Қазақ тілінде сандар жүйесінен көрінетін қазақ ескіліктері


КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕ САНДАР ЖҮЙЕСІНЕН КӨРІНЕТІН
ҚАЗАҚ ЕСКІЛІКТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Қазақ ескіліктеріндегі сандар жүйесінің зерттелуі ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Қазақ ескіліктерінің сандық жүйемен байланысы ... ... ... ... ... ... ...9

2 ҚАЗАҚ ЕСКІЛІКТЕРІНІҢ ТАҚ САНДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ ТІЛДІК КӨРІНІСТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.1 «Бір» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2.2 «Үш» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.3 «Бес» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
2.4 «Жеті» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
2.5 «Тоғыз» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... .38
2.6 «Қырық бір» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ...44

3 ҚАЗАҚ ЕСКІЛІКТЕРІНІҢ ЖҰП САНДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ ТІЛДІК КӨРІНІСТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..46
3.1 «Екі» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..46
3.2 «Төрт» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49
3.3 «Алты» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ...54
3.4 «Сегіз» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ...57
3.5 «Он екі» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... .60
3.6 «Қырық» санымен келетін қазақ ескіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... .64

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .66

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Диплом жұмысының (жобаның) өзекті мәселелері. Сандар жүйесіндегі қазақ ескіліктерін жүйеге түсіріп жіктеудің қажеттілігі, яғни микро-макро жүйесінде қарастыру халықтардың рухани өмір байлығының шығу көздері мен даму арнасын, тарихи этимологиялық себептер мен әсер етуші факторларды айқындай түсуге мүмкіншілік береді.
Сандар — дүниенің негізі. Бірден тоғызға дейінгі сандардың өміріне бағынған әріптерден бастап адамның тағдыры да осы сандарға байланысты. Сондықтан "адам", "қоғам", "табиғат" макрожүйесінің тұтас аясы да сандар гармониясына негізделген деген болжамды кешенді түрде қарастыру арқылы, соның ішінде тілдің деректік, танымдық қасиеті мен құдыреті арқылы дәлелдеудің мәні, болашағы зор. Басқаша айтқанда бұл мәселенің маңыздылығын, өзектілігін дәлелдейді.
1 Ә.Хасенов. Жиырма сөз. // Пионер. 1995. №4.
2 Н.Оралбаева. Қазіргі қазақ тіліндегі сан есімнің сөзжасам жүйесі.Алматы: Ғылым. 1988. 140 б.
3 Т.Сайранбаев. Сын, сан есімдердің етістікпен тіркесі. Алматы. 1966. 218 б.
4 Г.Шаһарман. Қазақ тіліндегі сан есім сөздерден жасалған туындылардың мағыналық ерекшеліктері. Филол. ғыл. канд. авторефераты. Алматы. 1998.
5 А.Байтұрсынов. Тіл тағылымы. Алматы: Ана-тілі. 1992. 448 б.
6 Я.Н.Марр. О числительных. Языковые проблемы по числительным. Л., 1927. 1-96 б.
7 Ф.Энгельс. Маймылдың адамға айналу процесіндегі еңбектің ролі. Алматы: Қазақстан. 1985. 20 б.
8 А.О.Жәутіков. Математиканың даму тарихынан. Алматы: Мектеп, 1967. 332
9 В.А.Гордлевский. Избранные сочинения. II т. М.: Восточная литература.
10 Ә.Хасенов. Тіл біліміне кіріспе. Алматы: Рауан, 1990. 187 б.
11 Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков. Морфология. М.: Наука, 1988. 500 с.
12 Кенжеахметұлы С. Қазақтың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары. – Алматы, 2010. – 384б.
13 Вильгельм фон Гумбольдт. Избранные труды по языкознанию.М.:Прогресс. 1984. 398 стр.
14 Ж.Манкеева. Мәдини лексиканың ұлттық сипаты. Алматы: Ғылым. 1997. 272
15 Аюбай Құралұлы. Ұлттық дүниетаным. Алматы 2002.
16 Кеңесбаев I. "Жеті", "үш", "тоғыз", "қырықпен" байланысты ұғымдар. // Қаз.ССР Ғьшым акад. хабарлары. Филология сериясы. 1946. 4 шығар. 3-14
17 Р.Сыздықова. Сөздер сөйлейді. Алматы: Санат. 1994. 272 б.
18 Ысқақов Ә. Қазақтың жеті атасының сыры неде?//3ерде. 1992. №10, 23 б.
19 М.Әуезов. Жиырма томдық шығармалар жинағы. Алматы: Жазушы. 1985. 16 т. 400 б.
20 Маукенқызы А. Жеті жан дегеніміз не?// Зерде. 1993. N9, 10-19 б.
21 Қ.Ғабитханұлы. Наным-сенімге байланысты қазақ тіліндегі тұрақты тіркестер. Филол. ғыл. канд. авторефераты. Алматы. 1995. 27 б.
22 Ә.Қайдаров. Этнолингвистика.//Білім және еңбек. 1983. №10.
23 Қазақтың көне тарихы. Алматы: Жалын, 1993. 400 б.
24 А.Елешева. Кейбір сан есімдердің фразеологиялық тіркестер құрамындағы семантикасы жөнінде. //Қаз.ССР Ғалым Академия-сының хабарлары. Филология сериясы. 1983. N1, 31-37 б.
25 Т.Сайранбаев. Қазіргі қазақ тіліндегі күрделі сөз тіркестері. Алматы: Мектеп. 1981. 200 б.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 86 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әсет Найманбайұлы «Бақтиярдың қырық бұтағы» циклдік топтамасының жанрлық ерекшеліктері23 бет
Санау жүйесі (екілік, сегіздік, ондық, оналтылық санау жүйелері)4 бет
100 көлеміндегі сандарды көбейту мен бөлу20 бет
50 миллион жай сандар8 бет
«Бөлшек сандары бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыру»4 бет
«Көпмүшеліктер мен комплекстік сандар »6 бет
«Сандар теориясының элементтерін зерттеу.»23 бет
Бірінші сыныпта он көлеміндегі сандарды оқыту19 бет
Бекітілген үтірлі сандарды тура кодада көбейту11 бет
Бекітілген үтірлі сандарды қосымша кодада қосу9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь