
Осы көрсетілген кодта ... ... ... ... ... және сосын әр кезекті ... ... және ... Цикл ... ... ... таблица жазуының алдыңғысына
орналастыра алмағанша ... ... ... Осы ... BOF True – ... және программа циклдан шығады. Жоғарыдағы кодты оптимизациялау
үшін, DataSource1.Enabled – ті False ... цикл ... ... және ... ... кері ... Барлық айтылғандар BOF – қа қатысты және
ЕОҒ – қа да қатысты басқаша айтатын ... ... код dataset – ... ... өтетін қарапайым тәсіл [17].
Table1.First;
while not Table1.EOF do begin
DoSomething;
Table1.Next;
end;
Осы жағдайдағыға ұқсас классикалық қате, Сіз while ... ... ... Table1.Next шақыруды ұмытып жатырсыз:
Table1.First;
repeat
DoSomething;
until Table1.EOF;
Егер Сіз осындай кодты байқамастан жазған болсаңыз, онда ... ... ... және Сіз ... шығу үшін Ctrl+Alt+Del
клавиштерін басу арқылы процесті ... Бұл ... repeat ... ... DoSomething еш нәрсе өңделмесе де бір рет ... ... еді. ... да while ... repeat – пен бірге ... ... ... ... ... ... ... жасау, өңдеу, сақтау
Мәліметтер базасының негізгі мақсаты нақты әлем туралы ақпараттарды
сақтау және ұсыну. Бұл ... ... үшін ... ... жақсы белгілі болған жолдық, сандық логикалық және т.б.
типтер қолданылады. Бірақ, өмірде мәліметтер ... ... ... емес
болған жағдайлар жиі кездеседі. Егер белгісіз мекен-жай орнына бос қатар
ендірсек, онда туған ... не ... ... бос дата ... ... ... күні ... сортта” деген сұраныс
берсек дұрыс емес ... ... емес ... ... ... проблемасын шешу үшін Null-
мәндері типі ендірілген.
Null мән – мәні ... ... ... ... Сөйтіп, мәні
белгісіз немесе толық емес мәліметтер ... ... мына ... ... ... ... ... тәсіл бойынша Null – мәндерді ... ... мән ... ... ... ... ... белгісіз мекен-жай үшін
“мекен жай белгісіз” жолын қолдану. Мұндай ... ... ... бағдарламашының еншісінде қалады. Кейде мұндай мәліметтерді
табу үшін арнайы ... ... да ... Екінші тәсіл бойынша белгісіз мәліметтердің орнына Null – мәндер
қолданылады. Бірақ, бұл ... үш ... ... ... ... ... ... бермесек, қарапайым сұраныстарымызда дұрыс емес нәтиже
береді.
SQL тілі 1992 жылы бүкіл жер ... ... тіл деп ... ... ... мәліметтер қорын құру үшін тағыда сол ... ... алу, ... ... сияқты міндеттерді орындайды. SQLтілі басқа
бағалау ... ... ... ... бар. Сол ... қарай операторлар бірнеше бөлшектреге бөлінеді:
DDL – мәліметтер қорындағы объектілерді анықту міндетін анықтайды.
CREATE SCHTMA- ... ... ... ... SCHEMA– мәліметтер базасының схемасын өшіру.
CRESTE TABLE –
ALTER TABLE – кестені өзгерту .
DROP TABLE – ... ... DOMEN – ... ... DOMIEN ... domen – ... өшіру.
CREAT-қатарларды құру
DROP-қатарларды өшіру.
DML дегеніміз-бұл бөлшек мәліметтердің ... амал ... ... алып жаңасын құру.
INSERT-кестеге қатар қосады.
UPDOWN-кестенің қатарын өзгертеді.
DELETE-кестенің қатарын өшіру.
COMMIT-өзгертуді бекітіп қоюды.
ROLL BACK -өзгертілген меншікті қайтарады.
Мәліметтерді басқару және қорғау ... ... ... ... ... деген қатарларға жеңілдік береді.
REVOKE-қатарларға ерекшеліктер береді.
Осы көріп ... ... ... SQL ... ... негізін
құрайды осы операторлар жиынтығы біз мәліметтер ... ... ... ... ... ... бұл операциялардың ішінде ең көп
істейтіні DML ... ... ... қолдау кестеге бір қатысты қосу.
Insert ... NAME ... ... 2:1 ... ... қатынасын қою.
Insert Into
TML TABLE (PNUM, P NAME)
Select P Num,Pname
From P
Where P.Pnum 2
3 Мыс: DELETE From ... ... ... жобалап алған соң бұл қорымен жұмыс істеуге тура
келеді бұл қорды қолданар ... үшін сол қор сол тіл SQL ... ... SQL ... ең ... ... ... алуға тура
келеді. Ең алдымен тіркелген болады.Сондықтан Access ... ... ... ... ... істеу.
1. SELECT [DISTINCT/ALL]{*/[Column expression[AS New name][...]}
FROM table name [all as [....]]
[WHERE condition]
[CROUP BY ... ][HAVENG ... BY ... ... осы ... ... ... мүмкін емес.
Бұл жерде Column expression - кестесінің бағанын білдіреді.
Table name – біз жұмыс істеп жатқан кестенің аты ... ... as – ол ... ... параметр болып, Table name параметрін
ауыстырады.
FROM – біз ... ... ... атын ...... шарт ... қатардың филтрін жасайды.
CROUP BY – мәндері бірдей болған қатарларды жинақтайды.
HAVING – ... шарт ... ... ... BY – бұл шыққан нәтиженің реттілігін көрсетеді.
Бұл синтаксис үлкен әріппен оператор, кіші ... ... ... ) - а және b ... бірі ... } - бұл ... операторларды көрсетеді.
[ ] – екінші дәрежелі орындалмайтын операторларды көресетеді.
(...) – қосымша ... бар ... ... ... бізге «мектеп» деген предметтік объект берілген болсын. ... ... біз ER ... ... шығамыз. Бұл есепті істеу
үшін ең алдыменен сұраныстар жинағын жобалап алуымыз керек.
1) оқушылар үшін мәліметтер қоры
2) ... үшін ... ... оқушылар үшін архивті қоры.
3) Оқушылардың үлгерімін бақылау
4) Үлгерім диаграммасын құру.
5) Отчотті құрастыру
6) Жүйеге ... ... ... ... ... ... ... оқытуды ГИС (Гио. Инф. Систем) арқылы құру
Осы көріп шыққан есептер негізінде сұраныс болып ... ... ... есеп ең соңында бізге сұраныс көрінісінде қалыптастырылады.
Бұл объектінің ER диаграммасын құру үшін ең ... ... ... ... ER ... ... соң, біз сол
диаграмма бойынша кестелер құрамын жобалауымыз керек ... Егер ... ... ... сол ... объект үшін мәліметтер қорын
құрған боламыз.
Жобалаған мәліметтер қорын объектіге қосы үшін ... ... ... ... ... бұл ... компьютерге енгіземіз. Содан соң
сұраныстарды қалыптастыруымыз ... ... ... ... ... ... беруші форманы жобалауымыз ... ... ... соң, ... ... қорын қолдануға берсек
болады [18].
Информациялық моделдеу ... ең қиын ... ... ... ... мәндерді ажыратып алу болып саналады.
Негізінде ең алдыменен ... ... ... ... ... ... ... соң, біз біріктірілетін мәндерді ажыратып аламыз да, одан
соң, сипатталатын мәндерді ажыратып ең ... ... ... ... ... ... көп ... себепші. Негізінде көптеген атрибуттар
предметтік объектінің қасиетерін ... осы ... ... соң біз ... ... ... ... құрастырамыз,
содан соң осы модель ... ... ... ... бізге предметтік объектінің инфологик моделі келіп шағады
немесе әдебиетте ER диаграмма деп те атайды. ER ... ... ... СУБД ... ... қоры ... ... инфологик моделін
құрып шығарамыз. Басқару жүйесін жоспарлап болған соң, біз ... ... ... ... ... элементтері. SQL тілі 1992 жылы бүкіл жер жүзіне
стандарт тіл деп ... бұл тіл ... ... ... құру ... сол қордағы мәліметтердің қосу, алу, ауыстыру ... ... ... SQLтілі басқа бағалау тілдлері сияқты өзінің
операторлары бар. Сол ... ... ... ... ... ... – мәліметтер қорындағы объектілерді анықту міндетін анықтайды.
CREATE SCHTMA- мәліметтер базасының схемасын құру.
DROP SCHEMA– мәліметтер базасының схемасын ... TABLE ... TABLE – ... ... ... TABLE – ... өшіру.
GREATE DOMEN – доменді құру.
ALTER DOMIEN –
Drop domen – ... ... ... ... ... ... ... үстінде амал орындайды.
SELECT-таблица қатарына алып жаңасын құру.
INSERT-кестеге қатар қосады.
UPDOWN-кестенің қатарын өзгертеді.
DELETE-кестенің ... ... ... қоюды.
ROLL BACK -өзгертілген меншікті қайтарады.
Мәліметтерді басқару және қорғау операторлары
CREAT ASSERTION-шектеулерді құру.
DROP ASS-шектеулерді өшіреді.
GRANT- деген қатарларға жеңілдік ... ... ... ... өткен оператолрлар жиынтығы SQL –тілінің негізін ... осы ... ... біз ... ... ... ... процедураларды басамыз мүмкін бұл операциялардың ішінде ең көп
істейтіні DML операторы болып ... ... ... бір қатысты қосу.
Insert Into
P(PNUM,P NAME ... ... 2:1 ... 2кестенің қатынасын қою.
Insert Into
TML TABLE (PNUM, P NAME)
Select P Num,Pname
From P
Where P.Pnum 2
3 Мыс: DELETE From ... ... ... ... ... соң бұл қорымен жұмыс істеуге тура
келеді бұл қорды қолданар пайдалану үшін сол қор сол тіл SQL ... шарт ... SQL ... ең ... ... ... ... тура
келеді. Ең алдымен тіркелген болады.Сондықтан Access қарапайым СУБД
болып ...... ... ... New ... table name [all as ... condition]
[CROUP BY Column_list ][HAVENG condition]
[ORDER BY Column_list]
Оның синтаксисі осы тәртіпте болып ... ... ... ... Column expression - кестесінің бағанын білдіреді.
Table name – біз жұмыс істеп жатқан кестенің аты болып ... as – ол ... ... ... ... Table name ... – біз істеп жатқан кестенің атын бекітеді.
WHERE – ... шарт ... ... ... ... BY – мәндері бірдей болған қатарларды жинақтайды.
HAVING – берілген шарт бойынша, қатарларды ... BY – бұл ... ... ... көрсетеді.
Бұл синтаксис үлкен әріппен оператор, кіші ... ... ... ) - а және b ... бірі ... } - бұл ... операторларды көрсетеді.
[ ] – екінші дәрежелі орындалмайтын операторларды көресетеді.
(...) – ... ... бар ... ... ... мен ... көрсету үшін құрылған кесте.
Мысалы:
Staff(ағай)
|Рнн |Fname |Lname ... ... ... |400000 |Т01 ... ... |350000 |Т02 ... |Жолдасов |400000 |Т03 ... және ... ... ... ... тізімі
SELECT * таб№, спец(инф.прог)
|Таб№ |
|Т01 |
|Т02 ... ... ... * DISTINCT ... ... ... |
|Т02 ... ... ... ... ... ... ... |
|Таб№ |
|Т01 ... 4. ... әр айда ... ... ... алатын есебі. Онда: аты,
жөні, айлығы, таб№
SELECT * Fname, Lname, зарп/10, таб№
FROM Staff(ағай); нәтижесінде:
|Fname |Lname ... ... ... ... |40000 |Т01 ... |Муратов |35000 |Т02 ... ... |40000 |Т03 ... ... SQL тіліндегі бір-бірімен салыстыратын операторлар
Сұраныс:
Жалақысы 350 мың теңге болатын ағайлардың тізімі?
Оған аты, жөні, жалақысы, таб№, ... * Fname, Lname, ... ... ... ... нәтижесінде:
WHERE зарп>350 000 ;
|Fname |Lname ... ... ... ... ... |350000 |Т02 |Инф про ... ... ... салыстыратын төмендегі операторлар істетіледі:
= - тең >= - ... не ... - ... - тең ... - кіші != - тең ... and ... and
(edit6.Text>edit3.Text)
and (edit6.Text>edit1.Text) then label6.Caption:='Болной ... ... ... and ... ... ... then ... страдает
Тромботическим инсультом'
else
if (edit4.Text>edit6.Text) and ... ... ... then ... ... ... ... and (edit3.Text>edit5.Text) ... ... then ... ... разрыва сосуда'
else
if (edit1.Text>edit6.Text) and ... ... ... then ... ... инсультом';
Қорытынды
Қорыта айтқанда жасалған ақпараттық жүйедеауру ... ... қай ... жататынын анықтап береді.
Науқас адам емханаға келіп онда кездескен ауру белгілерін жинайды.
Бұл жерде 1 ауру белгісі бар, 0 – ауру ... жоқ, - ... ... ... бағдарламаға салынады, ... ... ... ... ауру ... кездесуін тексереді. Біздің
мысалымызда Тромботический ауру түрінде көп сәйкестік кездесті, демек біз
науқас ... ... ... ... ... ... деген
диагноз қоямыз
Берілгендер базасын облыстар үшін ... осы ... ... ... ... капитал, интелектуалды жеке меншік,
түрлі сапада түсініктер жаңа кез келген облыстың білім байлығы ... ... әр ... ... басқару эффектісін, білімдерді
орналастыруға ұмтылады. Алайда берілген бағыт берілгендерді басқару негізі
жалпы дәлелденгендей, ... ... және ... ... ... ... әр ... болады. Сонымен қатар білімдерді
басқару түсінігі болып жатқан барлық процестер ... ... ... ... ... жеке ... шешімі
автоматизацияланады.
Алайда берілген облысты жариялаудың санының көпшілігіне қарамастан,
осы уақытта берілгендерді басқару жүйесін комплексті жолмен ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін
пайдалану, мәліметтер қорын басқару жүйесінің едәуір дамыған мүмкіндіктерін
игеру, науқастардың ауруын анықтаудың ақпараттық жүйесін құру.
Delphi – де жергілікті және ... ... ... ... оны ары қарай демеуге арналған құралдармен ... ету, ... кез ... берілгендер қорымен жұмыс жасауға арналған қолданбалы
программаларды ... да ... ... құру кезінде кестеде берілген мәліметтерді автоматты түрде
басқару. Мәліметтер қорының әр кестесі ... ... ... типті
объектілері туралы мәліметтерді сақтауға жолдар мен ... ... ... ... ... ... ақпараттық моделіні жобалағанымызда мәліметтер
жинағына біз бір ыңғай тәртіп енгізуіміз тиіс ... ... ... ... деп ... (структуризация данных)
Осындай құрамдастыру проблемалары көп жағдайларда туындайды. ... бірі – ... мен ... өз ... қою ... Мұндай проблема айнықса предметтік объектілер немесе предметтік
құбылыс өте күрделі болған жағдайлдар туындайды. Мәліметтер жиынтығын ... ... ... әрбір бөлшек предметтік объектінің білгілі бір
қасиетін толығымен сипаттауы тиіс. Егер де осы шарт ... ... ... ... мән ... ... Егер де біз ... объектінің
мәліметер жинағынан мәндерді объектив ажыратып алалсақ ол ... ... ... ... жақсы істейді. Көп жағдайларда ... ... ... ... қайталануына әкеледі. Сондықтан кестелі
құрамнан тыс «мән», «байланыс» құрамы.
Зерттеліп жатқан предметтік объектінің мәліметтерін ... үшін ... сол ... немесе сол объектіні терең талдап алуымызға тура
келеді. Мұндай талдау ... ең ... ... ... ... ... ажыратып алған соң, бұл мәндерді бір-бірімен байланыстыру
керек. ... ... ... ... ... ... ... амалға асады. Бұл дегеніміз ең алдымен ... қоры ... ... ... жобалап алуымыз керек. Негізінде ... ... ... ... ... ... беру керек.
Әдебиетте сұраныстардың жинағы есеп, түрінде қалыптасады. Бұл ... ... сол ... қоры істейтін есептердің саны бір тізімге
түсіріледі. Сол есептердің мәніне қарай ... ... түрі ... ... Гофман В.Э, Хомоненко А.Д. Delphi 5.- СПБ.: БХВ-Санкт-Петербург,
1999. - 800 ... ... Дейт К. Дж. ... в ... баз данных. - Киев: Диалектика, 1998
г. - 784с.
4. Грабер М. Введение в SQL. - М.: ... - 340 ... ... С. ... SQL Server 6.5 в ... пер. с англ. - СПб.:
BHV - Санкт-Петербург, 1998. - ... ... Р. ... ... ... в ... Delphi: Пер. ... - К.: НИПФ - “ДиаСофт Лтд.”, 1996. - 512с.
7. Хендерсон К. Руководство разработчика баз ... в Delphi 2. - ... 1996. - ... ... В.Э, ... ... с ... данных в Delphi.- СПБ.: БХВ-
Санкт-Петербург, 2000.- 656 с.
9. Вендров А.М. CASE-технологии. Современные методы и ... ... ... -М.: ... и ... -176 с.
10. Рудалев В.Г., Крыжановская Ю.А., Разработка приложений баз данных в
среде Delphi, Часть 1., ... ... ... В.Г., ... Ю.А., ... приложений баз данных в
среде Delphi, Часть 2., ... ... О. ... ... Delphi ... ортасы, Шымкент – 2002.
13. Бойко В.В., Савинков В.М. Проектирование баз данных ... М.: ... и ... 1989.
14. Диго С.М. Проектирование и использование БД: Учебник для студентов
вузов. М.: Финансы и статистика, 1995.
15. Уотермен Д. ... по ... ... М.: Мир, ... Поспелов Г.С. Искусственный интеллект – основа информационной
технологии. М.: Наука, 1988.
17. Компьютерные технологии обработки информации: Учебное ... ... С.В. ... - М.: ... и ... ... ... В.М., Житомирский В.Г., Лапчик М.П. Основы информатики ... ... ... ... ... ... Е.И., Бондаровская В.М. Зарубежные концепции
программированного обучения.- Киев, ... ... ... А.Я., ... Б.А., ... С.Э. Персональный компьютер для
всех. Выпуски 1-4. -М. Высшая школа, ... ... ... ... Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, StdCtrls, Buttons, jpeg, ExtCtrls, DB, ... Grids, ... = ... TListBox;
Edit1: TEdit;
SpeedButton1: TSpeedButton;
SpeedButton2: TSpeedButton;
SpeedButton3: TSpeedButton;
Edit2: TEdit;
DataSource1: TDataSource;
Table1: TTable;
Button1: TButton;
Edit3: ... ... ... ... ... ... TLabel;
Label4: TLabel;
Label5: TLabel;
Button6: TButton;
Label6: TLabel;
SpeedButton4: TSpeedButton;
SpeedButton5: TSpeedButton;
SpeedButton6: TSpeedButton;
SpeedButton7: TSpeedButton;
Label7: ... ... ... ... ... ... ... TObject);
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure Button2Click(Sender: TObject);
procedure Button3Click(Sender: TObject);
procedure Button4Click(Sender: TObject);
procedure Button5Click(Sender: TObject);
procedure Button6Click(Sender: TObject);
procedure SpeedButton4Click(Sender: ... ... ... ... ... ... ... Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form1: TForm1;
implementation
uses ... ... ... ... ... (i < 30) and (not (table1.eof)) do
begin
n:=listbox1.Items.Count;
for i:=0 to n-1 ... ... ... ... ... ... (i < 30) and (not ... do
//begin
//if memo1.Text=Table1.Fields[1].AsString then
k:=k+1;
//listbox1.items.add(Table1.fields[0].asString);
//edit1.Text:=floattostr(k);
//inc(i);
//table1.next;
//end;
end;
procedure TForm1.SpeedButton1Click(Sender: TObject);
VAR I:INTEGER;
begin
i:=listbox1.itemIndex;
listbox1.Items.Delete(i);
end;
procedure TForm1.SpeedButton2Click(Sender: TObject);
begin
listbox1.items.add(edit2.Text);
edit2.text:='';
edit2.setfocus;
end;
procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
begin
close;
end;
procedure TForm1.Button2Click(Sender: TObject);
begin
form2.show;
end;
procedure ... ... ... (i < 30) and (not ... ... i:=0 to n-1 ... ... then
z:=z+1;
edit4.Text:=floattostr(z);
table1.next;
end;
end;
procedure TForm1.Button4Click(Sender: TObject);
var i,j,n,k,x:integer;
begin
Table1.First;
while (i < 30) and (not (table1.eof)) do
begin
n:=listbox1.Items.Count;
for i:=0 to n-1 do
if listbox1.Items[i]=Table1.Fields[4].AsString then
x:=x+1;
edit3.Text:=floattostr(x);
table1.next;
end;
end;
procedure TForm1.Button5Click(Sender: ... ... (i < 30) and (not ... ... i:=0 to n-1 ... ... ... TForm1.Button6Click(Sender: TObject);
var k,l,z,x,c:integer;
begin
if (edit6.Text>edit5.Text) and (edit6.Text>edit4.Text) and
(edit6.Text>edit3.Text)
and
(edit6.Text>edit1.Text) then label6.Caption:='Болной страдает
Нетромботическим инсультом'
else
if (edit5.Text>edit6.Text) and
(edit5.Text>edit4.Text) and
(edit5.Text>edit3.Text)
and (edit5.Text>edit1.Text) then label6.Caption:='Больной страдает
Тромботическим ... ... ... ... ... ... ... Диапедезным инсультом'
else
if (edit3.Text>edit6.Text) and
(edit3.Text>edit5.Text) and
(edit3.Text>edit4.Text)
and (edit3.Text>edit1.Text) then
label6.Caption:='Больной страдает Вследствие ... ... ... ... ... (edit1.Text>edit3.Text) then
label6.Caption:='Больной страдает Смешанный инсультом';
end;
procedure TForm1.SpeedButton4Click(Sender: TObject);
var i,j,n,k,l:integer;
begin
Table1.First;
while (i < 30) and (not (table1.eof)) do
begin
n:=listbox1.Items.Count;
for i:=0 to n-1 ... ... ... ... ... ... (i < 30) and (not ... do
begin
n:=listbox1.Items.Count;
for i:=0 to n-1 do
if listbox1.Items[i]=Table1.Fields[3].AsString then z:=z+1;
edit4.Text:=floattostr(z);
table1.next;
end;
end;
procedure TForm1.SpeedButton6Click(Sender: TObject);
var ... (i < 30) and (not ... ... i:=0 to n-1 ... listbox1.Items[i]=Table1.Fields[4].AsString then
x:=x+1;
edit3.Text:=floattostr(x);
table1.next;
end;
end;
procedure TForm1.SpeedButton7Click(Sender: TObject);
var i,j,n,k,c:integer;
begin
Table1.First;
while (i < 30) and (not (table1.eof)) do
begin
n:=listbox1.Items.Count;
for i:=0 to n-1 ... ... ... денсаулығы жайлы ақпарат жинау
бағалау
2-кезең
Медбикелік диагноз (диагностика)
3-кезең
Мейірбикелік көмекті жоспарлау
4-кезең
Жоспарлауды жүзеге асыру
5-кезең
Көрсетілген күтімнің нәтижесін бағалау
Сурет 1.2.4 ... ... ... ... ... ... сосуда

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XX ғасырда Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау саласының дамуы4 бет
Қазақстан Республикасында қаржы активтерінің нарықтағы жағдайы41 бет
Оттегімен емдеу әдісі4 бет
Қызылорда облысы денсаулық сақтау бөлімі мен емдеу мекемелерінің қызметі /1946-1991 ж.ж/10 бет
"Оттегімен емдеу әдістері"4 бет
"Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу"19 бет
"Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу."6 бет
1) Суық және ыстық басып емдеу әдістері 2)Емдік балшықтар және емдеу әдістері12 бет
N (Азоттың) және P(Фосфордың) биологиялық ролі, медицинада қолданылатын қосылыстар4 бет
Norton жұмысының принциптері және құрылымы4 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь