Photoshop қолданбалы бағдарламасына электронды оқулық құру

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1. ЭЛЕКТРОНДЫ ОҚУЛЫҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ ҰЙЫМДАСТЫРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1 Электронды оқулықтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Электронды оқулықтардың құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
1.3 Компьютермен сауаттылыққа үйретуге қойылатын негiзгi педагогикалық талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2. PHOTOSHOP ҚОЛДАНБАЛЫ БАҒДАРЛАМАСЫНА ЭЛЕКТРОНДЫ ОҚУЛЫҚ ҚҰРУДЫҢ МҮМКІНШІЛІКТЕРІ
2.1 Компьютерлік графика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
2.2 Photoshop құрал.саймандар панелі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39
2.3 Каналдар және маскалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..45
2.4 Мәтінмен жұмыс жасау. Гpафикалық жазу құрастыру ... ... ... ... .47
2.5 Photoshop қолданбалы бағдарламасының электронды оқулығы.
ның интерфейсі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...49
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .55
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..56
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін ақпараттандыру еліміздің даму стратегиясының негізгі бағыттарының бірі, себебі ХХІ ғасыр – білім беру жүйесін ақпараттандыру ғасыры.
Компьютерлік графиканың жоғары білім беру жүйесіндегі ролі ақпараттық білімнің, ақпараттық орта мен адамның өзара қарым-қатынасын үйлесімді етудегі және жаңа ақпараттық қоғамда кәсіпкерлік қызметтің басты құрамды бөлігі болып табылатын ақпараттық бейнесін қалыптастырудағы алатын орнымен қамтамасыз етіледі.
Бүгінгі таңда компьютерлік дизайн, Web-дизайн, жүйелік программалушы, администратор және тағы басқа мамандардың қажет екендігін түрлі жарнамалық газеттерден, бұқаралық ақпарат құралдарынан да көруге болады. Аталған мамандықтарды қалай дайындап, оларға қандай программалық құралдарды үйрету арқылы жетілдіруге болатыны әдістемелік жұмыстың өзекті мәселелерінің бірі болып отыр.
1. Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында Н.Ә.Назарбаев 01.03.2006 ж.
2. Электронды оқулықтарды пайдалану. А.Абубаева, Компьютерлік графика негіздері, №4 – 2006 ж.
3. Жаңа ақпараттық технологиялардың тиімділігі. Г.Бейсенова, Қазақстан мектебі №6 – 2006 ж.
4. Дәстүрлі және электрондық оқытуды кіріктіру. Қазақстан мектебі, №7,8 – 2006 ж.
5. Ньюмен У., Спрулл Р. Основы интерактивной машинной графики. Пер. с англ. М.: Мир, 1976.
6. Роджерс Д. Алгоритмические основы машинной графики. Пер. с англ. М.: Мир, 1989.
7. Фоли Дж., вэн Дэм А. Основы интерактивной машинной графики: В 2-х книгах. Пер. с англ. М.: Мир, 1985.
8. Encarnacao J. Einfuerung in die Graphische Datenverarbeiterung//Eurographics '89. Tutorial Notes 1. Hamburg, FRG, September 4-8, 1989. 122 s.
9. Л.Н.Авдотьин «Технические средства в техническом проектировании» М.:1986-312 с.
10. Л.Н.Авдотьин «Применение вычислительной техники и моделирования в архитектурном проектировании» М.:1978-225 с.
11. И.П.Минаков, И.И.Рафалович и др. «Использование ЭВМ при проектировании» М: 1982-111с.
12. А.Я.Савельев «Персональный компьютер для всех для всех» в 4 книгах. Практическое пособие для ВУЗов . – М.:1991
13. С.В.Симонович «Информатика базовый курс» СПб: Питер,2002.-640 с.
14. Д.Миронов «Corel DRAW 10 » Питер,2001.-448 с.
15. С.Пономоренко «Corel DRAW 9 »Санк-Петербург,2000-56о с
16. Э.Т. Романычева «Инженерная и компьютерная графика»-М.:
17. Высш.шк.,1996.-367с.
18. С.И.Пономоренко АDOBE PHOTOSHOP 3.0 в примерах, 1996-320 с.
19. Т.Панкратова Photoshop 6, учебный курс: учебное пособие-СПб.: Питер, 2001-480с.
20. В.И.Карлащук Photoshop 8,0 СS Применение в учебном процесе.научное издание М.:СОЛОН-ПРЕСС,2005-346с.
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ…………………………………………………………………….........….4
1. ЭЛЕКТРОНДЫ ОҚУЛЫҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ ҰЙЫМДАСТЫРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1 Электронды оқулықтар……………………………………………......….5
1.2 Электронды оқулықтардың құрылымы….……………………......…..…9
1.3 Компьютермен сауаттылыққа үйретуге қойылатын негiзгi
педагогикалық талаптар…………….………………………….....…13
2. ... ... ... ... ... ҚҰРУДЫҢ
МҮМКІНШІЛІКТЕРІ
2.1 Компьютерлік графика…………………………………………….....…36
2.2 Photoshop құрал-саймандар панелі……………………………..............39
2.3 Каналдар және маскалар…………………………………………..….45
2.4 Мәтінмен жұмыс жасау. Гpафикалық жазу құрастыру………….....47
2.5 Photoshop ... ... ... ... ... ... ... Республикасының білім беру жүйесін ақпараттандыру еліміздің
даму стратегиясының негізгі бағыттарының бірі, ... ХХІ ...... ... ақпараттандыру ғасыры.
Компьютерлік графиканың жоғары білім беру жүйесіндегі ролі ақпараттық
білімнің, ақпараттық орта мен ... ... ... үйлесімді
етудегі және жаңа ақпараттық қоғамда кәсіпкерлік қызметтің басты құрамды
бөлігі болып табылатын ақпараттық бейнесін қалыптастырудағы ... ... ... ... компьютерлік дизайн, Web-дизайн, жүйелік программалушы,
администратор және тағы басқа мамандардың қажет екендігін түрлі ... ... ... ... да ... болады. Аталған
мамандықтарды қалай дайындап, оларға қандай программалық құралдарды үйрету
арқылы жетілдіруге болатыны әдістемелік жұмыстың ... ... ... ... бітірушілер компьютерлік сауатылықты меңгеріп шығады, бірақ
келешекте олар программист, инженер, жүйе ... ... ... ... ... шығармашылық мамандық сізден қазіргі заманға
сәйкес ... ... ... ... ... ... қорытындысы әр қашан жаңа білім, жаңа ақпарат.
Бұл дипломдық жұмыстың мақсаты жаңа технологияларды қолдана отыра
Adobe ... ... ... оқып ... ... ... ... табылады.
Жұмыс екі бөлімнен тұрады, бірінші бөлімде: ... ... ... мәселелері қарастырылған. Ал екінші бөлімде ... ... ... ... ... көрсетілген.
1. ЭЛЕКТРОНДЫ ОҚУЛЫҚТАРДЫҢ НЕГІЗГІ ҰЙЫМДАСТЫРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1 Электронды оқулықтар
Қазіргі кездегі шапшаң жүріп жатқан ... ... ... ... ... Тіпті бірқатар дамыған елдерде бұл ... ... ... ... ... ... әлем елдерінің
бәсекеге қабілеттілігінің ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы
атты жолдауында «Білім беру реформасы – Қазақстанның ... ... ... ... ... ... аса ... құралдарының
бірі» деп атап көрсетті.
Қай заманда да өркениеттің дамуы интеллектуалдық ... ... ... әлі де ... ... ... адам ... жасампаздығын және іс-әрекетінің биік
белсенділігін көрсетеді. Адам қабілетінің ... оның ... ... ... пен ... нәтижелілігі, жаңалық ашуы тұлғаның
шығармашылық ойлауына қатысты анықталады.
Мұғалім жеке ... бар, соны ... ... ... ... ойшылдық қасиеті бар маман, білімді де білікті, көп ... ... ... ... ... шебер қолдана білетін, өзінің
оқушысын өз бетінше білім алуға ... ... болу ... Бұл өмір талабы.
Мұғалімде ұйымдастырушылық, құрылымдық, ... ... ... шарт. Ол сонымен қоса ұлттық құндылықтарды яғни, этнопедагогика,
этнопсихология негіздерін меңгеру қажет. Ғаламдасуға байланысты ... ... ... әлемдік білімге сай, мәдениеті жоғары, жеке ... ... ... ... ... ... қарап ХХІ ғасырда мұғалімге
қойылатын талаптар зор екенін көреміз.
ХХІ ғасыр – бұл ақпараттық ... ... ... ... ... дүниеге, адамның денсаулығына, кәсіби мәдениеттілігіне мұқият
қарайтын ... ... ... ... ... мен ... ... субъективті деңгейде көтерудегі демократиялық бастамалардың
барлығы мұғалімдер арқылы ... ... ... ... тек ... ... қабылдау олқылық көрсетеді. Мұғалім қоғам айнасы.
Ертеңгі күнімізге аттамас бұрын бүгінгі ұстаздың кім ... ... ... ... ... ... бала бағбаны, қоғам қайраткері.
Мұғалім – оқытушы, мұғалім – ... ...... ... ... ... ... дәріптеуші, таратушы.
Қазіргі таңда дәстүрлі оқыту әдістемесінің заман талабына сай толық
білім ... ... ... ... мектеп тәжірибесі көрсетіп
отыр. Сондықтан жаңартылған әдістемелік жүйенің оқыту процесінде іске ... оны ... ... ... беру ... ... – жаңа ақпараттық технологияларды
пайдалану ... ... ... дара ... ... ... ... асыра отырып, оқу-тәрбие үрдісінің барлық ... ... ... жоғарлатуды көздейді.
Жаңа ақпараттық технологияларға (ЖАТ) ғалымдар әр түрлі анықтама беріп
отыр. Мысалы, ... «ЖАТ – ... ... ... ... ... М.И.Жильдак бұл терминнің неғұрлым кеңірек анықтамасын
береді. Ол «ЖАТ – адамдардың білімін кеңейтіп, ... ... ... ... ... ... дамытатын, ақпаратты жинау,
ұйымдастыру, сақтау, өңдеу, тасымалдау және ... ... ... әдістерінің жиынтығы» дейді.
Біз жоғарыдағы анықтамаларды өз іс-тәжірибемізге қолдану бағытында
оларды негізге ала отырып жұмыс ... ... ... ... ... арқылы әзірлеу мен тарату үрдісіне ерекше мән беріп отырамын.
Себебі әр түрлі зерттеулерге қарағанда дәстүрлі ... ... кез ... ... ... ... графика заңдылықтарын тұжырымдайды,
мысалдар келтіреді. Оқушылардың көпшілігі алған ... ... ... Бұл оқушылардың оқу материалын формальды жағынан да жақсы
білетінін көрсетеді. Кез ... ... ... ... пайдалану
оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып қана ... ... ... ... ... еңбек етуге жағдай жасайды.
Электрондық оқулықпен оқытудың негізгі мақсаты: Оқыту үрдісін ... ... ... ... ... қатар ақпараттық ізденіс қабілетін
дамыту.
Компьютерлік оқыту үрдісінің құрылымдық сызбасын қарастырайық.
Сурет – 1 - ... ... ... ... ... элементтері мұғалім, оқушы, дидактикалық материалдар мен
дербес компьютер. (Сызба 1) Осы ... ... да ... ... ... ... ... байланысқан. Осы құрылымда алғашқы маңызды
аспект ... ... мен ... ... сауаттылығын қамтамасыз
етуі, яғни олардың компьютермен және оның сыртқы құрылымдарымен жұмыс істей
білу деңгейлері, компьютердің ... ... ету ... ... ... жалпы мүмкіндіктерін ұғынуы саналады.
Дәстүрлі оқыту меңгерудің 4 деңгейінің ... ... ... тек ... ... ғана ... ... жеткілікті дәреже меңгерілмейді, білімнің жүйелілігі,
беріктілігі қалыптаспайды. Компьютердің ... ... оқу, ... ... ... және шығармашылық деңгейге жатқызуға
болады. Оқушылар электронды оқулықтан ... ... ... ... ... тест сұрақтарын шешеді. Ал электронды оқулықта тест
сұрақтары күрделенген тест және ... тест ... ... ... ... ... қолдану барысында оқушылар:
1. Қарастырылып отырған тақырыптың мағынасын терең түсінеді;
2. Оқушы жұмысты орындау барысында ғылыми зерттеу ... ... ... ... ... пен ынта қалыптаса бастайды.
Кез келген пән мұғалімін компьютерлік кабинетке тартып отырған не? Ең
бірінші кезекте сабақты ... және ... ... ... арттыру. Компьютерлік сыныпта өткен ... ... жоқ. ... ... ... проблемаларды талқылайды, сабақтың
барысын қызығушылықпен бақылайды. Бұл кезде мұғалім – ... ... ... электронды оқулықты пайдаланудың тиімді және тиімсіз ... ... ... ... ... ... ... ... оқу ... талаптардың|
|материалын іздеп отырмайды. |жоқтығы. ... ... ... етпей-ақ |Пән аралық байланыстың аздығы. |
|Компьютерлік графика негіздерінен ... ... ... ... ... мәліметті алып, оқып |таңдау. ... ... ... үйренудегі мамандық бойынша |
|Тақырыптың үлкен, қиын бөліктерін |бағыты ескерілмеген. ... ... ... клиптер,|Материалды толық қамтуы немесе |
|аудиохабарларды пайдаланады. ... ... ... ... ... ... көшіруге |Оқушының жеке ерекшелігі, денсаулық |
|мүмкіндік бар. ... ... ... ... ... ... материалдағы ... ... ... ... ... ... тест|сақталмауы. ... ... ... |Компьютердің графикалық |
|Көрнекілік ... ... ... ... |
|мұқтаждықты азайтады. ... және ... ... әр ... ... жеке |Оқушының тіл мәдениетінің төмендеуі |
|жұмыс жүргізуіне мүмкіндік туғызады.|«тірі» қарым-қатынасқа түсе ... |
| | ... ой ... ... | ... тану ... ықпал | ... | ... ... бар тұлға | ... | ... ... ... жоғары| ... ... ... ... болдырмау үшін төмендегідей ұсыныс
жасауға болады:
1. ... ... ... бір ... ғана ... ... ... уақытын сақтау;
3. Компьютерді пайдалануда қауіпсіздік ережесін сақтау;
4. Дәстүрлі және электронды оқытуды кіріктіру ... ... ... ... – оқу ... негізгі ғылыми мазмұнын қамтитын
компьютерлік технологияға негізделген ... ... ... т.б. ... ... ... оқулық жай
оқулықтарға өте тиімді қосымша мүмкіндіктер береді. Атап айтқанда:
1. Кері байланысты іс ... тез ... ... етеді;
2. Жай оқулықтағы кездеспейтін қосымша материалдарды электронды
оқулықтардан ... ... ... ... Гипермәтінді түсіндірмелерге өту барысында уақытты үнемдеуге
көмектеседі.
Кез келген сабақ бойынша ең ... ... ... ... жүйеге келтірілген заңдылығы болуы керек.
Осыған байланысты электронды оқулықтарды ... ... ... ... ... ... бір пәнге байланысты дайындалған оқулықтың сол пәннің типтік
бағдарлаиасына сәйкес болуы;
2. Электрондық оқулықтар ... ... ... мен ... ... ... ... негізгі сарамандық ... ... ... ... ... ... библиографиялық көмекші, аралық және ... ... ... тест материалдарды дайындауда ... ... ... ... ... бір ... қатысты материал 2-3 экрандық беттен артық
болмау.
Түрлі сабақтарда электронды ... ... ... ... ... диагностикалық зерттеу жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік бар:
1. Білім мониторингісі;
2. Сауалнамалар;
3. Түрліше тестілік ... Жеке ... ... ... ... ... Оқушыларды сырттай бақылау
Электрондық оқулықтарды қолдану барысында ... ... ... күрт ... ... айттық. Сондай-ақ мұғалімдер де
өздеріне қажетті әдістемелік, дидактикалық ... ... ... ... ... сай жас ... ... білім беруде электрондық
оқулықтарды география сабағында пайдалану – оқытудың жаңа ... түрі ... ... ... Ой ... ... ... білім
жүйесінен қалыспайтын жас ұрпаққа білім беру жолындағы ортақ ... ... ... қажет деп ойлаймыз.
ЭО негізгі қасиеттері:
1. Жинақтылық
2. Жүйелілік
3. ... ... ... және т.б.
1.2 Электронды оқулықтардың құрылымы
1. Материалдың мәтін, сурет,график, кескін, кесте және т.б. ... Ол оның ... ... ... ... ... кескін түрінде баяндалуы-оқулық мазмұнының графиктік-
мәтіндік түрде ... Онда оқу ... ... ... ... оқушының меңгеруіне ыңғайлы етіп, графиктік түрде
бейнелеу.
3. Өзіндік тексерудің (өзіндік бақылаудың) тестілік ... Онда ... ... ... меңгергенін айқындайтын сұрақтар мен
тапсырмалар беріледі.
ЭО құрылымдық элементтері:
1. Сыртқы беті;
2. ... ... ... ... Оқу ... ... баяндалуы;
6. Оқу материалының қысқаша мазмұны;
7. Қосымша әдебиеттер;
8. ... ... ... жүйесі;
9. Өзіндік бақылау жүйесі;
10. Мәтіндік үзінділерді іздеу функциясы;
11. ... ... ... ... ... ... басқару бойынша анықтамалық жүйе;
14. Оқулықпен жұмысты басқару жүйесі.
ЭО қойылатын талаптар:
1. Жан-жақтылығы
2. Ізгіліктілік
3. Бейімділігі
4. Модульдік
5. Экономикалық тиімділігі
6. Тұтынушыға бағдарлау
ЭО топтау
Сурет-2- ... ... ... ... Оқу ... ... ... бағалау
2. Үйренушінің білімділік, икемділік дағдыларын қалыптастыру
3. Оқу материалын өзіндік білім алу деңгейіне бөлу
4. Глоссарий ... ... ... ... Тест ... дайындау
7. Материалдарды электрондық түрде дайындау
8. Өзіндік және практикалық сабақтардың материалын ... ... ... пән ... ... ... жұмыс бағдарламалары;
4. электрондық оқулықпен және оның ... ... ... ... ... ... бiлiм беру ... теориялық материалдар (лекция конспектiлерi);
7. теориялық материалдарға негiзделген оқу ... ... ... орындауға негiзделген әдiстемелiк құрал;
9. практикалық жұмыс пен бақылау жұмыстарының тапсырмаларының тiзiмi;
10. бақылау тапсырмалары;
11. лабораториялық жұмыстардың әдiстемелiк ... ... ... критерийлерiн айқындайтын тапсырмалар;
13. бақылау тестiлерiнiң жинағы;
14. телекоммуникациялық құрылғыларды ... ... ... түрлерi
мен графигi;
15. глоссарий;
16. әдебиеттер тiзiмi және Интернеттiң ақпараттық ресурстарына сiлтемелер;
17. озат мұғалiмдердiң жасақтаған ... ... ... ... ... папкасы;
19. мұғалiмнiң жұмыс папкасы.
ЭО ортасында жұмыс жасау құрылымы
Сурет-3-ЭО ортасында жұмыс жасау құрылымы
1.3 Компьютермен сауаттылыққа үйретуге ... ... ... ... ... ... екпiндi енуi, соның iшiнде бiлiм
беру саласына енуi компьютерлiк оқыту ... және ... ... ... ... психологиялық-педагогикалық негiзiн iргелi
зерттеудi талап етедi. Компьютермен сұхбаттасудың ... ... ... ... ... ... деңгейге көтеретiн жаңа
ақпараттық технологиялардың бiрi мультимедиа (multimedia) құралы екеңдiгi
белгiлi.
Оқытушы программалардың iшiнде ... ... ... болатын кұбылыстар мен процестердi көрнектi бейнелей
алатындығы белгiлi. ... ... ... ... ... iздеу және ақпаратты анықтамалық, оку процесiне арналған оқытушы
орта - экспертгiк жүйелерi колданылады.
Осы күнде белгiлi компьютерлiк программаларды зерттей келе ... ... ... программалардың жеке дара түрiнен ғана емес,
комплекстi, көп функционалды болу ... ... ... ... жүйеге қойылатын негiзгi талаптар анықтайды.
Психология көзқарасы тұрғысынан қарағанда компьютерлiк ... ... ең ... ... керi ... ұйымдастыру;
• оқудың мотивациясын қалыптастыру;
• компьютерлiк оқыту жуйесi ... жеке ... ... ... жатады.
Оқушының компьютермен сұхбаттасуын ұйымдастыруға койылатын ... мен ... ... ... ... проектiлеуде оны
симметрия параметрi бойынша бағалау маңызды. Компьютердiң функциясына оқу
бағыты мен тақырыпты ... ... ... жатқызсақ,
сұхбаттасу ассиметриясы компьютердiң пайдасына шешiледi. Оқушыдан тек қана
пассивтiк жауап қайтару талап етiледi. Мұны педагогикалық ... ... ... ... ... ... бастауда оқушы мен компьютерге
тең мүмкiндiк берiлуi керек. Оқушының ... ... ... ... бар, ал ... кез-келген уақытта сұхбаттасуды
бастауға мүмкiндiгi жоқ. Бұл жерде ... ... ... ... ... сонымен бiрге компьютердiң сол сәтте сұхбаттасуды
жүргiзу ... ... ... iске ... ... оқушы өзiнiң iс-әрекеттерiнiң ... ... өз ... ... ... сезiнетiндей,
орындайтын iс-әрекеттерiн кеңiнен жоспарлап, қажет болғанда оны ... ... ... ... ойын ... бiр ... ... үйреншiктi деңгейде өзiн бағалай алатындай болуы керек.
Оқушыны сұхбаттасуға тарту мәселесiн шешуде мiндеттi ... ... ... ... ... бар ма ... ... сұхбаттасу оның
ойын бұзбайтындығын ескеру қажет. Сұхбаттасудың бағытын анықтауда оқушының
дайындық деңгейi ... ... ... ... ... ... қандай кезеңiнде болғандығымен анықталады. Оқушының сұхбаттасуы
өзiндiк максат ... оның ... тыс ... ... ... ... жүйелерде сұхбаттасудағы өзара байланысты ұйымдастыруда келесi
ескерiлмеген жағдайлар кездеседi:
- компъютердiң ... тыс ... ... яғни ... қате ... ... ... көрсету;
- жеткiлiксiз көмек, яғни ... және ... ... болуы.
Сондықтан, сұхбаттасуды ұйымдастыруда төмендегi жағдайларды ... ... ... ... ... оқушыны ескерту;
- оқытушы программаның көмек беру мумкiндiгiмен оқушыны таныстыруды
iске ... ... мен ... ... ... ... бұзатын негiзгi
себептердiн бiрi - бағалау пiкiрлерде адекваттықтың болмауы. Адекваттықтың
жоқтығы оқытушы программаларда оқушыны шектен тыс мақтау ... ... еш ... ... ... ... оны ... оқушының
жұмысқа жауапкершiлiгi төмендейдi.
Оқушының компьютерде беретiн жауабына қойылатын негiзгi ... ... ... Оқушының жауабы неғурлым қысқа болып, оның клавиатурадағы жұмысы
азаюы керек, тышқан ... ... ... ... ... «drag and drop» арқылы iске асырылу қажет.
2. Оқытушы программаның ... ... ... ... ... ... хабарды берудi шектеудiң ... зат ... ... тек атау ... жiктеледi) анықталады. Бұл
шектеулердi оқушылар жақсы меңгеруi керек. Қысқартулар оқушыға ... ... ... iске ... ... ... ... - арқылы).
3. Жауаптарды кодтау рұқсат етiледi. Бiрақ, бұл ... ... ... ... керек. К,ысқарту мүмкiндiгiн ескере отырып, олардың
қолданылу және ... ... ... дәл ... кету ... Барлық форматтық ережелер алдын ала толық ескертiлiп, айтылуы керек.
Оқушы мен компьютердiң сұхбаттасуын ... ... ... теориясының негiзгi принциптерi: пропорция, рет, акцент, бiр-
тұтастық және тепе-теңдiк) ескерiлуi ... ... ... ... мен олардың кеңiстiктегi
орналасуының ара қатынасына байланысты болады. Мәлiметтердi ... ... ... ... байланысқан мәлiметтер айқын
топталып, басқа мәлiметтер ... ... ... ... ... көрсету үшiн топтау GroupBox, Panel ... ... ... табуляция, бос позиция пернесiн қолдану мүмкiндiктерi бар.
Рет деп, ... ... ... ... ... объектiлердiң
ұйымдастырылуын айтамыз. Оқуға әдеттенген көз, әдетте, қозғалысты сол ... ... ... ... оңға ... оң жак ... бұрышқа дейiн
жылжиды. Сондықтан, бастапқы қабылдау нүктесi экранный сол жақ ... ... ... Ал, ... ... ... сол жағына
келтiрiлiп вертикаль бойынша тегiстелуi керек.
Акцент деп, бiрiншi ... ... ең ... ... ... Бұл принциптi сактағанда окушының көз қарасы акцент зонасына
бағытталады. ... ... ... үшiн әр түрлi құралдарды ... ең ... ... ... орналастыру, оларды бос ... ... ... ... ашық ... ... Артық
әшекейлеуден, түстердi қажеттен тыс көп пайдаланудан, артық ... ... ... ... өте ... болуынан аулақ болып, экранның
анықталған бiр бөлiгiнде түрлi-түстi бояудың көмегiмен көмектi ... ... ... ... ... өзгерiстi талап ететiн
элементтердi, жоғары приоритеттi мәлiметтердi, енгiзу қателерiн, команданың
салдары жайлы ескертулердi, есептi ... ... ... ... ... ... ... назарын аудару үшiн түстi дакты қолдану
орынды, яғни, ең ашық түспен негiзгi объект, ал қосымша түспен оның ... ... Егер ... ... ... қабылдау психологиясын
есепке алмай құрастырылса, бұл негiзгi бөлiктi белгiлеудi қиындатады, ... Ашық ... ... ... ... ... ал жабық
түстер, ашық фонда алыстатылып ... ... ... болған
жағдайда түстi кәдiмгi бейнелеумен сәйкестендiру керек (яғни, қызыл— рұқсат
жок, жасыл - рұқсат, сары – ... - ала ... ... ... ... ... ... өлшемi, формасы,
түсi бойынша дәл сәйкес келуiн талап етедi. Олар тiзбектi, функционалды,
мәнi ... және т. б. ... ... ... ... ... ... таныстырып өткен дұрыс. Бiркелкi
мәлiметтер ... ... әр ... ... әр ... көрсетулерi
керек. Шек қою үшiн қарама-қарсы түстердi, ал ұксастықты беру үшiн ... ... ... ... қажет. Берiлетiн ақпараттар дараланған және
логикалы болу керек.
Тепе-теңдiк (баланс) принципi. бейнелердiң ... ... ... ... етедi. Кейбiр объектiлер көзге ең ауыр болып, ал
кейбiреулерi ең жеңiл болып ... ... екi ... бұл
оптикалық салмақты тең қылып бөлу керек. Ақпарат экранның бiр жағына
жинақталмау керек, ... ... ... ... ... ... ... болуы керек.
Керi байланысты ұйымдастыруға қойылатын талаптарды қарастырайық.
Компьютерлiк оқыту программаларында керi ... ... ... жiберген қатесi жайлы хабардар ету: қатенi түзету үшiн
қажет көмек беру; ... ... ... ... отырып, оның
мотивациясын арттыру функциялары жатады. Бұл функцияларды iске ... ... ... ... керi ... ... ... Қате жiберiлгеннен кейiн мiндеттi түрде керi байланыс болуы керек,
қате жiбергеннен кейiнгi жайлы хабардан дұрыс ... ... ... ... ... педагогикалық манызы бар.
2. Kepi байланыстын, тиiмдiлiгi ... ... ... ... ... ... ақпараттың бар екендiгiмен анықталады.
Сондықтан әдетте хабарландырудың мынадай типi «дүрыс емес» ... ... ... ... емес. Мәлiметтер жеткiлiктi болу керек, жауаптың
дұрыс еместiгiн түсiндiру керек, және ... ... ... ... ... ... ... Мұндай сұхбаттасуды программалауда
төменгi программа үзiндiсiн колдануға болады.
Dim s as ... Msgbox ... ... ... ... Оқушы жаңа дұрыс емес жауапты енгiзгенде ғана немесе
көмек сұрағанда ғана қосымша мәлiмет беру ... ... ... ... ... мәлiмет бермес бұрын оны өз ... ... ... ... Керi ... арнасы бойынша мәлiмет оқушының жас ерекшелiгi мен
жеке бас ерекшелiгiне сәйкес болу керек.
6. Жаңа ... ... ... ... ... ... қарағанда
керi байланысты оқытуға үлкен єсер етедi.
7. Керi байланысты артық ... ... ... ... азайтып, онын
iс-әрекетiн шектен тыс регламенттеп, шығарма-шылық iзденiс ... ... ... ... оқушылар, өзiне сенiмдi оқушыларға қарағанда
керi байланыстын жиi ... ... ... Керi байланыс арнасы бойынша мәлiмет бiрнеше секунд бойы берiлуi
керек. Мәлiметгi 30 с ... және ... көп ... оқытудың
қорытындысына және оқушылардың компьютердiң көмегiне көзқарасына керi
әсерiн тигiзуi мүмкiн. Бұл ... iске ... Timer ... және ... қолдану керек.
10. Сол мезеттегi және кешiгiңкiреген байланыстың єсерi шығарылатын
есептiң типiне және шешу кезеңiне байланысты болады. Еске ... ... сол ... керi ... ... ал, ұғып түсiнуге берiлген
есептерде кешiгiңкiреген байланысты ... ... ... ... құрылысын жасауда сол мезеттегi керi байланыс, есептiң шығарылуын
жоспарлағанда және оның ... ... ... ... ... Егер есеп ... ... немесе дұрыс жауап алар алдында көп
қателерi болса, оқушылардың бiлiмiне катысты хабарландыруларда ... ... ... ... ... ... функциясы пайда болады тек сонда ғана егер,
бiрiншiден оқушыға қиын есептер берiлсе, екiншiден ... ... үшiн ... деп ... ... ... ... талаптар
Компьютерлiк оқытушы программаларға қойылатын негiзгi талаптардың бiрi
— мақтау мен үялту ара қатынастары психологиялық ... болу ... ... ... ... мәнi бар. Оқушының мотивациялық сферасына
оқудағы жетiстiктер мен сәтсiздiктер үлкен єсер ... ... ... шешу ... үшiн ... бiр жетiстiк болып қабылдана
бермейдi. Егер ол қиыншылықты ... ... ... және ол ... ... ... мотивациялық сферасының дамуына игiлiктi єсер
етедi. Сондықтан, тапсырмаға берiлген дұрыс жауапқа мақтау ... ... ... жок. Ол кейбiр кезде окуға керi єсер етуi мүмкiн.
Әсiресе, оқушы жауапты бiрден бермей, тек бiрнеше қате ... оған ... ... ... ғана ... жауапты бергенде мактаудан сак болу
керек. Алайда, ... ... үшiн ... тыс кµп ... да болмайды. Ол
оқушылардың танымдылық белсендiлiгiн тежеуi мүмкiн. Әсiресе, бағалаудағы
дәстүрлi — «бiр» немесе ... ... баға ... ... болу ... Оқушының
беделiне нұқсан келтiрмей отырып, егер мүмкiншiлiктер көп болса жiберген
қателердi көрсету керек және ... жою үшiн ... ... ... ... көмегiмен жеке оқыту
Қазiргi кезде компьютерлiк оқытуды ұйымдастыруда жеке оқытудың үш түрi
бар:
бiрiншi - дәстүрлi ... ... ... єсер ... тандау
компьютермен анықталады.
екiншi - оқушылардың өзi өздерiне ұнайтын оқыту басқаруын таңдайды. Бұл
жол оқушылар өздерiне қандай ... ... ... есеп ... керек және
қандай қиыншылықтарды жеңу керек және т. б. ... ... ... ... ... ... - аралас басқару: оқушылардың өзiнiң үйрену ... Егер ... оқу ... ... ... онда ... процесiн компьютер толығымен өзiне алады.
Оқушылардың өздерiне шешiм қабылдауға мүмкiндiк беру: мы-салы, жаңа
материалды оқуға ... ... ... ... ... ... ... бiрге түсiндiрудiң күрделiлiгi және көмектесудiң ... ... ... ... түсiнуге мүмкiндiк туғызады. Оқыту жолын
тандау оқушыға берiлген адаптивтi программаны iске ... ... ... ... ... ... ... оқушының өзi жайлы ойы адекватты
емес, өздiк бағасы көбiнесе не төмендетiлген, не ... ... ... ... ... мақсатын дұрыс интерпретациялай алмауы мүмкiн
және өздерiне оқытудың тиiмдi стратегиясын ... ... ... ... ... күшiмен жұмыс iстемеуi мүмкiн. Кейбiр ... беру ретi ... ... оның ... беру ретiн бұзуға
болмайды.
Жоғарыдағы жағдайларды тұжырымдай келе ескеру керек:
- оқушылардың дайындығы өте ... ... ... ... қабiлетi де
күштi, оқу процесiн басқарудың көп функцияларын оларға жүктеуге болады және
оданда күрделi оқу ... ... ... егер оқушылар оқытудың жеңiл жолын жүйелi таңдаса, бұл ... оқу ... ... ... дегендi бiлдiрмейдi, бұл жағдайда
аралас басқаруға өту тиiмдi, берiлетiн есептердi бiртiндеп ... ... ... керек;
- егер оқушылар күрделi жолды тандап берiлген оқу ... ... ... басқаруға көшулерi керек, оқытушы программаның қадам өлшемiн
азайтып, көмектi молайту керек.
Компьютерлiк ... ... ... ... ... болу керек. Ол үшiн
программа:
1. Педагогикалық психология мен дидактиканың негiзгi прин-циптерiн
ескере отырып оқытудың мазмұнын құруға ... ... Бiр ... ... ... ... ... танымымен, екiншi жағынан оқытудың мақсатымен қамтамасыз
етiлген оқытуды баскару әдiсiн рүқсат ету ... ... алыс және ... оқу ... ... оқушылардың
продуктивтiк, танымдық белсендiлiгiн арттыру қажет;
4. Компьютерге деген ... ... ... ... ... дамытуға жағдай жасау керек;
5. Оқу материалының мазмұнымен оқу мақсатында ... ... ... ... ескеру керек;
6. Сыртқы және iшкi сұхбаттасуды қамтамасыз ету керек, оның ... ... ... ... ... ... ойлауға
кiрiстiре отырып, танымдық белсендiлiгiн арттыру керек; ... ... ... ... ... жасау; оқу пәнiнiң мазмұнының
адекваттылығын қамтамасыз ету және жеке оқу есептерiн оқушылардың ... және жеке ... ... ... ... ... ... керi байланыспен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... түзейтiн мәлiметтердi
сақтау; жеке оқыту мақсатымен оқушыларға диагностика жасау, сонымен ... ... ... ... енгiзуде арнайы бiлiм мен ... ... ... ... ... Оқу ... ... педагогикалық негiзделген көмек ... ете ... ... шешу үшiн ... ... ... ... шешу жолдарын меңгеру;
8. Оқушыларды оқу мақсатымен, оған ... ... алға ... ... кемшiлiктерiн қайталанатын қателердiң түрлерi жайлы хабардар ету;
9. Оқушыларға көмектесу кезiнде ... ... ... ... Жеке ... ... ... оқу стратегиясы, көмектесу түрi және т.б.
жөнiнде оқушыға шешiм қабылдауға мүмкiндiк беру;
11. Ақпаратты текст, график, бейне, соның iшiнде ... ... және түс ... берiлу тәсiлдерiн адекватты қол-дану;
12. Тек компьютерге ғана сұхбатты жүргiзуге мүмкiндiк бермей, оқушыға
да сұрақ қоюға рұқсат беру;
13. ... ... ... ... оған ... ... ... туғызу, бұрынғы өткен материалдардан мағлұмат алуға жағдай
жасау;
14. Оқытушы программада эргономикалық талаптардың ... ... ... мәні мен ... ... ... түсіну үшін «оқу» жəне «оқу процесі»
түсініктерінің мəн-мағынасын ... ... жөн. ... бұл ... ... Іс ... олай емес. «Оқу» түсінігі құбылысты
білдіреді, ал «оқу процесі»- бұл процестің уақыт жəне ... ... ... ... ... ... уақыттар желісінде оқу процесі негізінен оқыту қызметі ретінде
қарастырылды, яғни ... ... деп ... ... өтумен бұл
түсінікке кең мағына беріліп, ... ... ... назар
аударылатын болды.
Оқу процесі – шынайы болмыстағы қиын да қыстаулы, күрделі процесс. Ол өз
ішіне көптеген құрылымы, ... əр ... жəне ... бір-біріне
ұқсамаған жағдаяттардың сан қилы байланыстары мен қатынастарын қамтиды.
Сондықтан да «оқу ... ... ... жəне ... ... беру
қиындау. Солай да болса, қазіргі педагогика ғылымында «оқу процесі» ұғымына
орай ... ... ... «оқу ... – бұл ... білім
беру, игеру, тəрбиелеу жəне дамыту міндеттерін іске асыруға бағытталған
оқытушы мен оқушы арасындағы мақсат бағдарлы ... ... іс ... ... екі ... ... ие. Оның құрамы өзара табиғи
байланыстағы екі түрлі ... ... ...... оқу ... орай ұйымдастыратын оқу-үйрету іс-əрекеттері жəне оқып ... ... ... ... ... ... Бұл ... арасындағы
байланыстырушы тетік – бірлікті іс-əрекеттерді ... ... ... ... үшін осы процесс мазмұнының базалық бірліктері
болып есептелетін, əрі ... ... ... тиіс өнім ... ... жəне ... ... аса маңызды элементі – сеп-түрткілер (мотивтер). ... оқу ... не ... оқу ... ... ... ... осы сеп-
түрткілерді басшылыққа алады. Оқуға қызықтыратын мотивтер түрі көп, əрі сан
қилы. Олардың əрқайсысы өз ... ... ... ... ... ... байланыста оқушының білім игеруіне себепші болады. Ақыл-ой
əрекеттеріне ынталандырушы сеп-түрткілер қатарында ... ... ... ... ... ... ... деңгейде дамуы үшін шынайы
ғылыми ... жəне ... ... ... ... ... ... таным қажет.
Оқу процесінің қызметтері
Оқу процесі бірнеше қызметтерді – білімдендіру, дамыту, тəрбиелеу,
ынталандыру жəне ...... ... бəрі ... ... ... тəжірибелік іс-əрекетті дұрыс ұйымдастыру, ... ... ... үшін ... əрбірін өз алдына қарастырған
жөн.
Оқу процесінің білімдендіру қызметі ең ... ... ... ... ... тəжірибесін қалыптастыруға бағытталады.
Білім (знание) – бұл деректер, мəлімет, ұғымдар, ережелер, ... ... мен ... , ... ... есте ... орай қайта жаңғырту.
Оқу барысында ғылыми білімдер тұлға меншігіне айналып, оның тəжірибелік
қорына енуі қажет. Бұл ... іске ... ... ... жəне саналылығы, оның бекімі мен əрекетшеңдігі қамтамасыз
етіледі. Оқушы ғылым негіздері мен ... ... ... мəліметтер
жинақтайды, игерілген білімдерді саналы пайдалана білу негіздері қаланып,
оларды тұрмыстық міндеттерді шешуге қолдануға үйренеді.
Білімдендіру ... ... ... ... тек ... игертіп қана
шектелмей, олардың ептіліктері мен дағдыларын қалыптастыруға арқау болады.
Ептіліктер – бұл адамның ережелерге ... ... ... да ... орындау қабілеті. Дəлірек айтсақ, ептілік дегеніміз – білімді
практикамен байланыстыра қолдану тəсілдерін, жолдарын меңгеру.
Дағды – бұл саналы ... ... ... ... ... – ойланбай орындалатын, жоғары дəрежеде жетілген ептілік.
Ептілік жаттығулар нəтижесінде қалыптасады. Дағды қалануы үшін көп санды
қайталаулар қажет.
Ептіліктер мен дағдылар жалпы оқулық жəне ... ... ... ажыралады.
Арнайы оқу ептіліктері мен дағдылары нақты оқу пəні мен белгілі ғылым
саласына байланысты қалыптастырылады. Мысалы, ... ... ... бойынша
– зертханалық тəжірибелер өткізу, заттай көрнекіліктер ...... ... ... ... ... не ... қолдану; математикадан – логарифмдік сызғышпен, ... ... ... жəне т.б. ... алып бару ептіліктері
мен дағдылары орнығады.
Арнайылардан тыс оқу процесінде оқушылар барша пəндерге қатысы бар ... ... мен ... да ... ... оқу жəне жазу дағдылары;
өзіндік таным жұмыстарын тиімді ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... білім беру қызметімен бір уақытта тəрбиелік міндеттерді де
іске асырып барады. Оқудың ... ... осы ... ... ... орай ... ... оқу процесінде оқушыларда көзқарастар,
ғылыми дүниетаным, табиғат, ... жəне ... ... ... ... ... нормаларын мойындау əрі оған байланысты заңдарға
бойсыну қабілеттері қалыптасады. Тұлғаның ... ... ... ... ... жəне ... ... да осы оқу
процесінде пайда болып, жетіліп отырады.
Тəрбие мүмкіндіктері тікелей білім мазмұнынан келіп шығады. Əр ... ... ... ... бар. Оқушылардың тұлғалық сапа-
қасиеттерін қалыптастыруда ... жəне ... ... ... ... кəсіби пəндермен салыстырғанда өте жоғары.
Оқу барысындағы тəрбиелік ықпал мұғалім мен ... ... ... жəне ... психологиялық жағдайға байланысты. Педагогикалық
процесс қатысушыларының арасындағы қарым-қатынас, тілдесу стильдері əрқилы
болуы ... ... ... ... Бұл орайда
қазіргі заман педагогикасының ұстанымы-мұғалімнің оқушыға деген ізгілікті
(гуманистік), сыйластық қатынас жасауы, ... ... ... ... ... ... алып бару ... беру жəне оларды оқу ... ... ... білдіруі. Осылардың бəрі біріге оқушыға білім
беру процесінің тең құқықты субъекті ... ... оның ... ... ... Оқу ... барлық уақытта тəрбиелейтіні
белгілі, алайда ол тəрбие кейде қисынсыз бағытқа да ... ... ... оқудың тəрбиелік қызметін іске асыруда оқу ... оның ... ... мен əдіс, формаларын таңдауға
байланысты ... ... ... түсініп алған жөн.
Білім беру жəне тəрбиелеу қызметтерімен бір қатар оқу процесі балаға
дамыту ықпалын да жасайды. ... ... ... отырып, оқушы жан-жақты дамуы
тиіс, яғни ... ... ... ой ... ... жəне қозғалыс
ептіліктері көңіл-күй-еріктік, қажетсіну қабілет-қасиеттері ілгерілі даму
өзгерістеріне ... ... басы - ... бұл аса ... ... ... ... мұғалім қаруы болған білім мазмұны,
ол қолданған оқу формалары мен əдістері, сондай-ақ ... ... да ... ... – бəрі де даму ... ... оқу ... дамыту қызметін атқаратыны сөзсіз,
дегенмен оның нəтижелі іске асуы ... ... ... ... ... мен тəжірибесінде дамыту мақсатына орай ерекше оқу
технологиялары нақтыланған:
- ақыл-ой əрекеттерін ... ... ... ... ... материалдар көлемін арттыра беру (Л.В.Занков);
- жоғары қарқын жəне қиыншылық ... ... ... ... өз оқу ... ... қамтамасыз ету (Л.В.Занков);
- проблемді оқыту (А.М.Матюшкин, М.И.Махмутов);
- оқудың дамытушы əдістер ... ... (И.Я. ... ... ... ... ... тұжырымы (В.В.Давыдов, Д.Б.Эльконин);
- оқушылардың танымдық іс-əрекеттерінің белсенділігін көтеру əдістерін
қолдану (Г.И.Щукин);
- төңіректері қоғам, ... ... ... ... ... ... ... дамыту жолдары пайдалану арқылы оқу тиімділігін арттыру
бағыты (Д.Кабалевский, И.Волков).
Бүгінгі ... ... ... ... ... ... талай
технологияларын мұғалімдер табысты қолданып жүр.
Білім беру, тəрбиелеу жəне дамыту қызметтерімен ... ... ... ... жəне ... ... де өз алдына
қарастырылуда. Оқу процесін шəкірттерді ... ... ... ... ... ... ынтық болып күтетіндей ... ... ... ... ынталандыратындай етіп ұйымдастыру қажет.
Оқу процесінің жоғары да аталған барша ... ... ... емес, олардың бəрі өзара шартты байланыста əрі сабақ
бөліктері мен кезеңдерінің бəрінде ... ... ... ... ... ... түсіндірудің бірнеше əдіснама-дидактикалық жолдары бар.
Олардың ішінде аса кең танымал болғандары: 1) ... ... ... 2) ... оқушы белсенділігіне негізделген оқу бағыты; 3)
қазіргі ... ... ... ... оқу бағыты. Негізін салған неміс ... жəне ... Ол ... ... ... ... сындарлы
түсінім тезіне сала отырып, оның кемшіліктерін көрсетті, онымен бірге этика
мен психологияның соңғы жетістіктерін арқау еткен жаңа ... ... ... ... ... ... ең жоғары мақсаты –
адамгершілікті, моральды, күшті ... ие ... ... ... ... ... оқу келесі этикалық идеяларға сүйенуі тиіс:
- тұлға ұмтылыстарының бағытын, ... жəне ... ... кемел
жетістігі;
- өз еркін басқалардың еркіне икемдесуі мен ... ... ... ... ... ... өрістеуіне шек қоятын құқықтар;
- басқалар ... ... ... қабарту жəне өкпені қайтаруды
міндетіне алатын əділдік;
- ... ерік ... оның ... мен ... ... ... ішкі рухани еркіндігі.
Бұл жүйенің негізгі ерекшеліктері келесідей: мектептің басты міндеті –
оқушылардың ақыл-ес дамуын қамқорлыққа алу. Моральдық ... ... ... ... ... ... ... тəрбие жəне онымен
байланысты оқу себепші болады. Жетекшілік ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, дене ... ... ... қою, тəртіпке үйрету. Оқудың тəртіппен тығыз
байланысқа келуінен, білімнің оқушы ... жəне ... ...
тəрбиелік оқудың мəні құралады. Бұл түсінікті ендіре отырып, Гербарт
тəрбиені оқудан бөлектеуге ... ерік жəне ... ... ... баса ... ... дидактикаға ендірген басты жаңалығы – оқу сатыларын бөлектеу
болды. Оның дидактикасындағы схема келесідей: ...... ... Оқу ... ... ... өту жəне ... сипаттағы ептіліктерге жету жолымен жүргізіледі. Бұл ... ... орын ... Бұл ... ... оқу
мазмұнынан ажыралып, барша сабақтарда жəне барлық пəндерге ... ... ... ... ... ... кең ... Гербарт теориясы кейін бірте-бірте
маңызын жоя бастады. Осы күнгі бағалармен ... ... ... мектептің дамуына кері ықпал жасады. Осы теорияның негізінде ... ... ... ... ... деген пікірлер тарай бастады; оқу
процесіндегі белсенділік тек мұғалімнен ғана күтілді, оқушыларға ... ... ... ... ... міндеттері таңылды, яғни балалар
енжар тыңдаушыға айналды. Дегенмен, Гербарт дидактикасынсыз, одан ... ... оның ... ... ... салып, қайта
қарастырмағанда, бүгінгі теория мен практика мектеп өміріне еш ... ... ... еді. ... ... ... ... мектептің өзінде де
Гербарт қалаған əміршіл дидактиканың элементтерін көптеп ... ... өз ... ... ... ... ... мұғалім
алдымен ойланғаны жөн –бұлай істесем бола ма? Гербарт тəжірибесінде ... ... ... оқудағы шектен тыс қаталдықтан ғұламаның кейінгі
шəкірттері бас ... Бұл ...... ... негізделген оқу бағыты XIX ғасырда жасаған американ
философы, психологы жəне педагогы Джон Дьюи дидактикасы қоғам мен ... ... ... ... гербартшылардың əміршіл-əкімшіл
педагогикасына қарсы тұру ... ... ... ... дидактикасына
келесідей қарсы айыптар тағылды:
- қатаң тəртіп пен жазалауларға негізделген үстірт тəрбие;
- өмірмен байланыспаған оқудың «кітабилылығы» ;
- оқушыларға тек ... ... ... жаттауға бағытталған «енжар»
əдістерді қолдану;
- оқушылардың қызығулары жəне қажеттерімен байланыспауы;
- оқушы қабілеттерін ... аз ... ... өз ... оқушылардың белсенділігі дамуына басты назар
аударып, оқушылардың қызығуларына, олардың өмірлік ... ... ... ... ... ... тек жаттауға негізделген оқудан гөрі)
анағұрлым жоғары нəтижелер ... көз ... ... оқу ... ... үлесі – «толық ойлау əрекеттері (акті)» жөніндегі жаңалық
пікірі. Осыған байланысты адам өз өміріне аса ... де ... ... ... ... ғана ... əрекетіне кіріседі. Əрбір
«толық ойлау акті» келесі кезеңдерден құралады:
- қиыншылықты түйсіну ... оны нақ ... ... ... одан ... жолдарын іздестіру (болжам белгілеу);
- болжастырылған шешімнен қорытындыға келу (гепотезаны ... ... ... ... ... одан бас ... мүмкіндік беретін келесі
бақылаулар мен эксперименттерге өту.
Шешімдерін ойластырып, жеңу қажет «қиыншылықтар» кейін ... ... ... пікірінше, дұрыс құрылған оқу əр уақытта проблемді болуы
тиіс. Оқушыларға ... ... ... ... ... ... ... шарт. Мұғалім оқушылардың қызығу қабілеттерінің
дамуына мұқият ден қоя отырып, олардың алдына түсінімі жəне ... ... ... қойып баруы қажет. Оқушылар, өз кезегінде, осы
проблемаларды шешуден өздеріне ... əрі ... ... білімдерді
игеретініне сенімді болуы тиіс. Сабақтар «толық ойлау актілері» негізінде
құрылып, одан ... ... ... ... ... ... қиыншылықты сезу;
- оны (проблеманы) анықтау;
- кезіккен қиыншылықты жеңудің болжамын ... ... ... ... ... оның бір ... ... жолын табу;
- болжамды бақылау немесе эксперименттер жəрдемімен ... ... ... Дьюи өте ... ... ... ... «Кітаби оқу» орнына негізінде оқушылардың өзіндік таным
əрекеттері болған ... оқу ... ... енді. Əміршіл мұғалім
орнын оқушылар белсенділігін не ... не оқу ... ... ... ... ... қажет болса, жəрдем беретін жебеуші ... ... ... ... мызғымас оқу бағдарламалары ... тек ... ... ғана ... ... ... Ауызша жəне жазбаша сөздің орнына оқушылардың өзіндік дербес
зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруға бағышталған ... жəне ... ... ... ... ... зерттеулер ежелгіден,
дəстүрлі жəне жаңашыл дидактикалық жүйелерден ең құнды болған тараптарын
сақтап ... ... ... ... ... шешудің жаңа жолдарын
табуға бағытталды. Бұл ізденулерден кейін орын ... оқу ... ... дидактикасының жаңа жүйесін құрады.
Жаңа бағыттар арасында белгілі американ психологы жəне педагогы ... ... ... ... ... ... назар аударарлық. Бұл
теорияға орай оқушылар барлық ... ... іске ... ... ... ... ... қабілетінің дамуына ... ... ... өз
белсенділігімен ашқан жаңалықтары негізінде дүниені танып, білімдер игеруі
қажет. Оқушылар ... ... ... қорытындыларды жасап, оларды ... ... ... қолдану жолдарын да ... ... ... оқу ... ... » ... де, ... қиыншылықтарды
жеңу жолымен жүргізілетін оқудан да өзгеше, ... ... екі жүйе ... ... ... əрі қажетті шарттары ретінде пайдаланылған.
Шығармашыл оқуға тəн белгі, Бруннердің пайымдауынша, ... ... ... ... жəне ... солардың нəтижесінде белгілі қорытынды
ғана өрнектеу емес, сонымен бірге ... ... ... ... ... да ... ... демократияшыл дидактика өзінің келесідей ерекшеліктерімен
сипатталады:
1. Бұл жүйе негізін ... ... ... ... арқасында
қазіргі заман дидактикасы оқу процесін түсіну мен ... бір ... ... Дидактиканың қазіргі күндегі тұжырымдамасы оқу
процесіне жүйелі бағытта ... ... ... яғни осы ... қабылдау, білімдерді түсіну жəне игеру, игерілген білімдер ... ... ... ... оқу ... ... келтіріледі. Танымда да осы сезім, ойлау жəне практикалық іс-
əрекеттердің ... ... ... ... ... ... да
іске асып барады. Қазіргі дидактикалық бағыт ... ... тəн ... мен ... ... мен ... баяндау
қабілеттері мен болмысты өзгерту, сондай-ақ тікелей мұғалімнен алынатын
білімдер ... мен ... өз ... жинақтайтын білімдердің
арасындағы қарама-қарсылықтарды жойды.
Дидактикалық жүйе ... ... ... ... ... ... ... де, ғалымдар да балалар жөніндегі білімдер,
оларды ... ... ... ... мақсаттары мен мотивтері
бірлігіне сүйенген дидактика ғана тұлғаның жан-жақты жəне ... ... ... ... ... дидактика жүйесіндегі оқудың мəні оқушыларға дайын білімдерді
ұсыну, ... өз ... жеңу жəне ... ... ... ... Оны ... ажырататын сипат: педагогикалық
басқарудың оқушылардың ынтасы, дербестігі жəне белсенділігі мен ... ... ... ... дидактиканың мақсаты –
көзделген оқу ... ... ... ... оқу ... ... ... балалардың оқу жүктемесін жас ... ... ... белгілеп, денсаулығына зиян келтірмейтіндей етіп
жеткізу.
3. Оқу мазмұнын анықтау ... да ... оқу ... жəне оқу ... құрау принциптері де басқаша. Гербарт
заманында ... оқу үшін ... ... оқушылардың
талаптарын, қажеттерін жəне қызығуларын тіпті де ескермейтін ... ... ... ... ... асыра дəріптеді. Оқудың
американдық моделінде көбінесе оқушылардың жағдайға байланысты өз ... ... мен ... ... аса көп мəн ... ... білімнің жалпы суреттемесін беріп, ал жеке ... ... ... ғана ... ... ... бағыттың
ұнамды да, сондай-ақ ұнамсыз да тараптары болды. Жақсы болған тарапы –
оқушы өз бетінше ... ... ... ... ... ... Бірақ оның қорытынды білімі тар шеңбердегі проблемалармен ұсақталып,
қажетті жүйе мен ... ... ... ... ұнамды сапалары жаңа дидактикаға өтіп,
толыға түсті. Бүгінде жіктемелі (дифференцированные) оқу ... ... ... ... ... ... бірге, оқу
пəндерінің бірігу (интеграция) процестері де өріс алып, олар ... ... мен ... ... ... ... бері балаларды оқыту мен ... ... ... Мұғалімдер көптеген бағыттарды өз
тəжірибесінде ... ... ... ... ... білімдердің аса
құндылары, озық тəжірибе, дидактикалық жүйелерге енуде. Мектептің қазіргі
заман білімдену жүйесіне И.Гербарт жəне ... ... көп ... ... ... ... дидактикасы оқудағы бір ... ... ... бала ... ... ... бар ... пайдалану
теориясына ден қойды.
Таным теориясы жəне оқу
Оқудың теориялық - əдіснамалық негізі - ... ... ... Бұл ... орай əлем ... адам санасынан тыс жасайды,
бірақ оны ... ... ... Таным - бұл қоршаған болмыстың, ... ... ... жəне ... іс-əрекеттері мен олардың
нəтижесі, яғни білім; жалпыланған теория, заңдар мен ... ... ... пен ... ... танудың диалектикалық жолы – тікелей байқап,
сезуден бейнақты ойлауға, одан практикаға өту.
Тікелей байқау процесінде, яғни ... ... ... ... зерттеу арқасында қандай да құбылыс не заттар жөнінде түсініктер
пайда болады. Осы түсініктер ... ... ... ... ... ... танымға түскен құбылыстардың жалпы белгілерін
анықтауға, түсінік, пікір, ұғымдарды игеруге, зат не құбылыстар ... ... де ... байланыстарды ашып, заңдар мен ... ... ... ... оқу ... ... қатысты. Білім игеру əрқашан
таныммен байланысты келеді. Оқудың міндеті – ... ... жəне ... ... даму ... ... ... өткізу.
Таным мен оқу арасында жалпы ортақтастық көп. Оқушы қоршаған дүниені
тану арқылы дамиды, кемелденеді. Оқу жұмысын ... ... ... ... ретінде қарастыруға болады.
Алайда таным мен оқу ортасында болатын маңызды ерекшеліктерді ескермеу
мүмкін емес:
- таным –бұл қоғамдық-тарихи категория. ... ... бойы ... ... жəне адам ... ... заңдылықтарын ашты. Яғни
ғалымдар жаңалықты тұңғыш күйінде ... ... да ... ... ... Ал оқу ... ... бұрыннан белгіліні жаңалық деп
қабылдайды, ғылым жинақтаған ... ... ... ... Олар өздері
үшін бұрыннан белгілі шындықты қайтадан ... ... ... ... мүмкіндіктері мен ерекшеліктеріне орайластырылған, дидактикалық бейімге
келтірілген əрі қарапайымдастырылған материалдарды меңгерумен айналысады.
Сонымен бірге, оқу ... ... ... ... ... ... ... мұғалім болуын керек қылады, ал ғалым тұлғааралық ... ... ... ... ... ... ... процесі ұзақты кезеңдік ғылыми
ізденістерді қажет етеді. Ал оқу ... ... ... ... игеру
жолы қысқа əрі мұғалім шеберлігімен жеңілдетіледі;
- таным процесі материалдық не рухани нысандарды қабылдауды талап етеді
де, ал ... ... ... ... ... Оқу ... ... игеру процесі бөліктерін ауыстыруы жəне оны практикалық ептілік,
дағдылармен кезектестіріп немесе біріктіріп жүргізуі ... ... мен оқу ... ... ... ... ... айырмашылық та бар. Оқу ... ... ... іс-
əрекеттерінде жүріп жататын заңдылықтар негізінде өзіне ғана тəн ішкі
қисындылық ... ... ... берудегі мультимедиа
Әр жыл сайын тиімді және таралған ... ... ... ресурстарына негізделген ақпараттық технологиялардың қолданылу аясы
айқындала түсуде. Ондай технологиялардың бірі ... ... ... Осыған байланысты электрондық баспалар және ресурстарды
оларды жасау және қолдану тәсілдерін бөлшектеп, қарастырудан бұрын ОЭБ – ... және ... ... жататын ақпараттық технологиялармен танысқан
ақылға сай келеді.
Демек, мультимедиа. ... ... ... ... ... өңдеу мүмкіндігі және компьютерлік техниканың даму
көзқарасы ... ... жаңа ... ... ... ... беруге болатын құралдар бөлінеді. Шыныменде соңғы жылдары
осындай құралдар санына  мультимедиа құралдары деген атқа  ие ... ... және ... ... фото және ... бейнелер үшін құралдар кіргізілген.
Егер жақын аралықта тиісті сандық өңдеу үшін құрылымдар пайда болып, ... осы ... ... құралдарына жатқызылады.
Мультимедиа құралдарының спецификациясын ақпараттық түрлерін және ... ... ... ... ... Оқытудағы электрондық баспалар
мен ресурстарды оқып үйрену үшін мәні зор ақпаратты классификациялаудың тек
негізгі аспектілеріне ... ... ... ... бірнешесі бар. Бірінші критерий түрінде көру, есту, сезу,
дәмін тарту, сияқты ... ... ... кең таралған бөлудің
принципін қолдануға болады. Оқыту электрондық баспалар мен ... ... көз ... ... ... және ... ... істегенде мүмкін болатын, адамға ақпараттық әсер ету ... ... ... ... Осылайша, барлық ақпаратты қабылдау түрлері
бойынша негізгі үш группаға бөледі:
Адам көзімен қабылданатын ақпарат, ол көздік ... ... ... ... Бұл ... текст, графикалық бейнелер және суреттер,
фотографиялар, мультифильмдер, видеофильмдер жатады.
Дыбыстық ақпарат деп ... ... есту ... ... Бұл ақпаратқа у – шулар, әуендер, сөз жатады.
Сенсорлық немесе тактильдың ақпарат деп ... ... ... жұмыс істегенде адамның сенсорлық жүйесімен қабылданатын
ақпарат.
Ақпараттың аталған ... ... ... ... да жіктеуге
болады. Олардың бәрі ... ... ... ... ... ... байланысты келіп түсетін оқытылатын ақпаратты ассоциативті және
туралауға бөлуге болады. ... ... ... ... ... ... сөздік суреттерді мысалға келтіруге болады. Бұл жағдайда
тесті оқу немесе педагогтың сөзін тыңдау, оқушыда бар ... ... мен ... ... ... алып ... ... оқу
немесе сөзді тыңдаудың барлық оқушылардың өсімдіктерді бірдей түсінуіне
мүмкіндік бермейтінін түсіну керек. Әрбір ... ... ... өзінше
қабылдайды.
Тура ақпарат тікелей маңызды, соның қатарында оқыту мақсаттарының назары
бойынша объектілердің қасиеттерін береді. ... ... ... ... ... шу деп ... ... жатқызылады.
Мультимедиа құралдарының өзгеше ерекшеліктерінің бірі болып тура ақпаратты
беру және өңдеу мүмкіндігі табылады. Мысалы, ботаника ... ...... ... ... ... оқушыларға өсімдікті
және онда болатын процесстерді көруге, ... ... ... ... ... ... түсінігі жалпы мультимедиа құралдары түсінігі, бір
жағынан компьютерлік өңдеужәне ақпаратты әртүрлі типте көрсету мен ... ... ... ... ... алу ... әсер ... баспалар және ресурстарға байланысты. Мультимедиа құралдарын
білім беру сферасына енгізілуі сәйкестендірілген ... ... ... ... және ... ... ... оқытудың жаңа
әдістерін және педагогтардың кәсібі ... ... ... ... ... ... сақтауға, өңдеуге және өндіруге ... ... ... ... беру ... енгізу, оқытуда
қолданылатын компьютерлік бағдарламаларды жасауға алып ... ... ... мен ... ... отырып, оқу уақытының бір бөлігін оқыту
мақсатының көз ... ... ... ... ... ... басқа көптеген сөздері сияқты” “мультимедиа” сөзі бірден бірнеше
әртүрлі мәнге ие болатындығын түсіну маңызды. ...... ... ... ... ... құралдарын қолдану және
функциялау, өңдеу ретін суреттеуші ... ... ... ақпараттардың берілуі және өңдеу технологиясының
негізінде жасалынған ақпараттық ресурс;
• Әртүрлі типтегі ақпараттың берілуі және ... ... ... программалық қамтамасыз ету;
• Әртүрлі типтегі ақпаратпен жұмыс істеуге ... ... ... ... ... Әртүрлі типтегі (сөз, әуен, видео бейне, анимация және т.б)
динамикалық және дәстүрлі ... және ... ... ақпаратты өзінде біріктіретін ақпараттың ерекше
жалпылаушы түрі.
Осылайша кең мағынада ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға байланысты,
графикалық, дыбыстық, фото және видео ... ... ... ... ... заряд бар және олар белсенді түрде ... ... ... ... ... болуы адам шығармашылығының көптеген
облыстарында революция жасады. Мультимедиа технологиясын ... ... бірі ... беру ... ... мультимедиаға негізделген
электрондық баспалар және ... ... ... ... ... ауызша баяндағанда оқушының бір минутта ақпараттың
мың шартты белгілерін қабылдап, ... ал көру ... ... ... жуық ... бірліктерді меңгеретіні тәжірибе арқылы тексерілген.
Қазіргі уақытта жасалынған мультимедиа құралдарының саны мыңға жетеді.
Мультимедиа – ... және оған ... ... ... ... тез ... келе жатыр. Егер 1995 жылы ... ... және СD – ROM ... ... ... ... 34 нұсқа
шыққан болса, 1998 жылдарының басында олардың саны 300 ге ... ... бұл ... ... мыңдаған атауларды өз ішіне алады. Әрине, бұл
көрсетулер мультимедиа ... ... ... ... ... алмайды, бірақ жасалынған және пайдаланып жатқан мультимедиа құралдар
санының өсуіне біржақты дәлелденді. Мультимедиа құралдарымен ... ... ... және ... ... өңдеудің жаңа тәсілдерін қолдану ... ... ... ... етеді.
• Визуальды ақпаратты «басқару» (орналастыру, қою);
• Әртүрлі аудиовизуальды ақпараттарды контаминациялау (ығысу);
• Анимациялық эффектердің жүзеге асуы;
• Визуальдық ... ... ... бір ... үлкеюі несесе кішіреюі, бейненің созылуы немесе
жиналуы);
• Аудиовизуальдық ақпараттың дискреттік берілуі;
... ... ... ... ... талданған бөлігін оны келесі ығысуы немесе
«лупамен» қарастырылуы үшін тіркеу;
• Бір ... кез ... ... ... ... бар
аудиовизуаль ақпараттың көп терезелі көрінісі.
Шынымен өтіп жатқан процесстердің шын ... ... және ... ... ... сәйкес құралдарын
пайдалануға байланысты бірнеше түсініктер бар. ... ... ... ... ... ролі өседі. Иллюстрация бұл:
Текстке түсіндіретін немесе толықтыратын ... ... ... ... және ... және ... ... үшін мысалдарды келтіру (басқа
типтегі ақпаратты қолданбауға да болады.)
Иллюстрация терминін талқылаудың екеуіде бірдей дәрежеде әдеттегі қағаз
оқулықтар мен ... ... ... – ақ ... сай ... оқыту
электрондық баспалар және ресурстарға қатысы бар екенін түсіну керек. Бұдан
басқа иллюстрацияның маңыздылығы, ... оқу ... қиын ... ... ... ... ... және жеңіл
түсіндіруге мүмкіндік береді. Мультимедиа дәл осыған ықпалын тигізеді.
Мультимедиа ... және ... ... мысалдар (оның
ішінде тексттерде ), екі ... және үш ... ... бейнелер
(суреттер, фотосуреттер схемалар, графиктер, диограммалар) дауыстық
фрагменттер, ... ... ... ... ... беру
мультимедиа құралдарында иллюстрацияның жаңа түрлерінің пайда ... ... ... бас ... ... сөз емес. Дәстүрлі оқулық кітаптарын
иллюстрациялау және полиграфиялық безендіру обылысында баспа элементтерін
кеңістіктік ... бөлу ... оның ... мол ... Осы ... ... элементтерге акцентпен қарайды, қабылдаудың
физиологиялық жақтарын және басқа факторлар назарға алынады. Қазір көптеген
оқу дисциплиналары және ... ... ... мультимедиалық
энциклопедиялар түзілген. Оқытудың жаңа әдістерін пайдаланып, оқу процессін
ұйымдастыруға мүмкіндік беретін ойын ... ... ... ... ... ... ... баспалар мен ресурстардың интерактивтілігі дегеніміз,
қолданушыларға, яғни үйренушілер және педагогтарға бұл құралдармен белсенді
әсерлесуге тура келеді ... ... ... ... ... ... болуын білдіреді, оның қатысушыларының бірі электрондық
баспа немесе ресурс.
Интерактивтілікті беру ... ... ең ... ... ... ... ... ақпаратты
көрсетуді басқаруға жағдай жаратады: ... жеке ... ... ... ... сондай – ақ қолданушының нақты сұрақтарына
жауар беретін программаны шақыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... берілу жылдамдығын,
кайталаулардың санын және басқа параметрлерді кіргізе алады. ... ... ... жөнінді қорытынды шығаруға болады.
Мультимедиа технологиялар ақпараттың көп ... ойша және ... ... ... Бұл ... ... ақпаратты әртүрлі
формаларда беруге мүмкіндік береді, олар төмендегідей;
бейнелер, оған сканирленген фотосуреттер, чертеждар, ... ... ... дыбыстық жазылуы, дыбыстық эффекттер және музыка;
видео, күрделі видеоэффектілер.
Білім беруде мультимедианы қолданудың тиімділігін көптеген мысалдармен
көрсетуге болады. ... ... ... ... ... анимациялар мен
өтетін прецентациялар статикалық текстке ... ... ... ... ... ... эмоционалдық деңгейді ұстайды, сонымен оқыту тиімділігін
арттырады. Мультимедианы қолдану мектеп ... ... ... ... ... бір ... ... көрсетуге мүмкіндік береді.
Мультимедианың көмегімен ... ... ... және ... ... – ақ, ... курсындағы муражай экспонаттарын немесе
археологиялық ескерткіштерін көрсетуге болады. Заманға сай самолеттардың
ұшқыштарын ... ... ... ... ... ... ... себебі бұл әдіс шынайы жағдайларды және келешек ұшқыштан талап
етілетін интерактивті ... ... ... ... ... материалдары мен әр түрлі жұмыс
істеуге мүмкіндік береді – адам матералды ... оқып ... ... ... мүмкіндіктерін пайдалануын және
өзінің сыныптастарымен бірге қалай жұмыс ... өзі ... ... білім беру процессінің белсенді қатысушыларына ... ... ... баспалар және ресурстар  мен жұмыс ... ... ... ... және ... сай әсер ете ... ... қызық материалды ғана оқиды, оқығанын қанша рет қажет болса, сонша
рет қайталайды, ал бұл дұрыс қабылдауға жеткілікті ... ... ... ... ... және ... қолдану оқыту процесін
оқушылар арасындағы олардың білім алуының өэдік стильдеріне және темптеріне
қызығушылығына әлеуметтік және мәдени ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... ... ... процесінің бірнеше
аспектілеріне позитив әсер етеді. Мультимедиа ықпал етеді:
• Ақпаратты қабылдау және ... ... ... ... ынталандыруға;
• Оқушылардың мотивациясының артуына;
• Оқушыларда бірінің жұмыс істеу дағдыларын және ұжымдық ... ... ... терең жолмен келуді дамытуға және оқылатын
материалдың терең түсінікті болуын қалыптастыруға;
• Бұдан ... ... ... ... ... ... қатарына мыналарды кіргізуге болады:
• Оқыту процесінде оқушы қабылдауының бірнешеконалын ... оның ... ... ... сезу ағзалары жеткізетін
ақпараттық интеграциясы қолға келтіріледі.
• Күрделі, қымбат немесе қауіпті экспериментті модельдеу мүмкіндігі;
... ... ... ... ... ... ... және макро дүниелердегі процесстерді және ... ... ... ... ... да, ... ... топтарындағы орналасқан дисциплиналарда оқыту процессін жақсарту
үшін қолдануға болады.
Білім беру жүйесінің ... ... ... оқу ... ... ... әсер ... Бұл түсінікке оқыту процессінің құрылымы оның
шоттары және оңайлығы кіреді (қоғам, кітапханалар, мультимедиалық ... ... ... және т.с.с. )
Мұндай жағдайда мультимедиа баспалары және ресурстар көп ... ... ... ... бірі ретінде қолданылады. Демек, заманға сай
мультимедиа құралдарының дамуы ... беру ... жаңа ... ... ... ... бұл мақсат үшін ең прогрессивті
техникалық инновациялар қолданылады. ... беру ... ... ... ... сайы ... ... модельдеу құралдары
және қызмет көрсетуі технологияларға негізделген, виртуал ақиқат ... ... ... Виртуал объектілер немесе үдерістерге нақты
немесе елестетілетін объект немесе ... ... ... ... сөзі ... және ... материалдық тасушыларда көрсетілген
білімдік және ... ... ... ... ... ... үшін қолданылады. Виртуалды шындық – бұл дыбыстық, көру, тактильды
тағы басқа ақпарат ... ... және ... ... ... ... тудыратын мультимедиа құралдары. «Виртуалды шындық» жүйелері
адам мен орта арасында тура «тікелей» контактті ... ... ... ... қолданушы  датчикті жасалған қолғапты киіп, тек компьютер
жадысындағы объектке ... ... ... ... ... ... ... «айналдырып» және оны басқа жағынан көруге болады.
Қолданушы «ақпараттық ... ... ... ... және
көзілдірік» басқа құралдар мен құралданып «виртуалдық кеңістікке» қадам
басады.
Осындай ... ... ... беру ... ... қолданушы
қабылдайтын ақпараттың мағынасы және қабылдау мехонизмін өзгертеді.
«Виртуальды ақиқат» жүйелерімен жұмыс ... ... ... беруде ақпаратты
қабылдау кезінде сапалы өзгерістер болады. Бұл жағдайда қабылдау тек көру
және есту арқылы ғана емес, ... – ақ сезу және ... ... да ... Принципиалды жаңа деңгейде білім берудегі көрнекіліктің дидактикалық
принципиптерін жүзеге ... ... ... ... Білім беруде
мультимедиа технологиясына пайдаланудың кеңістіктік ойлауын дамытуда, нақты
шындыққа ... ... ... ... машықтануын ұйымдастыруда
маңызы зор. «Виртуал ақиқат» жүйесін ... ... ... жүргізуге, ауруларды реабелитациялау мәселелерін шешуге
үйрету үшін ... таң ... ... ... берген ақпаратты
түсіну тек тоериялық емес, практикалық болуы да мүмкін, дәлірек айтқанда:
көрнекті – бейнелі немесе ... - ... ... ... ... ... ... аз талап етеді, ереже ... ... ... ... ... түсінуге қарағанда жеңіл. ... ... ... ... ... ... ... оқыту үдерісінде оқу метериалын жақсы түсіну және меңгеруді
қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... ... болған сайын, оларды жасауға сонша көп еңбектену керек, педагогтар
мен оқушыларға берілетін ... ... ... ... ... ... ... БАҒДАРЛАМАСЫНА ЭЛЕКТРОНДЫ ОҚУЛЫҚ ҚҰРУДЫҢ
МҮМКІНШІЛІКТЕРІ
2.1 Компьютерлік графика
Компьютерлік графика – әр ... ... ... сызбаларды,
мультипликацияларды) компьютердің көмегімен алуды ... ... ... ... ... ... компьютерлік графикамен
айналысатындардың саны күн санап артып келеді. Қазіргі кез-келген мекемеде
кей уақытта газеттер мен журналдарға ... ... беру ... ... мен ... ... шығару қажеттілігі туындайды.
Олардың кейбіреулері осындай ... ... ... бюролар мен
жарнамалық агенттіктерге  тапсырса, кейбіреулері қолда бар ... ... өз ... ... ... ... ... ешқайсысы компьютерлік графикасыз жұмыс
істемейді. Статистикаға сүйенсек, жаппай қолданыста  жүрген программаларды
жасап шығарушы программистік ұжымның қызметкерлері  өз ... 90 ... осы ... ...  жұмсайды екен.
Графикалық программаларды кең көлемде қолдану қажеттілігі Интернеттің
және ... ... ... ... ... бір ... World Wide Web ... пайда болуынан туындады. Өйткені
компьютерлік графикасыз безендірілген web-парақтың бүкіләлемдік ... ... ... ... ... ... компьютерлік графика тек көркемдеу мен безендірумен үшін ғана
емес, ғылым мен ... ... ... ... және ... ... ... түрлі ақпаратты көрнекі түрде ... ... ... ... ... үшін ... ... немесе ұшақтың жаңа үлгілерін құрастырған
кезде олардың соңғы көрінісін алу үшін үшөлшемді ... ... ... ... ... ... ... кең көлемді
кескінін жасап, оның жер бедерімен қалай жанасатынын ... ... ... ... ... ... бойынша мынадай негізгі
салаларға бөлінеді:
  Ғылыми графика. Алғашқы компьютерлер тек ... және ... ... үшін ... ... ... нәтижелерді дұрыс
түсіну үшін оларды графикалық тұрғыда өңдеп, графиктер, мен ... ... ... алғашқы графиктерді символдық  режимде басып
шығаратын. Кейін ... мен ... ... қаламұштың көмегімен
сызатын арнайы құрылғылар – графиксалғыштар ... ... ... ... ... ғылыми компьютерлік графика әр түрлі есептеу
тәжірибелерін жүргізіп, олардың ... ... ... ... ... ... – қандай да бір мекеме жұмысының көрсеткіштерін
көрнекі   түрде ұсыну үшін ... ... ... ... ... ... көмегімен жоспар көрсеткіштерін, есеп
құжаттарын, ... ... және т.б.  ... ... ... ... ... графиканың программалық жабдықтары электронды
кестелердің құрамында болады. ... ... - ... ... ... ... ... өнертапқыштардың жұмысында қолданылады.
Компьютерлік графиканың бұл түрі ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Конструкторлық графика құралдарын пайдалана отырып ... ... ... ғана ... ... үшөлшемді
кескіндерді де жасауға болады.
 Суреттеу графикасы (көркем графика) деп компьютер экранында ... ... салу мен ... ... ... ... ... жалпы
мақсатта пайдаланылатын қолданбалы программалық жасақтамалардың қатарына
енеді. Суреттеу графикасында ... ... ... ... ... деп ... ... – теледидар пайда болғаннан кейін танымал бола
бастады. Қазір компьютердің көмегімен жарнамалық ... ... ... ... мен видеопрезентациялар жасалады.
Оларды жасау үшін қолданылатын графикалық ... осы ... ... жады мен жұмыс істеу жылдамдығына үлкен талап
қояды. Осы графикалық пакеттердің басты ... ... ... ... мен ... суреттерді» жасау мүмкіндігін айтуға ... ... ... ... ... ... ... жақындату,
аластату, деформациялау үлкен көлемде ... ... ... ... ... жарықтылық деңгейін сол объектіге түсіп тұрған
жарық көзін, оны ... ... ... ... есепке ала отырып
бейнелеу  үшін оптиканың заңдарын есепке алатын күрделі есептеулерді
 жүргізу ... ... деп ... ... ... кескіндерді
жасау өнерін айтады. Суретші қозғалатын объектінің бастапқы және соңғы
қалпын бейнелейтін ... ғана ... ал осы екі ... арасындағы
барлық қозғалысты компьютер осы объектіні қозғалтуға қажетті алдын-ала
белгіленген математикалық есептеулерді орындай ... өзі ... ... бір ... ... ... бірі ... болатын осындай суреттердің
жиынтығы экранда қозғалатын суреттерді бейнелеуге мүмкіндік береді. ... деп - ... ... ... сапалы кескінді
дыбыстық сүйемелдеумен біріктіруді айтады.  Мультимедиа құралдары оқу-
ағарту саласында, ... ... ... және т.б. ... ... ... толық пайдалану үшін компьютерге
арнайы программаларды орнатып қана ... ... ... қосу ... ... ... графика үш түрге: растрлық, векторлық және фракталдық
болып бөлінеді. Олар бір-бірінен монитор экранында ... және ... ... ... ... ... қалыптасу принциптері бойынша
ажыратылады.
 Растрлық графикада кескіндер ... ... ... ... осындай нүктелер жиыны немесе пиксельдер
түрінде ұсынылуы растрлық түрдегі ұсынылу болып табылады. ... ... ... ... өз орны мен түсі болады және әр пиксельге
компьютер жадында бір ... ... ... ... ... сол ... ... (тігінен және көлденең
орналасқан пиксельдердің саны) және әр пиксельді бояуға қажетті түстердің
санына тәуелді болады. 
  Мұндай типті кескіндер Adobe ... Corel Photo, ... ... ... ... өңделеді. Растрлық кескіндер
векторлық кескіндерге қарағанда сапасы жоғары, әсерлі болады. ... өзі ... ... ... ... сақталады. Растрлық
кескіндерді Paint, Adobe Image Ready секілді программаларды қолданып қолдан
жасауға да болады.
    ... ... ... да, кемшіліктері де бар.
    Артықшылығы:  растрлық кескінді түзетуге, әдемілей түсуге, ... ... ... ... ... нүктелерді қажет болмаса ішінара
алып тастауға немесе ... ... ... әр ... ... басқа кез келген түске өзгертуге болады.
Кемшілігі: растрлық кескін өлшемінің масштабын өзгерткенде (бір немесе
бірнеше бағытта созу немесе сығу) кескіннің ... ... ... үлкейткенде, оның көрінісі дөрекіленіп кетсе, кішірейткенде –
кескін сапасы өте нашарлап кетеді ... ... ... ... тағы бір ...... өлшемдерінің өте
үлкендігінде (түстері неғұрлым көп және сапасы жоғары болған ... ... ... ... бұл кемшіліктеріне қарамастан, қазіргі техникада растр өте жоғары
сапалы кескін алуға мүмкіндік береді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... электронды (мультимедиалық) және ... ... ... үшін де жиі ... ... ... ... жаңа суреттерді салу үшін емес, дайын суреттерді өңдеу
үшін қолданылады. Осы мақсатта ... ... ... ... ... сканерленіп алады немесе фотосуреттер алынады. Соңғы кездері
растрлық кескіндерді компьютерге енгізу үшін ... ... ... ... қолданылуда.
 Векторлық кескіндер, бұл - сызық, доға, шеңбер және тікбұрыш сияқты
геометриялық объектілер ... ... ... Бұл ... вектор
дегеніміз - осы объектілерді сипаттайтын мәліметтер жиынтығы.
  Векторлық графиканың басты артықшылығы оған ... ... ... ... оңай ... және ... болатындығы. Келесі
артықшылығы - векторлық кескіндердің ақпараттық көлемі ... ... ... аз ... ... ... Adobe illustrator, Micrografx Draw секілді векторлық графикалық
редакторларда жасалады.
  Векторлық графикамен жұмыс ... ... ... ... ... ... өңдеу үшін емес, оларды ... салу ... ... ... ... агенттіктерінде, дизайнерлік
бюроларда, ... мен ... ... ... ... объектілер мен қаріптерді пайдалануға негізделген безендіру
жұмыстары векторлық ... ... ... ... оңай іске
асады.
Кесте 2
|Растрлық графиканы векторлық графикамен салыстыру   ... ... ... ... ... ... | | ... ... ... ... ... кескіндер ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |суреттерді  айқын ... ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... өңдеу |Растрлық кескіндерді |Векторлық кескіндерге сапасын ... ... ... өзгеріс енгізуге,|
| ... ... ... |яғни қажет болса оларды |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... басып|Растрлық суреттерді |Векторлық суреттер кейде ... ... оңай ... |принтерде басылмайды немесе ... ... ... ... ... шығады. |
  
 Фракталды ... ... ... ... ... немесе безендіруге
емес,програмалауға негізделеді. Егер растрлық графикада растр (пиксель), ал
векторлық графикада сызық ... ... ... ... ... ... ... өзі базалық элемент болып табылады, бұл
компьютердің жадында ешқандай объект ... ... тек қана ... ... деген сөз.  
2.2 Photoshop құрал-саймандар панелі
Photoshop бағдарламасының құрал-саймандар панелі (Toolbox) графикалық
саймандар кнопкаларын қамтиды. Бұл құрал-саймандар бөлу, бояу, ... ... - ала ... ... ... ... мен процедуралардың
жылдам орындалуына арналған. Сонымен қатар, инструменттер панелі алдыңғы
және ақырғы жоспарда түстерді ... ... ... ... және ... ... ... ауыстырып - қосатын ... ... ... ... ... ... ... тікбұрыш түрінде белгілеу. Аймақты квадрат
түрінде бөліп көрсету барысында Shift клавишасын басып тұру ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Аймақты шеңбер түрінде бөліп көрсету барысында Shift клавишасын басып тұру
керек.
Тігінен және көлденең жолақтар. Бөлініп ... ... ... ... ... сияқты бір пиксель қалыңдығы анықтайды.
Рамка. Бейнелеуде бөлініп белгіленген аймақтың қажет ... қиып ... ... ... ... ... ... лассо. Еркін формада түзу сызықтардың ... ... ... бейнелеу аймақтарын бөліп көрсетуге
арналған.
"Сиқырлы шыбық". Бейнелеу фрагменттерінде түстердің ... ... ... ... ... ... ... лассо. Объектілерді айналдыра бөліп көрсетуде қолданылады.
Аймақтың ... ... тон ... мен түстердің қанығуы
болатын объектілердің шеттерімен жабысады.
Сурет салуға және бояуға ... ... ... ... ... ... тозаңдату үшін
қолданылады.
Кисті. Негізгі түстерге жұмсақ бояу жағуға мүмкіндік береді.
Өшіргіш (Ластик). Фонның ... ... ... бояу арқылы
бейнелеудің оригинал пиксельдерін жоюға ... ... ... жылдам салуға мүмкіндік береді.
Сызық. Түзу сызықтардың суретін салуға ... ... ... ... ... қосуға болады).
Пипетка. «Синтез» және «Каталог» палитраларынан түстерді ... ... және ... ... ... етуге мүмкіндік береді.
Градиент. Аймақты бір түстен басқа ... ... ... Бөлініп белгіленген аймақтарда біртекті пиксельдермен
таңдап алынған түстерді бояуға рұқсат етеді.
Перо. Нүктені ... ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Стрелка. Түйінді нүктелердің орнын ауыстыру арқылы контурдың формасын
толықтыру үшін қолданылады.
Перо+. Контурға жаңа ... ... қосу үшін ... ... ... ... жою үшін қолданылады.
Бұрыш. Бекітілген нүктелердің қасиеттерін өзгертуге (оларды майыстыру
нүктесіне айналдыруы) қолданылады.
Редакторлауға арналған құрал-саймандар
Мәтін. Мәтіндерді құруға ... ... - ... ... көрсету арқылы мәтінді символдар түрінде жазуда
қолданылады.
Қол. Экран ... ... ... қарап шығуға
қолданылады.
Масштабтау. Бейнелеудің көлемін ... ... ... ... ... және сілтеме көрсеткіштерді бөлініп
белгіленген аймақтарда орнын ауыстыруда қолданылады.
Қосымша құрал-саймандар
Тігінен мәтін. Бейнелеуде ... ... ... ... береді.
Қарындашпен өңдеуге арналған құрал-саймандар
Саусақ. Кеппеген бояуды саусақпен баттастырып жаққандағы әсерін
елестетуде қолданылады.
Штамптау. Бейнелеу ... дәл сол ... ... ... үлгілерін жаңалауда қолданылады.
Түстерді айғыздау. Пиксельдердің аралығында түстердің
қарсыласуын кішірейте ... өте ... ... бейнелеудің аймақтары
мен шеттерін толқынды етуге мүмкіндік ... . ... ... жақсартуда қолданылады .
Ағарту. Бейнелеудің жеке аймақтарын ағартуда қолданылады.
Қарайту. Бейнелеудің жеке аймақтарын қарайтуда ... ... жеке ... ... түске өзгертеді.
Жұмысшы ортаны баптауға арналған құрал-саймандар
Стандартты ережеде редакторлау. ... - та ... ... ... ... функциялары орындалады. Онда бөлініп белгіленген ... ... ... ... ... маскалау тәртібін редакторлау. Жылдам маскалау тәртібі ... ... және ... ... және ... мен бейнелеуді
бір уақытта қарау мүмкіндігімен қамтамасыз етеді. Сіз бейнелеудің бастапқы
аймағын бөліп ... ... ... ... ... ... ... салуға арналған инструменттердің көмегімен оларды өзгертуіңізге
болады. Бұл ... ... ... ... ... бөлінген
облысқа өзгертілген болып шығады.
Фильтрларды (Plugins) қондыру және қолдану
Фильтрлар ... ... ... ... ... бар ... (егер қажет болса) шешіледі де, Photoshop'a /Plug-Ins директориясына
көшіріледі, ... соң ... ... жіберіледі де
инициализацияланады.
Кейбір жағдайларда setup ... қосу ... және ... ... ... ... Фильтрді қосу үшін жаңа бейнелеуді ашу
және Filter ... ... ... атауға тышқан тетігін басу
жеткілікті. Раушан гүлдерін және басқа ... бөлу ... ... ... әсер алуға болады.
Сурет салудың ережелері
Photoshop бағдарламасы сурет салудың әртүрлі тәртіптерін пайдалануға
ұсынады, ... ... ... ол тәртіптерді ешуақытта қолданбайды.
Сурет салудың ... ... ... және ... салу ... ... әсерлерді жасауда, сонымен бірге боялған объектілерді
бірінің үстіне бірін орналастыруда ... ... ... ... сияқты бейнелеудің түстерімен анықталады. Осы параметрлердің
әсері ақ, қара, күңгірт ... ... ... ... ... ... ... отырады. Осы тәртіптердің өзара ерекшеліктерін суреттеу
үшін біз мына үш ұғымды қолданамыз.
- Base Color ... түс). Бұл бояу жағу ... ... Ол ... ... немесе басқа бейнелеуге сәйкес бола алады.
- Blend Color ... ... Сіз ... ... Бұл жеке белгі немесе
бірнеше түстер болуы мүмкін.
- Result Color (Ақырғы түс). Финальды белгі, негізгі түстерді (Base
Color) және ... ... жағу ... (Blend Color) ... ... бояу ... және ... тәртібімен анықталады.
Сурет салудың барлық тәртіптеріне төменде қысқаша шолу келтірілген. Ең
жақсы тәсіл әркім өз бетімен әрекетке ... ... көру ... ... істейтіндігін анықтауболып табылады.
- Normal (Қалыпты). Бұл тәртіпті қолданғанда әрбір ... ... ... ... ... ... Егер сіз арнайы әсерді алуға
тырыспасаңыз сурет салудың Normal тәртіптері қолданылады.
- Dissolve (Еріту). Бұл ... ... ... ... ... алынған пиксельдер бойынша шашады. Олардың ең ... ... ... ... жаққыштарды пайдалануда байқауға болады.
- Behind (Подложка). Бұл ... ... ... ... ... жасайды. Оның бір пайдасы егер сіз ... ... ... ... ... боялған аймақтарды жоймай-ақ қосуға болады.
- Multiply (Көбейту). Көптеген пайдаланушылар бұл тәртіпті фломастерлер
арқылы сурет салумен салыстырады. Сұр түс ... ... ... ... жақсы инструмент болып табылады.
- Screen (Сәуле түсіру). Бұл тәртіп Multiply (Көбейту) ережесіне қарама-
қарсы болып келеді. Ол ... ... ашық ... ... сәуле түсіру үшін қолданылады.
- Overlay (Жабу). Бұл ... ... ... ... ... Multiply ... ... Screen (Сәуле түсіру)
тәртіптеріне әсер етеді. Multiply және Screen ... ... ... ... ... күшейеді.
-Soft Light (Жайлы жарық). Бұл тәртіппен Overlay үлгісінің әсерін
азғана интенсивтілікке өзгертеді. Атауынан белгілі, бұл ... ... ... шашыранды жарықтандыруына ұқсас болып келеді.
-Hard Light (Қанық жарық). Бұл ... ... ... өте ... ... ... Soft Light және Hard Light-бұл бейнелеуге
жарықты және көлеңкелерді қосуға ... ... ... ... Color Dodge ... ... Бұл тәртіпті жалпы жарыққа көмескілікті
түсірудің әсері үшін қолданылады. Егер Сіз бояу ... ... ... ... ... ... ... түстерге қарағанда,
ашықтау болады.
- Color Burn ( Негіздерін күңгірттеу ). Ол күңгірттеудің жалпы әсерін
жасау үшін ... .
- Darken ... ... ... Бұл ... ... үстінде
жаққыштың орнын ауыстыруда қолданылатын түстерге қарағанда, тек қана ... ... әсер ... Lighten ... ... ... Бұл тәртіп Darken тәртібіне қарама-
қайшы болып келеді. Жаққыштардың қозғалысы барысында қолданылатын түстерге
қарағанда, тек қана ... ... ... ... ... ... Бұл ... негізгі түстер мен жағылған
түстердің әсер етуіндегі айырмашылығын көрсетеді. Бояуларды қайталап ... ... ... ... Бұл ... ... тәртібіне ұқсас жұмыс
істейді, бірақ Difference тәртібін қолдануға қарағанда, тым ... ... Hue ... тон). Бұл ... ашық және ... түстерді
өзгертпей-ақ, түстерді өзгерту үшін қолданылады.
- Saturation (Қаныққан түс). Бұл ... ... ... болады.
- Color (Түстес). Бұл тәртіп ақ-қара түсті бейнелеуді әртүрлі түстерге
өзгерту үшін жиі қолданылады, ... ... ол ... ... ... ... ... Ол түрлі-түсті бейнелеулерді түстермен бояуға да
қолданылады.
- Luminosity (Ашықтық). Ашықтық Color тәртіп қарама-қайшы болып келеді.
Сурет ... ... ... үшін келесі операцияларды орындау
керек. 1. Инструменттер панелінен Paintbrush ... ... ... екі
рет басу керек. Paintbrush Options панелі ашылады.
CMYK үлгісі
Циан, Пурпур, Сары және Қара (CMYK) үлгілері ... ... ... ... үшін ... Бірнеше бояулардың
қоспалары түрлі-түсті бейнелеулерді құрайды.
Алғашқы бояулардың ... біз ... және ... беттерінен
көретін түрлі-түсті бейнелеулер құрайды. Сонымен ... ... ... ... сияқты, CMYK субстактивті түрлі-түстердің үлгісі болып
келеді. Сәуле ... ... ... ... ... ... айырмашылығы пигменттік бояулар субстрактивті түстер болып
келеді. RGB үлгісінде ... ... ... үшін төрт ... ... төрт түрі ... сол үшін ... CMYK үлгісіне өзгерту
үшін мониторды калибрлеу ... ... ... ... ... CMYK үлгісіне өзгертуді қондыру үшін қолданылады. Бейнелеулердің
RGB үлгісінде үш канал, ал CMYK ... төрт ... ... және ... PSD, JPEG, Photoshop EPS немесе Scitex форматына сақтауға ... ... ... ... (Құрудың) монитор экранына
шығару үшін CMYK үлгісін таңдау ұсынылады, себебі ... ... RGB ... ... CMYK ... негізгі түрлі-түсті
үлгілерін экранға шығара ... сол үшін ... ... ... ... көрсетеді. CMYK үлгісінде бейнелеуді экранға шығару үшін
Сіз екі тәсілдің біреуін таңдап алуыңызға болады: Faster ... ... ... Бұл ... ... ... болады. Егер Сіз
Faster (Жылдам) түрін таңдасаңыздар, Photoshop ... ... ... үшін CMYK ... ... ... және қарау кестесін қолданады. Бұл тәсіл тез, бірақ онша ... Егер Сіз Smoother (Дәл) ... ... ... ... ... дәл ... көбірек қамтамассыз етеді де, түстерді
өзгертудің жетілген кестесін қолданады. Соңғы ... ... ... ... ... бағдарламасында суретті салғаннан кейін және
редакторлауды аяқтағаннан кейін, бейнелеуді баспаға дайындау үшін Сіз ... CMYK ... ... ... ... ... ... өз жұмысшы кеңістігінде ... ... ... манипуляцияланады да, бейнелеу файлы түрлі-түстілер
каналдарында сақталады. Ақпараттар каналдарға таратылады,
RGB түстер үлгісі
RGB ... ... ... (Red), ... және Көк (Blue) ... ... үйлеседі. RGB тәртібінде бейнелеуді сканерлеуді жүзеге
асырады.
Егер де қызыл, жасыл және көк түстер пиксельде бірдей ... ... сұры түс ... ... ... бұның мөлшері негұрлым көп болса, соғұрлым сұры түстер ашықтау
болады. ... ... ... ... арқылы Сіз нейтралды түстерді
белгілеп қоюыңыз керек. Егер құрастырылған ... ... тең ... ... онда Сіз ... көре ... Түстердің тондары
құрастырылған түстердің қатынасымен анықталады.
LAB түстердің үлгісі
LAB үлгісін тұрғызу үшін үш компонент қолданылады. Егер HSB ... онда Тон, ... және ... ... ... RGB ... Жасыл және Күлгін түсініктеріне сүйенеді.
LAB түрлі-түстер үлгісі Ашықтық ... және ... ... сүйенеді.
Онда түрлі-түсті үлгісі ашықтық ( ... ) және ... яғни L. ... ... ... ... (Luminance)
туралы хабарды бірге ќұрастырады,
А каналы жасыл түстен бастап қызыл күрең түске ... ... ... В ... ... ... бастап сары түске дейінгі
мәліметтерді сақтайды.
2.3 Каналдар және маскалар
Құрама бейнелеуде бейнелеудің қажетті ... қиып алу ... Егер де ... ... ... және анық ... сиқырлы
шыбықты қолдануға болады. Егер де фонда түстердің қарсыластығы болмаса, ... ... ... ... ... қаламұш инструменті
қолданылады) инструментінің көмегімен бөліп ... ... ... ... ... өте ұсақ детальдарды (мысалы адам шашын бөліп
алуда) бөліп ... өте ... ... Бұл ... жұмыс жасауды, яғни
адамның шашын немесе басқа да күрделі объектілерді ... ... ... көмектеседі.
Бейнелеуге арналған маскалар
Маска дегеніміз не? Маска – бұл бөліп көрсетуде қандай пиксельдердің
қосылуы керек ... ... ... ... ... ... Сіз
каналдардың палитрасын (Терезе>Каналдарды көрсету) ашуыңызға болады және
бейнелеудің ... ... ... ... Әрбір канал өзімен бірге
масканы ... ... егер RGB ... CMYK ... болса да, олар маска
болып табылады. RGB болған жағдайда, бейнелеудегі барлық қызыл түстің түрін
қызыл канал көрсетеді. ... ... ... ... ... ... - біз ... мысалда қолданылатын қарапайым бейнелеу.
#4 жаңадан канал құрамыз және 2 ақ ... ... ... ... ... #4 ... ... бейнелеуге каналды жүктеу үшін, RGB ... ... ... және ... соң ... ... > ... жүктеу...және #4
каналды таңдап алу керек.
Бөлінген ... ... ... ... Jpeg ... ... ... бір каналы (әдетте
көк) айғыздалып көрінсе, онда бұл JPEG форматын қысу нәтижесінде алынған
болып табылады.
Түрлі-түстер үлгісі
Төменде суреттелген ... ... ... ... ... ... бұрын бірінші CMYK үлгісіне көшіңіз. CMYK үлгісінде
бейнелеудегі түстер ... ... дәл ... және сосын біз оны
қолдануымызға болады.
Маскаларды жасау
Алдында көрсетілгендей Біз ... ... ... ... ... ... бөлігін таңдап алып, осы мәселені шешуді қарастырайық. Міне
жұмыс істейтін фотосурет. Біз ... ... ... алып ... Сіз егер де ... ... азды-көпті нақтылап бөліп белгілеу
үшін қаламұш инструментін қолдансаңыз, Сіз көп уақытыңызды жіберіп ... ... ... ... ... ... жасауда қолданады. Сіз ең
алдымен бейнелеуіңізді CMYK үлгісіне ... ... > ... Енді осы ... ... ... Сіз
бейнелеуден қара канал ... көре ... Біз қара ... ... ... прототипі деп қолдануымызға болады. Ең ... ... ... ... қара каналдың көшірмесін жасап алыңыз.
#5 каналға ауысу
Енді жаңадан маска ... ... Ең ... ... үлкейту үшін, қажетті қара түсті каналдың деңгейін түзету
керек. Бейнелеу>Түзету (Коррекция) > Деңгейлер...
Түстерді түзетудің ... ескі және ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызады. Алдын-ала түстерді түзетуге кіріспес бұрын,
қандай түстердің артықшылығын және қандай ... ... алу ... ... істеуді үйрену үшін түстерді түзетулердің
негізгі ережелерін түсіну керек.
Түстер
Бірінші ретте Сіз түстердің сапасына, яғни кір ... ... ... ... ... ... ... жасыл жапырақтың түсін алу үшін, -
Сіз көкшіл және сары түстерді әртүрлі ... ... ... пропорцияның ауытқуы барысында бұл түстен басқа түс (көбірек қоңырқай
немесе көбірек ақшыл түстер) алынады.
Келесі момент-шындыққа негізделген түстерді алу. ... көк ... ... ... ... түсті болуға тиісті, бұлттар ақ немесе сұры түсті
болуы мүмкін. Бейнелеуде ... ... ... ... түзету керек.
Түстердің қарсыластығының қателіктері
Бейнелеудегі түстер қарсыластығының қателіктері өзінше бір проблема.
Бұл ... ... ... ... пиксельдердің және жарық
түсірілген жерлерде, ақшыл пиксельдердің жетіспеушілігін көрсетеді.
Бірнеше негізгі тәсілдері бар. Егер де ... ... ... ... ... ең қарапайым тәсіл болып табылады:
Бөліп көрсету>Барлығы бөлініп белгіленді. Сосын Редакторлау> Көшіру
және ... ... ... палитрасын ашыңыз және қазір ғана
желімдеген қабатты бөліп көрсетіңіз. Сосын Перекрытие (Overlay) ... Сіз ... ... өте ... ... ... болса, онда
Сіз оның көмескілігін өзгерту арқылы түзетуіңізге болады.
Түстерді ... тағы да бір ... ... ... ... ... ... байланысты көптеген жұмыстарды
жасауға болады. Бейнелеуге көшу керек>Түзету>Қисық. Түзетулер диагональды
сызықтар бойынша жүзеге ... ... ... үшін ... палитрасына көшуде Shift'
клавишасын басу арқылы қажетті ... ... ... Сонан соң, Сіз Қисық
диалогын ашсаңыз, тек қана қажетті каналдар суреттелінеді.
Қисық диалогтық терезесінің төменгі ... өте ... екі сан ... Сіз ... терезесіне өзгертулер енгізсеңіз, ол сандар өзгеріп отырады.
Бұл сандар өзгертілген пиксельдердің енгізілу және ... ... ... Бұл ... өзгеруін бейнелеудің түстерінен байқауға
болады.
Деңгей инструментін ... ... ... ... ... Сіз фотосуретті жақсарту үшін, түстерді өзгертудің
қажеті жоқ, тек қана ... ... ... ... ... ... Деңгей инструментін қолдануыңыз керек.
Деңгей терезесінде бейнелеудің гистограммасы суреттелген.
Түстерді жақсартудың ең бір жалпыға бірдей ... ... ... ... ... ... ... және қаныққан
түстерді түзету. Бұл ... ... ... ... жүзеге асырылады. Бейнелеу>Түзетулер>Түстердің өңдері/Қаныққандық.
Түстердің балансын қолдана отырып, түстердің пропорциясын өзгерту.
Түрлі-түсті баланс-түстерді түзетуге ... өте дәл ... ... ол ... ... ... болып келеді. Ол Сізге ... ... ... өзгертуге мүмкіндік береді. Мысалы, қызыл
түсті азайтуға және көк ... ... ... ... Мәтінмен жұмыс жасау. Гpафикалық жазу құрастыру
Шрифт параметрлерін таңдау барысында "Antialiasing" (тегістелген)
сөзіне ... ... ... ... ұмытып кетпеңіздер. Ондай болмаған
жағдайда бейнелеудің әріптері бірдей емес немесе сатылы (сол жағында) болып
шығады. Егер Сізде таңдау ... ... ... (Adobe Type ... Олар ... жағынан TrueType асып түзеді. Сол үшін Сізге
тек қана Adobe Type Manager (ATM) ... ... ... Әдетте жиі
кездесетін қиындықтар-өте ұсақ көрінетін, ... ... ... жазу ... ... ... болады:Жеткілікті үлкен өлшемде (мысалы 800х600) жаңа
формат құрамыз, ... ... ... ... әріптермен жазамыз (жазуларды
ені бойынша теңестіру). Antialiasing командасын ... ... ... Size ... ... ... өлшемін қажетті өлшемге дейін
кішірейтеміз. Нәтижесінде (сол ... ... ... ... ... айтарлықтай сапалы болып ... ... ... ... GIF форматында сақтау қажеттігін ескеру керек.
Пунктирлі мәтін
Жаңа терезе құрамыз да оған мәтін жазамыз. Сосын оған келесі ... және ... Енді біз ... үлгі ... Ол үшін жаңа 2х2
пикс немесе 4х4 пикс. өлшемінде терезе жасаймыз.
Бізге ыңғайлы болу үшін суреттегідей етіп текстураны ... ... ... [Ctrl+A] ... және ... ... ... Біз мәтінге қайта ораламыз және ... ... ... жүктеу] оны белгілейміз.
Есіңізде болса, біз үлгіні анықтаймыз. Қазір ол ... ... ... ... ... және [Үлгімен құю] таңдаймыз. Жеткілікті.
Пунктир дайын. Үлгілердің өлшемдеріне байланысты Сіз ... ... ... Бұл 4х4 пикс. өлшеміндегі үлгісі. Ал ... ... ... ... ... жазу
Жаңадан (мысалы 200х200 пикс.) өлшемі бойынша бейнелеу құрамыз. Жаңа
қабат (Қабат/Жаңа) және біз мәтін жазатын қосымша шеңбер саламыз.
(шеңбер ... ... біз ... ... соң тағы да бір ... (Қабат/Жаңа) құрамыз да оған қажетті
шрифтпен жолдық ... ... ... ... ... ... де, оны қажетті
орнына апарып, шамалап қиғаштап қоямыз. (Әріпті ... ... ... өзгерту). Енді келесі әріпті бөлеміз де, оны қажетті ... ... ... Сонымен мәтіннің барлығын көрсетеміз. Атап ... ... ... емес, ортаңғы әріптен (симметриялық үшін) бастауға
да болады. Барлық әріптерді өзгертіп ... ... ... панеліндегі
шеңбер қабатына көшеміз. Қабаттардың панелі экранға (Терезе/Қабаттарды
көрсету) шығады және осы ... ... жою ... ... ... ... енді ол ... қажет емес.
JPEG форматы. Бейнелеуді өңдеу.
Фотографиялардан тұратын бейнелеуді сақтау барысында JPEG-ден басқа
ешқандай формат кішірейтілген ... ... ... ... JPEG ... ... себебі ол қысуға ең
тиімді, қазіргі уақытта қолайлы, келесі жылдарда стандартты қысу ... ең ... ... ... ... ... Қысу ... дискіде сақтау барысында оның сапасын жоғалтады. Бірақ берілген
мәліметтерді ... ... ... ... ... болады. Бейнелеуді
өз түстерімен сақтау барысында (бейнелеу түстерінің қарсыластығы арадағы
ең жақын пиксельдерде үлкен ... қысу ... JPEG ... ... JPEG ... ... қысу тәсілі арқылы сақтау барысында
фотосуреттегідей бейнелеу ... ... ... ... ... ... және басқа да өте жоғары қарама-қарсы
бейнелеулерді JPEG ... ... ... ... Бұл бейнелеулерді LZW-
мен қысу ... TIFF ... ... ... Егер де ... RGB ... үлгісінде сақталынған болса, JPEG форматы қолайлы болады.
JPEG ... ... ... ... көру үшін мысалға көңіл бөлейік.
Негізгі бейнелеу 95.2 кб орынға ие ... Екі ... ... ... ... ... ... сапамен (минималды қысумен), екіншісі
максималды қысу дәрежесімен ... ... ... ... ... ... ... экранда JPEG Options диалогтық
терезе шығады: Оның параметрлері бейнелеуге келесідей әсер ... ... ... үшін ... Сапа ... таңдап алыңыз немесе
0-ден 10 үшбұрыш түрінде жүгіртпені (бегунок) жылжыту керек.
Көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... кеңістігінде ең аз көлемде орын алады (2-ші фотосурет),
МАКСИМАЛ менюінде ... ... өте ... ... ... ... ... кеңістігінде өте ауқымды көлемде орын алады (1-ші фотосурет).
Бейнелеуге цифрлік мағыналары 0-ден артығы процессорда жүктеледі, ... шы ең аз ... зиян ... жағдайда МАКСИМАЛ сапасын (8 немесе жоғары) қондыру барысында JPEG
форматын қолданған ... JPEG Options ... ... ... JPEG ... Web ... бейнелеуді ықшамдауға арналған үш
айырып- қосқышпен қамтылған.
Стандартты ережелерде баспаға басып ... ... ... ... үшін ... кодтары ең тиімді тәсіл болып
табылады, себебі стандартты ережелерді қолдануға ... бұл ... ... файлды құруға мүмкіндік береді. Бұл ережені ... ... ... 5-10% кішірейтуге болады.
Жетілдірілген формат-алдыңғы форматқа ұқсас, бірақ ол ... ... ... ... ... белгілеу керек.
2.5 Photoshop қолданбалы бағдарламасының электронды оқулығының
интерфейсі
Бұл бөлімде Photoshop қолданбалы ... ... ... туралы айтылады. Келесі терезелерде осы электронды
оқулықтың кейбір фрагментерінен үзінділер келтірілген.
Бірінші ... ... ... суреті берілген.
1-сурет-Негізгі бет
2-сурет-Логотиптері
Бағдарлама логотиптері бағдарлама версияларының өсу ... Ал ... ... ... ... ... негізгі
жұмыс жасау интерфейсі кескіндеген.
3-сурет-Бағдарлама интерфейсі
4-сурет-Құрал-саймандар панелі
Бұл терезелерде негізгі жұмыс жайтын құрал саймандар және ... мен ... ... ... — бейнені түрлендірудің ... ... ... ... — бұл Photoshop редакторында жұмыс жасаудың
ең бір қызықты сәті ... ... ... олар ... оқыс ... ... ... немесе таңдалған аймақты бірқалыпты өзгеретін
түстермен құюға мүмкіндік береді. Градиенттеің ... ... ... ... және ... мәзірінде ең қызықты іс-әрекеттерді бірі-бұл бейнені
өзгерту. Оның көмегімен объекте кез-келген форманы беруге болады.
8-сурет-Бейнені өңдеу
Photoshop бағдарламасында басқа бейнелерге қолдануға болатын ... ... ... ... ... ... ... негізінде Photoshop қолданбалы
бағдарламасына электронды оқулық құрылды. Бұл ... ... ... ... жазу ... мен өте ... ... жұмыстарды
меңгердім.
Қазіргі таңда анимациялық электронды оқулық өте көп ... ... тек қана ... ... ... Атап айтсақ Photoshop
қолданбалы бағдарламасы арқылы компьютерлік графика негіздері ұсынылды.
Диплом жұмысы мектептерде, лицейлерде және ... ... ... барлық студент оқушылар және оқытушыларға өте
таптырмайтын үйретуші электронды оқулық ретінде таралуына сенімім өте зор.
Бұдан ары да ... ... ... ... оқулық жасау
бағытына арнаймын деп ойлаймын.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... өз ... жаңа ... ... қарсаңында Н.Ә.Назарбаев
01.03.2006 ж.
2. Электронды оқулықтарды пайдалану. А.Абубаева, Компьютерлік графика
негіздері, №4 – 2006 ... Жаңа ... ... ... ... ... №6 – 2006 ... Дәстүрлі және электрондық оқытуды кіріктіру. Қазақстан мектебі, №7,8 –
2006 ж.
5. Ньюмен У., Спрулл Р. Основы интерактивной машинной ... Пер. ... М.: Мир, ... ... Д. Алгоритмические основы машинной графики. Пер. с ... ... ... Фоли Дж., вэн Дэм А. ... ... машинной графики: В 2-х
книгах. Пер. с ... М.: Мир, ... ... J. Einfuerung in die ... '89. Tutorial Notes 1. Hamburg, ... 4-8, 1989. 122 ... Л.Н.Авдотьин «Технические средства в техническом проектировании»
М.:1986-312 с.
10. Л.Н.Авдотьин «Применение вычислительной ... и ... ... проектировании» М.:1978-225 с.
11. И.П.Минаков, И.И.Рафалович и др. ... ЭВМ ... М: ... ... «Персональный компьютер для всех для всех» в 4 книгах.
Практическое пособие для ВУЗов . – ... ... ... ... ... СПб: ... ... Д.Миронов «Corel DRAW 10 » Питер,2001.-448 с.
15. С.Пономоренко «Corel DRAW 9 »Санк-Петербург,2000-56о с
16. Э.Т. Романычева «Инженерная и компьютерная графика»-М.:
17. ... ... АDOBE ... 3.0 в примерах, 1996-320 с.
19. Т.Панкратова Photoshop 6, учебный курс: учебное пособие-СПб.: Питер,
2001-480с.
20. В.И.Карлащук Photoshop 8,0 СS ... в ... ... ... ... деңгейі
Дәстүрлік
Интеллектуальдық
Қағаз түріндегі
оқулық
Оқыту траекториясы бойынша
материалдың бейнеленуі
(өзіндік оқу мен өзіндік бақылау)
Белгіленулер деңгейі
Ақпараттық
Өзіндік
оқыту
Жалпы курс
Терминдік
сөздер
Жалпылама
курс
Глоссарий
Автоматтан-
дырылған
Лекция,
теориялық
материалдар
Тестік
сұрақтар мен
Өзіндік
бақылау
жүйелері
Мульти-
медиялық
Оқушыға ұсыныстар
лекция
Бақылауға ... ... ... түрде қалыптастыру;
- Оқытушының курс құрамын түзетуi
оқытушы
жоқ
Ия
жоқ ия
жоқ
практика
лекция
Лаб.жұмыс
бақылау
практика
лекция
Лаб.жұмыс
бақылау
практика
лекция
Қорытынды бақылау
Оқытушының бақылау мен тест жұмыстарының қорытындысын тексеруi
Оқушыға ұсыныстар

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қан түзуші жүйе» пәні бойынша электронды оқулық дайындау33 бет
Жекешелендіру жайлы4 бет
Қазақстан Республикасының мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы заңнамасы11 бет
ҚР жекешелендіру мәні, кезеңдері мен оны жүргізу әдістері4 бет
1930-40 жылдардағы ана тіліндегі математика оқулықтары және олардың ерекшеліктері64 бет
8 сыныптың бағдарламасына сай MS Windows-тың стандартты бағдарламаларын оқыту барысында қолданылатын оқыту бағдарламасын жасау86 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
Adobe Photoshop 7. 041 бет
Adobe Photoshop бағдарламасымен жұмыс жасау кезеңдері21 бет
Adobe Photoshop программасы20 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь