Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері мен формалары туралы

I Кіріспе
• Жұмыссыздық түсінігі
II Негізгі бөлім
• Қазақстандағы жұмыссыздықтың себептері
III Қорытынды

IV Пайдаланылған әдебиеттер
Қашанда өзекті мәселелердің бірі жұмыссыздық – еңбек нарығының бөлінбес элементі . Дегенмен , экономиканың тұрақтылығы еңбек нарығында жұмысқа деген сұранысты тудырады . Жылдан – жылға жұмыссыздық деңгейі әр қилы болып келеді .Бір жылы жұмыссыздық деңгейі жоғары болса , келесі жылы төмен болады . Бұған себеп не ? Бұл мәселеде көптеген себептерді алға тартуға болады . Ол :мемлекеттің экономикалық деңгейі , халқымыздың әлеуметтік жағдайы , білім деңгейі , инфляция , жұмыс орындарының аздығы немесе жұмысшыларға қойылатын талаптардың жоғарылығы , қатаңдығы , тіптен еңдек шартының өзі де жұмыссыздықтың туындауына әсер етпек .
1. Темірбекова А.Б. Экономикалық теория: Оқу құралы. – Алматы: «Экономика», 2008.
2. Әубәкіров Я.Ә., Нәрібаев К.Н., Есқалиев М. Экономикалық теория негіздері.-Алматы:Санат, 1998.
3. Әубәкіров Я.Ә., Байжұмаев Б.Б., Жақыпова Ф.Н., Табеев Т.П. Экономикалық теория. Оқу құралы. –Алматы: Қазақ университеті
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ
Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СОӨЖ
Тақырыбы: Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері мен формалары
Орындаған:Исабаева А.А
Топ:ВС-403
Тексерген:Қуантқан Биболат
Семей 2015 ... ... ... ... Негізгі бөлім
• Қазақстандағы жұмыссыздықтың себептері
((( Қорытынды
(V Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Қашанда өзекті мәселелердің бірі жұмыссыздық – еңбек ... ... . ... , ... ... ... жұмысқа деген сұранысты ... . ...... ... әр қилы болып келеді .Бір жылы ... ... ... , ... жылы ... ... . Бұған себеп не ?
Бұл ... ... ... алға ... болады . Ол :мемлекеттің
экономикалық деңгейі , ... ... ... , ... ... инфляция , жұмыс орындарының аздығы немесе ... ... ... , ... , тіптен еңдек ... өзі ... ... әсер ... .
Қазіргі таңда жоғары білімі бар немесе ... оқу ... , өз ... ... ... ... алмай жүрген
азаматтар қаншщама . ... де ... ... ... ... ... жаңа бітірген жас мамандар . Өз ... ... ... болса , бұрын соңды жұмыс істеген өтілі қажет
етіледі . ... ... ... ... – туыс , жора – жолдас арқылы
пара беру ... ... ... ... ... ... ... қаладан немесе ауылды жерлерден келгендері жұмыс ... өз ... ... , ... жыл бойы оқып , ауыр ... дипломдары жарамсыз болып қалады . Ал енді ... ... ... ... ... орналсып , өлместің күнін
көреді . Осыдан барып ... ... ... бар ... ... жуу , тағы сол ... ... ... ... ... кездесті .
Нарық жағдайындағы күрделі мәселелердің бірі
жастардың еңбек ... тез ... ... . Жалпы жұмыссыздық
деңгейінің азаюына қарамастан , кейбір мәселелер ... таба ... ... әр ... бар және нарықта белгілі бір
көлемде болып ... . ... ... тыс ... ... ... ауқатына кері әсерін тигізері хақ . Ал бұл ... ... ... ... .
Жұмыссыздықтың мынадай саналуан түрлері ... ... ... , құрылымдық , техналогиялық және т. б .
Жасырын жұмыссыздық - ... пен ... ... жұмыскерлерді қолданған жағдайда орын алады . Шын ... ... аз ғана ... ... ... ... .
Фрикциондық жұмыссыздық –еңбек нарығында бос жұмыс ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық – ауыл шаруашылығының ... ... ... ... ... жұмыс күші тек маусымдық кезеңдері
қолданылғанда болады .
Құрылымдық ... - ... ... ... ,
сондай – ақ жынысының , жасының , ... , ... және ... ... ... ... ... таба алмаған
жағдайда болуы ... ... ... ... ... адамдарды
машинамен ауыстру нәтижесінде болады , ол ... ... ... ... ... ... етеді .
Жұмыс істейтіндер өндіріс тауарлары мен ... ... ... ... ... , ал ... , ... байланысты жұмыссыздық ... ... ЖҰӨ ... ... ... тигізеді .Бұл ... мен ЖҰӨ ... ... ... ... , ... осы ... зерттеуші , экономист Артур Оукеннің ... заңы деп ... ... ... бұл ... ... түрі , онда ... тауарын сату және сатып алу ... ... .Осы ... ... мен ... ... бағаланады . Еңбек ...... ... ... , ... ... қамту көлемі мен
динамикасын ,
жұмыссыздықтың сала ... , ... ... , ... ... көрсеткіштерінің құрылымын байқатады . Осы құбылыстар АҚШ тағы
еңбек рыногында ... ... . ... ... құрылымда екі
тенденция байқалады : ауыл шаруашылығымен ... ... ... және ... ... ... саясатында артуы . Себебі бұл
сала бойынша ұлғая ... және ол ... ... қолданатын
басты салаға айналды .
Жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... (
тұрғындарды жұмыспен қамту орталығы ) ... . ... ...... негізде қызмет жасайтын мекеме , мұнда ... ... ... мен ... ... ... іс - әрекет
жүзеге асады
Қазақстан Республикасы ˝ ... ... ... ... ... үшін ... , ... жалақысының 50 % - нан ... ... ... ақы ... . Ол ... ... жағдайға , күн көру деңгейімен ... ... ... ... үшін жұмыссыздық бойынша ақы мөлшерін келтірейік : АҚШ – да
жалақының 50 % - ын ... , ... ... жас ... ... ... байланысты 3 – 12 айдың жалақысының - 60
– 80 % ... , ... – 1 – 2,5 ... ... 42 % - ын құрап
, қосымша күніне 40 франк ... , ал 3 жыл бойы ... ... . Ұлыбританияда 52 апта бойы 28,5 фунт ... ... ... ... жалақысынан шегеріліп , сол жиналған ... қор пар ... ... ... те , ... ... – ауыр дерт . ... ... ... , ... ... ... , түрлі
қылмыс көбейе түскендігіне түк тандануға болмайды .
Негізгі бөлім
Жұмыссыздық – бұл ... ... ... ... жарамды халықтың
өндірісте жұмыспен қамтылмауы. Жұмыспен қамтылмау өндірістің тиімділігін
арттыруы, сонымен ... ... ... бір ... жұмыстан босатуға
мүмкіндік жасайтын немесе оның құрылымына, сапасына жаңа талаптар ...... ... ... ... ... Нарықтың экономикада
жұмыссыздық дағдарыстар кезінде көбейеді. Нарық жоқ ... ... ... ... өндіргіш күштерді орналыстырудағы бұрыс құрылымдық
саясаты болуы мүмкін.
Жұмыссыздық – құбылыс, жұмысқа қабілетті адамдардың тұрақты немесе
уақытша ... ... ... ... ... ... ... Себебі, жұмыс
күшіне сұраным, оны ... ... ... капитал көлеміне тәуелді.
Сондықтан капитал ... ... ... ... ... ... ... жағдай, нарықтық экономикадағы қорлану заңының іс-
әрекетінің нәтижесі объективтік заңдылық. Осы ... ... ... ... ... ... жай ... және капиталдың органикалық
құрылымының өсуінің әсерімен өндірістегі жұмысшылар қысқарады – нәтижесінде
жұмыссыздар ... ... ... ... ... ... 23 жыл ... қалды. Алайда
Қазақстанның бірінші күндерінде алдынан шыққан мәселелер әлі де толық
жетілген жоқ. Сондай мәселелердің бірі жұмыссыздық болып табылады.
Жұмыссыздық дегеніміз – әлеуметтік – ... ... осы ... ... экономикалық белсенді халқының бір бөлігі біршама уақыт не
тұрақты жұмыссыз немесе жалақысыз болады. Соңғы жылдары жұмыссыздық
халықтың қалың топтарын қамтуда және ... ... ... ... ... ынтымақтастық және даму ұйымына (ЭЫДҰ–ОЭСР) кіретін елдердің
барлығында дерлік өсу үстінде. Тіпті экономикалық өсудің жоғары қарқындары
белгіленген дамушы елдердің ... ... ... ... ... үшін біршама жылдам қарқындармен жұмыспен қамтуды ұлғайту
мәселесін әрең игеріп отыр. Шығыс Еуропа және ТМД елдерінде кепілденген
және толық жұмыспен қамтылуға ұзақ ... бойы ... ... ... ... секторды қайта құру мен жеке секторда жұмыс орындарын
ашудың баяу қарқындары себебінен жұмыспен қамтылу кепілдігінен айырылып,
жұмыссыздықтың өсу проблемасын ... ... ... ... ... ... де жалақы деңгейінің төмендеуі байқалады [1]. 
Жұмыссыздық – әлеуметтік жетістіктерінің адам дамуына ... ... ... ол ... мен үй ... белгілі бір
бөлігін (кейде едәуір көлемін) экономикалық әрекет жағдай жасайтын
мүмкіндіктерге қол жеткізуден айырады. Олар үшін адам даму ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді,
тоқыраулы) еңбек дағдыларын жоғалтуға, яғни жинақталған адам капиталынан
айырылуға ұшыратады және осылайша ол адам дамуына теріс ықпалын тигізеді.
Үшіншіден, жұмыссыздық тек жеке ... ғана ... ... ... әл–ауқатының деңгейін қолдауға, мемлекеттердің жұмыспен
қамту жөніндегі түрлі бағдарламаларын іске ... ... ... ... ұшыратады, ал мұндай жағдай адам дамуына анағұрлым
тиімді бағытталуы мүмкін ... ... ... ... қоғам үшін қазыналық жоғары шығындарды, адам капиталынан
айырылуды, әлеуметтік саралардың күшеюін, жастар проблемасының шиеленісуін
білдіреді [2].
Осы мақсатқа жетуде келесідей ... ... мәні мен ... болу ... ... ... еңбек рыногының элементі ретінде қарастыру және жан-жақты
талдау;
3. Жұмыссыздықтың түрлері мен ... ... ... ... жұмыссыздық мәселесінің жалпы жағдайын, жұмыссыздық
деңгейін, олардың өзіндік ерекшеліктерін қарастыру;
5. Еліміз тарапынынан жұмыссыздықпен күресудің негізгі шараларын және
әлеуметтік саясаттың ... ... ... жою, ... ... төмендету мақсатында түрлі
бағдарламалар қабылданып, соларды жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... – бұл жұмыс істегісі келетін
еңбекке жарамды халықтың өндірісте жұмыспен қамтылмауы. Жұмыспен қамтылмау
өндірістің тиімділігін арттыруы, ... ... ... ... бір ... босатуға мүмкіндік жасайтын немесе оның құрылымына, сапасына жаңа
талаптар қоятын ғылыми – ... ... ... ...... ... ... адамдардың тұрақты немесе
уақытша жұмыс істемейтін бөлігі. Жұмыссыздық әлемдегі орталық
проблеммалардың бірі болып табылады. Және де ол бір жүйеден екіншісіне
өтетін ... кең ... ... мұндай процес Қазақстанда жүріп
жатыр. Ол өзімен бірге бірқатар жаңа проблемаларды алып ... ... ... ... ... ... және соларға
тікелей әсер етеді. Жұмысынан айрылу олардың табысының азаюына, өмір ... ... ... ... ... ... алып келеді.
Осы себепті көптеген саясат адамдары өзінің сайлауалды компанияларында
жұмыс орындарын жасауға көп ... ... ... ... ... болу ... аныктайды, мемлекеттің тарапынан шараларды анықтайды.
Бірақ сонымен қатар көптеген экономистердің ... ... ... нәрсе,
оны зұлымдық ретінде қарастыруға болмайды. Өйткені жұмыссыздықтың ең
маңызды пайдалы жақтарына оның ... ... ... ... болса
керек.
Жұмыссыздықтың негізгі себептері:
Неоклассикалық теория. Жұмысшылардың табыспен келіспеуі, төмен жалақымен
жұмыс істеуден бас ... ... ... ... ... жиынтық ұсынысқа,
тұтыну бейімділігіне және инвестициялар көлеміне байланысты.
Маркстік теория. Қорланған капиталдың қажетті нәтижесінде, жанды еңбекте
машина мен ... ... аз ... ... ... ... ... факторлар ықпал етеді:
 Ғылыми – техникалық прогресс;(
Психологиялық және әлеуметтік негіздері;(
 Сыртқы экономикалық бәсекелестің күрт күшеюі.(
Мұндай ... ... ... ... ... ... жинақылыққа жетуге (кәсіпойлық, біліктілік, аймақтық және
халықаралық көзқарастар аясында)
2. Үлкен икемділікке барып, қазіргі заманғы жағдайларға сай өте ... ... ... ... елдердегі жұмыссыздықтың себептерін
талдай отырып, шетел авторлары олардың жекелеген түрлерін тудыратын нақты
факторларын қарастырады. Мысалы,  АҚШ ... ... ... ... ... зерттеуі, жұмыссыздықтың 70 түрін атаған.
Олардың әрқайсысының өзінің ерекше себептері бар. Барлық жұмыссыздықтың 
түрлерін ... екі ... ... қарайды. Жұмыссыздықтың бірінші тобына
– «жиынтық сұранымның жеткіліксіздігінен» туындауын жатқызады, алдыменен
циклдық жұмыссыздықты айтамыз. Жұмыссыздықтың екінші тобына – ... ... ... емес ... ... технологиялық
және басқа түрлерін» жатқызамыз. Жұмыссыздық психологияда типтілік құбылыс.
Себебі, жұмыс күшіне сұраным, оны сатып алуға жұмсалатын капитал көлеміне
тәуелді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... сұранысты
төмендетеді. Осы заңның нәтижесінде қосымша жұмыс күшін өндіріске тарту жай
жүреді және капиталдың органикалық құрылымының өсуінің әсерімен ... ...... жұмыссыздар армиясы пайда болады [4].
Кез келген жұмыссыздықтың болуы – қоғам үшін ең ауыр психологиялық және
әлеуметтік ... ... ... ... бойынша, адамды жұмыссыз деп
есептегенде, ол тек жұмыстан айырылып қана қоймай, өзінің абыройын да
жоғалтады. Шетелде жұмыстан айырылуды психологиялық зақым ретінде бағалап,
тек ең ... ... ... ... ... ... деңгейінде
қаралады.  Жұмыссыздық оның деңгейімен өлшенеді. Жұмыссыздық деңгейі –
жұмыссыздар санының жұмысқа қабілеттер санындағы үлес салмағы. Жұмыссыздық
деңгейі жұмыспен толық қамтылғанда “жұмыссыздықтың ... ... ... деңгейі психологиялық жағдайының негізгі көрсеткіштерінің бірі,
бірақ оны тура көрсеткіш деп ... ... ... ... , ... кім жұмыссыздыққа байланысты көмек алады, соларды ғана
есептейді. 
Жұмыссыздық деңгейін есептеу төмендегідей формуламен ... = ... ...... деңгейі; 
ЖС – жұмыссыздар саны;                      
ЖК – жұмыс күшінің саны;
Жұмыссыздық ... оның ... ... Оның ... жалпы санының жұмыс күші санына қатынасымен пайыз түрінде
есептеледі.
Жұмыссыздықтың психологиялық және әлеуметтік ... ... ... өзінің бар потенциалды мүмкіншілігін
пайдаланғандағы көлемімен салыстырғанда төмендеуіне әкеліп соғады.
2. Халықтың әр ... ... ... жұмыссыздық шығыны бірдей
бөлінбеуіне соқтырады.
3. Жұмысшылар мамандығын төмендетіп (ескіреді), ... ... ... ... мәселелерін шешуде психологияға мемлекеттің араласуы
қажет. Мемлекет жұмыссыздықты реттеуді негізінен төрт бағытта жүргізеді.
1. Жұмыссыздарды жұмыспен ... ... ... ... үшін ... арқылы кәсіби дайындықтардан және қайта дайындаудан өткізуге көмек
көрсету.
2. Әрбір әлеуметтік топтардың (әйелдер, зейнеткерлер, жастар)
ерекшеліктерін толық есептеу үшін ... ... ... ... ... ... ... үшін ынталандыру.
3. Еңбек қатынасын құқықтық қамтамасыз ету.
4. Жұмыссыздық зардабын шеккен адамдарды әлеуметтік қорғау [5].
Кез келген жұмыссыздың деңгейімен байланыста болатын экономикалық зиянды
анықтау ... ... ... ... заңы ... Бұл заң ... ... Оукеннің (1724-1780 ж.ж.) есімімен аталған. Осы заң
математикалық тұрғыдан жұмыссыздық деңгейі мен жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ)
көлемінің ... ... ... ... Егер ... ... ... деңгейден 1%- ға асса, онда ЖҰӨ көлемінің төмендеуі
2,5% құрайды. Осы 2,5 ...... ... ... табылады. Мына
1:2,5 қатынасы, бұл жұмыссыздықтың ЖҰӨ көлемінің төмендеуіне қатынасы болып
табылады және жұмыссыздықпен байланысты өнімнің абсолюттік зиянын анықтауға
көмектеседі. Мысалы, жылына (1983 ж) ... ... ... ... 3,5 % - ке ... артық ұйғарудың табиғи деңгейі 6%. Осы 3,5%  санын
Оукен коэффициентіне (2,5) көбейтсек, онда 1983ж.  ЖҰӨ ... ... ... ... ... ... егер де 1983 ж. ... деңгейі
толық қамтамасыз етілсе, ЖҰӨ нақтыға қарағанда 8,75% - тен көп болар еді.
Жұмыссыздықтың теориялары ( Дж. Кейнс, К. ... ... ... ... және ... ... ең ... мәселелердің бірі.
Мысалы, мальтузиандық теория жұмыссыздықтың пайда болуын түрғындардың тым
артып ... ... ... ... бұл құбылысты рыноктық
сұраныстың жетіспегендігімен түсіндіреді, еркін кәсіпкерлік мектебінің
геориясы жұмыссыздық жалақы деңгейінің жоғарылауымен туындайтынын айтады,
яғни ол еркін болып табылады.
К.Маркстің қорлану ... мен ... ... ... ... біріншіден - капиталдың қорлануымен, екіншіден, - техника
прогресімен болатындығын айтады.
Мальтузиандық теорияны ағылшын экономисі Томас Роберт Мальтус (1766-1934)
жасаған. Ол 1798 жылы ... саны ... ... ... ... Онда ол былай деп жазған: «Жер шарындағы тұрғындар теометриялық
прогрессиямен өседі; ал өмір сүру жабдығы тек арифметикалық прогрессиямен
өседі; яғни әрбір 25 ... екі есе ... ал өмір сүру ... ... ... өседі: халық саны - 1,2,4,8,16,32 ж.т.б.». Ол
халық санының және өмір сүру әдісінің өсу каркыны жоғарыдағы көрсетілген
есеппен ... ... ... ... ... ... жоғары
қарқынмен өсуі кайыршылық пен жұмыссыздықтың себеп салдары болып табылады.
Мысалы, жаңа ... ... ... ... (1914 ж.) осы ... тілде қисық түрінде көрсетіп, кейінірек ал «Филлипс қисығы»
аталды (1суретте көрсетілген).
Сурет 1. Филлипс қисығы.  ... ... ... саласында, өндіріске қажетті жұмыс күші мен олардың
жұмыстың жағдайында қоятын талабы арасында елеулі қайшылықтар бар. Оның
шиеленісуі кадрлардың тұрақсыздығынан көрінеді. Миллиондаған ... ... және ... ... ... ... ... ауыстырам деп біраз уақыт жұмыссыз қалады. Ол көбінесе 2 айдан 6 айға
дейіңн ... ... ... миллиондаған дипломы бар мамандар да ондай
дайындық деңгейін талап етпейтін қызметтерде ... ... ал ... яки салалық жұмыссыздықтың орын алып отырғанын
көрсетеді. Көріну  сипаты жағынан жасырын және ашық жұмыссыздық түрлерін
ажыратады. Жасырын  жұмыссыздыққа - берілген уақыт кезінде экономикалық
белсенді халық ... ... ... ... ... егер де ұсынылған
жұмыс олар үшін қолайлы келсе, жұмыс күші қатарына ... ... ... - жұмыс істмейтін, бірақ еңбек қатынасы кәсіпорынмен ресми
түрде үзілмеген (осы себепті жұмыс істеушілер қатарында болып есептелінеді)
және ... ... ... (күн, ... ... ... ... жатады.
Жұмыссыздықтың түрлері:
1.Жасырын жұмыссыздық - өндірісте және мемлекеттік аппаратта артық
жұмысшылардың қолданылуы. Қазіргі болмыста олардың жұмыстарын аз ... ... ... ... ... (лат. ...... бір жұмыстан басқа
жұмысқа, бір жерден басқа жерге жұмыс ізденумен ауысуын айтамыз.
3. Маусымдык жұмыссыздык — жұмыс күшінің тек маусымдық кезенде жұмыс
жасауы, бұл ... ауыл ... ... саласында кездеседі, әсіресе
қайта өндеу өнеркәсібінде т.б.
4. Құрылымдық жұмыссыздық — өндірістік қуаттың жетіспеуінің ... жеке ... ... кері ... ... және ескі ... мен жаңа саланы дамытудың нәтижесі ретінде қараймыз.
5. Технологиялық жұмыссыздық — адамдарды машинамен ауыстырудың нәтижесі,
білікгілікгі өзгертуді ... ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық — өндірістің құлдырауынан туындайды, яғни
экономикалық циклдың осы фазасымен байланысты.
Жұмыссыздық психологиялық тұрғыдан алып қарағанда бірнеше топтарға
жіктеледі. Әдетте, ... ... ... ... ... ... берілген жалақы деңгейінде жұмыс істегісі
келеді және ол қолынан келеді, бірақ оған жұмыс табылмайды. Еркін
жұмыссыздықта (кейде күту жұмыссыздығы деп аталынады) адам ... таба ... ... жұмыс істемегенді қалап, айлығы ұсынылған жалақыдан жоғары жұмыс
орнын іздеуді жалғастырады. Жұсыссыздық ұзақ және қысқа мерзімді
болуы мүмкін. Ұзақ ... ... ... ал ... және ... Ал
халықаралық тәжиребеде бұл жәйтті толық жұмыс істеушілік деп атайды.
Жұмыссыздық мәселесі дамыған ... ... ... ... ... жұмыспен толық қамтылуы жұмыссыздық мүлдем жоқ дегенді
білдірмейді. Фрикциялық және құрылымдық ... ... ... ... ... елдегі тұрғындардың жұмыспен толық қамтылуы – ол елде
циклдік ... ... ... Жұмыспен толық қамтылу кезіндегі
жұмыссыздық деңгейі оның табиғи деңгейі болып саналады. Мұндай жағдай
елдегі жұмыс ... ... ... яғни ... ... бос ... орындарының санына тең болғанда пайда болады. Жұмыссыздықтың
табиғи деңгейі қоғамдағы оң құбылыс болып есептеледі. Кез келген ... даму ... ... ... ... ... және
өндіріс технологиясында маңызды өзгерістер болады. Бұл өзгерістер өз
кезегінде ... ... ... ... құрылымын да өзгертеді. Осындай
өзгерістерге байланысты кәсіптердің кейбір түрлері азаяды не қысқарады‚ ал
басқа бір ... ... ... ... ... болу ... ... осы өзгерістерге баяу ыңғайланатындығына және оның
құрылымының нақты жұмыс орнына сай келмейтіндігіне байланысты болады.
Фрикциялық жұмыссыздық пен ... ... ... елеулі
ерекшелік мынада: бірінші жағдайда жұмыссыздарда еңбек нарығында ұсынуына
болатын дағды‚ машық бар‚ ал екінші жағдайда олар қайта даярланбайынша‚
қосымша оқып біліктілігін ... ... ... ... ... таба алмайды. Фрикциялық жұмыссыздық неғұрлым қысқа
мерзімді сипатта болады‚ ал құрылымдық жұмыссыздық неғұрлым ұзақ ... ... ... ол қоғамдағы неғұрлым елеулі жұмыссыздық болып
табылады. Циклдік жұмыссыздық – елдегі тауарлар мен көрсетілетін
қызметтерге жиынтық сұранымның күрт азаюы салдарынан болатын ... ... оны ... сұранымның тапшылығына байланысты жұмыссыздық деп те
атайды. Циклдік жұмыссыздық – кез ... ... үшін ... ... ... ... ... Экономикалық дағдарыс (экономикалық
дамудың құлдырауы‚ тоқырау) елдегі еңбекке ... ... ... ... ... уақыт өткізуіне әкеліп соғады‚ ал мұндай жағдай
олардың біліктілігінің жоғалуына‚ адамгершілік қадір-қасиеттің азғындауына‚
әлеуметтік және саяси жанжалдарға апарып соқтырады. Өйткені “фрикциялық”
жұмыссыздарға бос ... ... табу үшін ... уақыт керек‚ “құрылымдық”
жұмыссыздарға да біліктілігін жетілдіру, жаңа ... алу үшін ... табу ... ... ... көшу үшін уақыт керек. Егер жұмыс
іздеушілердің саны бос жұмыс орнынан асып түссе‚ онда ... күші ... ... Екінші жағынан‚ жиынтық сұраным молайған жағдайда жұмыс
күшінің ... ... яғни бос ... орындарының саны жұмысқа
мұқтаждардың санынан асып түседі. Қазақстанданарықтық экономикаға өту
кезеңінде бұрынғы тиімсіз кәсіпорындар мен ауыл шаруашылық мекемелерінің
жұмысын уақытша тоқтатып, жабылуына, ... ... ... ... ... құрылымдық жұмыссыздық құбылысы байқалды. 2000
жылы елдегі жұмыссыздар саны 1997 жылғы ... ... ... ... ... ... ... реформалар
барысында жаңа жұмыс орындары ашылуына, ішкі, сыртқы инвестициялар
көмегімен, бірқатар өндіріс ошақтары мен ауыл шаруашылығының жандануына
орай, ауылды қайта өркендетудің 3 ... ... ... деңгейі де біртіндеп табиғи деңгейге түсе бастады.
Жұмыссыздық әлемдегі орталық проблемалардың бірі болып табылады. Және де ол
бір ... ... ... ... кең ... ... ... процес
Қазақстанда жүріп жатыр. Ол өзімен бірге бірқатар жаңа проблемаларды алып
келеді. ... ... ... ... ... ... ... тікелей әсер етеді. Жұмысынан айрылу олардың табысының
азаюына, өмір сүру ... ... ... ... ... алып келеді. Осы себепті көптеген саясат адамдары өзінің сайлауалды
компанияларында жұмыс орындарын жасауға көп көңіл бөледі. Жұмыссыздықты
зерттеу олардың пайда болу себептерін ... ... ... ... ... бойынша жұмыссыздық – халықтың активті
бөлігінің жасауға қабілетті жұмыс таба алмау. Жұмыссыздық негізінен жұмыс
орнына сай ... ... ... ... санының көбеюінен пайда
болады. Жұмыссыз ретінде жұмыссыздар биржасында тіркелген, жұмыс табуға
нақты ... жоқ ... ... ... әлеуметтік-
психологиялық салдары көбіне жұмыссыздықтың психологиялық әсері сипатталады
да, коммуникативті характерге ие әлеуметтік әсері ескерусіз қалады. Бірақ
та жұмыссыздықтың елдің ... ... ... ... ... ... Енді сол ... тоқталсақ.
➢ Кері әсерлері: 

Крименогенді жағдайдың өршуі 

Әлеуметтік кернеудің өршуі 

Физикалық және психологиялық аурулардың көбеюі 

Әлеуметтік дифференцияның өсуі 

Еңбек белсенділігінің төмендеуі. 
➢ Пайдалы әсері: 
Жұмыс орнының ... ... ... бос ... ... ... таңдаудағы еркіндік 

Әлеуметтің мәні мен еңбек құндылығының артуы 

Жұмыссыздықпен күрес. 
Қазақстандағы жұмыссыздық деңгейі жыл сайын төмендеп, қазіргі таңда
Жапония, Қытай, Нидерланды секілді ... ... ... ... деп ... ... Статистика жөніндегі агенттіктің
жариялаған ресми дерегі себеп болып отыр. Агенттіктің мәліметінше, 2012
жылдың желтоқсан айында Қазақстанда 474,4 мың ... адам ... ... ... 5,3 ... ... елдерінде өмір сүру деңгейі Қазақстанмен салыстырғанда бірталай асып
түседі. Еуропа елдері ең төменгі жалақы деғгейінің мөлшері бойынша 3 ... ... ... – ең ... жалақы мөлшері 82-331 евроны құрайтын
мемлекеттер, екінші топқа - 427- 668 евроны, ал үшінші топқа – 1200 евродан
жоғары соманы ... ... ... құрайды. Бұл ретте Қазақстанның
ең төменгі жалақы деңгейі Еуропа елдерінің ішіндегі ең ... ең ... де ... ... ... ... ең төменгі жалақы
көлемін көбейтіп, Еуропа елдерінің жоғарыда айтылған үш топтың бірінде
көрсетілген деңгейге жетуіміз керек. Осы стандартқа сәйкес Германияда
орташа ... ... ... 62 ... 50% құраса,Қазақстанда ол
33% құрайды. Мұнда, Қазақстан мен ... ... ... ... ... бөлінген зейнетақы мөлшері бойынша айырмашылық көп.
Ежелгі заманда тайпалардың көсемдері ашаршылық ... ... ... ... ... үшін ... ... өмірлерінің жарқын екенін
түсіндіріп, сәуле нұрын шашып тұрған күнге, жерде өсіп тұрған түрлі
өсімдіктердің, тіршілік етіп ... ... ... ... соған табындырған. Бүгінгі дәуір де бұл жағдайдан алыстай
қоймаған сияқты.
Жұмыссыздық деңгейі әрбір елдің әл-ауқатын, оның қарқынын, өндірістік
қуатын анықтайды. ... ... ... 16,5 ... ... тек
474 мыңы жұмыссыз деп айта салуы ақылға қонымсыз. Біріншіден, заң бойынша
Қазақстанда жұмыспен қамтылғандар деп кімдер саналады? ... ... ... толық не толық емес уақыт жағдайында жұмыс
істейтіндер, кәсіпкерлікпен шұғылданатындар, өз бетінше ... ... ... ... еңбек ететіндер, ақы
төленген (кез келген, мерзімі белгісіз) жұмыста ... ...... ... біртұтас элементі болып табылады.
Жұмыссыздық өте күрделі құбылыс және қоғамның дамуы барысында әр ... ... ... әр ... ... – ең өткір мәселелердің бірі ... ... ... халық арасында көп таралуы елдің экономикасына ... ... . ... да ... болмасын халқының тұрмысының ,
әл – ... ... ... ... сол елдің экономикасының артып
, барлық жағынан дер ... ... ... . ... ... таңда нарықтық экономика мен әлеуметтік әділеттік негізінде
жоғары ... ... ... құру ... ... ... кешіп ... ... ... ... ... ... әрбір азаматтың ... және мұң – ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық деңгейі 2019 жылға дейін бірқатар факторларға
байланысты 5%-дан артық көтерілмейді деп мәлімдеген ҚР ... ... ... даму ... ... өткен жылдың 4 тоқсанында жұмыссыздар саны 458,6
мың ... ... ... ... ... деңгейі 5%-ға
дейін төмендеді. ҚР Ұлттық экономика министрлігінің болжамынша, бұл ... ... ... ... - ... айтуынша, бұл болжам бірнеше факторға негізделген. Жұмыспен қамту
картасы мәліметінше, жақын ... ... ... ... қажеттілік
сол деңгейде сақталады, жыл сайын 300 мыңға тарта адам.
«Таяу жылдары ... ... ... ... ... ықпалында
болады. Егер 2013 жылы экономикалық белсенді халықтың (ЭБХ) жыл сайынғы
таза өсімі 100 мыңға жуық ... ... ал 2017 ... ... ол 4 ... ... мың адамға дейін қысқаруы мүмкін. Болжам бойынша, ЭБХ өсімі ... ... ... тек 2023 ... қарай қалпына келеді», - деп атап өтті
ведомство ... ... ... ЭБХ ... ... еңбек нарығына түсетін
қысымды төмендетіп, сәйкесінше  жұмыссыздық қаупін азайтады.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Темірбекова А.Б. Экономикалық теория: Оқу құралы. – ... ... ... Я.Ә., ... К.Н., ... М. ... ... 1998.
3. Әубәкіров Я.Ә., Байжұмаев Б.Б., ... Ф.Н., ... ... ... Оқу құралы. –Алматы: Қазақ университеті

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық және оның себептері мен формалары6 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық және оның себептері мен формалары жайлы ақпарат19 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері және формалары22 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері және формалары жайлы6 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері және формалары жайлы мәлімет19 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері және формалары туралы9 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері мен формалары10 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері мен формалары жайлы9 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері мен формалары жайлы ақпарат6 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық себептері мен формалары жайлы мәлімет6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь