Асептика және Антисептика

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1
Асептика терминінің түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2
Асептиканың айқынды көріністері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5
Антисептика терминінің түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 6
Антисептиканың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
Қазіргі заманғы антисептикалық заттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 13
Әлемнің барлық мемлекеттерінде, оның ішінде экономикасы дамушы елдерде денсаулықты сақтаудың түйінді мәселелерінің бірі болып АІИ-мен (аурухана ішілік инфекциямен) күрес болып табылады. АІИ эпидемиологиялық таралуы мен асқыну қасиеттерімен сипатталады. Аурухана ішілік инфекция әлемнің барлық елдеріндегі емдеу мекемелерінде кеңінен таралған және денсаулық сақтау орнына өте күрделі мәселе болып отыр. Мұның барлығы (яғни осындай инфекциялар) негізгі аурулар ағымын тездетіп, науқас өміріне қауіп тудырып, ауруханадағы науқастардың емделу уақытын ұзартады және үлкен қосымша экономикалық дағдарысқа әкеліп соғады. Ресейде ауруханаішілік инфекциядан 2 млн. адам зардап шегеді, олардан жазылу 15%-ы қөрайды. Әртүрлі Европа елдерінде аурухана инфекция жиілігі 6%-дан 27%-ға дейін құрайды.
1. Покровский В.И., Поздеев О.К. Медицинская мякробиолопи. - М.М., -1998. -1184с.
2. Борисов Л.Б. Медицинская микробиология, вирусология, иммунология-Москва, 2000 г.
3. Воробьев А.А., Быков А.С. Пашков Е.П., Рыбаков А.М. Микробиология. - М.,М.-1998.-33бс.
4. Лабораторные методы исследования в клинике. Справочник (под ред. В.В. Меньшикова). М.М. 1987. - 367 с.
5. СкалаЛ.3., Сидоренко С.В., НемрошсваА.Т., Резван С.П. Практические аспекты современной клинической микробиологии. - М., Лабинформ. - 1997.- 184с.
6. Медицинская микробиология. Под ред. Покровского В.И. // М.: ГЭОТАР Медицина, 1999.
7. Азизов И.С. Основы клинической микробиологии // Караганда, 2006. - 280 с.
8. Клиническая микробиология; Методические указания. Котова А.Л. Алматы 2004.-162с.

Қосымша
1. Определитель бактерий Берджи. - Иац. Мир, - 1997, т. 1-2.- 800 с.
2. Д. Саттон, А.Фотергиля, М.Ринальди. Определитель патогенных и условно-патогенных грибов. - Изд. Мир. -2001. 470 с.
3. Коротяев А.И., Бабичев С.А. Медицинская микробиология, иммунология и вирусология. - С-П. - Спец. литература: - 1998- 592 с.
4. Маянский А. Микробиология для врачей. М.М. - 2000.- 300 с.
5. Райкис Б.Н., Пожарская В.О., Казиев А.Х. Общая микробиология с вирусологией и иммунологией (в графическом изображении). Москва. - Триада-х.- 2002.- 348 с.
6. Амиреев С.А. Эпидемиология. - 1-2 том. - Алматы. - 2002. - 693 с.
7. Руководство по основным клиническим лабораторным исследованиям (Для учреждений первичной медико-санитарной помощи). - Алматы. - 1999. - 209 с.
8. Красильников А.П., Романовская Т.Р. Микробиологический словарь - справочник.// Минск: Асар, 1999. – 398 с.
        
        АЛМАТЫ ЭНЕРГЕТИКА ЖӘНЕ БАЙЛАНЫС УНИВЕРСИТЕТІ
Еңбек және қоршаған ортаны қорғау кафедрасы
Тіршілік қауіпсіздік негіздері
Тақырыбы: Асептика және ... ... топ ... ... ...
Алматы 2014
Мазмұны
Кіріспе........................................................................................................ 1
Асептика терминінің түсінігі................................................................... 2
Асептиканың айқынды көріністері.......................................................... ... ... ... ... ... ... ... антисептикалық заттар.................................................... 12
Пайдаланған әдебиеттер............................................................................. 13
Кіріспе
Әлемнің барлық мемлекеттерінде, оның ішінде экономикасы дамушы елдерде денсаулықты сақтаудың түйінді мәселелерінің бірі ... ... ... ішілік инфекциямен) күрес болып табылады. АІИ эпидемиологиялық таралуы мен ... ... ... ... ішілік инфекция әлемнің барлық елдеріндегі емдеу мекемелерінде кеңінен таралған және денсаулық сақтау орнына өте ... ... ... отыр. Мұның барлығы (яғни осындай инфекциялар) негізгі аурулар ағымын тездетіп, ... ... ... тудырып, ауруханадағы науқастардың емделу уақытын ұзартады және үлкен қосымша экономикалық дағдарысқа әкеліп соғады. ... ... ... 2 млн. адам зардап шегеді, олардан жазылу 15%-ы ... ... ... ... ... инфекция жиілігі 6%-дан 27%-ға дейін құрайды.
АІИ қоздырғышы болып әртүрлі бактерия, вирустар саңырауқұлақтар және қарапайымдылар өкілдері ... ... ... ... ... ... және шартты патогенді есебінде бактериялар табылады. Олардың тізімі өте ауқымды. Олардың ішіне стафилакокктардың бірнеше түрі: микоплазмалар, бактероидтар, фузобактерия, клостридиялар және т.б. ... ... ең жиі ... АІИ ... Candida ... ... ... бірге пневмацистер. Ал вирустардың ішінде: ортомиксовирустар, аденовирустар, В, С, Д гепатит вирустары, энтеровирустар, сонымен қоса АИВ.
Әртүрлі микроорганизмдердің нақты әсер ету ролі ... ... ... ол: ... ішіндегі науқас санына, аурухананың орналасу орнына, санитарлық-гигиеналық тәртіпке байланысты. Алайда әртүрлі елдерде көптеген зерттеулер көрсеткіштері бойынша соңғы жылдары АІИ ... ... ... қоса ... ... бактериялар да маңызды рөл атқарады. АІИ шартты-патогенді кейде патогенді емес те түрі ... Ал ... ... инфекцияларының қоздырғышы болып табылады, ол әртүрлі іріңді хирургиялық аурулар, босанушылар және гинекологиялық науқастарда іріңді асқынуларды тыдырады және ... ... ... ... ... және несеп жолдарын зақымдайды, жаңа туған нәрестелер ауруларының этиологиясында ... роль ... ... ең жиі ... ... ... алу ... ауруларын, септицемияны, менингитті. Жұғу жолының көзі аналары болып табылады, шырышты босану жолында жие табылады, сонымен қатар перзентхананың қызметкері, тұрмыстық-қатынас жолы ... ... ... ... ... ... ... зиян әкеледі, орта есеппен күніне кереуетті 2-3 есе көбейтеді. ... ... ... ішіндегі жие кездесетіндері: зәр шығару жолдарындағы инфекциясы (40 %), ... ( 25%), ... алу ... (16%), ... ( 35%).
... ... аурудың қоршаған ортасынан басталады: айқасқан контактыны ескертеді. Антибиотиктерді тағайындау олар ағзадағы қалыпты микрофлора ... ... ... резистенті микробтардың тууына әкеліп соғады, жағдай тудырады. Бұл тұрақты және вирулентті микрофлораның даму процессі, ол патогенді организмдердің антибиотикке ... ... ... ... ... ... ... Шаралар ауруларға бағытталған болу қажет; бір рет қолданатын төсек-орындарды, сүлгілерді, қолғаптарды енгізу, іріңді және таза палаталарды, ... ... ... ... бөлу және ... ... бөлмелерін залалсыздандыру, науқастармен тікелей байланыс кезінде және одан кейін қызметкерлер мен дәрігерлердің қолын залалсыздандыру;төсек матрастарын, жастықтарды, ... ... ... - ... ... ... ... қазіргі замаңғы тәсілі. Инфекцияның көзі. Хирургиялық бөлімнің ұйымдастырылуы. ... ... ... ... ... ... ... және имплантациялық жолмен түсетін инфекцияның алдын алу. Таңу, тігу материалдарын, ... ... ... заттарды және аспаптарды залалсыздандыру. Қызметкерлер мен операциялық бұйымдарды операцияға ... 1867 ж. ... ... үшін ... ... ... осы ... операциялық бөлменің ауасындағы, заттардағы, ауадағы инфекцияны жою үшін күшті антисептик карбол ... ... ... ... ... ... ірі ... бірі болып хирургияның дамуына үлкен жол ашты. ... ... ... улы зат ... ... аурулардың да, қызметкерлердің де саны көп болды. Сондықтан, карбол қышқылын алмастыратын заттарды ... ... Н.В. ... ... ... қолданса, П.П. Полехин трихлорфенолды ұсынды, ал С.П. Колемин салицилат қышқылын ... ... ... өте улы ... ... хирургтар одан мүлдем бас тартты.1881 жылы неміс хирургі Бергман антисептикалық дәуірді асептика дәуіріне алмастырды. Дәл осы кезде ... да ... дами ... еді. Микробиологтар қоздырғыштардың жоғары деңгейдегі қызудың әсерінен өлетінін және бұл әдіс басқа әдістерге қарағанда нәтижелі ... ... ... ... ... тәжірибелерінде бактериялардың қайнату мен жоғарғы деңгейдегі қызудың әсерінен өлетінін дәлелдеді.
1881 жылы Роберт Кох өсетін орталар мен лабораториялық ыдыстарды заласыздандыру үшін ... ... ... ... ... ... ... жасау үшін кеңінен қолданылды.
Өткен ғасырдың 80-ші жылдарының соңында әр елде әртүрлі ғалымдар бір-біріне байланыссыз ... ... ... ... ... мен ... осы бағытта үлкен жетістіктерге жетті. Бергман аспаптардағы, киімдердегі, таңу, тігу заттарындағы қоздырғыштарды ыстық су мен будың көмегімен жоюды ұсынды. Россияда ... ... ... И.В. ... ... Ф.А. Рейн (Киев), Н.Н. Финоменов пен Л.Л. Левшин (Қазан), В.А. Ратимов, М.С. Субботин (Петербург) болып табылады.
1890 жылы ... ... ... ... ... ... ... Осы конгрестен кейін асептика кеңінен қолданыла бастады. Асептиканы енгізу хирургияның жаңа дәуірінің бастамасы болды. Жасалған операциялардың саны арта түсті. Операциядан ... ... аз ... ... ... ... холецистит, асқазанның, он екі елі ішектің ойық ... ... т.б. ... хирургтар операциялық әдістермен емдейтін болды. Сонымен, асептика деген не?
2
Асептика - физикалық тәсілдер мен химиялық ... ... ... ... ... ... ... алдын алатын тәсіл. Бір сөзбен айтқанда, жарамен жанасатын заттардың барлығы қоздырғыштардан таза болуы керек. Енді инфекцияның жараға қайдан түсуі ... ... айта ... ... кең ... олар адам ... ... жанасатын барлық заттарда, суда, ауада, ас қорыту, тыныс алу жолдарында, т.б. кездеседі. Осыған байланысты инфекция сыртқы (экзогенная) және ішкі ... ... ... ... ... - ... ... сыртқы ортадан түседі: ауа арқылы, түкірік (тамшы), жарамен жанасатын заттардан (жанасу) және жарада ... ... ... ... ... - ... ... өзіндегі қоздырғыштардың өсіп-өнуіне байланысты түседі. Инфекцияның көзі тері мен кілегейлі қабық (сыздауық, іріңді жаралар, терідегі жарықтар, сызаттар, күстер, коньюктивит, ринит, т.б.) ... ... ... ... ... операциялық жараға одан қашықта орналасқан аймақтардан ығысып түсуі де мүмкін. Олар қан ... ... ... ... ... түсуі мүмкін.
Ішкі инфекция туралы айтқан жөн. Мысал ретінде, шіріген тістегі, ЛОР - мүшесіндегі, ас қорыту, зәр шығару ... ... ... ... Кез-келген операция ағзаға және жүйке жүйесіне үлкен физикалық ... ... ... ... ... ... күш ... Осы кезде тыныштықта жатқан инфекция операциядан кейін , көптеген асқынулар туғызып, тіпті өмірге қауіп төндіруі ... ... да ... ... ... оны ... тексеріп, ішкі инфекцияның бар - жоғын анықтау керек. Табыла қалған жағдайда, оларды емдегенше операцияны жасамай, күте ... ... ... ... ... 18 жасар жігіт түсті. Диагнозы: Кіндік жарығы. Тексере келгенде ... ... ... ... ... Осындай жағдайда не істеу керек? Екі-үш аптадан ... 1-2 ... ... ... ... соң ... ... алуға болады.
Хирургиялық бөлімді дұрыс ұйымдастыру үшін мынандай жағдайларды ескеруіміз қажет: бір төсек орынға 6,5-7,5 м2 орын ... ... ... ... таңу, емдеу, жуындыру бөлмелерін, дәретхана, асхана, буфет, дәрігерлер, бөлімше меңгерушісінің, медбике бөлмелерін дұрыс орналастыра білу ... ... ... және ыстық сумен қамтамасыз етілуі керек. Сонымен бірге ауаны алмастырып, тазартып, жылытып тұратын кондиционер, желдеткіштер, ... ... және суық су ... және ... т.б. ... ... ... ауруханаларда әр бөлімнің өзінің емдейтін ауруларының түріне байланысты арнайы аспаптары, емдеу құралдары болғаны дұрыс.
3
Хирургиялық бөлімнің ... ... ... ... ... - науқастарды әсерлі емдеп, асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді. Егер хирургиялық бөлім бұлай бөлінбеген болса, онда бұл ... ... ... ... ... ... ... дұрыс. Іріңді аурулары бар бөлмелер операциялық блок (ОБ) пен таңу бөлмесіне ... ... ... ... сырттан инфекцияны жараға түсірмеуге, операцияны дұрыс орындауға барлық жағдайды ойластырып, ... ... ... ... да ... құрылысы, құрал-жабдықтары оларды тазалауға ынғайлы болуы тиіс, терезелері солтүстікке немесе батысқа қарай орналастырылып, көшенің ... ... алыс ... ... Мүмкіндігінше терезелер ағаштар өсіп тұрған жаққа қарап ... ... ... оперблок былғанатын, ластанған жерлерден (дәретхана, буфет, асхана, лекция, оқу ... алыс ... ... ... ... 22-24 болып, ауаның ылғалдығының 500 С жоғары болмауын, ондағы ауаның күніне 3-4 рет ... ... ... ... ... ... ... операциялық, жуыну, аспаптар тұратын, залалсыздандыру, автоклавтық, жабдықтар қоймасы, қан құю, ... ... гипс ... ... ... бөлмелер. Іріңді жараларға операция жасалатын бөлме бөлек іріңді бөлімде орналасуы тиіс. Ол ешқашанда жалпы ... ... ... ... бөлменің едені, қабырғалары, төбесі жууға ыңғайлы бұйымдардан жасалады. Операциялық жиһаздар тот баспайтын ... ... ... су ... ... бояумен сырланады. Операциялық жиһаздар да жуылады. Операциялық бөлмеде заттар мүмкіндігінше аз болуы керек. Жұмыстан тыс ... ... жуып қою ... Бөлмеге тек таза халат, қалпақ, маска, аяққа жеңіл байпақ (бахилл) киіп қана кіруге рұқсат етіледі.
Медициналық қызметкерлер операция кезінде тазалық ... ... ... ... басқа сұйықтармен ыластанған сүлгілерді, құрал-саймандарды арнаулы тегене-ыдысқа тастау керек. Операция кезінде сорылып алынған қан, ... ... ... т.б. ... ... ... ... сөйлеуге, қажетсіз, әрі - бері жүруге тыйым салынады. Өйткені бұл ауадағы қоздырғыштар санын ... ... ... ... 4 түрі ... Операция кезінде санитарка еденге түсіп кеткен әртүрлі заттарды, ... ... ... ... ... т.б. сүртіп алады - бұл операция кезіндегі тазалық сақтау шаралары болып саналады.
2. ... ... ... ... жақсылап, мұқият жуылып, тазаланады.
3. Операциялық күн біткеннен кейінгі тазалау - ... ... ... ... ... - ... бір рет ... болмайтын күні жасалады.
4
Ауа мен тамшы арқылы тарайтын инфекцияның алдын алу.
Асептикалық тәсілді қолданғанда ауа мен тамшы арқылы тарайтын инфекцияның ... ... көп ... ... Ол сөйлегенде, түкірікпен бірге сөйлегенде, түкіргенде, жөтелгенде, әсіресе баспа, тұмау, тыныс жолдары мен ауыратын ... ... ... кеңістіктен беткейлерге түседі. Сондықтан, операциялық бөлмеде әрбір қызметкерлер өзін-өзі ұстаудың ... білу ... ... ... ... дәрігерлер ауадағы инфекцияға көп көңіл бөліп, ол ... ... үшін оны ... қышқылы арқылы жоюға тырысты. Бактериалдық зерттеулер арқылы операциялық бөлменің ауасындағы қоздырғыштар саны ... ... ... қарай күрт өсетіні анықталады. Міне, сондықтан да жүргізілетін операцияларды күннің бірінші бөлігінде жасаған дұрыс.
Қоздырғыштар операциялық бөлменің ауасына қандай ... ... екі жолы ... ... ... ауызынан тамшы арқылы таратылады;
2) Шаң-тозаңмен бірге тарайды;
Аудағы ... саны ... ... саны мен ... асептикалық тұрғыдан өздерін қалай ұстағанына тығыз байланысты ... Егер де ... адам көп ... олар ... ... сөйлеп тұрса, ауада қоздырғыштар саны бірден көбейіп, артынан операциялық жараны іріңдетуі мүмкін. ... де ... ... ... ... (мысалы: мұрын жабылмаса) операциялық бөлмеде сөйлеп, түшкіріп, жөтеліп тұрғанда, жарада қауіпті асқынулар ... ... ... ... ... да ... ... мүлдем сөйлеуге болмайды. Тек, операцияға қатысып жатқан қызметкерлерге, оның өзінде тек, іске қатысты сөз ... ... ... шаң - ... ... айтқанда: оның негізгі себебі операциялық бөлмеде әрі-бері жүру, ... ... ... ... болып табылатынын айта кеткен жөн. Еденге төгілген ірің немесе тасталған сүлгілер кепкеннен кейін олардағы ірің мен қан ... ... одан ... ... ... көтеріліп, жараға түседі. Ең қауіптісі шаңнан түсетіні, одан кейінгісі - ... ... ... ... Бөлмеде адам көп жиналып, жүріс көп болса ауаның ағымы күшті болады да, ... ... ... түсуі күшті болады. Сондықтан да операциялық бөлмеде әрі - бері ... ... ... Бұл ... әр уақытта лекцияда да, сабақта да, оперблокта да, таңу ... де ... ... ... қажет.
5
Антисептика.
ХІХ ғасырдың бірінші жартысында хирургияның өркендеуіне тежеуші себептердің бірі ... ... ... ... ... болды. Жаралар күрделі және өте қарапайым операциялардан соң да ... ... ... ... шіру ... сіреспе (столбняк) сияқты қауіпті асқынулар операциядан соң жиі ... ... мен ... ... ... болды. Мұның барлығы сол уақыттағы хирургтардың іріңдеген жараның емделу тәсілдерінен бейхабар болғандықтарынан болса керек.
Антисептика ұғымын хирургияға 1760 ж. ... ... ... Pringl ... ... бұл ұғым ... дейін де залалсыздандырудың тәсілдері бұдан бұрыңғы уақыттарда да қолданылды.
Дәрігердің қолдарының және ... ... ... тазалықтары ежелгі Индия мен Грецияда міндетті түрде талап етілді.
Гиппократ жараларды жуу мен таңу кезінде қайнаған ... ... ... таза және ... ... таңушы заттарды, құралдарды пайдаланды.
Антисептикалық дәуірге дейінгі жүргізілген операциядан кейінгі өлім өте ... ... Сол ... ... ... ... ... - жараға сырттан қандайда бір тірі нәрселердің түсуінен болар, - ... ... ... ... хирург Бильрот жаралардың іріңдеуінің себептері қандайда бір төменгі тектес организмдерден десе, оның отандасы И. Земмельвейс жараның жазылуына хирургтің қолдарының жеткіліксіз ... ... ... ... ... сезіп, ұққан. Ол антисептика тәсілдерін құруға ең жақын келгендердің бірі: бірінші болып дәрігерлік тәжірибеде хлорлы суды қолданды, әсіресе ... ... ... ... ... жүйелі түрде пайдаланды.
Орыстың ұлы хирургі Н.И. Пирогов жаралардың ластануын ауа арқылы таралатын тірі қоздырғыштардан, - деп ... Ол ... ... ... ... ... ... ұстауын талап етіп, алғашқы болып жараланғандарға аурухана ішілік іріктеуді (сортировка) еңгізеді.
ХІХ ғасырдың 60-70 ... ... ... себептерін ғылыми зерттеу негізге алынды. 1857 ж. белгілі француз химигі Луи Пастер спиртті және ... ... ... ... заңдылықтарын зерттей келе олардың қоздырғыш қасиеттерін тапты. 1860-1861 ж. Пастер тамаша тәжірибе жүргізіп, қоректік ... ... ... ... ... ... әсерінен екенін дәлелдейді.
1867 ж. Джозеф Листердің тұжырымдамасы бойынша операциядан кейінгі өлімге әкелуші жаралық инфекциялардың хирургиялық бөлімдерде кең етек алуы, жараға ... ... ... ... жұқтырылған бастаманың әсерінен, - деген көзқарасын тірек еткен жұмысы жарық көрген.
Листердің еңбегінің маңызы оның жаралардың залалдануы туралы ... ... ... ... ... ... осы құбылысқа ғылыми бағыт беріп, хирургиялы инфекциялармен күресуде теориялық жағынан негізделген іс қимылдарды ойластырды. Кейінірек бұл ... ... ... ... ... - деген атпен белгілі бола бастады. Сонымен, хирургияның Листердің енгізген әдісіне ... ... - ... ... ... ал ... көзқарастары мен әдістері қанат жайған шақ - антисептикалық кезеңге жатады.
Листердің әдісінің негізі неде? ... ... ... ... ... ... ... жұқтырушы бастаманы тек жараның өзінде ғана емес сонымен қатар аспаптарда, ... ... пен ... бике ... және ... ... ... көздеді.
6
Операция бөлмесіндегі ауа аппарат арқылы 3% карбол қышқылын бірнеше рет бүркіп шашу арқылы тазартылатын болды. ... ... ... жағдай қалыптаса бастады: .
Россияның алдыңғы қатарлы дәрігерлері антисептикалық әдістің құндылығын жоғары бағалап, емдеу мекемелерінде кейіннен ... ... ... ... деп жарадағы қоздырғыштар санының азаюына, оның жараға еніп, өсу қауіпін төмендетуге бағытталған тәсілдер мен әдіс, іс қимылдар жүйесін ... ... ... ... ... төмендету, оның көбею, өсу қабілетін үзу, залалданған аймақтарды емдеу арқылы қол жеткізуге болады.
Антисептиканың түрлері.
Механикалық, физикалық, химиялық, биологиялық және ... ... ... ... - жарада бактерияны өсірмеудің алдын алу үшін ... ... ... ... ернеуі мен түбін кесіп алып тастайды. Бұл - ... ... ... ... өңдеу операциясы, - деп аталады. Барлық тосыннан болған ... ... ... - деп ... оның ... мен ... кесіп алып тастап, оны кесілген операциялық жараға айналдырып, жіп салуға дайындайды.
Физикалық антисептика - бұл физикалық әдістердің ... ... ... ... ағып кетуін, тазаруын жақсы жолға қою. Мұндай жағдайда резиналық түтіктер, дәкелік білтелер (тампон) қолданылады. ... ... ... ... ас тұзының қойылтылған ертіндісіне малып алғанда жоғарылайды, былайша айтқанда жарадан сұйықтың (эксудаттың) дәкеге бөлініп ... ... ... ... ҰКС (УФО), ұсақдыбыс, лазер сәулелерін, электроферез, магнит өрісін қолдану да физикалық антисептикаға жатады.
Химиялық антисептика. Антисептиканың бұл түрінде ... ... ... ... және қою үшін ... химиялық заттарды қолданады. Олардың қолды, аспаптарды, операциялық алқапты, тігіс жіптерін, құралдарды, т.б. ... ... ... ... орны ... зор.
Антисептикалық заттардың тигізетін әсері. Қоздырғыштардың өмір сүруі үшін қоршаған ортаның температуралық, иондық тепе-теңдігі ... ... ... ... Антисептиктердің қоздырғыштарға көрсетер механикалық әсерінің негізі: тотығу үрдістерін тежеу, белоктарды ұйытуы, қоздырғыш торшаларын жоюы (бактериоцидное), т.б. қалыптасады немесе олардың өсуі мен ... ... ... ... заттар мынадай талаптарды қанағаттандыруы қажет:
* Қоздырғышқа қарсы күшті әсер танытумен қатар денеге зиянсыз болуы қажет.
2. Сұйықтарда, ... ... - ... антисептикалық әсерін сақтауы қажет.
3. Ерітінді түрінде сақтау кезінде төзімділік көрсетуі қажет.
Хирургиялық тәжрибеде жиі қолданылатын ... ... ... тобы - йод, хлор ... Йод - ... қоздырғыштарды жойғыш зат, ол 5-10% спиртті тұнба ... ... ... ... йодонат, йодопирон сияқты заттар жоғарғы деңгейдегі әсерлі заттардың қосылыстарының йодпен ... сулы ... ... ... ... құрамында 4,5%-ға жуық йод болады. Ішек таяқшасына, көк іріңді таяқшаға, стафилококктерге жойқын ... әсер ... ... ... 3% ертіндісін операциялық алқапты Филончиков - ... ... ... ... ... ... болған терідегі жарараларды, хирург пен операциялық бике қолдарын баптауда қолданады.
7
Йод таблеткасының буында Ситковский ... ... ... құрамында йод бар сулы және спиртті Люголь ертінділерінде де кетгутты залалсыздандырады.
б) Хлор. ... ... ... сутегінде пайдаланса, қазіргі кезде жоғары деңгейде жою әсері бар ... ... ... ... оның 0,1-0,5% ... қолданады, ол жарадағы өліеттенген тіндердің жедел бөлінуіне, жергілікті тазаруға, залалсыздануға ... ... 2% ... ... бір ... ... ... залалсыздандыруға, тазалауға болады.
ІІ. Тотықтырғыштар. Бұл антисептиктер органикалық заттардың қатысуы кезінде ... ... ... оларды тотықсыздандырып, қоздырғыштарға жойғыш әсерін тигізеді. Бұларға сутегінің қос тотығы, ... ... және бор ... ... ... қос тотығы 3% ертінді түрінде қолданылады. Каталазаның әсерімен оттегін бөліп шығарып, жойқын әсер ... ... ... ... қос ... жараға еңгізгенде көбік пайда болып, жараның ішінен қанның ұйыған түйіршіктерін, іріңді тіндердің ... лас ... ... бөліп шығаруға ықпал етеді. Сондықтан оны қабынған іріңді, газбен асқынған анаэробты жараларды тазалау үшін қолданады, ... ... ... ... қан ... оны ... ... тездетеді.
5) Калий перманганты. Қуатты тотықтырғыш, 0,1-0,5% ертіндісін іріңді жараларды жууға пайдаланады. Одан күшті 2-5% ... ... ... жағуға және жара айналасындағы теріні баптауға қолданады.
в) Бор қышқылы. 1- 4% ертіндісі, қоздырғыштарға қарсы өте төменгі әсерлігімен сипатталады, тіндерге ... жоқ. Көк ... ... ... ... инфекцияларда олардың өсуін оңай тежейді. Оны ұнтақ түрінде жараның бетіне себеді, 1-4% ертіндісінің қоздырғыштарға қарсы күші шамалы.
ІІІ. ... ... ... ақ ... ... сульфадемизин жатады. Стафилококк, пневмококк инфекцияларында олардың өсіп-өнуін тежеуге байланысты іріңді инфекциялардың алдын алуға және ... ... ... ... ... ... қолданған дұрыс.
ІV. Этильды спирт. 70 спирт тазалағыш, ал 96 ... ... ... ... әсерлерімен және операция алқабы мен аспаптарды тазалауда кеңінен қолданады.
V. Диоксидин. Бұл протей, көк іріңді таяқша, стафилококк, ... ... ... анаэробтарға қарсы қолданылатын кең ауқымды әсері бар дәрі. Әр түрлі ... ... ауыр ... ... ... ... ... шектелген іріңдіктер, жұмсақ тіндердің жайылған іріңдіктері (флегмона), көкірек бездерінің, іріңді қабынуы, операциядан кейінгі жараның іріңдеуі, т.б. ... 0,5-1% ... ... қолданылады.
VІ. Хлоргексидин. Дезинфекциялық және антисептикалық қасиеттері басым дәрілік зат. ... (+) және (-) ... ... тұратын іріңді жараның сулану (гидратация) кезеңінде пайдаланады.
Биологиялық ... бұл ... ... ... өсуін жою үшін түрлі биологиялық заттарды қолдану жатады.
Қазіргі кезде басқа инфекция қоздырғыштары арасында стафилококк 70% шамасында жиі ... Бұл ... ... ... ... ... қарсы плазманы пайдаланады. Іріңді жараларды емдеуде протеолитті ферменттер (трипсин, химиотрипсин, ... ... ... ... ... ... Бұл ферменттер белокты ыдыратқыш (протеолизис) қасиеттерінің арқасында өлі тіндерді ерітіп, олардың тез сыртқа бөлініп шығуына және ... ... ... ... ... ... көп биологиялық заттар болып саналады.
8
Хирургияда антибиотиктермен ұтымды емдеудің ерекшеліктері. Хирургиядағы іріңді ... өсу ... ... мен ... ... бұл ... ... түрлі және олар мынадай факторлардан құралады:
1. Жоғары деңгейдегі ... ... ... көлемі мен жарақаттануының күрделі ерекшеліктері.
2. Құрал-жабдықтар арқылы ... мен ... ... ... ... ... жұқтыру (тамырішілік және зәр шығарушы катетерлер, интубациялық және трахеостомиялық түтікшелер, ФГДС, бронхоскоп, т.б.).
3. Антибиотикпен емдеудің тиімділігінің төмендеуі және ... ... ... ... ... кең ... жаюы.
4. Халықтың аллергияға және қант ауруына жиі шалдығуы.
Іріңді - қабыну үрдістерін емедеудің кез-келген ... ... өлі ... ... ... қоздырғыштардың өсуін тежеу, көк еттеніп жазылуды жеделдету.
Соңғы 40-50 жыл ішінде ... ... ... ... ... ... келеді.
Антибиотиктер - қоздырғыштардың тіршілік өмірін жоюшы және әр түрлі бактериялардың тіршілік еткен ортасында ... ... ... ... ... ... жануарлардан, өсімдіктерден алынатын зат болып саналады.
Көп ғасырлы ... даму ... ... пен тіршілік үшін күресте қарсылас қоздырғыштар ерекше органикалық емес заттар - антибиотиктерді бөліп шығара бастады. Бұл ... ... ... ... ... ... немесе жойып, өздерінің тіршілік өміріне жол ашады. Мұны бірінші ... ... Л. ... (1887) болды. Оның тәжірибесінде күйдіргі (сібір жарасы) таяқшасының таза қоректік ортада өсіп, ... ... ... ... ... негіз болды.
И.И. Мечников өзінің ғылыми еңбектерінің арқасында кәрілікті ... ... ... ... ... ... Оның пікірінше қатық ашытқысының таяқшалары адам ішегін мекен етуші қоздырғыштар әсеріне қарама-қарсы болып табылады.
ХІХ ... ... ... микробиолог В.А. Манасейн тәжірибеде жасыл зең мен қоздырғыштардың өзара қарсыластығын байқады. В.А. Полотнев тәжірибе жүзінде мерезді ... ... және ... ... сырқатта миндаль майымен таңып байлауды қолданды.
1909 ж. П. Лященко жұмыртқа ақуызынан қоздырғыштарға ... зат - ... ... ... ... ... қасиеті бар мұндай дәрі тек 1941 ж. ғана өндірілді. Бұл затқа пенициллин деп ат берілді. Бұрынғы КСРО - да ... 1942 ж. ... З.В. ... ... пайдаланды. Сол жылдары бірқатар дәрілер грамицидин, стрептомицин, т.б. алынды. Қазіргі кезде антибиотиктер саны 100 - ден ... ... ... ... тек 50 шақтысы ғана пайдаланылып жүр.
Антибиотиктер әсерінің жалпы мінездемесі:
1. Олардың көбі емдік мөлшерде ... ... ... ... ... құрылысын жою мен өсіп-өнуін тежеу әсерімен қатар емдік мөлшерде тірі организмнің тіндері мен ағзаларына зардабын тигізбейді.
3. ... ... ... ... әсер ... Сонымен қатар оның әсерінің денгейі мен мөлшері жетерліктей кең. Егер антибиотик микробтың бір ғана ... әсер ... оның ... деңгейі өте тар, шамалы болғаны.
4. Антибиотиктер қанмен, іріңмен араласқанына қарамастан ... ... ... ... ... улы әсер ... антибиотиктердің көбінде үйреншікті қорлану (кумуляция) қабілеті жоқ.
9
Антибиотиктердің механикалық әсері алуан түрлі және күрделі болып келеді. Сондықтан кейбір жағдайларда олар ... ... ... механикалық әсерін молекулярлық деңгейде зерттеу нәтижелері бізге олардың қоздырғыштар торшасындағы қатаң белгілі бір ... әсер ету ... ... береді. Осындай бір таңдап әсер етудің бір мысалы - пенициллин топтарындағы дәрілер. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қатысушы ферменттермен қосылып ондағы толық түзілуге жол бермейді. ... ... бір тобы ... ... шығаруды тежеуіштер: тетрациклиндер, аминоглюкозидтер, макролиттер. Олар да қоздырғыштар торшаларының белгілі бір құрылымдарына ... ... ... ... ... ... ... кедергі жасайды. Стрептомицин қоздырғыш торшасында көмір тегі мен алмасудың кейбір кезеңдерін бұзады. Антибиотиктердің ауру тудырушы ... ... ... да ... әсерлері табылды. Сондай - ақ нистатин зиянды ... ... ... ... әсер етеді.
Антибиотиктерді клиникада қолдану медицина ғылымының ірі ... ... ... іріңді ауыруларды емдеуде ешқашанда асептика мен операцияның орнын алмастырмайтынын есте сақтау қажет. Қоздырғыштарға қарсы жүргізілетін ... ... ... емдеуді қажет етпейтін қабыну үрдістеріне қатысы жоқ. Операцияға лайықты көрсеткішке байланысты антибиотиктерді тағайындап, сонымен қатар дененің қорғаушы күшін күшейту ... (қан, ... құю, ... ...
Антибиотиктің көптегіне, арзандығына, оңай табылуына байланысты жаппай қолданылуы бірнеше он ... ... ... ... күрт ... жіберді. Солардың бірі қоздырғыштың антибиотиктерге деген төзімділігінің пайда ... ... ... ... ... адам организімі мен жануарлардың және микробтардың қалыптасқан араласуын өзгертіп ... Бір ... жиі ... ... мен ... ... ... күрт төмендеуі, оба, күйдіргі, бруцеллез ауруларының таралу қауіпі жойылды. Екінші жағынан, ... ... ... ... ... ... бола бастады - стафилококк, ішек таяқшасы, т.б. Бірінші қатарындағы антибиотиктердің әсері ... ... ... ... ... ... тұра алады, сезімінің мағынасы неде?
Көп жағдайда қоздырғыштар олардың кейбір дәрілердің күшін жоятын ерекше ... ... ... ... түсіндіріледі. Мысалы, медициналық тәжірибеде пенициллинің пайдалануымен қатар атты фермент анықталған. Бұл пенициллинге қарсы ферменті адам денесіндегі антибиотиктердің қабілетін ... кей ... ... ... ... ... ... тигізеді. Төзімділіктің қалыптасу ерекшеліктерін ашу инфекциямен күресудің жоспары мен тәсілін өзгертуге мүмкіндік береді. Ең ... - ... ... ... ... ... ... арқылы зерттеу және осы негізде әсер етуші антибиотикті таңдап алу керек. Қазіргі кезде біз антибиотиктердің бірінші ұрпағы жеткілікті әсер ете ... ... ... ... ұрпағын кеңінен таңдап алуымызға болады. Бүгінгі күндері жартылай жасанды (синтетические) антибиотиктер кеңінен қолданылып отыр. Олардың табиғи ... ... ... ... арқылы химиялық синтетикалық жолмен түзілтіп алу бағыты қалыптасты.
Алмастырылып өзгертілген молекулалар өздерінің алғашқы қасиеттерін сақтап қана қоймай қышқылдар мен ... ... ... ... ... ... кеңейуі, денедегі сіңуі мен бөлінуінің жақсаруы сияқты ... ... ие ... ... ... ... ... қолданылатын негізгі антибиотиктердің арасынан көбірек назар аударатындары мыналар:
10
1. Пенициллиндер - бензилпеницилин (табиғи антибиотик) әсер ету. Мүмкіншілігі шектелген ... ... ... ғана қолданылуы мүмкін.
Жартылай жасанды (синтетические) пенициллиндер негізгі екі топқа ... - ... ... ... + ... әсері басым (оксациллин, метациллин, циклоксациллин) және ауқымды түрлері (ампициллин, карбенициллин, ампиокс). Бірінші ... ... ... - және + ... ... ... Мысалы: ампициллин тыныс жолдарының, бүйрек пен зәр жолдарының инфекцияларын емдеуде өте тиімді әсер ... - егу мен ішке ... ... ... әсер ... дәрі ... қолданылады. Ол пенициллиназа құрушы стафилококк, стрептококк, ішек таяқшасы, протей және араласқан инфекцияларға қарсы жедел хирургияда қоздырғыштардың сезімталдығын анықтаудың жауабын алғанға ... ... ... Оның ... - көк ... ... мен протейдің кейбір түрлеріне қарсы қабылетінің жоқтығы.
Карбенциллин - көк іріңді таяқшалар мен протейдің барлық түрлеріне әсері ... ... ... аймағы - зәр шығару жолдарының инфекциясы, ауыр жүйелі инфекциялар да, іріңдеген, асқынған жараларда, перитониттерде қолданылады.
ІІ. ... - ... ... ... ... ... цепорин (цефалоспорин), кефзол, цефазолин, цефалолитин, цефамизин, цефалоксин, ... ... Бұл ... . ... ... ... ... синтетикалық цефалоспориндердің еңгізілуде - мондол, клофаран, ... ... ... т.б. Бұл ... көк іріңді таяқшалардан басқа да қоздырғыштарға қарсы көрсетер қасиеттерімен белгілі. Сонымен, аминогликозидтерден ... да ... ... ... ... өте ... ашылғанымен оларды қолдану жолында көптеген мәселелер бар. Олардың қымбат бағалылығы, түзіліп ... ... және ... күрделілігі сияқты жүйелі де қажетті шараларды шешу ... ... - ... ... ... және ... ... аминогликозидтер - амикацин, нителимецин. Аминогликозидті антибиотиктердің молекулалары пенициллиндікі сияқты арнайы ақуыздардың әсерінен бұзылады. Химиялық алмастырылып өзгертілу (трансформация) ... ... ... - ... ... ... және әсері жағынан осы топтың барлығынан күшті амикацин антибиотигі алынды.
ІV. Тетрациклиндер - тетрациклин, окситетрациклин. Оларды ... ... ... ... ... ... (синтетические) өнімдерін шығарумен байланысты (метациклин, доксициклин, рондомицин, вибрамицин). Олар жақсы сіңеді, аз мөлшерде қолдануға болады. Доксациклиннің егуге арналған түрі ... бері ... ... ... ... ... ... қажеттігі болмай қалды. Басқа да антибиотиктердің іріңді инфекцияда қолданылатындары - - линкомицин, фузидин, эритромицин фосфаты, т.б.
Антибиотиктерді қолдануда мынандай сұрақтар қалыптасады:
1) ... ... ... жүргізуге қандай лайықты көрсеткіштер бар?
2) Ұзақ төзімді қоздырғыштардың ықпалымен туған инфекцияда қандай ... ... ... таңдау қажет?
3) Қоздырғыштарға қарсы емдеудің кестесі қандай болуы керек (мөлшері, егілуінің арақашықтығы, тәсілі)?
4) Қоздырғыштарға қарсы емдеудің әсерін бағалаудың көрсеткіштері қандай?
5) ... ... ... ... ... немен анықталады?
6) Қолданылып жатқан антибиотикке төзімді қоздырғыш табылғанда не істеуге болады?
11
7) ... ... ... ... ... ... анықтайды және жүргізілетін емнің көрсеткіштері қандай?
Хирургиялық сырқаттарға антибиотикпен емдеуді жүргізу қажет болғанда, онда ауруда болатын ... ... алу мен ... емдеу үшін де көңіл бөлген жөн.
Антибиотиктерді сырқаттың алдын алу ... ... ... операциядан кейінгі іріңді асқынулардың пайда болу ... ... мен ... үшін ... ... антисептикалық заттар:
Хлорамин Б - 25% белсенді хлор бар, 1%-2% концентрациясын жараны тазартуға үшін қолданады. ... - 1% ... ойық ... және ... ... ... үшін ...
Йодонат- натрий алкил сульфат 4,5% йодтық кешен. 4,5 рет сумен сұйылтудан кейін, теріні зарарсыздандыру үшін қолданады.
Йодопирин - ... ... бар ... кешен. Теріні дезинфекциялау үшін қолданады.
Трибаск - 3% трибромсалициламид.
Диоксидин -0,1% ... ... ... 200мл. ... 1% іріңді қуыстарға тазартуға қолданады.
Тауролин -2% -жараларды емдеу үшін қолданады.
Сульфапиридазин натрия - 3-5-10 % - жараларды ... үшін ... ... % (су ... ... тері ... ... үшін қолданады.
Хлоргексидин биглюконат- 0,5 % спиртті ертінді 1:1400 жара мен қолды өңдеу үшін қолданады. Іш қуысы үшін 1: 1000. ... - ... ... үшін ... ... - ... ... үшін арналған 2% майлы ертінді.
Дезоксон -1; 0,1; 1% ... ... үшін ... ... ... - жараны өңдеу үшін арналған 4% сулы ... ... ... ... бар ... ... 1,5 грам), сутегі тотығының кешені. 2 таблетканы 100 мл ... суға ... ... ... ... ...
Лизоформин - сабынды ертінді, формальдегид 1-3%, мекеменің, қолдың дезинфекциясы үшін қолданады. ... -2% ... ... ... сургикос активаторы қатысуында әсер етеді. Катетер, эндоскоп, ... ... ... ... ... үшін ... ... - зәр шығару жолдары инфекциясы процесінде тамыр арқылы 40% енгізеді.
Цитилпиридин хлориді - 0,1- 0,2 % ... ... ... үшін ... - 10% н/е 1% ... ... хлоридінің қоспасының сулы ертіндісі - операцияға қолды өңдеу үшін 0,01-0,0025% ертіндісін қолданады.
Гергицид- 1:1000, 1: 5000 ... ... ... стерилизациялау үшін қолданады.
12
* Әдебиеттер:
* Покровский В.И., Поздеев О.К. Медицинская мякробиолопи. - М.М., -1998. ... ... Л.Б. ... ... ... иммунология-Москва, 2000 г.
* Воробьев А.А., Быков А.С. Пашков Е.П., Рыбаков А.М. Микробиология. - М.,М.-1998.-33бс.
* Лабораторные методы ... в ... ... (под ред. В.В. ... М.М. 1987. - 367 с.
* СкалаЛ.3., Сидоренко С.В., НемрошсваА.Т., Резван С.П. Практические аспекты современной клинической микробиологии. - М., ... - 1997.- ... ... микробиология. Под ред. Покровского В.И. // М.: ГЭОТАР Медицина, 1999.
* Азизов И.С. Основы клинической микробиологии // Караганда, 2006. - 280 ... ... ... Методические указания. Котова А.Л. Алматы 2004.-162с.
Қосымша
* Определитель бактерий ... - Иац. Мир, - 1997, т. 1-2.- 800 ... Д. ... А.Фотергиля, М.Ринальди. Определитель патогенных и условно-патогенных грибов. - Изд. Мир. -2001. 470 с.
* Коротяев А.И., ... С.А. ... ... ... и ... - С-П. - ... литература: - 1998- 592 с.
* Маянский А. Микробиология для врачей. М.М. - 2000.- 300 с.
* Райкис Б.Н., Пожарская В.О., ... А.Х. ... ... с вирусологией и иммунологией (в графическом изображении). Москва. - ... 2002.- 348 ... ... С.А. ... - 1-2 том. - ... - 2002. - 693 с.
* Руководство по основным клиническим лабораторным исследованиям (Для ... ... ... помощи). - Алматы. - 1999. - 209 с.
* ... А.П., ... Т.Р. ... ... - ... ... Асар, 1999. - 398 с.
13

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Антисептика7 бет
Стерильді және асептикалық жағдайда дайындалатын дәрілік түрлер. Шаншуға арналған ерітінділер технологиясы.6 бет
Жалпы мақсаттағы маталарды біржола безендіру23 бет
Тау-сағыз өсімдігінің биологиялық ерекшеліктері42 бет
Өсімдіктерді сауықтыру8 бет
Өсімдіктердің биотехнологиясы6 бет
Аурухана мен емханалардағы бөлімшелерде жүргізілетін санитарлық эпидемияға қарсы іс-шаралар тәртібі8 бет
Биологиялық жарақаттар және оның алдын алу4 бет
Дәріхана жағдайында дайындалатын офтальмологиялық дәрілік түрлер.6 бет
Құрамында эфирлі майы бар препараттар25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь