Органдар биохимиясы ІІ

1)Бауыр
І. Бауырдың атқаратын қызметі;
ІІ.Бауырда майдың жиналуы;
2)Бүйрек және зәр шығару жүйесі
І. Бүйректің қызметі;
ІІ.Бүйректе тастардың пайда болуы;
ІІІ. Зәрдің химиялық құрамы;
ІV.Зәрдің түзілуі;
3)Жалғастырушы ұлпа
І. Жалғастырушы ұлпа фибробластары;
ІІ.Қызметтері;
4)Тері
І. Терінің қызметі;
ІІ.Тері қабаттары;
Бауыр- ең үлкен ас қорыту безі. Омыртқасыз жануарларда бауыр ас қорыту және қоректі сіңіру процестеріне қатынасады, сондай-ақ, онда май, көмірсу жиналады. Омыртқасыздардың бауырын кейде бауыр-ұйқы безі деп те атайды, себебі ол омыртқалы жануарлар мен адамның ұйқы безі бөлінетін затқа ұқсас секрет (бездердің бөліп шығаратын заты) шығарады. Омыртқалы жануарлар мен адамда бауыр — күрделі орган, ол организмдегі зат алмасу процесіне қатысады әрі онда ас қорыту сөлдерінің бірі - өт түзіледі. Оның ересек адамдардағы орташа салмағы 1,5 - 2 кг. Бауыр іш қуысының оң жақ жоғарғы бөлігіне орналасқан. Бауырдың көк етке жанасып жататын жоғарғы дөңес, төменгі ішкі (висцеральдық) беттері бар.
1.Сапаров Қ.Ә., Цитология және гистология., Оқу құралы.— Алматы: Қазақ университеті, 2009. — 128 бет.
2.Сейітов.З., Биохимиялық химия., - Алматы: Қазақ университеті, 2012.
3. Биологическая химия/под ред. Н.И. Ковалевской.-М.: Академия, 2009.-255бет
        
        ҚР Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы:
Орындаған: Нұрбекова М.
Группа: БТ - 407
Тексерген: Кайрханов ... ... ... атқаратын қызметі;
ІІ.Бауырда майдың жиналуы;
2)Бүйрек және зәр шығару жүйесі
І. Бүйректің қызметі;
ІІ.Бүйректе тастардың пайда болуы;
ІІІ. Зәрдің ... ... ... түзілуі;
3)Жалғастырушы ұлпа
І. Жалғастырушы ұлпа фибробластары;
ІІ.Қызметтері;
4)Тері
І. Терінің қызметі;
ІІ.Тері қабаттары;
Бауыр- ең үлкен ас қорыту безі. Омыртқасыз ... ... ас ... және қоректі сіңіру процестеріне қатынасады, сондай-ақ, онда май, көмірсу жиналады. Омыртқасыздардың бауырын кейде бауыр-ұйқы безі деп те ... ... ол ... ... мен адамның ұйқы безі бөлінетін затқа ұқсас секрет (бездердің бөліп шығаратын заты) шығарады. ... ... мен ... ... -- ... ... ол организмдегі зат алмасу процесіне қатысады әрі онда ас ... ... бірі - өт ... Оның ересек адамдардағы орташа салмағы 1,5 - 2 кг. Бауыр іш ... оң жақ ... ... ... Бауырдың көк етке жанасып жататын жоғарғы дөңес, төменгі ішкі (висцеральдық) беттері бар. Бұлар бауырды оң(үлкен) және сол(кіші) бөліктерге бөледі. Бауырдың ... ... ... қақпасы деп аталатын көлденең ойық болады. Ол арқылы бауырға артерия, қақпалық вена ... ... ... ... де, одан лимфа тамырлары мен өт түтігі шығады. ... ... ... ... өт ... ... ... қорғаныш қызметін де атқарады, яғни тамақ құрамында болып, ішекте сіңірілген зиянды ... мен ... ... ... ... қанның құрамындағы улы өнімдер Бауырда зарарсыздандырылады. Бауырдың лимфа түзілудегі, қан ұюын реттеудегі және қанның тұрақты құрамын сақтаудағы ... зор. ... ... ... амин ... ... глюкоза, фруктоза, глицерин, май қышқылы түзіледі, сондай-ақ, қандағы көмірсулар бауырда гликогенге айналады. Бауырдағы зат алмасу процестері әр ... ... ... ... оны жүйке жүйесі мен түрлі гормондар реттеп ... 70-73% су, 2 -- 4 % май, 17 -- 18% ... оның ... ... ... ... Бауырда көптеген В тобының витаминдері және А, Д, Е витаминдері де бар. Сонымен бірге бауырда көптеген ферменттер, экстрактивті заттар және ... ... көп. ... ... ... ... ... жақсы сіңіреді. Бауырды алдымен өтінен бөліп алып ... ... соң ... ... 2 -- 3 ... суық ... суда ұстайды. Бауырдың атқаратын қызметі: -ас қорту кезінде мүшелердің қажетті энергиямен, атап ... ... ... ету және әр ... ... ... ... түрлендіру; -ағзадағы қажетсіз химиялық қалдықтарды ағзадан шығарып тастау; - ... қан ... ... ... ... қан ... ... синтездеу; -холестерин мен оның эфирін синтездеу, липидтер мен фосфолипидтерді синтездеу және ... ... ... ... ... ... ең бір маңызды қызметі зат алмасу процесіне қатысуы. Бәрінен бұрын ол аралық зат алмасу процесіне тікелей қатысы бар. Май ... ... ... ... де, ... және ... қатысады. Біріншіден өт майдың түйіршіктенуін шақырады: ол ыдырауына қолайлы жағдай туғызады, екіншіден ет ... ... ... және ... ... май ... ... жағдай жасайды . Адам бауырында бір тәулік ішінде 500-700 мл ет ... оның ... ет ... мөлшері 80-85г аспайды. Егер оны қайталап қолдану болмаса ас қорыту процесінде ол жетпес еді. Өт қышқылдары қанға сорылып, бауыр арқылы өт ... ... ... ас қорыту процесіне қатысып отырады. Сонымен ішек ішінде өт қышқылының болмауы немесе жеткіліксіз бөлінуі майдың қорытуын және ... ... май ... ... бірге майда еритін витаминдер жетіспеуі дамиды. А.Д.Е.К. витаминдері жетіспейді. Нәжіс майлы балшықтанып және түсі ... май ... ... Бауырдың бір төтелей жұмысы липидтердің аралық алмасуына қатысуы. ... май ... ... кетон денелер жасағанға дейін тотығады, одан арығы метоболизм процестері бауырдан басқа жерде жүреді.Бауырда липидтердің белокпен жиыны -- ... ... ... ... ... ... ... -- токсикалық жарақатта, тканьдік және айналымдық созылмалы гипоксия түрлерінде жиі болады. Бұл процесте фосфолилидтердің ... ... ... ... роль атқарады, фосфолипидтер қалыпты жағдайда тканьдердегі майларды диспергиялап шығарады, сондықтан бауыр тінінен майдың бөлшектерінің шығуына ықпал жасайды. Фосфолипидтер синтезі холин және ... ... ... ... ... ... жиналуының үш дәрежесі бар. Біріншісі -- бауырдағы май мөлшері қалыпта, тек липидтер ... ... ... ... ... инфильтрация процесі бар бірақ оны қалыпқа қайтаруға болады. Үшіншісі майлы дистрофия деп аталады, ол қайта оралмайтын өзгеріс.Көмірсу алмасуы біріншіден, бауырда ... ... -- ... бауырда гликоген жасалады. Сонымен қатар бауырдағы гликоген қажет болғанда ыдырап, қандағы глюкоза мөлшерінің деңгейін ... ... ... ... ... ... одан ес кету ... қаупі туады. Екінші бір жағы бауырда гликоген мөлшері шамадан көп болып кетуі мүмкін. Ол тумыстан болған ферменттер жетіспеуінен болады. Оны ... ... ... ... ... аурулар-дейді. Олардың ішінде ең бір жиі кездесетін түрі Гирке дел аталатын ауру. Антитоксикалық қызметі. ... ... ... ... дәрілерді қосқанның өзінде, бауырда тотығу, қалпына келу, метилдену, адетилдену, коньюгациялық процесстерімен байланысты жүреді. Оған гидролиздік ыдырау да жатады. Коньюгация ... ... ... ... ... ... күкірт қышқылымен өзара әсерлесуін айтады, одан глюкороноидтар және сульфаттар жасалады. Осы ... ... ... және ... ... және ... алмасуынан пайда болған улы заттар зарсызданады. Ацетилдену және басқа ... ... ... тек ... ... ғана ... ... сонымен бірге тұқымдық қасиетке байланысты. Изоэнзим ацитилтрансфераза түріне тәуелді болады. ... ... ... ... мочевина жасау болып табылады, оның жасалуы да ... ... ... екінші жолы улы аммиактан қорғану-амидтелу реакциясы, глюкорон қышқылымен қосылып глютатион жасалу арқылы жүреді. Осы ... ... екі жолы да ... процестермен байланысты. Сондықтан олардың нашарлауы тек бауырдағы құрылыстық жарақаттан емес, сонымен бірге кейбір ферменттер күшінің төмендеуімен ... ... - ... біріне электролиттер мен метаболизм өнімдерінің фильтрациясы болып табылатын жұп мүше. Зәрдің құрамындағы бұл ... ... ... ... Бірақ кейбір химиялық қосылыстар, зәрде ерімей, кристалдар түзіп, бүйректің ішінде, оның табақшаларында, түбекшесінде жиналып, бірітіндеп, кокременттерді түзеді. Тастардың ... ... оның ... сыртқы көрініс әртүрлі. Химиялық құрамы боййынша олар бейорганикалық және органикалық болып ... ... ... ... ... кальций фосфаттары, ураттар, магний фосфаты. Бүйрек -- жұп мүше, оның қүрылымдық бірлігі -- ... ... І ... 1000 - І300 л қан сүзіледі. Бүйрек қанмен жақсы қамтамасыз етілетіндіктен басқа ... ... ... ... ... және ағзаның жалпы ішкі ортасына ықпал етеді.
Бүйректің қызметі: 1. Экскреторлық: а) ... ... ... ... - ... ағзадан керексіз затгарды сыртқа шығарады, мысалы, мочевина, креатинин және басқа да токсикалық өнімдер; б) ішектен сіңірілген және метаболизм ... ... ... қажетсіз заттарды шығарады: судың артық мөлшерін, органикалық қышқылдарды, витаминдерді (дәрілік препараттарды), гормон және т.б. в ) ксенобиотиктерді ... -- ... ... ... ... Гомеостазды тұрақтандыру. Бүйрек гомеостаз реттелуіне қатысады: а) су гомеостазының; б) тұз гомеостазының; в) қышқылдық-негіздік қалыптың.
3. ... ... а) ... май, ... алмасуына қатысуы; б) бүйректе кейбір биологиялық активті ... ... ... Дз ... ... түрі, эритропоэтин, простагландин, кинин. Бұл заттар артериялық қысымға, қан ұюына, фосфор-кальций алмасуына, эритроциттердің дамуына ықпал етеді. Зәр түзілуінің ... ... ... ... ... түзеді және оның құрамының қалыптасуына қатысады.
Бүйректің метаболиттік қызметі.
1. Д3 витаминнің активті түрінің түзілуі. Бүйректегі ... ... ... ... Д3 витаминні теріде ультракүлгін сәуленің әсерінен холестериннен синтезделеді, содан кейін бүйректе, бауырда гидроксилденеді. Дз витаминінің активті формасы ағзадағы фосфат-кальций ... ... ... ... ... Дз ... ... бұзылып остеоди-строфия дамиды.
2. Эритропоэз реттелуі. Бүйректе ... ... ... оны ... эритропоэтикалық фактор (эритропоэтин) деп атайды. Бұл гормон сүйек майындағы бағаналы жасушаларға әсер ... және олар оның ... ... ... ... эритропоэтикалық факторы (БЭФ) эритропоэздегі эритроциттердің дамуына әсер етеді. БЭФ-тің бөлінуі бүйректің оттегімен қамтамасыз етілуіне тәуелді. Егерде қабылданатын оттегі мөлшері ... онда БЭФ ... ... ал БЭФ ... ... ... Сондықтан бүйрек ауырғанда бүйректік анемия байқалады.
3. Белок биосинтезі. Бүйректе ұлпаларға қажетті белоктың биосинтезі өтеді. Мұндағы синтезделетін ... ... ұю ... белоктары; комплемент жүйесі белоктары (ферменттері); фибринолиз жүйесінің белоктары; юкстагломерулярлық аппараттың жасушаларында ... ... ... ... жүйесі артериялық қысымды төмендететін калликреин-кининдік жүйемен тығыз байланысты. Бүйректе кининоген белогы синтезделеді. ... ... ... кининоген қанға түсіп, вазоактивті пептид -- кининге айналады. Мысалы: брадикининге және каллидинге. Брадикинин және каллидин тамырларды кеңейтеді, ... ... ... ... әсермен кинин инактивтеледі. Бұл фермент артериялық қысымның жоғарлауына әкеледі. Карбоксикатепсиннің ингибиторы емдік мақсатта қодданылады. Мысалы: ... ... ... ... ... қолданылады. Сонымен бірге, бүйректің артерия қысымды реттеушілігі -- гипотензивтік эффектісі бар простагландиннің түзілуімен ... Ол ... ... тотығу реакциясы нәтижесінде бүйректегі арахидон қышқылынан түзіледі.
4. Белок катаболизмі. Бүйрек бірінші ретті зәрде сүзілетін пептидтердің және кіші молекулалы ... ... ... Оларға кейбір гормондар мен биологиялық активті заттар ... Бұл ... мен ... ... протеолиттік ферменттердің әсерінен түтікшеде аминоқышқылға дейін гидролизденеді. Бүйрек ұлпасы метаболизмінің ерекшеліктері. 1. АТФ-ң көп мөлшерде жұмсалуы. АТФ негізінен ... ... ... ... және белок биосинтезі үшін жұмсалады. Бүйректің массасы жалпы дене массасының 0,5%, ал оның отгегімен қамтамасыз етілуі қабылданған ... 10% ... 2. ... ... биототығу реакциясындағы субстраттардан - май қышқылы, кетондық денелер, глюкоза және т.б. түзіледі; 3. Белок биосинтезіндегі жоғары жылдамдық; 4. Протеолиттік ... ... ... 5. ... және ... ... Фосфат-кальций иондары алмасуының реттелуі. Кальций ионы (Са2+) және ... ... ... ... каналшаларында реабсорбтелінеді, процесс энергияны АТФ түрінде пайдаланып жүреді. Бұл жолмен Са2+ -дің 99%-дан астамы, фосфат-ионның -- 80-90%-ы ... ... Бұл ... ... ... ... ... кальцитонин және кальцитриолмен реттеледі. Паратирин, пептидтік гормон (ПТГ), қалқанша маңы ... ... ... ионы ... ... ал сол ... ... ионы реабсорбциясын ингибирлейді. Сүйек ұлпасының және ішектің басқа да гормондарымен қосарланып бұл қанда ... ... ... ... және ... ... төмендеуіне әкеледі. Кальцитонин, пептидтік гормон, ... ... ... ... ... және фосфат иондарының реабсорбциясын ингибирлейді.
Тастардың пайда болуы белгілі бір зат алмасуының бұзылғандығының ... ... ... ... де осы тас түзуші себептерді екі топқа бөліп қарау керек. Бірінші, жалпы себептерге белгілі бір минералдар алмасуының бұзылуы., А ... ... Д ... ... тыс ... ... ... су ішу, ауаның ыссы жәнен құрғақ болуы және т.б. кіреді. Ал ... ... ... ... ... ... ағардың туа пайда болған кемістікиері, несеп шығарылуының қиындауы, несептің қышқылдылығының немесе сілтілігіні ңарып кетуі және ... ... ... ... алғашқы түзілуіні екі теориясы түсіндіріп береді. Қалыпты жағдайда несеп құрамында ... ... және ... ... ... бар. ... ... осы жердегі кристалдардыы бір - біріне жабысуына мүмкіндік бермей ергіен халде сақтайды. Физикалық-химиялық теория: бойынша осы ... ... ғана ... ... тасқа айналады. Метаболизмді (фосфорлы-кальцийлі, зәр қышқылының т.б.) бұзушы факторларға зәршығару жолдарының инфекцияларын да жатқызуға болады. Фосфорлы-кальцийлі метаболизм бұзылыстары ... ... ... ... болуына ықпал жасайды.
Зәрқышқылды коферменттердің (ураттардың) пайда ... зәр ... ... ... өз ... ыдырауымен,алиментарлы фактор (тағамда бұршақтәрізділерде, етте болатын пуриндік негіздердің жеткіліксіздігі) (подагра кезінде) кезін.де ... ... ... ... пайда болуындағы тағы бір маңызды фактор зәрдің қышқылдылығының жоғарлауы (рН 5,5 төмен). ... ... ... ... ағзаға оксалаттардың артық мөлшерде түсуі немесе олардың организмде көп мөлшерде түзілуі жатады.
Зәрдің химиялық құрамы. ... ... ... ... бөлігін азоттық алмасудың соңғы өнімдерін азотқұрамды заттар ... ... ... түзіледі. Ол аминоқышқылдар мен пиримидиндік негіздер құрамдарындағы азоттың тасымалдаушысы. Мочевинаның мөлшері белоктар метаболизмімен тікелей байланысты: 70 г ... ... ~30 г ... ... Зәр ... пуриндік азоттық негіздердің соңғы өнімі болып табылады. Креатинин, креатиннің спонтанды циклденуі есебінен түзіледі. Ол бұлшықет ұлпасының алмасуының ... ... ... ... Креатининнің тәуліктік бөліну мөлшері жеке сипатта болатындықтан (ол ... ... ... ... креатинин гломерулярлық сүзілудің жылдамдығын анықтауға арналған эндогендік зат ретінде пайдалануға болады. ... ... ... ... ... ... мен бауырдың тиімді қызметіне байланысты. Зәрде аминоқышқылдардың туындылары да болады (мысалы, гиппур қышқылы). Арнайы белоктардың құрамына ... ... ... ... ... болуы, мысалы коллагеннің құрамындағы гидроксипролиннің,актин мен миозиннің құрамындағы ... ... ... интенсивтілігінің көрсеткіші қызметін атқаруы мүмкін. Зәрдің құрамдық компоненттеріне бауырда түзілетін күкірт және ... ... ... ... ... және ... да ... заттармен қосылыстар түзуі. Зәрде көптеген гормондардың (катехоламиндер, стероидтер, серотонин) метаболиттік трансформациясы өнімдері де болуы мүмкін. Соңғы өнімдердің құрамы ... бұл ... ... ... ... ... ... болады. Белоктық гормон хориогонадотропин (ХГ, M 36 кДа), жүктілік кезінде түзіледі, қанға түседі және зәрден иммунологиялық әдіспен анықталады. Бұл ... ... ... ... ... белгісі болып табылады. Зәрге сары түсті гемоглобиннің деградациясы кезінде түзілетін өт пигменттерінің туындылары урохромдар ... Зәр ... ... ... ... ... ... Зәрде катиондар Na+, K+, Ca2+, Mg2+ және NH4+, аниондар Cl-, SO42- және ... және өте аз ... ... да ... болады. Кальций магний иондарының нәжіс құрамындағы мөлшері зәрмен ... ... ... ... ... мөлшері қоректену сипатына көп мөлшерде тәуелді болады. Ацидоз кезінде аммиактың экскрециясы көп жоғарлауы мүмкін. ... ... ... гормондар арқылы реттеледі. Зәрдің көлемі және иондарының құрамы гормондардың бірлескен әсері және бүйректің құрылысының ерекшеліктеріне байланысты болады. Зәрдің тәуліктік ... ... ... ... ... ... және ВАЗОПРЕССИН (олардың әсер ету механизмдері жоғарыда келтірілген). ... - ... маңы ... ... табиғаттағы гормоны, (мембраналық механизммен әсер етеді, цАМФ ... ... ... ... ықпал етеді. Ол бүйректерде Са+2 және Mg+2 каналшалық реабсорбциясын, К+, фосфата, HCO3- экскрециясын күшейтеді және H+ және NH4+ ... ... түсі ... ... янтарь немесе сабан тәрізді сары түсті, урохром, уробилиноген пигменттерінің болуына байланысты болады. ... ... ... ... -- ... ... кезінде байқалады. Зәрдің қоныр түсі -- зәрде билирубин мен уробилиногеннің жоғарғы концентрациясында (бауырдың зақымдалуы) және ... ... ... ... (алкаптонурия) кездеседі. Зәрдің жасыл түсі -- кейбір ... ... ... ... қышқылының концентрациясы жоғарлауынан пайда болған индиго, немесе ішектегі белоктың шіруінің күшеюінде байқалады. ... ... - ... ... ... ... ... зәрде ақуыз болғанда, жасушалық элементтер, бактерия болуынан және олардың тұнбаға түсуінен болуы мүмкін. Зәрдің тығыздығы - ... ... ... ... дейін. Тәулігіне зәр құрамында 50-ден 70 гр дейін тығыз заттар шығарылады. Орташа ... ... ... 35 х 2,6 = 71 г. 35 -- бұл ... ... ... ... екі саны, 2,6 - тәулік бойы зәр тығыздығы жоғарлауы және төмендеуінің коэфициенті, яғни оның концентрациялануы және ерітілуі, негізінен, қанның ... ... ... ... ету үшін ... Изостенурия -- тығыздығы төмен зәрдің бөлінуі. Мұндай ... ... ... ... ... ... тығыздығымен - 1,010-ге тең болады. Көбінесе қантсыз диабетте байқалады. Жоғарғы тығыздықтағы зәр (1,035 ... қант ... ... ... ... ... және ... нефритте байқалады.
Зәр шығару жүйесі - зәрді түзуші және шығарушы ағзалардың жиынтығы.Зәрдің түзілуіне нефрондар бөлігінің бәрі де ... ... ... үш ... болады-фильтрация,реабсорбция және каналдық секреция.Зәрдің түзілуі бүйрек шумағында басталады.Қан бүйрек ... ... ... ... сүзілуі нәтижесінде зәрдің алғашқы түрі жедел түзіле бастайды.Әрі ... ... ... ... және ... түтікшелер арқылы өтеді.Осының нәтижесінде фильтраттың құрамы айтарлықтай өзгереді. Зәрдің химиялық құрамы күрделі.Адамның зәрі ... ... ашық ... ... ... ... мен ірі қараның зәрі ашық сары түстен лайланғандай қоңыр түске дейін ауытқиды.Шошқаның зәрі сары ... ... түсі оның ... ... ... пигменттерге байланысты.Мал зәрінің бөлініп шығуы олардың түріне,жасына,ішетін суының мөлшеріне,өздеріне түскен күшке байланысты.
Жалғастырушы ұлпа мүшелердің және басқа ... ... ... ... мықты торларынан құралады.Мұндай торлар полисахаридті гельге малынған.Осы гель матрикс немесе негізгі зат деп ... ... ... ... ... клеткаларында синтезделеді.Ол клеткалар-фибробластар деп аталады.
Коллаген-жануарлардың ең көп тараған белогы.Ол бүкіл омыртқалы жануарлар мен омыртқасыз ... ... ... және ... ... ... мен тістің негізін құрайды.Белоктардың жалпы мөлшерінің 25-33%.Демек,дене массасының 6% болады.
Коллагеннің амин ... ... ... барлық басқа белоктардан үлкен айырмасы бар.Оның амин қышқылдық ... ... ... ... мөлшері барлық амин қышқылдарының 35% шамасындай.Амин қышқылдары қалдықтарының 20% астамы пролин және гидроксипролиннің үлесіне тиеді,ал аланин үлесіне 11% ... ... ... ... мен ... және ... ... құрамындағы амин қышқылдарының реті негізінде үнемі қайталана кездесіп отырады. Өзара бірігіп байланысқан көптеген микрофибриллалар коллагендік мықты фибрилла құрайды.Ал ... ... ... ... талшық түзеді. Лизиннің бүйірлік топтары туындыларының көмегімен молекулаішілік және ... ... ... ... ... ... ... лизилоксидаза ферментінің әсерімен лизиннің е-амин тобы тотығады да,альдегидке айналады.Бұдан кейін екі альдегид альдолдық конденсация реакциясына кіріседі ... ... ... ... тігіс қалыптастырады.Осындай тігістің нәтижесінде коллагендік талшықта өте мықты қасиет қалыптасады.Оның ... ... ... ... тең болады. Коллаген протеолиттік ферменттердің әсеріне төзімді.Осы белокқа тән әсер ... ... ... деп аталады.Ол фермент әсіресе коллагендегі гидроксипролин мен глицин екеуінің аралығындағы - Гип-Гли-Про-пептидтік байланысты гидролиздейді.
Эластин-жалғастырып ... ... ... фибриллярлық белоктарының біреуі.Бірнеше есе ұзарып созылады және белгілі уақыттан кейін жиырылып қалпына келе алады.Эластин ... ... ... ... ... Коллаген сияқты мұның да құрамында глицин мен пролин көп.Бірақ гидроксипролин ... ... ... ... ... ... амин қышқылдары аланин,валин,лейцинжәне изолейцин көп.Эластин құрамындағы амин қышқылдарының кезектесіп орналасуының белгілі бір кезеңдігі бар.Мысалы,мынадай кезектесу жиі ... ... ... ... ... тігісі арқылы байланысқан.
Тері - ағза мен қоршаған ортаны байланыстырушы мүше. Терінің қызметі денеміздегі ... ... ... ... ... байланысты. Мүшелердің, мүшелер жүйесінің қызметінің бұзылуы теріден айқын байқалады. Тері микробтарды, еріген улы және зиянды заттарды ... ... ... ... Тері ... зат ... ... қатысады. Негізінен су мен жылу алмасуда маңызы бар. ... ... ... қаншалықты ауытқығанымен, адамның дене температурасы үнемі тұрақты болады. Дене температурасының үнемі тұрақты ... ... ... ... ... ... жылу ... дейді. Тері арқылы сумен бірге түрлі тұздар (хлорлы), сүт қышқылы, азоттық алмасу өнімдері сыртқа шығарылады. Тері қанайналым үдерісінде қан ... ... да ... атқарады. Ересек адам терісінің қылтамырларында 1 литрдей қан болады. Теріде көптеген жүйке талшықтары, сезгіш жасушалар шоғырланған. Сондықтан тері ... ... ... де ... Адам тері арқылы бір заттың жанасқандығын, температураны, ауырғанды сезеді.
Терінің витаминдер алмасуына да қатысы бар. Теріде ... ... ... күннің ультракүлгін сәулелерінің әсерінен Д витамині түзіледі. Теріде аздаған мөлшерде газ алмасу үдерісі жүреді, яғни оттекті ... ... ... ... Адам терісіндегі тер, май және сүт бездері арқылы ыдырау ... ... ... ... ... май қор ... жиналады. Адам терісі негізінен үш қабаттан тұрады. Терінің сыртқы қабаты - эпидермис , ортаңғы қабаты - нағыз тері ішкі ... - ... ... деп ... ... кезде шелді қабатпен нағыз тері қабатын біріктіріп, бір қабат деп санауда. Терінің эпидермис қабаты - көп қабатты жалпақ эпителий ұлпасынан ... Оның ... ... ... ... түрліше болады. Үнемі механикалық күш түсетін жерлерде (алақанда, табанда) эпидермис едәуір қалың (0,5-2,3 мм). Көкіректе, құрсақта, санда, білекте, мойында эпидермис ... ... 0,02 -- 0,05 ... ... Эпидермистің өзі екі қабаттан тұрады. Оның сыртқы қабаты мүйізді қабат деп аталады. Бұл қабаттағы ... ... ... ... ... ... түлеп түсіп отырады. Қайызғақ көбіне шаштың арасынан айқын көрінеді. Эпидермистің мүйізді қабаты ... ... ... зиянды әсерлерінен қорғайды, ауру қоздырушы ағзаларды өткізбейді. Мүйізді қабаттан шаш, түктер, тырнақтар пайда болған. Эпидермистің ішкі қабатын - ... ... ... Бұл ... ... тірі жасушалар орналасқан. Ондағы жасушалардың үнемі бөлінуі арқылы тері қалпына келіп отырады. Өсуші қабаттағы жасушалардың бөлініп көбеюі тырнақтардың да, түктердің де ... ... ... ... ... ... - нағыз тері қабаты (дерма). Дерма деген ұғымды білдіреді. Сондықтан да тері ауруларын емдейтін дәрігерді ... деп ... ... ... ... ... ... түзілген. Оның қалыңдығы 1-2,5 мм. Дерманың эпидермиске жанаса орналасқан сыртқы қабатын - емізікшелі (сосочковый), ішкі жағын - торлы (сетчатый) қабат ... ... ... қабаты тығыз талшықтыдәнекер ұлпадан тұрады. Бұл қабатта қантамырлары, лимфа тамырлары, жүйке талшықтары өте жиі орналасқан. Эпидермисті қажетті қоректік ... осы ... ... етіп ... ... ... ... түктердің түбіріне ашылып, түктерге, теріге май бөледі. Майлы ... ... май ... ... ... ... теріге суды өткізбейді. Терінің жұмсақтығы мен серпімділігін қамтамасыз етеді. Майлы бездер баста, бетте көбірек болады. Теріде болатын ерекше жасушалар ... ... ... ... ... ... терінің түсі қараяды. Оның қорғаныштық мәні бар. Тері шелмайы қабаты (гиподерма) да дәнекер ұлпадан тұрады, онда майлы қосылыстар көп болады. ... ... ... ... ағза қажет кезінде пайдаланады. Терінің бұл қабаты ағзаны суықтан және сыртқы ортаның механикалық әсерлерінен қорғайды. Шаш, түктер, тырнақ - эпидермистің ... ... ... ... ... ерінде түктер болмайды. Бас терісінде қалың өскен ... - шаш деп ... ... ... ... ... ... бөлігі - сояуы,терінің астында түбірі мен жуашығы орналасқан.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Сапаров Қ.Ә., Цитология және гистология., Оқу ... -- ... ... ... 2009. -- 128 ... ... ... - Алматы: Қазақ университеті, 2012.
3. Биологическая химия/под ред. Н.И. Ковалевской.-М.: Академия, ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Органдар биохимиясы7 бет
Органдар биохимиясы II жайлы6 бет
Органдар биохимиясы І10 бет
Органдар биохимиясы жайлы3 бет
Органдар биохимиясы жайлы ақпарат7 бет
Органдар биохимиясы туралы7 бет
Органдар биохимиясы туралы ақпарат8 бет
Адам ағзасындағы макро және микроэлементтер80 бет
Балықтардың эритроциттерінің осмостық тұрақтылығына 1,1-диметилгидразиннің әсері30 бет
Бүгінгі терминологияның даму сипаты5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь