Ірі қара малының гигиенасы туралы мәлімет

1. Ірі қара малдарының гигиенасы
2. Ірі қара малдарын ұстау жүйелері мен тәсілдері
3. Суалтылған сиырлар мен құнажындардың гигиенасы
4. Қолданылған әдебиеттер
Ірі қара малдарының қораларын жобалап салу және пайдалану кездерінде оларға ветеринариялық – санитарлық бақылау жүргізу технологиялық жобалау нормаларына және ветеринариялық ережелерге сүйеніп жасалады.
Әр малдардың түрі, жасы, тұқымы, бағыты ескеріліп оларға арналған жобалар сызылады.
Ол жобаларды таңдау әр шаруашылықтың ерекшеліктеріне, ауа райы, жер орайы, малдарды күтіп – бағу жүйелеріне байланысты жүргізіледі.
1. Садуакасов М.С. «Мал гигиенасы пәнінен лабораториялық тәжірибе сабағына арналған оқу құралы» Семей 2000 ж
2. Садуақасов М.С. «Ауыл шаруашылық малдары мен құстардың гигиенасы». ІІ-кітап. Алматы 2010 жыл
3. Садуақасов М.С. «Ветеринариялық – санитариялық гигиена» Алматы 2008 жыл
4.Герщун В.Н., Муслимов Б.Н. «Ветеринарная гигиена», А-та «Кайнар», 1994 г.
5. Волков Г.К. « Гигиена крупного рогатого скота» Москва, 1978 г.
6. Онегов А.П. «Гигиена с/х животных» Москва, 1987 г.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
БӨЖ
Тақырыбы: Ірі қара ... ... ... ... 2015 ... Ірі қара малдарының гигиенасы
2. Ірі қара малдарын ұстау жүйелері мен тәсілдері
3. Суалтылған сиырлар мен құнажындардың ... ... ... қара ... ... жобалап салу және пайдалану кездерінде оларға ветеринариялық - санитарлық бақылау жүргізу технологиялық жобалау нормаларына және ветеринариялық ... ... ... ... түрі, жасы, тұқымы, бағыты ескеріліп оларға арналған жобалар ... ... ... әр ... ... ауа ... жер ... малдарды күтіп - бағу жүйелеріне байланысты жүргізіледі.
Қандай болмасын ірі қара малдарына ең басты ветеринариялық-санитарлық проблема малдарды әртүрлі ... ... және ... ... өнімдердің сапасының жоғары болуын қамтамасыз ету болып саналады.
Ірі қара малдарынан алынатын өнімдердің бағытына байланысты, олар,а ... ... ... - мал ... жақсартып, олардан тұқымды жас төлдер алуға арналған;
* Өнімдік - ет және сүт өнімдерін аліға бағытталған шаруашылықтар;
* Мал ... ... ... ... жас төлдерді өсіріп және бордақылау бағытындағы шаруашылықтар;
* Ірі малдарды бордақылап ет ... және жас ... ... күту мен ... ... қара малдарын ұстау жүйелері мен тәсілдері. Малдардың сыртқы әсерге дене ... ... ... алынатын өнімдердің мөлшері мен сапасын жоғарлатуға бағыталған әртүрлі ... ... ... байлау, жаю т.б. технологиялық тәсілдердің жинағы - ... ... ... деп ... ... ... қарқынына жер орайы, ауа райының ерекшеліктеріне байланыстыра отырып ірі қара малдарын ұстаудың мынандай жүйелері болады.
* Қолда тұрғызып-жайып ұстау. Бұл жүйе ... сүт ... ... ... ... кең таралған, себебі ветеринариялық гигиеналық тұрғыдан қарағанда бұл жүйеде ... ... ... ... ... ... келеді де, мал организмінің табиғый төзімділігін арттыруға мүмкіншіліктер туып, малдың өнімділік қасиеттері жоғарлайды. ... ... ... ... ... ... шектелмей, денедегі зат алмасу процесстерінің жоғарлауына, күн сәулелерінің оң ... ... ... витаминдерге және миниралды заттарға бай азықтарды қабылдауына қолайлы жағдай жасалады. Әсіресе, малдарды еркін жаю ... ... ауа райы ... ... қолда тұрғызып ұстаған уақыттарда кейбір физиологиялық процесстерінің төмендеуі қалпына келіп, ... ... ... өнімдерінің молаюына әсерін тигізеді. Онымен қоса малдарды жайылымға шығару мезгілдерінде қора ... ... ... ... әртүрлі жеңіл құрылыс жұмыстарын жүргізуге, ішкі технологиялық жабдықтарды реттеп тазалауға, қора, ауыл маңдарына дезинфекциялар жасауға, сөйтіп мал ... ... ... ... ... шығып қалмауына әсері болады.
* Қолда тұрғызып ұстау. Мұндай жүйе ірі қара ... ... ... ... жоқ, ... ... ... шағын жерлерде (комплекстерде) ұстағанда және аз уақыт ішінде малдарды ... ... ... семірту мақсатында пайдаланады. Жаз айларында сиырларды жаюға шығармай тұрғызып қолда ұстап, дайындалған көк шөптерді шауып әкеп орнында ... ... ... малдарды топтандырып тұрғызып ұстау кезінде малдардың қозғалысы шектеліп, олардың физиологиялық қасиеттеріне теріс әсерін тигізбеу ... ... ... ... өте жоғарғы ветеринариялық-санитарлық талаптар қойылады. Ірі көмплекстерге ірі қара малдарының кейбір ... ... ... ... ... ... ... алмай өнімділік көрсеткіштерін төмендетіндігі тәжірибеде дәлелденген. Ондай жағдайда кездесетін малдарды жиі орын ауыстырып отыруы, өндірістік ... ... ... ... аз ... ... типті азықтандырудың нәтижесі малдың мінез-құлқына жағымсыз әсер етіп, сүтінің азаюына апарып соғады.
Сондықтан малдарды қолда тұрғызып ұстау кезінде оның ... ... ... ... ... шығынының кемуі, технологиялық процесстерінің-вентиляция, канализация, жарықтандыру - жүйелерінің қысқаруы, қора бөлшектерінен тарайтын жылудың ... т.б.) ... қоса ... де, яғни ... ... ... ... төмендеп, жалпы организмі әлсіреп, әртүрлі ауруларға ұшырағыш болуы және ... ... ... ... ... кемшіліктердің жиі жіберілуі кездеседі.
* Жайып ұстау жүйесі - кезінде малдар жылдың барлық мезгіліндерінде
жайылымды пайдаланады. Шаруашылықты ... ... ... ... - ... табиғи және жайлау шабындықты жерлерді пайдаланса, интенсивті даму тәсілінде-мәдени жасанды жайылымдарды қолданады. ... ... ... жайылым аймақтары мол жер орайы қолайлы, ауа райы жылы шаруашылықтарда пайдаланады. Ондай кездерде малдарға арнап күрделі құрлыстар ... тек ... ... ... күн ... ... ... жергілікті арзан материалдардан жеңіл-күрке (қабырғасыз төбелі қора), ықтырма (бір қабырғасыз қора), жылыландырылмаған (малдар өз ... ... ... ... қора) типті қоралар қаралады.
Сүт өнімін өндіретін шаруашылықтарда табиғый жайылымдардың ортасына, немесе ... ... ... ... ... ... ... лагерлер тұрғызылып, олардың ішіне мал тұратын орындар, байлауыштар, азық, су науалары қаралып, сүт алып ... ... ... ... қара ... ... жүйелерінің негізіне байланысты әртүрлі тәсілдер қолданады.
Ірі қара малдарына арналған шаруашылықтарда көбінесе екі ... ...
1. ... байлауда ұстау;
2. Байлаусыз еркін ұстау.
Тұрғызып байлауда ұстау - сүт өнімдерін өндіруге арналған шаруашылықтарда, кей ... ... ... түрде, жедел семіртіп ет алу үшін қолданылады. Мұндай тәсілмен ұстау үшін арнайы сиыр қоралар қаралады да ... ... ... ... ... орын), байлауыштар, азық науалар мен су құбырлары және олардың арасынан азық таратып, көң тазалайтын, малдар мен ... ... ... ... Мал ... мөлшеріне байланысты мал тұратын орындарды екі немесе төрт қатарлы қылып жасайды. Көбінесе қорадағы ... саны ... ... ... екі қатарлы, ал 150 одан артық болса төрт қатарлы тұрақтар қаралған жөн. Қора ішінде мал тұратын орындар екі қатар ... ... ... ... ендерінің ішкі өлшемі 12-15 м, ал төрт қатарлы ... 18-21 м ... ... ... ... қора ... үш түрлі размерде тұрақтар қаралады:
1) ұзын тұрақ - ұзындығы 190-220 см, ені - ... ... ... ... 500 ... ... ірі ... мен бұқаларға және сиыр бұзаулайтын бөлмелерде жасалады.
2) Орташа тұрақтар - ұзындығы 170-190 см, ені - 100-120 см.
3) Кіші ... ... 145-170 см, ені - 80-100 см, ... жас ... (тайынша, құнажын) және бордақылауға арналған өгізшелерді байлап тұрғызып ... ... ... ... ... ... мынандай негізгі гигиеналық талаптар қойылады:
1) Тұрақ орны тегіс, тайғақ емес, ойық ... жоқ, сәл ... ... қарай су ағар еңістігі бар (1 градустан аспау керек) болу ... ... ... ... ... ... яғни мал ... өтіп, сіңіп, одан зиянды газдардың (аммиак, күкіртті сутегі) бөлінуіне жол берілмеуі керек.
3) Тұрақ орындары мал ... ... жылу ... ... су ... емес, құрғақ материалдардан жасалуы керек.
4) Тұрақ орындары сыртқы факторлардың және химиялық ... ... ... төзімді болу керек.
Мұндай талаптарға көбінесе ағаш материалдардан жасалған, жасанды керамзит қиыршықтарынан, беті кордо-резинді материалдар мен ... ... ... ... келеді.
Қорада малдардың тұрақтарының алдыңғы жағына азық науалыры орналастырылады. Оларды әртүрлі материалдардан ... ... ... ... ... ... 60 см, түбінен - 40 см, алдыңғы қабырғасының биіктігі - 30 см, ал сырт ... - 70 см ... да, ішкі ... ... ... орын, және әрбір екі тұраққа арналған бір су құбырын (автопоилка) орналастырады.
Байлауыштар әртүрлі ... ... ... ... талаптарға сәйкес келу керек:
1) Байлауыштар малдардың алға және артқа қозғалыстарына қолайлы болып, жанға ... ... ... ... жатып тұруына бөгет жасамауы қажет.
2) ... ... ... ... ... ... ... болуы керек.
3) Байлауыш үзіліп, шешіліп кетіп, байлаулы ... ... ... жол ... ... ... талаптарға көбінесе ремендерден, есілген жіптерден және шынжыр металдардан жасалған байлауыштар сай ... ... ... ... ... жекелеме түрде немесе автоматты жолмен жасалатын болады. Автоматты байлауыштар ... ... ... болады да, малдарды орнына тұрғызып, жем салынған науаларға басын созған кезде, арналған тетікті басып байлауыштың жекелеме басы қос тармақты ... ... өту ... ... ... ... екі қатарлы тұрақтарда орналастырғанда, олардың бастарын қора орталығына ... яғни екі азық ... ... бір азық ... жол ... да, ... артқы жақтарынан көң тазалайтын жолдар қаралады. Азық тарататын құрылымдардың түріне және көң тазалайтын тәсілдерге байланысты ондай жолдардың ені 1,2 ... 2,4 м ... ... Бұл ... басқа қораның екі басынан және әрбір 25-30 сиыр тұрақтарынан кейін бір ені 2,5-3,0 метрден көлденең жолдар жасалады.
Ірі қара ... ... ... ұстауға арналған қоралар жылу өткізгіштігі төмен құрылыс материалдарынан ... ауа райы суық ... ... қалыңдығы 50 см, төбесі 0,24 метрден жұқа болмауы ... ... ауа ... ... ету үшін ... ... еден ... төбенің ең төменгі жеріне дейін 2,4-2,7 м кем ... ... ... Әр бір 100 ... ... ... ... ал 150-200 басқа арналған қораларға 4-тен кем емес екі жаппалы қақпалар ... ... ... тұрғызып ұстауға арналған қоралардың жалпы ішкі өлшем ... әр ... ... ... ... ... (салмағы) қарап 5-7 м² аралығында болғаны дұрыс.
Мұндай малдарды тұрғызып байлап ұстау тәсілінің өзіне тән артықшылығы болады:
1) малдардың физиологиялық ... ... ... ... т.б.) ... ... ... азықтандыру жасауға мүмкіншілік тудырады;
2) Малдардың денесі таза, яғни әсересе сауын сиырлардын өнімі жоғарғы сапалы болуына жағдай жасалады;
3) ... ... бірі ... ... кейде буаз малдардың іш тастауынан сақтандырады;
4) Қора ішінің микроклиматын бақылап, қалыпқа келтіріп тұруға мүмкіншілік туғызады.
Малды тұрғызып байлап ұстаудың мұнымен қоса ... де ... ... бос ... ... ... ... байлап ұстау тәсілінде әр малға шаққандағы қора сиымдылығы төмендейді.
2) ... ... ... ... ... ... ... шектеліп, малдардың төзімділігі азайып, денсаулығы нашарлайды.
3) Әр ... ... ... ... көбейіп, қол жұмысының бөлігі артады.
Бос еркін байлаусыз ұстау - бұл тәсілді кәзіргі кезде екі түрде қолданады: ... ... ... бос байлаусыз және арнайы бокстарда ұстау.
Ірі қара малдарын қалың жиналмайтын төсеніштерде ұстау үшін қораның табиғи еденінің өсімдік ... (10 см) ... ... ... және ... ... мақсатында, әр шаршы метр ауданға 0,5 кг есептеп қортылған хлорлы әкі (известь) ... да, оның ... 10-15 см ... ... ... торф ... оны ... шығармай мезгіл-мезгіл жаңартып үстіне төсеніш қосып, малды қолда ұстау мерізімінің аяғында төсенішті қыйымен қоса механикалық тәсілмен (бульдезер, қырғыш транспортер т.б.) ... Бұл ... істі ... ... ... ... ... малдардың қозғалыстан шектелмей денсаулығына тиімді әсер тигізуі, қора-сиымдылығының артуы т.б. пайдалы көрсеткіштерімен қатар айтарлықтай жиі шектеу келтіретін кемшіліктері де байқалады. ... ... жыл ... ... ... ... өте көп ... қажет болады да,
шаруашылықтың мүмкіншілігі болмай малдардың астынан сыз-суық өтіп, арытып күйінің ... ... ... Қора ... ... ... ... газдардың мөлшерінің көбеюі
мал денесінің ластанып, өнімінің сапасын төмендеуіне әсерін тигізеді.
* Малдардың арасында, әсіресе әртүрлі жастағы, жынысты ... ... ... жиі байқалады.
Сондықтан мұндай ұстау тәсілі сүт өнімін алуға бағытталған шаруашылықтарда қолдану шектеліп, еттік бағыттығы өндірістерде кең таралған.
Сиырларды бос ... ... ... ... ... жігіне, жасына, физиологиялық ерекшеліктеріне байланыстырып шағын (25-30 бас) топтарға бөлу қаралады және қораның ық жағынан азық науалары қойылып, су ... ... ... ... жасалып, ауа райының қолайлы кездерінде малдар өз еркімен кіріп-шығып азықтануына мүмкіншілік жасалады.
Малдарды бос еркін байлаусыз ұстаудың екінші түрі арнайы ... ... бос ... ... ... ... Ол үшін қораның ұзын бойынан арнайы тұрақ орын-бокстар жасалады, яғни ұзындығы мал ... сай, ені 1-1,2 ... ... ... ... ... ағаш, немесе металды екі жаны шектеліп бөлінген орын. Ондай орынның алдыңғы жағына азық ... ... ал арт ... арық ... беті ... еденмен жабылған көң жолы қаралады да, малдар боксқа еркімен ... ... ... дем ... ... бұрылып (айналып) шыға алмай, тек шегініп қана бокс орнынан шығады да, мал ... бокс ... ... көң ... ... ... ... бокстардың санитарлық тазалығы сақталып, мал организміне жайлы болу үшін бокс орнының құрылымына мынандай негізгі гигиеналық ... ...
1. ... ... ... су ... жылу ... көң жолынан 15-20 см биікте орналасуы керек.
2. Бокстің жанындағы бөлгіш сырықтардың төменгі шегі 45 см биікте ... ... мал ... ... ұршығын соғып жарақаттаса, жоғары болса ұсақ мал астынан өтіп кетуі мүмкін), ал жоғарғы екінші шектеу бөлігі 55 см ... ...
3. Көң ... ені 2,7 ... кем 3 ... ... болмауы қадағаланады. Себебі 2,7 метрден тар болса малдардың (ірі) бокстан шығуы қыйындайды, ал 3 м артық болса ... көң ... ... жатып дем алуына жағдай туады.
Ірі қара малдарын бокста ұстауға жабдықталған қоралардың микроклиматы сиырларды байлап ұстауға ... ... ... тиіс. Бокстардың арт жақ араларынан беті төркөзді еденмен ... көң ... ... Малдың қыйы төркөзден өтіп арық түбіне түседі де, одан өздігімен немесе арнайы сырғыш ... ... ... ... ... бетіндегі төркөзді еден дұрыс жасалып, оған түскен мал қыйы ... ... ... керек және мал тұяғына жайлы, қыстырылып қалмайтын болып жасалады. Бокстар қатары бірнеше бөліктерге (секцияға) бөлінеді. Ондай ... ... ... ... бұзаулау мерзіміне қарап жасалады да, оларды азықтандыру, сауу және күту процесстеріне негізделеді. Ондай ... ... саны өте көп ... ... Егер әр ... 30-40 бастан артық болса, оларға бақылау жасау қиынға түсіп, олардың туу мерзімін, өнім мөлшерін, азық түрлерін ... ... ... ... ... ... Әрбір секцияның сауу орнына және серуен аланыңа шығатын ... ... ... қара ... ... бокстарда ұстау тұрғызып байлап ұстау тәсілімен салыстырғанда артықшылығы бар екендігі дәлелденген. Бірақ бұл ... ... ... ірі ... ... ... ... оларға тиісті серуендеуіне жағдай туғызу тағы басқадай малдардың физиологиялық ерекшеліктеріне сәйкестендіріп күтім көрсету толықтай шешілмейді. Осындай жаңа ... бірі ... ... ... ... ... ... Бокстар арнайы рельстердің бойына екі қатар орналастырылып, азық науаларының үстіне жүретін ... ... ... ... азық түрі ... отырады. Бокста ұстау кезінде малдарды тұрғызып байлап ... ... ... ... ... ... ... жылы орынмен қамтамасыз ету, қалыпты микроклиматпен жекелеме азықтандыру т.б.) және ... бос ... ... ... ... ... моцион, механизациялау т.б.) біріктіріледі.
Суалтылған сиырлар мен құнажындардың гигиенасы. Сауын сиырларды ... ... ... ... (45-60 ... ... мал организмінің шындалып аналықтың өнімінің артуына және ... ... ... аман ... өте зор маңызы болады. Анасының жатырындағы төлдің өсуі 6-7 айлығына дейін өте жай ... де, ол ... ... тірі ... 15-20 пайызындай ғана болады. Буаздықтың соңғы екі айында жатырдағы төлдің тәуліктік өсу жылдамдығы 600-900 гр болады. Сондықтан осы ... буаз ... ... ... ... мен ... ... өсіп дамуына қажет белоктар мен минералды заттарға ... ... ... ... ... ... 45-60 тәулік қалғанда малды саууды тоқтатады. Неғұрлым бұл ... аз ... ... ... ... өсіп ... ... әсерін тигізіп, әлсіз, салмағы кем бұзау алынады.
Сиырды суалту ... ... ала ... ... (құрама) және сулы азықтарды шығарып тастап, 4-6 тәуліктің ішінде жүргізіледі. Бұл ... ... 1-2 рет ... әр ... ... ... оның саулығын тексереді. Өйткені суалтылған сиырлардың желінсау (мастит) ауруларына ... осы ... ... екі ... ... ... ... қарсы тұру қабілетінің төмендеуіне байланысты, жиі кездеседі. Желін сау ауруының ... бұл ... ... ... суалтпай, көп мөлшерде сулы азықтар беріп (сүрлем, қант ... т.б.), мал ... ... тазалықтары сақталмау т.б. әсер етеді. Егер сиыр арасында желінсау аурулары кездессе, ондай малдарды жекелеп күтімге алып, емдеу қажет. ... ауру ... ... ... ... табақшаларының шұнқырына сауып алып, оның көлемі, түсі, мөлдірлігі, тұнбасы, консистенциясы, біркелкілігі т.б. анықталады. Желінің сау бөлігінен сынама сауыннан 3-5 мл ... ... ... Оның ... ... ... түстен қою, түсі сұр сарғышқа дейін жұққыш болып келеді. Егер бөлінетін ... ... көп ... ... ... ... және ірің ... болса, ол желінсау ауруының белгісі болып саналады.
Суалтылған буаз сиырларды тууына 2 ай, құнажындарды 3 ай қалғанда мал ... жеке ... ... Ол малдарға жекелеме күтім жасап, физиологиялық ерекшеліктеріне байланысты азықтандырып, санитарлық-гигиеналық талаптарға сай жағдайлар жасауға мүмкіндік туғызады.
Көбінесе алғашқы ... ... ... ... жиі және ауыр ... ... ... Мұндай алғашқы бұзаулаған құнажындардың уыздарында ортаның микроорганизмдеріне қарсы тұратын иммундық глобулиндер жоқ болады.
Алғашқы бұзаулайтын құнажындарды дер кезінде, тууына 90 ... ... ... ... ... олардың уызында иммуноглобулиндердің мөлшері жоғарлап, төлдің организміне түсіп, олардың төзімділігін арттырады. Буаздықтың барысында сиыр организміндегі зат алмасу процесстері жоғарлап, аналықтың ең ... ... ауыр ... ... ... ... ... байланысты аналықтың жатырындағы төлдің өсіп-дамуына ғана әсер етіп қоймай төлдің тууына, қайта аналық органдарының қалыптасуына, жалпы болашақ өнімділігіне де көп әсер ... ... ... ... ... ... ... өзгерістері болады. Онымен қоса, буаз малдарының организміне оның тууына, жыныс органдарының қалыптасуына және алдағы өнімінің жоғарлауына, яғни уыз ... ... ... ... заттардың қорлары болуға тиіс.
Сондықтан буаз сиырлардың суалтқан кезеңдерінде ... ... ... ... және ... ... жеткілікті болуы ең маңызды мәселе болып саналады. Буаздықтың соңы кезеңінде, аналық ... ... ... шуда ... және төл ... ... нәтижесінде, оған сұранысы артады. Қанттың азық пен жеткіліксіз организмге түсуі аралық ас алмасу процесстерінің бұзылуына апарып ... ... ... ... улы ... қалдығы ацетон, ацетонды сірке және бета-окси май қышқылдарының пайда ... әсер ... ... шығуына себепші болады. Кетонды денелер шу қабатынан еркін өтіп, қанға түседі де, ... ... ... тағы басқа ішкі мүшелерінде морфологиялық және функционалдық өзгерістер туғызып уландырады. Мұндай сыйырдан туған бұзаудың сыртқы әртүрлі ... ... ... ... ... іш ауруы (диспепсияға) - тышқаққа ... ... ... ... сиыр ... ... ... мен аминқышқылдарына сұранысы жоғарлайды. Өйткені, белок туатын төлдің дене мүшелерінің түзілуіне ... ... ... ... саналады. Белоктың бұл мезгілде, көптеген мөлшері шуға, жатырға және желін безінің құрамына түседі. Буаздықтың ... ... ... ... ... ... сұранысы жоғарлайды. Буаздықтың соңғы кездерінде дененің бұлшық еттерінде ... қоры ... ... ... ... ... органдарының қозғалыс механизмінде кальции иондары маңызды роль атқарады. Сондықтан кальцидің денеде жетіспеушілігі туу функциясының ... ... ... бөлінуіне теріс әсер етіп, туған малдың жыныс органдарының уақытында қалпына келуіне кедергі жасайды.
Организмдегі микроэлементтердің (марганец, иод, мыс, цинк, молибден, фтор т.б.) ... де ... ... ... ... ... соғады. Мысалы, марганецтің жетіспеушілігі іш тастауды жиілетіп, бұзаудың аяқтарының дәнекер, қыйсық болуына әсер ... ... пен ... ... іш тастатып, сиырдың қысыр қалуына апарып соқса, иод жетіспеген кезде сиырдың жыныс органдарының бұзаулағаннан кейін қалыпқа ... ... ... ... ... ... негізгі құрамы шөптен тұрады. Шөптің ең аз нормасы әр 100 кг дене салмағына шаққанда 1 кг-нан кем ... ... ... ең сапалы түрін тәулігіне әр центнер салмағына 2,5-3,0 кг беріледі. Құрамы жақсы қалыптанған рациондағы аналықпен ... ... ... әсер тигізбейді. Егер сүрлемнің сапасы төмен болса, оны рацион құрамынан алып тастайды. Сиырдың тууына екі, бұзаулағаннан соң екі апта бойына ... ... ... ... оның ... ... шөп ... Буаз сиырлар үшін өте бағалы азық қатарына тамыр-түйнектер жатады. Олар организмнің сілтілік қорының сақталуын қамтамасыз етіп, каратинді қортуды арттырып, ... ... ... ... ... тамыр түйнек азықтарды малдың рационында сүрлемнің бөлігі көп ... ... ... жөн. Буаз ... құнарсыз азықтармен азықтандырғанда жатырдағы төлдің мезгілінен ерте дамып, уақытына жетпей тууына апарып соғады. Бұл процесс плаценттің өсуімен жалғаспай, бұзаулағаннан соң шуы ... ... ... ... ... тудырады. Аналық сиырларды толық азықтандырмау туған төлдің иммунитінің төмендеуіне әсер ... ... ... ... М.С. ... 2000 ... ... М.С. . ІІ-кітап. Алматы 2010 жыл
3. Садуақасов М.С. Алматы 2008 жыл
4.Герщун В.Н., Муслимов Б.Н. , А-та , 1994 ... ... Г.К. > ... 1978 ... ... А.П. Москва, 1987 г.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ірі қара малының гигиенасы жайлы мәлімет4 бет
Ірі қара малдың конъюнктивиальды қапшығының құрамын гельминтологиялық зерттеу53 бет
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру55 бет
Delphi7 объектілі бағытталған программалау ортасы34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь