ХХ ғасырдың басындағы өлкенің әлеуметтік-экономикалық жағдайы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
ХХ ғасырдың басындағы өлкенің әлеуметтік.экономикалық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
Қоныс аудару. Столыпиннің аграрлық реформасы ... ... ... ... ... ... ... ... .5
Өнеркәсіптің дамуы. Темір жол ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
Өндіріс орындары және жұмысшылар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
Тау . кен өндірісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
Ұсақ . тауарлы өндіріс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
Сауда.саттық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
Зерттеудің өзектілігі: ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы буржуазияның қалыптасу процесі XX ғасырдың басында Ресей империясының ішкі губернияларынан күрт өскен көші-қон ағыны нәтижесінде де, әсіресе қоныстанушылардағы едәуір табиғи өсім есебінен де Қазақстан халкының одан әрі тез өскенінің байқалуы, 1897-1917 жылдарда ғана, яғни Ресей империясының Бірінші жалпыға бірдей санағынан кейінгі алғашқы екі онжылдықта, Қазақстан халқының саны (оның қазіргі аумағына жақын аумақта), біздің есептеулеріміз бойынша 4147,7 мың адамнан 5045,2 мың адамға, яғни 25,7 пайызға көбейуі және осы онжылдықта Ресей империя-сындағы қазақтар саны күрт құбылып отыруы.
1. Об отношениях России к среднеазиятским владениям и об устройстве киргизской степи. Спб., 1865, С.19-20.
2. Прошлое Казахстана в источниках и материалах. Сб.2. С. 24.
3. Веселовский В.В. Григорьев по его письмам и трудам, 1816-1881 гг. –Спб. 1887. 308 с.
4. Маркиз де Кюстин. Николаевская Россия. –Терра; 1990. С.8.
5. Памятка Семиреченского казака с кратким очерком завоевания средней Азий. –Спб. 1909г.
6. Блок М. Апология истории или ремесло материка. М., 1986. С. 79.
7. Карамзин Н.М. Предания веков. М., 1987. С. 62.
8. Жақыпбек С.Қ. Қазақ елін Ресейдің жаулауы: басталуы, жүруі. //ҚазҰУ хабаршысы. №2 (29). 36-40 б.
9. Бұқар жырау Қалқаманұлы шығармалары. Алматы, 1992. 32 б.
10. Қозыбаев М. Қазақстан Ресейге өз еркімен қосылды ма? //Ақиқат. 1998. № 7. 21 б.
        
        Жоспар
Кіріспе............................................................................................................3
ХХ ғасырдың басындағы өлкенің әлеуметтік-экономикалық жағдайы..........................................................................................................4
Қоныс аудару. Столыпиннің аграрлық реформасы.................................5
Өнеркәсіптің дамуы. Темір жол...................................................................7
Өндіріс орындары және жұмысшылар.......................................................8
Тау - кен ... ... - ... ... ... ... ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы буржуазияның қалыптасу процесі XX ғасырдың басында Ресей ... ішкі ... күрт ... ... ... ... де, ... қоныстанушылардағы едәуір табиғи өсім есебінен де Қазақстан халкының одан әрі тез өскенінің байқалуы, ... ... ... яғни ... ... Бірінші жалпыға бірдей санағынан кейінгі алғашқы екі онжылдықта, Қазақстан халқының саны ... ... ... жақын аумақта), біздің есептеулеріміз бойынша 4147,7 мың адамнан 5045,2 мың адамға, яғни 25,7 ... ... және осы ... ... ... ... саны күрт ... отыруы.
Зерттеудің мақсаты мен міндеті: ХХ ғасырдың ... ... ... ... процесі кезінде қазақтар саны небәрі 231 мың адамға, яғни 6,8 пайызға ... бұл ... ... өсім 1915 ... ... болуы, ол кезде қазақтар қатары 821 мындай адамға, яғни 24,3 пайызға көбейгені, қорытындысында өлке халқының құрамындағы қазақтардың үлес ... 1897 ... 81,7 ... 1917 ... 59,8 пайызға дейін кеміп кеткені, қазақтар арасындағы демографиялық жағдайдың нашарлауы, ... ... оның ... өсуінің төмен болуымен, яғни бала тууының адам өлімінің басымдық деңгейінен төмен болуымен түсіндіріледі
Жетісуда - 25,7%, Сырдарияда - 25,6%, Оралда - 20%, ... - 15,6%. Бұл ... ... ... және ... халқының табиғи өсімі деңгейін салғастырған кезде бұдан әлдеқайда айқын көрінеді. ... және ... ... көшпелі халық негізінен қырғыздардың болуы осы жұмыстың мақсаты мен міндеті болып табылады.
ХХ ғасырдың басындағы өлкенің әлеуметтік-экономикалық жағдайы
1897 жылы ... ... саны 4147,8 мың ... оның ... ... 3354 мың, 1915 жылы 4205,2 мың, ал 1917 жылы- 3615,1 мың адам болды. Сонымен, осы ... ... ... саны ... 231 мың ... яғни 6,8 пайызға өскен. Қорытындысында өлке халқының құрамындағы қазақтардың үлес ... 1897 ... 81,7 ... 1917 ... 59,8 ... ... ... кетті. Қазақтар арасындағы демографиялық жағдайдың нашарлауы, бірінші кезекте оның табиғи өсуінің төмен болуымен түсіндіріледі.
Қазақ халқы табиғи өсімінің төмен ... ... ... ... ауыр ... ... аурулардың кең таралуы және медициналық қызмет көрсетудің болмауы себепті оның ... ... ... ... ... жоғары болуы себеп болды. Қазақтардың 1916 жылғы көтерілісінің зардаптары да ерекше келеңсіз роль атқарды. Көтерілісті патшаның жазалау отрядтары басып, ... сол ... осы ... ... ... ғана ... сонымен қатар бейбіт тұрғындар да мыңдап қаза тапқан еді. Қазақтардың едәуір бөлігі империя шегінен Қытайға, Туркияға және басқа елдерге үдере ... ... 1916 жылы ... ... ғана ... 150 ... жуық қазақ көшіп кетті.
Қазақстанның байырғы халқының үлес ... ... ... ... ... ... және басқа да ұлт өкілдерінің империяның ішкі аймақтарынан қоныс аудару ағымының ерекше көп ... ... ... де ... әсер етті.
Халық өсімі Столыпиннің аграрлық реформасынан кейін ... ... ... ... арта ... XX ғ. ... Қазақ өлкесінде құрылған қазақтардың жерін тартып алып, ... ... ... ... ірі ... ... ... (20,3%), одан кейін жұмысшылар мен қызметкерлер (33,1%).
XIX ғ. соңы - XX ғ. ... ... 19 жаңа қала ... ... ... ұсақ ... саны - 20. 1897 жылғы ... ... ... ... ... -36446, Верныйда - 22744, Семейде - 20216, ... - 14175 адам ... ... ... ... ... ... келуі. 2.Жатақтар санының артуы. 3.Ішкі демографиялық өсім. 4.Сауда қатынасының дамуы.
Құрамына қарай қала ... ... ... дворяндар, офицерлер, саудагерлер және оларға сыбайлас қазақтардың дәулетті бөлігі және жәй еңбекшілерге (мещандар, ... ... ... ... ... аграрлық реформасы.
1905-1907 жылдардағы революция патша үкіметі жалпы алғанда аграрлық мәселедегі және соның ішінде қоныс аудару мәселесіндегі ... ... ... етті. Патша үкіметі ауыл шаруашылығын елдің капиталистік жолмен дамуына бейімдеу бағытын ұстап, қала мен село ... ... ... бастады. Муның өзі 1906 жылғы 9 қарашадағы указбен және 1910 жылғы 14 маусымдағы заңмен бекітілген Столыпиннің аграрлық ... ... ... ... Шаруалардың селолық қауымнан шығуына, өзінің үлесті жерінің қожасы болуына және хутор немесе отруб құруына құқық берілді. Бұл заң ... ... ... ... ... ... жер ... алушы ауқатты шаруалар, кулактар үшін өте пайдалы болды.
1907 жылғы 1 қантардан бастап үлесті жер үшін сатып алу ... күші ... ... шаруалар қауымнан шыққан кезде төлеуге тиіс еді. Осы ... ... ... қоныстанған жерлерінен еркін кетуі үшін ең басты шектеу алып тасталды. Жарлық жариялады. Сөйтіп, Столыпиндік аграрлық реформа қауым мүшелері - ... азат етті және ... ... ... ... ... пайдалану құқығын беріп, қоныс аударушылардың жаңа орында сәтсіздікке ұшыраған жағдайда туған жерінде қайтып ... ... ... ... саясатының нәтижелерінің бірі шаруалардың шет аймақтарға, атап айтқанда Қазақстанға жаппай көшуі болды. Егер 1893 жылы мен 1905 жыл ... яғни 12 ... ... ... ... үшін қазақтардан 4,074170 десятина жер алынса, одан кейінгі жеті жылда (1906-1912 жж.) 17 ... ... ... жер ... алынды. Қоныс аударудың басыбайлылық әдісі шаруаларды қатты күйзеліске ұшыратты. 1917 ... ... ... 45 ... десятина жеріне ие болған көшіп келгендердің саны 1,5 миллионға жетті. Өлке халқынаң үштен бірі Россияның орталық аудандарынан, Еділ бойынан, ... ... ... ... ... мен ... болды.
Сөйтіп, патша өкіметінің қоныс аудару саясаты Қазақстанда жер мәселесінде қайшылақтердың шиеленісуіне, еңбекші қазақ бұқарасының ... ... ... әкеп ... Қоныс аудару нәтижесінде жергілікті қазақ халқының Қазақстандағы үлесі айтарлықтай кемеді.
Өнеркәсіптің ... ... ... ... ... патшалық Россия Қазақстанның тау-кен байлықтарын пайдалануға айрықша назар аударды. Олар мұнда ... ... және ауыл ... шикізатын өңдеу жөніндегі кәсіпорындарды дамытуға күш салды. ... ... ... ... ... өндіретін кәсіпорындар көбейді. Осы тұста мұнай өнеркәсібі де пайда болды. (Орал - Жем ... ... жол. ... ... Сібір темір жолы (ұзындығы 3138 км) салынды. Оның 178 шақырымы қазақ жерін басып өтті.
1893-1897 жылдар - Рязань - Орал ... жолы ... Оның 194 ... қазақ өлкесінің батысы арқылы өтті.
1899-1905 жылдар - ... - ... ... жолы ... км) ... 1905 ж. ... іске қосылды.
Патша үкіметінің темір жолдар салудағы кездеген мақсаты: 1. Жалпы ... жаңа ... ... ... ... тартуды тездету. 2. Өлкенің шикізатын кеңінен пайдалану. 3. Қазақстан мен Орта Азияны ... ... ... ... 4. ... халқының ұлт-азаттық күресі күшейген жағдайда Россиядан қарулы күштерді тез жеткізу. кәсібі негізінен Орталық және ... ... ... ... және ... жылы Қазақстандағы өндіріс орындарының саны 8887-ге, ондағы жұмысшылар саны 25393-ге жетті.
XX ... ... ... ... ең ірі өнеркәсіп орындары: Қарағанды көмір шахтасы, Успен кеніші, Спасск мыс заводы, Риддер металлургия комбинаты. Осы өнеркәсіп орындарының ... 300-400 ... ... Ал Орынбор-Ташкент темір жол құрылысында 30000-ға жуық адам еңбек етті.
Жұмысшылардың, әсересе жергілікті қазақ жұмысшылардың жағдайы өте ауыр болды. Жұмыс күні 14-16 ... ... ... ... ету ... да ... ауыр еді, ... құралдары сүймен, қайла және күрек болатын. Апатты өқиғалар жиі болып ... ... бас ... ... ... процестің құрамдас бөлігі ретінде 80-ші жылдардың аяғы мен 90-шы жылдардың бірінші жартасында кеңінен өрістеді. Өлкеде жұмысшы ... ... ... ... ... мен ... ... орыс жұмысшылары мен жер аударылған саяси қылмыскерлер елеулі ықпал жасады. Олар өндірістегі қазақтарға өздерінің күрес тәжірибелерін үйретіп, жұмыс қозғалысына ... пен ... ... енгізіді.
XX ғасыр басында ұлттық аймақтарда отаршылдық езгі күшейді, елдегі таптық және ұлттық қайшылықтар шиеленісе түсті. Патша өкіметі бір халықты екінші ... ... ... кескілестіріп отырды, ұлт мәдениетін тұншықтарды.
Осының бәрі Қазақстанда да әлеуметтік қайшылықтарды шиеленістіріп, тап күресін өрістетуге ... - кен ...
XIX ... ... ... ... мемлекеттерінде дамыған капиталистік қатынас Россияға әсер етпей қоймады. Осымен байланысты Россияның ... ... мен ... ауыл ... ... арасындағы қатынас күшейді. Сауда және өсімқорлық капиталы Россияның орталық губерниялары мен Қазақстан арасындағы ғана емес, сонымен бірге өлкенің өз ішінде де ... ... ... ... ... ... ... натуралды шаруашылық біржіндеп ыдырай бастады.
Бұл кезде Қазақстан экономикасында натуралды ... ... ... өлке өнеркәсіп товарларын өткізу рыногы және бағалы ауыл шаруашылығы шикізатының қайнар қөзі ретікде капиталистік Россияға ... ... ... шықты.
XIX ғасырдың ортасы - қазақ жеріне капиталистік қатынастардың тарала бастауының көріністері ... ...
- ... мал шаруашылығы мен екіншіліктің дамуы.
- Жеке меншік жерді иеленудің кең таралуы.
- Жылқы ... ... ірі қара ... ...
XIX ... 60 жылдарынан россиялық кәсіпкерлер қаражаттарын қазба байлықтары мол ... ... ... ... ... ... ... және тас көмір өндіретін тұңғыш кен орындары Шығыс, Орталық Қазақстанда ашылды. 300-400 ... бар ірі ... ... - Спасск мыс қорыту заводы (1857 ж.), Успен кеніші, Қарағанды көмір алабы, Екібастұз, Риддер кәсіпшілігі.
1898 жыл - ... ... ... ... ... Кен - ... ... құрылды.
Кен кәсіпшілігінің орталығы - Қарқаралы уезі.
Химия өнеркәсібінің бастамасы - Шымкент сантонин заводы (1822 ж.) ... ... ... әйелдер саны - 1873 жылы 12%, ал 1893 жылы 17% болды. Қазақстанның кен орындарында балалар еңбегі XIX ғ. 90 ... ... ... ... - ... өндіріс.
Балық аулау кәсіпшілігі - Ертіс, Жайық, Каспий теңізі, Зайсан маңында дамыды.
Тұз өндіру - ... ... ... тұзды көлдер.
1875, 1900 жылдар - Верныйда темекі кәсіпорындары ашылды.
Арал теңізі, Қарабас көлі (Павлодар ... - тұз ... орны ... ... сайын Екатеринбург, Томск, Тобол уездеріне қазақ өлкесінен 300 мың пут тұз әкетілді.
Мал шаруашылығы шигізатын өңдеу ... ... ... ... ошақтары - Ақмола және Семей облыстары.
Семей облысында 13 былғары, 9 сабын қайнататын, 1 шарап ашытатып, 1 май ... 2 сыра ... 23 ... ... болды (1898 ж.).
Көкпекті, Семей, Павлодарда 13 май қорытатын, балауыз, 23 былғары, 5 тон заводы ... ... (1890 ж.) ... ... 42 ... тоң май ... сабын қайнату заводы, 202 диірмен, май шайқау ... ... (1898 ж.) ... ... II ... ... қатынастардың дамуына байланысты Қазақстанда сауда дамый бастады. ... ... ... ... ... негізгі үш түрі: көшпелі аудандарда - тасымалды сауда, ... типі ... ... ... - ... ... ... шаруашылықтары басым аудандарда - тұрақты сауда ... ... ... ... ... тасымал сауда неғурлым кеңінен тарады. Тасымал саудасы, әсіресе алыс ауылдарда ашықтан-ашық тонау сипатында болды.
Россия саудагерлері Қазақстанға сауданың жаңа ... - ... ... ... ... ... ұшы-қиырсыз жері бар, қатынас жолы дамымаған, халқының дені ... ... ... ірі сауданың қолайлы түрі болды. Қазақстандағы туңғыш жәрменке 1832 жылы Бөкей ордасында хан ордасы жанынан ашылды. Кейіннен (1855 ж.) ... екі ... ... ... ... облысы Тайыншакөл, Константиновск, Петровск (Атбасарда) және 50-ден астам ұсақ және орташа ... ... ... 1848 жылы ... ... ... ... ал кейіннен Шар (Семей облысы), Қарқара (Жетісу), Әулиеата (Сырдария облысы), Ойыл, Темір (Орал облысы) жәрмеңкелер жұмыс істеді.
Жәрмеңкелер товар - ... ... ... ... мал ... товарлығын арттыруға ынта туғызды. Жәрмеңкелер қазақ шаруашылығың капиталистік экономикасы мен байланысын нығайтты. Натуралды шаруашылықтың ыдырауын тездетті.
Қорытынды
ХХ ғасырдың бас кезімен орта ... ... ... орыс шаруашылығымен қатар, мәдениеті, салт-дәстүрі, өндіріс орындары, ... ... ... ... ... ... осы ... патшалық ресей өкіметінің отаршылдық саясаты, яғни бейбіт ... ... аса ... отарлау кезеңінде еліміз территориясы аумағында сан мыңдаған өнеркәсіпорындарын дүниеге әкелседе, еліміз тек шекізат өндіретін алып плацдарм болып қала берді.
Қазақстанның ... ... үлес ... азаюына ғасырдың басында орыстардың, уркраиндардың және басқа да ұлт өкілдерінің империяның ішкі аймақтарынан қоныс аудару ағымының ерекше көп ... ... ... де ... әсер ... ... ... қатынастардың дамуы өлкеде негізінен мал шаруашылығымен айналысқан көшпелі және жартылай көшпелі халықтың патриархалдық-феодалдық қатынастарының ыдырау процесін жеделдетті. Елде өнеркәсіптің жаңа ... ... ... ... ... және жұмысшы табы кадрларының шығуына себебін тигізді. Қазақстанды жалпы ... ... ... ... әдебиеттер:
1. Об отношениях России к среднеазиятским владениям и об ... ... ... Спб., 1865, ... ... ... в источниках и материалах. Сб.2. С. 24.
3. ... В.В. ... по его ... и ... ... гг. - Спб. 1887. 308 с.
4. ... де ... ... ... - ... 1990. ... Памятка Семиреченского казака с кратким очерком завоевания средней Азий. - Спб. 1909г.
6. Блок М. ... ... или ... ... М., 1986. С. ... ... Н.М. Предания веков. М., 1987. С. 62.
8. Жақыпбек С.Қ. Қазақ елін Ресейдің жаулауы: басталуы, жүруі. //ҚазҰУ ... №2 (29). 36-40 ... ... ... ... ... Алматы, 1992. 32 б.
10. Қозыбаев М. Қазақстан Ресейге өз еркімен ... ма? ... 1998. № 7. 21 б.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері24 бет
ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы буржуазияның қалыптасу процесі23 бет
Батыс Қазақстандағы туризмнің даму мүмкіндіктері6 бет
Биология және экология пәндерін оқытуда жергілікті жер материалдарын пайдалану35 бет
Геологиялық құрылысы мен жер бедері19 бет
Тарихи өлкетану жұмыстары және оларды ұйымдастыру жолдары17 бет
Қазан төңкерісі қарсаңында Оңтүстік Қазақстандағы саяси - қоғамдық ұйымдар54 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет
19 - 20 ғ. басындағы Қазақстан мәдениеті8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь