Абылай ханның саясаты

1) Абылай хан саясаты
2) Ішкі саясаты
3) Сыртқы саясаты
4) Пайдаланған әдебиеттер
XVIII ғасырдың 60-жылдарының аяғына қарай Казақ мемлекеті Абылайдың белсенді сыртқы және ішкі саяси қызметі арқасында біршама мықты әрі біртұтас мемлекетке айналды. 1770 жылы сұлтан қырғыз жерлеріне тағы бір жорық жасады. Шату асуы арқылы Қызылсу және Шамси өзендерінің аңғарына өтіп, қазақтар қырғыз жасақтарын ауыр жеңіліске ұшыратты. Көптеген тұтқындар Орталық Қазақстанға көшіріліп, онда Абылайдың жеке вассалдары-төлеңгіттері құкығымен коныстандырылды. Ресей билігінен Жоңғарияға қашқан еділ қалмақтарын талкандағаннан кейін сұлтанның беделі бұрынғысынан да арта түсті. Ресейдің отаршыл әкімшілігі қазақтардан қалмақтардың қайтарылуына жәрдем көрсетуді талап етті, алайда Абылайдың өз ойлағаны бар еді. Сол кезде Абылай Қытай мен Ресейдің қолдауына кол жеткізуге тырысып, халықаралық аренада белсенді әрекеттер жасады.
• Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х
•• Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
• Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
СӨЖ ... ... ... ... ... ... Санкайбаева П.С
Семей-2015
Жоспар:
* Абылай хан саясаты
* Ішкі саясаты
* Сыртқы саясаты
* Пайдаланған әдебиеттер
XVIII ... ... ... қарай Казақ мемлекеті Абылайдың белсенді сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... әрі біртұтас мемлекетке айналды. 1770 жылы сұлтан қырғыз жерлеріне тағы бір жорық жасады. Шату асуы арқылы ... және ... ... ... ... ... қырғыз жасақтарын ауыр жеңіліске ұшыратты. Көптеген тұтқындар Орталық Қазақстанға көшіріліп, онда Абылайдың жеке ... ... ... ... ... ... қашқан еділ қалмақтарын талкандағаннан кейін сұлтанның беделі бұрынғысынан да арта түсті. Ресейдің ... ... ... ... ... ... ... талап етті, алайда Абылайдың өз ойлағаны бар еді. Сол кезде Абылай Қытай мен ... ... кол ... ... халықаралық аренада белсенді әрекеттер жасады. 1768 жылдың өзінде-ақ ол цин ... өзін деп ... қол ... еді. ... ... 1769 жылдың аяғында ол Ресейден өзі үшін 10 мың адамдық армия бөлуді сұрап, оның ... ... өз ... ... ... . Сол кезде Абылай өзінің аманат баласын генерал етуді сұрады, аманаттар сұлтанның өз тандауы бойынша екі-үш жылдан сон алмастырылып отыратын. ... бұл ... ол ... іс ... ... ... еді, мұны сұлтан жақсы түсінді. Бұл ретте Абылай шекаралық әкімшілікке өзінің қытайлармен, түсініліп жүргеніндей, әсте де онша жақын еместігін және ... ... әсте де бас ... ... жүрмегендігін білдірген еді. 1771 жылы Абылайды жалпы казақ ханы етіп сайлау үшін ... ... 1771 ... ... ұзақ ... бойы ... кейін барлық үш жүздің өкілдері жаңа ханды сайлау үшін хандыктың ежелгі астанасы Түркістан қаласына келді. Абылайға ыкпалды жырау Бұқар Қалкаманұлы, ... және ... ... ... ... ... Кіші жүз қазақтарының, билеушілері, Орта жүз бен ұлы жүздің ... ... ... көрсетті. Халық көп жиналған кезде казақ дәстүрі бойынша Абылай ақ киізге көтеріліп, үш ... ханы ... ... А. И. ... айтқанындай, ол . Сөйтіп Абылай Казақ хандығының бірлігін қалпына келтіре алды.
Абылай ханның ішкі саясаты. Бүкілхалыктық ... және үш ... ханы ... ... ... билігі шексіз билік болған жоқ. Сұлтандардың едәуір бөлігі, әсіресе Барақ сұлтан мен ... ... ... Абылайды тақты заңсыз иеленді деп санады. Мәселен, Дайыр ... 1781 жылы ... ... ... екенін жазды. Наймандардың билеушісі Әбілпейіз, иеліктері Обаған мен Есіл ... ... ... ... тәуелсіз еді деуге болады. Түркістан мен Сырдарияның ортаңғы ағысында билікті бөліскен Сәмекенін, ... Есім мен ... ... ... ... хан деп атай ... Хан ... наразы болған кейбір рубасылар оны тіпті әскери күшпен құлатуға да тырысты. Дағдылы құкықпен шектеулі Абылай, Ш. Уәлихановтың айтуынша, сұлтандар мен ... ... ... ауыздықтауға ұмтылды. Абылайдың орасан зор беделі қазақтарды ханға бағынышта ұстады. Абылай ... ... ... ... аман қалу үшін Қазақ хандығының саяси жүйесін көбірек орталықтану жағына қарай өзгерту қажет ... өте ... ... ... жету үшін хан бірнеше бағытта әрекет жасады. Біріншіден, Абылай биліктің орталықтандырылуын нығайтуға ... XVIII ... ... ... ... ру ... іс жүзінде автономиялы болды және оларды өздерінің билері, рубасылары басқарды. Бұл жүйе жағдайында хан көп ... ... ... ... ... және оның ... ... деңгейінде шешім қабылдауға ықпал етуге үлкен мүмкіндіктері болмады. XVIII ғасырдың 20-30-жылдарында бұл жүйе өзгере бастады, белгілі бір ру ... және ... ... етіп шақырған сұлтандардың рөлі арта түсті. Абылай жүздер мен үлкен бірлестіктерді басқаруға дәстүрлі қазақы ... рухы ... бір ... буындары элементтерін енгізуге ұмтылды. Ханның көптеген балалары осындай билеушілер рөліне кірісті. 1774 жылы Әділ сұлтан Ұлы ... бір ... ... ... ... оған арнап Абылай Талас аңғарында кала салып, оған қарақалпақтарды қоныстандырды. Солтүстік -- шығыс Жетісуда оның басқа бір ... ... ... ... ... ... етті. Орта жүз бен Ұлы жүздің барлық дерлік жері ханның балалары ... ... Тек Кіші ... және Орта жүздің батыс бөлігінде Қайып ұрпақтары, Орталық Қазақстанның кейбір аудандарында -- ... ... ал ... шекара өңіріне таяу жерлерде және Сырдарияда Әбілмәмбеттің ұрпақтары -- ... ... ... ... ... ... үшін ... қолданған шаралардың екінші кешені -- бір тұлғаның қызметіне және оның тұлға ретіндегі қасиеттеріне сүйену, Мәселен, дағдылы құқыктың дәстүрлі ... ... ... хан қылмыскерлерді өлім жазасына кесуге үкім шығару құқығын өзі алды. Бұл міндет бұрын ... ... ғана ... ... ... мен ... съезінің құқыктары едәуір шектелді. Алайда дағдылы құқыктың дәстүрлі болуы және басқарудың нақты тұтқаларындағы кемшілік Абылайға хандықтың саяси жүйесіне реформаны ... ... ... ... бермеді. Оның үстіне бүкіл басқару жүйесін соғыстар қиратып кетті деуге болатын еді. Федерализм элементтері ... ... ... ... ... хан билігін бұрынғысынша билер мен сұлтандар едәуір дәрежеде шектеп отырды. Мемлекетгік машинаның орнықтылығы түгелдей және толығымен ханның өз беделіне, оның ... ... ... шешу ... ымыраластық таба білуіне байланысты болды.
Абылай ханның сыртқы саясаты. Абылайдың сыртқы саясаты да икемділігімен және ымырашылдығымен сипатталды. Оның Ресей мен Қытай ... ... ... қатынастарының Орта Азия мемлекеттерімен қатынастарынан едәуір айырмашылығы ... ... ... күш -- ... өте жақсы ұғынған хан, бір жағынан, Ресей протектор атын танудан бас тартпай, екінші ... өз ... екі ... ықпалы күшеюіне жол бермей, олармен қатынастарда барынша икемділдік көрсетуге тырысты.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абылай ханның ішкі және сыртқы саясаты31 бет
Абылай ханның сыртқы саясаты17 бет
Абылай хан – XVІІІ ғасырдағы тарихымыздың аса ірі тұлғасы13 бет
Абылай ханның реформалары11 бет
Абылай ханның тарих сахнасына шығуы16 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
1837-1847 жж. кенесары ханның басшылығымен болған көтеріліс10 бет
Абылай хан7 бет
Абылай (Әбілмансұр)16 бет
Абылай (Әбілмансұр) хан13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь