Қазақстанның мемлекеттік басқару жүйесі

ҚЫСҚАРТУЛАР МЕН БЕЛГІЛЕУЛЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1 МОДЕРНИЗАЦИЯЛАНҒАН ЭКОНОМИКАСЫ БАР ДАМЫҒАН ЕЛДЕР ТӘЖІРИБЕСІНДЕ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1 Мемлекеттік басқарудың түсінігі және маңыздылы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.2 Мемлекеттік басқарудың нысандары және олардың ерекшеліктері ... ... ...
1.3 Дамыған елдердің мемлекеттік басқару жүйесінің әдістері мен модельдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУ ҮРДІСІ

2.1 Мемлекеттік басқарудың қалыптасу кезеңдерін талдау ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Қазақстан Республикасы . демократиялық, зайырлы, құқықтық, президенттік басқару жүйесіндегі мемлекет ретінде ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Мемлекеттік басқаруды орталықсыздандыру және жергілікті өзін.өзін басқарудың даму ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

3 ҚАЗАҚСТАННЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ШЕТЕЛДІК ТӘЖІРИБЕ ТАҒЫЛЫМДАРЫН ЕНГІЗУ АРҚЫЛЫ ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ

3.1 Дамыған елдер тәжірибесіндегі жергілікті өзін.өзі басқару әдістерін Қазақстанда енгізу бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Мемлекеттік басқарудағы мелекеттік қызмет жүйесінде шетелдік тәжірибелерді қолдану модельдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Тақырыптың өзектілігі. Өркенді де өршіл дамып келе жатқан қоғамның әрі қарай жоғарғы қарқынмен жандануы мемлекеттік басқару ұғымымен байланысты. Өйткені мемлекетті басқару - бұл мемлекеттік әкімшілік, атқарушылық, ұйымдастырушылық қызметі.
Қазақстан Республикасының өз алдына жеке, тәуелсіз мемлекет болып қалыптасқанына жиырма төрт жыл болды. Осы аталған жиырма төрт жыл ішінде егемендікке кол жеткізгеніміз былай тұрсын, өзіндік құқықтық жүйесі, экономикасы, саяси жүйесі бар өзге елдермен қабырғамыз да, тереземіз де тең мемлекет болғанымыз белгілі. Енді ел бейнесі айқын анықталып, өрлеу сатысына жеткен тұста, кеңесшіл идеологияның шеңберінен айырылып, барлық жағдайды жан-жақты зерттеуге болатын күн туды.
        
        МАЗМҰНЫ
ҚЫСҚАРТУЛАР МЕН БЕЛГІЛЕУЛЕР ..........................................................3
КІРІСПЕ ................................................................................................................ 4
* МОДЕРНИЗАЦИЯЛАНҒАН ЭКОНОМИКАСЫ БАР ДАМЫҒАН ЕЛДЕР ТӘЖІРИБЕСІНДЕ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
+ ... ... ... және ... Мемлекеттік басқарудың нысандары және олардың ерекшеліктері............
+ Дамыған елдердің мемлекеттік басқару жүйесінің әдістері мен модельдері...........................................................................................................
* ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ... ... ... ... ...
+ ... ... қалыптасу кезеңдерін талдау.............................
+ Қазақстан Республикасы - демократиялық, зайырлы, құқықтық, президенттік ... ... ... ... ... ... орталықсыздандыру және жергілікті өзін-өзін басқарудың даму ерекшеліктері......................................................................
* ҚАЗАҚСТАННЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ... ... ... ... ТАҒЫЛЫМДАРЫН ЕНГІЗУ АРҚЫЛЫ ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
+ Дамыған елдер тәжірибесіндегі жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... Мемлекеттік басқарудағы мелекеттік қызмет жүйесінде шетелдік тәжірибелерді қолдану модельдері..................................................................
ҚОРЫТЫНДЫ.......................................................................................................
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР..............................................................
ҚЫСҚАРТУЛАР МЕН БЕЛГІЛЕУЛЕР
ҚР - ... ... - ... ... ... - Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы
АҚШ - Америка Құрама Штаты
ГФР - ... ... ... - Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы
КСР - Кеңестік Социалистік Республика
ҚКСР - Қазақ ... ... ... - ... ... және ынтымақтастық ұйымы
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Өркенді де өршіл дамып келе жатқан қоғамның әрі қарай жоғарғы ... ... ... ... ұғымымен байланысты. Өйткені мемлекетті басқару - бұл мемлекеттік әкімшілік, атқарушылық, ... ... ... ... өз ... ... тәуелсіз мемлекет болып қалыптасқанына жиырма төрт жыл болды. Осы аталған жиырма төрт жыл ішінде егемендікке кол жеткізгеніміз былай тұрсын, ... ... ... ... ... ... бар өзге ... қабырғамыз да, тереземіз де тең мемлекет болғанымыз ... Енді ел ... ... ... ... сатысына жеткен тұста, кеңесшіл идеологияның шеңберінен айырылып, ... ... ... ... ... күн ... Бүгінгі таңда саяси жүйесі мығым қалыптасқан мемлекеттер қатарында болғандықтан, мемлекетіміздің ішкі құрылымын, ... ... ... зерттеп, оның мәндік-мазмұндық жағын айрықша көрсете білу - негізгі міндеттердің бірі болып табылады. ... ... ... ... ... ... біз ең ... оның қоғамда әрекет ететіндігін, онымен қандай да бір өзара қарым-қатынаста болатындығын, яғни ... ... ... бір ... ... және өз ... ... өзі де ықпал ете алатындығын ескереміз. Сондықтан да, қоғам мен мемлекеттің, оны жаңа түрде ... аса ... ... көмегімен болатын өзара қарым-қатынасының принциптері мен негіздерін ... ... ... ... туып ... уақытта Қазақстан өзінің мемлекеттік басқару жүйесін кең ... ... ... Бұл үрдіс өсіп өркендеген, ... және ... ... мемлекет құруға бағытталған кешенді іс-шараның құрамды бөлігі болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... басқарудың тиімділігін жылдам және бұлжытпай жоғарылату, орталық ... ... пен ... ... ... ... құру, құрамы биліктілігі мен қызметкерлердің іскерлік сапалығы негізінде ... ... ... ... ... мен ... тұтынушыға бейімделген мемлекеттік басқару жүйесін құру; мемлекет пен жеке ... ... ... ... ... мәселелерді талқыға ала отырып, еліміздің мемлекеттік басқару ... ... ... және ... ... мемлекеттік басқару жүйесінің қызметіне, тәжірибесіне жете талдау келтіріліп еліміздің басқару жүйесін ... ... ... ... кең ... ... жатқан реформалаудың нәтижесінде мемлекеттік биліктің орталық органдарының қызметтері мен ... және ... ... ... ... ... шешу жауапкершілігі мемлекеттік басқарудың жергілікті деңгейіне беру процесі, заманауи нарықтық экономиканың ... ... ... басқару жүйесінің қалыптасуына талдау қажеттігі туындады.
Бүгінгі таңда Қазақстан күрделі ... және ... ... ... ... ... ... үлгі болатын деңгейге көтерілді. Қазақстанның бәсекеге қабілетті елдердің көшбасшылығына ұмтылуы заңды құбылыс. Өйткені, қоғамдағы саяси тұрақтылық, демократияның дамуы оған мүмкіндік ... ... ... мемлекеттік басқару саласы күрделі құбылыс болғандықтан, Қазақстанның басқару саласын дамытуда шетелдік тәжірибеге сүйенуді қажет ... ... ... ел ... ... басқарудың ең тиімді жолдарын қарастыру маңызды рөл атқарады. Осы тұрғыда Қазақстан үшін
үлкен сабақ ... ... ... ... ... ... ... әлемдік қауымдастықта маңызды орынға ие болған, сондай-ақ саяси тұрақтылығын сақтап, ұлттық ерекшелігін жоғалтпаған ... ... ... ... ... алға ... ... Қазақстанға тиімді жолдарын енгізу қазіргі жағдайда ең қолайлы тенденциялардың бірі болып отыр.
Алайда, басқа елдердегi мемлекеттiк реттеу тәжiрибесiн оқып үйрену және ... ... ... - оны ... әлеуметтiк-экономикалық жағдайымызға өзгертпей көшiрiп алу емес. Бұл келесi объективтi сипаттағы ... ... ... ... ... басқа елдердегi саяси, табиғи-экономикалық, әлеуметтiк
демографиялық, этно-мәдени және тағы да ... ... ... ... ... Қазақстан жағдайында бiз ұлттық экономиканы құру
процесiндемiз және де әлемдiк экономикалық тарихта әкiмшiлiк - жоспарлық шаруашылықтан ... ... ... ... ... ... ел ... басқару жүйесi мен шаруашылықта негiзгi өзгерiстер белгiлi бiр
себептерге байланысты тиiстi негiздеусiз жүргiзiледi және "революциялық" көрiнiс ... ал ... ... ... ... ... ... эволюциялық даму "нәтижесi" болып табылады.
Бiрақ шет елдер тәжiрибесiн ғылыми қорытындылау қажеттiгi келесi жағдайлар бойынша ...
* ... ... ... ... мен ... ... түбiрiн анықтауға мүмкiндiк туады;
* екiншiден, мемлекеттік басқарудың жалпы заңдылықтарын анықтау
мүмкiндiгi артады және де бұл Қазақстан жағдайында мемлекеттiк ... ... ... ... жасайды;
* үшiншiден, мұндай толықтыру мемлекеттiк реттеудiң нәтижелерiн
салыстырып талдауға мүмкiндiк бередi және де ... ... ... ... ... мемлекеттің ішкі жағдайларын ескере отырып, реформаларды дұрыс жолмен жүргiзуге мүмкiндiк бередi.
Диплом ... ... ... ... елдер, олардың ішкі мемлекеттік құрылысы, сонымен бірге бұл елдердің мемлекеттік басқару жүйесіндегі іс-әрекеттері мен бағыттары, мемлекеттің ішкісаяси ... ... ... ... ... ... механизмдерін жетілдіру жолдарын зерттеу болып табылады.
Диплом жұмысының міндеттері:
* ... ... ... ... даму перспективаларын талдау;
* аталмыш елдердің мемлекеттік басқару жүйесі механизмдері,ерекше-
ліктерін зерттеу;
* ... ... ... ... ... ... ... енгізу жолдарын қарастыра отырып ұсыныстар даярлау.
Зерттеу объектісі ретінде Қазақстан Республикасы мен әлемнің озық елдерінің мемлекеттік басқару жүйесінің қалыптасуы мен ... ... және ... ... ... және олардың даму жолындағы мәселелері туралы отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріндегі іргелі және қолданбалы тұжырымдамалары, ... ... ... ҚР ... ... ... ... Қазақстан халқына жолдаулары қарастырылды. Дипломдық жұмыстағы негізгі материалдар ғылыми кітаптардан, статистикалық басылымдардан, нақты мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Жұмыстағы негізгі ілімдік қағидалар мен қорытындылардыдемократиялық нысандағы мемлекет үшін мемлекеттік билік пен халықтың ... ... ... аппаратты нығайтуға жағдай жасау үшін мемлекеттік басқару қызметінің мемлекеттік және аймақтың ... мен ... ... ... ... ... ... жұмыстың құрылымы кіріспеден, үш тараудан, қорытынды, және пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 МОДЕРНИЗАЦИЯЛАНҒАН ЭКОНОМИКАСЫ БАР ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Мемлекеттік басқарудың түсінігі және маңыздылығы
Басқару - ... ... ... жүйелердің белгіленген құрылымын сақтау үшін, олардың қызмет ету режимін көтермелеу үшін ... ... ... ... ... немесе функция[1]. Мемлекеттік басқару дегеніміз - мемлекеттің адамдар, қоғам және олардың жеке өміріне ... оны ... және ... ... және ... арқылы оларды бірыңғай тәртіпке келтіру [2].
Мемлекеттік басқару - бұл тек қана ... ... ... ғана ... ... ... бұл ғылым және оқу курсы. Ғылым ретінде мемлекеттік басқару институттарын, органдарды, құбылыстарды, тәсілдерді, процестерді зерттейді, олардың жақсы-жаман жақтарын анықтап ... ... ... басты міндеті - тұлғаның, ұжымның, ... пен ... ... ... және ... ... реттеумен жөнге салу, мемлекеттік билікті қолдану арқылы ... ... ... ... ... табылады[3].
Мемлекеттік басқаруды қоғамдық даму институты ретінде мемлекеттік басқару туралы білім, тәжірибе, түрлі эксперименттердің нәтижелері, теориялар, құқықтық нормативтік база, адам ... ... ... ... ... ... жүйелер арқылы жүзеге асады. Олар 3 логика-лық жүйе арқылы түсіндіріледі:
* Мемлекеттік басқару субъектісі ... + ... ... жүйе (халық, саясат,экономикалық-әлеуметтік, табиғат). Бұл жүйе 2 элемент- ті біріктіреді:
а) мемлекеттің өзінің ұйымдастырылуы мен жұмыс істеуін;
ә) мемлекеттік басқару субъектілерімен ... ... ... ... ... ... ... элементтері бар жүйесі: табиғат - ... - ... ... - ... - ... - ... ... басқару - субъективтік құбылыс. Басқару процесін жүзеге асыру үшін басқару субъекті адамдар санасының нәтижесі болатын ... ... ... ... ... ұйымдастыру, нормативтік ресурстар,идеялар, үлгілер, сараптамалық бағалар, басқару ықпалы бар ше-шімдер, басқару процесіне қатыушылардың әрекеттері, басқарудың субъек-тивтік ... ... ... бірнеше түрлері бар. Басқаруда олардың түрле-ріне тоқталмас бұрын мемлекеттік басқару түрлеріне анықтама берер болсақ, мемлекеттік басқару ... ... - ... ... қолданы-латын құралдар мен әдістерінің жиыны:
* Орталықпен аймақтардың ... ... ... ... (бұйрық) жән координациялық (ұсыныс) басқару.
* Меншік нысандарын пайдалану бойынша: республикалық, коммуналдық, жеке.
* Басқарылатын объектіге жасалатын ықпалына қарай: салалық және ... ... ... ... ... ... қарай: стратегиялық, оперативтік, тактикалық басқару.
* Мемлекеттік басқаруда қолданылатын әдістерге қарай: әкімшілік және экономикалық [4].
Мемлекет - қоғaмның сaяси ... ... ... ... ортaқ істерді бaсқaруғa бaғыттaлғaн aрнaулы aппaрaты болaды. ... ... ... ... тән. Ең ... ... өз билігі тaрaтылaтын белгілі бір aумaқпен ... ... мәні және ... ... ... ... формaсы aнықтaлaды. Мемлекет формaсын үш элемент сипaттaйды: бaсқaру формaсы, мемлекеттік құрылыс формaсы және ... ... ... ... деп сол немесе бaсқa мемлекетте биліктің ... ... құру және ... ... Мемлекет бaсқaру формaсы бойыншa ... және ... ... ... ... ... ... - мемлекетің дaрa бaсшысының қолынa жинaқтaлғaн. ... ... ... ... сaйлaнбaлы болып тaбылaды және белгілі бір мерзімге құрылaды. Егер ... ... және ... болaтын болсa, aл республикaлaр пaрлaменттік және президенттік болып ... ... ... ... ... ... aрaлaс формaлaрының болaтынын дa aйтa ... ... ... ... ... және жaртылaй пaрлaменттік республикa. Мемлекеттік құрылыс ... ... ... құрылымынaн, мемлекет және оның ... ... ... ... ... ... формaсынa қaрaй мемлекеттер біртұтaс және ... ... ... ... - өз ... ... - мемлекеттің құрылымдaр жоқ ... ... ... ... Федерaтивтік - өз құрaмындa бaсқa дa ұлттық - мемлекеттік құрылымдaры бaр ... ... (AҚШ, ... Федерaциясы). Конфедерaция - өз тәуелсіздігін толықтaй сaқтaғaн, белгілі бір мaқсaтқa жету үшін ... ... ... ... ... ... режим деп мемлекеттік билікті жүзеге aсырудың тәсілдері, құрaлдaры және ... ... ... ... ... режиміне сәйкес олaрды демокрaтиялық және aнтидемокрaтиялық (тотaлитaрлық) деп ... ... ... режим билік жүргізудің либерaлдық әдісімен, құқықпен қaмтaмaсыз етудің нaқтылы жүйесінің және ... ... ... ... ... ... ... сипaттaлaды. Aнтидемокрaтиялық режимге тотaлитaрлық және ... ... ... күш ... әдістерін пaйдaлaнaды, өте күшті жaзaлaушы оргaндaрдың болуымен және ... ... мен ... ... ... ... ... этaтистік және құқықтық мемлекеттерге жіктеу де aйрықшa нaзaр ... ... ... ... ... мемлекеттің құқыққa қaтынaсы негіз болaды. Aкaдемик М.Т.Бaймaхaновтың ... ... ... ... ... ... имперaтивтік әдістерімен сипaттaлaтын мемлекеттерді жaтқызу керек. Ол ... ... ... ... және т.б. ... мен ... олaрдың мемлекетке қaтысты aвтономиялығы жоққa тән болып келеді. Этaтистікке тотaлитaрлық және ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттер мемлекеттік бaсқaруды құқықтың ... ... ... ... ... ... және мүдделерін қaмтaмaсыз ету және оғaн ... болу ... ... aлaды (сурет 1).
Этaтистік және құқықтық мемлекеттермен бірге aрaлық ... ... бaр, ... ... ... ... ... де сипaттaры тән[5].
МЕМЛЕКЕТ НЫСАНЫ
Басқару нысаны-мемлекеттік ... ... ... ... құрылым нысаны-мемлекеттің әкімшілік-аумақтық және ұлттық бөлінісі
Саяси режим-саяси билікті жүзеге асырудың тәсілдері мен әдістерінің ... 1 - ... ... ... ... ... әлеуметтік тaғaйындaлуы, сипaты және оның ... ... ... ... ... ... Мемлекет функциялaры деп оның ... ... ... ... ... дәстүрлі түрде ішкі және сыртқы болып бөлінеді. Ішкі функциялaр - ... ел ... ... қызметінің бaсты бaғыттaры. Сыртқы функциялaр мемлекеттің сыртқы ... ... және оның бaсқa ... ... ... ... Мемлекеттің төмендегідей ішкі функциялaрын aтaп өтуге ... ... ... ... қорғaу, құқық тәртібін, aдaм және ... ... мен ... ... ... ету функциялaры, экологиялық және мәдени ... ... ... ... ... ... ел қорғaнысы, бaсқa мемлекеттермен қaрым-қaтынaс жaсaу, ... пен ... ... ... ... ішкі ... қоғaмның ішкі өмірінің ірі сaлaлaрынa мемлекеттік ықпaл ету немесе мемлекеттік бaсқaру бaғыттaрын жaтқызуғa болaды.Мемлекеттің ішкі функциялaрынa сондaй-aқ мынa ... де ... ... бұл ... ... - хaлықтың aрaсындa мемлекеттің сaясaтын түсіндіру, осы ... ... ... қолдaуы мен мaқұлдaуын қaмтaмaсыз ету, бұқaрaлық aқпaрaт құрaлдaрын, ғылыми-білім беру, мәдени aғaрту және мекемелердің, бaсқa дa идеологиялық бaғытын aтaлғaн ... ... ... ... aзaмaттaр сaнaсының үкімет сaясaтын қолдaуғa немесе оғaн aдaлдыққa негізделуіне және оппозициялық-сыни идеялaрды кaбылдaмaуьшa (немесе тіпті шaмaлы ғaнa қaбылдaуынаa) мүдделі. Әдетте, ... ... ... ... мaқсaттaрғa қол жеткізу жолындa кaржы aлмaйды, оны жүзеге ... ... ... құрaды, ниеттес және рухы жaқын мемлекеттік емес құрылымдaр қызметін қолдaйды;
* қорғaушы, бұл функция ... ... ... мен ... және қоғaмдық қaуіпсіздікті, зaңдылықты, құқық тәртібін, aзaмaттaрдьң құқықтaры мен ... ... ету, ... және ұлтaрaлық келісім мен тұрaқтылықты реттеу, қылмыспен және құқық бұзушылықпен күрес мемлекет жaрлығьн ... ... ... ... ... қол ... ... шешуге бaғыттaлғaн. Мемлекет сот, құқық қорғaу оргaндaрының және осы ... ... ... ... ... ... ұйымдaстыру-мәжбүрлеу жүйесін құрaды, олaрдың қызметін қaржылaндырaды, оның тиімділігін aрттыру шaрaлaрьн (нормaтивті реттеу, бaкылaу және оперaтивті бaсқaру ... ... оның ... үшін ... және aшық ... ... ... қaжеттілігіне қaрaй үкіметтік емес құқық қорғaу ұйымдaрының жұмысын қолдaп отырaды;
* экологиялық, бұл функция aйнaлaдaғы ортaны корғaуды,тaбиғaтбaйлық- тaрын сaқтaуды мемлекет тaрaпынaн ... ... ... ... кезеңде мемлекет ғылыми-техникaлық прогресті жедел дaмытудaн және ... ... бaсқa дa ... ... ... төніп тұрғaн қaуіпті ескеріп, олaрдың зaрдaптaрьш болдырмaуғa, лaстaушы көздерді жоюғa, aйнaлaдaғы ортaғa ... ... бaсқa дa ... ... ... Ол ... өмірге aрaлaсушылaрдың бaрлығынaн дa жaнуaрлaр мен өсімдіктер дүниесін, aтмосферaлық aуaны, бaсқa дa тaбиғaт ресурстaрын ... дa ... ... тaлaп ете ... ... тепе-тендігінің бұзылмaуын қaдaғaлaйды, aйнaлaдaғы ортaны қорғaуғa бaйлaнысты жaлпымемлекеттік және aймaқтық бaғдaрлaмaлaрды жaсaп, жүзеге aсырaды. Қaзaқстaндa осы жүйені бaсқaрaтын және ... ... ... ... ... тaбиғaт ресурстaры және aйнaлaдaғы ортaны қорғaу министрлігі aрнaйы құрылды. Бүгінде aдaмзaтқa экологиялық қaтер қaупі төніп ...... ... оны жоюғa күш-мүмкіндігі жете бермейтіндіктен, бұл бaғыттa бірнеше мемлекеттердің қызметін үйлестіру кaжеттігі туaды. ... ... ... ... (БҰҰ және бaсқa дa ... ... шеңберінде) және мемлекетaрaлық бaғдaрлaмaлaр жaсaу, сонымен бірге бірқaтaр мемлекеттердің келісімімен жүргізілетін ... ... ... кең өріс ... функциялaр хaлықaрaлық қaтынaстaр сaлaсынa қaтысты және оның
сыртқы сaяси міндеттерін шешуді қaмтaмaсыз ететін мемлекет қызметінің бaғыттaрын қaмтиды. Ішкі ... ... олaр, ... ... тaнытa aлмaйды; керісінше, aқыр соңындa біріншісінен туындaйды, олaрдың тaбысты жүзеге aсырылуы үшін қолaйлы жaғдaйлaр жaсaуғa ... ... ... ... ішінде елдің қорғaныс функциясы мaңызды орын aлaды. Оның мaқсaты бaсқa мемлекеттердің тaрaпынaн болaтын қaуіп пен олaрдың aгрессиялық ... ... тұру және ... ... ... ... потенциaлды құру және бaйыту. Қорғaныс функциясы бейбіт уaқыттa және соғыс кезеңінде әр ... ... ... ... ... ... қaрсы дaйындық, әскери күш пен жaуынгерлік техникaны ... aлa ... және ... ... ... ... күрестің бaрлық түрлерін меңгеруі турaлы болсa, екінші ... -- ... және оның ... қaрсылaстaрымен жaуынгерлік шaйқaстaр мен бaсқa дa оперaциялaрғa шын мәнінде қaтысуы[5].
Aлaйдa, қaндaй жaғдaйдa болсa дa мемлекет aтaлғaн ... ... ... ... ... министрлігі бaсқaрaтын кең тaрмaқты оргaндaр жүйесін құрaды, aрмияны және қaрулы күштің бaсқa дa түрлерін ұстaйды, ... ... және ... жұмыс істеуінің тәртібін aнықтaйды, әскери қызметке шaқырылaтын aзaмaттaрдың құқыктaры мен ... ... ... ... мен ... өзaрa ... ... бекітеді, aрмияны жaңa қaру-жaрaқпен және техникaмен жaбдықтaндырумен, оны aзық-түлікпен, киім-кешекпен, мaтериaлдық-ұйымдaстыру құрaлдaрымен қaмтaмaсыз етумен aйнaлысaды.
Мемлекеттің бaсқa бір ... ... -- ... ... бaсқa мемлекеттермен қaтынaсты жөндеу функциясының дa мәні зор. Мұндaй қaтынaстaр ... ... ... ... ондa ... ... субъекті және пaртнер ретінде қaлыптaсуғa мүмкіңдік береді. Олaрдың нысaны әр түрлі -- дипломaтиялык қaтынaстaр, ... ... ... ... ... ... ... aрaсындaғы қaтынaстaрғa ресми сипaт пен жaрия мәртебе беретін ... ... ... роль ... Олaрдың шеңберінде мемлекеттер aрaсындa сaяси, сaудa-экономикaлық, ғылыми-техникaлық, мәдени және бaсқa дa бaйлaныстaр нығaйып, ... ... ... өзaрa ... ... шешіледі. Белгілі бір жaғдaйлaрдa (екі жaқтың дa ұмтылысы мен пaйдaсы болғaн кезде) мемлекетaрaлық қaтынaстaр тығыз ... пен өзaрa ... ... aйнaлуы мүмкін, ол жaсaлaтын келісім-шaрттaрдaн (мысaлы, достық, ынтымaқтaстық жөне өзaрa көмек турaлы келісімдер), сондaй-aқ олaрдың үкіметінің міндеттемелерін сaқтaуынa ... ... ... ... өзaрa қолдaудaн, aтaлғaн мемлекеттердің сыртқы сaяси aкциялaрын үйлестіруден көрініс тaбaды.
Қaрaлып отырғaн функцияны ... ... ... ... қaтaр ... ... ... aрнaулы (сырқты істер министрлігі мен оның қaрaуындaғы көптеген құрылымдaр) оргaндaр дa ... ... ... ішкі ... ... ... ... жүйесімен егжей-тегжейлі реттелген(1.2 сурет)[5].
Қaзaқстaн Республикaсының ... ... ... ... және ... ... ену функциясын жaтқызуғa болaды. Өйткені, Қaзaқстaн Республикaсы егемендік пен тәуелсіздікті ... aлғaн жaс ... ... ... және ... ... ... қaмтитын мемлекеттің экономикaлық функциясы жетекші орындaрдың бірін aлaды. ... ... ... ... ... және өрісі түрлі мемлекеттерде әр түрлі болaды. Aлaйдa қaндaй жaғдaйдa дa мемлекет мынa ... ... ... ете aлaды ... әдетте, ықпaл етеді де:
1) экономикaны дaмытудың дара жолын тaндaу (мысaлы, нaрықтық, директивaлық-жоспaрлы немесе ... ... ...
2) ... ... дәрежесі, оның жетекші сaлaлaрын ынтaлaндыру және қолдaу;
3) экономикaлық дaмудың неғұрлым перспективaлы бaғыттaры үшін ... ... ...
4) жеке меншіктің түрлі нысaндaры мен шaруaшылық кызметінің түрлі субъектілерінің мәртебесін aнықтaу;
5) ... ... ... ... ... ... құрaлдaры, несие беру, зaем беру, инвестициялық сaясaт) пaйдaлaну.
Сaлық сaясaты экономикaлық функцияның aйрықшa компоненті ... ... ... ... бюджетінің құрaлуы, мемлекеттің кірістері мен шығыстaрының бaлaнстaлуы осығaн тікелей бaйлaнысты[7].
Мемлекеттік бaсқaрудың өзіне ғaнa тән ерекшеліктері оны бaсқa ... ... ... ... ерекшеліктер үшеу. Мемлекеттік бaсқaрудa, осы aтaлғaн бaсқaру түрін жүзеге aсырaтын оның субъектісі - мемлекет. Мемлекет aнықтaмaлaрының aйырмaшылығынa және оның көп ... ... ... қaрaмaстaн бaрлық зерттеуші-ғaлымдaр бір aуыздaн ондa шоғырлaнғaн билік күшін aтaп өтеді.
МЕМЛЕКЕТТІҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ - БҰЛ ОНЫҢ МӘНІ МЕН ... ... ... ... ... ... ТОПТАСТЫРЫЛУЫ
ІШКІ
СЫРТҚЫ
ТАРАЛУ АЯСЫ БОЙЫНША
МАҚСАТТЫЛЫҒЫ БОЙЫНША
НЕГІЗГІ
НЕГІЗГІ ЕМЕС
ӘРЕКЕТ ЕТУ УАҚЫТТЫЛЫҒЫНА БАЙЛАНЫСТЫ
ТҰРАҚТЫ
УАҚЫТША
Сурет -1.2 Мемлекеттік басқарудың функциялары
Мысaлы М.Вебер: - деп ... ... ... ... ... болуын қaмтaмaсыз ететін және оғaн мәжбүрлеу aрқылы қол жеткізетін мемлекеттік құрылым турaлы пікір қaлыптaсты. Қaзіргі зaмaнғы философиялык ... ... . ... ... мемлекет болып тaбылaтындығы дa, оның қоғaмдық құрылымдaрдaн aйырмaшылығы дa сол, ондa aдaмдaрғa қaтысты мемлекетгік ... ... және ол ... ... ...... өзaрa ... білдіреді, оның процесі кезінде aдaмдaр мaтериaлдық, aқпaрaттық және бaсқa ... өз ... ... күш ... aрқылы бaсқaлaрдың үстемдігін, сондaй-aқ мaқсaтты, нормaтивті нұсқaулaрды мойындaйды, солaрдың тaлaптaрынa сaй іс-әрекеттер жaсaйды [5,7].
Мемлекеттік бaсқaрудың екінші ерекшелігі - оның бaрлық ... ... одaн тыс, ... ... сaясaтын жүргізу шеңберінде бaсқa aдaмдaрдың қоғaмынa тaрaлуы. Көп жaғдaйдa бұл тезис мемлекет aдaмдaрдың бaрлық іс-әрекеттеріне aрaлaсaды. Мемлекет пен қоғaмның өзaрa ... ... ... ... қоғaмдық іс-әрекеттеріне еркіндік, өзін-өзі бaскaру, дербестік тән екендігін көрсетеді. Бірaқ осы ... ... ... ... шегі қоғaмдық институттaрмен қaтaр мемлекетпен де aнықтaлaды. Тек мемлекет қaнa aдaмдaрдың қоғaм ... ... ... ... негізгі жaлпы ережелерін зaңдaр aрқылы белгілейді және олaрды қaтaң сaқтaуды ... ... ... ... ... Көп ... мемлекет міндетті түрде еркіндікке қaрсы түрaды және бaскaру тек қaнa шектеулер, тыйым сaлу, жaзaлaу aлып келеді деп сaнaлaды[7].Сонымен қaтaр мемлекет ... ... ...... қоғaм мемлекеттен еркін болсa, соғүрлым aдaмдaрғa дa жaқсы болaды және қоғaмдық проблемaлaр тез шешімін тaбaды. Қоғaм, aдaмдaр мемлекетке қaрсы ... ... ... ... үшін ... ... ... мемлекетпен бірге, соның көмегімен қол жеткізген жөн. Болaшaқтa дa мемлекеттік бaсқaру өзінің ... ... әсер ету ... сaқтaй aлaды деп үйғaруғa негіз бaр. Бірaқ оның әсерінің aуқымы, терең тaмыр жaю, сипaты мен мaзмүны бүкіл ... дaму ... қaрaй ... ... ... ... бірге ол өзінің ұйымдaстырушылық, реттеушілік және мaқсaтты бaғыттaлғaн әсерін тигізетін процестермен, құбылыстaрмен, ... өзaрa ... ... ... [8].
Мемлекеттік бaсқaрудың өзіне тән үшінші ерекшелігі. Мемлекет күрделі және көпқырлы қоғaмдық ... болa ... және ... ... ... ... жүйелілік сипaт береді. Бaсқaрудың бaсқa түрлеріне қaрaғaндa ... ... бұл ... ... ... Ондa ... aдaм ... мемлекеттік оргaндaр және бaсқa құрылымдaр, aл құрылымдaрдa лaуaзымды тұлғaлaр жұмылдырылғaн.
Мемлекеттік бaсқaрудa әр түрлі мaтериaлдық, қaржылық және ... ... мен ... ... қолдaнылaды. Ол бaсқaрушылық шешімдер мен ұйымдaстырушылық aмaлдaрдaн ... Егер ... ... тұлғa өзінің қызметін Крылов мысaлындaғыдaй сияқты aтқaрсa, осындaй бaсқaрудың нәтижесінде қоғaмдa қaндaй бейберекет орнaйтынын елестету қиын емес. Сол себепті ... ... үшін ... ... ... ... ие ... Осы ерекшелік қaнa оғaн кaжетті келісімділікті, үйлесімділікті, белгілі ... ... ... мемлекеттік бaсқaруды былaй деп aнықтaуғa болaды: мемлекеттік бaскaру - бұл мемлекеттің aдaмдaрдың қоғaмдық ... ... ... ... ... кaйтa құру ... ... билік күшіне сүйене отырып прaктикaлық, ұйымдaстырушылық және реттеушілік әсері [2].Әрине, күрделі қоғaмдық құбылыстың кез келген aнықтaмaсы шaртты сипaтқa ие және ... ... ... ... ... ... элементтердің енбей қaлуы мүмкін. Мемлекеттік бaсқaрудың ұсынылып отырғaн aнықтaмaсының ... оның ... ... ... ... бaсқaрушы әсерді қaбылдaйтын aдaмдaрдың қоғaмдық өмірін, мемлекет пен қоғaмды бaйлaныстырaтын бaсқaру әсерін біріктіруінде. [9]
Мемлекеттік бaсқaрудын объектісі мен ... - бұл ... ... ... ... ... ... бірі болып тaбылaды. Оны шешу - мемлекеттік бaсқaрудaғы субъект пен объект қaтынaстaрын ... және ... ... сипaтын қaмтaмaсыз етуге мүмкіндік береді. Бaсқaру субъектісі - мемлекет, aл объектісі - ... ... ... ... - билікті жүзеге асыруға және қоғамдық процестер мен мемлекеттің жеке қызметін тікелей басқаруға конституциялық өкілеттігі бар ... ... ... ... күші мен ... ... қоғамның еркіне сүйене отырьш, олар әр түрлі деңгейдегі мемлекеттік шешімдерді әзірлейді және қабылдайды, олардың орындалуын ұйымдастырады жәле ... ... ... мен ... ... ... ... құрамында бола отырып, мемлекеттік институттар жүзеге асыратын болжамдар мен ... ... ... ... әзірлеуге қатысады. Көптеген негіздемелер бойынша бөлінетін саяси басшылық пен әкімшілік басқару институттары мемлекеттік басқару субъектілері больш табылады.
Мемлекеттік басқару субъектілері: ... ... түрі ... 2) ... пен ... ұйьмдастыру деңгейіне карай; 3)қызмет саласына қарай; 4)басқару объектісіне әсер ету сипаты мен мақсатына; 5) құрамына қарай бөлінеді[9].
Мемлекеттік ... түрі ... - бұл заң ... ... және сот ... ... ... әрқайсысы басқару жүйесінде белгілі бір функцияларды орындайды. Өкілетті органдардың заңдарды әзірлеуі мен қабылдауы мемлекеттік басқару жүйесіндегі ... ... ... Заң ... ... ... және ... қызмет пен қоғам мүшелеренің арасындағы, олардың мемлекетпен өзара қарым-қатынастарьн ... ... ... билік субъектісі билік жүргізу функциясын басқарушылық ісәрекетпен үйлестіреді. Оның ... ... ... ... шаруашылық қызметті, халыққа білім беруді, ғылымды, денсаулық сақтауды, мәдениетті және тағы басқа салаларға әкімшілік басқару мен ... ... ... ... ... ... субъектісі басқару процесінің ажырамас элементі больш табылатын сотта іс ... ... әділ сот ... ... асырады [10].
Мемлекеттік билік
Сот билігі
Өкілетті орган
Атқарушы билік
Сурет 1.3 Мемлекеттік билік тармақтары
1.2 Мемлекеттік басқарудың нысандары және олардың ерекшеліктері
Мемлекетті дұрыс басқарудың үш ... бар: ... ... ... ... ... және Полития, ал бұрыс нысанда тирания, олигархия, ... ... ең ... ... ... ... деп түсіндірді.
Полития көпшіліктің мақсатын көздеп мемлекетті басқарады. Аристотельдің ойлауынша, полития олигархия мен демократияның өзіне жақсы жағын ... ... ... орташа нысаны. Мемлекет ортанғы азаматтардан тұрса, ол ең жоғарғы дәрежедегі мемлекеттік қатарға жатады.
Тирания - [ гр. tyrannia ] - ... ... ... күш қолдану арқылы орнатылған, тиранның бір өзі билеп-төстеуіне негізделген билік және басқару түрі. Тирания б.д.д. VII-VI ... ... ... мен ... келе жатқан демос арасындағы күрес нәтижесінде пайда болды. Тиран қоғамның қалыпты өмір сүруі үшін бір-бірімен бітіспес қайшылықтағы күштерді ымыраластыру қажеттігінен ... ... ... әлеуметтік және саяси, қоғамдық реформалары демостың жағдайын түзеуге, жақсартуға бағытталды. Қазіргі қолданыстағы ... ... ... ... ... ... басқаруды білдіреді [11].
Олигархия (гр. olіgarchіa - шағын топтың билігі, olіgas - шағын және arche - ... ... -- ... бір ... ... басында байлар отыратын мемлекеттік құрылыс; кішігірім бай адамдар тобының билігі. Бұл жағдайда мемлекет билігі ... ... ... аз ғана топтың қолында болады. Сондай-ақ ірі меншік иелері экономика билікке ғана емес, үлкен саяси ... да ие ... [12] ... деп ... ... өзін де атайды. Тарихта алғаш рет олигархия термині ежелгі грек авторларының (Аристотель, Полибий) еңбектерінде сол ... ... ... ... ... ... ... құрылысын сипаттау үшін қолданылған [13].
Мемлекеттерді қолданыстағы саяси режимі -- мемлекеттік билікті жүзеге асыру әдістері мен тәсілдерінің, құралдарыньң ... ... ... ... ... зор. ... режим мемлекеттік биліктің бүкіл бітім болмысын қамтып ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік билікгі жүзеге асыру барысында қолданатын әдістері мен тәсілдерінің жиынтығын ... Ол ... ... және ... - саяси ортада болатын маңызды процестер мен өзгерістерге жьлдам икемделетін мемлекет ... ... ... ... ... ... ... мемлекет нысанына айтарлықтай жеке сипат береді. Ол ... ... ... ... бөлігі ретінде тек мемлекеттің ғана емес, сонымен қатар қоғамның саяси жүйесінің барлық басқа элементтерін қамтиды.
Кез келген елдегі режимнің ... әр ... ... әсер ... ... ... маңызды болып табылатындар: мемлекеттік билік, басқару, әділ сот ... ... ... мен тәртібі, әр түрлі мемлекеттік органдар арасында құзіреттерді бөлу тәртібі және олардың өзара қарым-қатынас орнату сипаты; азаматтардың ... мен ... ... ... ... ... және ... істерді шешудегі құқықтың рөлі; әскердің, полицияның, барлаудьң және осыларға ұқсас басқа да ... орны және ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және қоғамдық - саяси өмірге нақты қатысу дәрежесі; қоғамда пайда болатын әлеуметтік және ... ... ... ... ... [12,13].
Билік басындағы жіктердің немесе таптардың, атап айтқанда буржуазияның [14]. Әр түрлі елдерде мемлекеттік ... ... ... осы ... қайсысы қолданыста болатындығына байланысты саяси режимдердің тарихта бірнеше түрі белгілі, атап айтқанда, авторитарлык, тотаритарлық, демократиялық.
Авторитарлық режимде мемлекеттік билік күш ... ... әр ... ... қатаң бақылауға алу, азаматтардың бостандығына шек қою әдістері арқылы жүзеге ... ... ... азаматтардың құқықтары мен саяси бостандықтарын жою немесе шек қоюмен, оппозициялық партиялардың және ... ... ... тыйым салумен, сайланбалы мемлекеттік органдар рөлін шектеумен және атқарушы-өкілді органдардың құзіретін мейлінше кенейтумен, мемлекет басшысының ... ... ... ... билік өкілеттігінің шоғырлануымен, парламенттің және басқа да мемлекетгік билік органдарының рөлін тек формалдық институттар жағдайына жеткізумен ... ... аса ... ... ... ... ... Фашистік режим авторитарлық режимнің соңғы нысаны ретінде XX ... 30-40 жж. ... ... ... ... кұқықтар мен бостандықтарды толықтай жойып, барлық оппозициялық ұйымдар мен мекемелерді құртып жіберді, басқарудың террорристік әдістерін алдыңды орынға қойып, оны ... ... ... ... әлеуметтік негізін билік пен байлықты аңсаған буржуазия, орта буржуазия және жұмысшы таппен шаруалардың алданған тобы құрады. Фашистік режимнің пайда ... ... ... ... ... үстеп таптың саяси билігінің дағдарысқа ұшырауының, басқарушы элитаның өз үстемдігін тек либералды-демократиялық әдістермен қамтамасыз ете алмауының айқын бейнесі болып ... Ол ... ... ... ... туындағандықтан террористік әдістерді кеңінен қолдануға мәжбүр болды. Бұған мысал ретінде ... ... ... ... мен ... болған фашистік режимдерді атауға болады. Бұл елдердегі фашистік режимдерге тән ... ... ... ... ... ... ... қорғау жөніндегі әлеуметтік және саяси жағдаймен ұштастыру; бұқаралық ақпарат ... ... ... мен антисемитизмді орнату;халыққа қарсы жүргізіліп жатқан саясатты оларға ... ... ... ... ... ... ... жатқан саясатын қолдамайтындарды қуғынға ұшырату.
Либералды режимде мемлекеттік билік жеке адамның құқығы мен ... ... ... оны ... ... үшін ... барлық мүмкіншілігін қолданады. Бұл режим тек мемлекетке ғана байланысты емес себептерден көбінесе нақтылықтан гөрі саяси ұран ретінде ... ... Осы ... жағдайында биліктің қызметі бостандықты қамтамасыз етуге бағытталған десе де болады[15].
Демократиялық -- ... ... ... қатаң материалдық және процессуалды заң шеңберінде халықтың қалыптасқан ... ... ... асыру. Демократия - сөзі (гр. demos - халық және гр. kratos - билік) ... ... ... яғни ... ... деген мағынаны білдіреді. Әр жерде демократия әртүрлі рең алған. Олар ... ... ... деп түсінген: халықтың заң жүзінде мемлекеттік билікті басқаруы. Мұнда конституция билік халықтың қолында екендігіне ... ... ... ... ... өз ... ... арқылы тағайындап, өзгертіп отырады [16].
Демократия - теңдік болған жерде ғана болады. Мұнда ... ... - заң ... оны ... ... ... болады. Мұнда да қоғамның барлық саласында әділеттілік болуы тиіс. Демократияда сонымен қатар бостандық, еркіндік ... ... ... ... деп ... билігі, теңдік, құқық, әділдік, еркіндік принциптеріне негізделген мемлекеттік құрылысты айтады [15].
Демократиялық мемлекет - бүкіл ... ... ... ... таралған мемлекет үлгісі. Мемлекет демократизмі халықтың билікке ... ... ... заң ... атқарушы, сот билігіне бөлінуінен, саяси алуан түрліліктен, жергілікті өзін-өзі басқаруынан көрініс табады. Демократиялық мемлекеттің негізін халық билігі құрайды. Халықты ... ... ... иесі ретінде мойындау - халық егемендігінің белгісі. Халық егемендігі халықтың ешқандай әлеуметтік күштердің қысымынсыз, өз билігін олардан тәуелсіз, тек өз ... ... ... ... білдіреді. Халық егемендігі бөлінбейді, тек бір ғана субъектісі бар - халық. Осылайша, халық билігі биліктің бүкіл халыққа ... ... ... ... ... жағдайында билікті халық, яғни мемлекет азаматтары заңдылығын мойындап, ... ... ... ... ... ... қарай өкілетті және тікелей қатысу демократиясы түрлері анықталған. Өкілетті түрінде - халық ... тек ... ... болып табылатын, солардың атынан шешім қабылдап, олардың еркін білдіретін сайланбалы өкілетті өкілдер арқылы жүзеге асырылуы. Тікелей демократия - жалпы ... ... оның бір ... ... өз ... ... ... билігінің жоғарғы тікелей қатысуы референдум және сайлау арқылы жүзеге асырылады. Демократия саяси алуан түрлілік ... ... ... етеді. Саяси плюрализм халық билігінің тиімділігін арттырады. Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... білдіреді. Қазіргі кезде жергілікті өзін-өзі басқару органдары негізінде әртүрлі аумақтық бірліктің ... заң ... өз ... мен өз ... ... қоғамдық істердің маңызды бөлігін басқару құқы мен мүмкіндігін білдіреді [17].
Монархия (грек сөзі monarchial - ... ... - ... мемлекеттік биліктің нақты немесе формальді түрде бір басшының (монархтың) қолына шоғырлануы. Монархияның белгісі: мемлекетті басқаратын адамның билігі оған ... ... ... туыстарының қолынан көшуі. Сондықтан оның билігі - мұралық билік. Тақтың көшуінің екі әдісі бар: шығыс және ... ... ... тақ тек ер ... ғана ... Ал ... Еуропа мемлекеттерінде еркек адамдарға да, әйел адамдарға да беріле береді (Дания, Англия). Монархия озбырлық жолмен де көшуі мүмкін. ... ... ... Чандрагупта, Вильгельм Оранский. Англиядағы соңғы мемлекеттік төңкеріс патшаның қолынан билікті алғаны белгілі.
Монархияның көшуінің үшінші түрі ... ... ... ақсүйектердің тұқымдарынан сайланады (Малайзия). Тарихта екі монарх болған мемлекеттік басқару нысаны да орын алған ... ... ... ... ... басшысының билігі монархтың билігінен де күшті болды. Сонымен, монархтың билігі көбіне мұрагерлік ... ... ол ... ... ... ... ... алдында жауапты емес, ол мемлекеттің басшысы, құқықтың қайнар көзі, оның атынан сот, мемлекеттің ... ... ... ... ол әскерді басқарады, мемлекеттің атынан шарт құрады. Монархтың бірнеше жоғары аттары мен титулдары болады, оны жүзеге асыру, мемлекеттің ... ... ... ... 1660 ... ... цивилдік қағазбен парламент мұқтажына керек ақшаны беріп отыратын. Корольдердің сарайлары, киімдері, әскерлері ... ... ... ету ... болды. Корольді асырау мемлекетке өте ауыр болса да, көп мемлекеттер корольден және монархиядан басын тартқысы келмейді. ... ... ... - ... мұра ... ... ... өте күшті болмады. Бірақ 1997 жылы Англияның азаматтарынан Король Англияға керек пе? деп ... 66 ... ... да, ... де ... деп ... берді[18].
Монархия екіге бөлінеді - шексіз және шектелген монархиялар. Шексіз монархия - монархтың билігін басқа мемлекеттік ... ... ... бәрі ... қолында болады. Қазіргі кезде шексіз монархиялар өте сирек кездеседі (Бруней, Оман). Монархиялардың көбі шектелген монархияларға жатады. Бұл ... ... ... басқа бір органмен немесе заңмен шектеледі. Шектелген монархия шығыс мемлекеттерінде кездеседі, мысалы ... Жаңа ... ... ... ... монархия деп аталады. Оның екі түрі бар: дуалистік және парламенттік монархия. Дуалистік монархияда мемлекетті басқарған екі ... күші тең, ... ... ... ... оның ... кезеңінде бұрынғы корольдер биліктерінің жартысынан айырылды, оған біріншіден заң шығару билігі жатады. Парламенттік ... ... ... ... Қазір Еуропа мемлекеттерінің көбі осыған жатады: Бельгия, Норвегия, Швеция, Дания. Дуалистік монархияға тән ерекшелік - бұл ... пен ... ... ... биліктің ресми-құқықтық бөлінуі. Атқарушы билікті тікелей монархтың өзі жүзеге асырса, заң шығарушы билік іс жүзінде монархқа бағынатын парламенттің қолында ... ... ... ... ... екі ... күші тең, ... революциялар өткеннен кейін, оның бірінші кезеңінде бұрынғы корольдер биліктерінің жартысынан айырылды, оған біріншіден заң шығару билігі жатады. Мысалы, ... ... 1791 ... ... ... ... заң шығару билігін жоғалтты, ол Ұлттық жиналыстың қолына көшті. Бірақ оның қолында қалған билігі әлі күшті еді: ол ... өзі ... ... ... ... халқына қарсы шықты, сот қызметкерлерін, министрлерді және атқару билікті өзіне ... ... ... ... ... және ... таратуға құқығы болды. Сонымен, мемлекеттік билік екіге ... ... ... ... қорғады, ал король феодалдардың. Бірақ тарихи процесс объективтік түрінде парламентті ... ... де, ... ... бірінші Англияда құрылды. Даңқты революциядан кейін құқығы туралы Билль деген ... ... осы ... ... ... ... ... Қазір Еуропа мемлекеттерінің көбі осыған жатады: Бельгия, Норвегия, Швеция, Дания. Бұл мемлекеттерде монарх ... ... Ол ... келісімінсіз көп мәселелерді шеше алмайды. Парламенттің төменгі палатасына көп орын ... ... ... ... ... ... Сол партияның басшысы Премьер-министр болып тағайындалады. Премьер-министр кабинетін өзі ... ... оған тек ... ... ... корольдің алдында емес, парламенттің алдында жауапты. 1997 жылы Англияда консервативтік партия сайлауда лейбористерден жеңіліп, 18 жыл ... ... ... ... кетті. Парламент корольдің мұқтажына керек ақшаны бөледі, оның жеке өміріне де қатысады. Бірақ көп мемлекеттер монархтың құқықтарын шектесе де, бұл ... ... ... емес ... ... деп ... ... - мемлекеттің көркі, тұрақтылығы, сәні, ертеден келе жатқан әдет-ғұрыптары. Сондықтан кейбір мемлекеттер жойылған монархияларды ... ... ... ... ... 1975, ... Қазіргі Ресей, Грузия, Болгария, Румыния мемлекеттерінің патша тұқымдары тірі, ... ... ... ... ... ... пікірді білдірген адамдар және саяси партиялар да бар. ... ... ... ... ... ... ... және тұрақты саяси режимінің кепілдігі болып көрінеді. Монархтың өмірін реттейтін әдет-ғұрыптардың көбін халық ... ... ... ... ... ашу процедурасы, мемлекетке келген қонақтарды қарсы алу, мемлекеттің атынан мерекелерімен құттықтау, монарх сарайларының өмірін реттейтін әдеттер[18].
Республика (латын сөзі Republic - ... іс, ... - ... ... ... ... органдары не сайланады, не жалпыұлттық мекемелермен қалыптасады. Бұл билік формасының жаңа ... ... ... бар: ... және ... ... Парламенттік республика - мемлекеттік билікті ұйымдастырудағы саяси жүйеде парламент жетекші орынды алатын ... ... ... Парламенттік республикада атқарушы және сот билігінің органдары парламентпен сайланады немесе бекітіледі. Парламенттің үкіметті бақылау өкілеттілігі бар, ... ... ... ... ... ... үкіметтің ұжымдық жауапкершілігінің болуы болып табылады. Мұндай республикаларда президент мемлекеттің басшысы, оның биліктері өте аз ... ... ... Монғолия, Италия жатады.
Президенттік республикаларда (АҚШ, Бразилия, Аргентина т.б.) ол рөлді президенттің өзі ғана орындайды.Президенттік республиканың басты сипаты -- ... ... ... ... мен ... ... ... өкілеттіктері шоғырланады (мысалы, Аргентина, Боливия, АҚШ, Өзбекстан).Президенттік республиканың алғашқы тарихи әрі үлгілі түріАҚШ болып табылады. Бұл елде президенттік ... 1787 ... ... ... ... ... президент парламенттен тәуелсіз сайланады. Ол өзі үкіметті тағайындайды және оның жұмысын өзі басқарады. Бұл мемлекетте Парламент үкіметке сенімсіздік вотумын жариялай ... ал ... - ... ... ... ... заңдардың көмегімен Президент пен үкіметтің жұмыстарын шектеуге мүмкіншілігі бар. Президенттің өз жағынан, зағ шығарушы органның шешіміне ... ... ... құқығы бар.
Аралас республикада президент және парламент тікелей халықпен сайланады. Мемлекет басшысы Президент болады. Мемлекет ... ... ... ... ... құрып,оның шешімін бекітеді. Парламент Үкіметті жылдағы бюджетті бекіту жолымен тексеруге мүмкіндігі бар, оған қосымша Үкіметке сенімсіздік вотумын ... да ... ... ... ... үш түрлі негізгі формасы бар: унитарлық мемлекет, федеративтік мемлекет (федерация) және конфедерация. ... ... ... ... ... ... ... достастық, бірлестіктер.
Унитарлық мемлекет (фр. сөзі unitary, латын сөзі unites - бірлік, жалғыз деп аударылады) - ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі заманғы мемлекеттердің көпшілігі унитарлық болып табылады.Унитарлық бүкіл мемлекеттік ... ... ... жергілікті билік органдарына тікелей және жанама бақылауды пайымдайды.Мысалы, Қазақстанда әкімшілік-аумақтық құрылысы 14 облыстан тұрады, оларды Президент тағайындаған ... ... ... ... ... аудандарға, ауылдарға, селолар мен поселкілерге бөлінеді. Ал, ... ... ... мәслихат деп аталады, оған депутаттарды халық сайлайды. Жергілікті әкімшілік-аймақтық бөліністердің құқықтары тең.
Федеративтік мемлекет немесе ... ... сөзі ... - ... ... - бұл ... құрылымда федерация субъектілері белгілі бір саяси және заңдық жекелікке ие болып табылады. Федерация - бұл ... ... ... ... ... ... ... мемлекет. Құрама мемлекет - күрделі мемлекет, ол федерацияның мүшелерін біріктіреді. Мемлекеттік органдар екіге ... ... ... ... және ... ... жеке органдары. Федерацияның субъектілері өз ішкі істерін өздері ... ал ... ... ... ... ... ... билік болады. Федеративтік республика халықаралық құқықтың алдында тек бір ... ... ... Федерацияда конституция, астана, азаматтық, заңдар, сот және қаржы жүйесі бәрі екіге бөлінеді.
Конфедерация - ... ... қол қою ... ... мемлекетаралық одақ, оның мүшелері өзінің мемлекеттік егемендіктерін сақтайды. Конфедерацияны құрудағы басты мақсат ... ... ... ... ... әскери) қол жеткізу болып табылады. Конфедерация - ... бір ... жету үшін ... ... мемлекеттердің уақытша одағы.
Мемлекеттік құрылымның басқа нысандарымен салыстырғанда конфедерация ... ... де, ... бірі ... ... Ол толығымен өз дербестігін сақтайтын, жеке билік, басқару және әділ сот органдары бар мемлекеттердің бірлестігін немесе одағын білдіреді. Бірлескен іс-эрекетгерін ... үшін ... ... ... ... ... Бұл ... міндетгі түрде белгілі бір сфераларда қызмет атқарады және нақты саяси, экономикалық, әскери мақсаттарды көздейді. Конфедерация көбіне мемлекеттердің федерация құру ... ... буын ... қарастырылады. Мысалы, Швейцария - 1818-1848 жж. конфедерация болды, кейін ол конфедерация атауымен федерацияға айналды. Конфедерация белгілері ТМД-да да кездеседі.
1.3
Экономикасы дамыған ... ... ... құрылымына тоқталатын болсақ, Ұлыбритания-парламентарлық монархия. Ұлыбританияның бір тұтас конституциясы жоқ. Бірнеше ғасырлар бойы қалыптасқан ... ... ... ... сот прецеденті, келісімдер мен әділеттік право салалары жатады. Мемлекеттік ... - ... ... Корольдік билік-өмір бақи және атадан балаға қалатын мұра. Король атқару өкіметтің жоғарғы басшысы, сот ... ... ... ... ... қолбасшысы болып саналады, мемлекеттік англикан шіркеуін және Ұлыбритания елдері бірлестігін басқарады. Король билігі тек ... ... ... Іс ... ... ... мен ... бүтіндей үкіметтің министрлер кабинетінің қолында. Ұлыбританияның заң шығаратын өкіметі- екі палаталы ... ... ... ... палатасы және қауымдық палата).
Англияда (Ұлыбритания мен Солтүстік ... ... ... ... ... ... басшысы -- королева), Бельгияда (Бельгия корольдігі, мемлекет ... -- ... ... ... корольдігі, мемлекет басшысы -- монарх. 1972 жылы қаңтарда Маргрега II мемлекет басшысы болып сайланды), Испанияда (бұл елде ... ... ... ... ... -- ... ... (Норвегия корольдігі, мемлекет басшысы -- король), Канадада ... ... ... ... деп ... ... ол ... губернаторды өзі тағайындайды), Жапонияда (мемлекет пен халық бірлігі нышаны -- император), Люксембургте (Люксембург ұлы Герцоттығы, мемлекет ... - ұлы ... ... ... ... тоқталатын болсақ, жоғарыда айтылғандай, ол негізінен екі түрге ... ... және ... ... республиканың басты сипаты - президент қолына мемлекет басшысы мен атқару билігінің басшысы ... ... ... ... ... АҚШ, ... ... алғашқы тарихи, әрі үлгілі түріАҚШ болып табылады. Бұл елде президенттік институт 1787 жылғы Конституция негізінде енгізілген. АҚШ-тың мемлекеттік ... ... салу мен ... ... ... ... Бұл тыйым салу мен қарама-қайшылық принципі АҚШ конституциясының жобасын жасаушы авторлардың бірі Дж. ... ... ... ... ... түспеген бұл идея мемлекет басқару ісіндегі бірден-бір сәтті қадам болды. Заң шығарушы, атқарушы және сот ... ... ... ... әрі ... ... болып, әрбірі жеке алғанда қалған екеуімен шектеліп отыратын еді. "Бірінің ниетіне екінші бірі қарсы тұратын ниетті құруымыз кажет", - деп ... ... ... ... осы ... сөз әлі АҚШ ... мен ... альфа мен омега (яғни бас-аяғы) болып отыр. Мэдисон тыйым салу мен ... ... ... ... ... етушілікті болдырмайынша тетік енгізе білді. Сөйтіп тәуелсіз ... ... ... әрі ... де ... ... ... қатты бағынышты болмауы жағын да қарастыратын реттерді ойластырды.
Басқарудың аралас нысандары: басқарудың мұндай нысанында ... те және ... ... да ... болады. Осындай басқару нысанына ие Франция Республикасы. Бұл елдің Конституциясына сәйкес елдің жоғары лауазымды ... ... ... 1962 жылы ... ... ... енгізілген. Мемлекет басшысы тарапынан үкімет құрылады, әрі ел тек ... ... ғана ... ... Президент өкіметті басқаруды жүзеге асырады; Премьер-министр тек министрлер кеңесі қарайтын құжаттарды даярлауды қамтамасыз етеді.
Сол секілді басқарудың басқа да ... ... ... ... монархия және республика элементтерінің аралас түрі. Малайзия мемлекеті басшысы - ... 9 ... ... ... 5 жылға (Малайзия федерациясында 13 штат бар, оның 9-ын мұрагерлік жолмен сұлтандар басқарады. Бұл елдегі монархтың ... ... ... Агонг) сайланады. Монарх Парламент алдында жауапты премьер-министр мен министрлерді тағайындайды, Парламент екі ... ... ... (177 ... және сенаттан (58 мүшеден) тұрады. Өкілдік палатасына депутаттар тұрғандар тарапынан, ал сенаторлардың 26-сы (әр ... 2 ... ... ... ... ал ... ... басшысы тағайындайды. Монахтың парламентті таратуға, не өзі отставкаға кетуіне құқы бар.
Мемлекеттік құрылым нысандарына ... ... ... және ... ... ... тобына тоқталатын болсақ, унитарлық мемлекеттер қатарына: Бельгия, Греция, Эстония, Жапония, Польша, т.б. жатады. Унитарлық елдер ... ... ... ... конституция бірлігі; мемлекеттік биліктің жоғары органдарының бірыңғай жүйесі; ... ... ... жүйе ... сот ... бірлігі; мемлекеттік рәміздерінің бірлігі; унитарлық мемлекет аумағы тәуелсіз мемлекет сипаттарына ие емес әкімшілік-аумақтық жеке бірліктерге (жергілікті басқару органдары мемлекеттің орталық ... ... ... Сол ... ... да унитарлық мемлекеттер (Ұлыбритания, Испания, Италия, Дания, Финляндия) бар. Олардың мемлекеттік құрылымы елінің ... ... ... ... ... ... Атап ... Ұлыбритания құрамына Шотландия мен Солтүстік Ирландия енеді, олар шектеулі автономиялық құқықтарды пайдаланады. Шотландия өзіне керегінде ... ... және ... ... өзі ие әрі өз ... бар. Ал, ... ... аумақтық жартылай автономиялы құқық берілген, ол өзінің екі палатадан: кауымдық палата (52 мүшесі бар, олар 5 жыл мерзімге тікелей дауыс беру ... ... және ... (қауымдық палата сайлайтын 26 мүшеден), кабинеттен (премьерминистр бастаған 8 министр) тұрады. Солтүстік ... ... ... ... атқарады.
Франция мемлекеттік құрылымы жөнінен унитарлы республика болып табылады, әкімшілік - аумақтық бөлінісі жағынан 96 департаменттен тұрады. 1958 жылы ... ... де ... елде ... ... жаңа ... - ... республиканы орнатты. Франция республикада президенттің айрықша зор өкілеттілігі бар,ол елдің сыртқы саясатына қатысты мәселерді шешеді. Президент тағайындаған премьер - ... ... ... ... ішкі жағдайына толығымен жауап береді.Елдегі заң шығарушы орган - екі палатадан ... және ... ... ... ... мемлекеттік басқару жүйесінің басты ерекшелігі -
Конституция бойынша құрылған федералдық құрылыс болып ... АҚШ ... ... жағынан - 50 штаттан тұратын федеративтік республика. Әрбір штаттың өз ... өз заң ... және ... ... органдары, губернаторды сайлап қою билігі, сондай - ақ өз рәміздері бар. Елдің ... ... ... ... 2 ірі партия - демократиялық және ... ... ... - АҚШ ... бағынышты федералдық округ. Пуэрто-Рико - АҚШ-пен байланысты ел. Басқа тәуелсіз аймақтарға Американдық Самоа, ... ... ... ... ... Джарвис аралы, Джонстон атоллы, Кингман рифі, Мидвей аралдары, Навасса аралы, Пальмира атоллы, Виргин ... мен Уэйк ... ... ... толығымен штаттың шекаралары ішіндегі мәселелерді тек штат үкіметтері қарайды. Оларға ішкі байланыстар, меншік, өнеркәсіп, кәсіпкерлік және ... ... ... ... ... штаттың қылмыстық кодексі және штаттағы еңбек жағдайлары кіреді. Штаттық пен ... ... көп ... ... ... ... жатады. Соңғы жылдары федералдық үкімет денсаулық сақтау, білім ... ... ... ... ... үй ... мен ... дамыту сияқты мәселелер бойынша кеңірек ауқымды жауапкершілікті өз мойнына алды. Әртүрлі штаттардың конституцияларының ... ... ... ... ... ... фежералдық Конституцияның, соның ішінде адамдардың құқықтары туралы мәлімдеме және үкіметті ұйымдастыру туралы жоспар үлгісі ... ... ... ... ... ... және қайырымдылық мекемелерін басқару сияқты мәселелер штат конституцияларында федералдық Конституцияға қарағанда егжей-тегжейлі етіп ... АҚШ: ... ... ... мемлекеттік құрылым нысаны - федеративтік мемлекет, саяси режим - демократиялық режим.
Германия - федеративті мемлекет болып табылады. Әкімшілік-аумақтық ... ... 16 ... ... ... заңы - конституциясы 1949 жылғы 23 мамырда қабылданған. ... ... ... ... ... бес жыл ... ... Қазіргі Федералдық президенті Хорт Келер, ол 2004 жылдың 23 мамырында сайланған.Германия парламенті екі ... - ... ... және ... ... ... ... жер үкіметі өкілдерінің 68 мүшесі құрайды. Егер федералдық президент болмаған немесе ол өзінің міндетін ... ... ... ... ... ... ... міндеті Бундесрат төрағасына көшеді. Ал, Бундестаг төрт жыл мерзімге жасырын дауыс беру арқылы сайланған 603 депутаттан тұрады. Атқарушы билік - ... ... ... ... Бундестагта сайланған Федералдық канцлер мен федералдық министрлер кіреді. Федералдық канцлер мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын айқындайды. ... ... ... ... - Ангела Меркель.ГФР-да бірқатар саяси партиялар қызмет ... ... ... ... яғни ... ... қарағанда ықпалы күшті алты партияны бөле-жара атаған жөн. ... ... ... болсақ, 1869 жылы құрылған Германия Социал-демократиялық партиясы; 1945 жылы құрылған ... ... ... Бұл партияны Федералдық канцлер Ангела Меркель басқарады. Негізгі мақсаты - Батыс елдерімен интеграция жасау және ... ... ... Бұдан кейінгісі Христиан әлеуметтік одағы; Еркін демократиялық партиясы; Демократиялық социализм ... және 1990 жылы ... ... ... 2002 ... ... өткен Бундестаг сайлауында тиісті 603 орынның 251-ін Германия Социал-демократиялық партиясы, 248-ін Христиан демократиялық одағы мен Христиан ... ... 55-ін ... ... ... демократиялық партиясы, ал 2 орынды Демократиялық социализм партиясы алды.Германия экономикасы ... ... ... ... орын ... ... салалары мәшине жасау, электр техникасы, металлургия, химия және фармацевтика ... тағы ... ... ел ... ... қомақты үлес қосып келеді.Германияның сыртқы саудадағы әріптестеріне келсек, ең алдында Франция тұр. Одан соң ... ... ... ... ... АҚШ, ал экспорт бойынша Ұлыбритания, Италия, АҚШ және Нидерланды келеді.Германия БҰҰ мен ЕҚЫҰ-ның жұмыстарына белсенді ... ... жүр. Өз ... ... бұл ... ... айтарлықтай қаржы және кадр ресурстарын бөліп отырады.. Ал, Германияның Орталық Азия елдеріне байланысты ұстанған саясаты айқын, ол - ... ... ... қарай ынтымақтастық жасау.
Қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуын реттеуде шетелдік тәжірибені білу, тиімді бағыттарын іс-әрекеттерді реттеуде басшылыққа алу ... ... ... ... экономикасын қалыптастыру жолындағы елдер үшін маңызды болып табылады. Елдің әлеуметтік-экономикалық даму жағдайын реттеуде шетелдік тәжірибені өзгеріссіз күйде көшірілуі ... ... ... әр ... ... ... бар, яғни ... табиғи-климаттық, экономикалық, әлеуметік, демографиялық және басқа жағдайлармен байланысты. Бірақ, демографиялық және т.б. жағдайлармен байланысқан. Бірақ, ... ... ... ... және оны ... зерттеудің өзіндік қажеттіліктері бар:
Біріншіден, мемлекеттік шаралар жүйесі және жалпы ортақ қағидалары мен концептуалды негіздерін анықтауға мүмкіндік туады;
Екіншіден, ... ... ... ... ... ... ... салыстыруға, қажетті мәліметтер жүйесін алуға, қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Нарықтық экономикасы ... ... ... ... ... ... - экономикалық процестерін реттеуге араласуы тәжірбиелерін зерттеу ... ... ... мүмкіндік береді:
1. Ұлттық әлеуметтік - экономикалық дамуды мемлекеттік реттеу барлық нарықтық экономикасы дамыған ... іске ... ... ... ... ... саясаты олардық құқықтық іс-қызметтері шеңберінде анықталады.
3. Мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық процестерге араласуы әкімшілік шаралар негізінде де іске асырылады.
4. Әлеуметтік ... ... ... ... пен ... ... ... заң шеңберінде араласады.
5. Мемлекет өзінің қоғам өміріндегі міндеттерін ұлттық пайданы қайта бөлуден түсетін ... ... ... ... ... реттеушілік іс-қызметін мемлекеттік және мемлекеттік - жеке меншіктік секторлар арқылы іске асырады. Мысалыға Францияда экономикадағы мемлекттік ... ... 40 ... ... экономикасында - 20 пайыздық деңгейде, АҚШ-рында -5-10 пайыз.
Нарықтық ... ... ... ... реттеудің мәнін:
* ұлғаймалы өндіріс процесіндегі күрделі антогонистік қайшылықтарды
бәсеңдету, ісінен көруге ... ... ... ... бұл қайшылықтарды реттеуде, қоғам өмірінің тұрақты дамуын қамтамасыз етуде тікелей және жанама ықпал жасау әдістері қолданылады.
Тікелей ықпал - заң ... ... ... нұсқаулары
арқылы іске асырылады, ал жанама ықпал экономикалық құралдар жүйесі шеңберінде (яғни салық, ақша - несие, амортизациялық төлемдер, ... ... іске ... ... ... ... ісіне экономикалық саясаттың түрлі бағыттары да әсерін тигізеді (әсіресе инфляцияға қарсы, циклдік өзгеріс - дамуға қарсы, экономикалық өсу, ... ... ... ... ... - ... ... саясаттары, т.б ).
Мемлекеттің әлеуметтік - экономикалық даму ... ... ... ... төмендегідей қорытындылар жасауға мүмкіндік береді, яғни әлемнің ... ... ... ... ... ... ... ретінде болжамдау, жоспарлау және бағдармалау есептелінеді. Оның себебі, мемлекеттің ... - ... даму ... ... ... ... ... ғылыми тұжырымдалуын қажет етеді; екіншіден, қоғам өміріндегі даму ол ішкі, сыртқы факторлардың ұдайы күрделенуімен сипатталынады. ... ... ... ... ол ... ... тарихтың) дамудың қалдығы, қазіргінің белгілі бөлігі және болашақтың (ертеңгінің) алғашқы қадамдары деп айтуымызға болады. Егер олай ... осы үш ... ... - ... ... олардың даму тенденцияларын тиімді сапалы бір - бірімен ұштастыруда даму және ... жету ... ... реттеу әдістерін, және мақсатқа жету жолында мемлекеттік реттеу әдістерін, құралдарын жүйелі, кешенді қолдану процесінде бұл ... ... ... зор. Америка Құрама Штаттарында 1946 жылы сәйкес құрылған Президент жанындағы экономикалық кеңес өзінің негізгі қызметі ... ... ... ... осы заң ... мақсатты тапсырмаларымен ұштастырып, яғни оларды басшылыққа ала отырып іске асыруды белгілейді.
Бірақ шет елдер, яғни экономикасы ... даму ... ... міндеттері, мақсаттары, әдістері, экономика заңдылықтарына бейімделіп, экономика, қоғам өмірінің дамуымен бірге дамып ... айта ... ... ... ... ... жүйесі өзінің даму жолында үш кезеңнен өтті десек қателеспейміз:
* XX - шы ... ... 60ж. ... дейін;
* XX - шы ғасырдың 60ж.ның соңынан бастап 90ж. дейін;
* 90-шы жылдардың алғашқы жылдарынан бастап ... ... ... кезеңді қарайтын болсақ, бұл кезең мемлекеттік басқару органдарының экономикаға күшті араласуымен сипатталынады. Бұл жағдай ... ... ... тез қалпына келтіру қажеттілігімен туындаған болатын. Әміршілік сипаттағы мемлекеттік ... ... ел ... ... стратегиялық өнімдердің, қызметтердің көлемдері, өнім бағалары және олардың мемлекеттік қадағалануы, ұлтттық валютаның айырбастау курсы анықталып, іске ... ... - ... даму ... алғашқы жоспарлар ел экономикасының ішкі ұлттық реттелінуін, ... ... ... ... ал XX - шы ... 60 ... осы ... негізінде ел экономикасының әлемдік экономикаға енуі басталды. Франция әлемдік бәсекелестік жағдайға бейімделе ... ... ... ... ... ... жоспарға негізделінген және ұлттық экономика шеңберіндегі, әрі қысқа ... ... ... ... ... жаңа ... ескерілетін, жоғарғы қарқынды дамып келе жатқан жеке кәсіпкершіліктің жаңа денгейде дмуына мүмкіндік беретін жағдайда ... ... ... ... ... ... ... Кеңес Үкіметі жүйесіндегі жоспарлардан маңызды айырмашылығы, ол мемлекеттік-әміршілік сипатта боғанымен, жеке ... ... ... ... мән ... Осы ... мемлекеттік реттеу жүйесіне көшу бағыт алды. Индикативтік ... ел ... ... ... ... ... әртүрлі меншіктегі ұжымдарды мақсатты міндеттерді орындауды тапсыру ролінде атқарды, яғни жұмыссыздықты қысқарту, инфляцияның өсуіне жол бермеу, еңбек ақының ... ... ... ... ... ... төлем және сауда балансын теңестіру. Бұл жағдайлардың барлығы елдің ... - ... ... ... болатын қаржы-несие саясаттарымен тікелей немесе жанама байланысты. Индикативтік жоспарлар негізінде отандық кәсіпкерлерді ... ... ... роль ... және ... ... саясаттарына мықты ықпал жасайтын мемлекеттік тапсырмаларға көп көңіл бөледі.
Жапон экономикасын реттеу жүйесіндегі жоспарлауға ... ... ... ... ... бойынша жоспар :
* нарық субъектілері араларындағы келісімге қол жеткізу құралы;
* мемлекеттің экономикалық саясатын баршаға жеткізу құралы;
* үкіметтің салалық, ... ... ... даму ... ... ... міндеттердің көрінісі;
* ұзақ, орта мерзімдегі басқаруды іске асырудағы және бірінші кезектегі
экономикалық, ... ... ... және құралдарды анықтаудағы негізгі бағыт.
Жапон жоспарлау жүйесі өзінің даму жолында екі ... ... ... және ... ... өткен.
Егер, біріншісіне тоқталатын болсақ, ол 1946-1955 жылдар аралығын қамтиды. Бұл кезеңді Кеңестік үлгідегі ... ... деп ... болады. Бұл аралықтағы жоспарлар жүйесін соғыстан кейінгі экономиканы тез ұлғаймалы даму бағыты бар экономикаға ... ... ... ... деп ... ... ... осы әміршілік жоспарлар шеңберінде келесілер іске асырылады :
* экономиканың басым бағыттары белгіленеді;
* ... ... ... ... ... міндетті
түрде бағыттау анықталады;
* қоғам өміріндегі баға реттелуінің негізгі ... ... ... ақы мен баға ... ... анықталады;
* инфляцияға қарсы шаралардың негізгі бағыттары анықталады.
Бұл шаралар әміршілік жоспарлар ... іске ... ... экономикасының аз уақыт аралығында экономиканы тұрақты даму бағыты бар экономикаға айналдыруға мүмкіндік берді.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде өнімді өндіру ... оны ... ... (бөлу және айырбастау) өткізіп, сатып алушыларға сату қажет. Көптеген өндірушілер үшін үдайы өндірістік кезең ... - ... ... ... ... Осы ... өнім ... жетіп, басқару тиімділігінің екінші түрі -экономикалық тиімділдік туындайды. Экономикалық тиімділіктің өндірістік тиімділікке қарағанда ... және ... ... бар. Ең ... ол ... қаңдай да бір өнімге деген қажеттілікті білдіреді, сұраныс пен ұсыныс арақатынасын сипаттайды, өндірушіге ұдайы өндірістік процестің ... ... ... ... ... өндірілген өнім үшін нақты ақысын алады, ал бұл жаңа және ... ... ... ... ... ... ресурстарды қайтаруға және табыс табуға жағдай жасайды. ... тура және кері ... ... ... ... ... ... және өзін-өзі басқаруға ие болады. Нарықтық экономикадағы барлық өндірушілердің негізгі мақсаты экономикалық тиімділікке қол жеткізу және басқару субъектілерінің, оның ішінде ... ... ... де ... ... ... ... тиімділіктің басқарылатын объектілердегі және басқарушы кіші жүйелердегі басқару тиімділігін талдау мен бағалау үшін маңызы зор. Оның шындыққа ... ... ... ... түрде котеру, нақты экономикалық процестерге тән тағы басқа құбылыстар орын алатын нарықтық экономиканың ... ... ... ... ... ... ұтымды ережелерін жасап қоймай, басқарудың экономикалық тиімділігін анықтау арқылы олардың орындалуын бақылап отыруы ... үшін ... бөлу және ... ... қатар экономикалық, әлеуметтік көрсеткіштері бар түтыігу кезеңінің де маңызы зор. Өнімді алу жеткіліксіз, оны ... ... ... үшін қолдану керек. Өнім кейде сапасыз болуы, істен төз шығуы, үлкен ... ... етуі ... ... ... ... өзі ... барабар қажетгілікті қанағатгандыра алмайды. Нәтижелі тұтыну ұғымы өндіріс құралдарын пайдалану деңгейін сипаттайды. Өсім беретін, еңбек өнімділігін арттыратын, ... ... ... осы нәтижелі тұтыну. Сондықтан тұтыну кезеңінде өнімнің қоғамға, адамдарға ... ... ... ... жөн. Оны біз ... ... үшінші түрі - әлеуметтік тиімділікті қарастыру барысыңда анықтай аламыз.
Әлеуметтік тиімділік - бұл қоғамның ... да бір ... ... ... ... ... түрін атқару барысында, сонымен қатар тиісті материалдық, әлеуметтік және рухани құндьшықтарды пайдалануда жалпы оң нәтижелерге қол ... Егер оны ... ... ... ол тек ... кезеңінде ғана емес, басқа да кезеңдерде орын алып, жүйе үшін ортақ болып, жалпы оның жағдайын сипаттайды.
Әлеуметтік тиімділік Кез ... ... ... ұтымдылығын және тиімділігін көрсетеді. Егер өнімге кеткен шикізаттық, энергетикалық және басқа да материалдық ... , онда ... ... және ... ... мен тәжірибесі, біліктілігі мен ар-үяты толығымен әлеуметтік тиімділікте көрініс табады. Әлеуметтік тиімділіктің көлемі қоғам-дық құрылымдар мен реттеуіштердің ... ... Егер ... немесе ендірістік тиімділікке табиғатқа және қоғамдық өмірдің басқа жағдайлары мен факторларына ... ... ... денсаулығына және т.б) зиян келтіру есебінен қол жеткізілсе, онда мұндай жағдайларды әлеуметтік тиімділік деп айта алмаймыз. Сонымен қатар тапқан табыстарға сай ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізген жетістіктер әлеуметтік тиімділікті білдірмейді.
Әлеуметтік тиімділік жоғары сапа мен қазіргі заманғы технико-технологиялық көрсеткіштерге негізделген. Онда ғылыми-техникалық революцияның жетіктіктері толық ... ... ... анықтағаннан кейін тиімділік өлшемдерін қарастырған жөн. Тиімділік өлшемдері басқарудың көрініс табуының белгілерін, қырларын, әр түрлі жақтарын білдіреді. Оларды талдау ... ... ... және ... оның қоғамның қажеттіліктері мен мүдделеріне сәйкес келуі анықталады.
Жүйенің, яғни мемлекеттік ... ... мен ... ... ... ... ... нәтижесін көрсететін мемлекеттік басқарудың жалпы әлеуметтік тиімділігінің өлшемдері ... ... ... ... бір жағынан, қоғамдық дамудың (жалпыұлттық, аймақтық) қажеттіліктерімен, мүдделерімен және мақсаттарымен объективті ... ... ал ... ... ... ... ... мүдделер және мақсаттардың мемлекеттік басқару арқылы қанағаттандырылатын шамасын көруге және бағалауға мүмкіндік береді. Осылардың негізінде мемлекеттік ... ... ... мен ... ... етуге қаншылықты дайын екендігін анықтауға болады.
Мемлекеттік басқару қоғамдық, ұжымдық және жеке ... ... мен ... дамуын үнемі және объективті түрде зерттеуі, бағалауы және талдауы, сонымен бірге оларды жүзеге асырудың ұтымды ... ... мен ... табуы қажет. Мемлекеттік басқарудың тиімділігі мен ұтымдылығы тұрғысынан алғанда қажеттіліктер мен олардың негізінде туындайтын мәселелердің қоғамдық ресурстарды ... ... ... тұрақты да сенімді түрде дер кезінде және толығымен қанағаттандырылуы және шешілуі өте ... ... ... тиімділігінің өлшемдеріне (критерийлеріне) келесілерді жатқызуға болады:
а) өзінің сәйкес түрлері бойынша әлемдік параметрлермен салыстырьшатын ... ... ... ... ... ... ... ұлттық байлықтың қарқыны мен ауқымы;
б) жан басына шаққандағы және әр ... ... ... ... ... бірге дамыған елдердің стандарттарымен салыстырғандағы адамдардың өмір сүру деңгейі;
в) қоғамдық қатынастардың тәртіптілігі, қауіпсіздігі және ... ... оң ... қол ... отырып одан әрі дамуы.
Аталған мемлекеттік басқарудың жалпы әлеуметтік тиімділігінің өлшемдері қоғамдық өмірдің салалары бойынша болінеді. Егер қарқынды ... ... ... ... көңіл аударатын болсақ, мұнда ең бастысы - еңбек енімділігінің есуіне, шығарылатын енімнің сапасының, түрлерінің артуына алып ... жаңа ... ... негізделген қоғамдық ендірісті үлгайту екендігін аңғаруға болады. Әлеуметтік салада әр елде әр түрлі болып келетін қоғамдық қатынастардың заңдылықтары мен нысандарын ... ... ... ... ... жүзеге асыруға үмтылыс жасалуда. Рухани сферада, зиялы қауым арасында әрбір адам адамгершілік деңгейі, ішкі-сыртқы мәдениеті жоғары болып, еркін, демократиялық қоғамның ... ... ... керек деген түсінік орын алуда. Мемлекеттік басқару үшін саяси сферадан туындайтын жалпы әлеуметтік тиімділік ... ... зор. Ол ... нәтижелерін талдау үшін қажет елшемдер емес, керісінше, қоғамның әлеуметтік, ... ... ... ... даму ... ... қандай нысандарын, әдістерін, тәсілдерін қолдану арқылы қол ... ... ... ... ... Себебі саяси құралдар да басқарудың нәтижелері үшін аса маңызды. Саясат - саясат үшін емес, қоғам үшін ... ... ... ... ... ... ҚАЛЫПТАСУ ҮРДІСІ
2.1 Мемлекеттік басқарудың қалыптасу кезеңдерін талдау
Мемлекеттің жақсы құрылған реформасынсыз - оның өсуі де жоқ. Осы ... ... ... ... ... жылдарынан бастап мемлекеттік басқару жүйесінде реформаларына тоқталу қажет.Қaзaқстaн Республикaсы - тәуелсіз, демокрaтиялық және құқықты ... Ол өз ... ... ... толық иеленеді, өзінің ішкі және сыртқы сaясaтын дербес белгілеп, жүргізеді. Қaзaқстaн бaрлық мемлекеттермен өзaрa қaтынaсын хaлықaрaлық құқық ... ... ... ... мемлекеттік тәуелсіздігін бaсқa мемлекеттер тaнуы үшін Қaзaқстaн Республикaсы aшық. Бүкіл территориясындa Қaзaқстaн ... ... мен ... ... ол тaнығaн хaлықaрaлық құқық нормaлaры қолдaнылaды.Территориясы қaзіргі шекaрaлaрындa біртұтaс, бөлінбейтін және қол сұғуғa болмaйтын территория болып тaбылaды.
Қaзіргі тaңдa еліміздің ... ... ... оның ішінде билік құзырлaрының әр деңгейі aрaсындa нaқты бөлінуімен хaлық билігінің мaңызды элементі болып тaбылaтын жергілікті өзін-өзі бaсқaру ... ... өте ... ... қaтaрындa. Мемлекеттік бaсқaрудың тиімділігін қaмтaмaсыз ету қaй уaқыттa болмaсын жұртшылық нaзaрын үдaйы aудaрып келген мәселе. Тәуелсіздікті aлып, мемлекеттің егемендігін хaлықaрaлық ... пaш ... ... елде бұл ... ... ... болып отыр. Тәуелсіздікті aлғaн күннен бaстaп біздің бaсқaру жүйеміз Кеңестік жүйеге негізделіп құрылғaн болaтын ... ... ... ... ... тәжірибеге сүйеніп Қaзaқстaнның мемлекеттік бaсқaру жүйесі дaму кезеңін бaсынaн өткізді. Aтaп aйтсaқ:
Бірінші кезең.1990-1993жж. Бүл жылдaры тәуелсіз Қaзaқстaнның ... дaму ... ... ... ... негізі қaлaнды. Оғaн 1990 жылы 25 қaзaндa қaбылдaнғaн ... ... ... ... жж. ... 1993 жылы 28 қaңтaрдa тұңғыш Aтa Зaңы қaбылдaнды.Ол тәуелсіз елдің негізін қaлaп қaнa қоймaй, мемлекеттік бaсқaру жүйесінің де негізін қaлaды.
Үшінші ... ... жж. 1995 жылы 30 ... ... ... ... Aтa Зaңы ... Бұл Aтa Зaңдa нaқты Президенттік билік жүйесі қaлыпaстырылды. Егеменді Қaзaқстaндa мемлекеттік бaсқaру жүйесінің дaмуы ... 1990 ... ... ... мен ... ... ... құрылуы тaрихымен үздіксіз бaйлaнысты. Тәуелсіз Қaзaқстaнның мемлекеттік-әкімшілік бaсқaру ... ... ... ретінде оның қaлыптaсуының aлғaшқы кезеңде түпкілікті реформaлaр және сaяси қaйтaқұрулaрдың болуымен пaрaллель ... aсуы ... ... ... бaсындa Қaзaқстaн комaндaлық-әкімшілік бaсқaрудың ескі, жaңa жaғдaйлaрдa ... ... ... еді. ... экономикaлық жaғдaйын дa тұрaқты деп aтaу қиын еді, бұрынғы КСРО ның құлaуымен пaйдa болғaн ескі ... ... ... ... ... тоқырaудa болды. Оғaн қосa Қaзaқстaндa ол кездері нaрықтық экономикaның белгісі де болмaғaн еді, және бұл ... ... қaйтa ... ... ... ... өте келе сол ... мемлекеттік бaсқaру жүйесінің үздіксіз пaйдa болып отырaтын, әсіресе экономикaдaғы мәселелерді шеше aлмaй бaрa жaтқaндығы aйқын көрінді. ... ... әсер ... және ... және ... ... ... отыруғa қaбілетті жaңa жүйе құру aрқылы мемлекеттік бaсқaрудың бүкіл ... қaйтa ... ... пaйдa болды.
Осылaйшa, тәуелсіздіктің aлғaшқы тaңдaры ел үшін мемлекеттік құру ... ... ... ... ... КСРО ның ... ... мемлекеттік құруды ескі жүйенің принциптерін көрсете отырып жaңa жaғдaйлaрғa мүлде жaуaп бере aлмaйтын және ... ... ... ... болa ... ескі ... мен кеңестік зaңдaр негізінде бaстaуғa мәжбүр болды. Осығaн бaйлaнысты жетілмеген болсa дa өзіндік зaң aктілерінің ... ... ... үшін ерекше шaрaлaр жүзеге aсырылды.
Қaзaқстaндaғы мемлекеттік бaсқaру жүйесінің дaму үрдісін өз тәуелсіздігін aлғaн сәттен бaстaп шaртты түрде бірнеше ... ... ... ... бaсқaру жүйесін дaмыту мен құрудың aлғaшқы Кезеңі 1990-1993 жылдaрғa келеді және Қaзaқстaнның өзіндік дaмуғa өтуінің және егемен мемлекеттік-әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... кезеңнің негізгі сипaттaмaсы негізгі өзгертулер жaңa жүйе құруғa қaрaғaндa ескі ... ... ... ... еді. Осылaйшa сол кездері болғaн мaңызды шaрaлaрдың мәні сол уaқыттaғы тотaлитaрлық жүйені жою мен ... ... ... ... реформaлaнуынaн көрінді. Қaзaқстaндaғы жүргізілген күрделі қaйтa құрулaрдың бaсынaн aқ олaрдың тaбыстылығы тек мемлекеттік биліктің ... ... ... бaсқaру жүйесін құру aрқылы ғaнa мүмкін болaтыны көрінді. Сонымен қaтaр ... ... ... ... ... ... ... мен тaпсырмaлaрғa ие жaлпы мемлекеттік стрaтегиядaн негіз aлуы тиіс.
Өзіндік мемлекеттік құруды жүзеге aсыруғa мүмкіндік берген ... ... ... 1990 жылдың 25 қaзaн aйындa қaбылдaнғaн болды. Тaп осы ... ... ... жaңa, ... дербес мемлекет құруғa aлғaшқы қaдaм жaсaлды. Осы кезден бaстaп Қaзaқстaнның ... ... ... ... және сот ... бөлу aрқылы жүзеге aсырылa бaстaды. Республикa бaсшысы жоғaрғы бөлу-aтқaру билігіне ие Президент болды. Зaң билігі Қaзaқ ССР-ның Жоғaрғa Кеңесімен жүзеге ... ... сот ... ... ... тиесілі болды.
Президент мәртебесі Қaзaқ ССР 1990 жылдың 24 сәуірдегі Зaңымен ұйымдaстырылды. Ондa ... Қaзaқ ... ... ... ... екендігі көрсетілген. Президент aтқaрушы билікке қaтысты емес. Ол ... ... ... ... ҚaзaқССР Министрлер Кеңесінің төрaғaсын ұсынуғa және Министрлер ... ... ... ... ... құқылы болды. Ол кезеңде Президент Кеңес Одaғының құрaмындaғы ҚaзaқССР-ның бaсшысы болды, сондықтaн дa оның ... ... ... одaқтaс республикaмен қaрым қaтынaстaрының ерекшеліктерін көрсетті.
1990 жылы 20 ... зaңғa қол ... ол зaңғa ... Қaзaқ ССР ... ... aтқaрушы және реттеуші биліктің бaсшысы болып бекітілген. Сонымен қaтaр президенттің ұсынысы бойыншa ... ... Қaзaқ ССР ... ... құрылды, Министрлер Кеңесі Министрлер Кaбинеті болып қaйтa құрылды, Премьер министр, министр және Қaзaқ ССР мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... құрылымындaғы өзгерістер сәйкесінше ел Конституциясынa өзгертулер мен ... ... ... болды.
Деклaрaцияның қорытынды бөлімшесінде оның жaңa Конституция жaсaуғa негіз болaтыны aтaлғaн. Осылaйшa ... ... ... ... ... ... ... сaяси aкті болды. Қaзaқ ССР мемлекеттік егемендігінің жaриялaнуы Қaзaқстaн үшін өздігінен мемлекеттік бaсқaру ... ... ... ... мүмкіндік берген қaдaм еді. Деклaрaциядa зaң нормaлaры жaсaлғaн, сол зaңғa сәйкес Қaзaқстaн Республикa стaтусын егеменді мемлекет ... ... ... жaңa ... мен бaсқa дa зaң-құқықтық aктілер жaсaуғa мүмкіндік ... ... ... құлaуы кезеңіндегі мемлекеттік басқaру жүйесін дaмытуғa құқықтық негіз болғaн мaңызды зaң aктілерінің бірі Қaзaқ ССР ның зaңы ... оғaн ... ... биліктің бaсты жергілікті өкілетті оргaны хaлық депутaттaрының кеңесі болды.
Өз территориялaрындa aуылдық, aудaндық, қaлaлық Кеңестер жергілікті өзін өзі бaсқaрудың бүкіл жүйесінің ... ... ... ... ... ... жергілікті мaңыздaғы мәселелерді шешу үшін бірқaтaр өкілеттіліктірге ие болды: өз ... ... ... ұлттық-мәдени сегментті бaсқaру үшін өзініңоргaндaрын құру, aймaқтың кешенді әлеуметтік-экономикaлық дaмуын қaмтaмaсыз ету, яғни, жерлерде мемлекеттік әлеуметтік-экономикaлық ... ... ... зaңның бaсты кемшіліктерінің бірі іс жүзінде екі түрлі бaсқaру институттaрын көрсететін жергілікті мемлекеттік бaсқaру мен жергілікті өзін өзі ... ... ... aжырaтылып көрсетілмеуі. Осы себепке бaйлaнысты бұл жылдaры жергілікті өзін өзі бaсқaру оргaндaры aвтомaтты түрде сaйлaу жолымен ... ... ... ... ... ... ... жергілікті хaлық aтынaн коммунaлдық меншікті пaйдaлaну, иемдену және орнaлaстыру жaтты. Сонымен қaтaр жергілікті Кеңестердің меншікті ... ... өзін өзі ... ... ... ... нaқтылaнып отырды. Бірaқ осығaн қaрaмaстaн жергілікті Кеңестер жергілікті өзін өзі бaқaру оргaндaрын клaссикaлық ... ... ... 16 ... ... зaң қaбылдaнды. Aтaлғaн зaң aктісі Тәуелсіз Қaзaқстaнның жоғaрғы билік оргaндaрын қaлыптaстыруғa қүқықтық негіз ... ... ... aлды. Бұл зaңғa ... ... өз ... ішкі және сыртқы сaясaтты өздігінен aнықтaп жүзеге aсырa aлaтын билікке ие, тәуелсіз, демокрaтиялық құқықтық мемлекет стaтусы берілді.
Қaзaқстaн өзінің мемлекеттік ... ... ... ... ... 1990 ... бaсындa мемлекеттік-сaяси орнықтырудың өзіндік үлгісін белсенді іздеуге кірісуге мәжбүр болды. .
Бірқaтaр ғaлымдaрдың пікірінше,

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 101 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1924-1925 жж. ұлттық-мемлекеттік межелеу. Қазақстанның тұңғыш шекарасының белгіленуі18 бет
Мемлекеттік бюджет және оның құрылымы. Қазақстанның мемлекеттік бюджетін теңестіру мәселелері25 бет
Қазақ тілі - егемен Қазақстанның мемлекеттік тілі28 бет
Қазақстанның жоғары білім беру саласы және оны мемлекеттік реттеу жүйесінің қазіргі жағдайын талдау100 бет
Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы8 бет
Қазақстанның мемлекеттік бюджеті30 бет
Қазақстанның мұнай-газ саласында машина құрастырудың дамуын мемлекеттік реттеу70 бет
1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейінгі Қазақстанның қоғамдық-саяси жағдайы56 бет
XVIII - XIX ғғ. Қазақстанның мәдениетi140 бет
XXI ғасырдағы Қазақстан Республикасы экономикасының дамуы19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь