Гендік инженерия туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
Негізгі бөлім
1.1 Гендік инженерия туралы жалпы түсініктеме ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Гендік инженерияның жұмыс кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Гендік инженерия - молекулалық және клеткалық генетиканың қолданбалы саласы. Белгілі қасиеттері бар генетикалық материалдарды In vitro жағдайында алдын-ала құрастырып, оларды тірі клеткаға енгізіп, көбейтіп, зат алмасу процесін өзгеше жүргізу. Бұл әдіспен организмдердегі генетикалық информацияны көздеген мақсатқа сай өзгертіп, олардың геномдарын белгіленген жоспармен қайта құруға болады.
Гендік инженерия ол функционалдық активті генетикалық құрылымдарды рекомбинаттық ДНҚ молекулалары түрінде қолдан құрастыру. Гендік иженерияның мәні жеке гендерді бір организмнен алып басқа организмге көшіру.
1. Медициналық және ветеринарлық биотехнология. ОӘК.

2. Ж.Ж. Жатқанбаев. «Биотехнология» Алматы 2009ж.

3. ОӘК «Молекулалық биотехнология» Алматы-2009ж.

5. С. Ж. Стамбеков, В. Л. Петухов. «Молекулалық биология» Новосибирск-2003г.

6. А. Ж. Сейтембетова, С. С. Лиходий. «Биологиялық химия» Алматы «Білім»-1994ж.
        
        А қосымшасы
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті
___________________________________________институты
Қолданбалы экология ... ... ... орындау сапасы ... ... | ... |
|1 ... жоқ |0% | |
|2 ... |0-50% | |
|3 ... өзіндік жүйелендіру |0-10% | |
|4 ... ... ... және ... |0-5% | |
| ... ... | | |
|5 ... ғылыми әдебиеттерді пайдалану |0-5% | |
|6 ... ... ... |0-10% | |
|7 ... ... ... |0-20% | |
|8 ... |0-100% | ... ... ... ... атағы)
____________________________А.Ж.Т.
«____» ______________________2011ж.
Алматы 2011
Ә қосымшасы
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті
___________________________________________институты
Қолданбалы экология кафедрасы
Курстық ... ... ... ... ... ... атағы)
____________________________А.Ж.Т.
«____» ______________________2011ж.
Б қосымшасы
(Міндетті түрде)
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ... ... ... ... ... ... атауы ____________________________________________
Курстық жұмысты (жобаны) даярлауға
ТАПСЫРМА
Білім алушы
____________________________________________________________Т.А.Ж.
Жұмыстың тақырыбы_______________________________________________
Орындалған жұмысты өткізу мерзімі «___» __________________
________________________________
Жұмыстың (жобаның) бастапқы ...... ... ... ... ... ... және
қысқаша курстық жұмыстың мазмұны
а) _________________________________________________________
б)_________________________________________________________________
Графикалық материалдардың ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер
________________________________________________________
____________________________________________________________________________
________________________________________________________
В қосымшасы
Курстық жұмыстың (жобаның) кеңесшілері және оларға ... ... ... ... ... ... ... |
| ... | | |
| ... ... | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | ... ... ... жетекшісі ____________________________________________А.Ж.Т.
(қолы)
Тапсырманы орындауға білім алушы _____________________________алды
(аты, жөні, тегі)
Күні «___» ________________2011ж
МАЗМҰНЫ
Кіріспе.................................................................
.......................................3
Негізгі бөлім
1.1 ... ... ... ... ... ... ... инженерия - молекулалық және клеткалық генетиканың қолданбалы
саласы. Белгілі қасиеттері бар ... ... In ... ... құрастырып, оларды тірі клеткаға енгізіп, көбейтіп,
зат алмасу процесін өзгеше жүргізу. Бұл ... ... ... ... ... сай өзгертіп, олардың геномдарын белгіленген
жоспармен қайта ... ... ... ол ... ... ... ... ДНҚ молекулалары ... ... ... ... мәні жеке ... бір ... алып басқа организмге
көшіру. Бұған рестриктаза мен ... ... ... ... ... ДНҚ ... белгілі жерлерден жеке үзінділерге
қиып бөлшектейтін ыдыратушы фермент. Қазір ДНҚ молекуласын ... 120 ... ... ... астам рестриктазалар анықталған. Алынған
полинуклеотид бөлшектерінінің комплементарлық ... ... ... ...... ... реттеп жалғасытырып қосады. Осы
ферменттердің көмегімен бір ДНҚ ... ... ген ... ... ДНҚ ... ... құрастырылып рекомбинанттық, яғни жаңа
будан ДНҚ жасалады.
Биологиялық қауіпсіздік – ... ең ... ... ... жылы ... ... ... конференцияда (Асиломар,
Колифорния) рекомбинантты ДНҚ молекуласы экспериментінің негізгі қағидасы
қабылданды.
1985 жылы ... ... ... тобы ... оған ... даму ... ... кірді, және қоршаған ортаны
қорғау Бағдарламасы БҰҰ, сонымен қатар ... ... ... сақтау
ұйымы.
1991 жылы оларға БҰҰ Тағамдық ресурстар мен ауылшаруашылық ұйымы қосылды.
Биотехнология аумағында заңнама ... әлі ... ... келмеді.
Бір жағынан үкімет тарапынан биотехнологиялардың легализациясы болып жатса,
екінші жағынан заңнамадағы өзгешеліктер өнімді ... ... ... жасап отыр.
1.1. Гендік инженерия - молекулалық және ... ... ... ... ... бар ... ... In
vitro жағдайында алдын-ала құрастырып, оларды тірі клеткаға енгізіп,
көбейтіп, зат алмасу процесін ... ... Бұл ... ... информацияны көздеген мақсатқа сай өзгертіп, олардың геномдарын
белгіленген жоспармен қайта құруға болады.
Гендік ... ол ... ... генетикалық құрылымдарды
рекомбинаттық ДНҚ ... ... ... ... ... мәні жеке ... бір организмнен алып басқа организмге
көшіру. Бұған ... мен ... ... ... ... ... ДНҚ ... белгілі жерлерден жеке үзінділерге
қиып бөлшектейтін ыдыратушы фермент. ... ДНҚ ... ... 120 ... үзетін 500-ден астам рестриктазалар анықталған. Алынған
полинуклеотид бөлшектерінінің комплементарлық немесе жабысқыш ... ...... ... ... ... ... Осы
ферменттердің көмегімен бір ДНҚ молекуласынан қажетті ген бөлініп алынып,
басқа ДНҚ ... ... ... ... яғни ... ДНҚ ... ... рекомбинанттық ДНҚ бірнеше әдістермен тірі клеткаға
енгізіледі. Жаңа геннің экспрессиясы ... де ... сол ген ... ... ... ... клеткаға рекомбинанттық ДНҚ молекуласы
түрінде жаңа генетикалық информация енгізіп, ақырында жаңа белгісі ... бар ... ... ... ... организмді трансгендік немесе
трансформацияланған организм деп атайды, себебі ... ... ... ие ... ... дейді.
Сөйтіп, гендік инженерияның дамуына негіз болған молекулалық биология
мен молекулалық генетиканың мынадай жетістіктер:
1. рестректазалармен лигазалардың ашылуы;
1. ... ... және ... ... ... ... ... ;
1. бөтен генді клеткаға тасымалдаушы векторларды пайдалану;
1. ... ... ие ... клеткаларды таңдап бөліп алу жолдарының
ашылуы.
Алғашқы рет рекомбинаттық ДНҚ 1972 жылы АҚШ та ... ... ... ... ... Онда ... ... үш түрлі
микроорганизмнің ДНҚ лары – лямбда фагтің және шек таяқшасы ... ... мен ... ... ... толық геномы қосылған
еді.
Өсімдіктердің гендік инженериясы саласында бірінші жұмыстар In ... ... 1980 жылы ... 1983 жылы ... ... каллусы, кейін сол каллустан табиғатта мүлдем ... ... ... ... ол ... ... белогі фазеолинді кодтайтын гендері
бар күнбағыс өсімдігі еді.
Гендік инженерия гендерді тасымалдау тәсілі ретінде болашақта ... ... ... ... бола ... ... кезде гендік
инженерия алғашқы қадамдарын басып, екпінді дамып келеді.
Гендік инженерияның әдістемелік негізі жарықтың мезофилл клеткаларының
немесе ... ... ... ... Жаңа ... информацияға
ие болған протоплаты өсіріп одан ... ... ... болады.
Генетикалық трансформация үшін сомалық клеткалардан басқа тозаң ... ... ... Сонымен, In vitro өсірілетін клеткаларға
гендік инженерияның әдістерін ... ... ... ... бар
негізінде жаңа формаларын құруға болады.
1.2. Гендік инженерияның жұмысы мынадай кезеңдерден тұрады:
1. басқа организмге көшірілетін құрылымдық ... ... оны ... құрамына енгізу, яғни рекомбинанттық ДНҚ жасау;
1. рекомбинанттық ДНҚ-ын өсімдік клеткасына тасымалдау;
1. өсімдік клеткаларында бөтен ... ... ... ... ... жеке ... ... өсімдігін алу.
Гендерді тасымалдайтын векторлар
Бөтен генді клетка ішіне тасымалдап алып баратын арнаулы ДНҚ молекуласын
вектор деп ... Оған ... ... ... өз ... репликациялану, яғни клетка ішіне бөтен генді алып кірген
соң клеткамен бірге немесе өзалдына көбейе алатын болуы керек; ... ... ... құрамына еніп, онымен бірге ұрпақ
клеткаларға беріліп отыруы керек;
1. трансформацияланған клеткаларды анықтау үшін оның ... ... ... ... құрамында рестриктазалар үзе алатын нуклеотидтер тізбегі болуы керек
және репликацияға қабілетін ... ... ... ... ... ген оның ... ... бұзбауы
керек, ал вектор болса, ол да енгізілген геннің ішінде дұрыс ... ... ... ететін болуы керек;
1. вектордың көлемі кішігірім болуы керек.
2.2. Генетикалық инженерия туындау кезінен бастап ғалымдар қоғамда ... ... ... аудартты. Мұндай қорқыныштын туындаған
қауіпсіздік ... 1974 жылы ... ... Кейін бірнеше сәтті
эксперименттен соң in vitro ... ... ... ... ... П.Берг бастаған әйгілі молекулярлы биологтар тобы гендік инженерия
эксперименттерін жүргізуді шектеуге шақырды. Айтылған пікір екі ... ... ... ДНҚ ... ... ... немесе
өнеркәсіп орнында шынымен жасушалардың «жоғалып» кетуі ескертілсе, сонымен
қатар адам және жануарлар ... ... зиян ... өте ... екендігі айтылды. Екіншіден клондалған ДНҚ
фрагментіндегі ... мен ... ... білімнің жетіспеушілігі, оларды
реципиентті жасушаға енгізгенде олар қалаған затымызды ғана емес, одан да
басқа қауіпті ... ... ... ... ... жылы бұл ... Халықаралық конференцияларда сөз болды, онда
рекомбинантты ДНҚ ... алу ... ... Онда ... ... зерттейтін ғалымдар (медициналық микробиологтар, бактериальді
генетиктер, эпидемиологтар, биохимикиер, ботаниктер, даму ... ... ... көздерінің мүшелері, мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... инженерия
әдісімен жүретін эксперименттер жалғасуы керек деп ... ... ... мен ... сақтауы қажет. Бұл ережелер келесі
жылдары Англия, АҚШ, Франция мен басқа елдерде жасалынды. Олар ... ... ... ... ұсынылды, себебі жинақталған мәліметтер олардың
шектен тыс қаталдығын дәлеледеді, әсіресе дәстүрлі зертханалық штаммдармен
жұмыс істеуге қатысты.
Генотипке әсер ету ... ... ... мен ... орта ... ... ... өзгерістерге ұшыратуы мүмкін. Бақылаудан шығып кеткен
немесе арнайы дайындалған генетикалық агенттер, тіршілікті жоятын, әдейілеп
қолданылуы оларды биологиялық қару деп ... ... ... елдерде азық-түлік сапасын бақылау оның шығаруына дейін жүзеге
асады., ал дамушы елдерде – шыққаннан кейін.
Трансгенді ... ... ... ... ... кей ... ... арнайы маркировка берілуін талап етіп отыр. ТМД ... ... заң ...... ... аумағында
мемлекеттік бақылау жүгізу туралы».
Қазақстанда гендік-инженерия өнімдері мен препараттарын ... ... ... қол ... модифицирленген микроорганизмдерді қолдануға байланысты
қатерді ... ... ... адам үшін ... ... төрт ... ... бөлінеді:
1. 1 қауіп тобы: адам ауруын қоздырмайтындар
2. 2 қауіп тобы: олар мен кім жұмыс ... ... ауру ... ... ... алғанда азконтагиозды (мысалы, E. coli,
Mycoplasma pneumoniae, адам папилома вирусы).
3. 3 қауіп тобы: ... ауру ... және ... ... ... ... тудырады. Қоғамда тарап кету қауіпі бар, бірақ алдын алу
шаралары да ... ... ... leprae, АИВ)
4. 4 қауіп тобы: олармен жұмыс жасушаларда ауру тударады, қоғамда ... ... бар, ... алу ... жоқ. (мысалы – геморрагиялық
безгек вирусы). 2-4 топтары патогендік микроорганизмдар ... ... ... ... ... және ... шараларын да
қамтамасыз етеді. Бұл деңгей үшін GLP ( Good Laboratory Practice)
ережелер ... ... ... ... ... анықтау үшін « Генетикалық модификацияны халықаралық
бақылау камитетінің ережелері» (1993) бар.
Арнайы кесте бойынша вектор типі анықталады (өз ... ... өз ... хромосомаға тіркелуші, нашар мобилизденуші немесе мүлдем
мобилизденбеуші) екеуі де түзілуші векторды керек етеді.
Иесінің түрін де ... ... ... ... ... промотор
астында трансгенді құрылымды кіргізуші түр (максималды экспрессиялы, күшті,
әлсіз, ... ... және ... ... (улы заттар, БАВ
бұзушы әсері бар, аз ... ... ... әсерсіз, ДНҚ кодталмайтын
бірізділігі).
Қорытынды
Биотехнологияның тағы бір өрісі, ол биоинженерия әдістерін
қолданып медицинада ... әрі қол ... ... ... тиімді
дәрілік препараттар мен вакциналар алу болып табылады. .
Гендік инженерия ол функционалдық активті ... ... ДНҚ ... ... ... ... Гендік
иженерияның мәні жеке гендерді бір организмнен алып ... ... ... ... ... ... күші болып
келе жатыр. Биология ғылымының сонғы жылдардағы жетістіктері, әсіресе
молекулалық биология мен ... ... ... ... мен ... ... және әдістемелік негіздері болды. Сонымен
қатар, биотехнология биологиялық процестермен ... ... ... ... ... ... ... ферменттер,
амин қышқылдары, белоктар, нуклеотидтер, стероидтар, ... ... ... ... антиденелер, биопестицидтер,
биогаз т.с.с.) шығаратын өндірістің ерекше бір саласы ... ... ... ... химиялық өнеркәсіптері мен ауыл
шаруашылығының болашақта дамуы биологиялық ... ... ... ... – адамзаттың ең басты міндеттерінің бірі.
1975 жылы ... ... ... ... (Асиломар,
Колифорния) рекомбинантты ДНҚ молекуласы экспериментінің негізгі қағидасы
қабылданды.
Биологиялық және физиологиялық қауіпсіздікті таңдау нақты бір ... ... ... ... ДНҚ ... ... және т.б. қасиеттеріне қарай анықталады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Медициналық және ветеринарлық биотехнология. ОӘК.
2. Ж.Ж. Жатқанбаев. «Биотехнология» Алматы 2009ж.
3. ОӘК ... ... ... ... САЙТЫ
5. С. Ж. Стамбеков, В. Л. Петухов. «Молекулалық биология» ... А. Ж. ... С. С. ... ... ... ... ... сайты
Иесінің түрін де есепке алады (жабайы, әлсіз, ауксотроф), промотор
астында трансгенді құрылымды кіргізуші түр ... ... ... ... дефектілі) және өнімдердің қатерлігі (улы заттар, БАВ
бұзушы ... бар, аз ... ... ... әсерсіз, ДНҚ кодталмайтын
бірізділігі).
Фактор биіктігін көбейту арқылы кестеден сандық мәндерді ... ... ... ... ... ... және
қатерлі топқа сәйкестігі анықталады.
Қоршаған ортаға қатерлі кестеден жоғары, орташа, төмен немесе мүлдем
жоқ белгілері арқылы берілген.
Қазіргі уақытта ... ... ... 1996 жылы ... ... Олар екі ... ... – «жабық» немесе «ашық» жүйеде
жүретіндер. Жабық жүйелі жұмыстарда гендік-инженерия ... ... ... ... ... ... барьер бар. Ашық жүйеде
мұндай контак жүзеге ... ... ... ... ... жұмыстар қатерлі деңгейіне қарай төрт топқа бөлінеді:
1. Жұмыс адам денсаулығына зиянын ... ... ... емес микроорганизмдермен жұмыс істегенмен бірдей.
2. Жұмыс адам ... ... ... ... Қауіпсіздік
шаралары белгілі бір жағдайлардағы патогенді ... ... адам ... біршама қатер туғызады. Қауіпсіздік
шаралары инфекциялық ... ... ... ... ... кезіндей.
4. Жұмыс адам денсаулығына едәір қауіп туғызады. Қауіпсіздік шаралары
өте ... ... ... ... ... ... биологиялық агенттердің қоршаған ортаға, адамға таралуын
тоқтататын және дене бітімін қорғау үшін арнайы құралдармен ... мен ... ... Бұл ... өз ... ... ... бойы медициналық, микробиологиялық және вирусологиялық зертханаларда
қауіпті микроорганизмдермен жұмыс істегендегі ... ... ... ... (ф1) деңгейі (арнайы қорғаныс
құралынсыз жасалатын жұмыс) қауіпсіз микроорганизмдермен ... ... ... (Ф2) ... биоматериалдарды (рекомбинантты ДНҚ)
арнайы бокстер мен герметизациялық ыдыстарға қатаң бөліп ... ... ... Орташа (ф3) деңгей физиологиялық қорғаныстың қатерлі
объектілермен жұмыс жасағанда қажет. Ол ... ... ... ... ... ... ... Адам денсаулығына, өсімдік,
жасушаларға өте қауіпті микроорганизмдермен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... Мұнда зертхананы толығымен
бөліп изоляциялайды.
Биологиялық қорғаныс үшін ... ... рДНҚ ... үш ... ... Б1 (ең ... ... E.coli К-12
жасушаларын қолданғанда және конъюгативті плазмид пен бактериофаг негізінде
алынған векторларды қолдануға пайдаланады. Б2 ... ... ... ... ... ... ... болған жағдайда
қамтамасыз етіледі. Б3 деңгейі вектор ... Б2 ... ... ... ... ... табиғи экологиялық жағдайда
апробацияланған кезінде қолдануды көздейді.
Биологиялық және физиологиялық қауіпсіздікті таңдау нақты бір ... ... ... ... ДНҚ ... ... және т.б. ... қарай анықталады.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
Адам инсулинінің гендік инженериялық синтезі4 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.мутация түрлері. гендік инженерия10 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия6 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері. Мутация түрлері. Гендік инженерия8 бет
Гендік инженерия6 бет
Гендік инженерия жайлы28 бет
Гендік инженерия жайлы ақпарат10 бет
Гендік инженерия туралы мәлімет8 бет
"Қазақстан Республикасының экологиялық кодексі"239 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь