Интернет – ақпарат құралдарының қайнар көзі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. ИНТЕРНЕТ . АҚПАРАТ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ ҚАЙНАР КӨЗІ
1.1 Қазақстандағы электронды ақпараттандыру процесі және жаңа медиа туралы түсініктің болуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2 Блог.тұғырнамалар жүйесіне қызығушылық
танытатын елдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2. ДӘСТҮРЛІ БАҚ ЖӘНЕ ОТАНДЫҚ БЛОГТҰҒЫРНАМА
2.1 Жаңа медиа — қазақ журналистикасының болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31

2.2 «Массагет.кз», «Айтабер», «Қазжур»
блогтұғырнамаларының қоғамдық орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...65
Диплом жұмысының (жобаның) өзекті мәселелері. Бүгінгі таңда күн сайын бір жаңалығын дайындап тұрған қазіргідей асығыс қоғамда ақпарат таңдаудың жиынтығынан кенде емеспіз. Оқырман қандай бұқаралық ақпарат құралын оқимын десе де өзі біледі. Ақпараттық технологиялардың қарыштап даму нәтижесінде жылдамдыққа едәуір мұқтаждықтан интернеттің пайда болуына қарай журналистиканың өзіне тән жаңа формасы дүниеге келді. Бүгінде осы мәселелерді қоғамға жеткізуде бұқаралық ақпарат құралдарының ішінде жетекші орынды иеленіп отырған – Интернет. Интернеттің құшағы шексіз, алмағайып көлемде ақпараттарымен ерекшеленеді. Қазіргі уақытта көптеген елдерде Интернетті қолдануда мемлекеттік реттеу туралы мәселе қарастырылуда. Мемлекет және қоғамның қазіргі даму кезеңінде Интернет саласындағы еліміздің нормативтік – құқықтық базасын жетілдіруде.
1. Шибұтов М. Қазақстан журналистерінің тәжірибесінен (тәжірибелік нұсқаулық) – Алматы, 2008.- 54 бет.
2. Еркімбай А. «Media Emerging» журналы – Алматы, 2008.-23 бет.
3. Попов А. Блогтар әсер етудің жаңа саласы – Мәскеу, 2007.-17-бет.
4. Қозыбаев С. Масс-медиа словарь-справочник – Алматы: Экономика, 2007.-14-19 беттер.
5. Блогстан 2010 Үздік блогтар Алматы:Арыс, 2010.-87 бет.
6. Шәріп А. Интернеттің игілігі шексіз\\ Айқын газеті 21.03.2013.
7. Мақымова Р. Микроблог әлемді өзгертіп жатыр\\ Шымкент келбеті газеті 12.04.2013.
8. Дәурен Қ. Қазақ баспасөзі не ұттық? Неден ұтылдық?\\ Айқын газеті 6.03.2013.
9. Шерхан Д. Халықтың 62 пайызы ғаламтор тұтынушысы \\ Айқын газеті 21.03.2013.
10. Тасболат К. Құрылтай жаңа бастамаларға жетелей ме? \\ Айқын газеті ДидарТВ 21.03.2013,
11. Әріпбаев А. Жаңа медиа мінсіз мемлекетке бастар жол \\ Айқын газеті 21.03.2013,
12. Әубәкір А. Компьютербастылар \\ Жас қазақ газеті 12.04.2013
13. Баяндамалар жинағы BlogCamp –2012 Астана 2012,
14. Wikibilim сайты, 28.05.2011,
15. www.minber.kz Ұлттық интернет газет, 03.08.2012,
16. Тасболат К. Ақпараттық соғыста неге әлсізбіз? \\ Айқын газеті Дидар ТВ 29.09.2011,
17. Гилмор Д. АҚШ мемлекеттік департаментінің Жаңа Медиа журналы\\ наурыз 2006ж,
18. Әлім Ш. Блогтың Қазақстандағы маңызы \\ Айқын газеті 19.05.2011,
19. Массагет.кз блогтұғырнамасы, 06.02.2013.
20. Айтабер, Ойтөбе, Казжур блогтұғырнамалары
21. Еркімбай А. Жаңа медиа: монологтан диологқа. – Алматы, 2012.- 61бет
22. Кәпқызы Е., Мысаева Қ. Журналистік білім беру: иновациялар, жаңа технологиялар. – Алматы, 2012.-61 бет.
23. Гаффин А.Путеводитель по глoбальной компьютеpной сeти Internet. – М. Артос, 1996.- 73 бет.
        
        МАЗМҰНЫ:
|Кіріспе ... ... ... ...... ... ... КӨЗІ
1.1 Қазақстандағы электронды ақпараттандыру процесі және жаңа ... ... ... ... қызығушылық
танытатын ... ... БАҚ ЖӘНЕ ... БЛОГТҰҒЫРНАМА
2.1 Жаңа ...... ... ... «Айтабер», «Қазжур»
блогтұғырнамаларының ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... жұмысының (жобаның) өзекті мәселелері. Бүгінгі таңда күн сайын
бір жаңалығын дайындап тұрған қазіргідей асығыс қоғамда ақпарат таңдаудың
жиынтығынан ... ... ... ... бұқаралық ақпарат құралын оқимын
десе де өзі ... ... ... ... даму нәтижесінде
жылдамдыққа едәуір мұқтаждықтан ... ... ... қарай
журналистиканың өзіне тән жаңа формасы дүниеге ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарының ішінде жетекші
орынды иеленіп отырған – ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта көптеген елдерде
Интернетті қолдануда мемлекеттік реттеу туралы ... ... және ... ... даму ... ... саласындағы
еліміздің нормативтік – құқықтық базасын жетілдіруде.
Адамзат өркениеті даму сатысының алғашқысы – жазудан бастау ...... ... ... ... ...... пайда болуы яғни,
радио, теледидардың пайда болуы. ХХ ғасырдың соңынан басталатын төртінші
серпіліс ... ... ... ... ... ... ... коммуникациялық технологиясы атанған
жаңа ақпараттық серпіліс [1].
Қазіргі ғылыми мәселелерді ... ... ... ... БАҚ деп
газет, журнал, радио теледидарды, айтатын ... жаңа ... осы ... технологиясы көмегімен жаңаша тұтыну ... ... ... ... ... ... алып жүрген газеттің интернет ... ... ... ... көре ... ... жаңалықтарымыздың
видеосын көре аламыз. Бұған дейін аталған үш түрлі ... бір ... ... едік. Ал қазір мұның түк қиындығы жоқ.
Дипломның мақсаты, міндеттері. Бүгінде ... ...... ... ... шығу, инвестиция тарату, отандық экономиканың
әлеуетін арттыру, ... ... мен ... мәдениет саласын
азаматтардың белсенділігін арттыруда шешуші рөл атқарып келеді [2]. Бүгінгі
таңда ... ... ... ... ... ... отыр.
Әлем мемлекеттерінде бұл әдіс дәстүрге айналып кеткен.
Мақсат – ақпараттық технологияның дамыған заманында осы ... ... ... ... ... ... БАҚ қызметінің интернет
кеңістігіне өтіп, онлайн БАҚ үлгісін жасап, тек өз ... ... ... ... әп ... ақпаратпен сусындандыру.
Міндет – жалпы ғаламтор кеңістігін (виртуалды) дұрыс пайдалана білу.
Жастар мен жасөспірімдерге осы ... ... ... ... жақсы жақтарын үйрету.
Зерттеу нысаны. Сайт – (ағылш. Website, web – тор және site – ... ... ... ... ... ... бір немесе
бірнеше веб беттердің қатынасы. Сайт ... бір ... ... ... ... мен ... ... бірігеді. Әлемдегі ең алғашқы сайт
1991 жылы тамызда пайда болды. Қазақстанда әзірге 3 ... жуық ... ... Оның 20-25 пайызы БАҚ құралдарының меншігі болса,
қалғандары әр түрлі бағытта жұмыс ... Оның ... банк ... ... ... ... және ішінара жекелеген адамдардың
сайттары да көптеп ... ... ... ... ... ... ... ҚазNET-те 9 миллионнан аса қолданушы
бар. 80 мыңнан аса домен атаулары тіркелген. ... ... ... ... соңына қарай 9.7 миллион адамға жеткен»
Әлеуметтік жүйелер – (ағылш. «social network» – әлеуметтік құрылым)
әлеуметтік обьект болып ... ... ... ... ... қарым – қатынас [3].
Интернет – журналистикаға бұрынғыдан өзгеше қалып, жаңаша мән әкелді.
Финлияндианың ірі ... бірі – ... ... ... Пентти Садениеми интернет дәуіріндегі журналистің қызметіне былай
деп сипат береді. ... ... ... ... ... ... түсті. Барлығында жеке компьютерлері бар, ... ...... телефон шалу, мекен жайларды іздеудің қажеті жоқ.
Әріптестерімізбен ... ... ... ... ... ... ... арғысына көп мазасызданбаймыз. Әсіресе, шетелдегі журналистермен қарым-
қатынас жасау аса қолайлы».[4] Осыдан келіп ... ... қоса ... ... да өзі алаңдайтынын жасырып қалмады.
Ақпарат тасқынының ұлғаюына бірнеше ... ... ... ... арналардың ... жаңа ... ... игеруі;
–БАҚ-тың қоғамдық міндеттерінің азайып, ендігі оның ... ... ... ... ... ... ... ... саласы жоқтың қасы. Оның
техникалық ерекшеліктерін түпкілікті түсіну үшін оның пайда болу тарихы ... ... ... өту ... ... мәнділігі мен ғылыми жаңашылдығы. Ғаламторға иек арта отырып
жаңа бұқаралық ақпарат құралының бір түрі Интернет-БАҚ дүниеге келді. ... ... ... ... ... ... жасап, оны тұтынушылар саны
«Actis System Asia» ... ... ... 2000 ... ... 360
мыңға жеткен. Интернеттің дәстүрлі БАҚ-тан айырмашылығы бірден байқалады.
Оның ақпаратты таратудағы оперативтілігі мен ... ... ... ... жаңашылдығын мынадан көре аламыз:
1) Ақпарат таратудағы жылдамдық
2) Сәт сайын жаңарып отыруы,
3) Аудитория жинаудағы алғырттылық,
4) Жаңалықтарға ұялы телефон көмегімен де қол ... ... ... адам оқыған мәліметінің соңына пікір жаза алуында.
Практикалық маңыздылығы. Бірінші ... «Жас ... ... ... мен ... ... ... газетінен
тәжірибе барысын осы шеберханадан бастадым. Екінші курсымда республикалық
қоғамдық-саяси «Айқын» газетінен тәжірибе алып ... ... ... жастар сайтына барып, тәжірибе жинақтадым. Мұнда ... пен ... тез шығу ... ... ... ... ... қоғамдық-саяси журнал «Тәуелсіздіктің ақ таңы»
журналында тәжірибемді одан әрі ... 2013 жылы ... ... ... ... мақсатында өткізілген тренингке іріктеу арасынан
өтіп, қатысуға мүмкіндік ... ... ... ... ... тұрақты блогерімін. Осы блогерлік еңбегімнің арқасында ... ... ... алмасу мақсатында блогқұрылтайға барып ... ... ... ... ... ... материалдарым жиі
шығып тұрды.
Теориялық және әдіснамалық негіздері. Дипломдық жұмыс түрлі сайттар
мен оқулықтарға, газет беттеріндегі ... ... ... ... болсақ, «Жаңа медиа: монологтан диологқа», «Журналистік білім беру:
иновациялар, жаңа ... ... М. ... ... ... ... - ... 2008. – 23 бет. Еркімбай А.
Media Emerging журналы – Алматы, 2008. – 23 бет. ... А. ... ... жаңа ... – Мәскеу, 2007. – 17 бет. Қозыбаев С. Масс-медиа словарь-
справочник – Алматы: Экономика, 2007. – 14-19 ... ... 2010 ...... Арыс, 2010. – 87 бет.
Диплом жұмысының құрылымы. Диплом жұмысы ... екі ... ... ... ... тұрады.
1. ИНТЕРНЕТ – АҚПАРАТ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ ҚАЙНАР КӨЗІ
1.1 Қазақстандағы электронды ақпараттандыру процесі және жаңа медиа
туралы ... ... ...... ... шекараларды мойындай бермейтін дербес бір
әлемге, айналып ... ... қай ... ... ... етіп отыратын тек домен ғана. Ал ең алғашында
әлемтордағы ... саны ... ... еді. Оның ... тек ... ғана ... үшін ... табылған.
– .gov (goverment) – үкіметтік және мемлекеттік ұйымдар жүйесі;
– .edu (education) – университеттер және т.б. оқу ... ... .org ...... қоғамдық ұйымдардың жүйесі;
– .com (commercial) – коммерциялық ұйымдардың жүйесі;
– .mil (military) – АҚШ ... ... ... .net ...... операторларының жүйесі.
Бүгінде саяси, әлеуметтік жағдайлар өзгеріске ұшырады. Бұл ... АҚШ ... ғана ... ... ... ... домендер тобын
құрайды. Ал Екінші деңгейдегі топқа мемлекеттердің географиялық домендері
кіретін болды. Әлемторда ... – .kz ... ... Совет
үкіметі кезіндегі домен – .su (Soviet Union), ... жылы ... Network ... Center) ... ... ... ... кіретін. Кеңес Одағы тараған соң, 1992 жылы дүниеге .ru
домені келеді. Ал, 19.09.94 жылы LANA ... ... .kz ... ... ... Қазіргі уақытта барлық сайттарды ... ... ... «орган» 1999 жылы қыркүйекте Әділет Министрлігі
тіркеген KazNIC ... емес ... ... мәліметтер бойынша, KazNIC-
те 3000-ға тарта Қазақстандық сайт ... отыр ... ... ... ... шыға ... кейбір мамандар бұл
жаңалықтың дәстүрлі басылымдардың беделіне қауіп төндіреді деген пікірлерін
де жасырмады. 1996 жылы АҚШ-та «online ... ... ... ... ... ... ... қаншалықты тиімді болады?» деген сұрау
жүргізген еді. Сонда респонденттердің 45%-ы оның ... ... ... ... ондай жағдай әдеттегі газет-журналдар беделінің өсуіне
кедергі болады деп жауап берген. Ал басқа 44%-ы ... ... ... ... ... ... ... білдірген.
«Сайт - (ағылш. website, web - тор және site - ... ... ... протоколдары арқылы ашылатын бір немесе бірнеше
веб беттердің қатынасы. Сайт ... бір ... ... және ... мен ... ... ... Әлемдегі ең алғашқы сайт 1991 жылы 6
тамызда пайда болды. Әлеуметтік ... - ... «social ... ... құрылым) әлеуметтік объект болып саналатын бір-бірімен
байланысты топтардан ... ... ... ... ... Startup) ... терминнің бірнеше мағынасы бар:
1. Startup company - жаңа ашылған немесе жақында құрылған компания;
2. ... ... ... ... - ... қосқан кезде автоматты түрде істейтін бағдарламаларды айтады»
Web 2.0 - Веб 2.0 ... ... Media» ... ... ... ... ... «миға шабуылында» (brain
storm) пайда болған. Көп концепциялар тәрізді Веб ... де ... ... Веб 2.0-ді бірнеше ереже және эмпирикалық тәжірибе түрінде елестетуге
болады. Олардың бәрі күн жүйесі сияқты біріккен. Веб 2.0 – бұл ... ... ... жаңа ... мен жаңа ... AJAX-қарапайым тілмен айтататын болсақ, бұл қайтадан жүктеусіз-
ақ ... ... ... технологиясы, оффлайн қосымшалары сияқты.
Сонымен қатар: «Google» сервистері, «RSS», ... ... ... ... т.б.
Бүгінде интерфейс термині бұқаралық ақпарат ... бір ... еніп ... ... сөзі ... ... ... «interface»-
бөлімнің үсті деген мағынаны білдіреді. Ол – ... ... ... ... ... ... қарқынмен дамып отырғанмен, шын
мәніндегі БАҚ сипатына саятын сайттар ... ... 1995 жылы ... ... өзінің аталған ... ... ... 1995 ... ... жасағанын былай деп түсіндіреді: «1995
жылға дейін Ресейдегі интернетті бар ... гөрі жоқ ... ... ... бар ... ... ... дүниелердің саны мен сапасы БАҚ демек ... ... ... беру қиын ... ... ... оның ... тым
аз болғандықтан, интернеттің бұқаралық сипатын да жоққа ... ... ... ... ... қашан деген сұрақтың екі жауабы бар.
Біріншісі – 1991 жылдың көкек айында. Сол жылы «Парасат» ... ... ... Қазақстандағы алғашқы аймақтық торабы ашылған болатын. Бұл
торап UUCP протоколы бойынша электорндық ... ... ... ... ... күні – Қазнеттің дүниеге келген 1994 жыл, қыркүйек айының 19-ы
осы күні алғаш рет KZ ... ... еді. Сол ... ... ... саны 15-ке ... Олардың қандай сипатта болғаны
туралы мәліметтер, адрестері қазіргі уақытта ... ... ... ... ... саны бүгінде 3000-нан асты. Қазіргі ... ... ең ... ... ... – Весь WWW Казахстан»
сайтында орналасқан. Интернет пайдаланушыларының арасында аса ... ... ... ... ... ... жаңа ... туғызды. Ол құбылыс
азаматтық журналистика, интернет-журналистика деген атпен ... ... ... ... ... жойды. Себебі, мультимедиялық,
графикалық ақпараттың таралуы мәтіндік жүйенің ... ... ... де ... ... ... мәтіндерінің
қатталуы, радиотелевизия және ... ... ... ... ... ... тартымдылығы бұқаралық ақпарат
құралдарын ыңғайлы ете түсті. Жаңа ... ... ... ... оң үлес қосуда. Цензураның құрсауын белгілі бір межеге
дейін жойды. ... ... ... ... ... ... ... ой мен сөз еркіндігіне мүмкіндік берді.
Аудиторямен тығыз қарым-қатынас ісі, ... ... ... ... қоғамдық
мәселелерді талқылауға қатыстыру жаңа медианың әлеуметтік маңызын арттыра
түсті. Мәселен, тұрақты жұмыс жасап ... Abai.kz ... ... ... ... ... ... Baq.kz секілді сайттардағы
түсіндірме, түсініктеме (комментарий) жазушылардың өздері ашық пікірталасқа
барып, ... ... Не ... ... ... өз ... ортаға салады.
Мұның өзі белгілі бір деңгейде сөз еркіндігі бар екенін аңғартады. Бұрынғы
кездерде кері байланыс тек хат ... ... ... арқылы ғана
орнатылса ғаламтор енген қазіргі кезеңде онлайн хат алмасу мен электронды
пошталардың демалыссыз жұмыс ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Қазақстандағы ақпарат тарататын белсенді сайттар:
1.abai.kz – Қазақ интернеті Абай Құнанбайұлы туралы жаңа бір ... ... ... ... ... ... Ұлттық Университеті
жанындағы институтының жаңа сайты Абай шығармашылығы туралы тың ... ... ... ... өз оқырмандарына жүйелі түрде
ұсынып отырады. Сайттан Абай әлемін танымаққа талпынған әр адам ... ... таба ... – Қазақ тілді интернет порталы. Сайттың басты мақсаты –
интернеттегі қазақ ... ... ... ... Сайтта қазақ тілді
басылымдар өз өнімдерін жариялауға мүмкіндіктері бар. ... онда ... 6 ... ... ... Айқын, Ақтөбе, Алаш айнасы, Алматы
ақшамы, Алтын Орда, Жас ... Жас ... Жас ... үні, ... ... т.б. ... ... Ақиқат, Алаш, Жалын, Мөлдір
бұлақ, ... ...... қамшы» - «Қамшы» сайтының алғашқы қосымшасы. Басты
назарда – әлемдегі медицинаның иесі ... ... ... аман-саулығы
үшін пайдалану. Сайттың мақсаты, қала берді еліміздің кез-келген ... ... ... орнатып, озығы мен тозығын оқырман таразысына
салу.
4.ult.kz – «Ұлт порталы» - биліктің де, оппозициялық ... ... ... ... ... Порталдың мақсаты – Қазақ ... ... ... ... ... елге айналу үшін аянбай
еңбек ету. Порталдың ...... Алаш ... озық ... жаңа
технологияларды меңгерген, әлеуметтік деңгейі жоғары, білімді, дүниетанымы
кең азаматқа ... ... ...... Орталығы» - ақпараттық технологиялар саласын
дамыту, осы салада білім беру және ... ... ... ...... ... ... жақсы ниетте пайдаланып,
халықтың ізгілігі үшін қызмет ету. Абай ... «сен де бір ... ... тап та, бар ... жылғы ашылған тақырыптық қазақ сайттары
Кейінгі уақытта қазақша сайттар арасында ... ... ... Бұл да ... ... ... Сондай сайттардың
кейбіреулерін атап ...... ......... ... сайт
Zhanaoi.kz – IT, бизнес, мотивациялық сайт
Qamshy.kz – ... ... – IT ... ”IT-tirlik” онлайн-журналының сайты
Shyn.kz – ақпараттық портал
Bilimpaz.kz – ақпараттық портал
Muslim.kz – діни портал, ... ... ... ... ...... ... – қазақша әзілдер сайты
Sportsarap.kz – спорт портал
Aikap.kz – ақпараттық портал
Wifi25.kz – Wi-Fi25 ... ... ... – латын қарпіндегі ақпараттық портал
Maqam.kz – IT саласындағы сайт
Blogsport.kz – спорт тақырыбындағы блогтұғырнама
Inspiremedia.kz – ... Media” ... ... ... – Халықаралық IT университеті студенттерінің ақпараттық
порталы
Naqyl.kz – қазақша мотиваторлар сайты
ҚазNet-тің жетістіктері мен кемшіліктері:
Порталдың дамуының түрлі жолдары бар. ... ... ... ... ... ... Yahoo, Lycos және т.б. ... жай ғана
іздеу тетігі болып құрылды, бірақ уақыт өткен ... ... ... ... ... ... ие ... қосымша қызмет,
яғни электрондық пошта және т.б. ... ... ... ... Қазіргі
кезде мега-порталдармен электронды медиа-компаниялар тығыз байланыста.
Соның нәтижесінде мегапорталдар дәстүрлі медиа- ақпараттарды ... ... ... ... жаңа жаһандық жүйенің өзіне тән ерекшелігі де ... хақ. ... ... ерекшелігіне тоқталайық:
- ақпараттың үнемі жаңарып тұруы;
- сайттарды тұтынудың жоғарылығы;
-тұтынушылардың ... баға ... ... басқа сайттармен салыстыра
алады;
- веб-басылымның беделдігі, ақпараттық жобаның танымал болуы;
- ... ... ... ... ... ... әр ... өзектілігі және таңдау мүмкіндігі;
- мұрағаттау мүмкіндігі;
- интерактивтілігі;
- мультимедиалығы;
- аудиториямен тығыз байланыс, тұтынушы тікелей байланысқа шыға алады.
Қарап отырсақ, ... ... ... БАҚ ... ... ... жекелеген журналистік блогтар мен форумдар, рейтинг-сауалнамалар
тіпті әлеуметтік желілері де бар. Бұл ... ... өзі жаңа ... ... ... ... отыр ... білдірсе керек. Алайда,
телевизия мен радионы ... ... ... веб-парақтары жаңа
медианың қалпына (стандарт) көп келе бермейді. Веб-беттердегі ... ... ... ... ... байқалады. Мәселен, АҚШ-
тың «USA Today», ... Times», ... Post» ... ... ... үлкен көлемдегі материалдар аз. ... ... ... ... ... ... аса мән ... Ал біздің
елде газет бетін толтыру үлгісі ғаламторға да ауысып кеткендей. Ғаламтордың
қазақ ... ... ... ... кері әсері де баршылық. Ақпарат
ағынының толасссыздығы салдарынан басқа тілдегі контенттер қазақ ... ... ... ... көбіне орыс тілді ақпаратқа басымдық
беріледі. Себебі, Қазnet-тің дәл ... ... ... ... ... ... жете ... жоқ. Тұтынушысы ең көп делінетін
түрлі әлеуметтік желілер мен ақпараттық сайттар, ақпарат ... орыс ... ... тілде ақпарат таратады. ... ... ... ... өзі ... ... орыс ... беріп отырады.
Ғаламтор, журналистиканы қоқысқа айналдырып та ... ... ... ... ... ... мен ... фактілер, моральдық сапасы
төмен ақпараттар ... ... ... ... салу ... сөз айту ... ... порблемалар біздің интернет-журналистикада да
белең алып келеді. Бұл ... ... ... ... пікірі өте
орынды: «Қазіргі Қазақстанның ақпараттық кеңістікте блогтық жұтаң ... ой ... ... ... ... ... аса бай, аса ... қазақ
тілінің нұсқасы осы деуге сенгің де ... ... ... көрінісін іздесеңіз, тап қазір блогсфераға жүгініңіз.
Өтпелі, уақытша ... ... да, ... интернет сауатсыздық
резервациясына, шала сауаттылардың дау-дамай, байбаламы мен ... ... Ол – ... ... ... топтар мәдениеті мен
көзқарасының айнасы. Сонымен қатар психологиялық терапия, ... ... ... ... тілдесу, ақпарат алмасу
арқылы арылудың әдісі. Белгілі бір дәрежеде ... ... ... ... ... тәсілі. Интернет – ... ... ... да көрінісі» (Қамзин К. Мен ұлттық журналистикаға қызмет етемін!
//http:abai.kz). Шетелдік ... ... ... – это
социальная анархия. У системы нет никаго управляющего органа», - деуі ... ... да, ... жоқ ақпарат алаңында не айтылып, не жазылып
жатқанын реттеп ... ... жоқ. ... салдарының түрлі жағдаяттарға алып
барып жатқаны да мәлім. Ұлтаралық дүрдараздық, діни экстремизм, адам ұрлау,
адас саудасы, нәсілдік кемсітушілік, ... ... ... ... бір ұшы ... ... ... қоса, түрлі
«тәртіпсіз» ақпараттар, көлеңкелі қызметтер, суицидке итермелейтін
контенттер тағы бар. Осы ... ... ... ... ... ... Ертең зардабын тартпасымызға кім кепіл?
Ақпарат агенттіктерінің сайттары да ... ... ... ... Kazinform, Internews – Kazakhstan сайттарының беделі айтарлықтай.
Сайттарда жарияланатын ақпарат өте жедел әрі маңызды. Қазақстан көлеміндегі
жаңалықтарды ... ... ... ... ... тілі ... жариялайтын сайттар негізінен ... ... ... қатарында, әрине, nomad.kz, TABU.nursat.kz, kazakhgate.kz атауға
болады [7].
Ресми таңдамалы материалдар – www.kisi.kz сайтында жарияланатын. ... екі ...... және ... ... Дизайны өте
ұтымды жасалған Қазақстан Стратегиялық Зерттеулер Институтының ... және ... ... ... жазылады, сондай-ақ мұнда
өзекті мәселелерге қатысты аналитикалық материалдар орналасқан. Флеш ... ... ... ... ... ... ... арттыра түскен. Қазіргі таңда қазақ интернет ... ... ... ... ... ... Бұл үрдіс елімізде азаматтық журналистиканың дамуына зор үлесін
қосып, Қазақстан ... ... ... ... жасап
жатқандығын дәлелдейді. ... 1999 жылы ... ... құралдары туралы Заңның ... ... ... ... ...... ... басылымы, радио және
теледидар бағдарламасы, киноқұжаттама, дыбыс-бейне жазбасы және ... ... ... ... WEB ... ... бұқаралық ақпаратты мерзімді немесе үздіксіз жария таратудың басқа
да ... деп ... ... ... осы ... 15-пунктінде «WEB
сайт – Қазақстан Республикасының жеке немесе заңды тұлғасының арнайы
техникалық және ... ... ... ... ... жаппай тарату мақсатында ақпарат беретін электронды өкілдік билік»
делінген. ... ... ... жаңа ...... ... әрбір адам блог ашып, жеке
күнделік жүргізуде. Сондықтан интернет кеңістігінде орындалатын ... ... ... ... ... ... меңгеру қажет.
Қазіргі таңда ... ... ... Линк», «СовНет» сияқты
провайдерлік компаниялар өз тұтынушыларына ... ... ... алынғаны туралы сілтемелер, ... ... ... Бұл ... интернетте өз материалдары қолданылатын жеке
меншік емес ... ... ... үшін де ... ... ... ... журналистикадан
айырмашылығы: интернет журналистерге жаңа ... ... ... түрде беріледі; ақпараттың күллі әлем елдеріне бір мезетте
таралуы, ... ... ... ... ... Міне, осы
ерекшеліктерімен бүгінде интернет журналистика көш ... ... ... те
дәстүрлі журналистикадағы ең ұтымды тұс оның заң нормаларымен реттеліп
отыратындығы болса ... Ал, ... ... заң ... екі ... күй кешуде. Қазақстанда интернет 1990-шы жылдары
дүниеге келді. Бүкіләлемдік байланыс – әлемтордың біздің елге ... ... ... Осы ... ... ... жүйе тек ұлттық ... ... ашып қана ... ол ... ақпарат дәуіріне еркін
енуімізге айтарлықтай жағдай жасады, ... ... ... ... БАҚ пен ... ... ... ұйымдар мен мекемелердің қызметі
үшін зор қолғабыс болды. Интернет тарихына нақтырақ ... ... ... ... «Парасат» фирмасының базасында «Relcom» желісінің (ең
алғашқы кеңестік компьютерлік желі) аймақтық түйіні ... ... ... ... тұңғыш рет электронды пошта пайда болды. Ал 1993 ... ... ... ... ... ... мақсатында Санкт-
Петербургте орналасқан «Relcom»-нің түйініне жалғанып, ... ... ... www, ftp, ... т.б. ... ... ... бойынша ғаламдық
байланысқа ену мүмкіндігі пайда болды. Бірақ негізінен отандық Интернеттің
дүниеге келген күні Халықаралық ақпараттық ... ... ... ... кз ... иеленген 1994 жылы 19 қыркүйегі ... ... ... аяғына қарай елде пайда болып үлгерген ... ... ... ... ... әрі ... ... желісінде әр түрлі тақырыпты,
мысалы, ірі компаниялар, мекемелер, ... ... ... спорт, мәдениет, тарих, жаңалықтарды т.б. қамтыған сайттардың қатары
біртіндеп ... ... 3 ... таяу ... ... тіркелген. Оның 20-25
пайызы БАҚ құралдарының меншігі болса, қалғаны әртүрлі бағытта. Оның ішінде
банкте бар, ... ... бар, ... ... сайттары да
кездеседі. Халықаралық IDS-тің ... ... ... ... ... Орта Азия ... ішінде компьютерді
пайдаланушылардың саны жөнінен алда келеді [8]. Ал, ... ... ... ... ... халқының тек 9 пайызы кем дегенде
жұмасына бір рет ... ... ... Жаңа ... жаңа ... ... Осылардың барлығы «ғаламтор» деген бір ... ... ... ... ... қуантарлығы да, құптарлығы да сол, кез-келген
елмен тікелей байланысқа шығасыз, қажетті дүниеңізді де ... ... ... ... ... төл әдет-ғұрыпымызға жат
дүниелерге тосқауыл қою мүмкін емес. Бұл мәселе ... «БАҚ ... ... ... ... да ештеңе айтылмайды. Сондықтан, әр мемлекетте
Интернет жүйеге бақылау орнату қызметі болуы да шартты ... Ең ... ... ... ... ... қағаз
басылымдар ақпаратты мәтіндік және ... ... ... мен дыбысты пайдаланып, ал радио – дыбыс арқылы жеткізеді.
Интернетте осының ... да ... Яғни ... ... ... бастап видеоға дейінгі барлық амал-тәсілдерді қолдана
отырып жеткізуге болады. Өмірге келген журналистиканың жаңа түрі ... ... ... да бір ... ... қабілет қарымын талап
еткен жоқ. Ол бұрынғысынша қоғамдағы өзекті мәселелерді ... ... оны ... ... ... Ең ... ... журналистік туынды
қысқа әрі нұсқа жазылуы тиіс. Есте ұстайтын басты нәрсе, жазылып отырғаны ... ... ... ... ... ... мына жерде», «оны мына
жерден көресіз» деген сияқты сілтемелерді пайдалану арқылы ... ... ... ... бір аса ... ... – оның интернативтілігінде. ... ... ... ... шығу ... Оның бірнеше
амалы бар: меймандар кітабы, ... ... кері ... ... журналистиканың тілдік ... – оның ... ... ... туындысы қоғамда бекіп қалған ұстанымдарды,
ережелерді ... да ... ... де, ол ... ... ... ... рас. Жүйедегі жарияланымдардың
оқырмандарын ... ... осы ... ... ... бас сұқсақ, онда
негізінен, дәстүрлі бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... Таза ... ... саны қалай болғанда да
басқа БАҚ сайттарынан аз. Бүгінде журналист ... үшін ... ... қарағанда демеп отыру да, жаңарту да ... ... ... ... тән ... ... ... блогтардың танымал болуына әсер еткен жайт, яғни блог әлеміне
арналған техникалық кілт – RSS (Really Simple ... ... ... ... ... ... блог ... түрде жасайтын XML
(Extensible Markup Language) файлдары. Блог ... ... ... ол басқа сайтқа немесе блогқа сілтеме жасауға мүмкіндік
береді. Сіз RSS ... ... ол блог ... атауын
сіздің Outlook әлде Thunderbird пошталық бағдарламалардың жаңалық
есептегішінде ... ... ... және блогта орналастырады. Блогты
жаңалағанда RSS арна да ... және ... ... ... ... ... уақытылы жаңартып тұру үшін блогерлерге білу өте
маңызды [9]. ... ... бір ... ... – онда ... жарияланғанын көрсететін кері сілтеме. Бұл технология интернет
плотформалардың көбінде қолданылады. Хабарлама блогта орнатылған ... ... ... ... ... және осы ... орналасқан барлық
сайттардың немесе түсіндірмелердің тізімін жасауға мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... ... ... дәйексөз келтіргенде,
курсор бұл дәйексөз туралы ақпараттанып, ... ... осы ... ... ... шағын мақалаларына сілтеме пайда болады. Өз
материалыңыз турасында басқа біреудің еске ... білу ... ... ... ... тарату және өз блогыңды танымал ету мүмкіндігі
туғаны туралы хабардар болған тиімді. Алдымен жеке бет ашу үшін ... мән ... ... ... блогқызмет) – бұл
блог жүргізуге арналған барлық функцияларды қамтитын ... ... Егер ... веб – ... ... ... алса,
тұғырнаманы өз талғамына ыңғайлап, түрлендіре алады. Блог ... түрі ... ... арнайы жеке блог тұғырнамасы ұсынылған,
мұнда қалпына келтіру функциясы пайдаланушының ұсыныстарына сай жасалған.
Әдетте, пайдаланушы тұғырнаманың кодын ... ... ... кәсіби: пайдаланушы тұғырнаманы жалға алады. Жеке
қалпына келтіру функциясы болмайды. Файлдар ... ... ... ... сервис мүмкіндіктері жалға беріледі және тіркеу
жазбасы ұсынылады. Пайдаланушы барлық мәліметке ... қол ... тек ... ... мәзіріндегі мүмкіндіктерін көре алады.
Кәсіби немесе жартылай кәсіби ... ... ... ... ... ... ұсынып, блог жүргізуге арнайы бағытталады және қосымшалар
мен ... ... ... ... ... тегін, себебі олар
хостингті емес, бұқаралық веб-сервисті ... ... ... өзіндегі әлеуметтік байланыстың
басымдылығымен, ... ... ... ... ... ... Ресейлік: Блоги @Mail.ru,
Lj.Rossia.Org, Liveinternet, Diary.ru, ... ... ... ... ... Blog.ru. Presscom.org,
blogbuster.ru, Webblog.ru. ... ... ... ... MySpace, Livejournal, Blogger, Typepad, Windows,
LiveSpaces, Netlog, Wordpress. 2007 ... ... ... ... ... санын негіздеп, «Nielsen Online» ... ... еді. ... ... ... блог ... ... көруге болады.
|Site |UA(000)Nov |UA(000)Nov –07 |%Change |
| |–06 | | ... |22.562 |33.638 |49% ... |2.937 |12.043 |310% ... |11.027 |22% ... |8.981 |8.865 |1% ... |3.662 |3.422 |7% ... |1.324 |2.640 |99% ... |683* |2.425 |255% ... |1.121 |2.387 |113% ... |4.221 |2.283 |46% |
| |1.078 |2.101 |95% ... ... ... ... ... арқасында
блогтар дүниеге келгені жасырын ... ... ... үшін ... құралдар ең алдымен, пайдаланушыларға ыңғайлы интерфейсті,
архив пен іздеу барысын динамикалық ... ... ... етуі ... орналастырылғаннан кейін де ... ... ... қалатын
интернеттік екі адрес болады: жалпыға ортақ, ... кіру ... ... ... адамға тиесілі, басқарып, өзгеріс енгізу үшін ... ... ... ... блог ... ... немесе өз
серверіңізде орналастыруға болады. Жұмыс жасап жүрген тұғырнамада ... ... ... ... қана ... ... Сіз клавиатура да
пайдаланушы есімін және ... ... ... кейін пернені бірнеше рет
шертесіз, блог қосылады. Егер сіз блогты «тек қарап көру үшін» ... мына ... ... ... оның құны қымбат емес, қоғамдастықпен
қамтамасыз етілетін трафиктің және қоғамдықтың әйгілі ... ... ... және тағы да ... ... бар. Десек те, мұның
кейбір кемшіліктері жоқ емес. Интерфейс және ... ... ... ... шектеулі болуы, сонымен қатар жарнама орналастырудың оңай
болмайтындығы. Мұндағы ең ... ...... ... ... ... Көпшілік қауым интернет сайттар қалайша бұқаралық ақпарат құралы
болатынын біле ... ... ... ... тән ... сай ... ... ... ... БАҚ ... www.medialaw.kz www.yousefpiltan.blog.com
ақпаратты-сараптамалық электронды басылым) ...... ... ... , www.turan.kz ) Интернет – ... ... ... порталы (ленталар)
(ақпарат тарататын сайттар ... , ... ...... (ақпаратты қысқа түрде
тарататын сайттар) ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... , ... және ... порталдар (www.massagan.com,
www.solaide.kz , ... ... ... ... өкілдік сайттары
(www.mvd.kz , www.bolashak.kz) ... және үй ... ... ... сайт )
Блогтар (күнделіктер) (www.arsenal.wordpress.com, www.bakytnur.com)
Әрине жаһандық жүйенің ... тән ... де ... хақ. ... ... ерекшеліктеріне ... ... ... жаңарып тұруы; ... ... ... ... ... баға ... ... басқа сайттармен салыстыра алады;
– веб-басылымның
беделдігі, ақпараттық жобаның ... ...... ... (сапалы,
заманауи, мазмұнды); – ... ...... ... мүмкіндігі; – ...... ... ... ... байланыс,
тұтынушы тікелей байланысқа шыға алады;
– ақпарат алудың жаңа мүмкіндіктері. Сайт – (ағылш. Website, ... тор және site – ... бұл ... ... ... ... бір ... бірнеше веб беттердің қатынасы. Сайт беттері бір адрес,
тақырып және логикалық құрылым мен ... ... ... ... ... сайт 1991 жылы ... ... болды.
Әлеуметтік жүйелер – (ағылш. «social network» – ... ... ... ... саналатын бір-бірімен байланысты топтардан құрылған
әлеуметтік қарым-қатынас. RSS ... ... ... ... хаттамаларды реттеу тәсілі. Әсіресе, блогтарға
ыңғайлы, себебі блогтың қашан жаңарғанын білдіреді. ... ... ... сайт контентін немесе бөлігін жариялауға мүмкіндік ... ... ... ... ... тез ... келеді,
медиалық сайттарда жиі қолданылады. ... ...... ... ... ... ақпарат пайда болғаны
жайлы ескертпе хат алысатын сайттар арасындағы автоматты байланыс тәсілі.
Қазіргі ... ... ... ... ... Интернет –
журналистикаға бұрынғыдан өзгеше қалып, жаңаша мән ... ... ... бірі – ... ... ... ... Пентти
Садениеми интернет дәуіріндегі журналистің қызметіне былай деп ... ... ... ... ... ... әрі ... Барлығында жеке компьютері бар, бұрынғысынша жүгіру, жан–жаққа
телефон шалу, мекен жайларды ... ... жоқ. ... ... ... ... ... сұрау саламыз да, арғысына көп
мазасызданбаймыз. Әсіресе, шетелдегі журналистермен қарым-қатынас жасау аса
қолайлы». ... ... ... ... ... қоса ... болған
журналистиканың сапасына алаңдаушылығын да ... ... ... ... ... ... себеп болды.
– Теледидарда ... ... ... ... жаңа ... ... ... БАҚ-тың қоғамдық міндеттерінің азайып, ендігі оның ... ... ... ... біздің өмірімізде интернеттің қамтымаған саласы жоқтың қасы. Оның
техникалық ерекшеліктерін түпкілікті түсіну үшін оның ... болу ... ... ... ... өту ... ... Блогтар үшін арналған құралдар – бұл
серверде орналастырылатын бағдарламалық қамтамасыздандыру, ... ... ... ... ... және жарияланған материалды
сақтауға арналған мәліметтер базасы. Орнатылғаннан кейін бұл ... ... ... жұмыс істейді. Бұл ретте блогты орналастыру
және жіберу үшін ... ... ... ... ... білу ... емес.
Бірақ инсталляция, конфигурация таңдау және рұқсат ету қағидаларын ... ... ... FTP – ... орнату бірқатар қиындықтар туғызуы
мүмкін. Әдетте тұғырнама белгілі бір түс, қаріп, бет интерфейстер таңдауын
ұсынады. Бұл ... ... ... алу үшін ... ... қарап
шығыңыз. Көптеген ақысыз қоғамдастықтар блогерлерден әрбір бетте ... ... ... [13]. Енді ... ... ... блог
дизайнын өзгерте аласыз ба, басқа авторларды шақыра аласыз ба, сурет немесе
дыбыстық файлдарды орналастыра аласыз ба немесе ... ... ... ма жоқ па ... анықтап алыңыз. Сонымен қатар, ... ... ... шектеулер туралы шарттарды
анықтаңыз.
Бұдан соң кейбір ... ... ... ... алу ... ... Кейбір
қоғамдастықтар ақысыз ... ... ... олар ... ... бір ... және ... бір жылдамдық үшін ақша
талап етуі ... Мұны ... ала ... алу ... ... байланысты
төменде тегін немесе ақылы тұғырнамалардың мекен жайы көрсетіліп, қызмет
түріне сипаттама берілді. Қазақстанда қазақ газеттерiн ... ... ... ... ... ... ... гөрi, эмоцияға көбiрек
иек артады. Себебi, бiздiң оқырманның болмысы осыны талап етедi. Сондай-ақ,
Кеңес Одағынан ... бiр ... бар, ... – ол тұлға, қайраткер,
журналистiң сөзiне Құранның сөзiндей сенедi. Қоғам ... не ... ... қабылдауға бейiм. Батыс журналистикасында, журналист оқиғаны ... ... ... Ой қорытуды оқырманның өзiне қалдырады. Бiзде
журналист оқырманға өз ойын қоса ... да, ... ... ... ... ойын ... ... салады. Қазақ
журналистикасының ғылыми ... ... ... ... жоқ десем ешкiм
ренжи қоймас. Интернет журналистикасы әлi ... жоқ. ... ... ... ... ... журналистерiн даярлаған
күннiң өзiнде интернеттiң не екенiн толық түсiнбеген кiсiлер дәрiс бередi,
оқулық әлi ... ... ... ... ... бақылау жүйесi жоқ. Қазiр ол қай ... ... ... ... ... ... оның қоғамға тигiзiп отырған әсерi қалай
деген сараптамалар ... ... ... ... ... ... орыс
журналистикасының, бiресе Батыс журналистикасының ... ... ... ... туралы жеткен ақпараттардың көбi олар орыс ... ... ... бәрiн құртып жойып жатыр дегенге сайып келген ... олай ... ... Онда 2,5 ... ғана ... ... ... жек көрiнiшпен қарайтын сезiмдi байқаған жоқпын. Олар өздерiнiң
ұлттық қалпын сақтау үшiн, қалпына келтiру үшiн ... ... ол ... ... көбi ... ... орыс тiлiнде сөйлеуге мәжбүр.
Демек, бiз Рига туралы ақпаратты орыс тiлдi ... ... ... да, ... ... ... ... Алматыда «Назар» қазақ
журналистерінің қоғамдық қорының ұйытқы болуымен «Интернет журналистика:
бүгіні мен ... атты ... ... ... Оған
интернет журналистиканың айналасында жүрген мамандар, белгілі сарапшылар
мен қаламгерлер қатысты. ... ... ... ... журналистикасы әлі де кенже қалып келе жатқанын көріп жүрміз.
Технология дамыған, ... ... сол ... және бір ... ... мына ... интернет журналистиканы дамытып, оның болашағын баянды
ету басты мәселелердің біріне айналғаны ... ... ... ... әлемнің әр түкпіріндегі елдерден алып отыр. Әсіресе, біздің
оқырмандар ... ... ... иіріміне түсіп кетіп жатқаны
жасырын емес. Осы орайда, соңғы ... ... ... ... ... ... көріп, оқырман қауымның ақпараттық өтеуін өтей бастады.
Дегенмен олардың өзі аяғынан әзер тік ... ... ... келмейді. Сол
себепті ғылыми-тәжірибелік конференцияға жиналғандар ... ... ... ... мен ... ... ... жатты.
Сондай-ақ, журналист кадрларын даярлау саясатына да ... ... ... ... ... ... ... факультеттерінде интернет
журналистерін даярлап жатқан жоқ. Ал бұл сала тың жер секілді игерілмей әлі
тұр. Бүгінде интернет ... ... дами ... ... ... бұл ... да алға жылжулар байқалады [14]. ... ... ... ... қазақ сайттары ашылды. Біздің қоғамдық
қорда өз жанынан ... ... ... ... жасап жатыр. Бастапқы
нәтижелері жаман емес. Күніне жүздеген оқырман ... ... ... алып, мақалаларға қатысты пікірлерін қалдырып жатыр. Десек те,
бүгінгі қазақ журналистикасын мықтап қолға алып, дамытатын кез ... ... ... ... ... қоғамдық қорының президенті
Мирсаид Байтілес. ... ... ... ... ... ... қалмай, қазақтың да интернет журналистикасын дамыту
керек.
1.2 Блог-тұғырнамалар жүйесіне қызығушылық танытатын елдер
Блог (ағыл. blog, web log ... ... және ... ... жаңалықтары деген мағынаны білдіреді) –
бұл веб-сайт, текст, бейне немесе ... бар жиі ... ... деп блог ... ... Ғаламтордағы барлық блогтар
жиынтығын блогосфера дейді.
Авторлық құрамына байланысты ... ... және ... ... және ... (ашық) болып бөлінеді. ...... және ... Блог қолданушыларға бір тақырыпқа өз
пікірлерін (коментарийлерді) қалдыру ... тән ... бар. ... ... ... ... істейді және оның чат, веб-форум,
жаңалықтар тобы және ... ... ... ... ... ... соңында журналистикаға жаңа сипат – интернет журналистика
енсе, ХХІ ғасырда интернет ... жаңа қыры – блог ... ... әлемде ақпарат таратудың жаңа үлгісі қолданылуда. Сондықтан заманауи
ағымның ығына сай ақпарат алу, ... ... ... тұтынушының да
талабы.
Халықаралық тұғырнамалар: ...... ... 1999 жылы құрылған, 2003 ... ... ... ... ... ... жуық блогер бар үлкен
қоғамдастық. Тұғырнаманы қолдану өте оңай, бірақ та ... ... ... LiveJournal – http://www.livejournal.com. Тегін ... ... ... 2 АҚШ доллоры). Ең ескі ... ... ... ... жуық блогері бар, ... ...... MSN Spaces – ... ... 2004 жылдың соңында
құрылған ... ... ... көп ... ... link ... 13-ке толғандар ғана тіркеле ... ... ...... ... ... ақылы (айына 3-7 еуро). Көптеген
мүмкіндіктер ұсынады, негізгі және ... ... бар. – ...... blog.com. Тегін. Дизайны ... және ... ... ең үлкен платформасы, жастар арасында өте танымал,
дегенмен, ... бар. ...... ... (жарнаманы талап етеді)
–TypePad – http://www.typepad.com/sitefr. Ақылы (сипаттамаларына байланысты
айына 5-тен 15 ... ... ... кең, өте ... ... ... блогқоғамдастығы арқылы ... ...... ... Neuf Telecom ... ... ViaBloga ... Коммерциялық емес қоғамдастықтарға – тегін, басқаларына
айына 5 еуро. Дара, динамикалық және ... ... бар ... ... туралы айта кетейік. Dotclear – http://www.dotclear.net,
MovableType – ... ... ... ... ... ... мақсаты –
қазіргі заманғы интернет ревалюцияның негізгі ... ... ... және дамуын көрсету. Сайт жаңадан қосылғандар мен тәжірибелі
пайдаланушыларға арналған. Бірнеше ... мен ... ... Бұл блог
Кристоф Джинисти және Сирил Фьевенің «PointblogSARL» компаниясына тиесілі.
Енді блогты орнату,
іске қосу ... ... ... бұрын, қазақ блог әлемінде кең
қолданыстағы тұғырнама «Уордпресс»-ке сипаттама ... ... ... блог ... ... ... ... «Уордпрессті» РНР
тілінде жабдықталып, «MySQL» датабейсін қолданған веб жасақтау ... ... ... ... жиі жаңартылып отыратын веб ... өте ... GNU ... ... ... ... «Уордпрессті»
тегін қолдануға болады. Қазақ блог әлемі кеңейген ... , ... ... ... арнайы тұғырнамалардың қажеттілігі сезілді. Сол себептен ... ... ... ... қарай алмайтын ынталы топ, Wordpress блог
тұғырнамасын ... Бір ... ... барлық
бағдарламалар, еркін қолданысқа түсе ... ... ... жүйе ... оның ішкі ... ... ... сәйкес
аудару ... ... ... ... ... аударма жұмысының нәтижесінде бұл күнде
«Уордпресстің» арқасында блогерлер қазақ тілінде блог ... және ... ... толықтай қазақшалауға көше ... ... ... 2007 жылмен салыстырғанда 2008 жылы
анағұрлым өскен. Осы ... алға ... ... ... алда ең ... портал ретінде көретін боламыз. Ал, «LiveJournal» -да пайдаланушылар
саны кеміген екен. Себебі оның ... ... жоқ ... үшін ... ... ... өту ... Ол үшін тіркелу терезесінің ішінде
қажет тілді таңдап, ... аты, кілт сөз, ... ... адресін
дұрыс теру керек. Сайттың барлық ережесін қабылдағаннан кейін «Уордпресс»
сіздің жеке бетіңізді ... Енді ... ... ... авторы,
үйлестірушісі, иесі болып, блогер ... атқа ие ... ... әр ... жөнінде электрондық поштаңызға жеткен жүйелік
хабарламалар айтып отырады. Блог жазбаларды ... ... ... ... ... фото мен видео ... ... ... ... ... кейін жазба блогта жарияланып, әлемтордың ... ... ... ... ... Алғашқы ... БАҚ -та ... ... ... ... ... бір ... ерекшеленуді мақсат тұтқан жоқ. Сондықтан да олар ... ... ... ... ... жариялап отырды. Оның
үстіне бұл жанрларда жазылған материалдардың контентіне ... мән, ... ... ... интернетке жарнама берушілер келгенде, басылымдар
жарнамадан пайда көре бастағанда өз тауарларын ... ... ... ... ... бастады. Ақпараттық жанрлардың ... ... ... жанрлардағы мәтіндер. Көркем публицистикалық
жанрлардағы ... ... ... фотоленталар,
фоторепортаж, фотогалереялар, слайд-шоу, ... ... ... ... ... ... мультимедиялық ток-шоу, тікелей эфир, инфографика.
Ақпараттық ойындар. Мультимедиялық мақала, ... ... ... ... ережелері ... ... ... ... құралдары аудиторияны ... ... ... өз ... ... шығармашылыққа баулу, ақпарат
жинауға қарапайым ... ... ... жасауда. Азаматтық
журналистика туралы бүгінде ... ... бар. ... ... ... ... азаматтық журналистика – ақпарат
жинауда, есеп беруде, сараптама жасауда және ... ... ... ... ... журналистика – БАҚ арқылы ақпарат тарату ... ... ... ... ... ... ортасына жетіп,
онымен тығыз жұмыс істеуіне мүмкіндік тудырады. Сонымен қатар, азаматтардың
өз проблемаларына көзқарасын анықтайтын, мәселені шешудің ... ... ... тиімді фактор.
Ал, «Лос-Анджелес таймс» газетінің Вашингтондағы бюросының жетекшісі,
Жак Нелсон «Азаматтық журналистика» дегеніміз – ... ... ... ... ... ... ... десе,
Минессота штатындағы қоғамдық телевизияның атқарушы директоры ... ... ... ... ... ... оның шешімін
табу жолдарын азаматтар мен журналистердің бірлесіп іздестіруі». Олай
болса, азаматтық журналистиканы ... ой ... әсер ... ... ... болады. «Online Journalism Review» атты мақаласында Джей Ди ... ... ... ... бөлігі ретінде қарастырып,
былайша сипаттайды:
Аудиторияның ... ... ... оқырманның пікірі, веб күнделіктер, ұялы
телефондардағы камераға түсірілген бейне, аудио ... ... ... ... мен ... ... ... сайттардың интернет пайдаланушыларды ақпарат жинауға
қатыстыру; 4) ... ... ... ... ... әрі ... Дэн ... бүгінгі
азаматтық журналистиканың теориясын жасағандардың бірі деп айтуға болады.
Ол коммерциялық емес «Азаматтық БАҚ Орталығын» құрған және ... «Біз ... атты ... ... ... – бұл ... үшін адамдар
қолымен жасалынған журналистика» деп жазады. ... ... ... ... бірі интернет журналистика
оның құрамдас бөлігі әртүрлі деңгейдегі сайттар, блог, моблогтар және ... ... ... ... сайт ... блог жүргізіп,
моблог қызметіне сүйену еш қиындық туғызбайды, оның үстіне ... ... ... де аз ... ... сапа ... өткелі, кеңжолақты, шектеусіз
болғаннан кейін, 2005 жылдан бастап фото, видео, аудио ақпаратпен алмасатын
сайттар пайда ... Дәл сол ... ... жаңа ... WEB 2.0 туралы
айтыла бастады. Блогерлер өзі ... ... ... салада
материал жариялайды. Интернеттегі жаңалықтар ТВ және ... ... ... ... ... ... блог ... біреудің
видеосы немесе басқа да ... ... ... ... ... ... ... ешқандай заң бұзушылық жоқ.
Қазіргі таңда интернет журналистиканың жаңа бағыты – блогинг дамуда,
әрбір адам блог ... жеке ... ... ... ... ... ... нормаларды, жалпы алғанда құқықтық
аспектілерді ... ... ... ... ... ... ... Линк», «СовНет» ... ... ... ... өздерінің веб-беттерінде материалдың қайдан алынғаны туралы
сілтемелер, анықтамалар көрсетіп отыруларын айтады. Бұл ... ... ... ... жеке ... емес ... құқығын көтеру үшін
де ... ... ... ... ... айырмашылығы: интернет
журналистерге жаңа технологияларды көрсетуде; ақпарат шұғыл түрде беріледі;
ақпараттың күллі әлем ... бір ... ... ... ... сайын жоғарылауы. Міне, осы ... ... ... көш ... ... Десек те дәстүрлі журналистикадағы ең
ұтымды тұс оның заң ... ... ... ... керек. Ал,
интернет журналистикада заң нормаларының орындалуы екі талай күй кешуде.
Қазақстанда интернет 1990-шы ... ... ... ... ... ... ... елге келгеніне 20 жылға жуықтады. Осы уақыт аралығында
ғаламдық жүйе тек ұлттық және мемлекетаралық шекараны ашып қана ... ... ... дәуіріне еркін енуімізге айтарлықтай жағдай жасады. ... ... ... отандық БАҚ пен билік, түрлі коммерциялық
ұйымдар мен мекемелердің қызметі үшін зор қолғабыс болды. Интернет ... ... ... 1991 жылы алматылық «Парасат» фирмасының базасында
«Relcom» желісінің (ең алғашқы кеңестік компьютерлік желі) аймақтық ... ... оның ... елімізде тұңғыш рет электронды пошта пайда
болды. Ал 1993 жылы ... ... ... ... жүзеге асыру
мақсатында Санкт-Петербургте орналасқан «Relcom»-нің ... ... ... елде e-mail, www, ftp, ... т.б. ... көрсету
түрлері бойынша ғаламдық байланысқа ену ... ... ... Бірақ
негізінен отандық Интернеттің дүниеге келген күні Халықаралық ақпараттық
байланыс ... ... ... ... кз доменін иеленген 1994 жылдың
19 қыркүйегі болып есептеледі. Сол жылдың аяғына қарай елде ... ... ... ... 15-ке ... екен ... әрі отандық Интернет желісінде әр түрлі тақырыпты, мысалы, ірі
компаниялар, ... ... ... бастап, елдегі
спорт, мәдениет, тарих, ... т.б. ... ... ... ... ... 3 ... таяу интернет сайттары тіркелген. Оның 20-25
пайызы БАҚ құралдарының меншігі болса, ... ... ... Оның ... те бар, ... нүктелеріде бар, жекелеген адамдардың сайттары ... ... ... ... мәлімет корпарациясы)
зерттеулері бойынша, Қазақстан Орта Азия елдері ... ... саны ... алда келеді. ... 13-14 ... ... ... ... ... ... және сөз бостандығын жүзеге асырудың жаңа
мүмкіндіктері» атты ... ... ... ... ... ... ... Бенжамин Парман: «Блог арқылы адамдар бірлесіп, көздеген
мақсатына жетеді немесе ... ... ... ... ... ... БАҚ-тары аз болатын жағдайда блогтар
үлкен рөл ... ... ... ... ... ортасынан алынады және
қосымша ақпарат көзі болып табылады»-деп тұжырымдама ... ... ... ... ... біз ... мен оқырман,
тыңдарман, көрермен көмегімен пайда ... ... ... журналистердің
оқырманмен санасып, оларды толғандыратын мәселелердің мәнісін ашу деп
түсіндік. Бүгінде азаматтық ... кез ... адам ... ... өз ... қоса алады, әрі журналист үшін альтернативті
ақпарат көзіне айналып, жаңа медиа ... ... ... бөлшегі
ретінде қызмет атқара алатынын көріп отырмыз. Бұған біріншіден үздіксіз
ақпарат толқыны мен жаңа ... ... ... ... ... ... ... болған
кезден бұрын, тіпті адамзат баласы жаралған тұстан, оның санасының жетілуі
деңгейіне сай азаматтық журналистика ... ... ... ... ... ... Шын мәнінде, адам баласының өзара ақпарат алмасу
мүмкіндігінің өзі ... ... одан әрі ... Оның дәстүрлі
формасы – хат. Адамдар қарым-қатынасының, ақпарат алмасудың ерте ... ... ... осы хат ... келгені баршаға аян.
Егер журналистика дегеніміз – ... сөз, ... ... ... ... үні. Бұл ... бір бірін толықтырып тұрған домбыраның қос
ішегі іспеттес. Хан Жәңгірдің ылаңына бір өзі ... ... ... ... ... ақын, Махамбеттің жырлары ұлттық журналистика мен
публицистиканың ... ... ... тұрған баға жетпес қазына.
Ұлттық болмысымыз тектілігіміз бен мәдениеттілігімізден ... ... ... ... ... ... Сондықтан да, қазақ
басқаның назарына ілікті. Кешегі Шоқанның асқан дарындылығы, оның ... ... ел ... ... ... ... ... ұлттық мақтанышымыз.
Ол ата бабалары салып ... ... өз ... ... ... ғана
жүрді десек, қателескен болар едік. ... да ... ... ... ... ... ... шығысқа бет түзеген қазақ
ғалымдары туралы қомақты еңбегінде Шоқан ... ... ... ... ... ... толқисың. Олардың барлығы да қазақ
даласында азаматтық журналистиканың қарыштап дамуына сүбелі үлес ... еді. ... ... де азаматтық
журналистиканың көріністері болғанын жоққа шығара ... ... ... мен азаматтар арасындағы байланысты нығайтуға айтарлықтай
көңіл бөлді. Әр редакцияда хат бөлімдері жұмыс істеп, авторларды ... ... ... ... ... бұл ... түрі ... тұр. Тіпті
кейбір редакцияларда кері байланыс жоқ. ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарының – блог
қызметінен айқын көруге болады. Елімізде қазақ тілді блогтар саны ай сайын
көбеюде. Ең алғашқы қазақ ... блог ... және ... ... болғаны туралы
айту қиын. Бірақ олардың ... ... тек қана ... аумағында
ғана емес, шет елде тұрып жатқан ... ... веб ... шығармау қажет. Бұқаралық ақпарат құралдарының бірі ретінде
мойындалған блог ... мен ... ... ... бағытында қазақтың
жаңа толқын блогерлері қомақты істер атқарып, тарихи даму ... ... ... түрлі көлемде, болуына қарамастан, олардың ... тән ... ... ... ... соңғы хабарламалар беттің ... ... яғни ... рет ... ... ... ... мүмкіндік беретін мұрағаттың болуы;
– енгізілген ... ... ... ... ... арналған
бөліктері бар;
– «blogroll» (сілтемелер тізімі) деп аталатын өзге сайттарға
сілтемелер ... ... ... блогқа «жазылуына» мүмкіндік беретін
ақпарат ... ... ... ... ... ... ... қатар дыбыстық және
бейнефайлдардың болуы; ... ... жаза ... ... ... ... ашып ... болады. Міне осыдан кейін
блогтардың ... ... ... ... жеке ... ... де болады. Ал, енді біреулері
жаңалықтарды хабарлайды немесе сараптама жасайды, жаңа сайттарды ... ... ... ... және ... ақпараттық технологиялар
туралы лезде мағлұмат таратады. Блогтардың бірсыпырасы саясат мәселелерімен
байланысты болса, сондай-ақ жекелеген мүдделерге арналған блогтар да ... ... ... жеке ... ... ... автордың субьективті
пікірі мен өзіндік стилі, тілі ... ... ... ... ... ... ... салаларға бөлу
заңдылығымен ұқсас. ... ... ... ... ... блогер
ресейлік «Ведомости» немесе Қазақстандық «Континент» басылымдары сияқты
үлкен қаржылық, инвестициялық тақырыптарды қозғай ... Сол ... ... ... ... тек ғана дінге қатысты жазбаларды жариялауы мүмкін.
Негізінен, салалық басылымдардың артықшылығы– ... ... үшін ... ... саны ... және ... ... Соңғы кезде,
экономика, қоғаммен байланыс, ақпараттық технологиялар, саясат, экология,
спорт және діни саладағы ... ... ... ие. ... толтыратын ақпарат қандай формада жарияланатынын білу үшін блогтың
конттентіне назар аудару қажет. Контент – кез ... ... ... ... ... ... Бұған мәтін, графика, мультимедия жатады.
Ақпараттық технологиялар саласында бұл терминді вебсайттың мәтіндік мазмұны
ретінде көп ... ... бос ... ... ... таза ... ... контент бұл – мақала, заметка, репортаж, ... ... тек ғана ... ... ... ... ... оның
негізгі конттенті видео, фото, сурет. Қазіргі таңда блог ... ең ...... ... ... жазбалар өте маңызды ешкімге қажет емес,
көлемі қысқа, немесе ұзын болуы мүмкін. Олардың мектеп мұғалімі, танымал
футболшы мен ... ... және т.б. ... алады. Блогты қандай
ақпаратпен толтыратыны – әр блогердің жеке ... Ел ...... блог ... жаңа ... Мұндай блогтардың
негізгі идеясы – халыққа жақын болу. Мысалы Иран президенті Махмуд Ахмади
Нижат ... 2006 жылы ... Бұл ...... төрт ... Блог жазбалардың біреуі ... ... ... ... «Trip Notes from the Middle East» – атты блог ... ... жеке беті. Блогтың пайда болуы 2008 жылдың басында Джордж
Буш пен оның әкімшілігінен Таяу ... ... ... ... ... бастаған Ақ Үйдің баспасөз хатшысы Дана Перино және
Президент ... ... ... ... ... пікірі де жарияланатын,
бірақ олардың саны тым көп ... ... ... ... ... ... өткізу сайлау алды
компаниялар үшін қаншалықты маңызды екені белгілі. Блог арқылы үгіт-насихат
жүргізу, бриффинг жасау немесе ... ... ... ... ... шараларды жүзеге асырудың жаңа мүмкіндігі видео-блогтың еншісінде.
Мәтінді блогтар фото арқылы ... ... ... ... ... видео
арқылы жариялаған ыңғайлы екенін ұмытуға болмас. Мысалы, өрт жарылыс,
табиғи апаттарды камераға ... ... ... көп сөзділікке салынбай
екі-үш жол комментарий берсе де жеткілікті. ... ... ... ... ... аудиохабарлар подкастинг арқылы жүзеге асады.
Ағылшын ... ... iPad» және ... ... қысқартылған
түрі, блогта аудио және бейне материалдарды, ... ... ... ... арқылы хабарларды дайындау деген мағына берді. Жеке
беттердегі радио хабарларға ұқсаса аудиофайлдар контенті блогерлер үшін өте
маңызды. ... ... ... ... ... немесе дайын
сценарий арқылы белгіленген тақырыпты талқылау подкасттарда көп ... ... ... ... үшін ... аудио хостинг
ұсынады. http://rpod.ru ... ... ... ... ... ... жазамын деген кез-келген адам подкаст орната
алады. Ең көп тыңдалған жиырма подкаст сайттың алғашқы ... ... ... ... жазып, дауыс беруге құқылы. Барлық подкастар
бірнеше салаға бөлінген: «кітаптар, ... ... ән, ... ... ... ... ақпараттық технологиялар, ойындар, мәтіндер,
сән, дін, спорт, философия, т.б.». Подкастерлердің болашақ хабарының
тақырыбына ... ... әсер ... Аудиохабарлар конференц-зал,
университет аудиториясынан, көшеден, асханадан да жазылуы мүмкін, ... ... мен ... ... ... Блог ... батырмасын, дыбыс жолақшасының қасына хабарламаға байланысты
суреттер мен ... ... ... ... тақырыбын
жазуға болады. Оларды шоу-ноталар деп атайды. Шоу-ноталар подкастың мәнін
ашуға көмектеседі. ... ... ... ... ... 2008 ... ... «Азаттық радиосы»-ның интернет сайты бұрын тек
мәтіндік блогтарды ұсынып келген еді. ... ... ... ... толықтай тыңдау ... ... ... ... жазу ... ... ... жақсы дамуда. Блогтың осы
түрі арқылы бір кітапты бірнеше бөлімге бөліп, аптасына әлденеше рет ... ... ... ... ... ... ... атты тұғырнама ресейлік экономист, жазушы блогерлер
үшін танымал болудың бір ... ... ...... ... ... күтіп, блогқа күнде кіретіні түсінікті. Онлайн түрінде
жазылатын кітаптардың тағы бір ...... бір беті ... ... ... ... талқыға салынады, мұндай жағдайда
оқырман редактор, сыншы рөлін ... ... ... ... ... тікелей ықпалдасады. «Живой Журнал» блогында жарияланып тұрған
кітаптардың алғашқы қатарында: Антон Поповтың «Блогтар. Әсер ... ... 2007 жыл. ... блогшылар, кәсіпкерлер мен менеджерлерге
арналған) Алексей Андреевтің «2048» футурологиялық шығармасы ... ... бес ... ... әр жаңа ... оқырманымен бірге талқылап
отырған.) ... ... ... ... бар ... отырсақ, қазіргі әлемтордағы контент дәстүрлі БАҚ-тың барлық
техникалық ... ... ... оңай ... ... ... ... бір блогта көрініс табады және осылардың бәріне бір
ғана адам ... бере ... ... көп ... оның ... ... әрі жүргізуге ыңғайлы. Негізінен конттенттің тақырыбы,
яғни блогтағы ... ... ... мен ... файлдардың мазмұны
блогердің алдына ... ... ... ... ... әр ... ... авторы кез келген адам бола алатыны
туралы жоғарыда айтып өттік. Қазақ ... ең ірі ... ... ... ... және ... ... өнер және мәдениетке
арналған вебблогтың авторы, Бақытнұр Бәйтеліұлының «Блогқа не ... атты ... жаңа блог ... ... ... ... не жазамын деп ойлаған болса, онда блогтың түрлерінен өзіне
ұнаған бірін таңдап ... ... ... ... ... Ғылым, Саясат, Экономика, Дін, Спорт, ... ... ... т.б. ... ... ... болады,
бірақ жоғарыда айтылғандай, бір блог бірнеше ... ... ... ... да. ... ... бір блогтан бірнеше тақырыпқа арналған жаңалық
оқыса біріншіден, уақытын үнемдейді. Ал ... ... ... оқырманын
сапалы ақпаратпен қамтамасыз етіп отырса, ... ... ... ... ... оқырман саны ... ... ... ашық ... ... ... ... Автор/Авторлар бойынша:
– Жеке (авторлық, жекеменшік) блог – ... ...... ... – есімі анықталмаған
блог иесі атынан ...... блог – блог ... ... ... қатысуымен жүргізілетін блог;
– Корпоративті блог – бір ... ... ... ... түрі ... ... блог – ... мазмұны тек
ғана мәтіннен құрылса; – ... ... ғана фото ... ...... блог– тек ғана ән-күйден
құрылған блог; – ... және ...... ... ... оқылған МР3 түріндегі аудиофайлдардан құрылады.
– Бейнеблог– блогтың негізгі ... ... ... түрі бойынша : ... блог – ... ... жазбасын өзгертпей жариялайтын блог;
...... ... ... ... ... ... тұрады;
– Сплог-спам немесе
Интернет пайдаланушы үшін рұқсатсыз ... ... мен ... блог. ...... ... ... Бұл ... түрі ... ... және тамблеблогтың бірнеше түрі бар:
1. ... ... ... ... тек ғана бір ... ... ... тізімі;
3. цитата; ... ... ... арқылы екі адамның хат алмасу ... ... ... ... фото ... сурет; ... ... «My space » ... ... видео орнатып,
блогта оған сілтеме жасау. Бұл ... бір ... ... ... ... : – Stand ... блог – ... хостингтегі немесе тұғырнамадағы блог. ... ... ... ... жеке меншігі болып ... Блог ... ... ...... – мобильді вебблог,
мұндай блогтардың негізгі мазмұны вебте ... ... ... ... ... Телефон немесе сандық құралдардың көмегімен
қашықтықтан жаңартыла беретін блог. Тіпті, моблогтарды қазіргі зерттеушілер
бұқаралық ақпарат ... жаңа бір түрі деп ... ... ... 2000 жылы әлемторға жөнелтілген алғашқы постың иесі,
Даниялық Том Вильмер ... ... ... 2002 жылы қолдана ... ... 2003 жылы ... ... бірінші халықаралық
конференциясын өткізген. Ал, ... ... ... ... ... ... ... бойынша: дербес және
мультидербес (мысалы ... және ашық ... ... кез
келген адам жазба қалдыра алады); ... ... ... ... ... ... ... бойынша комментарлық (автор
постфактумды жан-жақты талқылайды, түсіндіреді) және провакаторлық (автор
өзі ақпаратты туындатып, оқырман назарын ... ... ... ... көп ... баспасөз жанрларын жіктегендей оларды ... ... ... ... ... ...... Блог ... blog, web ... ... ... не ... күнделігі») - үнемі істелінетін ұзын емес
жазбалардан, суреттерден, таспалардан тұратын мәнді ... бар ... жылы Тим ... Ли ... ... ... газеті ең
бірінші блог деп санайды. 1996 жылы блогтардың кең ... ... ... ... Сан-Франсиско қаласындағы Pyra Labs ... Blogger ... ... Бұл ең бірінші тегін блогтық жүйе болып
саналды. Содан кейін 2003 жылдың ... Google ... ... алды. Блог Америка Құрама Штаттарынан бастау алды. Бұны алдын ала
болжауға да болар еді. Өйткені ... ... ... ... ... ... жасап шығарды. Бірақ блоггинг ғаламдық құбылысқа
айналды. Мәселен, Қытайда шамамен 5 миллион ... бар. ... ... ... бұл – ... көрсеткіш. Қытай үкіметінің технология
көмегімен сөз ... ерік ... ... күн ... ... ... азаматтары блог бастап жатыр. Өзге құрлықтармен
салыстырғанда Африкада ... саны ... ... ... жанындағы
«Интернет және қоғам» Беркман орталығы жүзеге асырып жатқан «Глобал войсес
онлайн» жобасын құрушылардың бірі – Этан ... ... ... оңтүстігінде әрі жатқан Африкада әрі кеткенде 10 000 блог бар.
Оның ойынша Таяу ... пен ... ... көрсеткіш бұдан жоғары. 50
мыңнан ... жас ... ... ... ... ... қамсыздандыру компаниясы басқаратын Луи Ле Мераның
мәліметтеріне қарғанда елде 2 ... аса ... бар ... ... ... сезіледі. «Елімізде блогтар жеке пікір білдірудің ең ... ... ... және ... ... ... ететіндер
арасында таластар тудырып жатыр» дейді ол. Көптеген үздік ... ... ... ... ... ... ... пікір алмасқанды ұнатады. ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан да оларды адамның
емес, әлдебір комитеттің белгіленген ... ... ... ... мақаласына қарама-қарсы деуге болады. Блогтан адамның үнінің естілуі
– осы формадағы коммуникация түрінің кең өріс ... ... бір ... сөзі «сайттар туралы есеп» деген түсініктен алынған сөз. Бұл кері
хронологиялық тәртіппен жазылған ... ... ... ... Оны бір ... ... блогер жүргізіп отырады. Белгілі бір
блог – сервиске тіркелген ... ... ... ... ... Блогшы деп блог жетекшілерін атайды. Ғаламтордағы барлық блогтар
жиынтығын блогосфера дейді. ... ... ... ... және ... және қоғамдық болып
бөлінеді. Блогтардың түрлері: ... ... ... ... блог – жеке бір ... ... ... «Призрачный») блог –
аты анықталмаған адамның бөтен адамның атынан блогты жүргізу. Корпоративтік
блог – бір ... ... ... ... Көп жағдайда
дербес блогтар жеке сипатқа ие ... ... ... ... ... ... блог орталарының мамандырылған, яғни
белгілі бір өмір сфераларына арналған ... ... ... ... ... ... блогтар. Әдетте саясат блогтарды көшбасшылар ... мен ... ... ... ... ... – әдетте бұл адамдар арасындағы қарым қатынас ... үй ... ... яғни ... ... ... байланысты проблемаларды қарастыратын блогтар. Саяхат –
белгілі бір елде ... ... ... ... ... ... және ... салт-дәстүрлері туралы айтатын авторлардың өзінің сапарланынан
алған әсерлерімен бөлісетін блогтар. Білім – білім ... ... ... ол ... бір оқу орындарының блогтары. Бұл блогқа
қатысушылар, білім беру ... ... ... ... Сән ... ... жаңалықтар, трендтер, сәнді көрсетілімдерді талқылайтын
блогтар. Бұл блогтарда мамандардың пікірлерін, стилистердің ... ... ... ... пікірлерін оқуға болады. Музыка – авторлар ... ... ... ... ... ... ... блог – негізгі мазмұны мәтін болып табылатын блог.
Фотоблог – негізгі мазмұнын ... ... ... ... және
блогкастинг– негізгі мазмұны МР3 – файл түрінде ... ... ... ... түрінде көрсетілген блогтар. Контенттік
блог– бастапқы авторлық контентті баспаға шығаратын блог. Мониторингтік
(сілтемелік) блог – ... ... ... ... ... ... болып табылады. Дәйексөз ...... ... ... алынған дәйексөздер болып табылады. Тамблелог. Сполг-спам блог.
Stand alone блогы – жеке ... ... ... блог. Блог
–платформадағы блог, блог-қызмет күшімен жүргізілетін ... ... ... ұялы және ... ... ... контентті бар ұялы веб-
блог. Блогтарды оқу мен авторлық – мазмұны бойынша екі әртүрлі процесс деп
есептеу ... ... жеке ... тыс контекст жүргізу блогтарының
комуникативтік мүмкіндіктерімен пайдаланатын адамдар, тікелей ... жоқ ... ... ... қалаларда тұратын жолдастармен,
қарым қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... формасын ыңғайлы етеді,
өйткені ол міндетті өз ... және ... ... ... ... ... БАҚ ЖӘНЕ ... БЛОГТҰҒЫРНАМА
2.1 Жаңа медиа — қазақ журналистикасының болашағы
Мемлекеттік қызмет пен саяси ... ... ... ... ... ... ... орны айтарлықтай ерекше. Ал,
қоғамдық пікір ақпарат құралдары арқылы қалыптасатындығы ... ... ... ... ... пікірдің басты мінбері
БАҚ және одан ... ... ... барша ғалымдар толықтай мойындап
отыр. Бұрын кеңінен қолданылып келген дәстүрлі ... ... ... ... ... ... елеулі әсер еткендігін дәлел ... ... ... ақпараттық технологиясы жоғары деңгейде дамыған
Батыс елдерінде «Маss Меdia» және «Маss ... ... ... ... ... ... БАҚ тек сан ... ғана өсіп отырған жоқ. ... ... ... де ... ... Атап ... онлайн баспасөз,
кабелдік телевизия, қысқа толқынды радио, смартфон немесе ұялы ... ... ... ... ақпарат қабылдау мүмкіндік туып ... ... ... ... өз ... ... журналистика, із кесу
журналистикасы, азаматтық журналистика, БАҚ ... ... және ... ... ... ... т.с.с.
бағыттарға бөлінді.
Мұның бәрі қазақ аудиториясы үшін әлемнің әр ... ... ... және ... өздерінің көзқарастары мен ... ... ... ... ... кең ... беріп отыр.
Қысқасы, ақпарат үшін уақыт пен кеңістік ... ... ... ... ... деуге де болады. Мысалы, телекөрермендер ... ... ... ... ... бірнеше тілде ақпарат алып отыр.
Еліміздің ақпарат комитетінде ресми тіркелген БАҚ саны 10 ... ... ... ... 9 ... адам Интернет қызметін пайдаланады.
Елімізде күніне 25-30 мың адам ... ... ... ... ... бәрі ақпараттық жаһанданудың қаншалықты жоғары қарқынмен жүріп
жатқанын ... ... ... ... ... ... ... тұтасып, қарқынды өсуі
қазақ журналистикасына елеулі ықпал етіп ... ... атап айту ... ... ... айтарымыз, таңдау мүмкіндігі мейлінше артты.
Нәтижесінде, БАҚ арқылы ақпарат ... ... ... ... ... ... ... мамандықтарына, білім деңгейлеріне, әлеуметтік
сипаттарына қарай бірнеше топтарға бөлуге болады.
Онлайн ... ... ... ... мерзімді баспасөздің
оқырмандарын азайтып, олардың таралымын кемітті. ... ... ... ... саны күрт төмендеді. Олардың ең негізгі
тұтынатын дүниелері ... ... ... бағдарламалары
болып тұр. Күнделікті және апталық сапалы газеттердің оқырмандары жасамыс
егде ... ... ... ... ... жеке күнделік қызметін атқарады. ... ... оны жеке ... ... ... ... ... пікірталас пен кәсіби кеңес алаңы ретінде пайдаланады. Сондықтан
оларды төмендегі санаттарға бөлуге болады:
1. Саяси;
2. Пиар және ... ... ... ... ... Әзіл-оспақтық блогтар.
Блогтарды, сонымен қатар, интернет қолданушылар ... ... ... ... үшін ... құрал деп кең мағынасында
да қарастыру керек. Бұл ... ... мен оны ... ... ... ақпарат құралдарын демократизациялаудың бір ... ... ... ... ... үшін қолданылатын құралдар
күннен күнге қуаты артып, бағасы да арзандап келе жатыр. Өз ... ... ... ... ие ... Адамзат тарихында осы жаңа
құбылысқа балама болған ... ... ... әртүрлі
саласына Интернеттің әсерін зерттейтін «Пью интернет проджект» зерттеу
орталығының деректері бойынша блогты ... саны оны ... ... өсіп ... Америкалықтардың төрттен бірі блог ... ... пен ... және білімнің өзге
салаларындағы өзекті мәселелерге ... ... ... назарын
аудартты. Онлайндағы миллионнан аса блогшылардың бәрі ... кең ... ... ... ... аса ... ... үшін әлеуметтік журналдар туған-туысқандары мен ... ... ... ... ... Өзге ... сайттардан гөрі жеке
басына қатысты мазмұндағы блогтардан оқырмандары көбірек пайдалы деректерді
табады.
Блог бастау – жеке ... ... деп ... ... және осы
шешімді іске асырудың арасында 10 минут ... ... ... және ... ... жоқ. Жеке ... дайын болғаннан кейін, блогыңыз бірден оң ... деп ... ... әр ... ... ... ... дұрыс.
Адам блогингке келгенде бір мезеттік сезімнің не эмоцияның құлы болуы
мүмкін, яғни ... ... ... не ойын ... ... бұл ... ... жаққа бұрып әкетіп, блогтың біріңғайлығын, идеялығын бұзады.
Стильдерді таңдау біраз уақытты алады. Басында блог ... ... ... ... жеке, содан мүлдем жабылып, біраз уақыттан жаңа
тақырыппен қайта ашылған блогтардың өмір сүру үрдісі ... ... блог ... жабылып қалған жағдайлар да болады, себеп – бір
тақырыптан ... көшу ... ... негізгі тақырыбы байқалмай
қалады. Бұны блогшының өзі де, оқырмандары да тез түсінеді. ... ... ... ... екі ... ... қазіргі кезде
блогосферадағы танымал блогтардың барлығы ... ... ... ... жоқ. Олардың әрқайсысында негізгі тақырып, бағыт әуел бастан-
ақ анықталған еді. Сондықтан жоспар құру (ойша болса да) ... ...... Сонымен қатар, блогтарға байланысты жария емес
ережелердің бар екенін де ескерген жөн. ... ... ... ... өз ... үшін арнайы «кодекс» жасайды. Оны жария етпесе де, әр
кез ойларында сақтайды. Себебі, Блогосфера да ... бір ... оған ... ... қажет. Блогшылар мен журналистер арасындағы қарым-қатынас та
назар аудартуға ... ... ... ... ... ... Ал енді бірі болса, тұтастай бұл жанрға жан-тәнімен ... ... ... ... қосымша құралына айналды. «Пью Интернет проджект»
зерттеулері ... ... ... ... ... көбірек
оқитынын анықтады. Бұл таңқаларлық жайт емес, себебі блогтар журналистер
үшін кәсіби ... және кез ... ... ... ... айнала
алады.
Табиғи апаттар туралы кез келген жаңа мәліметке зәру болып отырған
оқырмандар үшін ... аса ... ... ... Көпшілікті дүрліктірген
бір оқиға тұсында блог газеттің бірінші бетін алмастырған. ... ... бар кез ... адам ... ... ... ... өзге медиа
сайтын еш шығынсыз жасай алады.
Блоггингтің дамуымен ... ... ... ... ... ... ... көтеріле бастады. Сыншылардың ... ... ... ... ... ... деп ... Дәлдік
те, мұқияттық та блогшы жұмысының ерекшелігі бола ... ... ... қателіктер ұшырасып отырады. Нәтижесінде мәліметтің сапасына ... ... ... ... ... күшейеді. Соның арқасында блогтардың
оқырмандары онлайн режимдегі мәліметтерге сын ... ... ... пен оған ... ... медиа өркендей бермек. Олар халық үнінің
еркін шығуына септесті. Жаңа медиа дәуірінде ... ... ... ... ... және үн ... көбейген сайын біздің күшіміз
де арта ... 2005 жылы ... ... ... сауалнамасы
іс жүзінде, блогтардың келесі функциялары ерекшеленген. Коммуникативтік
функция кең түрде ... ... ... ... ... ... ... адамдармен қарым – қатынас жүргізу үшін оқиды ... деп ... Ең ... ол өз ойын ... есту үшін айту
мүмкіндігі. Ондағы таныстарға өзінің қала шетінде тұрған ... ... ... ... ... Егер оны ... сипаттап, фоторгафияны
суреттеу мүмкіндігі болғанда. Олардың әрқайсысы ол туралы олар үшін ыңғайлы
уақытта оқи алады. Бірақ мұндай ... ... ... ... екі ... ... ... кездескен кедескенде олардың фантазиясы
болмай, олармен әңгімелесуі қызықтырмайтын кезде. ... ... ... сайтты құруды ойлаған, бірақ блогты жүргізуі қанша жеңіл
болғандықтан, бұл ақпаратты баяндау жайлы болды.
Көптеген блогерлер «басқалар мені оқу үшін ... ... ... ... ... ... блогтарды жүргізуді, блогты оқуды ... ... ... ... ретінде пайдаланады. Әсіресе, егер
олар интернеттен басқа көңіл көтеру құралдарынан шектеліп, бос ауқыты ... ... ... ... ... бос уақытты өткізу үшін
пайдаланады, ал басқалары керісінше, ... ... ... ... үшін ... ... күнделік сияқты, блог жаңа
функциялардан ... ... ... ... ретінде бола алады. Ол
болшақта пайда болатын ... бір жазу орны ... ... Бұл функцияны
пайдаланатын респонденттер, күнделікті өз үшін пайдаланады деп айтады.
Яғни, белгілі бір ... ... ... Оны ... ... оны ... жүргізеді. Кейбіреулері күнделіктің жариялылығы оны әрі қарай
жүргізуді мәжбүр еткізеді, сонымен қатар өзінің ойларын ... ... ... ... бұл ... олармен болған оқиғаларды жақсы
түсінуге көмектеседі. Блогтың психотерапевтік функциялары еске ... Ол ... ала ... ... ... ... ... айту, жүйке жүйесін қалпына келтіру, жазуларын жүргізу процесінде
негізделген. ... ... бұл ... көптеген авторлармен
айтылып және ол жаңа формаға және жаңа ... ие ... ... Егер
livejournal пайдалунышалардың қоғамдастықтағы тұрақты диалогтар мазмұнын
қарастыратын болсақ, бұндай транзакциялар қарым ... ең ... ... ... бір ... ... шағымдалса, онда басқалары оны
жұбатуда [25].
Блогта түрлі мәтіндер, фотосуреттер, ... ... ... ... ... тақырыпта жазылады. Блог журналистикаға мынадай
анықтама ... ... ... ... ... ... ... тақырыпта, өзі білетін формада жазып,
көпшілікке ұсынатын іс-әрекеті. Әрине, блог ... ... ... ... ... ХХ ... журналистика кәсіби
мамандардың үлесінде еді. Олар ақпаратты іздейтін, ... ... ... Ал қазір интернеттің арқасында қоғам журналистердің
осы міндетін өзіне алып жатыр. Адамдар интернетке кіргенде тек қана ... ... ... ... де ... ... болуда. Олар түрлі
мәтіндер жазады, ... ... ... және қолданушылардың
өздері жасап жатқан мазмұн күн өткен сайын көбеюде. Яғни осының бәрі ... ... ... ... ... істеу керек, кәсіби журналистер
мен блог журналистер арасында байланысты ... ... ... осы туралы
ойлану қажет. Блог деген сөзбен аз да болса анықтап алған сияқтымыз, ... ... деп ... ... да таластар көп. Неге блог
журналистика? Бұрын адамдар бір-біріне хат ... көп ... да ... ... Ұлы адамдардың да жазған хаттарын қазірге дейін қайта
басып шығаруда, бірақ ешкім оны ... иә ... деп ... жоқ қой.
Интернетте жай компьютер бетіне көшкен эпистолярлық жанрды бұқаралық
ақпарат ... ... ... ... ... ... жоқ па? деген дауға былай жауап беруге тырысады: «Әрине бұл жерде
барлық жанрлар да ... ... деп ... бір ... бұл жерде
әңгіме бұқаралық коммуникация туралы болып отыр. Бұрын хат жазса ... көп ... он ... жазар еді, ал қазір интернеттің дамуымен кез-
келген адам өзінің блогын аша алады, егер ол оқырмандарды ... ... ... ... ... ... да көп болуы мүмкін. Яғни бір адам
қызық ақпарат, фотосурет т.б. бере алса, ол ... ... ... оны он ... ... ... көре алады.
Блог ... ... ... ... ... қандай да бір дәрежеде қолданбалы әлеуметтанулық маңызға ие.
Болашақта блогтар қоғамдық көңіл-күйді ... ... ... маркетинктік
зерттеулер үшін қажетті құрал болуы мүмкін. Қазақ блогы саласы және қазақ
тіліндегі БАҚ үшін ... ... бары ... – ол ... ... мен дамуы мәселелері. Қазақ блогы саласы мен орыс тіліндегі ... ... ... ...... қоғамның бір ошағы ... ... ... ... ... ... – бұл адамдардың тәуелсіз
қауымдастығы және маңызды ... ... ... ... ... ... тілінде блог бастап жүрген әрбір блогшының алдынан ерте ме, кеш
пе бұл сұрақтар туындайтындықтан ... ... ... ... Блог – БАҚ па? БАҚ туралы заңға енгізілген өзгеріске сәйкес барлық
веб-ресурстар БАҚ деп танылады. Заңда ... ... ... ... ... ... – мерзiмдi баспасөз басылымы, ... ... ... ... ... ... ... ресурстарды қоса алғанда, бұқаралық ақпаратты мерзiмдi немесе
үздiксiз жария таратудың басқа да ... ... ... құралдары
туралы Қазақстан Республикасының 1999 ж. 23 шілдедегі № 451 –1 Заңы. Яғни,
блог заң тұрғысында БАҚ туралы заң ... да ... ... ... әрбір жазба үшін блог авторы жауап береді. Бұл
жазба авторлық емес, бір ... ... ... ... да, блог авторы
жауапты.
3. Блогта жаряланған ... ... үшін блог ... ... ... қабылдаған Халықаралық заң нормалары бойынша егер
әлдебіреуден ... ... алып ... ... ... жайлы өтініш
келіп түссе бір күннің ... ... ... ... жарияланған бейәдеп сөз үшін бұзақылық бабымен әкімшілік
жазаға тартылуыңыз мүмкін. Осы айда украиналық интернет ... ... ... сөзі үшін 15 аптаға қамауға алынды. 5. Блогыңызда
әлдебір ... ... ... ... әрі ол ... шетелде беделі
болса, онда ол шетел соттарына шағым ... ... ... ... ... ... ... қазақтың іскер азаматтары жайлы жазба
жарияланса. ... ... ... іскерлік беделіме нұқсан келтірді
деп Лондон сотына шағымдана алады.
6. Ресми тіркеуден өткен ақпарат құралдарынан ... ... ... ... Ең ... ... көрсетілгені жақсы, ал
заң бойынша газеттің аты, ... күні ... ... Кісі ... жала ... ... ... беделіне нұқсан
келтіру еліміздің заңдары ... ... ... ... ... ... қылмыс үшін бір жылға бас бостандығынан айырылыуы да
мүмкін. Сондықтан интернетте әлдебір ... атын атап ... ... ... ... сақ ... ... Блогыңыздағы жазбаның аворлық құқын қорғау үшін Creative ... ... ... іліп қоюға кеңес беремін. Creative Commons
сайтына кіріп, өз блогыңыздағы (интернеттегі) шығармашылықты ... ... ... ... деп жұртқа жариялауға мүмкіндік ... CC үш ... ... ... ... қорғалған, жартылай қорғалған,
мүлдем қорғалмаған) бөлінеді[26]. ... ... ...
БАҚ-тағы ең көп әрі жиі қозғалатын тақырып екендігі ... ... ... фактор ретінде қазақ тілінің түлесі, қазақ тілін
қызғыштай қору, қазақ тілін шет ... ... ... ... ... ұлттық апталық «Ана ... ... ... ... ... басылым «Егемен Қазақстанда» да өткір ... ... ... ... де ... ... қазақ еліне бастайтын
басты факторлардың бірі екендігін ... ... ... және ... ... ... ортақ мәселе – ... ... ... ... ... осы мәселелердің өзі БАҚ ... көп ... ... ... ... ... тең ... бірлік сияқты тақырыптың жиі әрі орынды қозғалуы да ... ... ... ... ... ... ... тағы бір
дәлелдей түседі. Қазақстандық бұқара үшін көпшілік құбылыс – ... ... ... Бұл өте күрделі және көпкомпенетті ұғымдар қатарында.
Өйткені әрбір индивид үшін де, ... ... ... үшін де ... ... ... түрліше оқиғаларда айқындалатыны бар. Бұл
Қазақстан жағдайында туған ел мен ... ... ... ... ... мемлекет, үлкен мүмкіндіктер елі, экономикалық игілікті
қалыптастыру әрі  сақтау жолында дамыған ел ретінде мақтаныш сезімі, ғылым,
мәдениет, ... ... ... деген мақтаныш рухы,
демократиялық үрдістерді қабылдау, құндылықтарды ұстану және оларды жүзеге
асырудағы ... ... ... ... ... ... ... құбылыс саналады. Алдыңғы қатарлы елге ұмтылған ... ... және ... ... де «ұлттық мәселені» айқындаушы факторлар
қатарында. Қазақ қоғамы үшін ... ... та, ... та ... ... ... түсуіне ықпал етіп отырған мәселе – осы. ... ... ... ... да, бүгінгі шынайы уақыт шеңберінен алғанда
да бұқаралық санаға әсер ететін, қоғам дамуына да ... ... ... ұлтаралық мәселені қозғағанда қалай сақ болса, ... ... де ... сақ болуы қажет. Өйткені қазақ қоғамындағы
ұлттар мен этностардың бұл мәселеге келгенде ... ... ... бар. ... ... ... саясатты түрлі көзқарастар мен
алуан пікірлер алаңындағы Қазақстан жағдайына ... ... ... ... соны іліп алар ... сананы дайындау, дамыту  таяу болашақтың
міндеті. Сонымен, ... ... ... пен ... ... көкейінен шығатын
ортақ «ұлттық мәселені» айқындау ... және ... ... ... міндеттер қатарында. Қазақстан жағдайында
қазақ елінен қазақ ұлтына концепциясын негіздеу әлі де алдағы зерттеулердің
үлесінде. Қазақ ұлттынан қазақстандық елге ... ... де ... ... факторларға қойылар басты талап оның ... ... ... ... ... ... ... айқындау мен оларды сараптау, осы құндылықтардың бұқараны
шоғырландыра, рухтандыра, біріктіре алатындай  күші мен әсер ... ... ... пен бұқара арасындағы ықпалды белсенді аралық топтар мен
азаматтық институт мекемелері жұмыс істеуі тиіс. Сол ... да ... ... ... БАҚ ... қала ... Бүгінгі ақпараттық-
коммуникативтік технологиялардың даму кезеңінде  қоғамдық ... ... ... ... ғалымдар қоғамдық сананы талдай келе оның құрамдас екі ... ... ... және ... ... ... ... туралы, саяси құбылыстар мен ... ... ... ... сенімге адамның рухани қажеттілігі,
құндылықтары мен ... ... Шын ... ... ... ... көрінісін ерекшелеп айту қиын. Қоғамдық сананың танымдық элементтерін
де мотивациялық көріністері де өзара тығыз ... ... ... ... ... ... соншалық олардың бір-біріне өзара әсері
арта түседі. Бүгінгі ақпараттық қоғамда, жаңа ... ... ... БАҚ -тың ... ... мәселе ретінде емес заңды құбылыс ... ... ... ... ... ... ... тұтынушылар) бір-бірімен коммуникативтік
қарым-қатынаста бола отырып, сол субъектілерге ықпал ете отырып, өздері де
солар ... ... бір ... ... ... ... не ... ету деңгейін қарастырғанда саяси сананың адам қызметіне,
мінез-құлқына әсерін ерекше атауға болады. БАҚ азаматтардың қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... келместен, мүлдем қарама-қайшылықта болатындығын ... ... ... ... ... ... ... Солардың негізгі саналатын
екеуін атап өтуге болады. Бір жағынан,  қоғамдық сана мен ... ... БАҚ ... ... ... тікелей тәуелді деп саналатын ұғым
кеңінен тарап отыр. Осы тұрғыдан ... БАҚ ... ... ... «БАҚ ... ... ... қалыптастырады.
Біздің пікірімізге, ұстанымдарымызға ықпал ете отырып, ... ... атап ... ... бір үміткерге дауыс беруімізге  итермелейді».
Осы бағытта зерттеу жүргізетін ғалымдардың келесі бір тобы ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асады. Қоғамдық пікірдің бұқаралық сипаты арқасында БАҚ ... ... мен ... ... ... ... деп санайды
ресейлік зерттеуші О.В.Кузьмен. Бұқаралық коммуникацияны зерттеушілер
(көптеген саясаткерлер, БАҚ ... ... ... «медиадемократия»
кезеңі жайлы пікірталас өрбіте бастады. Яғни бүгінде ... ... ... ... орын ала ... БАҚ билік ретінде өзінің
ережелерін ұсынуда. ... ... ... П. Бурдьенің БКҚ ... ... ... ... (не оның бөлігінің) қандай да пікірін
әйгілейтін қоғамдық ... жоқ. ... ... өндіруге де, оны
таратуға да тікелей өзі ... Яғни ол ... ... білдірмейді,
соны қалыптастырады. Ол адамдардың қоғам жайлы ұғымдарын бейнелемейді, ... сол ... ... ... ... аталатын артефакті
әзірлеу БАҚ-тың аса маңызды функциясы саналады». Осы тұрғыдан алғанда
ресейлік зерттеуші С.Кургиняннің 1991 ж. ... құру ... ... ақпарат құралдары ескіні бұза отырып, жаңа ... ... ... ... ... ... алып ... Бұл өте сәтті және
жылдам жүзеге асқан әрекет болды деп жазады. ... ... әр ... ... жаңаша көзқарастардың пайда болуы бүгінде оның ықпалды саяси
құрал ретіндегі рөлін танытса керек. ... ... ... ретінде, күштік
құрылым ретінде атап жүр. Шын мәнінде, тарих көрсеткендей, белгілі ... ... ... күші ... ... ... тепе–тең түсіп
жататын жағдайлар кездеседі. БАҚ қызметін ... ... оны ... ... ... ... мүмкіндік береді деп санайды Ю.Н.Солодухин.
Барлық зерттеушілер БАҚ-тың ... ... ... сене ... ... ... ... Д. Меррилл былай деп санайды: «Бұқаралық
ақпарат құралдары бәлкім ... ... ... бір ... ... ... ол ... етуге мәжбүрлейтін билік болып табылмайды». ... ... ... ... ... «БАҚ-тың ықпалы қоғамның не
туралы ойлануы керектігін көрсетуі болып саналады». БАҚ-тың ... ... ... мәселеге қатысты анықталады. БАҚ-тың саяси билікпен
теңдестіретін ғалымдарға қарсы пікір ... ... ... жүгінеді. Мәселен, 1940 ж. Л. Лазарсфельдтің ... ... ... ... Бұл зерттеулерде БАҚ-тың тұрғындардың саяси
санасына,  саяси мінез-құлқына айтарлықтай ... ... ... ... ... ... ... мен көзқарастардың өзгеруін
зерттей,  жинақтай  келе екі сатылы ... ... пен ... ету моделін сипаттайды.  Ол процесс БАҚ-тан «пікір көсемдеріне», ... ... ... ... мен ... моделінде сипатталады. Бұл
тұрғыда бұқаралық коммуникация орталық, басымдық рөлінде  ... ... ... тең ... және ... ... ықпал етуші
әлеуметтенген құралға айналды. Нәтижесінде бұқаралық санаға бұқаралық
ақпарат ... ... ... ... әзірленген
болатын.Бүгінде ұсынылған екі жақты көзқарас арасында өте көптеген айғақты
әдістерді байқауға болады. Қазіргі күнде ... ... ... ... ... БАҚ-тың салиқалы ықпалын жоққа шығармайтын, дегенмен
БАҚ-тың ықпалдылығына ... ... ... ... ... Мұндай
кедергілердің қатарында БАҚ-тың өзі тудыратын ақпараттың алаңдағы ... ... ... Осы тұрғыда БАҚ теориясын зерттеуші
ғалымдардың бірі ... ... ... ... ... бір бөлігі ретінде БАҚ белгілі бір деңгейде оларды өздері
өндіреді. Сондықтан ... ... ... ... Олар ... мен материалдармен бірін-бірі өте жиі жоққа
шығарады. БАҚ ... мен  ... ... ... ... ... ... айтқанда, ақпараттық кеңістіктегі
плюрализм мен ақпарттық дереккөздерді таңдау  бостандығы саяси ... ... ... азаюына мүмкіндік береді. Кейде,
керісінше, көптеген БАҚ саяси ... ... ... ... ... Мұндайда олардың ықпалы мүлдем арта түседі. Сондай-ақ қандай ... ... ... ұзақ ... ... ... ... БАҚ  қайталай
берген жағдайда ықпал етудің пәрменділігі арта түседі. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... кумулятивті
(жарылыс әсері) пәрменділігінен»,–деп санайды ресейлік ғалым А. Панкин. БАҚ-
тың саяси санаға ықпалы ... ... ... ... ... (БАҚ өкілі,
БАҚ меншігі, билік органы т.б.) қабылдауына, сондай-ақ кімнің мүддесіне
қарай осы ... ету ... ... ... ... ... БАҚ
т.б.) қатысты екендігін атап өткен жөн.
2.2 «Массагет.кз», «Айтабер», «Қазжур» блогтұғырнамаларының қоғамдық
орны
Massaget.kz  – танымдық, ойын-сауық порталы қазақ ... ... ... ... шеңберін кеңейтуге септігін тигізу мақсатымен ... орыс ... ... не ... ... үйреніп жүрген қолданушылар үшін
жұмыс істейді. Бұл порталдан көптеген қызықты материалдарды қазақ тілінде
таба аласыздар. ... ...... ... ... Интернет арқылы кеңейту және қазақ тілін Интернеттің көмегімен
дамыту. Сайтта интернеттің басқа көздерінен табыла ... ... ... орыс тілдерінде ... ... ... ... ... қарым-қатынас жасай аласыз.
Әрбір тіркелген қолданушылар ... ... өз ... ... ... ... Қызықты ақпараттан хабардар болсаңыз, бірден бізге жіберіп,
өзгелерді де құлағдар етіңіз. Егер материал расымен қызықты ... біз ... ... ... деп уәде ... сайт ... ... тұрған бірден-бір мақсат – қазақ тілінің мәртебесін ... бір ... ақ ... ... ... ең ... «Бірге аударайық» айдарында басқалармен ... ... ... аудара алады. Аудармаға атсалысу сөздік қорыңызды
байытып, тіліңізді жаттықтырады. Жұмыла ... ... ... мыңдаған
қандастарымыздың қызықты фильмдерді көріп, шоқтығы биік шығармаларды өз
тілімізде оқуына мүмкіндік тудырады. Қазақ ... ... ... ... ... ... тілін үйрену сабақтарын ұсынады. Студенттер мен
мектеп оқушыларына ... ... ... ... ... қазақша
рефераттарды жинақтап, ... ... ... ... ысырып қойып, сайтымызға тек жарамды-ау деген рефераттар мен
рефераттарыңызға негіз бола алатын мақалаларды ғана ... ... ... одан әрі ... ... ... ғылыми жұмыстар мен басқа
да білім деңгейін көтеруге мүмкіндік ... ... ... ... болады. Өзге елдің тыныс-тіршілігі мен әдет-ғұрпы, ... ... өз ... көпшілікке беймәлім қыр-
сыры  «Әлемтану» парағынан табылады. Әлемдік және ... ... ... ... ... ... ... болсаңыз, осы айдарлар сіз ... ... ... ... өз ... да ... ... ортаға салып, пікірталастыруға асығыңыз. Тән сұлулығы мен жан
сұлулығының құпияларына қанығып, үйіңізді көз тартатын әсем әрі ... ... ... ... ... ... дайындаудың
жолдарын меңгергіңіз келсе, «Бастаңғы» айдары сізді күтеді. Бір сөзбен
айтқанда, біз сіздер үшін ... ... ... ... ... ... тарихын қалаймыз.
«Айтабер!»– қолданушылардың өз білгенімен бөлісуіне мүмкіндік беретін
тақырыптық ... ... ... ... ... ... ... болатын белгілі ақпараттық маңызға ... ...... ... ... жеке ... арқылы толықтыруға, жауап
жазуға; – ... ... және ... бағалауға; – ... ... ... ... ... ...... жаңа достар табуға болады. ...... ... ... ... ... ...... ... және ... ... ... ...... ... ... ... ...... ... хаты келмей жатса, поштаңыздағы "Спамдар" бөлімінен ... Пост ... ... ... ... ... "Мен келдім", "Мына өлеңге риза болдым", "Ауа-
райы керемет" ... ... ... мәнді жазбалар сайттан ескертусіз
өшіріледі;
–Діни, ар-ожданды таптау, ... ... ... ие ... ... жазба сайттан ескертусіз өшіріледі. Автор
белгілі бір ... ... кіру ... ... ... ... сипаты барынша сақталуы тиіс. Сайт қазақ тілінде
болғандықтан қолданушылардан кез-келген жазба, ... ... ... ... ... ... қазақ немесе латын ... ... ... ... ... ... ... етуди жон кордим" ... ... жазу ... сай ... ... ... өшірілуі
мүмкін.
Пікір жазу: ... ... ... ... ... ар-ожданды таптау, ұлтшылдық,
антирекламалық, боқтық мәнге ие болған пікір сайттан ... ... бір ... ... сайтқа кіру құқығынан айрылады; ... ... ... ... ... білмей, пікірлері/постары арқылы
адамдардың мазасын алып, сайт жұмысына зиян келтіретін қолданушыларға ... ... ... ... құнды да қызықты ақпаратын немесе ұтқыр ... АЙТА БЕР! [27]. ... ... ғана ... ... етілген деген статистикалық деректер
бар. Ал оның ішінде блогпен жұмыс істейтіндер некен -саяқ. ... ... ... ... ... ие деп айта алмаймын.
Мысалы, Ресейдің жастары блог мәселесіне үлкен көңіл ... ... ... ... жүріп, келеңсіздіктерді бейнекамераларға түсіріп, таспаны
блогтарына дер кезінде қояды. Яғни қоғамға ортада не ... ... ... ... жеткізіп отырады. Ресейдің облыстарында тіпті
мемлекеттік деңгейде блог арқылы қоғамдық ... ... ... ... ... ойлап тапқан елдер мен біздегі блогосфераның ... ... ... ... батыстағыдай ықпалды күшке айналдыру
үшін, баз біреулер айтып жүргендей, бірнеше жыл ... ... Тек қана ... ... ... ... жағдай жасау керек. Қазақ
баспасөзінің болашағы - жаңа ... Блог ... ... ... ... алып келген, Орта Азия елдеріне арналған neweurasia.net блогындағы
қазақ тіліндегі хабарлардың үйлестіруші редакторы ... ... ... кісі ... рет күз ... ... жас ... арналған
шәкіртақысын жеңіп алып Нью-Йоркта екі ... ... ... ... ... ... жүрген, бірақ ол кезде қаріп мәселесі қиын болатын. ... ... үш ... ... «blogspot»-тан блог құрып береді.
Неге блогтан бастадыныз дегенге, себебі блог арқылы журналистерді ... ... ... болды. Қазақ журналистеріне блогты көбірек айтып
түсіндіре бастаған, өйткені 2006 жылы ... ... және орыс ... ... ... бар ... ... сол кезде басталды. Өзіміздің
ортада бейресми ... ... ... Ақыр ... ... ... ашылуына алып келді дейді. Дәстүрлі медиа жаңа медианы соңғы бір-екі
жылдың көлемінде ғана мойындай бастады. Дәстүрлі журналистиканың ... блог аша ... ... ... ... мен ... өте көп
және ең үлкен артықшылық орыс ... ... бұл ... ешқандай
кедергісін келтіре алмайды. Газетте көтеріліп жатқан тақырып ... ... ... ... түсінбей, бұл бізге бәсеке. Бітті газет ... ... ойға ... Біз ... емеспіз ғой. АҚШ–тағыдай бізде
коммерцияланған медиа қалыптаспаған. ... ... ... ... емес. Олар мемлекеттен қаржылық қолдау алып отыр.
Сондықтан өмір сүре береді. Ал, жаңа ... ... ол – ... ... ... ... отыруға және өз пікірін жазуға мүмкіндігі бар.
Сондай-ақ, жаңа медиада бір жақсысы, ... ... ... сен ... ... мәжбүрсің. Телефон шықты ма, сен сайтыңды ... ... ... яғни, оқырман телефонсыз жүрмейді. Демек, осы
мәжбүрлікке журналистерді алып келу ... ... ... да жол бар» ... ... ... Ресми басылымдарда ежелден қалыптасқан
шаблондармен жазатын кәнігі көпжылдық стажы бар журналистер ... ... ... жас ... ... ... ... ала
салатынын, ізденбейтінін ұната бермейді. Сонымен ... ... ... ... ауып кете ме ... қауіп бар сияқты. Тіпті, блогшылар
қажет емес дегендей де сын айтылып жүр. Адам неден қорқады? Адам ... ... ... де сол сияқты жаңа медианы ... ... ... жаңа ... ... ІТ ... жөнінен
Қазақстанда өте төмен деңгейде. Зерттеулер бойынша, Қазақстан оқу-жазу
жөнінен ... ең ... он ... қатарына кіргенімен, ІТ
сауаттылық бойынша біз Африка ... ... ... ... ... ... ... Блогты бір қорқынышты нәрсе деп
ойлайды. Блог – қасық ... ... ... ... Адам оны ... бұл соған байланысты. Сауаттандыру жұмыстары көп жүргізілген
сайын адамдар «е, бұл ... ... ... де, ... ... ... болады екен ғой» деп ненің не екенін түсіне бастайды. Мәселен,
қазір мұғалімдер геогебра ... ... ... Блог тек ... ... ... ... ... ... көптеген сайттар
бар екен. Олардың саны көбейсе, оны оқып ... ... ... ... ме ... Бұл да жаңағы ІТ сауатсыздыққа келіп тіреледі. Негізінен
Интернетпен жұмыс істей ... ... бір ... бар. ... ... әрбір
сайттың адресін ашып кіру керек емес, «жмэйл» поштаңа тіркеп қоюыңа болады.
Онда жеке поштаңа ... мен ... ... ... келіп түсіп
тұрады. Сен поштаңды ашу арқылы ғана ... ... көре ... ... ... сайын адамдар өзіне керекті сайтты ғана ... ... ... ... ғана іздейді. Сан ... ... Ал ... ... ... ... ... иә сан көп, сол сан бірте-бірте
сапаға алып келеді. Нәтижесінде қоғамда сапалы ақпарат ... ... ... күшейеді. Мысалы, екі адам экономиканы жазатын болса, біреуі үш
күнде бір ... ... екі ... ... Мен екі күнде бір
жаңалайтынын жиі оқитын боламын да, аптасына бір рет ... ... ... ... сан ... ... Интернетте виртуалды бәсеке
орнайды. Бұл жақсы үдеріс. Сондықтан, біз қазір блог деп айтып ... сол. Блог ... сан ... сан ... алып ... Сайт ... ... болады. Ағартушылық жұмыстары көп жүрген сайын мұндай ... Ең ... ... сол – ІТ ... ... ... ... білем деп ойлайды немесе уордта жұмыс істеп отырса, компьютерді
білем деп ... ІТ ... ... не? ІТ ... дегеніміз –
компьютердің ішіндегі бағдарламаны ... ... ... ... ... ... өзіңнің жұмысыңа бейімдеп жез ... ... Яғни ... ... ... ... сен, ... сен оны өз
жетегіңе ал. Сауаттылық деген осы. Дәстүрлі медиа жаңа медианы жау көрмеуі
қажет. Ол үшін ... ... аға ... жаңа ... не ... ... оған үрке қарамайтын болар еді. Керісінше, бұның ... ... екі есе ... ... Онсыз да енді бүр ... ... ... үрке ... оларды жау көру «өзің білме, білгеннің тілін
алма» деген позицияны сақтайды. Не білуге ұмтылмайды, бас ... ... Егер ... ... болса, Интернетте қазақша контентті дамытып
отырған сол блогтар. Қазір ... ... ... ... да ... ... блогқа да тіреліп тұрған мәселе жоқ. Бұл жердегі мәселе –
мультимедияда. ... ... ... ... оның оқырманы бүгінде газет
оқымайды. Оның оқырманы Интернетте. Оның бүгінгі оқырманының телефоны ... ... ... неше ... ... ... Кез ... дәстүрлі медиа
өкілі ақпаратты шынымен оқырманға жеткізудің жолы осы ... онда ... ... ... онда мультимедиялық өнімнің жемісін көреді.
Айталық, біздің блогты жауып тастады делік. Одан не ... Онда ... ... ... жығылып, орыс мемлекетіне тәуелді боласың. ... ... ... ... ... біз сол ақпараттық
бодандыққа қайтадан ... ... ... ... ... ... біз үлкен
маркетингтің мәселесін қозғамаймыз. Онда шошиды. Дәстүрлі медиа ... ... ... аласың, ол басқа нәрсе. Ал жаңа медиа – жеке
жұмысың, жеке қызығушылығың. Өйткені, ұнататын ... ІТ ... ... жаңа ... ... ... қоғам болдық дейік. Жаңа
медиа құрал ғой. Құралдың кілтін дұрыс білсең оңай. Құралды дұрыс пайдалана
білсең ол саған ... сен одан ... ... ... ... ... болады. Азаматтық белсенділік әрқашанда бірнәрсені
құрбандық қылады. Қоғамда алғашқыда ... ... ... қиын ... не нәрсе болсын, жаңадан бастап көрсету ... ... ... жеке ... тіпті, кейде азаматтық
журналистикаға баланып келе жатқан блог ... де әп ... ... видеосын қарап шығуға мүмкіндік бар. Яғни бүгінгі күннің жаңалығын
кеште – теледидардан ... оның ... ... ... ... ... ... кету мүмкіндігі туындамай ма?! Бүгінде ... мен ... ... ... қағаздық нұсқаларын қысқартып, онлайн
режиміне өтіп жатыр. Америка газеттер ... ... ... ... ... ... ... таралымы өте
жылдам түсіп барады. Мәселен, жалпылама ... ... ... ... газет болса, оның ішіндегі ең ірісі әрі таралымы көп ... ... Today» ... ... 2008 жылы 2 млн 113 мың ... болған газет
айналдырған жарты жыл ішінде қағаздық нұсқадағы таралымының 7,5 ... ... ... ... Батыс басылымдары онлайн ... ... ... және ... ... ... ... келеді. Газеттердің қағаздық нұсқасының азаюына ... ... ... Батыста табиғатты қорғау мәселесі өте өзекті болған соң,
ағаш кесіп, қағаз шығару ... тек ... ғана ... ... да ... қарайды. Есесіне, жыл өткен сайын жаңалықтарды тікелей
интернет арқылы білетін ... саны ... ... Мәселен, 2002 жылы
әлемдік жаңалықтарды ғаламтор арқылы оқып-қарайтындар саны 1,1 млрд адам
ғана болса, 2004 жылы 3,4 млрд ... асып ... Ал 2012 жылы ... үлес ... 80 ... асып ... мүмкін деген болжам бар.
Себебі газеттердің интерактивті, мобильді нұсқаларына жазылу үрдісі ... ... ... ... айтулы жылдар аралығында мобильді жазылушылар
аудиториясы 945 миллионнан 2,7 миллиард адамға дейін ... ... ... ... ... қаншалықты қиын жағдайдың қалыптасқанын
өкінішпен мойындаймыз. Астана мен Алматы қалаларында шығатын ... ... ... ... ... ... күн өтеді. Мәселен,
орталық қалаларда апта басында шыққан кез- келген қазақша ... ... ... ... жетем дегенше, аптаның соңы таяп қалады. Осылайша
оқырманға жаңа емес, ... ... ... Ең ... ... ... да сын көтермейді. Оқылуға ыңғайсыз. Көз тартпайды.
Ал интернетті реттейтін заң талаптарына ... ... ... үшін ... ... айтпағанның өзінде Астана қаласының ірі сауда орталықтары,
тіпті базарлары, дүңгіршектері қазақша басылымдардың «сан ... ... ... не керек, елімізде республикалық, ... ... ... ... ... сапасынан гөрі,
қағаз нұсқасындағы таралымы әжептәуір. Бірақ ... ... ... сауда
орталықтары мен базарлар ресейлік газеттерге ... тұр, ... ... ... ... ... өткен айдың қазақша ... ... ... ... ... да ... ... білдіріп, қазақша
газеттердің өз сайттарын жақсартуға көп мән беру қажеттігін айтады. ... ... ... ... де ... соның өзінде оқырманның
қолына жете ... Бұл ... ... ... жаңа ... дамуымен бірге
алға аяқ баспаса, жаңа заман талаптарына икемделмесе, ... ... ... өз болашағына сеніммен қарай алмайды. Сондықтан Батыс
тәжірибесінен үлгі ... ... ... ... ... ... да,
газеттік нұсқасын да ... ... білу ... орай ... ... туралы» Заң қабылдады. Ол заңға заманға
сай бірнеше мәрте өзгертулер мен толықтырулар енгіздік. Бүгінде аталмыш заң
бойынша елдегі барлық чат, блог, ... тағы ... ... ... ... қарастырылатын болған. Уақытында қоғамда үлкен дау тудырып, талай
мәрте сынға алынған бұл заңға қазір көпшілік қауымның ... жайы ... ... ... ... мен ... ... қарым-қатынаста
тәрізді көрінеді. Әйтсе де журналист Асхат Еркімбайдың пайымдауынша,
ғаламтор мен ... ... ... тұстар жетерлік. Бұл
жайында Асхат мырза былай дейді:– ... елде ... ... ... келтіріп отырған дүние, бұл – сапасыз заң. Біз бүгінде
«Интернетті реттеу туралы» ... ... жапа ... ... ... заңда интернет ресурстарын реттеу бар да, сол ... ... ... қорғау туралы ештеңе айтылмаған. Егер біз
«заң өзіндік әлеуетін толық орындасын» ... ... осы ... ... енгізуіміз керек.
Бұл – ғаламторды реттеуге қатысты заң туралы айтылған пікір. Ал ... ... ... ... кім озық?» дегенге келсек. Кімнің
аты ... ... ... бұл ... тағы сол ресми тілді басылымдар мен
ресми тілді журналистер көш ... тұр. ... ... мырзаның айтуынша,
Қазақстандағы интернет журналистикасын орыстілді және қазақтілді деп ... ... ... ауыз ... ... ... бар. ... интернет журналистикасынан бұрын орыстілді интернет
журналистикасының айрықша ... ... келе ... ... ... ... өз ... басылым болып қалыптасқан интернет ресурстары
саусақпен санарлық. Керісінше, орыс тілінде интернет-газеттер, порталдар,
сайттар өте көп. ... бұл ... ... орыстілді журналистиканың
аты озып тұр. Неліктен бұлай? Бұл туралы интернет журналистикасын арнайы
зерттеп ... ... Әлия ... былай дейді:– Бізде интернет
журналистикасын оқыту жайы ... ... ... отыр. Осы уақытқа дейін
бірде-бір ... оқу ... ... ... ... ... ... Сондықтан болар, қазақ жастарының басым бөлігі ... ... ... ... ... елде қазақтілді интернет
журналистикасының дамуы кем түсіп отыр.
Ақпарат таратудың басқа көзіне қарағанда мүмкіндігі зор жаңа ... ... ... ... ... ... ... келе жатқан (қазақ тіліндегі) Abai.kz ақпарттық порталын,
«Мінбер» (minber.kz) ... ... ... ... «Алтын Орда»,
Аzattyq.org, т.б. бірнеше интернет ресурстарды ... ... ... ... ... ... интернеттегі нұсқалары да жұмыс жасап
жатыр. Қазақ журналистикасына жаңа мүмкіндіктермен, жаңа терминдермен, жаңа
қалыппен келген жаңа ... ... осы ... ... жұмыс жасап
отырғандар не дейді? Есенгүл Кәпқызы, «Мінбер» (minber.kz) Ұлттық интернет
газетінің ... ... ... ... ... өз
үлесімізді қосып отырмыз. Бұл ғасыр — технологиялар ғасыры. Елімізде
ақпараттық технология ... ... ... ... ... ... интернетті
пайдаланушылар саны күрт артуы мүмкін. Алайда қазір ... ... етіп ... дей ... ... ... ... тілді
ресурстардың саны аз. ... ... «kz» ... ... 10 ... ғана ... ... екен. Соның ішінде санаулы сайттар
ғана тұрақты жұмыс жасап тұр. Дегенмен, 2008 жылдан бастап қазақ тіліндегі
сайттардың ... өте ... ... саны ... ... ... ... жиырмадан астамының интернет нұсқасы бар. Тек мәтіндік қана
емес, мультимедианы ... ... ... ... қоса ... ... да ... айтар едім. Мысалы, мультимедианы жақсы
пайдаланып отырған, АҚШ қаржыландырып отырған ... ... ... ... мен Stan.tv сайтын атап өтуге болады. Соңғы жылдары жақсы
дамып келе жатқан қазақ тілді блогтардың ... ... ... жөн. ... ... ... жайт, қазақ тілді блогтардың көпшілігінің жүргізушілері
журналистер болғандықтан, оның мазмұндық, тілдік ... ... ... ... ... ... болуымен бір-екі жылдан бері  қазақтілді
блогтарды дамыту мақсатында республикалық семинар-тренингтер ұйымдастырылып
келеді. Былтырғы ... ... жаңа 87 блог ... ... ... ... жасап жатқандары да, тоқтап қалғандары да бар. Ал жақында
Алматыда ... ... ... тағы 25 блог ... ... ... ... шаралар арқылы интернеттегі қазақтілді контентті дамытуға ... ... ... Негізінде біз әңгіме қылып отырған жаңа медиа
технологияның болашағы зор. ... ... ... ... құралдарын
онлайн интернет ақпарат құралдары түбінде ... ... ... ... ... де солай болуы мүмкін [29]
Жалпы, әлемдік тәжірибеде блог, әлеуметтік желі тәрізді жаңа ... ... Blogcamp ... ... Blogcamp – ... ... отырып, мәселе көтеру емес. Керісінше, өз ойыңды таныстыру, жаңа
медиадағы ... ... ... тың ... ... әрі виртуалды әлемде
сырттай таныс блогшылармен жақыннан танысу мүмкіндігі. Қазір интернетте
қазақ тіліндегі контентті ... аса ... ... рас. Блог ... ... интернеттегі жеке күнделігі болғандықтан, оған қатысты ... бір баға беру ... ... Себебі адам өзінің ойымен, сезімімен,
пікірімен бөліседі. Қазақ блогтарындағы жазбалардың дені күнделікті ... ... ... дәстүрлі ақпарат құралдарында (радио,
газет, тв) айтылмайтын тақырыптар жиі ұшырасады. Көбісі ұлттық тақырыптарға
қатысты. Қазақша блогтардың пайда ... ең ... ...... ... бар тақырыптарда өзара пікір алмасатын болды. Блогтағы
жазбалар арқылы интернет қолданушылардың бүгінгі тынысын ... ... ... ... ... ... ... сөйлесе бермейміз.
Белгілі бір тақырыпқа қатысты ойларымызды білдірмейміз. Әдетте, тек танитын
адаммен ғана ... ... біз ... қоғамда өмір сүріп жатсақ,
мақсатымыз бен рухымыз бір болса, өзара ... ... да аса ... ... ... ... ... блог жүргізушілер санының өсуі алғашқы
қарқынына қарағанда, бәсеңдеді. Бірақ блогтың қоғамдық өмірге деген әсері
күшейіп ... ... ... ... ... мен ... бар жандар,
әрі білім беру саласында қолдану үрдісі кең етек ... ... ... ... азаматтық көзқарасын танытатын құрал ретінде жиі
пайдаланғанын ... ... ... ... блог ... ... тәрізді әлеуметтік сипаты басым желілерге арқа сүйеуде.
Интернет қызметінің ... да ... ... ... алып ... ... блог арқылы өздерінің ойын, пікірін жеткізе алады.
Бірақ біздің қоғамда өзінің азаматтық ұстанымын блог көмегімен ... ... аз. ... қазақи ортаның азаматтық белсенділігі де аса
қарқынды емес. Өкінішке қарай, қазақ тіліндегі блогтардың ... ... ... ... ... ... ... құрал жоқ. Оның үстіне ҚазНет
туралы ... біз ... және араб ... ... ... ... шетелдегі қандастарымызды ұмытпауымыз керек. Әзірге ондай техникалық
ресурс байқаған жоқпын. Қазақ ... ... ... ... ... Ресей немесе ағылшын тілді блогшылар тәрізді оның
соңына ... ... ... ... ... жеке қызығушылығын,
шығармашылығын насихаттау құралы ретінде ... ... ... ... ... ... құралдарынан гөрі, осы жаңа медиа жақсы дамыған.
Блогшылардың өздері мемлекет саясатын жақтайтындар және оппозиция ... ... ... ... ... ... ... блогы да тәп-тәуір жұмыс істеп тұр. АҚШ-тың қазіргі
президентінің тұғырға қонуына осы ... ... ... Ақ ... енді ... ... әлемге насихаттау үшін әлеуметтік медианы
қолданбақ. Технологиясы дамыған елдер қазір ... ... ден ... ... де осы ... ... арналған қазақша контентті
бағдарламалар жасауды ... ... ... ... тұр.
Қазақстанның әлеуметтік желілерді пайдаланушыларының басым көпшілігі,
яғни 80%-дан жоғары тұтынушы орыс тілінде ... ... ... 6 997 ... ... ... ішінде 617-і – мемлекеттік тілде
немесе сайттардың ... ... 8,8%-ы (ҚР ... және ... 2010 ... ... айының соңындағы ресми деректер)
Қазақстан Республикасындағы ... ... ... саны ... олардың 437-і қазақ тілінде немесе елдегі БАҚ-тардың жалпы ... ... ... Қазақстандық блог саласы дамудың бастапқы
кезеңінде тұр. ... ... ... ... көп бөлігінің соңғы
жылда ашылғаны да осының айғағы. Екіншіден, ... жеке ... ... бірге жалпы ақпараттық жобадағы басылымдар, оның ... ... ... ... ... ... ... пайдалы кеңестер
басым. Осы сипаттағы блогтар ең белсенді болып табылады жиі жаңартылады,
адамдар көп қарайды және ... ... ... блог ... ... сала мәселелері, оқырмандарда әдетте онша қолдау
таппайды. Кейде тіпті оқырмандардың пікірлері де болмайды. Осыдан ... ... ... ... ... ... ... болады. Төртіншіден, қазақ блогы саласы сонымен ... ... ... ... ... мәселелеріне бағдарланған.
Авторлар мемлекеттік тілді дамыту мәселелеріне, сонымен қатар дін тақырыбын
көп көтереді. Бесіншіден, ең белсенді ...... оның ... ... ... ... ... келеді[30]. Әлемдік
ақпаратқа ілесіп отыру үшін біз ... ... ... ... әрі дамытып, оның жалпы халыққа қолжетімділігін арттыруымыз қажет.
Қазіргі уақытта ... ... ... заманауи формалары жетіліп
келеді. Бұл ретте, қазір блогерлердің рөлі артып келе жатқаны рас. ... ... ... ысырып тастайды деуге сену қиын. Бәлкім,
технологиясы мықты дамыған шетелдерде блогшілердің мәртебесі ... ... ... ... те, блог ... ... ... жедел
болғанымен, ол дәстүрлі БАҚ-та жарияланатын дүниелермен ... ... ... ... ... кез ... адам кәсіби журналистің істегенін
істей алмайды. Блоггинг ақпарат таратушы құралдың бірі ... ... ... Ал ... блогшілердің ұсынып отыратын дүниелерінен
ақпараттық ... табу ... ... блогшілердің басым бағыты –
публицистикалық мазмұнға негізделген. Қазіргі блогтерде әр адамның ... ... ... жеке ... ... ... ... орын беріліп жүр. О баста блог – интернет кеңістігіндегі адамдардың
бір-бірімен қажетті ақпарат алмаса ... ... ... ... үшін ... Қалай десек те, блог сенімді ақпарат көзі бола
алмайды. ... да ... ... шетелдегідей мерзімді баспасөзбен
бәсекеге түсе қоюы екіталай. Керісінше, бұлар бір-бірін ... ... ... ... де мына бір ... ... болмас. Алдағы онжылдықтар
аясында өздерінің ... ... ... ... ... ... кеңістіктен бәсекеге төтеп бере алмауы мүмкін. Қанша
дегенмен онлайн журналистика мен медиа-кеңістіктің жаңа ... ... де ... ... ... даусыз. Алайда қазіргі Қазақстанда
жаппай интернет қолдану қалыптаса қойған жоқ. ... көп ... ... ... Ал ол ... жаңа ... ... жеткенше қаншама
жылдар кетеді?! Осы тұрғыдан алғанда, біз сөз етіп ... ... ... ... де ... ... ... алмайды. Блогтерде шапшаңдық басым
болғанымен, онда ақпаратты ... ... ... ... жағы ... ... тұрғыдан қарағанда, блогерлер болашақта мерзімді басылымдарды емес,
ақпарат ... ... ... ... ... – сауын сиыр сияқты нәрсе, оның ... ... ... ... ... да ... сүттің де сүті бар екенін естен
шығармағанымыз жөн. ... ... ... не ... не ... ... Егер құр ақпарат алып, миға жинақтау үшін
интернет көзіне үңілсек, қай мәліметті де сол ... ... ... ... мида қорытылады. Ал ... ... ... ... ... ... өзге мәліметтермен
толықтырып, тілшілік түсініктеме беріп, телеөнімнің ... ... ... ... ... ... есігі әркімге де ашық, компьютердің
тетігін баса білетін кез келген адам лезде оның ... ... ... ... оған ... сол ... әлдебір сайттан сайтандай сап
еткізген ақпаратың тіпті қызық болмауы да мүмкін.
Шынында да, ... тек қана ... ... ... ... ... тұста мұндай материалдар өте ... еді. ... ... айтатынын, қайсысының өсіріп айтатынын жұрт ... ... ... ... дейін аяқ баса бастаған ... ... ... ... ... білетіндей, тұрпатын
танитындай дәрежеге жетті деп ... ... ... ... ... ... мазмұнын толық баяндау дәстүрі ... ... ... ... ... ... ... танымдық сюжет дайындау барысында да интернет
мәліметтеріне сүйенеді. Өйткені бұл – ... ... ең оңай ... ... сұратсаң, лездің арасында көлденең тосады. Және де мүше-мүшесімен,
жілік-жілігімен алдыңа тартады. Шетінен ал да, пайдалана бер. ... ... ... ... ... білім бар жұрттар” деген өлеңінде
“Айшылық алыс жерлерден ... ... ... дегені ұялы телефон мен
интернеттің сипатына сай кеп тұр. Әдепкіде ... ... ... ... ... жаңа дүниенің санаға ... ... да ... ... интернетке кірмейтін адам жоқ. Жіті қараған кісі интернеттің
ақпаратының бәрі алтын емес ... ... Оның ... ... да, ... да бар. Кейбіреулер материалдарды оқыған соң, аяқ жағына ... ... ... ... ... көбі ... ... Ауызға келгенді құсу, бір-біріне тас ату. Интернеттің осындай
да “өнегесі” бар. ... ... ... ... ... ... күл-қоқыстан аулақ ұстайтындай мүмкіндігі жоқ. Интернет арқылы ... ірі ... ... ... сүйену мәліметтің
маңызын арттыра түсетініне дау жоқ. Әсіресе шет ел ... ... ... ... ... алады. Бұл өте дұрыс.
Басқаша болуы ... де ... ... ... ... ... ... дайындау үшін интернет аралап кететін болдық. ... ... ... ... қуалап, аударып-төңкеріп, қайтадан жазып шығамыз.
Интернет ... ... ... ... түсу ... ... тиіс. Немесе журналистің өзінің біліктілігінің, оқыған-
тоқығанының, көрген-білгенінің ... ... ... ... ... ойып ... ... тұздықталғаны ... ... ... ... бәрібір адам миында жинақталған
базалық дәстүрлі ақпаратты алмастыра алмайды. Базалық дәстүрлі ...... ген ... берілген, бабалардың қанымен дарыған, сәби
күнінен құлағына сіңген, өскен ортасынан алынған ақпараттар. Оған ...... ... ... ... ... алған
академиялық ақпарат қосылады. Интернет – мәлімет ... ... ... ... айқындалуына, жаратылысынан бір нәрсеге
бейімделуіне базалық дәстүрлі ақпараттың ... аз ... ... мол ... адам академиялық ақпаратты да, интернет мәліметтерін де
дұрыс қорытады. Ал олай ... ... бар ... ... интернет
жұтып қояды.
Интернет материалдарын іріктеп алып, сұрыптап, өңдеп ... ... пен ... ... ... орнына сала құлаш етіп
көшіріп алуға бой үйретіп барамыз. Материалдар тұтастай ... ... ... ... ... ... мақаласының екінші бір адамның
авторлығындағы қазақша нұсқасын тұтынады. Орыс журналистерінің ... ... ... ... ... ... өз атынан ұсынатын
әріптестеріміз де бар. ... ... ілкі ... университет
қабырғасында басталады. Студенттер өзіндік жазба ... ... ... ... ... алып ... машықтанған. Тура алтайы
қызыл түлкіні құйрығынан тартып, інінен жұлып алған секілді сол ... ... ... бере ... Бұл – ... жылдарда жаппай қолданысқа
айналған дәстүрлі ... ... ... диплом жұмыстарын да
интернеттен балалатып әкеледі. Оған ... ... ... ... мұны ... ... ... Әрине, интернеттегі ақпараттың дені
орыс тілінде. Оны қазақшаға көшіру барысында мағынасы шамалап ... ... ... ... ... ... ... біраз аулақтатады.
Тележурналистердің интернеттен басқа тағы берік “сүйеніші” бар. Олар
белгілі бір мәжілістен немесе мәдени шарадан репортаж ... ... ... ... ... ... ... етіп ұстанады. Бір есептен бұл
дұрыс. Бұл ақпарат парақшасында ... бір ... ... оны ... ... ... ... оның ішінде кімдердің сөз
сөйлейтіні туралы жазылады. Қызметін ... ... жас ... ... сол пресс–релиздің көшірмесі боп шығады. Кейде бір
шарадан репортаж әзірлеген бірнеше арнаның ... ... айна ... ұқсас болып келеді. Өйткені қай-қайсысы да пресс-
релиздегі мәліметтерді тізбелеумен шектеледі. ... ... ... ... ... дейін оқып жібереді. Алдын ала баспасөз ... ... ... ... ... ... қалатын адамдар да
болады. Оны жыға танымайтын журналистер “Осындай кісі де келіп қатысты” деп
сілтеп жібереді ... ... ... ... ... ... ... Оған
мүмкіндіктері де жоқ. Оның міндеті сюжетті барынша тезірек ... ... ... жаңалықтар топтамасына үлгертіп, эфирден өткізіп жіберу. ... ... ... ... тезірек кету үшін жанығады. Сөз сөйлеуге
шақырсаң, көп ... ... ... залдан шығарып, синхрон жазып
алған соң, асай ... ... тез ... ... ... ... мәжілістің соңында не болып, не қойғанын білмейді де. Ал ... аяқ жағы ... ... сипат алып кететінін бәріміз де көріп ... Сол ... ... жас ... сюжеттері “Мен не
деймін, қобызым не дейдінің” кері ... ... ... апыл ... ... да материалды шығармашылық ізденіспен дайындау мәселесі есте
тұрғаны жөн. ... ... да, ... ... ... де
қорытылуы керек.
Газетке ұсынылатын ақпараттың жөні бөлек. Өйткені оны ... ... ... адам жоқ. ... ... өзі ... Содан
соң бөлім бастығы зер салады. Жауапты хатшының орынбасары макетке түсетін
өлшемін алу үшін және бетке лайық мазмұнын білу ... бір ... ... ... ... өзі ... Бас редактордың орынбасары сүзіп
шығады. Соңғы рет бас ... ... ... әрқайсысының қаламы тиеді.
Онымен де тынбайды. Бет қатталып жатқанда, корректор асқан жауапкершілікпен
тағы бір ... Егер ол ... ... ... ... ... қызметкер болса,
тілшінің титімдей мақаласын тағы бір оқытып алуға мүмкіндік туады. Олар
артық–ауыс ... ... ... ... соң ... ... темір станогінен жонылып шыққан бұйымдай болып ... ... ... ... олпы ... ... қалады. Бұл, әрине, тек қана
пайдалы. Бірақ ... ... ... ... ... –жырғалуды
электронды ақпарат құралдары көтере ... ... олар ... ... ... сол жылдамдық кейде материалдың сапасын күйретіп
кетеді. ... ... жас ... ... тез әрі ... бейімделуді талап етеді. Бірақ олар жуық арада бейімделе ... ... ... ... ... ... ... бір-екі
жыл қызмет істеген жастарды ... ... жөн ... ... ... алу ... көп ... зерделеп, саралап, салмақтап ұсыну тиянақтылықты талап етеді. Әсіресе
интернетте ресми материалдар да, ресми емес ақпараттар да, ... ... ... ... ... ... табиғаттың құдіретімен жер
астынан өніп жатқан жоқ. Оның ақпарат жәшіктерін ... ... ... ... жұмыр басты пенделер. Мәлімет беруші өзінің мақсат-мұратын,
ой-тұжырымын, пейіл-ниетін қоса ... ... ... ақпаратты ой
елегінен, таным таразысынан өткізіп барып ұсынайық демекпіз.раскрыть запись
Мамандардың айтуы бойынша, ... ... үшiн үш ... ... ... екен. Бiрiншi, сол ұлттың өзiнiң хат алмасу торабы болуы қажет. Бiз
Ресейдiң mail.ru тегiн почтасына ... ... ... ұлттық хат алмасу
торабы керек. Екiншi, өзiнiң iздеу торабы ... тиiс. ... ... ... жөн. Осы үш ... аттап өтпейiнше, ел тұтастай интернеттi
пайдалана бiлмейдi. Пайдаланған күннiң өзiнде ... ... ... ... ақша ... қалтасына құйылады. Орысша бiлуге мәжбүр боламыз.
Негiзiнен мемлекет тарапынан интернеттi дамытуға ақша бөлiнiп жатыр. ... ... ... ... ... ... Егер, бұқара тарапынан
Парламентке, Мәжiлiске сұрау салса, қазақ тiлiн дамыту үшiн интернеттегi
тiлдiң таралу ... ... ... Ол үшiн ... мынадай
параметрлерге ақша бөлiнсiн десе. Мәселен, тегiн онлайн жүйесiнде қазақ
тiлiнен ағылшын ... орыс ... ... ... мәтiн аударатын арнайы
бағдарлама жасап шығару. Бiраз адамдар ... ... ... ... ... тегiн ұсынылған еркiн бағдарлама емес едi. Оны ... ... ... ... ... айтарымыз, бұндай бағдарламалар тегiн болуы
керек. Егер, бiз тiлдi дамытамыз ... оны ... ... ... ... тiлiнен қазақ тiлiне тiкелей аударатын сайт жасауымыз керек.
Ондай заң кейбiр елдерде бар. ... ... ... ... ... Бiрақ, ол елдерде қабылданған ... ... ... ... бұл ... ... шектеу үшiн емес, реттеу үшiн
әзiрленедi. ... ... заң да ... ... оның ... ... заң болса құба-құп, керiсiнше, интернеттi бақылауды ... оның ... ... ... ... онда ... заңның қажетi жоқ.
Қазiр бұқара интернет ... ... ... ... жоқ. Сол ... ... заңға атсалысуы мүмкiн емес. Қазақстанның ... блог ... ... ... платформасында блогты тегiн дамытуға мүмкiндiк
бар. Бiрақ, ол ... ... Бұл — ... ... ұсынылып отырған өнiм.
Сондықтан, оны аударуға да мүмкiндiк бар екен. Кореядағы қандастарымыз
Жанарбек ... ... ... және осында тұратын Бақытгүл Салықова
деген блогшылар оны қазақшалауды ... ... Ол ... 3 ... ... бар едi. ... аты аталған үшеуi оны бөлiсiп, өз
ерiктерiмен ... ... ... ... ... бередi? Егер, бұрын блогты тек ағылшынша,
орысша бiлетiндер жасай ... ... ендi оның ... ... да ... ... сөз. Қазақстанда қазақ газеттерiн ашқан ... ... ... ... ... ... гөрi, эмоцияға көбiрек
иек артады. Себебi, бiздiң оқырманның болмысы ... ... ... ... Одағынан қалған бiр стереотип бар, журналист – ол тұлға, қайраткер,
журналистiң сөзiне Құранның сөзiндей сенедi. Қоғам журналист не ... ... ... ... ... ... журналист оқиғаны тек
қана баяндаушы, әңгiмелеушi. Ой қорытуды ... ... ... Бiзде
журналист оқырманға өз ойын қоса ұсынады да, ... ... ... ... ойын қаз–қалпында қабылдай ... ... ... ... базисi қалыптаса қойған жоқ десем ешкiм
ренжи қоймас. ... ... әлi ... жоқ. ... ... ... факультетiнде интернет журналистерiн даярлаған
күннiң өзiнде интернеттiң не екенiн толық түсiнбеген кiсiлер дәрiс бередi,
оқулық әлi ... ... ... тiлдi ... зерттеу
тенденциясын бақылау жүйесi жоқ. Қазiр ол қай деңгейде, қайда барады,
болашақта ... ... ... оның ... ... ... ... қалай
деген сараптамалар жоқтың қасы.
Журналистика ғылым түрiнде ... ... ... ... ... ... ... кетiп барады.
Бiзге Латвия туралы жеткен ақпараттардың көбi олар орыс тiлiне ... ... ... ... ... жатыр дегенге сайып келген едi.
Алайда, олай болмай шықты. Онда 2,5 ... ғана ... ... ... жек ... ... ... байқаған жоқпын. Олар өздерiнiң
ұлттық қалпын сақтау үшiн, қалпына ... үшiн ... ... ол ... ... көбi ... болғандықтан, орыс тiлiнде сөйлеуге мәжбүр.
Демек, бiз Рига ... ... ... ... құралдарынан алып
отырмыз да, соның ықпалында қалып қойғанбыз.раскрыть записьраскрыть запись
Алматыда ... ... ... ... ... ұйытқы болуымен
«Интернет журналистика: бүгіні мен болашағы» атты ғылыми–тәжірибелік
конференциясы ... Оған ... ... ... ... ... ... мен қаламгерлер қатысты. Өркениетті елдермен
салыстырғанда қазақтың интернет ... әлі де ... ... ... ... ... ... дамыған, адамдар ақпаратты сол мезетінде
және бір жерден ала алатын мына ... ... ... ... ... ... ету ... мәселелердің біріне айналғаны анық. Бүгінде
қазақ оқырмандарды ақпаратты әлемнің әр түпкіріндегі елдерден алып отыр.
Әсіресе, біздің ... ... ... ... иіріміне түсіп
кетіп жатқаны жасырын емес. Осы орайда, соңғы ... ... ... ... ... ... көріп, оқырман қауымның ақпараттық өтеуін өтей
бастады. ... ... өзі ... ... тік ... ... деуге
келмейді. Сол себепті ... ... ... ... ... ... ықпалы мен көмегі» керек
десіп жатты. Сондай-ақ, журналист кадрларын даярлау ... да ... ... ... ... ... ... журналистика
факультеттерінде интернет журналистерін даярлап жатқан жоқ. Ал бұл сала тың
жер секілді игерілмей әлі тұр. ... ... ... ... алмай тұрғаны шындық. Дегенмен бұл салада да алға жылжулар байқалады.
Соңғы бірнеше айдың көлемінде оншақты ... ... ... Десек те,
бүгінгі қазақ журналистикасын мықтап қолға алып, дамытатын кез келді деген
ойдамын,-дейді «Назар» қазақ ... ... ... ... ... ... ... журналистикада. Сондықтан әлемдік
өркениеттің көшінен қалмай, қазақтың да интернет журналистикасын ... ... ... ... адамзат баласының тыныс–тіршілігін
интернетсіз елестету мүмкін болмай барады. ... ... ... кеңістігінде адымы ашылмай тұрғаны белгілі. Міне, осы
олқылықты жою мақсатында ... ... ... Президенттік қоры
біршама іс-шараларды жүзеге асырды. Соның бірі ретінде қазақ ... ... ... ... ... еңбектерді атауға әбден болады.
Таяуда «Мемлекеттік тілді қолдау» Президенттік қорының жәрдемімен үш бірдей
интернет сайты ... ... ... ... ... ... интернет
газеті, қазақтілді БАҚ-та жарық ... ... ... орыс ... ... ... Орда» интернет газеті және қазақ журналистерінің
қоғамдық қоры ашып отырған «Назар» (zamandas.kz) ... ... ... ... ... ... құралдары мен мерзімді баспасөзі
дамығанмен интернет журналистикасы өз ... ... ... ... ... ... аудитория орыс газеттері мен интернет сайттарына
жүгініп, ақпаратты солардан алуға мәжбүр. Аталған ... ... ... ... ... орнын толтыру болып табылады. Өз
кезегінде үш сайт та қазақ интернет журналистикасын дамытуға үлес ... ... өз ... ... ... сенімдеміз», – дейді баспасөз
мәслихатын өткізген әріптестеріміз. Баспасөз мәслихатында «Мінбер», «Алтын
Орда», «zamandas.kz» сайтының ... ... сөз ...... сайт ашудың пәлендей қиындығы жоқ ... ... ... ... үлгеріпті, – деді баспасөз мәслихатының барысында «Алтынбек
Сәрсенбайұлы қорының» директоры, abai. kz ... ... ... ... ... ... –Біз, қазақ тілді ... ... ... ... ... журналистер, арзан атаққа ұмтылатын бәсекелес
емес, ... ... ... ... белгілі журналист, «Мінбер»
(minber.kz) Ұлттық интернет газетін ... бірі ... abai. kz ... ... ... ... біз
ақпарат кеңістігінде зор абройға ие бола беріңдер деп тілейміз [32].
Тәуелсіз Қазақстаның даму үдерісіндегі саяси ... ... ... ... ... мүмкін емес. БАҚ аса ... ... ... ... ... ... ... саяси және идеологиялық институт ... ... ... ... ... ... БАҚ кең ... ие болғандықтан, қоғамда БАҚ араласпайтын сала жоқ. Әр қырынан,
әр ... әр ... ... ... ... ... әртүрлі, көпсалалы функцияларын дерлік толығымен атқаруда.
БАҚ-тың рөлі туралы ... ... ... бар. Ғылыми әдебиетте,  жалпы,
оның жиырмаға жуық функциясы көрсетіледі. Бұқаралық ақпарат құралдарынсыз
еліміздегі қоғамдық-саяси жүйенің ... ... ... ... ... БАҚ «қоғамның демократиялық дамуының аса маңызды құралы» болып
табылады. Демократиялық құқықтық және ... ... ... ... құралдарына кең құқықтық өріс ашылып, заңмен тыйым
салынбағанның бәрімен шұғылдануына ерік берілді. Ендеше, ... ... ... ... ... жүйедегі БАҚ-тың орны ... ... ... ... БАҚ ... ... ... көпсалалы,
көпқырлы функцияларды атқаратын, көп өлшемді саяси үдерістерден өзінің
орнын тапқан аса маңызды қоғамдық, демократиялық, ... ... ... ... ... білдіруші өзінің демократиялық ақпараттық әріптесі
ретінде қабылдаса, БАҚ әр деңгейдегі билік институттарын халық өкілеттік
берген, ел мен ұлт ... ... ... ... ... ... ретінде қабылдауы тиіс. Ол үшін БАҚ пен билік арасында «келісім
архитектурасы» қалыптасуы керек. Бұл іске ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілік  және
қоғамдық пікірге деген құрмет. Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... билік
бақылауына алғысы келетіні де, ал, бұқаралық ақпарат ... ... ... ... болуды аңсайтындары да бар. Әділетіне
келсек, бұның екеуі де бүгінгі күнгі қоғамдық ахуалда үрдіске сай келмейтін
мақсаттар. ... ... ... ... немесе еркіндік туралы
пайым тұжырымдары да, сайып келгенде, негізсіз. Себебі – кез келген ... ... иесі бар. ... ... ... ... ... мақсаттары бар. Бұл – басы ашық мәселе. Елбасы Н.Назарбаев
журналистермен ... ... емес ... ... ... ... отыр. Әлгілер өздерінің талас-
тартысына енді журналистерді тартады. Айналып ... ... ... ... ... ... ... сойылын соғатын аманат
адамдарға айналды», – деген болатын. Жалпы, қай елде де ... ... пен ... ... құралдары арасындағы қатынастар қашанда
қайшыласып, бүкіл қоғамның назарын өзіне ... ... ... ... ... журналистерге құрметпен қарағанның орнына,
шекесінен шертіп отырғанды ұнатады. Жұмыс ... ... ... ... де, ... ... ... мемлекеттік, ұлттық мүдделер болып,
өзінің азаматтық келбетін сақтауы ... ... БАҚ ... ... ... ... ашық қызмет жасауының басты механизмдерінің біріне айналды
және БАҚ-тың бұл мәселедегі ықпалы күн ... ... Бұл ... ... де ... ... ... билік органдарына қысым көрсетіп,
үстемдік ... ... ... да ... ... Халықаралық
сарапшылардың айтуынша, БАҚ қоғамда болып жатқан процестерге ... ... заң ... атқарушы және сот биліктерін белгілі мөлшерде
ығыстырып шығара да алады екен. Халық БАҚ-қа ... АҚШ ... жұрт ... пен ... ... ... мен
баспасөзді лайықты көреді. ҚР ... және ... ... ... ... ... ақпарат құралдары меншік нысанына
қарамастан, мемлекеттік органдардан заң ... ... ... ... алуға және таратуға құқылы. Бұл үшін мемлекеттік органдар,
олардың ... ... ... жаңаша көзқараспен қарап, бұрынғы
машықтарынан арылуы ... ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдары өкілдерімен сөйлесу, дидарласу
мәдениеті төмен. Олардың көбі ... ... ... ... жақтаушы деп емес, қайта сол саладан тек кемшілік, тұздығы ... ... ... субъект деп қарайды. Мемлекеттік биліктің ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық беделіне нұқсан келуіне жол бермеулері тиіс.
Шенеуніктер БАҚ–тың тез, шапшаңдығын ескере отырып, оның еркін әрі ... ... ... ... ... Ол үшін ... Қазақстан
Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы жанында
БАҚ пен жоғары саяси ... ... ... ... курстар өткізіп,
шенеуніктерге Қазақстанның саяси ... ... ... мен рөлін,
бағыттары мен ерекшеліктерін түсіндіру керек.   БАҚ «төртінші билік» ... жиі ... жүр. ... ... бір ... ... ... БАҚ, ең
алдымен, азаматтық қоғам институты, ол – билік институты емес. Оны ... ... деп те ... ... оның ... функциялары –
қоғамды интеграциялау, ... ... ... БАҚ ... болып жатқан маңызды үрдіс-құбылыстармен, азаматтарды
толғандырып жүрген проблемалармен билікті ақпараттандырып отыруы ... ... ... ... ... мен функциялары
тұрғысынан қарасақ, БАҚ Қазақстанның саяси жүйесінде мынадай: ... ... және ... ... ... берушіліқ, қоғамдық
мүддені қалыптастырушылық сияқты аса ... ... ... ... мемлекеттік шеңберден асып, трансұлттық сипат алып, өз
мемлекетінің бақылауынан және оның заң жүйесінің ықпалынан ... та ... ... ... ... ... тармағы» деп атау конституциялық
нормаларға сай  келмейді. ...... ... ... анық ... БАҚ-ты ақпараттық, тәрбиелік, қоғамдық
бақылау, инновациялық функцияларды ... ... ... институт
ретінде қарастыру керек. БАҚ-тың заңсыз жолмен сот, прокуратура, ішкі істер
органдарының қызметіне араласуына болмайды. Бұқаралық ақпарат ...... ... ... өз ... ... мен ... Дәл
қазіргі жаһандану заманында ақпаратты ауыздықтап ұстау мүмкін емес. Ақпарат
мемлекеттік биліктің ... ... та ... жатады. Ақпараттар
тасқынының күшеюі – Парламенттің әлі де ... ... ... ... қажет етеді. Бүгінде БАҚ-тың  ... ... ... ... ... ... алу ... емес. Және, сонымен қатар,
оны ... ... ... беру де ... ... ... ... пен
шындықтың бірден–бір қорғаушысы, әділдіктің эталоны екенін ... ... ... ... ... ... пікірлеріне, тіпті
ашыну, өзімшілдігіне де құрметпен қарау ... ... ... ... үшін ... мемлекет, ұлт мүддесі үшін шырылдайтынын естен
шығармаған ... ... ... ... мен ... ... құралдары
арасында өзара түсіністік пен шынайы әріптестік үнемі дамып, нығайып, одан
жиналған күш-жігер еліміздің ұлттық ... ... ... ... Мәдениетінің үлгісін бүгіндері  саяси жоба ғана ... ... ... ... ... ... Еуропалық Одақ көрсетіп
отыр дей аламыз. Өйткені бүгінгі таңда аймақтық типтегі жаңа ... ... ... ... өркениеттің іргетасы қаланды. «Қай ұлттың
баспасөзі мықты болса, сол ... өзі де ... ... бүгінгі күннің де ақиқаты. Қазақстанның мемлекеттігінің ... ... ... ... бұқаралық сананы жетілдіріп, қоғамдық
пікір қалыптастыратын құрал бұқаралық ақпарат және ... ... Шын ... ең ... ұлттық құндылықтар – мемлекет пен
ұлттың ... ... ... ... ... бұл бұқаралық
құбылыс әрі ол  дербестік ұғымына қарағанда өзіндік қағидалары бар ... ... ... ... идея – ... ... яғни ол ... сипаттамалармен айқындалатын құбылыс. Сондықтан ұлт мәселесі қашан
да тарихи оқиғалармен қатар өрбіп, өніп ... ұғым ... ... ... бері ... ... және
экономикалық әлеуметтік өміріндегі реформалық ірі ... ... да ... ... орын ... ... БАҚ ... БАҚ -пен қатар жеке меншік саналатын ірі медиамагнаттар
иелігіндегі масс-медиа дүниеге ... Бұл ... ... БАҚ ... ... ... қатар, олардың өңделуін, бұқараға жеткізу
және ұсына білу әдістерін де ... ... ... ... ... өз аудиториясы мен қоғамдық сананы билеп төстеуге ... ... да ... ... оқиғалармен қатар өрбіп отыр. Уақыт өте жіктеліп,
құрылтайшылары мен ... ... ... ... ... жаңа ... жаңа ... БАҚ нарығы дүниеге келді. Бұл ... ... ... ... ... ... және салалық
сипаттағы БАҚ өзара бәсекелістік алаңына шықты. Мониторингтің алғашқы 
кезеңінде түрлі позициядағы ... ... ... ұлт ... құндылықтарды айқындаушы көптеген мағыналық факторларға ... ... ... ... ... ... және тәуелсіз
апталықтар «Ана тілі» және «Жас қазақ» және оппозициялық сипаттағы «Жас
Алаш»  ... ... ... ... жазылатыны осы басылымдардың
ұстанған позиициясына қатысты болатыны ... ... ... ...... ең көп әрі жиі ... ... екендігі шындық. Ұлттық құндылықты
айқындаушы фактор ретінде қазақ тілінің түлесі, қазақ тілін ... ... ... шет ... ықпалынан тазалау сияқты мәселелердің көбінде
ұлттық апталық «Ана тілі», ... ... «Жас ... ... ... ... да өткір жазылуы, өзектілігін таңбалап басып
көрсетуі де қазақ ұлтынан қазақ ... ... ... ... ... ... ... біріктіретін және әрбір азаматты ойландыратын ортақ
мәселе – ұлттар мен этностар арасындағы байланыс. Міне, осы ... БАҚ ... ... көпдінді зайырлы мемлекет,  барлық ұлттардың тең
құқықтығы, ... ... ... ... жиі әрі ... ... да
еліміздегі «ұлттық мәселенің» бұқаралық ... ... ... тағы бір ... ... ... бұқара үшін көпшілік
құбылыс – отансүйгіштік мәселесі ... ... Бұл өте ... ... ... ... Өйткені әрбір индивид үшін де, қоғамдағы
жалпы бұқара үшін де ... ... ... сипатта, түрліше
оқиғаларда айқындалатыны бар. Бұл Қазақстан жағдайында туған ел мен жерге
деген сүйіспіншілікпен ... ... ... ... ... елі, ... ... қалыптастыру әрі  сақтау жолында
дамыған ел ретінде мақтаныш сезімі, ғылым, мәдениет, спорт ... ... ... рухы, демократиялық үрдістерді ... ... және ... ... ... ... ... дискреттік ұғымдар қатар жүретін күрделі құбылыс саналады. Алдыңғы
қатарлы елге ұмтылған қоғамда гендерлік теңсіздік және теңдік мәселесі ... ... ... ... ... ... қоғамы үшін қолдау
тауып та, сыналып та жатқан кереғар ... ... ... ... ... ... – осы. Әйелдер мәселесі тарихи ... ... ... ... уақыт шеңберінен алғанда да бұқаралық санаға әсер ... ... да ... ... ... ... ұлтаралық
мәселені қозғағанда қалай сақ болса, бұл мәселеге келгенде де солай сақ
болуы қажет. ... ... ... ұлттар мен этностардың бұл мәселеге
келгенде қалыптасқан ... ... бар. ... ... ... ... көзқарастар мен алуан пікірлер алаңындағы
Қазақстан жағдайына теліп, теңеуде ... орта мен соны іліп алар ... ... ... таяу болашақтың міндеті. Сонымен, қоғамдағы әрбір
азамат пен әрбір таптың көкейінен шығатын ортақ «ұлттық мәселені» айқындау
саяси-әлеуметтік және ... ... ... ... қатарында. Қазақстан жағдайында қазақ елінен ... ... ... әлі де ... ... ... ... ұлттынан
қазақстандық елге дейінгі күрделі де көпқырлы ... ... ... ... ... оның ... болып қалмақ[34].
Қазақстандық қоғамда қоғамдық санаға бағытталған құндылықтарды
айқындау мен оларды сараптау, осы ... ... ... ... ... күші мен әсер ... ... асыратын билік
пен бұқара арасындағы ықпалды белсенді аралық топтар мен азаматтық ... ... ... ... Сол ... да пәрменді топтың қатарында
тұратыны БАҚ болып қала ... ... ... даму кезеңінде  қоғамдық сананың да өзгеруі мүмкін ... ... ... ... талдай келе оның құрамдас екі басты тобын
ерекшелейді: ... және ... ... ... санаға
саясат туралы, саяси құбылыстар мен көзқарастарға қызығушылықты жатқызады.
Мотивациялық саяси сенімге ... ... ... ... ... ... ... рухани сананың қандайда бір көрінісін
ерекшелеп айту қиын. Қоғамдық сананың танымдық элементтерін де ... де ... ... ... ... сананың әрбір элементі
тығыз байланысқаны соншалық олардың бір–біріне өзара әсері арта түседі.
Бүгінгі ақпараттық ... жаңа ... ... ... санаға БАҚ
-тың ықпалы артуы мәселе ретінде емес ... ... ... ... ... ... субъектілері (ақпаратты өндірушілер,
тасымалдаушылар, тұтынушылар) бір-бірімен коммуникативтік қарым-қатынаста
бола отырып, сол субъектілерге ... ете ... ... де ... ... бір ықпалды сезінеді. Осынау қарым-қатынастардың сипаты не ықпал
ету деңгейін ... ... ... адам ... ... ... ... болады. БАҚ азаматтардың қоғамдық санасы мен мінез-
құлқына ықпалын бағаланда ... ... ... ... ... қарама-қайшылықта болатындығы атауғаболады. Осы орайда
түрлі көзқарастар пайда болуда. Солардың негізгі саналатын ... ... ... Бір ... ... сана мен ... мінез-құлқы БАҚ
жасайтын ақпараттық кеңістікке тікелей ... деп ... ұғым ... ... Осы ... алғанда, БАҚ теориясын зерттеуші Э. ... «БАҚ ... ... ... ... Біздің
пікірімізге, ұстанымдарымызға ықпал ете отырып, белгілі бір әрекетке, ... ... бір ... ... беруімізге  итермелейді». Осы бағытта
зерттеу жүргізетін ғалымдардың келесі бір тобы БАҚ-тың азаматтардың ... ... ... қоғамдық пікір қалыптастыру негізінде жүзеге ... ... ... ... ... БАҚ – ... ... мен
билеп төстеуге мүмкіндіктер береді деп санайды ресейлік зерттеуші О. В.
Кузьмен. ... ... ... ... ... ... соңғы кездері «медиадемократия» кезеңі жайлы ... ... Яғни ... ... айналып отырған, қоғам өмірінде орын ала
бастаған БАҚ ... ... ... ... ... ... ... П. Бурдьенің БКҚ туралы концепциясы негізінде бүкіл халықтың (не
оның бөлігінің) қандай да пікірін әйгілейтін қоғамдық пікір жоқ. ... ... де, оны ... да ... өзі ... Яғни ... ... білдірмейді, соны қалыптастырады. Ол ... ... ... ... сол ... сол бейнелерді қалыптастырады.
Қоғамдық пікір аталатын артефакті әзірлеу ... аса ... ... Осы ... алғанда ресейлік зерттеуші С. Кургиняннің 1991 ж.
қайта құру туралы пікірлерінде, ... ... ... ескіні бұза
отырып, жаңа мәдени жадыларды дүниеге әкеле отырып, демократтарды билікке
алып келді. Бұл өте ... және ... ... ... ... ... деп жазады.
БАҚ-қа қатысты әр қашан түрлі пікірлердің, жаңаша көзқарастардың пайда
болуы бүгінде оның ... ... ... ретіндегі рөлін танытса керек.
Мәселен, БАҚ-ты билік ретінде, ... ... ... атап жүр. ... ... ... ... бір кезеңдерде БАҚ-тың саяси күші
мемлекеттік биліктің күшімен тепе –тең түсіп ... ... ... қызметін осылай түсіну оны биліктің ... ... ... ... ... деп ... Ю.Н. ... Барлық зерттеушілер БАҚ-тың
осынау ықпалды күшіне сене бермейді. ... Э. ... ... ... Меррилл былай деп санайды: «Бұқаралық ақпарат құралдары бәлкім біздің
назарымызды белгілі бір оқиғаларға ... ... ... ол ... ... ... болып табылмайды» [35].
Ғалым өз пайымдауларында мынадай қорытындыға келеді:  «БАҚ-тың ықпалы
қоғамның не ... ... ... ... ... саналады». БАҚ-тың
билігі көбінде күн тәртібіндегі мәселеге қатысты анықталады. БАҚ-тың саяси
билікпен ... ... ... ... ... көптеген
эмпирикалық зерттеулерге жүгінеді. Мәселен, 1940 ж. Л. Лазарсфельдтің АҚШ-
та жүргізген зерттеулерін ... ... Бұл ... БАҚ-тың
тұрғындардың саяси санасына,  саяси мінез-құлқына айтарлықтай ықпалы
дәлелденген. Американдық ... ... ... ... ... ... ... зерттей,  жинақтай  келе екі сатылы коммуникациялық
процесс пен жекелей ықпал ету моделін сипаттайды.  Ол процесс БАҚ ... ... ал ... ... ... ... мен ... сипатталады. Бұл тұрғыда бұқаралық коммуникация орталық, басымдық
рөлінде  танылмайды, ол тұлғааралық қарым-қатынаспен тең саналатын және
түрлі ... ... ... әлеуметтенген құралға айналды. Нәтижесінде
бұқаралық санаға бұқаралық ақпарат құралдарының ... ... ... ... ... ұсынылған екі жақты көзқарас
арасында өте көптеген айғақты әдістерді ... ... ... ... ... ... мен  саяси мінез -құлқына БАҚ-тың салиқалы
ықпалын жоққа шығармайтын, дегенмен ... ... ... ... ... ... ... кедергілердің қатарында БАҚ-тың өзі тудыратын
ақпараттың алаңдағы қарама-қайшылықтарды атауға болады. Осы тұрғыда ... ... ... бірі Г. ... ... заманғы қарама-
қайшы, қақтығысты шындықтардың бір бөлігі ретінде БАҚ белгілі бір ... ... ... ... ақпараттық ағындар көптеген қарама-
қайшылықтардан тұрады. Олар хабарламалар мен материалдармен бірін-бірі өте
жиі жоққа шығарады. БАҚ ... мен  ... ... ... ... ... ... айтқанда, ақпараттық кеңістіктегі
плюрализм мен ақпарттық ... ... ... ... ... мінез-құлқына ықпалының азаюына ... ... ... ... БАҚ саяси институттармен келісе отырып, әрекет ете
бастайды.  Мұндайда ... ... ... арта түседі. Сондай-ақ қандай да
бір идеологиялық коцепті ұзақ мерзім бойына, ... ... БАҚ  ... ... ... ... пәрменділігі арта түседі. Сондықтан «БАҚ-тың
саяси санаға ықпалы ... ... ... ... ... ... ... –деп санайды ресейлік ғалым А.  Панкин.
БАҚ -тың саяси санаға ықпалы индивидтің ықпал етуші ... ... ... БАҚ ... ... органы т.б.) қабылдауына, сондай-ақ кімнің
мүддесіне қарай осы ықпал ету орындалуына (бұқаралық ... ... БАҚ т.б.) ... ... атап ... жөн [36]. Іс ... ... пікірді білдіруші немесе әлеуметтік белсендікті айқындаушы ретінде
қабылдаудаған гөрі оны әлеуметтік басқару органы ретінде қабылдау ... оған ... ... ... ... ... Соңғы жылдардың
тәжірибесі көрсеткендей, БАҚ-тың қоғамдық санаға ... ... ... ... ... ... ... ықпал ету  мақсатында 
жіберген БАҚ хабарламасы қарама –қарсы нәтижеге ... ... ... ... ... ... ықпалының келесі бір моделін атап кетуге
болады. Ол – «кері ... ... ... ... ... ... оқырман
мен автор, оқырман мен оқырман арасындағы байланыстың маңыздылығы, ақпарат
берудің жеделдігі мен тақырыптың толық ашылуы жайында сөз қозғадық.
ҚОРЫТЫНДЫ
Интернет ...... ... есеп ... ... және ... ... белсенді рөл ... ... ... да, ... да ... ... ... Блог
ашу үшін қандай тегін платформалар бар екенін де айтып ... тура ... ... орыс ... ... yvision.kz-ті, ал қазақ тілділер
wordpress.com-ды пайдаланатынын ... ... ... ... ... және ... ... мәнін түсіндірдім. Содан кейін блогтардың
түрлеріне ... ... ... авторлары бойынша: ... блог ... ... блог болып бөлінетінін, ал ... ... ... ... ; ... ... ... ... ... блог) [37]. ... ... ... ... ... ... ... еркін радио бағдарламамен салыстырып, олардың
азаматтық журналистикаға қандай қатысы ... ... ... ... ... не, оның ... ... және оған арналған
сервистерге де тоқталдым. Блогосфера мен журналистиканың арасында байланыс
бар ... айта ... ... ерекшеліктерді көрсеттім:
– көңіл көтеретін (немесе рекреативті)
функция; – ... ... ... ... мен ... тән ... ... ... ... ... ... ... ... ...... ... – БАҚ арқылы ақпарат тарату үздіксіз ... ... ... 2003 жылы атты ... Джей Ди ... ... БАҚ -ты осылайша сараптайды: ... ... ... ... ... пікірі,
вебкүнделіктер, ұялы телефондардағы камераға түсірілген ... ... ... ... ... тәуелсіз жаңалықтар мен ... ... ... сайттардың әлемтор (интернет) пайдаланушыларды
ақпарат жинауға қатыстыру; 4) жеке ... ... біз ... ... жеке бетінде немесе блогта бейне, аудио, мәтін өнімдерді
орнатып, ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі
жасалынатынын көреміз. Дэн Гиллмор "Интернет журналистика – бұл ... ... ... ... деп ... ... журналистикадан оқытушы
маман Джэй Роузеннің айтуынша: "Инетернет ... бұл біз ... деп ... адамдар". Бұл сөздер бүгінгі блогтарға баға ... ... де ... ... ... ... өзі ... немесе
зерттейтін салада материал жариялайды. Интернеттегі жаңалықтар теледидар
және ... да ... ... жариялайтын болды.
Мамандардың айтуы бойынша, интернеттi дамыту үшiн үш түрлi жағдай әсер
етедi екен. Бiрiншi, сол ... ... хат ... торабы болуы қажет. Бiз
Ресейдiң mail.ru тегiн почтасына тәуелдiмiз. Яғни, бiзге ұлттық хат алмасу
торабы ... ... ... ... торабы болуы тиiс. Үшiншi, интернет
қымбат болмауы жөн. Осы үш мәселенi аттап өтпейiнше, ел ... ... ... ... күннiң өзiнде басқа елдiң мүддесiне қызмет
етемiз, ақша басқаның қалтасына құйылады.Соңғы ... ... ... ... санаға ықпалы артып отыр.
Блогтың берер пайдасы еркін ой алмасу, яғни сізде қандай материал
болсын оны ... да ... өз ... ... аласыз.
Жариялаған материалыңыздың қаншалықты қоғамға керектігін ... ... ... ... болады. Қазіргі таңда Қазақстандық мықты
блогтұғырнамалар Массагет.кз ақпараттық, ... ... ... ... ... Казжур, Ойтөбе
ақпараттық блогтұғырнамаларын атап өтуге болады. ... блог ... зор ... ... ... ... ... Оразов, Асхат Еркімбай,
Азамат Азаматұлы сынды блогерлердің жазбалары. Ол блогтар көбіне әлеуметтік
ақпараттар тартуда алдына жан ... келе ... Тағы бір ... ... 2-3 ... ... ... блогымның «Гүлденген, түрленген Түркістан» деп аталу себебі,
Түркістан киелі шаһар. Түркістан десе елең етпейтін ... ... ... ... ... бар көне қаланың түркі тектес ... ... ... Қасиетті қаланың атақ-даңқын айдай әлемге паш етіп ... ... Қожа ... ... ... бар. ... жерімнің әсемді
әдемі көріністерімен, қаладағы ... ... ... Түркістанды
көруді арман етіп жүрген азаматтарға, фототуризм айдары ... ... ... Өзекті мәселе ретінде, қаламыздың гүлденіп, ең таза, ең
әдемі, әсем қала қатырына кіру жолында екенін жалпы жұртқа ... және ... ... соң онда да ... ... ... ... ескере кеткен
жөн болар. Қаладағы жастардың әдепсіздігінен кейбір жерлеріміз ... ... ... келе жатыр, міне бұл жөнінде де біраз ой тербеттім.
Қазіргі таңда бұқара халық қала басшылығына дән риза ... аса ... ... ... бәрі де ... көркеуі үшін. Қазіргі таңда, қаламызда
әсем ғимараттар мен қатар көрнекі ою ... жағы ... ... ... ... ... ... болар. Фототуризм айдары қаланың көрікті
жерлерімен таныстырады. ... ... ... атақты тұлғалардың
ескерткіштерінің көп екенін де біле ... Блог ... ... ... ... Себебі, блог ашу өте оңай десекте болады. Блог бұл
онлайн ... ... ... ... өзіңізге керекті барлық
дүниені іздеп ... ... ... ... мен қызықты ақпараттарға
толы блогтардан ешқашан да жалықпайсыз. Ендеше, блог ... ... ... ... ... М. ... журналистерінің тәжірибесінен (тәжірибелік
нұсқаулық) – Алматы, 2008.- 54 бет.
2. Еркімбай А. «Media Emerging» журналы – Алматы, 2008.-23 ... ... А. ... әсер ... жаңа ...... ... Қозыбаев С. Масс-медиа словарь-справочник – Алматы: Экономика, ... ... ... 2010 Үздік блогтар Алматы:Арыс, 2010.-87 бет.
6. Шәріп А. Интернеттің игілігі шексіз\\ Айқын газеті 21.03.2013.
7. Мақымова Р. Микроблог әлемді ... ... ... ... ... Дәурен Қ. Қазақ баспасөзі не ұттық? Неден ұтылдық?\\ Айқын газеті
6.03.2013.
9. Шерхан Д. Халықтың 62 ... ... ... \\ ... ... Тасболат К. Құрылтай жаңа бастамаларға жетелей ме? \\ Айқын газеті
ДидарТВ 21.03.2013,
11. Әріпбаев А. Жаңа ... ... ... ... жол \\ ... ... Әубәкір А. Компьютербастылар \\ Жас қазақ газеті ... ... ... BlogCamp –2012 ... 2012,
14. Wikibilim сайты, 28.05.2011,
15. www.minber.kz Ұлттық ... ... ... ... К. ... ... неге ... \\ Айқын газеті Дидар
ТВ 29.09.2011,
17. Гилмор Д. АҚШ мемлекеттік департаментінің Жаңа ... ... ... Әлім Ш. ... ... маңызы \\ Айқын газеті 19.05.2011,
19. Массагет.кз блогтұғырнамасы, 06.02.2013.
20. Айтабер, Ойтөбе, Казжур ... ... А. Жаңа ... ... ...... 2012.- ... Кәпқызы Е., Мысаева Қ. Журналистік білім беру: иновациялар, жаңа
технологиялар. – Алматы, 2012.-61 бет.
23. Гаффин А.Путеводитель по ... ... сeти ...... 1996.- 73 ... ... П. ... INTERNET: Путеводитель для человека с компьютером
и модемом. – М.Джон Уайли энд Санз, 1995.- 42 бет
25. СОЛОМЕНЧУК В. ... ... ... ... для ... ... ... 2000.- 89 бет.
26. Интернетке кіріспе «Бүкіл дүниежүзілік өрмек»: Әдістемелік құрал.
Алматы, 1999.- 67 бет.
27. Шөкіш А. ...... ... ... ... ... ... не білеміз?//Алтын орда, 2002.- 47 бет.
28. www.minber.kz интернет ... ... ... Мәмбетиұлы Б. Блогстан – Азаттық радиосы веб-сайтындағы 2010 жылғы
үздік блогтар. – ... 2010.- 44 ... ... К. Жаңа ... ғаламдық мәселелер – журналы.
31. www.zhanaoi.kz интернет сайты, қыркүйек-мамыр, 2011-2012.
32. С.Садыков Қазақ публицистикасы: ұлттық бірегейлік мәселелері.- Алматы,
2013.- 313 бет
33. www.baq.kz ... ... ... ... ... ... Д. Этичекие меншество электронных СМИ и публичная сфера. Кресскил
Нью–Джерси: Хамптон пресс, 2006.- 29 бет
36. Сиапера Е. «Понимание новые ... ... ... 2012.- 88 ... ... проблемы «Медиа новые»: Март–2006. Бюро Международных
Информационных Проблемы Государственного Депортамента, США, 2006.- 90 бет.
38. Бринштейн Д. Слово ... ... век ... СМИ. ... ... 2004.- 65 бет.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 87 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Интеллектуалдық қызмет нәтижелеріне жалпы сипаттама60 бет
Интернеттің электронды ортасын реттеудің құқықтық аспектілері35 бет
«Ленгір-Баянауыл» автомобиль жолының технико-экономикалық негіздеу58 бет
«Халықаралық автомобиль тасымалдары»12 бет
Автокөлік құралдарын банк қызметі үшін және тәуелсіз бағалау88 бет
Автомобильдің қозғалысы22 бет
Айналым капиталының экономикалық мазмұны64 бет
Білім беру жүйесінде ақпараттық техникалық құралдарды қолдану66 бет
Білім берудегі электронды басылым мен ресурстардың әдістемелік талаптары Мұғалімдердің ақпараттық-коммуникациялық біліктіліктерін көтеру19 бет
Бірінші ретті эталондар7 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь