Бірінші жүниежүзілік соғыстың себептері мен барысы, қорытындылары

Жоспар

І. Кіріспе

Бірінші жүниежүзілік соғыстың себептері мен барысы, қорытындылары.

ІІ. негізгі бөлім
Ресейдің бірінші дүниежүзілік соғысқа кірісуі
а) Бірінші дүниежүзілік соғыстың империалистік сипаты және салдары.
ә) Ресейдің бірінші дүниежүзілік соғыс жағдайындағы эконмикасы
б) Ресейдегі бірінші дүниежүзілік соғыстың шешуші кезеңі, эконмика дамуының қорытындылары.

ІІІ. Қорытынды

Бірінші дүниежүзілік соғыстың әсері.
Кіріспе
1914-1918 жалдардағы бірінші дүниежүзілік соғыс аса ірі импералистік державалар арасындағы қайшылықтардың шиеленісуі нәтижесінде туды. Капитализмге тән, имперализм кезінде өте-мөте күшейген, әркелкі даму заңының салдарынан ХХ ғасырдың бас кезінде ұлы державалар арасындағы қайшылықтар шегіне жете шиеленісті. Олардың ішіндегі ағылшын –гермен қайшылықтар еді. Экономикалық дамуының қарқыны жағынан Англияны қуып жетіп, оны дүнижүзілік рыноктан ығыстыра бастаған Германия Таяу және Орта Азиялық Шығыста, сондай-ақ Африкада кең экпансия жүргізіп, Британияның отаршылдық империясының біртұтастығына қауіп төндірді. Дүниежүзінде үстемдік орнатуға тырысып, Германия отарлары өз пайдасына қайта бөлісуді ашықтан-ашық талап етті. Германияның экспансиясын әлсірету және өзінің отар иеліктерін, ықпал жүргізетін салалар мен теңсіздігі үстемдігін сақтап қалу үшін Англия барлық күшін салды.
Имперализм дәуірінің барысындағы халықаралық қатынастардан, бір жағынан, Россия және екінші жағынан, Австрия-Венгрия арасындағы қайшылықтар да өз орнын алды. Патшалық Россия бұл елдермен Таяу Шығыста және Балканда соқтығысып қалып отырды, өйткені мұнда олардың экспансиясының күшеюі Россияның ықпалын біржолата жою қаупі туғызды. Патгерманшылдар Польшаны, Прибалтиканы басып алу, Росиядан Украина мен Беларусияны тартып алу жоспарларын құрды. Ал патша өкіметі өз тарапынан Галиция мен қара теңіздік бағдарды басып алуға ұмтылды . Россия мен Германия арасында ірі –ірі экономикалық қайшылықтар да бар еді. Оның үстіне Россия ұлы держава күйінде қалып, өзінің импералистік мүддесін көздегенімен оның өз одақтастарынан –Англия мен Франциядан экономикалық және саясат жағынан тәуелділігінің де үлкен маңызы болды.
Жоғарыда атап көрсетілгендей, ең басты –басты импералистік деравалар арасындағы қайшылықтар Үштік одақ пен ........Антантаның құрылуына әкеліп соқты.
Олардың арасында қарулы соқтығыстың болуы сөзсіз еді, оның үстіне соғыс ашудың инициаторы өте-мөте агрессияшыл және оған жақсы дайындалған гермен имперализмі болды.
1914 жылғы 15 июньде Сараевода Австрия –Венгрия жағының мұрагері эргерцог Франц –Фердинаидты Серб ұлтшылы Гаврила Принциптің өлтіруі соғыстың басталуына сылтау болды. Сол-ақ екен, Австрия-Венгрияның соғыс құмар топтары Сербияға қарсы батыл шаралар қолдануды бірден талап етті. Император Франц –Иосиф өзінің Вильгельм ІІ-ден Сербиға қарсы шығуға ризалығын сұрады. Вильгельмен ІІ Австрия-Венгрия үкіметінің Сербияны «Балкандағы саяси фактор ретінде жою жөніндегі талабын мақұлдап, кешікпей қимылдауға кеңес берді.
Герман импералистері соғысты бастау үшін бұл қолайлы кезең деп тауып, оны жіберіп аламыз ба деп қорықты. Олар өздерінің жоспарын Россияның соғысқа әзірленбегенін және Англия бейтарап қалады деп есептей отырып құрды. Герман соғысқұмарлары тіпті Россия мен Франция, Сербия жағына шыққан күннің өзінде де соғысуға даяр еді.
Германияның келісімін алған Австрия-Венгрия 10 июльде Сервияға қатаң ультиматум қойды. Сербия үкіметі кейбір ескертулермен болса да ультиматумның барлық талаптарын орындауға, эрцгерцогтың өлтірілуі туралы істі Сербия Бериториясында тергеуге Австрия өкілдерін қатыстыру жайлы пунктен басқасына келісті . Солай бола тұрса да 15 июльде Австрия –Венгрия оған соғыс жариялады. Россияның соғыс және теңіз мәселелері жайлы үлкен программасы енді ғана жүзеге асырыла бастағандықтан және ол тек 1917 жылға қарай ғана аяқталуы мүмкін болғандықтан, патша үкіметі Германия арқылы Австрия –Венгрияның Сербиямен қарулы жанжалын болдырмауға әрекет жасады, бірақ одан нәтиже шықпады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ССССР тарихы ІІ том Алматы «Мектеп» 1971 ж Капитализм дәуірі
2. Қ. Ізтілеуов «Жаңа заман тарихы» Алматы «Ана тілі» 2000ж
3. А.П. Аверлив, А.Е.Кертман, И.М. Кривогуз «Жаңа тарих» Алматы 1976 ж
4. А.Қ. Мұхтарова «Шетелдердің мемлекеттік және құқық тарихы» Алматы 1999 ж
5. Қ. Ізтілеуов «Жаңа заман тарихы» Алматы «Ана тілі» 1995 ж
        
        Жоспар
І. Кіріспе
Бірінші жүниежүзілік соғыстың себептері мен барысы, қорытындылары.
ІІ. негізгі бөлім
Ресейдің бірінші дүниежүзілік соғысқа кірісуі
а) Бірінші ... ... ... ... және салдары.
ә) Ресейдің бірінші дүниежүзілік соғыс жағдайындағы эконмикасы
б) Ресейдегі бірінші дүниежүзілік соғыстың шешуші ... ... ... ... ... соғыстың әсері.
Кіріспе
1914-1918 жалдардағы бірінші дүниежүзілік ... аса ... ... арасындағы қайшылықтардың шиеленісуі ... ... тән, ... ... ... күшейген, әркелкі даму
заңының салдарынан ХХ ғасырдың бас кезінде ұлы державалар ... ... жете ... Олардың ішіндегі ағылшын –гермен
қайшылықтар еді. Экономикалық дамуының қарқыны ... ... қуып ... ... ... ... ... Германия Таяу және Орта Азиялық
Шығыста, сондай-ақ Африкада кең ... ... ... отаршылдық
империясының біртұтастығына қауіп төндірді. Дүниежүзінде үстемдік ... ... ... өз ... ... ... ... талап
етті. Германияның экспансиясын әлсірету және өзінің отар иеліктерін,
ықпал жүргізетін ... мен ... ... ... қалу ... ... ... салды.
Имперализм дәуірінің барысындағы халықаралық қатынастардан, бір
жағынан, Россия және екінші жағынан, Австрия-Венгрия арасындағы ... өз ... ... ... ... бұл ... Таяу Шығыста және Балканда
соқтығысып қалып ... ... ... ... ... күшеюі
Россияның ықпалын біржолата жою қаупі туғызды. Патгерманшылдар Польшаны,
Прибалтиканы басып алу, Росиядан ... мен ... ... ... ... Ал ... өкіметі өз тарапынан Галиция мен қара теңіздік
бағдарды басып алуға ұмтылды[1]. ... мен ... ... ірі ... ... да бар еді. Оның ... Россия ұлы держава күйінде
қалып, өзінің импералистік мүддесін көздегенімен оның өз ... мен ... ... және ... ... тәуелділігінің де
үлкен маңызы болды.
Жоғарыда атап көрсетілгендей, ең басты –басты импералистік деравалар
арасындағы қайшылықтар Үштік одақ пен ... ... ... ... қарулы соқтығыстың болуы сөзсіз еді, оның үстіне
соғыс ... ... ... ... және оған ... ... имперализмі болды.
1914 жылғы 15 июньде Сараевода ... ... ... мұрагері
эргерцог Франц –Фердинаидты Серб ұлтшылы Гаврила Принциптің ... ... ... ... Сол-ақ екен, Австрия-Венгрияның соғыс
құмар топтары Сербияға ... ... ... ... ... ... етті.
Император Франц –Иосиф өзінің Вильгельм ІІ-ден Сербиға ... ... ... ... ІІ Австрия-Венгрия үкіметінің Сербияны
«Балкандағы саяси фактор ... жою ... ... мақұлдап, кешікпей
қимылдауға кеңес берді.
Герман импералистері соғысты бастау үшін бұл ... ... ... оны жіберіп аламыз ба деп қорықты. Олар ... ... ... ... және ... ... ... деп есептей
отырып құрды. Герман соғысқұмарлары тіпті Россия мен ... ... ... ... өзінде де соғысуға даяр еді.
Германияның келісімін алған ... 10 ... ... ... ... Сербия үкіметі кейбір ескертулермен ... ... ... ... ... эрцгерцогтың өлтірілуі туралы
істі Сербия Бериториясында тергеуге ... ... ... ... ... ... Солай бола тұрса да 15 ... ... оған ... ... Россияның соғыс және теңіз мәселелері
жайлы үлкен программасы енді ғана ... ... ... және ол ... жылға қарай ғана аяқталуы мүмкін болғандықтан, патша үкіметі ... ... ... ... ... ... болдырмауға әрекет
жасады, бірақ одан нәтиже шықпады.
17 июльде патша жаппай мобилизация туралы указға қол ... ... ... ... ... Енді ... Францияның талқандалуына жол
бермейтіндігін ашық мәлімдеді, бұған Вельгельенің қатты ашу кеді. Германия
елшісі сыртқы ... ... ... ... ... ... талап етті, әйтпесе Германияға да мобилизация ... ... ... ... бұл талапты қаылдаудан үзілді-кесілді бас
тартты.
19 июль күні кешкісін Германия ... ... ... 20 ... ... ... ... ал келесі күні Францияға соғыс
жариялады. Англия Бельгияның ... ... ... 22 ... ... ... ... кейін, 24 июльде Австрия –Венгрия
Россияға ... ... ... ... ... ... ... көшті де көп
ұзамай-ақ дүниежүзілік соғысқа айналды. 10 –августа Жапония Германияға
қарсы соғысқа ... ... ... ... орыс ... ... Россия Туркияға қарсы соғыс жариялады. Антанта
жағында соғысқа барлығы 29 ... ал ... ... ... ... ... шыққан соғыс екі жақтан да импералистік, ... ... ... ... ... сипаты соғысушы державалардың өздерінің
алдына қойған мақсаттарына айқын ... Орыс ... 1 ... ... ... ... өз ... алдын –ала болашақ бітімінің шаттарын
ұсынды. Бұл ... ... ... Галиция мен Меманның ... ... ... тиісті болды, қайта қалпына келтірілетін, бірақ Россиядан
тәуелді Польшаға Познамьды, ... және ... ... ... ... да ... өз үстемдігін нығайты және халықтарды
қалау ... ... ... ... және ... ... ... алудың кең көлемді жоспарын жасап кең көлемді
жоспарын жасап жатты. (Шов)
Россияның Жаңа ... ... ... ... ... шығару
есебінен болады. Көздеген буржуазиясы мен помещиктері соғыстың басталғаны
туралы хабарды ... ... ... ... ... бірлесті» деп
жариялады. Шовинизм уымен мастанған буржуазиялық ... ұсақ ... ... да ... у-шу боп ... алып, «
қадірлі» монархқа «ура» деп айқайлады.
Бірақ тұтас алғанда жұмысшы тобының арасында соғысқа ... ... ... ... Мұны ... ... ... меньшевиктер фракциясы
большевиктермен бірге ортақ декларация қабылдап, онда соғысты айыптап,
оған қарсы ... ... ... халықаралық пролетарлық ынтымағы
деп жариялады.
Большевиктер соғыс бюджетіне дауыс еруден бас ... және ... ... ... ... ... ... қалды. Сондай-ақ
меньшевиктер мен әсерлер фракциялары да соғыс бюджетін қабыл алмады. Алайда
соғыстық бүкіл ... ... ... ... ... ... тек
большевиктер партиясы ғана болды. Ал ұсақ ... ... ... ... ... ... сол ... тұрақсыздығымен,
ауытқушылығымен көзге түсті. ... ... ... ... бар ... ... химиялық оқ дәрімен және техникалық құралдармен ... ... еді, ... мен ... жеткілікті қоры
болмады. Орыс корпусы өзінің ... күші ... ... ... нашар еді. Жалпы алғанда орыс армиясы күшті дұшпанмен ұзақ
соғысуға әзір емес еді. Оның ... көп ... ... ... ол ... ... ірі ... басқара алмайтын топас генералдар
басшылық ... ... ... ... 9388 далалық зеңбіректері бар
3,8 млн. адам ... Қару ... мен оқ ... жеткілікті, соғыс
ісіне жақсы үйретілген ол елеулі күшке ... ... ... мен ... алты ... ... ... оның
екеуі Солтүстік –Батыс майданда, төртеуі Оңтүстік ... ... тағы екі ... ... пен ... ... аймақтарын
тасалап қорғап тұрді.
Патшаның екі аталас ... ұлы ... ... Николаевич (кішісі)
жоғарғы бас қолбасшы болып, оның штаб ... ... ... Солтүстік-Батыс майданы генерал Жилинский, Оңтүстіік-Батыс
майданды генерал Ивнов басқарды[4].
Германия үшін қатерлі ... ... ... ... ... 4 –августа генерал Ренненкампф басқарған 1-орыс армиясы шабулға
шықты. 7-августа Гумбинел –Гольдап шайқасында ол ... ... ... Сол ... ... ... армиясы Шығыс Пруссияға басып
кіре бастады, мұның өзі герман әскерлеріне тылдау ... ... ... олар ... ... болды. Сөйтіп, орыс әскерлерінің
ойдағыдай қимылдарының нәтижесінде немістер ... ... ... ... ол жақтан әскерлерінің бір қатарын шығысқа ... ... одан әрі ... ... көз ... ... да, ... бағытында шабуыл жасамай, жайлап Кенигсберге қарай жылжи берді. Бұл
неміс командовалиесінің 2-орыс ... ... ... ... ... берді. Ұзақ жүрістерден шаршаған, азық-түлікпен
қамтамасыз етілмеген 2-орыс армиясы нақты ... ... дәл ... бір-бірнен алшақ бағытта шабуыл жасады. Ұстап алған
радиограммалардан орыс ... ... ... ... ... бір-бірінен байланысы үзілген екі қанаттағы ... ... ... ... ал одан кейін орталық топты қоршап ... ... ... қарсы соққы бермекші болды,
бірақ бұрын ... ... үш орыс ... ... ... ... жүзеге аспай қалды. Орыстар сан өзінен ... ... ... ... ... ... шайқаста Австрия-Венгрия 400
мыңдай адамынан, 400 зеңбірегінен айрылды. Орыстардың шығыны да едәуір
болды, ... ... ... оқ-дәрілер жетіспеді. Бұл орыс
командованиесінің шабуылды ... ... ... Осы ... соң
Германия өзінің жауапкершілік қабілетінен айрылып, ... ... ... ... ... табыстарының маңызын жойып жіберді. Гермен
командавониесі орыстар Салезияға басып кіреме деп ... ... ... ... жаңа штаб ... ... ... «орыстар Жоғарғы Силезияны уақытша болсын, алып қойған
күнде» көп ұзамай соғысты жүргізудің өзінде ... ... ... ... ... ... ... жетіп, олардың Силезия
мен Позьнанға басып кіру қаупі бұрынғыдан да күшейе түсті. Бірақ дереу
шабулға ... орыс ... ... сай емес еді, ал ... мұны ... ... Немістер орыстардың 2 және 5
армияларын «қыспаққа» алмақшы болды. Бірақ ... ... ... шабулы сәтсіздікке ұшырады. Оқ-дәрінің өтежетімсіздігіне
қарамастан орыстар қайтпас ... ... Дәл осы ... ... ... ... ... келіп жетті, ал Шығыстан 1-
армия жақындап қалған еді. ... ... ... орыстарды
қоршамақшы болған тобының өзі қоршауда қалды.
1914 жылғы науқанның нәтижесінде Германияның ... ... ... ... ... командованиесі Батыста шешуші жеңістрег жете алмады.
Германияның көп ... ... ... және оған ... ... төндіріп
отырған орыс майданының атқарған рөлі осал болған жоқ.
Егер соғыстың бос кезінде ... ... ... 18 жаяу және ... ... ... болса, 1915 жылдың басына қарай мұнда 48 неміс
дивизиясы шоғырландырылды. ... ... ... екі ... ұзаққа
созылған ауыр соғыс жүргізуіне тура келетін болды.
Жылдың аяғына қарай орыс армиясы қиын ... ... ... ... ... ... ... оны аса зор құандыққа душар
етті. Ол көп адам ... және ... ... айрылды.
Соғыс жабдықтарының жетіспейтіндігі біліне бастады, ал жылдың аяғына қарай
мүлдем тапшы болды. Мылтықтардың қоры таусылды, зеңбіректер жетіспеді, ... ... ... ... ... тапшылығы ұрыс операцияларына кедергі
жасап, адам күшінің ... ... ... ... белсеніп қимыл жасауы аса тиімді болды,
мұның өзі оларды 1914 жылғы қатты жеңілістен құтқарды. Россияның соғысқа
деген ... ... ... түсу үшін ... бұғаздар жөнінде
келісімге баруына тура келді. 1915 жылғы 12 ... ... ал ... ... ... ... ... Константинопль мен бұғаздарды
Россияға беруге келісті.
1914 жылы ... ... ... ... 1915 жылы ... болған қимылдарын Россияға қауіпі төнді.
Орыс ставкасы 1915 жылы ... ... ... ... ... ... ... орыс армиясының жағдайында бір-бірінен алшақ екі бағытта
екі ірі операцияны жоспарлау жүзеге аспайтын іс еді. Орыс ... сан ... іс еді. Орыс ... күші сан ... ... емес
еді, оның үстіне дивизиялардың сандық құрамы штаттағыдан ... ... ... ... ... еді, ... қару-жарақ пен оқ-дәріге
мұқтаж болды. Шынында да орыс командованиесінің жоспары қағаз ... ... ... жасалған жоқ.
1915 жылғы науқанның барысында орталық державалар ... ... Олар ... ... ... ұшыратты. Соғыс басталғаннан бері
Россия орасын зор шығынға ... ... ... және қолға кеткені
бар 3,5 млн шамалы адамынан айрылды.
Алайда ... ... ... шығып қалған жоқ, ол Германия
соғыстың екі ... ... қала ... Орыс майданы 1915 жылы
орталық державалар күшінің жартысынан көбін өзім тарттым. Оның ... өз ... ... ... те ала алған жоқ.
1915 жылғы науқанның нәтижесінен негізінен алғанда Англия мен ... ... ... ... ... ... олар ... соғыс талабына сәйкес қайта құрып алды, сөйтіп соғысты одан әрі
жүргізу үшін ... адам күші мен ... қор ... ... армиясын енді ірі шабул әрекеттерін жүргізуге шамасы келмейді деп
санаған және сонымен қатар Россияның кең –байтақ жеріне ... ... ... ... Фалькенгайн 1916 жылы өзінің Батыстағы дұшпандарына
Верден маңында күшейте соққы бермекші болды[7].
1916 жылы орыс майданы ... ... рөл ... ... ... ... ... алғанда, батыс державалар пайда тапты,
өйткені Германияның күші тағы да ... ... ... ... ... ... ... одақтастар дер кезінде қолдамада, ал патша
Ставкасы оны тиімді пайдалана алмады, соның салдарынан ол шешуші ... ... ... 1916 ... ... қарай Руланияның соғысқа
кірісуіне байланысты Россияның ... ... ... ... ... ... ... Россияның
мүдделерімен мүлдем санаспайтын одақтастарынан оның тәуелділік айқын
көрінді. 1916 жылы ол ... ... орыс ... ... ... орыс ... тағы да ... ұшырады, мұның өзі оның жауынгерлік
қабілетін едәуір әлсіретті. Соғыстан шаршап ... және ... ... мағынасыз жұмсағаннан көрген салдаттар арасында соғысқа ... ... ... ... сенімі және жеңіске жетеміз деген
сенімі жойылды. 1916 жылғы соғыстың барысында Антантаға ... ... ... ... ... жете алмады, қатты соққы жеп, әбден
әлсіреді. ... күші ... ... ... әлі алыс ... ... ... дамудың секірмелігі, монополия,
қаржы ... ... ... ... шығару, рынок үшін күрес,
ірі капиталистік ... ... ... бөліп алуы сияқты
істер олардың арасындағы келіспеушіліктерді тудырып түбінде осы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттер
қатарына –Англия, Германия және АҚШ жатты. Франция, ... ... ... ... ... әлі де шын ... ... -екінші топқа жатты, 3-
топқа Австро –Венгрия жатты. Ал бұл ... ... ... ағылшын
–герман қайшылығы ол-қайшылық отар иемдену туралы қайшылық, Англияда отар
өте көп, Германияда жоқ. Себебі: Германия отар ... ... ... оны ... ... ... Міне, осы қайшылық осы уақытқа дейін ... ... ... екі ... соғыс одақтары –Үштік одақ пен
Антанта одақтарын дүниеге келтірді.
Ал енді бірінші дүниежүзілік ... ... ірі ... ... ... ... ... жаулап алу бағдарламасында Ресейден көп жер басып
алуды армандады. Ресейдің құнарлы жермен, ... ... толы ... колонимтерін қоныстандыруды жоспарлады. ... ... ... ... ... ... бай Лонгви және Брис
босейндерін аннекциялау, фрнацуз колонияларын басып алу, ... ... ... алу, Англияны дүниежүзілік рынокта әлсірету
т.б. армандарды жоспарлады. Яғни, «Ұлы Германияға » он ... ... ... ... ... ... асырмақ болды.
Австро –Венгрия болса Сербияны аннекциялауды, Балқанда австро –венгер
үстемдігін орнатуды, ... ... ... ... алуды көздеді. Австро
–Венгрияның бұл бағдарламасын Германия қолдады. Себебі Германия ... ... ... болып отырған жағдайда Германия Балкан
елдеріне капиталын еркін шығаруға ... ... ... ... ... ... ірі буржуазиясы
біріншіден соғыстың мақсаты етіп, Германияның ұлылығын жоюды, ... ... ... Константинопль мен бұғаздарды алуды ойлады.
Ағылшын буржуазиясы өте күшті қарқынмен ... келе ... ... ... ... ... Германиянының әскери, сауда
флотын жоюды, месопотамия мен Аравия жарты аралын оның ... ... ... ... ... тартып алуды арман етті.
Францияның импералистері де жоғарғылар сияқты Германияның яәскери-
экономикалық күшін талқандауды мақсат етті.
Францияның ... де ... ... ... әскери
–экономикалық күшін талқандалды. Олар 1871 ж ... ... ... ... ... ... ғана қойған жоқ, сондай-ақ, одан
Рейннің сол жағалауын алып, Саар облысын қосып ... ... ... т.б. араб ... Германия колонияларын тартып алуды
көздеді[9].
1916 жылдың аяғындағы кезеңдерде соғысқа барлық дамыған капиталистік
елдер ... ... ... Бұл ... ... ... ... 50
млн.солдат соғысты. Ал қалған еңбекке жарамды адамдардың бәрі ... өтеу үшін ... мен ... ... ... ... Адамзат
баласы жасаған байлықтың бәрі түгел дерлік соғысты ... ... ... да, ... де, ... де адам айтқысыз көп зиян
шектірді.
Жоғарыда айтқандай бір елдер соғыста байыды. Ол ... ... мен ... ... ... ... ... барысындаға жағдайларды пайдаланып
Қытайда өз ықпалын қамтамасыз етті. Қытайдың жақсы-жақсы ... ... бар ... мен ... ... ... ... қару-жарақ шығару арқылы да байыды. 1914жылға дейін капитал иесі,
банк иесі болып келген ... ... ... елдер енді өзінің
капиталының көп бөлігінен соғыс салдарынан ... ... ... ... елдерге эконмикалық жағынан қарыздар болып келген ... ... ... ... ... ... қатар ірі монополиялардың саяси күші өсе түсті,
адам айтқысыз дәрежеде өсті. Соғыск езінде бұрынғы «Еркін рыноктың » ... енді тек ... ... ... ... ... ғана ... Соғысушы капиталистік мемлекеттер енді тек ... ... ... ... ... бало ... айналды.
Бүкіл мемлекеттік апаратты ... ... ... ... ... ... мен, мұнай мен, азық-түлік пен қамтамасыз ету ... ... ... ... бақылау жүйесіне енгізді. Осылайша 1914-
1918 жылдардағы соғыс ... ... ... соғыстың
мемлекеттік монополистік капитализмге ... Бұл ... сөз ... ... ... ... ... монополитерінің қолына берді.
Әскери тапсырыс мемлекеттік бюджеттен төленді. Сондай-ақ соғысуышы елдерде
нанға, қантқа, етке, киімге т.б. тұтынушыларға ... ... ... ... Ал оның ... ... бұрынғыдан 2,3 есе азайды.
Соғыстың әкелген ауырлығын ауызбен ... ... оңай ... Соығс қару-
жарақтарын шығаруды көбейті үшін ... ... күші ... ... ... ... кең етек ... Жұмыс күнін ұзартып,
стачкалар жасауға тиым салынды. Еңбекті қорғау заңы ... ... ... ... ... жолдар, меллитаризацияланды, яғни соғыс
жағдайына көшірілді. Жұмыс ... ... ... ... бір өндіріс орнына, екінші өндіріс орынына көшуге құқысыз болды.
Кейбір елдерде 16-60 арасырндағы ... ... ... ... жылы 4 қарашада депутат Эрцберг бастаған ... топ ... ... ... ... хабаршысы ретінде барды. Комтен орманында
темір жол ... ... ... ... ... эльзас
Лотарингияны, Рейннің сол жағлауын тазартуға, қайтаруға келісті. Сондай-ақ
пайдалану ... ... ... ... ... ... одақтастар
порттарына алып кететін болды. Бұл келісімге 11 қараша 1918 жылы ... ... ... соғыс болды, соғыстарға қатысқандар саны
70 млн. адамға жетті. 10 млн. адамнан өлі айрылды. 20 млн. адам ... ... ... ... осындай. Мұндағы қала мен ауыл жермен
–жексен етілді. Темір жол, фабрика, ... ... ... ... ... ... ... ақша, ал жалпы шығыны -600 миллиардқа жеткен.
Ресей экономикалық жағынан шешу болғандыықтан жеке әлеуметтік –саяси
құрылысының іріп ... ... ауыр ... тап ... өнеркәсіпте депрессия туғызды. 1914 жылы ел Польшадағы өнеркәсіп
аймағынан айрылып қалды. ... ... аса ... соғыстың ең
басынан бастап-ақ ... қиын ... ... ... ... ... ... шикізат, жабдықтар сатуға түспейтін болды.
Осының бәрі аса ... ... ... ... әкеп ... орыс өнеркәсібін дереу мобилизациялау қажеттілігі ерекше мәселе
болып қойылды. Бірақ Ресей ... ... емес ... ... 17 ... ІІ Николай төрт Ерекше кеңестер туралы ережені
бекітті. Олар: ... ... ... кеңес –председателі –соғыс
министірі, отынмен ... ету ... ... –председателі – сауда
және өнеркәсіп министірі, жүк тасу ... ... ... ... министірі, азық –түлік ісі жөніндегі кеңесті егіншілік ... ... ... ... ... мен ірі банктер
күшті ықпал жасады.
1916 жылы соғыс ... ... ... ... ... ... есе артты, мылтық шығару 10 есе көбейді. Әсіресе снаряд шығару
қатты ... ... ... ... 290 мың ... шығаратын еді, ал 1916
жылы 50 млн шығарылды. Соғыс жылдарында Россияда алуан ... ... ... ... ... 1916 ... аяғына қарай 2,2 млн жұмысшы бар 4500
кәсіпорынның 3800-і ... ... үшін ... ... ... мемлекеттік сыртқы қарызы кезінде 1917 жылғы ақпанға
қарай 7,5 миллиардқа дейін артты, ал мұның өзі ... ... ... екі ... астам артық. Сыртқы қарызының өсуі Россияның шетел
капиталынан экономикалық тәуелділігін қатты күшейтіп, оған ... елге ... ... ... аса маңызды нәтижесі өндірістің шоғырлануының күшеюі және
мемлекеттік –монополистік капитализмге ... ... алға ірі ... ... капитализмнің дамуы болды.
В.И. Ленин соғыс «адамзатты социализмге қарай орасын жақындатты» -деп
атап көрсетті, -өйткені ... ... ... ... ең ... ... ... жасау болып табылады,
социализмнің ... ... ... ... ... ... зор ... әкеп соқты[11].
Крепостиниктің толып жатқан сарқыншақтары сақталып келген Россияның мешеу
экономикасы соғыстың зор ... ... ... ... дамуы экономикалық өмірдің ... ... ... шамадан тыс күш жұмсау терең экономикалық дағдарысқа әкеп ... ... ... Бұқараның ауыр халін шегіне жеткізген соғыс ... ... ... ... ... жасады. Елге төнген
апаттан құтылудың жолы буржуазиялық – крепостниктік құрылысты құлату ғана
болды.
Ұлы ... ... ... 1917 жылы 6-8 ... Петроградтағы
көтерілістен басталды.
Россияда қанаушыларды құлату, жұмысшы табының басты роль атқаруы ... ... ... және ... ... ... революциялық
жолмен шығу мүмкіндігі 1917-1918 ... ... ... ... ... ... революциясы бүкіл дүниежүзілік еңбекшілердің сана
сезімін оятып, оларды қанаушыларға қарсы ... ... ... ... ... апат ... тылдағы ауыр еңбек,
қайыршылық пен ашаршылық халық бұқарасы үшін ... ... ... өйткені енді Советтік Россия оларға үлгі көрсетті.
1918 жылы революциялық қоғалыс соғысушы елдердің бәрінде күшейе түсті.
Революциялық ... ... ... ... ынтымақтастыру
қозғалысымен тығыз байланысты. Бұл ... ... ... ... ... ... ... құруға қолайлы жағдай
жасады. ... ... ... ... және ... ... талап ете отырып, еңбекшілер сонымен бірге ... ... мен ... ...... жоюға күш
салды, демократия мен әлеуметтік үшін күресті.
11 қараша күні таңертеңгі сағат 11-де жоғары бас ... ... ... ... ... қағушы керней үнімен «Оқ ату ... ... ... Бұл ... ... ... ... таратылды. Тап сол күні
Германияда революция басталды. 9 ... ... ... Ел ... Жаңа ... ... ... дүнижүзілік соғыс аяқталды. Осы
кезден бастап соғыс қимылдары тоқтатылды.
Қорыта келгенде, жаңа ... ... екі ... да импералистік,
реакциашыл, әділетсіз соғыс болды. Европалық және ... ... ... ... ... ... ... белгіленген
сипаты бар. Рыноктар үшін күресу және ... ... ... ... ... ... және ... революцияшыл қозғалысын тойтарып
тастауға тырысу, буржуазия пайдасына бір ... ... ... бір ... ... барлық елдің пролетарларын ақымақ етуге,
бірінен-бірін ажыратып, ... ... ... ... ... осындай.
1914 жылы Германия өз қарасыластарына қарағанда ... ... еді. ... ... ... ... ... жеңілуінен
аяқталды. Аптаның адам және материалдың ресурстар жөнінен ... ... ... АҚШ соның жағында ... ... ... және ... ... мемлекеттік құрылыс дүниежүзілік
соғысын сынына шыдай алмай күйреді. Жеңілістер мен ... ... ... де ... ... ... ... бұл соғыс миллиондаған адамның өмірін жойып, орасан
зор материалды шығынға ұшыратты. Қаза ... және ... ... ... 30 ... асып ... Оның ... қыруар адам аурудан, аштықтан
өлді.
Бұл тонаушылық соғыстың қасіреті мен оның ауыр зардаптары еңбекшілрег
түсті. Бірінші дүнижүзілік ... сол ... ... ... ... сақтап
қалу» жағдайына қауіп төндірген имперализмнің сындық қылмысы болды.
Ұлы қазақ социалистік революциясы дүниежүзіні дамудың ... ... жылы 3 ... ... ... Аптантта таңған
уақытша бітімге қол қойды. Сонымен ... 1918 жылы 11 ... ... ... ... штат вагонында Германия мен ... ... ... ... қол ... әдебиеттер
1. ССССР тарихы ІІ том Алматы «Мектеп» 1971 ж Капитализм дәуірі
2. Қ. Ізтілеуов «Жаңа заман ... ... «Ана ... ... А.П. ... ... И.М. Кривогуз «Жаңа тарих» Алматы 1976 ж
4. А.Қ. Мұхтарова «Шетелдердің ... және ... ... ... ... Қ. ... «Жаңа заман тарихы» Алматы «Ана тілі» 1995 ж
-----------------------
[1] СССР тарихы ІІ том. ... ... 1971 ж 593-594 ... СССР ... ІІ том. ... «Мектеп» 1971 ж 595 бет.
[3] СССР тарихы ІІ том. Алматы «Мектеп» 1971 ж579-598
[4] СССР тарихы ІІ том Алматы ... 1971 ж 600-6001 ... СССР ... ІІ том ... «Мектеп» 1971ж 603 бет.
[6] СССР тарихы ІІ том Алматы «Мектеп» 1971 ж 604-610 ... Қ. ... ... ... ... ... ... «Ана тілі» 2000 ж.
[8] Қ. Ізтілеуов «Жаңа заман тарихы» Алматы, «Ана тілі» 2000ж 50 ... Қ. ... ... заман тарихы» Алматы, «Ана тілі» 2000ж 52-53 бет.
[10] СССР тарихы ІІ том Алматы «Мектеп» 1971 ж 621 бет.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Партиялар типологиясы9 бет
ҚР-дағы саяси партиялардың қазіргі жағдайы10 бет
1960 ж. екінші жартысы - 1980 ж. бірінші жартысындағы Қазақстан5 бет
1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы және оның дағдарысқа ұшырауы16 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасының қозғаушы күштері мен барысы13 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
4-7 ғасырлардың бірінші жартысындағы византия империясы5 бет
8 сыныптың бағдарламасына сай MS Windows-тың стандартты бағдарламаларын оқыту барысында қолданылатын оқыту бағдарламасын жасау86 бет
XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Ресейдің Қазақстанға жүргізген саяси құқықтық реформалары33 бет
XIX ғасырдың бірінші жартысыңдағы Батыс Европадағы саяси және құқықтық ілімдер22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь