Мемлекеттік билік органдарын ұйымдастыру және оның қызметін конституциялық-құқықтық реттеу

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 Қазақстан Республикасында мемлекеттік биліктің жоғары органдарының қалыптасуының теориялық.құқықтық аспектілері
1.1 Мемлекеттік билік және оның бөлінуінің тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2 Қазақстандағы мемлекеттік билікті жүзеге асырудағы жоғарғы органның ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

2 Мемлекеттік билік органдарын ұйымдастыру және оның қызметін конституциялық.құқықтық реттеу
2.1 Заң шығару органының конституциялық құқықтық мәртебесі ... ... ... ... 24
2.2 Мемлекеттік биліктің атқарушы органдарының құзыретін құқықтық реттеу жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
2.3 Мемлекеттік биліктегі сот билігінің құқықтық негіздері ... ... ... ... ... ... ...56

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .69

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...74
Дипломдық жұмыстың жалпы сипаттамасы. Қазақстан Консти- туциясында біртұтас мемле¬кеттік биліктің үш тармаққа бөлінуінің тетіктері қарастырылған. Бұл біріншіден, олардың тығыз ынтымақтасып қызмет жасау мүмкіндіктеріне, екіншіден, өзара бірін-бірі шектеп оты¬руына, Конституцияда және заңдарда көр¬сетілген құзыреттеріне араласпауына бағдарланды.
Дипломдық жұмыста – Қазақстан Республикасы мемлекеттік билікті ұйымдастырудың конституциялық құқықтық негіздері зерттелген. Алғашқы тарауда Қазақстан Республикасында мемлекеттік биліктің жоғарғы органдарының қалыптасуының теориялық-құқықтық аспектілері қамтылса, екінші тарауда мемлекеттік билік органдарының қызметін конституциялық-құқықтық реттеу мәселелері қарастырылады.
1. Жамбылов Д. Саясаттану: Оқулық. Өңделіп, толықтырылған 2-басылым. – Алматы: Жеті жарғы, 2005. – 45 б.
2. Философский энциклопедический словарь. М., 1983, 85-б.
3. Ағдарбеков Т. Мемлекет және құқық теориясы. Оқулық. – Алматы: «HAS»баспа компаниясы, 2003. – 54-55, 69, 289 бб.
4.http://kk.wikipedia.org/wiki
5. Ғалиев Е.Е., Мұқтарова А.К., Омарова Ж.Т., Сағынаев М.Е., Сәкиева Р.С. Құқық және демократия тарихы. Оқу құралы. – Алматы: «КазГЗУ Баспа үйі» ЖШС.2003. 202 б.
6. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Түсініктеме. Ред.басқарған Ғ.Сапарағалиев. – Ауд. С.Бақтыгерейұлы. – Алматы: «Жеті жарғы», 1999. – 24-25 бб.
7. Жаңа әлемдегі жаңа қазақстан. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2007 жыл 28 ақпан.
8. Назарбаев Н. «Қазақстан-2050» Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты. 2012 жыл 14 желтоқсан.
9.Мұрат Мұхамедов. Дамуымызға негіз қалаушы басты құжат. Егемен Қазақстан 2010 жылғы мұрағат.
10. ҚР Президенті туралы Конституциялық заңының 1 бабы.
11.Общая теория государства и права: учеб.пособие/под общ. ред. А.Г.Тиховенко. Минск: Книж.Дом, 2006. –35 б.
12. Борбасов С.М. Президенттік биліктің тиімділігі [Текст] / Сайын Борбасов // Ақиқат . - 2009. - №1, 12-17 беттер. // http://www.sarap.kz/index.php/kz/pol-ob/pol-ec/99-prezident-biligi.html
        
        Мазмұны
Кіріспе...................................................................
..................................................3
1 Қазақстан Республикасында мемлекеттік биліктің ... ... ... ... ... билік және оның ... ... ... ... ... ... ... органның
ерекшеліктері.............................................................
...........................................12
2 Мемлекеттік билік органдарын ұйымдастыру және оның ... ... Заң ... органының конституциялық құқықтық
мәртебесі................24
2.2 ... ... ... ... ... құқықтық реттеу
жүйесі....................................................................
....................................36
2.3 Мемлекеттік ... сот ... ... ... жұмыстың жалпы сипаттамасы. Қазақстан Консти- туциясында
біртұтас ... ... үш ... ... ... Бұл ... олардың тығыз ынтымақтасып қызмет жасау
мүмкіндіктеріне, екіншіден, өзара бірін-бірі шектеп отыруына, ... ... ... ... ... ... ... – Қазақстан Республикасы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында мемлекеттік биліктің жоғарғы органдарының
қалыптасуының ... ... ... ... ... ... органдарының қызметін конституциялық-құқықтық реттеу
мәселелері қарастырылады.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. ... ... ... құру
қадамдары мен азаматтық қоғамды орнатуға ұмтылу ынтасының іске ... ... ... ... ... ... және ... ету
жүйесінің тиімділігімен тығыз байланысты.
Мемлекеттік билік объективті түрде кез келген елдің әлеуметтік және саяси
өмірінің негізі, оның ... ... ... ... ... тақырыбы
конституциялық құқықтың зерттеу мәселелері болып табылады.
Конституциялық құқықты дамыту перспективалары мемлекеттің ... ... бір ... оның ... ... ... және ... Республикасының бүкіл халықтық ... ... ... ... ... және ... ... іс-қимылын анықтайтын қолданыстағы конституциялық заңдарды
жетілдірумен байланысты.
Мемлекеттік биліктің бөлінуі құқықтық мемлекеттің негізгі ... ... ... ... ... ... құқықтық мемлекет
ретінде қалыптасуындағы мемлекеттік ... ... ... ... жаңа ... реформаға сай енгізілген
өзгерістер мен толықтырулардың маңыздылығы өзектілік ... ... ... етеді.
Парламенттің әрбір мемлекет өмірінде алатын орны ерекше. Ал енді ғана
егемендігі мен тәуелсіздігін алған жас Қазақстан үшін бұл ... ... зор, ... ... мемлекеттік биліктің маңызды тармағы- заң шығару
билігін жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясы ... ... ... ... асыратын жоғарғы өкілді орган ретінде сипаттайды.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... де, ... ... ретінде де өмірге келді. Халыққа тікелей ғана емес,
Парламент ... да ... ... ... ... ... туды.
Президент Жолдауына сәйкес Жаңа кезеңнің ... ... ... ... ... үстінде. Бізде саяси реформалардың өз моделіміз, саяси
көшудің ... ... ... ... ... ... Нұрсұлтан
Әбішұлының сөзімен айтсақ «оның ерекшеліктері мен ... ... ... ... ... ... реформалардың кезеңдестігі,
қабылданған шешімдердің ... ... ... мен негізгі саяси
күштердің топтасуы». Тұтастай алғанда, демократиялық реформалардың алдағы
кезеңі мынадай бағыттар бойынша ... ... ... ... саяси партиялардың ролін арттыруға бағытталған шараларды қабылдау;
- Сот-құқық жүйесін жетілдіру;
- жергілікті өкілетті органдарды дамыту;
ҚР Президенті ... 2007 ... 28 ... ... ... Қазақстан» атты Қазақстан халқына ... ... ... біз үшін ... ... ... бір ... елде саяси
тұрақтылықты сақтап, біздің азаматтардың барлық Конституциялық құқықтары
мен ... ... ете ... ... мен ... ... ... жүйесін қамтамасыз ете алатын осы заманғы демократиялық
пішініне қарай қадам басу» деп атап ... ... 2010 ... 2020 ... ... ... Құқықтық саясат Тұжырымдамасын іске асырудың тиімділігі және
тиісінше ... ... ... құқықтық реттеудің пәрменділігі
мемлекеттік биліктің барлық тармағының сындарлы өзара ... ... ... ... ... және ... ... байланысты. Қазақстандық заңнаманы осы Тұжырымдамада
белгіленген ... ... ... ... ... сәйкес
кешенді дамыту және тиімді пайдалану заңдылық режимін одан әрі ... мен ... ... ... мен бостандықтарын сақтауға,
еліміздің орнықты әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз ... ... ... ... ... еліміздің құқықтық
және әлеуметтік, демократиялық дамуына зор үлесін қосатын мемлекеттік билік
органдары Парламенттің, ... және сот ... ... ... ... ... ... екендігін
айқындау өзектілік екенін көрсетеді.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Бұл тақырыпты зерттеу аясында бірнеше
ғалым ... ... ... ... мен оқу-әдістемелік
құралдарына арқа сүйедік. Нүрпейсов Е. Қазақстан Республикасы: хандық
биліктен ... ... ... ... С. ... ... ... билікті бөлу және ... ... ... ... ... ... ... и Парламент
РК». С.С. Сартаев: «құқықтық мемлекет қалыптастыруда биліктің үш тармағыда
өздерінің қызметтерін атқара алатындай күшті ... ... деп, ... ... және ... ... байланыстыратын тек қана Президент болуы
тиіс», деп атап көрсетті.
М.Т. Баймаханов, Л.М. Вайсберг, А.К. Котовтың, пікірінше: ... ... ... ... тармақтарының бір-бірімен
тығыз қарым-қатынаста болуы айқындайды».
Зерттеудің мақсаты мен міндеттері. Зерттеудің мақсаты - биліктің бір
мезгілде елде ... ... ... ... ... ... ... мен еркіндіктерін қамтамасыз ете отырып, қоғам мен
мемлекетті басқарудың барынша ... ... ... ете ... ... демократиялық пішініне қарай адымдау қажеттігімен бүгінгі таңда
енгізілген конституциялық реформаларды ... ... ... ... ... ... органдарының конституциялық-
құқықтық мәртебесінің теориялық-құқықтық негіздерін ... ... ... ... жету үшін ... ... ... қажет етеді:
- Қазақстандағы мемлекеттік билікті жүзеге асырудағы жоғарғы органның
ерекшеліктерін айқындау;
- ҚР заң шығару органының ... ... ... Мемлекеттік биліктің атқарушы органдарының құзыреті мен оны жүзеге
асыру жолдарын ... ... ... сот ... ... ... ... Ұсынылып отырған дипломдық жұмыста
мемлекеттік билік ... ... ... ... теориялық тұжырымдар жасалды. Мемлекеттік билік органдарының
құқықтық және демократиялық мемлекетті қалыптастырудағы ... ... ... ... ... биліктің бір тармағы ... ... заң ... ... ... жоғарғы орган ретінде құқықтық
механизмінің мәселелерін зерттеу ... ... ... маман
ретінде заң шығару саласындағы мәселелермен шұғылдануына, атқару билігінде
нормативті құқықтық актілермен жұмыс ... ... және ... ... ... сот ... субъектілердің құқықтары мен
бостандықтарын қорғау ... ... ... ... және ... ... ... құқықтық проблемаларын шешуге өзіндік
көзқарастарын қалыптастыруға жәрдемдеседі.
Жұмыс құрылымы мен көлемі – дипломдық жұмыс кіріспеден, екі ... ... ... мен пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА МЕМЛЕКЕТТІК БИЛІКТІҢ ... ... ... ... Мемлекеттік билік және оның бөлінуінің тәжірибесі
Ағылшынның ең ірі ... ... ... ... ... Рассел физикада басты ұғым энергия болса, қоғамдық ... ұғым ... ... табылады деп дұрыс айтқан. Ал Американың ... ... ... ... ... ақша ... орын алса,
саяси жүйеде билік те соншалықты орын алады деген.
Билік жөнінде ғалымдар арасында әр түрлі анықтамалар мен тұжырымдамалар
бар.
Телеологиялық ... ... ... бір ... ... қорытындыға жету мүмкіндігі деп түсіндіреді.
Бихевиористік анықтама бойынша билік деп басқа адамдардың ... ... ... ... ... ... ... түрі.
Инструменталистік анықтама билікті белгілі бір құралдарды, амалдарды
(зорлық-зомбылық, күштеу сияқты шараларды) пайдалану, ... ... ... ... ... ... ... Р.Даль билік бір
адамға екінші ... өз ... ... ... ... ... ... береді дейді.
Конфликтілік анықтама билікті дау жанжал жағдайында игілікті бөлуді
реттейтін мүмкіндік, шиеленісті шешудің құралы деп ... ... ... мен ... «Билік және қоғам»
деген кітабында билікті шешім ... ... ... ... ... энциклопедиялық сөздікте» билік туралы былай делінген:
«Сөздің жалпы мағынасында билік өз еркінде жүзеге ... ... ... ... ... ... ... амал-тәсілдер –
бедел, құқық, күштеу арқылы шешуші ықпал жасау»[2,85 б.].
Биліктің құралы – күш қолдану, қару қолдану және т.б. ... ... ... қолында шоғырланғандықтан, олардың әрекеттері ... ... және ... болған жағдайда өз әрекеттеріне баға беріп,
көпшіліктің қолдауын табу керек. ... орай ... ... ... ... керек, өйткені билік құқықтық ұғым. Биліктің негізгі ... ... ... ... ал ... қоғамдық тәртіпке негізделеді,
ал оның құрамдас бөлшегі заңда белгіленген жүріп тұру ... ... Міне осы ... ... ету үшін ... ... ... субъектілерінің қызметі де заңға негізделуі керек, яғни басқару әр
кезде заңдылыққа негізделуі керек. ... ... ... М.Вебер өз
кезінде мынадай классикалық теория айтқан:
Билік заңдылыққа әдет-ғұрыптар негізінде қол жеткізеді. ... ... ... ... ... деп ... Бұл жағдайда бағыну ... бері ... және ... осылай болу керек» деген ... Бұл ... ... ... ... тән.
Харизматикалық билік бір адамның беделіне негізделген, яғни тұлғаның
жеке ерекше ...... ... ... ... Бұл билік түрі
әдеттегі биліктен өзгеше, ... бұл ... ... ... табыну, оны
пір тудыру орын алады. Тарихта бұндай билік қатарына кейбір монарх ... ... ... ... кезінде билік етудің адамдарды дүр
сілкіндіретін, ... ... ... ... мүлде жат тәсілдері
қолданылады, мысалы репрессиялар, конфискациялар және т.б. Бұл жерде билік
етуші ... бір ... ... ... ... ... материалдық жағдайын ескерместен идеялық утопиялық ойларды жүзеге
асыру үшін эксперименттік реформалар жүргізеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жалпыға танылған ... ... ... ... ие ... билік басына заңдастырылған
процедуралар негізінде келеді.
Әрине нақты саяси ... ...... ... ... жоқ, ... ... бірі болмаса, бірін бойына сіңірген билік ... ... өз ... ... ... Сондықтан, биліктің
құрылымдары жүйелеудің негізі болып ... оның ... ... қажет
болып табылады. Заң ғылымдарында саяси биліктің мына белгілері ... ... яғни ... шектелуі және шексіз болуы.
Биліктің мұраға қалдырылуы, яғни биліктің династиялық немесе ... ... ... жеке ... ... ... ... билікке ие болуға шек қою, яғни әр түрлі ценздерді
пайдалана отырып, халықты биліктен шектеу болып табылады.
Биліктің корпоративтілігі, яғни оның ... – бір ... ... ... және ... ... заңдастырылуы.
Биліктің моральдық белгісі, яғни оның қасиеттілігін өз мақсатында
пайдалану.
Құқықтық заңдылық белгісі, яғни биліктің авторитарлық ерік ... тек ... ... ... асырылуы.
Биліктің конструктивтік келісім белгісі, яғни билік ету ... ... ... ... ... ... ... қол
жеткізу үшін пайдалану.
Биліктің ауыспалық белгісі.
Концентрациялық белгі биліктің ... ... ... ... яғни оның ... ... аңғартады. Легитимдік -
(латын тілінде заңдылық, шындық деген мағынаны білдіреді) халықтың үстемдік
етіп отырған саяси билікті ... оның ... мен ... ... мемлекетпен байланыстылығына жан-жақты тоқталамыз.
Мемлекет өз табиғатында қоғамды ... ... ... табылады. Мемлекет
билігі оның территориясында тұратын барлық ... ... діни ... ... ... ... жағдайына қарамастан
тарайды. Мемлекет билік құралы ... ... ... ... нысаны
болмасын, өмір сүрудің алғы шарты болып ... ... ... ол өз ... ... ... ... бақылау жасайды, әскери және ... ... ... ақы ... үшін ... ... ... жинау
мүмкіндігіне ие, сонымен қатар ... ... ... ... ... өз ... қамтамасыз ету үшін тек күштеу ... ... ... және т.б. әсер ету түрлерін қолданады. Бұл
жерде аса ... ... тағы бір ... күштеу шараларын қолдану құқығына
монополиялық түрде ие.
Саяси элита өз еркін заң ... ... ... түрінде
қолдануы мүмкін. Осы нормалар негізінде ... ... ... ... ... да ... ... мемлекет адамдардың жүріп
тұру ережесін қамтамасыз ететін органдардың көмегіне жүгінеді, ал олар өз
құзыреті шеңберінде ... ... ... ... ... бойы ... келе ... саяси институт. Партиялар, лоббистер, ассоциациялар соңғы
150-200 ... ... ... ... ... ... мың жыл болған.
Мемлекеттің ... ... ... ... бар: біріншіден, оның
территориялық тұтастығын ... яғни ... қол ... жол ... ... ... ... олардың қоғамда ортақ өмір
сүруін қамтамасыз ету, яғни ... ... ... ... ... ... ... оларды ортақ мүддеге жұмылдырып, бір ... бір ... жүйе ... болады, және оның өзін сақтау
қабілеті өте жоғары болады. Ол өз ... ... ... ... ... болуы қажет, яғни бай қаржы қорлары, тиімді әкімшілік, қажетті
қарулы құрылымдары болуы қажет. Тағы бір маңызды ... – ол ... бұл ... ... заңдылық пен билік үстемдігін, жаза
қолданудың монополиясын, тәуелсіз сыртқы саясатты білдіреді. ... ... бұл ұғым ... ... тәуелсіздігімен байланысты
қаралған, яғни суверен ешбір заңмен шектелмеген. Кейіннен бұл ... және ... ... әсерінен басқа бағыт алды.
Республикалық ... ... ... ... құқықтық мемлекет
идеясы орын алды, ал оның бірден бір ...... ... және ... ... мен ... кепілдігімен, билікке қатысты заң
үстемдігімен және басқа мемлекеттің ішкі ... ... ... ... белсенділігінің екі нұсқасы бар, ол
этатистік және либералдық. Либералдық араласу негізінде ... ... ... белсенді түрде араласпау идеясы жатыр. ... ... ... ... ... қаланған. Бұл араласу түрі негізінде,
мемлекет адам жағдайын жақсарту үшін қоғам өмірінің барлық ... ... ... араласа алады. Қазіргі уақытта көптеген елдерде
президент қызметі құрылған. Президент мемлекет басшысы ... ... ... ... көптеген елдерінің саяси жүйесіндегі негізгі
элемент болып табылады. Саясаттанушы ғалымдар мемлекеттік билікке барлық
адамдарға ... ... ... ... ... бар ... ... сақтау үшін ерекше күштеу аппаратына сүйенетін саяси ... ... ... ... профессор Т.Ағдарбеков «Мемлекеттік билік –
көпшілік-саяси үстемділік және ... ... ... сүйенген бағынушылық жүйесі», деп анықтама берген.[3, 289 б.].
Билік бөлінісі - мемлекеттік билікті ... ... оған ... ... ... ... бірін-бірі тепе-теңдікте ұстайтын
үш тармаққа бөлінеді - атқарушы, заңшығарушы және сот ... ... ... ... дәуірден бастау ... ... кез ... ... негізі үш
бөліктен түрады дейді: біріншісі - мемлекеттің ісін ... ... ... ... - қызметтік, яғни мемлекеттік ... ... ... ... ... ... - сот органдары.
Билік бөлінісі алғаш рет жаңа заманның ұлы ғалымдары Джон Локк ... Луи ... ... ... ... ... Монтескьенің
айтуы бойынша, билікті бөлудегі басты ... ... ... теіс
пайдалануға жол бермеу болып табылады. Бұл үшін «елдегі әр түрлі ... ... ... ... ... деп ... ... егер елде билік бөлінісі болып және ... ... ... ... ... ... отыратын болса, мұндай
мемлекетте адам өзінің құқығы мен бостандығы қорғалатындығына сенімді ... ... ... ... ... ... ... үлес
қосқан Ш.Монтескье (1659-1753). Ол мемлекеттік биліктің үш бұтаққа:
заңшығарушы, атқарушы, сот билігіне ... Бұл ... ... ... ... ... тәуелсіз болуы керек. ... ... бір ... ... бір ... ... ... жеке
түлға еркіндігін шектеп, қиянатқа апарады. Қазіргі кезде билік бөлінісі -
саяси өмірдің түрі ретіндегі ... ... ... ... ... [4.].
«Монтескье – құқықтық мемлекеттің құрылуын азаматтық қоғамдағы саяси
бостандықтың қажеттілігі деп түсінніреді. Оның саяси ... ... ... ... ... және мемлекеттің азаматтарының
қауіпсіздігіне де қатысты. Қызметін пайдаланытндарды болдырмаудың жолы,
барлық ... ... ... ... ... Саяси бостандық
заңдылықты және қауіпсіздікті сақтау. Оған жету үшін ... заң ... және ... бөлу қажеттігі көрсетілген.Бұл идея оның саяси-
құқықтық теориясындағы маңызыдыларының бірі, кейіннен ол ... ... ... ... ... ... ... құрылымынан көруге
мүмкіндік болды»[3, 54-55 бб.].
Заң шығарушы билік халық пен ... ... ... ... тиіс, осы арқылы қабылданған заңдардың ... ... ... ... ... Мысалы, заң шығарушы билік АҚШ-та
Жоғарғы Соттың, ГФР, Ресей Федерациясында ... ... ... Қазақстанда Конституциялық Кеңестің бақылауында.
Құқықтық мемлекеттегі атқарушы билік халық пен Парламент қабылдаған
заңдарды жүзеге асырушы болып табылады. Сот ... ... ... яғни ... заң ... ... шешім айтуға сот билігі ғана
құқылы.
Демократия енді ғана қалыптасып келе жатқан жаңа заманда да ... ... ... мән берілді. 1789 жылғы Адам және ... ... ... ... 16-бабында билік бөлінісі болмаған елдің
конституциясы да болмайды делінді. [5, 202 ... ... ... жазба Конституциясы – 1787 ... ... ... бөліністерінің қатаң принциптері бекітілді. 1787
жылғы Конституция заң шығарушы билікті Конгреске ... ... ол ... және ... тұратын екі палатадан құралды. АҚШ Президенті
мемлекет пен үкімет ... ... ... ... де, АҚШ ... ... ... жасау құқығы, яғни Конгреске заң ... ... ... жоқ. ... ... ... ... басшылығындағы сот АҚШ-
тағы үшінші билік тармағы болып жарияланды.
1787 жылғы АҚШ Конституциясы бүгінгі күнге дейін қызмет етіп келеді.
Осы ... ... АҚШ ... өте үлкен өкілеттіктерге ие, бірақ
ол өз өкілеттіктерін ... ... ... ... ... тиіс. Олай
болмаған жағдайда АҚШ Конгресі оның қызметтен кетуін талап ете алады. Бұл
ретте АҚШ ... ... ... ... деп ... ... ... Импичмент жағдайында Президенттің үсінен сот жұмысын
Сенат жүргізеді, ал президенттікке қарсы құқықбұзушылықты айыптау өкілдер
палатасы депутаттарының құзырына берілген.
АҚШ-та ... ... мен ... ... ... ... қалыптасқандығын Конгресс қабылдаған заңдардың Құрама ... ... ... ... ... Жоғарғы сот қызметінен
көруге болады.
Ал, Қазақстан Республикасы Конституциясы ... ... ... ... 4 ... ... «Мемлекеттік биліктің бірегей
жүйесі Қазақстан Рсепубликасының ... және ... ... ... және егемендігінің көрінісі болып табылады. Біртұтас Қазақстан
мемлекетінде мемлекеттік биліктің бірлігі жоғары органдардың: Парламенттің,
Жоғарғы Соттың, Үкіметтің бірегей жүйесі бар ... ... ... ... Республикасында мемлекеттік биліктің бірегей жүйесінің
әр түрлі тармақтарын көрсете келе, ... ... мен ... ... ... бірге біртұтас мемлекеттің қызметін жүзеге
асырады».[6, 24-25 ... ... ... оны тік және ... ... ... принципіне негізделген. Біртұтас Қазақстан мемлекетінде биліктің тік
бөлінуінің өкілеттікті шектеу ... ... бар. Заң ... ... ... билікті –Үкімет және жергілікті атқарушы органдар, сот
билігін – Жоғарғы сот және ... ... ... ... ... билік
тармақатырының бірде-біріне кірмесе де, мемлекеттік билікті Президент те
жүргізеді. Біртұтас мемлекеттік ... ... ... ... ... заң ... атқарушы және сот тармақатары өз өкілеттігін
жүзеге асыру процесінде өзара қарым-қатынаста болады. Мұндай өзара қарым-
қатынас ... ... ... құқықтық негізде атқарылады. Конституцияда
және басқа нормативтік құқықтық актілерде олардың өзара іс-әрекеттері дәл
белгіленген.
Өз ... ... ... ... ... бір ... ... конституциялық және басқа да ... ... ... ... ... басқа тармақтың өкілеттігін иеленбеуі
және айналып келгенде ... ... ... үшін ... және ... ... белгіленген.
Тежемелік және тепе-теңдік жүйесі – ол мемлекеттік билік
тармақтарының өз ... ... ... қамтамасыз ететін, оны
артық қолданғаны үшін жауаптылық көздейтін ұйымдық және құқықтық шаралар
жиынтығы.
Тежемелік – ол ... ... ... заң шеңберінде ұстаудың
конституциялық әдісі. Айталық, ... заң ... ... ... көрсетілген мәселелер бойынша жүзеге асыра алады.
Конституцияда ... ... ... қатынастар заңға сәйкес
актілермен реттеледі. Жоғарғы Сот тек сот ... тағы ... ... ... ... ... құқылы.
Тепе-теңдік – ол өзінің ... ... ... ... ... жол бермеу үшін бір билік тармағының екінші ... ... ... ... ... ... әдістері. Парламенттің
Конституцияға қайшы келетін заңдар қабылдауына қарсы әрекет қолдану ... тиым салу ... ... Егер ... ... ... ... міндеттерге оның бағдарламасы жауап бере аламаса Парламент ... ... ... ... ... міндет – жалпыға танылған демократиялық
құндылықтар мен ... ... және ... ... ... ... ашық, демократиялық және ... ... одан әрі ... ... ... бағыттары, ең алдымен, мыналар:
– мемлекеттік билік тармақтары арасындағы өзара ықпалдастық ... ... пен ... жүйесін нығайта беру;
– биліктің өкілді органдарының өкілеттіктерін кеңейте беру».[7]
1.2 Қазақстандағы мемлекеттік билікті жүзеге асырудағы жоғарғы
органның ерекшеліктері
«Билік ... ... ... ... ... ... тарихи маңызды конституциялық және ... ... ... 30 ... ... жаңа Конституциясының қабылданған күні
ғана емес. Осы күні ... ... ... беру ... қабылданған
Конституция елімізде саяси, әкімшілік, ... ... ... одан әрі ... аса ... ... бастап берді.
Жаңа Конституция нормаларының арқасында ғана қысқа мерзімде жас мемлекеттің
экономикасы мен саясатында, ұлтаралық келісім мен тұрақтылықта аса ... қол ... ... ... ... жүргізілген реформаларға тың серпін қоса
отырып, нарық экономикасының талаптарына жауап бере алатын Парламент ... ... ... ... ... ... үшін тиімді
нормативті құқық базасын қамтамасыз етті. Экономиканың түпқазығы болып
табылатын меншік ... ... ... ... жеке ... ... тең жағдайда кепілдік берді.
1995 жылғы Конституцияның негізінде құқықтық реформалар жүргізіліп ...... ... ... ... ... ... меншік қатынастарды, еркін кәсіпкерлікті ... ... ... әрі ... ... ... ... принциптерге сәйкес
азаматтық іс жүргізушілік заңдарға елеулі өзгерістер енгізіліп, ... ... ... ... ... ... ... дауыс беру арқылы сол уақытта объективті
тұрғыда орныққан президенттік ... ... ... ... Қазақстан
халқының бұл таңдауы кездейсоқ емес еді. Ол алдыңғы ... бен ... ... бір ... ... дағдарыстарға немесе
биліктің әртүрлі тармақтары ... ... ... жол ... қуатты топтасқан билік ... ... ... ... тапқан жағдай – Қазақстанның президенттік
республика болып жариялануы болды. ... ... ... ... ... ... икемді нысан болып табылады. Бұл
нысан Президенттің, Парламент пен ... ... ... көздейді, іс жүзінде билікті заң шығарушы, атқарушы және ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Бұл жағдайда бүкіл халық сайлаған Президент ... ... ... ... биліктің барлық тармақтарының және олардың ... ... ... ... ұйымдастырушысы және төрешісі бола алады.
Мемлекет басшысы ел саясатының негізгі бағыттарын ... ... ... ... және Конституцияны адам мен азаматтың құқықтары мен бостандығын
сақтаудың ... ... ... ... ... ... және ... организмнің үйлесімді және жемісті міндет атқаруын ... ... ... ... ... Президентінің өкілеттілігі
шексіз емес. Сол ... ... ... асыра пайдалануға мүмкіндік
бермейтін шектеулер мен кедергілер ... оған да ... ... 3-ші ... ... мемлекеттік биліктің біртұтастығы
және оның тармақтарға бөлінуі ... ... те ... ... нысанына айналды. Бұрынғы Конституцияда, кейбір батыс
елдерінің тәжірибесіне орай, сол ... өзін бөлу ... ... ... ... ... Қазақстан жағдайында бұл шешім
әртүрлі мемлекеттік институттар арасындағы ... ... ... ... ... тәуелсізбіз деп есептейтін қателерге
ұрындыратын еді». [9]
Жаңа Конституцияда біртұтас мемлекеттік биліктің үш тармаққа ... ... Ал ... өзі, бір ... ... тығыз
ынтымақтасып қызмет жасау мүмкіндіктеріне, ал екінші жағынан, өзара ... ... ... ... және ... көрсетілген құзыреттеріне
араласпауына бағдарланды.
Мемлекет басшысы мемлекеттік органдар жүйесінде ең жоғарғы орын алатын
лауазымды тұлға. Әр ... ... ... ... ... кейбір елдерде қандайда бір билік ... ... ... және заң шығарушы билік ... ... ал ... тек ... ... ғана ... ... мемлекет нысанын
анықтауда жоғары мемлекеттік органдар жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік билік тармақтарының келісімді қызметін және
олардың халық алдындағы ... ... ... ... президенттік биліктің ерекшелігі осы нормамен белгіленген,
яғни, президент тек атқару билігінің басшысы емес, үш ... ... ... ... ... ... байланысты алдымен мемлекет басшысы ұғымының түсінігі мен оның
билік жүйесіндегі алатын орнын анықтап алсақ. Билік ... ... ... ... бастап – ақ мемлекет басшысы атқарушы ... ... ... ... ... ... ... Құрама Штаттары
Конституциясында белгіленуі кездейсоқ емес. Ал ... ... ... ... ... елдерге де мемлекет басшысы институты атқару
билігіне қарай икемделеді.
Кез келген басқару жүйесін құру ... оның ... ... ... ... ... Ал ... басқару функциясы
жүйесінде мемлекеттің жоғары үкіметі деген ұғым бар. Ол ... ... ... ... ... әртүрлі өкіметтіліктерден көрінуі мүмкін.
Осы функция ерекше органға немесе басқа бір органның құзыретіне беріледі -
бұл саяси таңдаудың ісі. Ал ... ... ... ... ... пайдасына шешілген.
Сондықтан, «мемлекет басшысы – бұл, елдің ішінде және сыртында оның ең
жоғарғы өкімі, сонымен ... ... ... (халықтың және
мемлекеттің) бірлігінің нышаны».
Басқару нысанына мемлекеттік ... ... ... ... ... жүйесіне байланысты оның конституциялық өкілеттіктері номинальді
немесе нақтылы, ... және ... ... мүмкін. Бұл өкілеттер әртүрлі
нысан қабысады, ал ... ... бір ... ... ... ... және ... күштер белгілі себептермен елді басқару
қабілетінде болмаса, мұндай жағдайдан шығу жолын ... үшін ... ... ... деп ... ... қатар мемлекет
басшысының саяси рөлі кейбір конституцияларда қалыптастырылады. ... ... ... ... ... ... ... 5-
бабында былайша берілген: Республика Президенті Конституцияның сақталуын
бақылайды. Өз төрелігі арқылы жария биліктің ... ... ... ... Ол ... тәуелсіздік, аумақтық тұтастық қоғамдық
келісімнің және халықаралық шарттардың сақталуының кепілі ... ... ... ... ... ...... және мемлекет билік ... ... Адам және ... ... мен ... ... әрі
кепілі» деп атап көрсетілген.
Кеңес одағы кезеңіндегі мемлекет танушыладың көзқарастары бойынша
мемлекет ... ... ... ... ... ... ... өкілеттерге ие, алмастырылмайтындық, бейтараптылық сапаларға ие
ретінде қарастырылады. Мәселен белгілі ... ... ... ... басшысы институты өмір сүру үшін ешқандай негіздерге ие емес»
деп атап көрсетеді. Сонымен қатар ол таза ... ... ол ... ... ... ерте ... ... құрылым абсолютті монархия
қарыздар деп қарастырылады.[11, 35 б.].
Дегенмен, көптеген елдердің конституцияларында мемлекет басшысының рөлі
мен ... ... атап ... ... Германияның Негізгі Заңы).
Бұл конституциялар мемлекет басшысының тек өкілеттерін ғана ... ... ... ... доктриналы жолмен олардың осы ... ... ойын ... ... және тотолитарлық саяси режимдерде, әсіресе авторитарлық
елдегі диктатор әдетте ... ... ... ... алады да, кейіннен нақ
мемлекет басшысы лауазымын «сайлау» арқылы рәсімдейді: Көбіне олар ... ... ... ... алып, алдымен өкімет басшысының және
өкіметтің, тіпті ... ... ... мен ... ... орган құрады да, оның лидері кейіннен елбасы ететін
саяси жолдарды ойластырып ... ... ... ... ... арнаулы
саясаттың ғылымында «Хунта» деген атқа ие ... ол ... ... «кеңес» деген мағынаны білдіреді. Өйткені өткен ғасырда мұндай
органдар Латын ... ... ... ... ... ... нысаны. Адамзат тарихында көбіне мемлекет
басшысының жеке даралық нысаны ... ... ... ... ... ... кейінірек, республикалық басқару ... ... ... ... ... (төраға) болады. Кей елдерде бұл
институттың өзіндік ерекше нысандары қалыптасады. Қазіргі уақытта мынадай
нысандар ... ... ... ... ... монарх (мысалы,
Ұлыбритания, Жапония, Испания, Бельгия, Нидерландия, Марокко).
Билік ... ... ... мен ... жеке ... Сауд ... мемлекеттің жеке-дара монархы, ол федерация субъектілері
әмірлерімен белгілі бір мерзімге өз іштерінен ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір мерзімге
сайланатын жеке-дара президент (Мысалы, ... АҚШ, ... ... ... бір ... ... сайланған арнаулы орган, мұнда, егер
мемлекет басшысы өкілеттіктердің кейін ерекше арнаулы түрде ... ... оны алқа ... ... ... ... Куба).
Мемлекет басшысы міндетін қоса атқаратын үкімет басшысын (мысалы,
Германия жерлерінде).
Британ доиноны мәртебесіне ие мемлекеттердегі Британ монархының ... олар ... ... ... ... деп ... (Мысалы, Канада,
Австралия, Жаңа Зеландия, Барбадос).
Әдетте белгісіз мерзімге өкілеттікке ие, ... ... ... жеке дара ... алқалы орган.
Енді олардың ішіндегі біздің тақырыпқа қатысты президенттік басқару
нысанына тереңірек тоқталып өтейік. Президент лауазымы ... рет ... ... ... ... ... таңда Америка Құрама Штаттары
классикалық Президенттік Республика ... ... ... ... билік басшысы ретінде, қызметін жүзеге асырады.
Европада Президенттік ... ... 1940 жылы ... 1958
жылы Францияда жүзеге асты.
Президенттік биліктің қалыптасуының негізі ... алғы ... ... ... ... кейінгі қозғалудағы дағдарыс
-Қоғамның психологиялық жағдайы
-Саяси тұрақтылықтың қажеттілігі
Осылардың барлығын реттеу ... ... ... қалыптастыру.
Президенттік институты сонымен қатар парламенттік республикаларда да
болуы мүмкін. ... ... ... ... ... міндетін
Президент атқарғанымен, нақтылы атқару билігі Парламент алдында ... ... ... Ал ... ... ... кең ... мен ерекше жағдайларға ие. Президенттік республика мынадай
белгілермен ... ... ... ... және оның ... ... алады;
2.Президент заңдарға ұсыныстар енгізуге құқылы, ... қол ... ... вето ... ... ... өз ... бойынша қажетті жағдайларда Заң күші ... ... ... ... ... ... күштердің жоғары бас қолбасшысы
болып табылады;
5.Президент Парламенттің кезектен тыс сессиясын ... ... ... құқылы және Парламенттің ... тыс ... ... ... ... ... төтенше жағдай енгізу құқығына
және әр елдің билік жүйесінің ерекшеліктеріне қарай басқада ... ... ... ... ... ... ... елдерінде орныққан,
олардың ішінде АҚШ, Франция, Италия, Түркия, ... ... ... Тайвань, Корея Республикасы және басқалар. Қазіргі ... ... ... ... ... ... 2009 жылғы 24 тамыздағы Жарлығымен бекіткен Қазақстан
Республикасының 2010 ... 2020 ... ... ... ... ... ... мемлекеттің конституциялық құрылысының негіздерін,
Отанымыздың егемендігі мен ... ... ... ... атап ... ... заңдылықтың салтанат құруы мемлекеттің әлеуметтік,
саяси және экономикалық дамуының тұрақтылығын қамтамасыз етіп отырғаны тек
өзімізге ғана емес, ... ... ... Бұл ... ... танымал
заңгер, Ресей Федерациясы Конституциялық Сотының Төрағасы В.Д.Зорькин- нің
сөзіне құлақ қойсақ, ... ... ... ... ... кез
келген реформалаудың негізінде әлеуметтік тұрақтылық жатуы тиіс. Тұрақтылық
қоғамдағы сенімнің, яғни ... ... ... ... ... ... ... бек сенімінде екен.
Иә, заңдылық сақталған, азаматтар заңға бойсұнған, заңды құрметтеген,
Конституцияның ... ... ... ... ... ... берік
әлеуметтік тұрақтылық, азаматтардың өз құқықтары мен ... ... ... ... зайырлы, құқықтық және әлеуметтік жағынан
тұғыры мықты мемлекет ретінде орнығуы туралы айта отырып, ... ... ... маңызына тоқтала кету қажет. Конституцияда
көрсетілгендей, Президент адамның құқықтары мен бостандықтарының қорғалуын,
халық пен ... ... ... ... ... саяси күш,
мемлекеттік биліктің барлық тармақтарының келісіп ... ... ... ... ... жауапкершілігінің кепілі.
Тәуелсіздігімізді баянды етіп, ұлт пен этнос арасына дәнекер болып келе
жатқан Ата Заң президенттік басқару нысанын бекемдеп, мемлекеттің он ... ... ... әрі ... ... қамтамасыз етті. Бұл жерде
ұлттық құқықтық жүйені ... ... ... ... баса ден ... Біріншіден, қазақстандық модель егемендік жағдайында дамудың алғашқы
жылдарындағы өз тәжірибесі мен өзге елдердің озық ... ... ... ... ... ... бұл модель бірден емес, қоғамның жай-
күйіне қарай бірте-бірте ілгері қадам ... ... ... Бұл ... өз ... мен ... атқару нысандарына сәйкес
стратегиялық міндеттерді ... ... ... етеді. Үшіншіден,
президенттік ... ... ... органдардың өзара ішкі
байланыстарымен ғана шектелмей, сонымен ... ... және ... ұйымдармен қарым-қатынасымен ерекшеленеді. Төртіншіден, маңыздылығы
жағынан бірінші десек те болар, президенттік басқару нысаны Конституцияның
идеялары мен ... ... ел ... ... ... ... ... отыр.
«Алайда толыққанды Президенттік билік елде оңай және тез арада
қалыптаса қалған жоқ. ... ... ... ... ... даму ... ... Президенттік биліктің даму диалектикасы
социалистік ... ... ... ... ... даму ... ... тәуелді болды. Өтпелі
кезеңнің қайшылықтары мен қиыншылықтарын ең алдымен басқарушы ... ... ... ... осы ... ... жұмсауға тырысты.
Президент Қазақстан халқын ортақ ... мен ... ... ... ... ... Ел халқыъның Президент билігі
мен саясатының төңірегінде топтасуының игілікті шаралары ... ... ... ... ... қалыпты және тұрақты дамудың
эволюциялық жолына түсті деп батыл айта аламыз. Қалыпты дамудың ... ... ... қабілетті 50 ел қатарынан нақты орын алуына,
өркениетті ел сапаларына жетуі болмақ».[12, 12-17 бб.].
Қазақстан Президентінің мемлекет ... ... орны ... 40 ... көрсетілген конституциялық құқықтық мәртебесінен
көрінеді: «Республика Президентi - мемлекеттiң басшысы, ... ... ... ... ... ... ... ел iшiнде және
халықаралық қатынастарда Қазақстанның атынан өкiлдiк ететiн ең жоғары
лауазымды ... ... ... - ... пен ... ... адам және ... құқықтары мен
бостандықтарының нышаны әрi кепiлi болатындығын бекіткен.
Президент мемлекеттiк ... үш ... яғни заң ... ... сот билігінің келiсiп жұмыс iстеуiн және ... ... ... ... ... етедi. Мемлекеттік биліктің ... ... ... ... өкілеттіктеріне тоқталайық.
Заң шығару билігін жүзеге асыратын Парламентке қатысты өкiлеттiгi
Республика Президентi:
1) Парламентке және оның ... ... және ... ... ... ... және өзге де елеулі мүдделерінің білдірілуін
қамтамасыз ету қажеттілігін ескере ... ... он бес ... ... ... ... өкілеттіктерінен айырылған
немесе олардың өкілеттіктері тоқтатылған жағдайда бір ай мерзімде ... ... ... ... ... ... жариялаған күннен бастап отыз күннен кешiктiрмей
Парламенттiң бiрiншi сессиясын шақырады;
4) Парламент депутаттарының Қазақстан ... ... ... қабыл-
дайды;
5) Парламент Сенатының Төрағасы лауазымына кандидатура ұсынады;
6) әдетте, Парламент сессияларын ашады;
7) Парламент сессиялары аралығындағы кезеңде өз бастамасымен, ... ... ... депутаттары жалпы санының кемінде үштен
бірінің ұсынысымен ... ... тыс ... ... ... ... ... мәселелер ғана қаралады;
8) Парламент Сенаты ұсынған заңға бір ай ... қол ... ... жария етеді не заңды немесе оның жекелеген баптарын қайтадан
талқылап, дауысқа салу үшін ... егер ... ... 2) ... ... ... ... отырып,
бұрын қабылданған шешімді растайтын болса, бір ай ішінде заңға қол қояды;
9) Парламенттiң қарауына ... ... мен ... туралы жоба беруге хақылы;
9-1) заң шығару бастамасы тәртібімен Парламент Мәжілісінің қарауына
заңнамалық актілер жобаларын өзінің арнайы жолдауымен енгізеді;
10) заң жобаларын ... ... ... заң ... ... деп жариялауға, яғни Парламенттiң осы жобаны оның енгiзiлген
күнiнен бастап бiр ай ... ... ... ... ... ... құқығы бар. Осы талапты Парламент орындамаған жағдайда Республика
Президентi Заң күшi бар, Конституцияда белгiленген тәртiппен ... ... ... ... күшi ... ... шығаруға хақылы;
11) Парламент Палаталарының кез келген бiрлескен отырыстарына ... ... ... ... сөз сөйлеуге құқығы бар;
12) Үкiмет мүшесi заңдарды орындамаған жағдайда ... ... ... ... ... қабылдаған Парламент Сенатының немесе
Мәжiлiсiнiң оны қызметiнен босату жайындағы өтiнiшiн қарайды, ... ... ... ... ... ... санының көпшiлiк
даусымен Республика Президентiне Yкiметтiң осы ... ... ... ... ... ... ... бастап алты ай өткен соң ол ... ... ... Yкіметтiң ол мүшесiн қызметiнен босатады;
13) Конституцияда көзделген тәртіппен Парламентті немесе Парламент
Мәжілісін тарата алады.
Қазақстанның атқару билігін жүзеге ... ... ... ... ... ... ... келiсiмiмен Республиканың Премьер-Министрiн
қызметке тағайындайды; оны қызметтен босатады;
2) Премьер-Министрді тағайындағаннан кейінгі он күн мерзім ішінде оның
енгізген ... ... ... құрылымын айқындайды, Республиканың Үкімет
құрамына кірмейтін орталық атқарушы органдарын құрады, таратады және қайта
құрады, Үкімет ... ... ... ... ... қорғаныс,
ішкі істер, әділет министрлерін қызметке тағайындайды; Үкімет мүшелерін
қызметтен босатады;
3) Үкiмет мүшелерiнiң антын қабылдайды;
4) жүйелi түрде Премьер-Министрдiң ... ... ... ... және оның ... маңызды шешiмдерi туралы баяндамасын тыңдайды, оның
барысында Премьер-Министр Үкiмет жұмысы туралы есеп ... ... ... ... ... ... бюджетi
есебiнен ұсталатын барлық органдар үшiн қаржыландыру мен ... ақы ... ... ... ... аса ... мәселелер бойынша Үкiмет отырыстарына төрағалық
етедi;
7) Үкiметке Парламент Мәжiлiсiне заң ... ... ... ... Үкіметі мен Премьер-Министрі актiлерiнiң күшiн жояды
не толық немесе iшiнара тоқтата тұрады;
9) егер ... пен оның кез ... ... ... ... одан әрi ... ... мүмкiн емес деп санаса немесе егер
Парламент Мәжілісі не ... ... ... ... ... ... түсуi туралы, сондай-ақ Үкiмет жүргiзiп отырған
саясатпен келiспейтiн немесе оны ... ... ... ... мәлiмдеген
орнынан түсуi туралы шешiмдi қабылдайды;
10) Үкiмет немесе оның кез келген мүшесi мәлiмдеген орнынан ... ... ... ... ... ... қабылдамай тастайды;
11) Үкiметтiң немесе оның мүшесiнiң орнынан түсуiн қабылдамай тастаған
ретте оларға өз мiндетiн одан әрi жүзеге асыруды тапсырады;
12) өз ... ... ... ... ... Премьер-Министр
мен Үкiметтiң кез ... ... ... ... туралы
шешiм қабылдауға хақылы;
13) өз актiлерiмен ... ... ... басқа атқару мiндеттерiн жүзеге асыруды жүктеуге хақылы;
14) ... ... заң ... ... бередi.
      
Республика Президентiнiң Конституциялық Кеңеске қатысты өкiлеттiгi
      Республика ... ... ... ... мен екi ... ... оларды мерзiмiнен бұрын
қызметтен босатуға хақылы;
2) Республика Конституциясының 72-бабында көзделген ... ... ... ... ... ... ... толық немесе оның бiр бөлiгiнде
қарсылықтар енгiзедi.
Республика Президентiнiң соттарға және судьяларға қатысты ... ... ... Сот ... ... ... ала отырып, Республика
Жоғарғы Сотының Төрағасын және судьяларын ... және ... үшін ... ... ... Жоғары Сот Кеңесінің кепілдемесі бойынша жергілікті және басқа ... ... мен ... ... және ... Президентiнiң әкiмдерге қатысты өкiлеттiгi
      Республика Президентi:
1) облыстардың, республикалық маңызы бар ... және ... ... ... ... ... ... маңызы бар
қалалар және астана мәслихаттарының келісімімен тағайындайды;
2) облыстардың, ... ... бар ... мен ... ... күшiн жояды не толық немесе iшiнара тоқтата тұрады;
3) өз құзыретiндегi мәселелер бойынша әкiмдерге тапсырмалар ... ... ... ... ... ... ... өз қалауы бойынша әкiмдердi қызметiнен ... ... ... ... бар қалалар мен Республика ... ... ... өз ... жалпы санының көпшілік
даусымен ... ... ... ... қызметтерiнен
 босатуға хақылы.
4-1) аудандардың, қалалардың ... мен ... ... ... қоспағанда), қалалардағы аудандардың, ... ... ... ... ... ... тағайындаудың
немесе сайлаудың тәртiбiн белгiлейдi.
Заң әдебиеттерінде «мемлекет механизмі» және «мемлекеттік аппарат»
түсініктері ... бір ... ... ... ... ... мемлекеттің міндеттері мен функцияларын жүзеге асыруға бағытталған
мемлекеттік органдардың жүйесі. ... ... оның ... мазмұнын қоғамдық өмірдің барлық ... ... мен ... ... етуін қамтамасыз етуге бағытталған
басқарушылық, ұйымдастырушылық қызмет құрайды.
Ғалымдардың еңбектеріне сүйенетін ... ... ... ... екі ... ... Профессор Т.Ағдарбековтың
пікірінше, кең мағынада, барлық мемлекеттердің органдарының жүйесі және
лауазымды адамдар. ... ... ... ... ... сол не ... ... даму қызметін қамтамасыз етеді және
бұл ... ... ... ... көбірек сәйкес келеді, сол ... ... ... ... ... қарым қатынасын, мемлекеттің
жалпы әрекетінің заңдылығын көрсетеді. Қысқа мағынада «мемлекеттік ... ... ... ... ...... ... аппа- рат.[3,69]
Академик Ғ.Сапарғалиев: «мемлекеттің механизмі (аппараты) дегеніміз
белгілі түрде ұйымдастырылған, ішкі ... ... ... ... ... жүйесі», [13,49 б.]. - деп ... ... ... өзіне тән заңдылықтары, біріншіден; оның
органдары мемлекет қызметін атқаруға қажет болғанда ғана ... ... ... ... мемлекет басшысы бола тұра өзі заң шығарады,
тіпті жазалау функциясына құқықты. Ал ... ... ... өзі ... ... отырып, заң шығару функциясын басқа органға
беру мүмкіншілігіне ие болды. Демек, мемлекетке қоғам дамуына сәйкес ... ... ... ... оны ... ... мемлекет өз органын ... ... ... қызметін бірі қайталайтын органдардың болмауы.
Айталық мемлекет ... үш ... бар ... оның үш ... ... ... және бір-біріне ұқсамайды. Мәселен, Парламент заң шығарумен
айналысса, Үкімет заңдардың атқарылуын ... ... ал Сот ... заң ... ... келтіреді немесе кінәлілерді жазалау арқылы
құқықбұзудың алдын алады. Демек, ... ... ... ... бір қызмет үшін екі орган құрылмайды. Әрқайсысының өзінің
өкілеттік аясы және құзыреті заңмен ... ... ... ... ... орны ерекше. Ал енді ғана
егемендігі мен тәуелсіздігін ... жас ... үшін бұл ... ... зор, ... Парламент мемлекеттік биліктің маңызды тармағы- заң шығару
механизмін жүзеге асырады.
Шетелдердің ... ... ... талдай
отырып, белгілі бір өзіне тән ерекшелік сипаттарына қарамай, бәрінде де
парламент мемлекеттік биліктің ... ... ... ... ... ... ... заң шығарушылық қызметіне, мемлекеттік
бюджетті қабылдауда, мемлекет басшыларын және одан да басқа ... ... ... сол ... заңдарды орындау барысы жайлы үкіметті
бақылауда шексіз құқыққа ие болатыны анықталды.
Америка ... ... ... көз ... ... ... байланысты барлық заңдық ... ... ... ... ... ... ... Конгресіне берілетініне куә
боламыз. Сол сияқты Жапония Конституциясының 41-бабында да: «Мемлекеттік
биліктің жоғарғы органы және ... ... заң ... ... ... ... -деп жазылған.
Эстония Республикасы Конституциясында заң ... ... ... ... ... ... ... 7-бабында: «Түрік ұлты атынан заң шығарушылық міндеті
Түркияның Ұлы ... ... ... Бұл ... еш ... - деп ... ... Конституциясының 54-бабына сәйкес «Қырғызстан
Республикасында Жоғарғы Кеңес тұрақты жұмыс істейтін жоғары өкілетті орган.
Жоғарғы Кеңес заң шығарушылық ... ... ... сондай-ақ бақылау
қызметтерін де орындайды», -деп жазылған.
Парламент Қазақстан Республикасының Жоғарғы ... деп ... ... ... органның орнына келді. Жоғарғы Кеңес жоғары орган ретінде
1937 ... КСР ... ... ... ... 1978 ... да ... Кеңесті мемлекеттік биліктің жоғары органы ретінде
таныды. Ол КСРО ... мен ... КСР ... ... ... ... ... шешуге құқылы болды. Басқаша
айтқанда, Жоғарғы Кеңес еліміздің мемлекеттік өміріндегі барлық мәселелерді
шешуге құқылы ... ... ... ... ... билігінің мәні, міне
осында. Қазақ КСР-ның Жоғарғы Кеңесі Парламенттей болмады, ... ... ... және ... ... ... жоғары өкілді органдар болған жоқ.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы заң
мемлекеттік билікті заң ... ... және сот ... ... жариялады. Осының нәтижесінде Парламент және парламентаризм
құруға қарай маңызды бір ... ... ... 1993 ... ... Жоғарғы Кеңесті
республиканың бірден бір заң шығарушы және ... ... деп ... Жоғарғы Кеңеске кең өкілеттік бергендігі сондай, мемлекеттік
билікті бөлісу принципі шын мәнінде мүлдем ... жоқ. ... ... және ... ... де орнықтырылмады. Сөйтіп, 1993 жылғы
Конституция мемлекеттік биліктің қайшылықты ... ... ... ... ... Жоғарғы Кеңес, әрине, өз қызметін толық атқара
алмады. Жаңа ұлттық құқықтық ... ... ... ... 12-ші
шақырылған Қазақстан Республика Жоғарғы Кеңесі ... ... ... ... бола алған жоқ және Қазақстанда ... ... жоқ. 1995 жылы ... ... Ассамблеясының 2-сессиясында
жасаған баяндамасындағы ... ... ... ... ... ... ... онда
«...парламентаризмнің дәстүрімен мәдениеті, көп ... ... ... ... ең ... мұның бәрі халықтың қалың ... ... ... ... ... ол жоқ. Бұл үшін ... ... басқару жүйесі ел басқарудың тиімді прогрессивті әдіс болып
шығуы мүмкін».
Қазақстан Республикасының 1995 ... ... ... ... ... жүзеге асыратын жоғарғы өкілді орган ретінде ... ... ... ... ... ретінде де, өкілді
демократия органы ретінде де өмірге келді. Халыққа тікелей ғана ... ... да ... ... ... ... ... туды.
Президент Жолдауына сәйкес Жаңа кезеңнің ... ... ... ... жаңару үстінде. Бізде саяси реформалардың өз моделіміз, саяси
көшудің өзіндік «Қазақстан жолы» қалыптаса ... ... ... ... айтсақ «оның ерекшеліктері мен етене белгілері ... ... ... ... ... кезеңдестігі,
қабылданған шешімдердің екшенділігі, жалпыұлттық үнқатысу мен ... ... ... ... ... демократиялық реформалардың кезеңі
мынадай бағыттар бойынша жүргізілді:
- Парламенттің өкілеттігін кеңейту;
- саяси партиялардың ... ... ... ... қабылдау;
- Сот-құқық жүйесін жетілдіру;
- жергілікті өкілетті органдарды дамыту.
ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына ... ... ... біз үшін ... ... –биліктің бір мезгілде елде
саяси ... ... ... ... барлық Конституциялық
құқықтары мен еркіндіктерін қамтамасыз ете отырып, қоғам мен ... ... ... ... қамтамасыз ете алатын осы ... ... ... ... басу» [7], деп атап көрсетті.
Еліміздің экономикалық күш қуаты толысып, қанатының қатаюы, халықтың
әл-ауқаты күн санап жақсарумен ... өз ... және ... ... ... дұрыс бағалап, анық сезініп отырған қоғамдық саяси санасының
сергек бола түсуі, өмір сүру өлшемдерінің артуы демократиялық дамудың ... ... ... ... ... ... ... сезініп қана
қоймай, әрдайым алдағы кезеңді пайымдай білетін Қазақстан басшысы ... ... ... жаңа ... атты ... ... ... ретінде саяси жүйені реформалауды нақты атап көрсеткен болатын. Соның
нәтижесінде елімізде конституциялық реформа басталды. Президент ... ... Ата ... ... айтулы өзгерістер жас
мемлекетіміздің тарихында Қазақстанның мемлекеттік құрылысының өзіндік ... ... ... кезең басталды. Еліміздің жүйелі және сындарлы дамуына
зор үлесін қосатын заң шығару билігін жүзеге асыратын Парламенттің мемлекет
механизміндегі ... орны ... ... ... ... ... ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚЫЗМЕТІН
КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ-ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУ
2.1 Заң шығару органының конституциялық құқықтық мәртебесі
Мемлекеттік биліктің жоғары органдары жүйесінде парламент тікелей ... ... және аса ... саяси шешімдерге заң нысаны мен күшін
беретін жоғары өкілді ... ... ... парламентаризм қазіргі түрінде салыстырмалы түрде біздің
қоғамның саяси жүйесіндегі жаңа құбылыс. Біз ... ... ... ... Халық депутаттары кеңесінен екі палаталы кәсіби парламентке өттік.
Бүгінде екі палаталы парламенттің құрылымы жалпы ... ... ... ... ... ... ... биліктің заң шығару органын ... ... ... ... ... құрудың міндетті талаптарының бірі
болуда.
1993 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясы ескі және жаңа саяси
құрылыстың арасындағы өзіндік ымырасы, ... бойы ... ... ... ... ... ... енгізуге тырысудың
көрінісі болғандықтан, әуелбастан-ақ қайшылыққа толы ... ... 30 ... ... ... ... ... құрылыстың кемшіліктерін жойған Қазақстан Республикасының жаңа
Конституциясы қабылданды. Онда Парламент заң шығару ... ... ... ... ... ... ретінде айқындалды. Парламент
екі Палатадан: Сенаттан және ... ... ... кос ... ... ... ... орынды болып шықты,
ол еліміздің саяси өміріндегі принципті жаңа элементке айналды және әлемдік
тәжірибедегі жалпыға ... ... ... сай ... қос ... ... ... мұның қабылданатын
заңдардың сапасын ... ... ... ... ... ... Парламенттің депутаттарын сайлау процесі 1995 жылдың
соңында ... ... 19 ... және ... ... екі ... ... 40 депутат сайланды. Сенаттың жеті
депутатын Қазақстан Республикасының Президенті тағайындады.
Қазақстан Республикасының Мәжілісіне ... 1995 ... 9 ... жерде бірінші сайланған қос палаталы заң ... ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз
еткен кәсіби Парламенттің ... ... ... ... атап өту ... жылы ... бүкіл кеңестен кейінгі елдердің бәрін қамтыған
дағдарыстан нық ... шыға ... ... ... ... ... ... қызметін жақсарта түсуді, оның ... ... ... талап етті.
1999 жылы ел Конституциясына енгізілген өзгерістерге сәйкес ... ... ... жүйе ... өтіп, партияларға барабар өкілдік
негізінде партиялық тізім бойынша сайлану құқығы берілді. Сайлауға 10 саяси
партия қатысты.
Парламенттің рөлін арттыру ... ... ... ... ... ... ... кандидатураларын Мәжіліс пен
Сенаттың бейіндік комитеттерінде талқылағаннан кейін, ҚР дипломатиялық
өкілдіктерінің басшыларын – ... ... ... ... тағайындау тәжірибеге енгізілді.
Қос палаталы Парламент ел бюджетін бекіту құқығын еншілеп отыр, Премьер-
Министрді тағайындауға келісім береді, ... ... ... ... ... және кез ... министрді қызметтен босатуды талап етуге
құқылы. Жоғары ... ... ел ... ... ... енгізу құқығы да бар. Атқарушы биліктің ... ... ... және оның ... ... мен ... комиссиялары алдында жүйелі түрде сөз ... ... қос ... ... ... ... ... жұмыс істейді. Олар осы ... ... аса ... ... ... бірнеше заңдар қабылдады. Мемлекет ... ... ... ... онда ... орасан зор үлесі
бар.
Парламент бүгінде елдегі саяси жариялылықтың шын мәніндегі алқалы жиыны
болып табылады. Тап осы жерде ... ... ... ... ... фракциялар мемлекеттік құрылыс, экономикалық және ... ... кез ... ... бойынша өз позициялары туралы ашық айта
алады[14].
Қазақстан ... ... ... Парламент -
Қазақстан Республикасының заң шығару қызметiн ... ... ... ... өкiлдi органы деп бекітілген. ... ... ... оның ... ... ... «Қазақстан Республикасының
Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі туралы» 1995 жылғы ... ... ... ... ... ... жұмыс iстейтiн екi Палатадан: Сенаттан және
Мәжiлiстен ... ... ... ... ... тәртiппен әр
облыстан, республикалық маңызы бар ... және ... ... екi адамнан өкiлдiк ететiн депутаттардан құралады. ... ... және өзге де ... ... ... ету ... ескерiлiп, Сенаттың он бес депутатын Республика
Президентi тағайындайды.
Мәжiлiс конституциялық заңда белгiленген тәртiппен сайланатын жүз жетi
депутаттан тұрады. Мәжiлiстiң ... ... ... ... жалпыға бiрдей,
тең және төте сайлау құқығы негiзiнде жасырын дауыс беру ... ... ... ... депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды.
Парламент депутаты бiр мезгiлде екi Палатаға бiрдей мүше бола ... ... ... мерзiмi - алты жыл, ... ... ... - бес ... ... билік механизміндегі орны төмендегідей
құзыреттерінен көрінеді.
Сенаттың ерекше ... ... ... ... ... ... ... Республиканың Жоғарғы
Сотының Төрағасын және Жоғарғы Сотының ... ... мен ... ... ... ... Республика Президентiнiң Республика Ұлттық Банкiнiң Төрағасын, Бас
прокурорын және Ұлттық қауiпсiздiк ... ... ... ... ... Бас Прокурорын, Жоғарғы Сотының ... ... ... ... ... ... құқығынан айыру;
4) Мәжiлiстiң өкiлеттiктерi мерзiмiнен бұрын тоқтатылуына байланысты,
ол уақытша болмаған кезеңде Республика Парламентiнiң ... ... ... ... ... функцияларын орындау;
Мәжiлiстiң ерекше қарауына мыналар жатады:
1) Парламентке енгiзiлген конституциялық заңдар мен заңдардың жобаларын
қарауға қабылдау және осы жобаларды қарау; 2) ... ... ... ... ... ... ... Республика Премьер-
Министрiн тағайындауға келiсiм беру; 3) ... ... ... ... ... ... санының көпшiлiк дауысымен, ... ... ... ... ... ... бастамасы бойынша
Мәжiлiс Үкiметке сенiмсiздiк бiлдiруге хақылы.
Парламент палаталары адымен ... ал ... ... ... ... ... ... конституциялық заңдар мен заңдар қабылдайды, ... ... ... ... оған ... мен толықтырулар
енгiзедi; 2) мемлекеттiк салықтар мен алымдарды белгiлейдi және оларды алып
тастайды; 3) ... ... ... ... ... ... 4) мемлекеттiк наградаларды ... ... ... және өзге де ... ... ... дәрежелерiн белгiлейдi, Республиканың мемлекеттiк рәмiздерiн
айқындайды; 5) мемлекеттiк заемдар мен Республиканың экономикалық және өзге
де ... ... ... ... ... 6) ... жасау
мәселелерiн шешедi; 7) Республиканың халықаралық шарттарын ратификациялайды
және олардың күшiн ... 8) ... ... ... ... ... 9) Республика Президентiнiң қарсылығын ... ... ... ... ... қарсылықтар жiберiлген күннен бастап
бiр ай мерзiм iшiнде ... ... мен ... ... өткiзедi. Бұл
мерзiмнiң сақталмауы Президент қарсылықтарының ... ... ... пен ... әр ... ... жалпы санының үштен екi
көпшiлiк дауысымен бұрын қабылданған шешiмдi растайтын болса, Президент бiр
ай iшiнде ... қол ... Егер ... қарсылығын ең болмаса
палаталардың бiрi еңсермесе, заң ... ... ... ... ... деп есептеледi. Парламент қабылдаған конституциялық
заңдарға Мемлекет ... ... осы ... көзделген тәртiппен
қаралады. Бұл ретте Парламент ... ... ... әр ... ... ... ... кемiнде төрттен үшiнiң
дауысымен еңсередi.
Парламенттiң ұйымдастырылуы мен қызметi, оның ... ... ... Конституциясымен, «Қазақстан Республикасының Парламенті
және оның ... ... ... ... ... 243 ... тұрақты негiзде жұмыс iстейтiн екi Палатадан: Сенаттан және
Мәжiлiстен тұрады.
Сенат конституциялық заңда белгіленген ... әр ... ... бар қаладан және Қазақстан Республикасының астанасынан
екі адамнан өкілдік ететін депутаттардан құралады. Сенатта қоғамның ұлттық-
мәдени және өзге де ... ... ... қамтамасыз ету
қажеттілігі ескеріліп, Сенаттың он бес депутатын Республика ... ... ... ... - алты жыл. ... ... ... әрбiр үш жыл сайын ... ... ... ... ... кезектi сайлауы бұлардың өкiлеттiк мерзiмi ... екi ... ... ... ... жанама сайлау құқығы негiзiнде жасырын ... ... ... Республикасының азаматтығында тұратын және оның ... он ... ... ... жатқан адам Парламент депутаты бола ... ... ... ... ... және ... бес жыл ... стажы бар,
тиiстi облыстың, республикалық маңызы бар қаланың не Республика ... ... үш жыл ... ... ... адам ... ... бола
алады.
Сенат депутаттарын сайлау ... ... ... ... ... ... ... барлық мәслихаттарынан,
республикалық маңызы бар қаланың немесе Республика астанасының мәслихатынан
өкiл болатын сайланған ... ... елу ... ... ... ... ... Сенат депутатын сайлау жөнiндегi отырыста болған ... ... ... ... ... ... ол ... болып
есептеледi.
Бiрлескен отырыста тиiсiнше облыстық, қалалық (республикалық ... ... мен ... ... ... хатшысы төрағалық етушi болып
табылады.
Таңдаушылардың бiрлескен отырысына тиiсiнше облыстық, ... ... бар қала мен ... ... ... ... мен мүшелерi қатысады.
 Бiрлескен отырыс өткiзiлетiн жерде тиiсiнше ... ... ... бар қала мен ... ... ... Сенат депутатын сайлау жөнiндегi дауыс беру ... ... ... сайлау жөнiндегi бiрлескен отырыстың өткiзiлгенiн
куәландыратын құжат тиiсiнше облыстық, ... ... ... ... мен ... ... тиiстi мәслихат хатшысының ... ... ... отырыс хаттамасы болып табылады.
      Бiрлескен отырыс тиiсiнше облыстық, қалалық (республикалық маңызы бар
қала мен ... ... ... ... төрағасы Сенат депутатын
сайлау жөнiндегi дауыс беру нәтижелерiн ... ... ... ... ... ... ... сайланатын жүз жеті
депутаттан тұрады. Мәжілістің тоқсан ... ... ... ... ... ... бірыңғай жалпы ұлттық сайлау округінен жалпыға
бірдей, тең және төте ... ... ... жасырын дауыс беру арқылы
сайланады. Мәжілістің тоғыз депутатын Қазақстан ... ... ... кезектi сайлауы Парламенттiң жұмыс iстеп тұрған
сайланымы өкiлеттiгiнiң мерзiмi ... ... екi ай ... депутаты бiр мезгiлде екi Палатаға бiрдей мүше бола алмайды.
Mәжіліс депутаттарының ... ... - бес жыл. ... ... ... оның ... сессиясы ашылған кезден басталады және
келесі сайланған Парламенттің біріншi сессиясы ... ... Бұл ... ... ... ... Mәжіліс
сайланымының кезектілігімен айқындалады. Парламенттің өкілеттік мерзімі
кезекті сайланған Мәжіліс депутаттарының өкілеттік мерзімімен ... ... ... ... ... ... тыс сайлауы
тиiсiнше Парламент немесе Парламент Мәжiлiсiнiң өкiлеттiгi мерзiмiнен бұрын
тоқтатылған күннен бастап екi ай ... ... ... ... ... адам Мәжiлiс депутаты бола алады.
Парламенттiң  және Парламент Мәжілісінің  өкiлеттiгi ... ... ... ...   мерзiмiнен бұрын
тоқтатылуы мүмкiн.
Партиялық тiзiмдер бойынша сайланатын Мәжiлiс ... ... ... - ... ... тiркелген саяси
партияларға, ал Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын Мәжiлiс депутаттығына
кандидаттарға қатысты Ассамблея Кеңесiне ... ... ... ... ... ... ... сайлау үшiн адамдарды партиялық тiзiмге енгiзу саяси
партияның ... ... ... жалпы санының көпшiлiк даусымен
жүргiзiледi. Саяси партиялардың партиялық тiзiмдерге осы ... ... ... табылмайтын адамдарды кiргiзуге құқығы жоқ.
Саяси партияның жоғары органының шешiмi азаматтың партиялық тiзiмге
енгiзуге ... ... ... ... ... ... комиссиясына
жiберiледi.
Саяси партиялар партиялық тiзiмдердi мемлекеттiк тiлдiң әлiпбиi
ретiмен жасайды. Партиялық тiзiмдi саяси ... өкiлi ... ... ... ... ... ... туралы хаттамасынан үзiндi
көшiрмемен ... бiр ... ... ... ... ұсынады. Өкiлдiң
өкiлеттiктерi тиiстi құжаттармен расталуға тиiс.
Қазақстан ... ... ... Парламент Мәжiлiсiнiң
депутаттығына кандидаттар ұсынуды Ассамблея Кеңесi жүргiзедi. Қазақстан
халқы ... ... ... ... дауыспен қабылданады және
хаттамадан үзiндi көшiрмемен ресiмделедi.
Қазақстан халқы Ассамблеясы ... ... ... сайлауға түсуге
келiсiмi туралы өтiнiшiмен бiрге Орталық сайлау комиссиясына жiберiледi.
     Егер сайлауды белгiлеу кезiнде өзгеше көзделмесе, партиялық ... ... ... депутаттығына кандидаттарды ұсыну сайлаудан екi
ай бұрын басталып, оған ... күн ... ... ... ... сайлайтын Мәжiлiс депутаттығына
кандидаттарды ұсыну сайлаудан бiр ай ... ... оған ... ... ... ... 20 ... біртұтас жалпыұлттық сайлау округінің аумағы
бойынша ... ... ... ... ... шақырылатын
Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттарын сайлау болды.
Сайлаушылар тізімдеріне 364 ... ... ... ... 337 ... 92,58 ... дауыс беруге қатысты[17].
Парламенттiң үйлестiрушi органдары Палаталар төрағаларының жанынан
құрылатын Сенаттың Бюросы және ... ... ... ... ... ... ... төрағаларының орынбасарлары,
Палаталардың тұрақты комитеттерiнiң төрағалары кiредi.  Мәжіліс Бюросының
құрамына ... ... ... ... ... ... де енеді.
Палаталардың Бюролары:
1) Палаталардың комитеттерi мен комиссияларының жұмысын ... ... ... үшiн ... жобаларын және Парламент пен ... өзге де ... ... кезектiлiгi жөнiнде ұсыныстар
дайындайды;
3) бiрнеше ... ... ... ... ... бiрлескен жұмысын ұйымдастыруға көмек көрсетедi;
Палаталар Бюроларының отырыстарын ... ... ... ... және олар өз ... ... санының кемiнде үштен екiсi
қатысқан ретте құқылы болады.
  Парламенттiң жұмыс ... ... пен ... тұрақты
комитеттерi, сондай-ақ Палаталардың бiрлескен комиссиялары болып ... ... ... заң ... ... ... ... қатысты мәселелердi алдын-ала қарап, дайындау үшiн
құрылады. Тұрақты комитеттер құрылған кезде Палаталар олардың ... ... ... ... ... кейiн тұрақты комитеттердiң ... ... пен ... ... ... ... саны әр Палатада
жетiден аспауға тиiс.
Палаталардың бiрлескен қызметiне қатысты мәселелердi шешу үшiн ... ... ... ... ... ... ... хақылы, олардың
сандық құрамы Палаталар арасында келiсу бойынша белгiленедi. Комиссиялардың
мүшелерiн сайлауды әр Палата өздiгiнен ... ... ... мен ... ... ... мүшелерi жалпы
санының кемiнде үштен екiсi қатысқан ретте құқылы болады.
Тұрақты комитеттер мен комиссиялар өз ... ... ... ... және оның ... ... жатқызылған мәселелер
бойынша ұсыныстарды талдап жасау үшін Республика Парламенті мен ... ... ... ... сипатта болатын консультативтік-
кеңесші органдар құрылуы мүмкін.
Консультативтік-кеңесші органдарды құру ... ... және ... ... ... ... аппараттары Республика Парламенті мен оның
Палаталары жанындағы консультативтік-кеңесші органдардың жұмыс ... ... ... ... оны ... ... ... Парламент депутаты ... ... ... ... ... сессиясында оның Палаталарының бірлескен отырысында
депутаттар ... ... ... ант ... ... ... адал
қызмет етуге, Қазақстан Республикасының тұтастығы мен тәуелсіздігін
нығайтуға, оның ... мен ... ... ... ... ... ... міндетін абыроймен атқаруға ант етемін”. ... ... және ант беру ... ... ... мүшелерінің, Жоғарғы Соты судьяларының, экс-Президенттерінің
қатысуымен салтанатты жағдайда өткізіледі.
Парламент ... ... ... ... депутаты болуға,
оқытушылық, ғылыми немесе өзге де шығармашылық қызметтен ... ... өзге де ... ... ... қызметпен шұғылдануға,
коммерциялық ұйымның басшы органының немесе байқаушы кеңесінің құрамына
кіруге құқығы жоқ.
Парламент депутатының өкілеттігі ... ... ол ... болған,
соттың заңды күшіне енген шешімі ... ... ... ... ... ... ... кеткен деп танылған жағдайларда және заңда
көзделген өзге де жағдайларда тоқтатылады.
Парламент Мәжілісінің Қазақстан ... ... ... ... оның ... ... ... бұрын тоқтатылуы
мүмкін.
Парламент Сенатының тағайындалған депутаттарының өкілеттігі Республика
Президентінің шешімі бойынша ... ... ... ... ... ... ... бар қаланың және Республика
астанасының барлық мәслихаттары атынан өкілдік ететін депутаттар ... ... ... ... ... Парламент Сенаты
депутаттарының өкілеттігі осы таңдаушылардың шешімі бойынша ... ... ... депутаты:
1) ол Қазақстаннан тысқары жерге тұрақты тұруға кеткен;
2) оған қатысты соттың айыптау үкімі заңды күшіне енген;
3) ... ... ... ... ... өз ... ... депутаты:
1) депутат конституциялық заңға сәйкес өзін ... ... ... ... шығарылған;
2) конституциялық заңға сәйкес депутатты сайлаған саяси партия қызметін
тоқтатқан кезде өз ... ... ... ... ... ... ... Палатасы тиісті
Парламент депутатының өкілеттігін тоқтатады.
Парламент және Парламент Мәжілісі депутаттарының өкілеттігі тиісінше
Парламент немесе ... ... ... жағдайларда тоқтатылады.
  Депутат Парламент сессиясында және өзi құрамына ... ... ... ... ... ... ... шешушi дауыс
құқығын пайдаланады.
Парламент депутаты:
1) Парламент пен оның ... ... және ... ... және ... сайлануға;
2) сессияның күн тәртiбi, талқыланатын мәселелердi қарау тәртiбi мен
олардың мәнi жөнiнде ұсыныстар мен ескертпелер ... ... ... ... немесе тағайындайтын не ... ... ... ... ... тұлғалардың
кандидатуралары жөнiнде өз пiкiрiн айтуға;
4) Парламент Палаталарының бiрлескен және бөлек ... ... ... ... ... Палаталар Бюросына ұсыныстар енгiзуге, ал
оның ұсыныстары ... ... ... Палаталардың пленарлық
отырыстарының қарауына енгiзуге;
5) Парламент пен оның Палаталары органдарының отырыстарында қарау үшiн
мәселелер ұсынуға;
6) Парламент Палаталарына ... ... ... есебiн немесе
хабарламасын Парламент сессиясында тыңдау туралы ұсыныстар енгiзуге;
7) заңда белгiленген тәртiппен депутаттық сұрау салуға;
8) жарыссөздерге ... ... ... отырысқа
төрағалық етушiге сауалдар беруге;
9) дауысқа салу себептерi бойынша өзiнiң ұсыныстарын негiздеп сөйлеуге,
анықтама беруге;
10) Парламент қабылдайтын заңдардың, ... ... да ... ... енгiзуге;
11) Парламент депутаттарын азаматтардың ... ... ... таныстыруға;
12) Парламент отырыстарының стенограммалары мен хаттамаларындағы
депутаттардың сөйлеген сөздерiнiң ... ... ... ... және өзi ... сайланған оның органдарының
жұмысына қатысуға мiндеттi. Парламентте дауыс берудi депутаттың жеке өзi
ғана жүзеге ... ... не ... ... ... болып табылатын органның
басшысы регламентпен белгiленген мерзiмде ... ... ... ... уақыты мен орны туралы, сондай-ақ олардың
қарауына енгiзiлетiн ... ... ... ... оған ... ... қажеттi материалдарды бередi.
Депутат мәжiлiске келуге мүмкiндiгi ... ... бұл ... Төрағасына не тиiсiнше Парламент ... ... ... ... ... ... Палаталар мен олардың органдарының отырыстарына дәлелдi
себептерсiз үш ... ... ... сол ... дауыс беру құқығын
басқаға беруi ... ... ... ... жазалау шараларын
қолдануға әкеп соғады.
Палаталар ... ... ... ... ... және оның ... құрамына кiретiн депутат кез келген
мәселелер мен ұсыныстарды қарауға енгiзуге, мәселелердi қарауға әзiрлеуге,
олар ... ... ... ... ... ... ... асырылуын ұйымдастыруға, олардың орындалуын бақылауға
қатысуға хақылы.
Өзi құрамына ... ... ... шешiмiмен келiспеген депутат
Парламент сессиясында өз көзқарасын баяндауға немесе ол ... ... ... ... ... ... ... олардың тиiстi тұрақты комитеттерiнiң, Парламент
комиссияларының және оның Палаталарының құрамына ... ... ... ... ... ... енгiзе алады, ... ... және ... ... ... ... ... алады. Депутат Палаталар Бюроларының, тұрақты комитетiнiң немесе
комиссиясының шешiмiмен келiспеген жағдайда өз ... заң ... ... ... ... енгiзе алады. Депутат енгiзген түзетулер
Парламент сессиясында қаралады әрi оларды дауысқа салу өткiзiледi.
 Депутаттық сұрау салу Парламент ... ... және ... депутаттың мемлекеттiк органдардың лауазымды тұлғаларына осы
органның ... ... ... ... ... мәселелер жөнiнде
Парламент сессиясында негiзделген түсiнiктеме беруiн ... өз ... ... ... ... ... табылады.
Парламент депутатының Қазақстан Республикасының Премьер-министрi мен
Үкiмет мүшелерiне, Ұлттық Банкi Төрағасына, ... ... ... мен ... Бас ... ... қауiпсiздiк комитетiнiң
Төрағасына, Республикалық ... ... ... ... ... ... мен мүшелерiне сұрау салуға құқығы бар. Бұл ... ... ... ... ... қудалау функцияларын жүзеге ... ... ... бола ... Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң
Төрағасына салынған сұрау Палаталардың жабық отырысында қаралады.
Сұрау салу жазбаша түрде енгiзiлуi мүмкiн және Парламент ... ... ... сұрау салынған лауазымды тұлғалар Парламент сессиясында ол
жөнiнде ауызша немесе ... ... ... ... Сұрау салуға
жазбаша жауап әрi кеткенде бiр ай мерзiмде табыс ... ... ... Сұрау салуға қайтарылған жауап бойынша жарыссөз өткiзiлуi мүмкiн.
Депутат салынған ... ... ... өз ... ... ... салуға қайтарылған жауап пен оны талқылаудың нәтижелерi бойынша
Парламенттiң немесе оның тиiстi Палатасының ... ... ... ... оған ... жауап бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануы мүмкiн.
Депутаттар Палаталардың бiрлескен және бөлек отырысында Қазақстан
Республикасының Премьер-Министрi мен ... ... ... ... Орталық сайлау комиссиясының Төрағасы мен мүшелерiне, Бас
Прокурорына, Ұлттық қауiпсiздiк ... ... ... ... ... ... есеп ... Төрағасы мен
мүшелерiне ауызша сауалдар қоюға хақылы. Сауалға жауап осы отырыста, ал
жауап беру үшiн ... ... ... болған ретте үш күн ... ... ... оның өкiлеттiк мерзiмi iшiнде тұтқынға алуға,
күштеп әкелуге, сот тәртiбiмен ... ... ... шараларын
қолдануға, қылмыс үстiнде ұсталған немесе ауыр ... ... ... тиiстi Палатаның келiсiмiнсiз қылмыстық жауапқа тартуға болмайды.
Депутатты ... ... ... ... ... немесе сот
тәртiбiмен белгiленген әкiмшiлiк жазалау ... ... ... ... Бас ... ... не Мәжiлiске ұсыныс ... оны ... ... отырысында қарауға әзiрлеу үшiн Орталық сайлау
комиссиясына ... ... ... айып ... оны қамауға алуға
санкция берудiң немесе әкiмшiлiк ... ... ... iстердi сотқа
жiберудiң алдында енгiзiледi. Бас Прокурордың ... мен ... ... ... олар ... түскен күннен бастап екi апта мерзiмнен
кешiктiрiлмей ... және ... ... лауазымды тұлғалар мен
органдардың қосымша ақпарат тапсыруын талап етуге хақылы. Палата ... ... оны ... Бас ... және ... мен ... тергеуді жүзеге асыратын Республика мемлекеттiк органының басшысына үш
күн мерзiм ... ... ... ... ... ... құқығы туралы
мәселенi Палата қараған кезде қатысуға ... ... ... iстi ... мен ... ала ... жүзеге
асыратын Республика мемлекеттiк органының басшысы ғана қозғай алады және ол
iс жүргiзу ... ... ... ... үшiн Бас ... тиiс.
Орталық сайлау комиссиясы iс бойынша шешiм қабылдаған тиiстi соттан
iстi қарау нәтижелерi туралы ... ... ... және айыптау үкiмi
шығарылған жағдайда тиiстi Палатаға депутаттық мандаттан ... ... ... Палаталар мен оның органдарының отырыстарына ... үш ... ... ... ... оған ... ... жалақы төлеуден бас тартылады. Депутат Палаталар мен оның органдарының
отырыстарына дәлелдi себептерсiз бiр айдан артық қатыспаған ... ... ... ... ... қаржылық және әлеуметтiк-тұрмыстық
қамтамасыз ету жағдайларынан айырылады. Бұл ... ... ... ... ... Палаталардың бiрлескен отырысына қатыспаған
жағдайда тиiстi Палатаның ... ал ... ... ... ... ... ... Бюросы қабылдайды.
Депутат өзiнiң даусын басқа бiреуге берген жағдайда Палата ... оған ... ... ... беруге жол берiлген күн үшiн жалақы
төлеуден, ал дауыс ... ... ... ... жағдайда айлық жалақысын
төлеуден бас тартылады.
Парламент пен оның Палаталарының регламенттерiмен ... әдеп ... ... ... ... ... Төрағасының
шешiмiмен депутатқа мынадай жазалау шаралары қолданылуы мүмкiн:
1) ... ... ... ... ... сұрауға мәжбүр ету;
3) Палаталардың бiрлескен немесе бөлек бiр отырысының бойында ... ... ... ... ... үш отырысының бойында сөз
бермеу;
5) Палаталардың бiрлескен немесе бөлек бiр ... ... ... ... ... ... ... немесе бөлек үш отырысы уақытына ... ... ... бiр ... еңбекақысынан айыру[18].
Депутатқа аталған шараларды қолдануға байланысты мәселелердi әзiрлеудi
Қазақстан ... ... ... ... ... асырады.
Депутаттардың Палаталар мен олардың органдарының отырыстарына келуiн,
сондай-ақ ... өз ... ... ... ... жол ... Орталық сайлау комиссиясының мүшелерi жүзеге асырады.
Қорыта келгенде, мемлекеттік идеологияны ... ... ... ... ... ... табылады. Депутаттардың,
сондай-ақ Үкіметтің әзірлеген заң жобаларын қарастырып Парламент оларды
Конституцияда қаланған идеялармен ... ... ... ... ... ... іске ... Парламенттің заң
шығарушылық қызметі тек механикалық акция ... ... ... мен ... ... шығармашылық болып табылады.
2.2 Мемлекеттік биліктің атқарушы органдарының ... ... ... ... ... ... Үкіметтің мемлекеттік
қызметтер көрсетудің жоғары тиімділігі мен ... ... ... есепті
болу мен қызметтің ашықтығын атқарушы органның қамтамасыз етуі ... ... ... ғана ... ... де алдындағы
жауаптылығын белгілейді. Тиісінше Парламенттің Үкіметтің қызметіне тиімді
бақылау жасау ... ... ... ... ... ... сенімсіздік білдіруі үшін бұрын
болғандай депутаттардың үштен екісінің емес, жай ... ... ... жайт Үкіметті парламенттік көпшілік негізінде құрудың және оның
жұмыс істеуінің жаңа ережелерін жасаудан тұрады. Бұл ... ... ... ... ... және парламенттік көпшілікке ие партияның
Үкімет қызметіне жауапты болатыны өте маңызды.
Премьер-Министрдің конституциялық ... ... ... Мәжілістің
алдына Үкіметке сенім туралы мәселе қоюы Үкіметтің алға қойған міндеттерді
шешудегі жауаптылығын арттыратын тағы да бір ... ... ... ... басқа да қызығушылық тудыратын жаңалық
қоғамдық бірлестіктерді мемлекеттік қаржыландыруға тыйым салуды алып ... ... ... орган болып табылады, Қазақстан Республикасының атқарушы
билiгiн жүзеге асырады, атқарушы органдардың жүйесiн басқарады және ... ... ... ... ... және Қазақстан Республикасының
Үкіметі туралы ... ... 1995 ... 18 ... заңымен реттеледі.
Республика Үкiметi Республика Конституциясының, заңдарының, Президент
актiлерiнiң, өзге ... ... ... ... және ... үшiн ... және жеке қаулылар шығарады.
Үкімет қаулылары Үкімет мүшелерінің жалпы санының көпшілік даусымен
қабылданады. Үкімет қаулыларына ... ... қол ... ... өкiмдер шығарады. Премьер-Министрдiң
өкiмдерi әкiмшiлiк-өкiмдiк, жедел және ... ... ... шығарылады.
Өздерiнiң құзыретi шегiнде қабылданған Үкiмет қаулылары мен Республика
Премьер-Министрi өкiмдерiнiң Республиканың ... ... ... ... ... күшiн Республика Президентi мен Үкiметi жоя алады.
Премьер-Министрдiң өкiмдерiнiң күшiн Республика Президентi, ... ... жоя ... ... бүкiл қызметiнде Конституцияда және осы ... ... ... Республика Президентiнiң алдында жауапты.
Үкiмет мүшелерi өз құзыретiнің ... өз ... ... ... ... ... өздерiне бағынысты мемлекеттiк
органдардың жұмысы немесе өздерiне тапсырылған жұмыс аясы үшiн дербес жауап
бередi.
Үкімет Республика ... ... ... ... және Парламенттің алдында жауапты.
  Республика Конституциясының 57-бабының 6)-тармақшасында көзделген
ретте Үкiмет мүшелерi Парламент Палаталарына есеп ... ... ... 6) –тармақшасында былай делінген:
«Палата депутаттары жалпы санының кемiнде үштен бiрiнiң бастамасы ... ... ... өз ... ... ... ... хақылы. Есептi тыңдау қорытындылары бойынша Үкiмет ... ... ... жағдайда Палата депутаттары жалпы санының
көпшiлiк дауысымен оны қызметтен босату туралы ... ... ... ... Егер Республика Президентi мұндай өтiнiштi
қабылдамай ... онда ... ... ... ... ... дауысымен алғашқы өтiнiш берiлген күннен бастап алты ай өткеннен
кейiн Республика Президентiнiң ... ... ... қызметiнен босату
туралы мәселенi қайталап қоюға хақылы. ... ... ... ... ... ... ... Республика Президентi Қазақстан ... ... ... құрады. Үкiметтiң құрылымы мен құрамы
туралы ұсыныстарды Премьер-Министр тағайындалғаннан кейiн он күн мерзiмде
Республика ... ... ... ... ... ... және өзге де орталық атқарушы органдар құрайды.
Үкiметтiң құрамына Үкiмет мүшелерi - ... ... ... ... және ... өзге де лауазымды адамдары
кiредi.
Егер өздерiне жүктелген функцияларды одан әрi жүзеге асыру мүмкiн емес
деп санайтын ... ... және оның ... ... Республика
Президентiне өзiнiң орнынан түсуi туралы мәлiмдеуге хақылы. Үкiмет жүргiзiп
отырған саясатпен келiспейтiн немесе оны жүргiзбей отырған ... ... ... ... ... ... ... Парламент Мәжілісі
немесе Парламент Үкiметке сенiмсiздiк бiлдiретiн болса, ... ... ... ... Республика Президентiне мәлiмдейдi. ... ... ... қабылдау немесе қабылдамау туралы мәселенi он күн
мерзiмде қарайды.
Орнынан ... ... ... ... оның ... ... тоқтатылғанын бiлдiредi. Премьер-Министрдiң орнынан түсуiн
қабылдау бүкiл ... ... ... ... ... оның ... ... түсуi қабылданбаған ретте,
Президент оған өз мiндеттерiн одан әрi жүзеге ... ... ... Президентi өз бастамасымен Үкiметтiң өкiлеттiгiн тоқтату
туралы шешiм ... және оның ... ... ... босатуға
хақылы. Премьер-Министрдiң қызметiнен босатылуы бүкiл Үкiметтiң өкiлеттiгi
тоқтатылғанын ... ... ... ... саясатпен келiспейтiн
немесе оны жүргiзбей отырған Үкiмет мүшелерi ... ... ... ... Премьер-Министрi:
     1) Үкiметтiң жұмысын ұйымдастырады және Үкiмет мүшелерiнiң
арасындағы қызметтiк мiндеттердi бөледi;
      2) ... ... ... Конституциялық
Кеңеспен, Жоғарғы Сотпен, Бас прокуратурамен, басқа мемлекеттiк органдармен
қарым-қатынаста Үкiметтiң атынан өкiлдiк етедi немесе Үкiмет атынан өкiлдiк
етудi ... ... ... ... ... ... ... немесе
Үкiмет атынан өкiлдiк етудi тапсырады және мемлекетаралық шарттар мен
келiсiмдерге қол қояды;
     4) Республика ... ... ... мен құрамы туралы;
министрліктерді, Үкімет құрамына кірмейтін орталық атқарушы органдарды
құру, қайта құру және ... ... ... ... ... ішкі ... ... қоспағанда, министр қызметiне тағайындау ... ... ... аппаратының басшысын, сыртқы ... ішкі ... ... министрлерін қоспағанда, министрдi, оның
iшiнде Үкiмет жүргiзiп отырған саясатпен келiспейтiн ... оны ... ... қызметтен босату туралы ұсыныстар енгiзедi;
     5) Республиканың мемлекеттiк бюджетi есебiнен ұсталатын барлық
органдар үшiн ... және ... ... ақы төлеудiң
бiрыңғай жүйесiн Қазақстан Республикасының Президентiне бекiтуге ұсынады;
     6) Президентке ... ... ... ... ... ... ... мүшелерiнiң, орталық және жергiлiктi атқарушы органдар
басшыларының есебiн тыңдап отырады;
     8) Үкiметтiң қызметін ұйымдастыруға және оған ... ... ... да ... ... ... ... өз қызметiн Республиканың
Премьер-Министрi белгiлейтiн мiндеттердiң ... ... ... ... ... ... 1) ... мемлекеттік органдарға басшылықты жүзеге асырады;
     2) тиісті мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... қалыптастырады;
      3) заңнамада көзделген шекте салааралық ... ... 4) өз ... ... ... ... дербес болады;
     5) Республика Премьер-Министрінің алдында ... ... ... ... үшін ... жауап береді;
     6) тиісті мемлекеттік органдардың қарауындағы мемлекеттік ... ... ... ... және ... Қазақстан
Республикасының Президенті мен Үкіметі актілерінің орындалуын қамтамасыз
ету үшін жауапты.
      Министрліктердің және ... ... ... ... ... ... Республиканың Премьер-Министрімен келісім бойынша
Республика Президенті қызметке тағайындайтын және ... ... ... басқарады.
      Үкіметтің, министрдің, Үкімет құрамына кірмейтін орталық атқарушы
орган басшысының орнынан түсуі жауапты хатшылардың өкілеттігін ... ... және ... ... кірмейтін орталық атқарушы
органның жауапты хатшысының мәртебесі мен ... ... ... ... өз қызметін жүзеге асыру кезінде ... ... және ... ... ... ... атқарушы орган басшысына) есеп береді.
     Министрлiк тиiстi мемлекеттiк басқару саласына ... ... ... көзделген шекте - салааралық үйлестiрудi
жүзеге асыратын Республика орталық атқарушы ... ... ... ... ... ... ... Президентi құрады, қайта ұйымдастырады және таратады.
     Министрлiк Республика Yкiметiнiң құзыретiне жатқызылмаған
мәселелер бойынша өз ... ... ... өз бетiнше қабылдауға
өкiлеттi.
     Министрліктің құрылымын министрліктің жауапты хатшысы бекітеді.
     Министрліктің құрылымдық бөлімшелері ведомстволар, департаменттер
мен басқармалар болып табылады.
     Министрлік ... мен ... ... министрлік
аппараты болып табылады.
     Министрлiктiң алқасы министрдiң жанындағы консультативтiк-кеңесшi
орган болып табылады. Алқаның сандық және адам ... ... ... ... ... басшыларының қатарынан
министр бекiтедi.
     Министрлiк, ... ... ... бұйрықтарымен
ресiмделедi.
    Республика Премьер-Министрiнiң ұсынысы ... ... ... қайта ұйымдастыратын және ... ... ... ... ... ... орталық атқарушы
орган болып табылады.
     Агенттiк тиiстi мемлекеттiк басқару саласына ... ... ... ... ... ... ... және өзге де
арнайы атқару және рұқсат беру ... ... ... ... ... ... ... бекітеді және,
әдетте, департаменттер мен басқармалардан тұрады.
     Агенттiк төрағасының жанынан алқа құрылады, ол консультациялық-
кеңесшi орган болып табылады. ... сан және адам ... ... ... ... ... агенттiктiң актiлерi болып
табылады.
    Республиканың орталық атқарушы органының ... ... ... ... ... ... мүмкін.
    Ведомствоны тиісті орталық атқарушы орган басшысының ұсынуымен
Республика Үкіметі құрады, қайта ұйымдастырады және таратады.
   Ведомство ... ... ... ... ... басшысы қызметке
тағайындайды және қызметтен босатады.
   Ведомство Республиканың орталық атқарушы органы құзыретінің ... және ... іске ... ... жүзеге асырады.
    Ведомство шығаратын актінің нысаны ведомство басшысының бұйрығы
болып табылады.
      Ведомствоның актілерін толығымен не бір бөлігінде күшін ... ... ... ... ведомство кіретін орталық ... ... ... ... құрылымын тиісті орталық атқарушы органның жауапты хатшысы
бекітеді. Ведомствоның құзыретін және оның өзге мемлекеттік ... ... ... осы ведомство құрылымына кіретін орталық атқарушы
органның басшысы айқындайды.
Республика Үкiметi Президенттiң өкiлеттiк мерзiмi бiткенше ... және ... ... ... ... ... өзiнiң
өкiлеттiгiн доғарады. Республика Үкiметiнiң жаңа құрамы бекiтiлгенге дейiн
Республика Үкiметi өз ... ... ... ... ... ... алдында өкiлеттiгiн
доғару Үкiметтiң жаңадан ... ... ... ... жолданған және
Үкiмет мүшелерi қол қойған жазбаша өтiнiш беру арқылы ... ... ... ... ... ... сайланған Мемлекет басшысы
қызметке ресми кiрiскеннен кейiн берiледi. Үкiметтiң өкiлеттiгiн ... ... ... ... ... ... Премьер-
Министрі жаңадан сайланған Парламент ... ... ... ... мәселені Парламент Мәжілісіне жолданатын жазбаша өтініш ... ... ... білдірген жағдайда, егер Республика Президенті ... ... ... өз ... ... жалғастыра береді.
Қазақстан Республикасының Үкiметi:
1) мемлекеттiң әлеуметтiк-экономикалық саясатының, оның қорғаныс
қабiлетiнiң, қауiпсiздiгiнiң, ... ... ... ... негiзгi
бағыттарын әзiрлейдi және олардың жүзеге асырылуын ұйымдастырады;
2) Парламентке республикалық бюджеттi және оның атқарылуы туралы есептi
ұсынады, ... ... ... ... ... заң ... енгiзедi және заңдардың ... ... ... ... ... ... Республиканың сыртқы саясатын жүргiзу жөнiнде шаралар әзiрлейдi;
6) министрлiктердiң, мемлекеттiк комитеттердiң, өзге де ... ... ... ... ... ... жасайды;
7) Республиканың министрлiктерi, мемлекеттiк комитеттерi, өзге ... және ... ... ... актiлерiнiң күшiн толық немесе
қолданылу бөлiгiнде жояды немесе ... ... ... құрамына кiрмейтiн орталық атқарушы органдардың басшыларын
қызметке ... және ... ... ... ... 1) мемлекеттiк әлеуметтiк-экономикалық саясаттың негiзгi
бағыттарын, оны жүзеге ... ... ... және ... ... 2) мемлекеттiк бағдарламаларды әзiрлейдi;
     3) әлеуметтiк-экономикалық және ғылыми-техникалық ... ... ... жүзеге асырады;
      4) Республика Президентi белгiлейтiн тәртiппен ... ... мен оны ... ... ... ... және оның ... туралы есептi ұсынады, бюджеттiң атқарылуын
қамтамасыз етедi;
      5) Республиканың қаржы жүйесiн нығайту ... ... және ... асырады; мемлекеттiк валюта, қаржы және материалдық
ресурстарды жасақтау мен пайдалануда заңның ... ... ... ... 6) ... және ... ... жүзеге асырады;
      7) мемлекеттiк баға түзу саясатын талдап жасайды және жүзеге
асырады; мемлекет реттейтiн ... ... ... ... ... ... ... 8) мемлекеттiк меншiктi басқаруды ұйымдастырады, оны пайдалану
жөнiндегi шараларды талдап ... және ... ... ... меншiк
құқығын қорғауды қамтамасыз етедi;
      9) еңбекке ақы төлеу, азаматтарды әлеуметтiк қорғау, мемлекеттiк
әлеуметтiк қамсыздандыру мен ... ... ... және шарттарын
белгiлейдi;
      10) мемлекеттiк аймақтық саясаттың негiзгi бағыттарын ... ... ... ... мен ... әлеуметтiк-
экономикалық дамуы мәселелерiн шешудi қамтамасыз етедi;
      11) ғылым мен ... ... жаңа ... ... бiлiмдi, денсаулық сақтау iсiн, туризм мен ... ... ... ... және жүзеге асырады;
      12) табиғи ресурстар мен ... ... ... ... және ... ... ету ... шараларды әзiрлеп,
жүзеге асырады;
      13) құқықтық саясатты іске ... ... ... ... мен ... қорғау және сақтау, заңдылық пен ... ... ... мен ... ... ... тұтастығы мен мемлекеттiк шекарасын күзетудi қамтамасыз ... ... ... ... ... 14) келiссөздер жүргiзу мен үкiметаралық келiсiмдерге қол ... ... ... ... шет ... ... ... ұйымдармен өзара қарым-қатынасын дамытуды қамтамасыз етедi;
сыртқы экономикалық саясатты жүзеге асыру жөнiнде ... ... ... ... ... ... қолданады; халықаралық қаржы ... және ... ... ... ... Республика Үкiметi:
      1) Республика Президентiн ... ... ... өз ... ... да бағыттары туралы ұдайы хабардар етiп отырады;
      2) Республика Президентi актiлерiнiң ... ... ... ... өзге де ... сондай-ақ жергiлiктi
атқарушы органдардың орындауын бақылауды жүзеге асырады;
      3) заң жобасын Парламент Мәжiлiсiне ... ... ... ... 4) мемлекеттiк бағдарламаларды Президенттiң бекiтуiне ұсынады.
     Үкiмет Республика Президентiмен Үкiметтiң заң жобалары жөнiндегi
жұмыстарының жоспарларын келiседi.
      Республика Үкiметiнiң заң ... ... ... ... ... қана ... ... жүзеге асырылады. Заң актiсiнiң ... ... ... ... тиiстi қаулысын шығару жолымен қабылданады.
      Республика Үкiметi:
     1) Республика заңдарының ... ... ... ... ... да ... және жергiлiктi атқарушы ... ... ... ... ... және оның ... туралы
есептi табыс етедi;
     3) мемлекеттiк кiрiстi қысқартуды немесе мемлекеттiк шығысты
ұлғайтуды көздейтiн ... ... ... ... ... 4) ... депутаттарының сұрауларына жауап бередi.
      Республика Үкiметi:
     1) министрліктердің және Республика Үкіметінің құрамына кірмейтін
орталық атқарушы ... ... ... жүзеге асырады, олардың
Республика заңдарын, Президентi мен Үкiметi актiлерiн орындауын қамтамасыз
етеді;
     2) министрлердiң және өзге де ... ... ... ... ... ... мен өзге де орталық атқарушы
органдар туралы ережелердi, ... ... ... және ... ... мемлекеттік мекемелердегі адам санын ескере
отырып, солардың штат санының лимиттерiн бекiтедi;
     3) министрліктер, Республика ... ... ... ... ... актiлерiнiң толығымен не бiр бөлiгiнде күшiн жояды немесе
тоқтата тұрады;
     4) Үкiмет құрамына кiрмейтiн орталық ... ... ... ... және ... босатады;
     5) министрлердің, Үкімет құрамына кірмейтін ... ... ... ұсынуы бойынша олардың орынбасарларын ... және ... ... ... ... ... ... және қызметтен босататын орталық атқарушы органдар
басшыларының орынбасарлары ... ... ... ... басқару мәселелерi жөнiндегi Республика атқарушы
органдарының қызметiне басшылықты жүзеге ... ... ... ... мен ... актiлерiн орындауын бақылайды;
     2) жергiлiктi атқарушы органдар актiлерiнiң күшiн толығымен ... ... ... не ... ... ... жою не тоқтата тұру ... ... ... ... ... ... атқарушы органдарды басқаратын әкiмшiлiк-аумақтық
бөлiнiстердiң әкiмдерi Республика Президентi мен Үкiметiнiң өкiлдерi болып
табылады және Республика Үкiметiне мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... белгiленген тәртiппен өзге де, соның
iшiнде ... ... ... ... мемлекеттiк
органдардың қызметiн қаржылық және материалдық-техникалық қамтамасыз ету
мәселелерiн шешедi.
Қазақстан Республикасы Конституциясының ... ... ... ... өз ... ... бойынша Республиканың
бүкiл аумағында мiндеттi күшi бар қаулылар шығарады.
Республиканың Премьер-Министрi Республиканың бүкiл аумағында ... бар ... ... қаулылары және Премьер-Министрдiң өкiмдерi Конституцияға, заң
актiлерiне, Республика ... ... мен ... ... ... ... ... қаулыларының жобаларын (бұдан әрі -
қаулылардың жобалары) дайындауды ... ... ... ... ... ... ... және өзге де нормативтік
құқықтық актілердің негізінде және оларды орындау үшін жүзеге асырады.
Мемлекеттік органдар қаулы ... ... ... дайындалу
сапасы, мемлекеттік және орыс тілдері қағидаларының сақталуы, ... орыс ... ... ... үшін ... болады.
Қаулылардың жобаларын уәкілетті мемлекеттік органдар өз бастамалары
бойынша немесе егер ... ... ... ... ... ... тапсырмалары бойынша әзірлейді. Қаулылардың,
Премьер-Министр өкімдерінің жобаларын (бұдан әрі - өкімдердің ... өзге де ... ... ... ... ... тапсырмасы бойынша Кеңсе әзірлеуі мүмкін.
Өкімдерінің жобаларын дайындау әкімшілік-өкімдік, жедел және ... ... шешу үшін ... ... мен ... жобалары мүдделі мемлекеттік ... ... ... құзыретіне орай мемлекеттік органдардың
интернет-порталында (бұдан әрі – МО ИП) ... ... ... ... ... бұл ... ... келісудегі мұндай мүдделілік
жобада қаралатын мәселелердің мәні негізге алына отырып, сондай-ақ жобада
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... кезде белгіленеді.
Жобаны әзірлеуші мемлекеттік орган МО ИП-да заң қызметі басшысының ... ... ... ... және ... орган басшысының
мемлекеттік органдардың куәландырушы орталығының электрондық ... ... әрі – ЭЦҚ) ... отырып куәландырылған электрондық
құжаттар нысанындағы қаулы (өкім) жобасын, оған түсіндірме ... ... да ... ... орналастырады және МО ИП арқылы тиісті
мемлекеттік органдарға келісуге ... ал ... ... ... ... ... ... көшірмесі келісуге
жіберіледі[21].
Қаулының (өкімнің) жобасын келісуге алған ... ... ... басқа мемлекеттік органдардың оған алдын ала бұрыштама соғуын талап
етуге және үстірт және өзге де ... ... ... ... ... ... емес.
Орталық атқарушы органдардың Үкімет қаулылары мен Премьер-Министр
өкімдерінің жобаларын дайындау және ... ... ... ... хатшылар (немесе жауапты хатшының функцияларын орындауға ... ... ... ... ... және ... ... қоспағанда, қаулылардың
жобалары Конституцияға, заңнамалық актілерге, Президенттің, Үкімет ... ... ... ... ... ... ... Әділет министрлігімен, сондай-ақ Экономика және бюджеттік ... ... ... ... тиіс. Әділет және/немесе Экономика
және бюджеттік жоспарлау министрліктерінің қорытындысы теріс ... егер ... ... ... ... ... ... Кеңсесіне енгізілмейді.
Жеке кәсіпкерлік субъектілерінің мүдделерін қозғайтын қаулылардың
жобалары сараптамалық қорытынды алу үшін ... ... ... ... жеке ... ... ... жіберіледі. Қазақстан Республикасының Ұлттық ... жеке ... ... ... ... ... ұсынымдық сипатта болады және
қаулының жобасы қабылданғанға дейін оған міндетті қосымша болып табылады.
Қаулылардың (өкімдердің) жобаларын мемлекеттік органдарда ... ... олар ... күнінен бастап мынадай мерзімнен аспауға тиіс:
1) қаулылардың жобалары, оның ... ... және ... Парламентінің қарауына енгізу туралы тиісінше ... ... мен заң ... - 10 ... ... ... ... жобалары - 5 жұмыс күні;
3) табиғи және техногендік сипаттағы ... ... ... ... ... ... ... қаулылар мен өкімдердің
жобалары - 3 жұмыс күні;
4) Кодекс жобалары бастапқы енгізген жағдайда – 20 ... күні ... ... – 10 ... күні ... ... оның орынбасарларының немесе ... ... ... ... ... ... ... жедел қабылдау қажет болған кезде нақты жобаларды мемлекеттік
органдарда келісудің неғұрлым қысқа ... ... ... ... ... (өкімнің) жобасына мемлекеттік ... ... ... ... Үкімет басшылығында немесе Премьер-Министрдің
нұсқауы бойынша Кеңсе Басшысында болған кеңесте бұрыштама соғуы мүмкін.
Келісу жүргізілгеннен кейін әзірлеуші ... ... ... ... ... ... органдардың қорытындыларымен
(келіспеушіліктер ... және ... ... ... ... қағаз көшірмелері түрінде және мемлекеттік органдардың
электрондық құжат ... ... ... ... әрі – ... құжат нысанында енгізеді.
Мемлекеттік органдар Премьер-Министрдің Кеңсесіне енгізетін мемлекеттік
және орыс ... ... ... ... жобалары мыналарды
қамтуға тиіс:
1) Үкімет қаулысының жобасы;
2) онда мынадай негізгі мәліметтер қамтылуға тиіс:
- тиісті нормативтік құқықтық актілерге ... ... бар ... ... ... пен ... басшылығының хаттамалық және өзге де
тапсырмалары және/немесе оны қабылдау қажеттілігінің басқа да негіздемелері
(Үкімет пен ... ... ... және өзге де ... ... қоса беріледі);
- жоба бойынша қаржылық шығындардың қажеттілігі және оның қаржылық
қамтамасыз етілуі, оның ішінде қаржыландыру ... ... ... ... шешімі қажет болған кезде ... ... ... ... ... ... комиссиясының
шешімінің көшірмесі міндетті түрде түсіндірме жазбаға қоса беріледі);
- жоба қабылданған жағдайдағы болжалды ... ... ... мен ... ... ... жобада қаралатын мәселелер және оларды іске асыру нәтижелері бойынша
Президенттің ... ... ... ... актілері туралы
мәліметтер;
- енгізілетін жоба қабылданған жағдайда заңнаманы оған сәйкес келтіру
қажеттігі (басқа нормативтік құқықтық актілер ... ... ... ... және/немесе толықтырулар енгізу талап етіледі ме
екендігін көрсету) не мұндай қажеттіліктің болмауы;
- Мемлекеттік құпияларды және ... ... ... ... ... ақпараттық жүйесінде беруге рұқсат етілген қызметтік
ақпарат тізбесіне сәйкес ... ... ... және ... "Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... ... ... мобильдік құрылғыларына беру
мүмкіндігі[22];
- қаулы ... ... ... ... ... ... (нөмірі және уақыты) және ақпарат (әрқайсысындағы ... ... ... шығарылған файлдар атауы) қаулы жобасына түсіндірме
жазбада көрсетіледі.
Дара кәсіпкерлік ... ... ... қаулының
(өкімнің) жобасынатүсіндірме жазба міндетті түрде Үкіметтің актісін
қолданысқа енгізуге байланысты дара ... ... ... және ... ... ... есептемелердің нәтижелерін қамтуға
тиіс.
Мемлекеттік шығыстарды ұлғайтуға немесе мемлекеттік кірістерді ... ... ... ... жобалары Республикалық бюджет комиссиясының
қорытындылары не шығындық нормалар бойынша қаржыландыру көзі ... ... ... мен ... ... қаражатын уақтылы
игерудің ағымдағы жай-күйі) егжей-тегжейлі анықтама қоса ... ... ... ... Президент
Әкімшілігі басшыларының, Премьер-Министрдің орынбасарларының сондай-ақ
Премьер-Министр Кеңсесінің ... ... бар ... ... органдар Қазақстан Республикасы Үкіметінің
қаулылары мен ... ... ... Кеңсеге ағымдағы жылғы
20 желтоқсанға дейін енгізеді.
Қаулылар (өкімдер) жобаларының және оларға қосымшалардың әр ... ... ... ... ... ала қол қояды.
Қаулы жобасында халықаралық шарттарға немесе өзге де ... ... ... ... және ... актілерінен
басқа) сілтемелер болған кезде әзірлеуші осы құжаттардың тиісінше Сыртқы
істер министрлігі немесе жобаны әзірлеуші ... ... ... қол қойылған өзге тілдердегі (әр түрлі оқылған кезде ... ... ... түрде жобаға қоса береді.
Белгіленген тәртіппен тіркелген қаулы ... ... заң ... ... ... Президенті актілерінің
жобаларын және Премьер-Министрдің тапсырмаларын орындау үшін әзірленген,
оларды Үкіметке жедел енгізуді көздейтін ... ... ... ... ... ... ... сақталуына және жобаның
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... кейіннен Премьер-Министр Кеңсесінің Заң бөліміне жіберу үшін ... ... ... ... ... ... қабылдау
бөлмесіне, сондай-ақ мемлекеттік және орыс тілдері ережелерінің ... және орыс ... ... ... ... ... ... және орыс тілдеріндегі мәтіндердің дәлме-дәлдігі
үшін әзірлеуші мемлекеттік ... ... жеке ... ... ... және ... ... ету бөліміне жіберіледі.
Алдын ала тексеру жүргізуге арналған мерзім жоба ... ... 3 ... ... ... ... қаулысының жобасын алдын ала тексерудің нәтижелері туралы Кеңсе
Басшысы ... ... ... жетекшілік ететін) мен Кеңсенің
Бақылау және ... ... ету ... ... Кеңсе
Басшысын немесе оның міндетін атқарушы адамды хабардар етеді.
Алдын ала тексерудің нәтижелері бойынша Кеңсе Басшысы ... ... ... адам ... орталық атқарушы органдардың жауапты
хатшыларының (Қазақстан Республикасы Президентінің шешімі бойынша жауапты
хатшының ... ... ... ... ... Кеңсе
Басшысы орынбасарының (құқықтық мәселелерге ... ... ... құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі ... ... ... онда ... жобасын одан әрі қарау мен дайындау тәртібі
белгіленеді:
1) Үкімет мәжілісіне шығару;
2) Кеңсенің ... ... ... ... оның ішінде
редакциялық сипаттағы және заңдық техника бойынша ескертулер жағдайында)
және Үкімет мәжілісіне ... ... ... пысықтау және кейіннен Үкімет мәжілісіне шығару
үшін оны Кеңсенің салалық бөліміне беру;
4) жобаны мемлекеттік органдарға ... ... ... ... ... қосымша (құқықтық,
экономикалық, экологиялық, қаржылық және басқа да) ... ... ... ... тиісті ұйымға жібере алады.
Жоба:
1) жобаны дауыс беруге шығарғанға дейін кез ... ... ... ... ... Үкімет мәжілісінің хаттамасы негізінде қабылданбауы мүмкін.
Премьер-Министр не Премьер-Министрдің нұсқауы ... ... ... жобасын дауыс беру үшін Үкіметтің мәжілісіне шығарады немесе
сырттай дауыс беру тәртібімен (әдетте, ... ... ... ... ... қаралуға тиіс) Үкімет мүшелеріне жібереді.
Үкімет қаулыларының жобалары Премьер-Министр ... ... ... ... ... қарауды Премьер-Министрмен келісім бойынша Кеңсе
Басшысы мәжілістің күн тәртібіне ... ... ... ... ... әзірлеуші мемлекеттік
органның басшысы баяндайды. Жоба бойынша Кеңсенің ... ... ... анықтамаға сәйкес қолда бар ескертулер мен ұсыныстар
жөнінде ... ... ... Үкімет қаулысының жобасы бойынша Үкімет мүшелерінің дауыс беру
нәтижелері көрсетіліп, ... ... ... ... ... ... жалпы санының көпшілік дауысымен қабылданады.
Сырттай дауыс беру Премьер-Министрдің немесе ... ... ... өткізіледі. Үкімет мүшелерінің сырттай дауыс беру
мерзімі жоба бойынша материалдарды дауыс беру үшін ... ... ... ... ... ... ... Қажет болған кезде Премьер-Министр және Кеңсе
Басшысы Премьер-Министрмен келісім ... ... ... беру ... мүмкін.
Үкіметтің қаулылары мен Премьер-Министрдің өкімдеріне Премьер-Министр
қол қояды. Премьер-Министр болмаған кезде Үкіметтің қаулылары мен Премьер-
Министрдің өкімдеріне ... ... ... оны алмастыратын
тұлға немесе Премьер-Министрдің міндетін атқарушы тұлға қол қоя алады.
Үкімет қаулыларының ... ... ... ... қарағаннан кейін
үш күннің ішінде Премьер-Министрдің қол қоюына ... ... ... ... Кеңседе өтуінің жалпы
мерзімі алдын ала тексеруді қоспағанда 20 ... ... ... ... ... ... бойынша әзірленген шұғыл жобалар бойынша
олардың Кеңседе өтуінің өзге қысқартылған мерзімі белгіленеді.
Қаулының (өкімнің) түпнұсқасына оған қол ... ... ... ... ... ... мен Премьер-Министрдің өкімдерін тіркеуді және
есепке алуды Кеңсе жүзеге ... қол ... ... ... ... ... ... кейін Үкіметтің елтаңбалық мөрмен куәландырылады.
Үкімет қаулыларының және Премьер-Министр өкімдерінің ... ... ... ... ... және ... ... 15
жыл сақталады, осы мерзім өткеннен кейін олар Қазақстан Республикасының
Орталық мемлекеттік мұрағатына мемлекеттік сақтауға беріледі.
Үкімет ... және ... ... ... ... ... және таратуды Кеңсе жүзеге ... ... ... ... (өкімдердің) қосымша даналары Кеңсе Басшысының
рұқсатымен беріледі.
Құпия сипаттағы қаулылар мен ... ... ... ... ... көшірмелері белгіленген тәртіппен адресаттардың
шектеулі санына жіберіледі.
Жариялануға тиіс ... ... ... Баспасөз қызметімен
келісіледі. Кеңсе Үкімет қаулыларының және Премьер-Министр ... ... ... ... ... ... жіберген,
электрондық цифрлық қолтаңбамен куәландырылған ілеспе электрондық құжатта
құқықтық ақпараттың автоматтандырылған жүйесінде мәліметтердің деректерін
орналастыру үшін ... ... ... ... көрсетеді.
Үкіметтің нормативтік қаулылары қабылданғаннан кейін министрліктер мен
олардың ведомстволары, агенттіктер, сондай-ақ ... ... ... ай ... өздерінің актілерін Үкімет қабылдаған қаулыға сәйкес
келтіруге және қажет болған кезде оны іске ... ... ... ... ... ... республиканың заңнамасына қайшы келетін және
құқықтың ескірген нормаларын анықтау, ... іске ... ... және ... ... мен ... енгізу немесе олардың күші
жойылды деп тану жөнінде ... ... ... үшін ... әзірлеуші
болып табылған, қабылданған қаулылардың (өкімдердің) тұрақты мониторингін
жүзеге асыруға міндетті.
Нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... немесе қайта құрылған жағдайда, оның ... ... деп тану ... ... өзгерістер мен толықтырулар ... оның ... ... ... жоғары тұрған орган шешеді.
ҚР Конституциясына сәйкес, Қазақстан Республикасының Үкіметі:
- мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясатының, оның ... ... ... ... ... ... негізгі
бағыттарын әзірлейді және олардың жүзеге ... ... ... қазіргі таңда төмендегідей Үкiметтiң бағдарламалары бар:
1. Қазақстан Республикасының үдемелі индустриялық-инновациялық
дамуының 2010-2014 ... ... ... бағдарламасы.
2. «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы.
3. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011 – ... ... ... ... ... Қазақстан – 2020» мемлекеттік бағдарламасы.
5. Моноқалаларды дамытудың 2012 – 2020 ... ... ... ... агроөнеркәсіптік кешенді дамыту
жөніндегі 2013 – 2020 жылдарға ... ... ... ... ... 2020 ... бағдарламалар санатынан табылған “Жол картасының” шеңберінде
«Жастар ... ... ... Бағдарлама жас мамандарға
тәжірибе жинақтауға, оған қоса жаңа жұмыс орындарына жұмысқа ... ... ... маман болуына септігін тигізіп отыр.
Бұған дейін де Үкімет “Халықты жұмыспен қамтамасыз ... ... ... ... нақтыланған белгілі бір бөлігін еңбекпен қамтамасыз ... ... Ал бұл ... ... ... тиісті әлеуметтік
топтарға, 21 жасқа дейінгі жастар мен білім беруші ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің негізгі себептерінің бірі кәсіби
дағдының жоқтығынан бәсекеге қабілеттіліктің төмен болуы. Осыған орай еңбек
рыногында ... ... ... жағдай туғызу маңызды міндет ... ... ... негізгі бағыттарының бірі «Жастар
тәжірибесін» жүзеге асыру болып табылады. Жоба ... ... ... ... ... сондай-ақ еңбек дағдысы еңбек рыногында олардың
бәсекеге қабілеттілігін күшейтуіне ... ... ... ... міндеттерге сәйкес жергілікті ... ... ... ... ... уақытша жұмыс ... ... 35,2 мың оқу ... бітірушілерді бағыттаған болатын.
Бұған республикалық бюджеттен 3,2 млрд.теңге бөлінген. Бұл орайда айта
кететін нәрсе, әр ... ... жас ... 15 мың ... ... төленді.
«Қолжетімді тұрғын үй - 2020» бағдарламасының міндеті:
• Толыққанды теңгерімді тұрғын үй құрылысы нарығын жасау;
• тұрғын үй құрылысына жеке ... ... және ... ... әріптестікті ынталандыру;
• тұрғын үй ... ... ... инженерлік-
коммуникациялық инфрақұрылымын дамыту;
• жеке тұрғын үй құрылысын дамыту;
... ... ... бұзу ... ... ... коммерциялық емес бірлестіктерінің, оның ішінде
тұрғын үй ... ... ... жеке құрылыс
салушылардың тұрғын үй салуын ... ... ... ... ... дамыту[24].
Бүгінгі таңда тұрғын үй құрылысында Қазақстан Республикасындағы тұрғын
үй құрылысының 2011 - 2014 жылдарға арналған ... іске ... - 2014 ... ... ... ... үй ... негізгі
қағидаттары және жергілікті атқарушы органдардың және тұрғын үй құрылыс
жннақтары жүйесінің қатысуымен ... үй ... және ... ... үшін ... деңгейдегі банктерді қорландыру ... ... ... тұрғын үйді салу және ... ... ... ... тұрғын үй құрылысына жеке
инвестицияларды тартуды ынталандыру жалғасып жатыр.
2015 жылдың 13 сәуірінде ... ... «Нұр ... ... ... Экономикалық саясат жөніндегі кеңестің отырысында
Ұлттық экономика вице-министрі Қайырбек Өскенбаев:   «Қазақстанда ... ... ... бірі  немесе 2,6 млн. адам шағын және орта
бизнесте жұмыс ... ... және орта ... ... ішкі ... үлесі
шамамен 18 пайызды құрайды. Бұл көрсеткіш мардымсыз. Осының өзі шағын ... ... ел ... рөлі төмен екенін, еліміздің экономикасы
әлі күнге дейін негізінен экономиканың шикізаттық салаларында әрекет ететін
ірі ... ... ... ... ... дамыған елдерде
шағын және орта бизнестің ... ... 50 ... ... ... ... мақсатында мемлекет бүгін әр
түрлі бағдарламаларды іске ... ... ... жол ... - ... шеңберінде кәсіпкерлерде екінші деңгейлі банктердің кредиттері
бойынша субсидия мен кепілдік беру, жаңа бизнес бастамаларға ... ... ... ... оқу, шетелде тағылымнан өту,
сервистік қолдау мен арнайы кеңес беру түріндегі қолдаудың кең ... ... ... - ... ... ... және орта ... экономикадағы рөлі
кәсіпкерлер жаңа өндірістерді немесе ... ... ... ... ... жұмыс істеп, қолда бар технологияларды кеңейткен жағдайда
ғана арта түседі.
Үкіметпен ... ... ... ... ... ведомостволары жатады. Қазақстан Республикасында ұйымдық-
құқықтық нысандарда қалыптасып, қызмет атқарып жатқан ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының министрлiктерiнiң
құрылымдық бөлiмшелерi болып табылатын комитеттер, ... ... ... ... ... ... (аясына) басшылықты,
сондай-ақ заңдармен көзделген шекте-салалық үйлестіруді жүзеге асыратын
Республиканың ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Министрлiгi мемлекеттік басқарудың тиiстi саласына басшылық
жасайтын, сондай-ақ, заңдарда ... ... ... ... асыратын орталық атқарушы орган болып табылады. Министрлiктi Премьер-
Министрдiң ұсынысымен ... ... ... ... және ... ... ... табылатын министрдi де Премьер-Министрдiң
ұсынуымен Президент ... ... және ... босатады.
Министр министрлiктiң жұмысына басшылық жасайды және министрлiкке
жүктелген мiндеттердiң орындалуы және оның өз қызметiн ... ... ... ... Ол ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметінің
құрамына кiредi. Министрлiктiң құрылымы мен штат ... ... ... ... орынбасарлары (вице-министрлерi), сондай-ақ,
министрлiктiң ... да ... ... ... ... ... ... орган құрылады. Алқаның сандық құрамын Үкiмет, ал жеке
адамдар құрамын министр бекiтедi. Мин. өз ... ... ... ... ... ... ... барлық аумағында
мiндеттi күшi бар бұйрықтар түрiнде актiлер шығарады. Министрлiктiң қызметi
тек ... ... ... Заң ... барлық
министрлiктер өзара тең болып табылады және бiр-бiрiне әкiмшілік ... ... олар ... ... ... ... бiрлесiп қызмет
атқару немесе әртүрлi құрылымдық бөлiмшелердiң бiрлескен ... ... ... ... ... ... iске асыру,
қылмыспен күресу, т.б. жөнiндегi ... шешу ... ... ... ... ... Республикасы Президентінің «Қазақстан ... ... ... одан әрі жетілдіру туралы» туралы Жарлығы
негізінде бірқатар министрліктер құрылымында ... ... Атап ... ... ... ... және  сауда министрлігінің
өңірлік даму, кәсіпкерлікті ... оның ... ... ... ... аясындағы мемлекеттік саясатты
қалыптастыру және іске асыру саласындағы функциялары мен ... ... ... жаңа ... ... ... ... даму
министрлігі құрылды.
Қазақстан  Республикасы  Экономикалық  даму  және  сауда министрлігі,
оған: Қазақстан  Республикасы  ... ...... ... ... ... ... технологиялар
министрлігінен  -  инвестицияларды  қолдаудың  және  ... ... ... мемлекеттік саясатын қалыптастыру;
Қазақстан  Республикасы  Ішкі  істер  министрлігінен  -  халықтың көші-
қоны  аясындағы  мемлекеттік  саясатты  ... ... мен ... ... Қазақстан Республикасы Экономика 
және  бюджеттік  жоспарлау  министрлігі  болып қайта  құрылды.
Қазақстан Республикасы Құрылыс және ... ... ... ... мен  ... ... Жер ресурстарын  басқару 
агенттігі  Қазақстан  Республикасы  Өңірлік даму ... ... ... Атом энергиясы агенттігі Қазақстан Республикасы 
Индустрия  және  жаңа  технологиялар  министрлігіне  қосу ... ... ... ... министрліктерге функциялар мен өкілеттіктер
берілді:
Қазақстан ... ... және ... ... ... ... ... мемлекеттік  саясатын
қалыптастыру жөніндегі функциялар мен өкілеттіктер;
Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны ... ... оған ... ... ... ... мен  тиімді  пайдалануды 
бақылау,  су ресурстарын басқарудың мемлекеттік ... ... ... Республикасы  Ауыл  шаруашылығы  министрлігінен 
берілетін мелиорация мәселелерін қоспағанда, су ресурстарын басқару ... ... ... жөніндегі функциялар мен өкілеттіктер;
Қазақстан  Республикасы  Құрылыс  ... ... ... ... ... - қатты тұрмыстық қалдықтарды кәдеге ... ... ... ... ... технологиялаh
министрлігінен  -  жаңартылатын  энергия  көздерін  дамыту  ... ... ... ... мен ... беріле
отырып,  «жасыл  экономиканы»  дамытудың   мемлекеттік  саясатын  ... мен ... ... ... мен өкілеттіктер берілді.
Қазақстан Республикасы ... және ... ... қорғау
министрлігіне  Қазақстан  Республикасы  ... ... ... ... оны  ... ... жүзеге  асыру,
көші-қон үдерістерін реттеу және мониторингілеу саласындағы ... ... ... көші-қонға қарсы іс-қимыл жөніндегі функциялар мен 
өкілеттіктерді  ... ... ... ... ... жоқ ... ... алу мен тіркеу, олардың уақытша және
тұрақты тұру, елден ... ... ... кету ... ... құжаттандыру,  есепке  алу  және  тіркеу  ... ... ... ... ... ... ... бойынша функциялары мен өкілеттіктері берілді. [26]
Қазақстан Республикасында бұрын 18 министрлік болса, қазір оның саны ... ... ... ... ... ... атқару органдары
(министрліктер) жұмыс істейді:
ҚР Ішкі істер министрлігі
ҚР ... және даму ... ... ... және ... даму ... ... істер министрлігі
ҚР Мәдениет және спорт министрлігі
ҚР Білім және ғылым министрлігі
ҚР Қорғаныс министрлігі
ҚР Энергетика министрлігі
ҚР Ұлттық экономика министрлігі
ҚР Ауыл ... ... ... министрлігі
ҚР Экономикалық ықпалдастыру істері министрлігі
ҚР Әділет министрлігі
Министрліктің құрылымдық бөлімшелері ведомстволар, департаменттер ... ... ... ... ... жанындағы консультативтік-кеңесші
орган болып табылады. ... ... және адам ... ... бөлімшелері басшыларының қатарынан министр бекітеді.
Министрлік қабылдаған шешімдер министрдің бұйрықтарымен рәсімделеді.
Ведомство- республиканың орталық атқарушы органының комитеті, оның
аумақтық ... ... ... Ол ... ... атқарушы органы
құзыретінің шегінде арнайы ... және ... ... ... ... ішкі ... ... үйлестіруді не
оған басшылықты жүзеге асырады. Оның ... ... және ... ... ... ... ... Үкімет белгілейді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі министрліктердің және өзге де
орталық және ... ... ... қызметіне басшылық жасайды.
Бұлардың актілерінің қолданылуын толық не бір ... ... ... ... ... ... ... атқарушы орган – Қазақстан
Республикасының агенттігі болып табылады. Агенттіктің ... ...... ... және ... ... мен ... Ол өзінің құзыретіне ... ... ... ... сондай-ақ өзге де арнайы атқару және рұқсат беру ... ... ... ... ... мынадай:
ведомстволар қызметінің аясын, өкілеттіктерін және ... ... ... актілер шығару;
тиісті орталық атқарушы ... ... ... ... және олардың аумақтық бөлімшелерінің штат ... ... ... ... тиісті министрлердің, орталық атқарушы
органдар басшыларының ... ... ... ... ... және ... ... жүрген заңдарда белгіленген өзге де функцияларды атқару.
Жергілікті атқарушы органдармен қарым-қатынасында Үкімет:
мемлекеттік басқару мәселелері ... ... ... ... ... ... ... олардың Респулика
заңдарын, Президенті мен Үкіметінің актілерін орындауын бақылайды;
жергілікті атқарушы органдар актілерінің күшін толығымен ... ... ... не ... тұрады, оларды жою не тоқтата тұру туралы
Республика Президентінің қарауына ұсыныстар енгізеді.
Тиісті жергілікті ... ... ... ... ... ... Президенті мен Үкіметінің өкілдері болып
табылады және республика Үкіметіне мемлекеттік басқару мәселелері жөнінде
ұсыныстар енгізеді.
Орталық атқарушы ... ... ... және Үкiмет құрамына кiрмейтiн ... ... ... Республиканың Премьер-Министрiмен келiсiм бойынша
Республика Президентi қызметке ... және ... ... ... басқарады.
Жекелеген министрлiктер мен Үкiмет құрамына кiрмейтiн орталық атқарушы
органдарда Республика Президентiнiң ... ... ... ... мүмкiн. Мұндай жағдайда осы Конституциялық заңда ... ... ... ... ... Үкiмет құрамына кiрмейтiн
орталық атқарушы органның Республика Президентi айқындайтын лауазымды адамы
жүзеге асырады.
Үкiметтiң, министрдiң, Үкiмет құрамына ... ... ... ... ... ... жауапты хатшылардың өкiлеттiгiн тоқтатуға әкеп
соқпайды.
Министрлiктiң және Үкiмет құрамына кiрмейтiн орталық атқарушы ... ... ... мен өкiлеттiктерiн Республика Президентi
белгiлейдi .
Жауапты хатшы өз қызметiн жүзеге асыру кезiнде ... ... және ... ... ... ... ... орган басшысына) есеп бередi.
2.3 Мемлекеттік биліктегі сот билігінің құқықтық негіздері
Биліктің бір тармағы ретінде сот ... ... бір ... бар. Сот ... ... өзіндік белгісі оның артықшылығы,
яғни ешбір билік тармағы - заң ... ... ... ... ... ... сот ... иелене алмайды. Тек
соттар ғана әділ сот билігін жүзеге асырады. Бұл ... ... ... әділ ... тек сот қана жүзеге асырады» деп
көрсетілген.
Әділ сот - мемлекет ... ... ... ... ... ... қорғау әлеуеті іске асырылады, барлық азаматтардың
және әрбір жеке ... заң мен сот ... заң ... теңдігінің
негіздері белгіленеді.
Егемен Қазақстанның сот жүйесін ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясының
қабылдануы. Ол сот ... ... мен ... ... ... ... Осы ... бойынша Конституциялық сот,
Жоғарғы Сот, Жоғары төрелік сот пен ... ... ... сот ... жатқызылды. Қандай да болмасын өзге органның немесе лауазымды
тұлғаның сот билігі функцияларын өзіне алуға ... ... ... мен
судьялардың мәртебесі конституциялық заңдармен белгіленетіндігі, нақтылы
істер бойынша сот ... ... ... ... ... ... ... судьяларға ешкімнің тиіспеуі және тағы басқа мәселелер
атап көрсетілді. Негізінен 1993 ... ... ... ... және қоғамда демократиялық үрдістердің дамуына маңызды ықпал
етті.
Конституцияның қағидаларын іске асыру мақсатында 1994 жылғы 12 ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламасы
қабылданды. Онда жас ... жаңа ... ... және халықаралық мәртебесіне анағұрлым толық сай келетін сот
жүйесін одан әрі дамытудың басым бағыттары айқындалды. ... ... сот ... мен сот ісін ... ... ... ... және
іс жүргізу заңнамасын жетілдіруге негізделді.
Сот ісін ... шын ... ... ... ... жинау міндетінен босату, сот қызметінен айыптаушылық
белгілерін алып ... ... бір ... ... ... барынша
мамандандыру көзделді. Халық заседательдері институтының таратылатыны,
судьяларды конкурспен іріктеуге жол ... ... ... ... сот ... ... сот сатысы деп танылды.
2-саты: 1995 жылғы 30 тамызда қабылданған ... ... ... ... ... ... ... болуын қарастырды. Төрелік соттар жүйесі таратылып, олардың
функциялары ... ... ... берілді.
Ал Қазақстан Республикасы Президентінің “Қазақстан ... мен ... ... ... ... заң күші ... ... қызметінің негізгі қағидаларын, соның ішінде судьялардың
құқықтық және әлеуметтік ... ... ... Бұл ... сот ... реформалау мәселесіндегі көп жылғы ... ... ... ... ... үшін ... енгізу, судьяларға
ешкімнің тиіспеуі, судьялардың өкілеттіктерін тоқтата тұрудың ... ... ... ... тәртіптік жауапкершілікке тартылу
жағдайларынан басқа кезде мәні бойынша қаралған немесе өндірісінде ... ... ... да бір ... ... ... ... судьяға
соттан тыс функциялар мен міндеттерді жүктеуге тыйым салу қарастырылды.
Судьялардың заң жүзінде осындай мәртебеге ие ... ... ... ... бекітті. Азаматтардың жергілікті мемлекеттік басқару
органдарының, қоғамдық бірлестіктер мен ... ... ... ... мен ... сотта даулауға бет бұруы – сотқа деген
сенімнің өсуін көрсетті. ... сот ... ел ... ... ... ... ... Сенатының сайлауы
енгізілді. Тарихта алғаш рет судьялар тұрақты ... ... ... ... ... ... күшейтті. Сонымен қатар,
әділетті де ... сот ... ... ... ... ... қалыптастыру тетігі жасалды.
Сот жүйесінің одан әрі дамуы 2000 жылғы 25 желтоқсанда “Қазақстан
Республикасының сот ... мен ... ... ... ... ... орай жаңа ... алды. Конституциялық
заң сот-құқықтық реформасының ... ... жол ... ... сот ... ... жаңа нормалары, соттардың қызметін
ұйымдастыру тәртіптері белгіленді. Атап айтқанда, Жоғарғы Соттың шаруашылық
және азаматтық істер ... ... ... ... ... ... өзі іс ... заңнамасында қарастырылғандай, сот ісін
жүргізуді белгілі бір ізге ... ... ... тек сот ... ... ... ... тән емес
қызметтермен соттардың айналыспауын қамтамасыз ету ... ... ... Сот ... жөніндегі комитет (бұдан әрі – ... ... ... және ... іс жүргізуді қамтамасыз ету
функциялары ... ... ... осы Комитетке берілді.
Комитет пен облыстардағы соттар әкімшілері ұйымдық, қаржылық және
материалдық-техникалық ... ... ... жергілікті соттардың
жергілікті атқарушы билік органдарынан тәуелсіздігін қамтамасыз етті.
3-саты: 2002 жылы сот ... одан әрі ... ... ... ... тұжырымдамасы қабылданды. Тұжырымдамада ... ... ... тәуелсіздігін нығайтудың негізгі
критерийлері тағы да айқындалды.
Сот ... одан әрі ... ... ... ... ... ... ісі бойынша) және басқа да арнаулы соттар
институтын дамыту мәселесін қарастыру, ... ... ... ... ... мысалы, аралық соттардың қызметін заңмен
реттеу, оларды халықаралық ... ... ... ... ... сәйкес, Президенттің ... ... ... және ... ... ... ... қаржылық сот және Астана және Алматы қалаларында
кәмелетке толмағандардың істері ... ... ... құрылды. Жалпы алғанда, соттарды мамандандыру азаматтардың
құқықтарын қорғау шегін кеңейтуге ... ... ... құрылымдық өзгерістерге орай, сот ісін жүргізудің де
заңнамалық тұғыры жасалды. Аса ауыр ... ... ... бойынша
қылмыстық істерді қарауға алқабилердің қатысуы қарастырылды[28].
Сонымен қатар, азаматтық ... ... ... ... ... әдістерін енгізу мақсатында 2004 жылғы 28 желтоқсанда
“Аралық соттар туралы” және ... ... ... ... ... Бұл заңдар дауларды соттан тыс шешу тәртібін
қарастырады.
4-саты: 2007 ... 21 ... ... ... ... ... нәтижесінде Қазақстанның сот жүйесі ... ... ... ... ... ... ... алуға соттың
санкция беру құқығына ие болды. Сот ... ... және сот ... асыруды реттейтін жаңа заңдар топтамасы қабылданды.
Қылмыстық іс жүргізу кодексіне өзгерістер енгізіліп, қамауға алуды
санкциялауды соттың ерекше ... беру ... ... ... аясы ... ол тек ... қаза ... террорлық қылмыстар үшін, сондай-ақ соғыс уақытында жасалған аса
ауыр қылмыстар үшін қолданылатын болып шектелді[30].
Анықтау мен алдын ала ... сот пен ... ... ... ... ... тасталуы тергеу іс-әрекеттерін
және азаматтардың конституциялық құқықтары мен ... ...... шараларын санкциялауды соттардың құзыретіне беру жолымен
қылмыстық іс жүргізудің сотқа дейінгі сатысында сот ... ... ... ... ... сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі
туралы” Конституциялық заңға 2008 жылғы 17 ... ... ... ... республиканың сот жүйесі үшін маңызды оқиға болды.
Осы заң сот ісін ... үш ... ... ... ... ... 2009 ... 10 желтоқсанда “Қазақстан Республикасының Қылмыстық,
Қылмыстық іс жүргізу және Азаматтық іс ... ... сот ... ... ... ... мен толықтырулар енгізу туралы” Заң
қабылданып, 2010 жылғы 1 қаңтардан бастап сот ісін ... үш ... іске ... Осы ... ... ... сот – бірінші сатыдағы сот,
облыстық сот – апелляциялық және кассациялық сатыдағы сот, ... Сот ... ... ... соты ретінде жұмыс істей бастады. Өзге де бірқатар
оң өзгерістер ... ... жаңа ... сот жүйесін құру жөніндегі міндет бүгінгі
таңда өз шешімін ... сот ... ... ... пен тәртіпті
нығайту бағытында ауқымды жұмыстарды жүзеге асыруда.
Судьялар сот төрелігін атқару кезінде тәуелсіз және тек ... ... ғана ... ... мен ... ... ... заңдарды
немесе нормативтік құқықтық актілерді қабылдауға рұқсат етілмейді. Сот
әділдігін атқару жөніндегі сот қызметіне қандай да ... ... ... және ол заң ... жауапкершілікке тартылады. Судьялар нақты
істер бойынша есеп бермейді. Демек, ешқандай да ... ... ... мен ... адамдар қайсыбір түрде болса да судьяларға,
егер әділ сотты жүзеге асыру кезінде ... ... ... сот ... да ... ... ықпал жасай алмайды.
«Қоғамдағы бірде-бір лауазымды адам судья сияқты ... пен ... ... Осы ... негізінде олардың өз қызметтерін өздері іске
асырудың ... және аса ... ... ... ... ... ету мүдделері, оларды судьяның жігерін және
судьялардың үкімдерінің қоғамдық құндылықтарын бұрмалайтын сырттай ... ... ... ... деп ... ... С. ... саясат тұжырымдамасының 2020 жылға дейінгі кезеңге арналып
белгіленген ... ... ... – елімізде сот жүйесін одан әрі
дамыту ... жаңа ... ... және ... ... мен ... сенімді қорғалуына кепілдік береді.
Судья сот төрелiгiн iске асыру кезiнде ... және ... ... ғана ... төрелiгiн iске асыру жөнiндегi соттың қызметiне қандай да болсын
араласуға жол берiлмейдi, және ол заң бойынша жауапкершiлiкке әкеп ... ... ... ... есеп ... қолданған кезде судья төмендегi принциптердi басшылыққа алуға
тиiс:
1) адамның кiнәлi екендiгi заңды күшiне енген сот ... ... ... ... ... емес деп ... бiр ... бұзушылық үшiн ешкiмдi де қайтадан қылмыстық немесе
әкiмшiлiк ... ... ... ... заңмен көзделген соттылығын оның келiсiмiнсiз ... ... ... ... өз ... тыңдатуға құқылы;
5) жауапкершiлiктi белгiлейтiн немесе күшейтетiн, ... ... ... немесе олардың жағдайын нашарлататын заңдардың керi
күшi болмайды. Егер құқық бұзушылық жасалғаннан кейiн ол үшiн жауапкершiлiк
заңмен алынып ... ... ... жаңа заң ... ... ... кiнәсiздiгiн дәлелдеуге мiндеттi емес;
7) ешкiм өзiне-өзi, жұбайына (зайыбына) және заңмен белгiленген шектегi
жақын туыстарына ... ... ... ... емес. Дiни қызметшiлер
өздерiне сенiп сырын ашқандарға қарсы куәгер болуға мiндеттi емес;
8) адамның кiнәлi екендiгi ... кез ... ... ... ... ... ... алынған айғақтардың заңды күшi болмайды. Ешкiм
өзiнiң жеке мойындауы негiзiнде ғана сотталуға тиiс ... ... ... ... қарай қолдануға жол берiлмейдi.
 Қазақстан Республикасының сот жүйесiн Қазақстан Республикасының
Жоғарғы Соты, ... ... ... және осы
Конституциялық заңға сәйкес құрылатын жергiлiктi және ... ... ... ... Жоғарғы Соты азаматтық, қылмыстық, жергiлiктi
және басқа да соттарда қаралатын өзге де iстер жөнiндегi жоғары сот органы
болып табылады, заңда ...... ... ... ... жүзеге асырады, сот практикасының мәселелерi ... ... ... ... Жоғарғы Сотының Төрағасын және судьяларын Жоғары
Сот Кеңесiнiң ... ... ... ... ... ... және басқа да соттардың төрағалары мен судьяларын Жоғары Сот
Кеңесiнiң кепiлдемесi бойынша Республика ... ... ... Сот ... ... ... тағайындайтын Төрағадан және
басқа да адамдардан құралады.
Жоғарғы Сот Төрағадан және судьялардан тұрады.
 Жоғарғы Сот ... ... ... ... Сот Төрағасының ұсынуы
бойынша Қазақстан Республикасының Президентi белгiлейдi .
 Жоғарғы Сотта сот алқалары құрылады және ... ... ... ... ... жатады:
  1) облыстық және оларға теңестiрiлген соттар (Республика астанасының
қалалық соты, ... ... бар ... ... ... ... және ... теңестiрiлген соттар (қалалық ... ... ... ... ... оның ... (әскери, қаржылық, экономикалық, әкiмшiлiк, кәмелетке
толмағандардың iстерi жөнiндегi және басқа) соттар құрылуы ... ... ... ... аудандық сот мәртебесiмен
Қазақстан Республикасының Президентi құрады.
    Жоғарғы Сот жергiлiктi және басқа соттардың қарауына жатқызылған
азаматтық, қылмыстық және өзге ... ... ... сот ... ... ... көзделген iс жүргiзу нысандарында ... ... ... ... және сот ... ... ... бередi.
      Жоғарғы Сот:
      1) өзiнiң қарауына жатқызылған сот iстерi мен ... сот ... ... және оны ... ... Республика соттарының сот төрелiгiн iске асыруы ... ... ... ... нормативтiк қаулылар қабылдайды, сот практикасы ... ... ... Сот ... және ... ... Жоғарғы Сот судьяларының жалпы санын Жоғарғы Сот Төрағасының ... ... ... ... ... .
     Жоғарғы Сотта сот алқалары құрылады және мамандандырылған құрамдар
құрылуы мүмкiн.
      ... ... ... 1) жалпы отырыс;
     2) азаматтық және әкiмшiлiк iстер жөнiндегi ... ... ... iстер жөнiндегi қадағалаушы сот алқасы болып
табылады.
      Сот алқасын осы Конституциялық заңда ... ... ... ... ... алқасының сандық және дербес құрамын Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы
бойынша Жоғарғы Соттың жалпы отырысы ... ... ... ... ... ... Жоғарғы Соттың Төрағасы судья болып табылады және судья ... ... ... сот органы ретiнде Жоғарғы Сотты басқарады;
     2) сот алқалары мен мамандандырылған ... ... ... ... Жоғарғы Соттың жалпы отырыстарын шақырады және оларда төрағалық
етедi;
     4) Жоғарғы Соттың жалпы отырысының қарауына сот ... ... ... негiздемелер бойынша қадағалау тәртiбiмен сот актiлерiн
қайта ... ... ... ... ... ... ... Соттың
нормативтiк қаулыларын қабылдау үшiн материалдар ... 5) ... ... ... ... ... Жоғарғы Соттың жалпы
отырысы Хатшысының және ғылыми-консультациялық ... ... ... 6) ... болған жағдайларда бiр сот алқасының судьяларын басқа
сот алқасының құрамында iс қарау үшiн тартады;
      7) Жоғарғы ... ... ... ... 8) алқалардың жұмысын үйлестiредi;
      9) Жоғарғы Сот Аппараты туралы ереженi, оның құрылымы мен штатын
бекiтедi, сондай-ақ Аппараттың қызметiне ... ... ... ... 10) ... жеке ... жүргiзедi;
      11) өкiмдер шығарады.
      Жоғарғы Соттың Төрағасы Республиканың өзге де мемлекеттiк билiк
тармақтары органдарымен және халықаралық ұйымдармен ... ... ... сот жүйесiнiң мүддесiн бiлдiредi, сондай-ақ:
     1) Қазақстан Республикасының Президентiне ... ... ... ... ... және ... ... төрағалары мен сот алқалары
төрағалары, ... ... сот ... төрағалары мен судьялары
қызметiнiң бос орындарына кандидатураларды балама негiзде соттардың ... ... ... енгiзедi;
    3) жергiлiктi және басқа ... ... ... ... аудандық соттардың төрағалары ... бос ... ... Сот ... ... ... ... жалпы отырысының шешiмi негiзiнде облыстық
соттардың төрағалары мен сот алқаларының ... ... ... сот
алқаларының төрағалары мен судьялары қызметiне кандидатураларды Жоғары Сот
Кеңесiне ұсынады;
     5) Қазақстан Республикасының Президентiне заңдарды ... ... ... осы ... ... көзделген негiздер туындаған
жағдайда, ... Сот ... ... ... төрағаларының, сот
алқалары төрағалары мен судьяларының ... ... ... бойынша
ұсыныс пен материалдар енгiзедi;
     7) Қазақстан Республикасының Президентiне судьяларды мемлекеттiк
наградалармен марапаттау және ... ... ... беру ... ... ... судьяларына «Құрметтi судья» атағын бередi, осы
атақты беру тәртiбi туралы ереженi бекiтедi.
    Жоғарғы Соттың ... ... ... ... ... оның ... Сот ... өкiмiмен сот алқалары төрағаларының ... Сот ... ... түскен жағдайда не өкiлеттiгi
мерзiмiнен ... ... өзге де ... ... ... уақытша
атқаруды Қазақстан Республикасының Президентi Жоғарғы Соттың сот ... ... ... ... ... сот алқасының төрағасы судья болып табылады және
судья мiндеттерiн атқарумен қатар:
      1) сот алқасының ... ... ... 2) судьялардың сот iстерiн қарауын ұйымдастырады;
    3) сот практикасын зерделеу және жинақтау ... ... 4) ... Соттың жалпы отырысында қарау үшiн судьялардың тиiстi
құжаттарды дайындауын қамтамасыз етедi;
      5) Жоғарғы ... ... ... сот ... ... ... ... Жоғарғы Соттың жалпы отырысы:
    1) Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы бойынша ... сот ... және ... ... ... сот практикасын зерделейдi және оны жинақтаудың ... ... ... сот төрелiгiн iске асыруы ... ... ... ... сот ... ... бойынша түсiндiрмелер бередi,
нормативтiк қаулылар ... және ... ... ... ... 4) ... сәйкес сот iстерiн қадағалау тәртiбiмен қарайды;
     5) Жоғарғы Соттың сот алқалары төрағаларының және уәкiлеттi орган
басшысының хабарламасын тыңдайды;
     6) ... ... ... 47-бабының 2-тармағында
көзделген жағдайда қорытынды бередi;
     7) облыстық соттардың төрағалары, сот алқаларының төрағалары,
Жоғарғы Соттың сот ... ... мен ... ... бос
орындарына кандидатураларды талқылайды және тиiстi қорытындылар шығарады;
     8) Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы ... ... ... ... ... кеңестiң құрамын бекiтедi, сондай-ақ жасырын
дауыспен Сот жюриiн сайлайды;
     9) сот ... iске ... ... ... ... немесе сот
iстерiн қарау кезiнде ... ... үшiн екi және одан да ... ... бар ... ... материалдарды Сот жюриiне беру
туралы мәселенi талқылайды және талқылау қорытындылары бойынша тиiстi ... ... ... ... мен ... ... отырыс оған Жоғарғы Сот судьялары жалпы санының кем ... екiсi ... ... заңды болып табылады.
      Аудандық және оларға теңестiрiлген ... ... әрi - ... ... ... Жоғарғы Сот Төрағасымен келiсiлген ұсынысы
бойынша Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... Республикасының Президентi бiрнеше әкiмшiлiк-аумақтық
бiрлiктерде бiр ... сот ... бiр ... ... ... сот құруы мүмкiн.
      Аудандық соттар үшiн судьялардың ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Президентi бекiтедi .
      Аудандық сот заңда белгiленген тәртiппен тағайындалатын төрағадан
және судьялардан тұрады.
      Егер аудандық сотта штат ... бiр ... ... сот)
көзделсе, ол осы соттың төрағасы өкiлеттiгiн атқарады.
      Аудандық сот бiрiншi инстанциядағы сот болып табылады.
      Аудандық сот:
      1) ... ... ... сот ... және ...   2) сот статистикасын жүргiзедi.
      Аудандық соттың төрағасы судья болып ... және ... ... ... 1) сот ... сот ... ... ұйымдастырады;
      2) соттың кеңсесiне жалпы басшылықты жүзеге асырады;
      3) азаматтарды қабылдауды ... 4) ... ... ... ... ... судья лауазымына кандидаттардың ... ... 6) ... ... ... ... жасау және судья әдебi
нормаларын сақтау жөнiндегi жұмысты қамтамасыз ... 7) ... ... ... және ... ... ... (бұдан әрi - облыстық
соттар) уәкiлеттi органның Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Президентi
құрады, қайта ұйымдастырады және таратады.
      Облыстық соттар судьяларының жалпы санын уәкiлеттi органның
ұсынысы ... ... ... ... ... Әр ... сот үшiн ... санын осы сот төрағасының
ұсынысы негiзiнде уәкiлеттi орган белгiлейдi.
      ... сот ... және ... ... ... ... сот ... құрылады және мамандандырылған
құрамдар құрылуы мүмкiн.
      Облыстық соттың органдары:
      1) жалпы отырыс;
      2) апелляциялық сот алқасы;
      3) кассациялық сот ... ... ... Сот ... ... белгiленген тәртiппен қызметке тағайындалатын
төраға басқарады.
      Сот ... ... және ... ... ... сот төрағасының
ұсынуы бойынша облыстық соттың жалпы отырысы белгiлейдi.
      Мамандандырылған құрамдарды облыстық соттың төрағасы жасақтайды.
      Облыстық сот:
     1) өзiнiң қарауына ... сот ... және ... 2) сот ... ... және оны жинақтаудың
қорытындылары бойынша облыс соттарының сот төрелiгiн iске ... ... ... мәселелерiн қарайды;
      3) облыс соттарының әкiмшiсi қызметiн бақылауды жүзеге асырады.
      ... ... ... ... ... ... және ... атқарумен қатар:
      1) судьялардың сот iстерiн қарауын ұйымдастырады;
      2) сот алқасының және ... ... ... етуге құқылы;
      3) облыстық соттың ... ... ... және ... етедi;
      4) сыбайлас жемқорлыққа қарсы iс-қимыл жасау және судья әдебi
нормаларын сақтау жөнiндегi ... ... ... 5) ... ... отырысының қорытындысы негiзiнде Жоғары ... ... ... кандидаттың тағылымдамасының нәтижелерi туралы
қорытынды ... 6) ... ... ... жоспарын бекiтедi;
      7) сот практикасын зерделеудi ұйымдастырады;
      8) өкiмдер шығарады;
      9) сот кеңсесiне жалпы ... ... ... 10) ... жеке ... ... Облыстық соттың сот алқасының төрағасы судья болып табылады және
судья мiндеттерiн атқарумен қатар:
      1) сот ... ... сот ... ... ... 2) сот ... ... төрағалық етедi;
     3) сот төрағасына мамандандырылған ... ... ... ... сот ... ... әрi жинақтау жөнiндегi жұмысты
ұйымдастырады;
      5) соттың ... ... сот ... ... ... хабарлама
ұсынады.
      Облыстық сот қажетiне қарай, бiрақ жылына кемiнде екi рет ... ... ... 1) ... сот ... ... және дербес құрамын белгiлейдi;
      2) облыстық сот төрағасы мен сот алқалары ... ... сот ... ... және оны ... ... облыс соттарының сот төрелiгiн iске ... ... ... мәселелерiн қарайды;
      4) уәкiлеттi органға белгiлi бiр адамды облыс соттарының әкiмшiсi
қызметiне тағайындауға келiсiмiн бередi;
      5) облыс соттары әкiмшiсiнiң өз қызметi ... ... ... 6) ... сот ... қызметiнiң бос орнына кандидатураларды
қарайды және оның нәтижелерi бойынша тиiстi қорытындылар жасайды;
      7) уәкiлеттi органға облыс соттары ... ... ... ... ... ... қызметiне кандидаттардың тағылымдамадан өту
қорытындыларын қарайды және тиiстi қорытынды ... 9) сот ... iске ... ... ... ... ... iстерiн қарау кезiнде заңдылықты бұзғаны үшiн екi және одан да ... ... бар ... ... ... Сот ... беру ... талқылайды және талқылау қорытындылары бойынша тиiстi шешiм
шығарады.
      Жалпы отырыс облыстық сот судьялары ... ... кем ... екiсi ... ... ... ... Облыстық соттың жалпы отырысының ... ... ол ... ... ... ... Қазақстан кәсіби судьялар корпусы бар
заманауи сот ... ие. Елде ... ... экономикалық,
қылмыстық,  ювенальдық және қаржылық юрисдикциядағы 378 сот ... ... ... ... ... ... 2214 ... жұмыс
істейді. Мейлінше ауыр қылмыстар бойынша қылмыстық ... алқа ... ... ... ... мен ... ... арттыру мақсатында тұтқындауды сот ... ... ... ... ... ... ... сот реформасы сот төрелігі жүйесін азаматтар
талаптары мен мүдделеріне жақындатты, ... ... ... ... арттырды»[32], - деп атап көрсетті. 
«Мамандандырылған ауданаралық экономикалық және әкімшілік соттарды құру
туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2002 жылғы 9 ... N ... ... соттарды құру қажеттігі ... ... 1999 ... 22 ... ... ... ... Шетелдік инвесторлар кеңесі екінші ... мен ... ... ... ... ... N ... еді. Осыған орай Қазақстан Республикасы Президентінің 2001
жылғы 16 ... N ... ... көру ... ... ... ... ауданаралық мамандандырылған экономикалық соттар
құрылған болатын.
2001 ... ... ... ... ... ... съезінде
республика Президенті мамандандырылған соттар жүйесін - бірінші кезекте
экономикалық және әкімшілік соттарды кезең-кезеңмен құру ... ... ... ... ... көру ретінде құрылған экономикалық
соттардың 2001 жылғы қызметін талдау республиканың барлық ... ... ... ... ... құру ... болатынын көрсетті.
Қазіргі кезде экономикалық соттардың қызметін қамтамасыз ету ... ... база ... атап ... ... іс ... ... өзгертулер мен толықтырулар
енгізілді, онда бұл соттардың қарауына жататын істер айқындалған.
Мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттар ... ... ... тұлға құрмастан жүзеге асыратын азаматтар, аталған кодекстің
28, 29-баптарына сәйкес облыстық және ... ... ... ... Сот ... ... істерден басқа жағдайда заңды тұлғалар болып
табылатын мүліктік және ... емес ... ... ... ... ... дамуы сот төрелігін іске асыру одан әрі
сапасын ... ... ... ... ІV ... ... сөзінде: «Алматы
қаласының Орта-Азия өңірінің қаржы орталығы ретінде ... ... ... ... ... ... ... азаматтарының қатысуымен
инвесициялық ... ... ... алқа құру мәселесін
талқылауға болады» - деп атап көрсетті[34]. Бұл ... ... өмір ... ... ... иесін құқықтық жағынан қорғау елімізде
қолайлы инвестициялық ахуал ... ... жеке ... ... ... ... ... сот жүйесі әлеуметтік ортаның
негізі ретінде ... орта буын ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Сот төрелігінің болашағы - мамандану. Өйткені, бір ... ... ... өзі ... ... ... ... болатыны сөзсіз. Қазіргі таңда экономикалық соттар ... ... ... ... ... Мәселен, Алматы
қаласының Мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 2011 жылдың ... ... "VITA" АҚ ... деп танылды[35]. 2014 жылдың 22
тамызында Алматының мамандандырылған ... ... соты ... туристік компаниясын лицензиясынан айыру туралы шешім шығарған[36].
«Адамдардың сот әділдігіне ... ... сот ... ... Атап ... ... ... отандық сотта әділ шешілуі үшін
мамандандырылған экономикалық соттардың жұмысын жетілдіру керек», - деді
Қазақстан ... ... ... айындағы кәсіпкерлер мен инвесторлардың дауларын
уақтылы қарау мәселесі қозғалған селекторлық кеңесте, Жоғарғы Сот ... ... ... ... кәсіпкерлікті қорғау үшін айрықша назар
аударып ... Осы ... ... ... сот ... ... ... соттардың негізгі міндеті - өңірлерде аталған санаттағы ... ... әрі ... ... ... ... ... тиімділігін
арттыру», - деп атап көрсетті[38].
Әкімшілік соттарды құру қажеттігі Әкімшілік құқық бұзушылық туралы
кодекс ... ... ... ... ... қаралатын құқық
бұзушылықтың 54 құрамының орнына 228 құрам жатқызылып, мұның өзі істердің
бұл ... ... ... ... туындады.
 Мамандандырылған экономикалық және әкімшілік соттарды құру аудандық
соттардың шектен тыс жүктемесін елеулі ... ... сот ... ... сапасын жақсартуға, оны азаматтар үшін әлдеқайда қол жетерлік етуге
мүмкіндік береді.
Енді, сот ... ... ... ... ... ... және
дипломалды практикада кездескен азаматтық іс жүргізу фактілеріне ... ... 16 ... Оңтүстік Қазақстан облысы, Түркістан қалалық соты
Б.Ш. деген азаматшаның ... ... ... ... ... ... қаулысына келтірген шағымымен қозғалған азаматтық ... ҚР ... 251, 252, 277 ... ... алып, шағымданушы Б.Ш.
шағымы қанағаттандырылуына, Түркістан қаласы бойынша Салық басқармасының
11.06.2014 жылғы №000438 ... ҚР ... ... 1-бөлігімен
азаматша Б.Ш. әкімшілік жауапкершілікке тартып, оған 129 640 теңге айыппұл
салынған қаулысының күші ... және ҚР ... ... ... зиян ... болуына байланысты азаматша Б.Ш. ауызша ... ... оның ... ... босатылуына ұйғарым
жасаған. Мұның өзі әлі де болса, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... анықтау жағының
жеткіліксіз деңгейде екендігін көрсетеді.
Қорытынды
Қазақстан Конституциясында Президент институтының қызмет ... ... ... ... ... мен тікелей
қолданылуын қамтамасыз ету, мемлекеттік құрылыстың негіздерін қорғау және
мемлекеттік билікті ... ... ... ... рөл ел
Президентіне тиесілі. Бұған Президенттің билік тармақтарының келісіп жұмыс
істеуін және ... ... ... ... ... билік
жүйесіндегі айрықша орны септігін тигізеді.
Сонымен бірге Конституцияның ... ... ... ... ... онда білдірілген ерік-жігерінде жатыр, өйткені ... ... Ата ... ... ... ... бекітілді. Қазақстан
Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен ... ... ... ... ... басты кепілі де
осында жатыр. Бұл өзгертулерде жалпы адами ... ... ден ... ... ... ... асқан кәсібилік, құқықтық реттеу
нысанын толық меңгеру, заңдылық және демократия мүдделерін қорғау көрініс
тапты.
Елбасы ... атап ... ... ... терең экономикалық қана емес, сонымен бірге саяси өзгерістер
жасауға да мүмкіндік берді. Мұны тәуелсіз еліміздің жаңа ... ... ... Нақ ... көмегімен бұл ... біз ... ... қалыптастырып қана қоймай, ... мен ... ... ... елге айналдыру үшін берік
іргетас қалай алдық.
Ғылыми ... ... ... ... ... мемлекеттегі
конституциялық, саяси, экономикалық және әлеуметтік ... ... мен ... өз қолтаңбасын қалдыратынын айрықша атап өту ... ... ... құқықтық беріктігі сыналады. Мемлекеттік және
әлеуметтік ... ... он ... ... қазақстандық үлгінің
дұрыстығын көрсетті.
Конституциялық реформаның мазмұнын Ата Заңның қағидаларын жаңарту
проблемасымен ... ... атап ... жөн. Конституциялық
реформаны іске асыру қарапайым заң қабылдау мәселелері шеңберінен әлдеқайда
ауқымды. Мұны ... ... ... ... ... ... бір
арнада тоғысуы ретінде қарастыру қажет. Бұл оны іске асырудың тәртібі мен
қағидаттарын, ... ... ... ... ... конституциялық реформалау нәтижесінде саяси-құқықтық ... ... ... ... реформаның ерекшелігі сол, бір жағынан ол ... ал ... ... – құқықтық үдеріс болып табылады. Бұған қоса ең
маңызды деген қоғамдық қатынастардың динамикасын білдіреді. ... оның ... мен ... ... ... ... ... ұйымдық және құқықтық қағидаттары,
алғышарттары мен тәртібі, сондай-ақ қол жеткен ... ... ... ... ... ... Отанымызда жүргізілген конституциялық ... ... төрт ... ... қарастыруға болады. Бірінші
кезеңде – 1991-1995 жылдарда демократиялық ... бет ... ... батыл қадам жасалды. Екінші кезеңде – 1995-2000 жылдарда қазіргі
заманғы демократиялық институттар мен жаңа ... ... ... кезеңде – 2000-2007 жылдар аралығында таңдап алынған ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық серпіліс
қамтамасыз етілді. Ал төртінші кезең – ... ... ... мен толықтырулар енгізу туралы 2007 ... ... Заң ... ... Сол жылы іске асырылған
реформалардың нәтижесінде Президент, ... ... ... сот және
құқық қорғау жүйелерінің ұйымдастырылуы мен қызмет негіздерін ... ... ... де ... ... ... ... Елбасы
саяси және экономикалық институттардың ... одан әрі ... ... нығайтты. Адам, оның өмірі, құқықтары ... аса ... ... болып табылатын елімізде, Адам құқықтары
жөніндегі уәкіл – Омбудсман институты құрылып, жаңа ... ... ... емес ... ... ... Ұлтаралық қатынастарды одан әрі нығайту
бағытында Қазақстан халқының Ассамблеясы Ата ... ... жаңа ... Осы реформаның негізінде 2007 жылғы 18 ... ... ... ... ... сайлауы өтті. Бұл сайлаудың ерекшелігі,
депутаттық мандаттың бір бөлігі Қазақстан ... ... ... ... ... жылдарында қабылданып, кезең-кезеңімен жүзеге асырылған
құқықтық реформалар қоғамдық ... ... ... қамтамасыз
етуге мүмкіндік бергенін атап өткен жөн. Мәселен, 1994 жылғы 12 ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламасында
атқарушы биліктің рөлі мен жауапкершілігін арттырудың, мемлекеттік басқару
сатысын, ... ... ... ... заңнамасын
жетілдіру қажеттігі нақты көрсетілген болатын. Ал 2002 ... ... ... ... ... Ата Заң ... іске
асырылған реформалардың жаңа бағыт-бағдары, оң рөлі атап өтілді. ... ... ... үшін мейлінше ыңғайлы ... ... ... мемлекеттік билікті үш тармаққа бөлудің ... ... ... іс-әрекет жасайтын қос палаталы Парламенттің
жемісті қызмет істеуі берік орнықты.
Осыған орай, жоғарыда ... ... ... ... 1998 және 2007 ... енгізілген өзгерістер ... ел ... ... төл ... ... нығайтуға,
мемлекеттік құрылыс тәжірибесін еселей түсуге әсері мейлінше мол болды.
Қолданыстағы Ата Заңымызда ... ... 1998 жылы ... Ол ... халқының мемлекетті басқаруға қатысу белсенділігін
арттыруға, ... ... ... одан әрі ... бағытталған еді.
Саяси партиялардың тізімдері бойынша пропорционалды сайлау жүйесін енгізу
осы бағытта жасалған ... ... ... ... Қос палаталы Парламенттің
Мәжілісіне депутат сайлауы кезінде ... ... ... ... ... ... ... Үкімет мүшелерінің депутаттық корпус ... ... ... ... ... оған ... өкілеттік мерзімін төрт жылдан – Мәжіліс депутаттары үшін
бес, ал Сенат депутаттары үшін – 6 ... ... ... алқабилер
институтын енгізу, т.б.
2007 жылы конституциялық ... ... ... ... ... және ... институттардың бірігуіне, қоғамдық
бірлестіктерді мемлекеттік қаржыландыруға салынған тыйымның ... ... ... ... ... тек қана ... санкциясымен тұтқындауды
және қамауда ұстауды көздейтін айтарлықтай түзетулер енгізілді. Мұнымен
қатар ... ел ... ... ... ... өкілеттігі,
депутаттар саны, оларды сайлау тәртібі, қажет болғанда ... ... ... ... Кеңесті, басқа да кейбір мемлекеттік
органдарды құру рәсімдері тайға таңба ... ... ... ... ... ... мәслихаттардың, барлық
деңгейлердегі депутаттар мен олардың құрылымдарының мәртебесі нығайды.
Әкімшілік реформа ... ... ... қызметшілерге қойылатын
талаптар жетілдірілуде. Сыбайлас ... ... ... өз ... ... органдардың жанында үкіметтік емес ұйымдардың және
бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерінен тұратын консультативтік-кеңесші
органдар ... жұрт ... ... Электрондық үкімет іске қосылды.
Мемлекеттік билікті оңтайландыруда осы атап ... ... ... ... ... ... Бұл мемлекет пен қоғамдық қызметтің
дәйектілікпен демократияландыруын көрсетеді.
Елімізде ... пен ... ... ... Елбасының
Конституциялық Кеңеспен өзара байланысы ерекше рөл ... ... ... Кеңеске Ата Заң баптарын ресми түсіндіру жөнінде
өтініш жасайды, қажет жағдайда еліміздегі ... ... ... туралы ақпарат беруді талап ете алады және өзге де ... ... ... ... Ата ... ... және ... мен бостандықтарының кепілі ретінде, Парламент қабылдап өзіне қол
қоюға ұсынған заңдардың Конституцияға ... ... ... ... ... Елбасының мұндай өтініштері негізінен
қоғамда осы қалай екен ... ... ... болып келеді.
Конституциялық Кеңес күмән туғызған заңдардың ... ... оған ... ... ... Ата Заңға қайшы деп танылған
заңдарға ... қол ... Бұл ... ... ... ... ... және азаматтың құқықтарын алдын-ала қорғаудың шарты болып табылады.
Конституциялық Кеңес осы күнге дейін 23 заңның Конституция ... ... ... 15-і ... ... ... ... олардың 8-ін Ата Заңға ... емес деп ... Атап ... Кеңестің 2004 жылғы 21 сәуірдегі №4 қаулысымен ... ... ... Заң, 2009 ... 11 ақпандағы №1 нормативтік
қаулысымен “Қазақстан Республикасының кейбір ... ... ... ... және діни ... мәселелері бойынша өзгерістер мен
толықтырулар енгізу туралы” Заң Конституцияға сәйкес емес деп ... ... ... ерекшеліктердің бірі ел
Президентіне есеп ... өзге ... ... ... ... ... қамтамасыз ету арқылы ... ... ... болып табылады.
Прокуратура Елбасының заңдылықтың, адамның және азаматтың құқықтары мен
бостандықтары сақталуының ... ... ... және ... ... ... құралы екені ... Осы ... ... ... ... органдар қызметінің заңдылығын
бақылауын қамтамасыз етуге қатысады. Бұл ... ... ... мемлекеттік биліктің үш тармаққа бөлінуі мен өзара іс-қимыл жасауы
жүйесіндегі ерекше орган, яғни ... ... ... ете ... оның заң ... ... және сот ... қағидатына сәйкес тежемелік әрі тепе-теңдік ... ... ... ... – жаңа ... ...... жаңа
мүмкіндіктері” атты биылғы Жолдауында атап көрсеткендей, жаңа онжылдықта
біз экономикалық табыстарды ... оны ... ... ... ... ... жетілдіруді жалғастыра бермекпіз. Бұл бағытта құқықтық
реформа ерекше маңызды рөл ... ... ... ... ... міндеті
– құқық қорғау қызметінің жоғары халықаралық стандартқа сәйкес келетін жаңа
жүйесін қалыптастыру.
Осы аталған міндетті жүзеге ... ... өз ... 2014 ... 27-28 ... Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық
қазақ-түрік университетінде «Назарбаев оқулары: құқықтық ... ... ... ... атты ІІІ ... ... ... өткен болатын. Осы конференциясының негізгі
идеясы «экономикалық юриспруденция» мамандығын ашу болып табылады.
«Экономикалық ...... ... ... ... ... қорғайтын, теориялық ғылыми тұрғыдан
зерделейтін гумандық құқықтық сала». [39, 71 ... ... да ... ... ... ...
экономикалық юриспруденция мамандығымен дайындап ... ... 22 ... ... ... ... ... бұрынғы Кеңес жүйесінің оқу
сарынымен оқытылған жалпы заңгерлер жұмыс жасап жатырғаны ... ... жаңа ... ... жете біле ... ... ... мамандығында экономикалық пәндердің құқықтық негіздері тереңдетіп
оқытылмайды. Конференциядағы негізгі идея ... ... ... мамандандырылған экономикалық соттар үшін судьяларды дайындау
бүгінгі ... ... ... ... ... ... мамандығын ашу арқылы экономикалық судьяларды дайындауға кең
мүмкіндіктер туады. Себебі, бұл мамандық ... ... ... экономикалық заңдар, атап айтсақ, Республикалық бюджет жүйесі туралы
заңдар, сондай-ақ қаржылық, банктік, салықтық, кәсіпкерлік, банкроттық т.б.
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикалық қатынасқа бейімделген жаңаша сипатта
экономикалық соттарды (судъяларды) дайындау.
Пайдаланылған ... ... ... Д. ... ... ... ... 2-басылым. –
Алматы: Жеті жарғы, 2005. – 45 б.
2. ... ... ... М., 1983, 85-б.
3. Ағдарбеков Т. Мемлекет және құқық теориясы. Оқулық. – ... ... 2003. – 54-55, 69, 289 ... ... Е.Е., Мұқтарова А.К., Омарова Ж.Т., Сағынаев М.Е., Сәкиева Р.С.
Құқық және демократия тарихы. Оқу ...... ... ... үйі»
ЖШС.2003. 202 б.
6. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Түсініктеме. Ред.басқарған
Ғ.Сапарағалиев. – Ауд. С.Бақтыгерейұлы. – ... ... ... 1999. – ... бб.
7. Жаңа әлемдегі жаңа қазақстан. Қазақстан Республикасының Президенті
Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан ... ... 2007 жыл 28 ... ... Н. ... ... ... мемлекеттің жаңа
саяси бағыты. 2012 жыл 14 желтоқсан.
9.Мұрат Мұхамедов. Дамуымызға негіз қалаушы басты құжат. ... ... ... мұрағат.
10. ҚР Президенті туралы Конституциялық заңының 1 бабы.
11.Общая теория государства и права: ... общ. ... ... Книж.Дом, 2006. –35 б.
12. Борбасов С.М. Президенттік биліктің тиімділігі [Текст] / Сайын Борбасов
// Ақиқат . - 2009. - №1, 12-17 ... ... ... Ғ., ... А.С. ... және ... теориясы (Оқу
құралы). - Өңд.толықт. 2-бас.- Алматы: Жеті жарғы, 1998. –49 б.
14. Мұхамбет Көпеев, Парламент ... ... ... ... ... ... (25096) 29 ... 2008 жыл
15. Баймуратова К.А., Ерали А. Қазақстан Республикасының Конституциялық
құқығы: Оқулық. – Түркістан: «Тұран», 2014. - 243 ... ... ... ... және оның ... ... ... Республикасының 1995 жылғы 16 қазандағы № 2529 Конститу-
циялық Заңы. 4-бап.
17.Егемен Қазақстан ... ... ... ... ... және оның депутаттарының мәртебесі
туралы Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 16 қазандағы
№ 2529 Конституциялық Заңы.
19. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1995 жыл 30 ... ... ... ... ... ... Республикасының 1995
жылғы 18 желтоқсандағы Конституциялық заңы.
21.Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 17 сәуірдегі № ... ... ... ... ... ... Кеңсе Басшысы мен Байланыс және ақпарат министрлігінің 2011 ... ...... ... ... бекітілген "Қазақстан
Республикасы Үкіметінің мобильдік кеңсесі".
23. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1995 жыл 30 тамыз.
24.«Қолжетімді тұрғын үй - 2020» бағдарламасын ... ... ... ... 2012 ... 21 ... № 821 ... http://www.government.kz/kz/gosupravlenie
26. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасының
мемлекеттік басқару жүйесін одан әрі жетілдіру туралы» ... ... ... ... Президентінің “Қазақстан Республикасы сот
жүйесінің тәуелсіздігін күшейту жөніндегі шаралар туралы” 2000 жылғы 12
қазандағы Жарлығы.
28. 2006 жылғы 16 қаңтардағы “Алқабилер туралы” және ... ... ... ... алқабилердің қатысуымен
қылмыстық сот ісін жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар
енгізу туралы” Заңы.
29. “Қылмыстық іс жүргізу кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу
туралы” 2008 ... 5 ... ... ... ... “Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне және Қылмыстық іс
жүргізу кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы” 2009 жылғы 10
шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы.
31. ... ... сот ... мен ... мәртебесі
туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 25 желтоқсандағы заңының.
32. ҚР Президенті Н.Назарбаетың Қазақстан судьяларының VI ... ... 2013 жылы 20 ... Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексі.
34. Қазақстан ... ... ... ... ІV съезінде сөйлеген сөзінен // Заңгер журналы, №6, 2005ж. ... ... ... 28 ... ... ... http://www.inform.kz/kaz/article/2687485
38. Халықаралық ақпараттық агенттiгі. //
http://www.inform.kz/kaz/article/2690563
39. «Назарбаев оқулары: құқықтық мемлекетті қалыптастырудағы экономикалық
юриспруденцияның ... ІІІ ... ... ...... ... баспасы, 2015. – 22, 71 бб.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 94 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының кеден саласын мемлекеттік реттеу60 бет
Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының 2008 жылғы 1 тоқсандағы қорытындылары94 бет
Қаржылық құқықтық қатынастар: түсінігі, белгілері, құрылымы және түрлері69 бет
Жер қатынастарын мемлекеттік реттеу органдарының жүйесі14 бет
Прокурорлық қадағалау туралы жалпы түсінік. Азаматтық іс бойынша прокурордың қадағалаудың бағыттары11 бет
Қазақстан Республикасындағы мемлекет басқару негізі12 бет
Қазақстан Республикасындағы сайлау жүйесі. ҚР Азаматтық құқығы туралы жалпы ұғым12 бет
Құқық қорғау органдары туралы15 бет
"Прокуратура органдарының жүйесі, құрылымы және оларды ұйымдастыру."75 бет
VIII Тақырып. Үкіметтің ұйымдастырылуы мен қызметінің конституциялық негіздері22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь