Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия туралы

Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия
Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану
Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі
Синэкология (грекше syn — бірге және экология) — популяцияның, табиғи бірлестіктердің және экожүйенің бір-бірімен өзара және қоршаған ортамен қарым-қатынасын зерттейтін экология бөлімі. Синэкология Брюссельде өткен ІІІ Халықаралық ботаникалық конгресте (1910) экологияның жеке бөлімі ретінде танылды. Синэкология қазіргі фитоценология ғылымының баламасы ретінде қолданылады. Кейіннен синэкологияның зерттейтін нысандарының құрамына микроорганизмдер, саңырауқұлақтар және жануарлар жатқызылды. Қазіргі кезде синэкология биоэкологияның бір саласы деп қарастырылады. Бұл терминді алғаш рет ұсынған швейцариялық ботаник К.Шретер болды.
1. Қазақстанньң физикалық географиясы, Алматы: Атамұра, 2008. ISBN 9965-34-809-Х
2. Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген/ М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. - Алматы: Атамұра, 2009. ISBN 9965-34-927-4
3. Қ. Бекішевтің «Жасыл желекті тиімді пайдаланайық» атты мақаласы «экология және тұрақты даму» Астана- 2014 (44-49 беттер)
4. Г.С. Оспанова, Г.Т. Бозшатаева «Экология». Оқулық. – Алматы. 2002 ( 82-196 беттер)
        
        Қазақстан   Республикасы  Білім және Ғылым  Министрлігі
Семей Қаласы ... ... ... ... ... ... және экожүйедегі энергия. 1 Табиғи қорлар
және оларды тиімді пайдалану. 2 Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық
жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.). 3 ... пен ... аз ... технологиялар енгізу.  
Орындаған: Тлеубаев М.Е
Тексерген: Мурзалимова А.Қ
Тобы: ВМ-401
Семей 2015ж
Жоспар:
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия
Табиғи қорлар және оларды ... ... және ... ... ... және азық түлік мәселесі
Синэкология (грекше syn — бірге және экология) — популяцияның, ... және ... ... ... және ... ортамен
қарым-қатынасын зерттейтін экология бөлімі. Синэкология ... ... ... ... ... (1910) ... жеке бөлімі
ретінде танылды. Синэкология қазіргі фитоценология ... ... ... Кейіннен синэкологияның зерттейтін ... ... ... және ... ... ... ... биоэкологияның бір саласы деп қарастырылады. Бұл
терминді ... рет ... ... ... К.Шретер болды.
Синэкологияның қалыптасуына даниялық гидробиолог К.Мебиустың (1825 — 1908)
Солтүстік теңіздің таяз жағалауын мекендейтін устрица ... ... ... ... әсер ... Ол ... ... тіршілік
әрекетіне судың тұздылығы, температурасы, ... ... ... сондай-ақ
ұлулармен бірге тіршілік ететін басқа да организмдердің бір-біріне әсері
туралы қорытынды жасай ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта синэкология табиғи бірлестіктердегі энергия
алмасу, қоректік ... ... пен ... ... ... бар
биологиялық сан алуан тіршілік, ... ... ... ... ... ... ... басқару, т.б. көптеген мәселелерді зерттейді.
Экожүиедегі энергия. Жоғарыда келтірілгендей биоценоздағы организмдер
арасында тұрақты қоректік байланыстар ... Осы ... ... ... ... біріктіріп отырады. Ол қоректік тізбектер ... ... ... ... Ол үш ... тұрады.
Біріншісі — продуценттер немесе өндірушілер. Бұнда автотрофты жасыл
өсімдіктер органикалық заттар ... ... ... өнімділікті түзеді
және күн энергиясын жұмсайды (сіңіреді).
Екінші – консументтер, бұған жануарлар жатады.
Үшінші — редуценттер ... ... ... келтірушілер. Оларға
микроорганизмдер жатады. Олардың ролі ерекше. ... ... ... ... ... зат ... ... отырады.
Әрбір қоректік тізбектің қатарында белгілі бір трофикалық деңгей
қалыптасады. Ол өзінен ... зат және ... ... ... ... жасыл өсімдіктер – бірінші трофикалық деңгейді түзсе,
фитофагтар — ... ал ... ... ...... т.б. жалғаса
береді.
Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану
Барлық қоректік тізбектер бір — бірімен байланысты және тәуелді болып
отырады. Әрбір ... ... ... ... ... зат ... энергия
беру жүзеге асады. Осының бәрі биоценоздағы қоректік тізбектің күрделілігін
және біртұтас жүйе ретінде ... ... ... ... ... ... қорғаудың бүгінгі таңда дүниежүзілік
маңызы бар проблемаға айналуы заңды ... ... ... ... әсер
тигізетін литосфера, гидросфера, атмосфераның ластануымен ойдағыдай күресу
көптеген елдермен ... ... бұл ... мәселені шешуді талап етеді.
Қазақстандағы тектоникалық құрылымдардың ерекшелігі, геологиялық даму
тарихының күрделілігі, аумағының кең көлемді болуы мүнда сан ... ... ... ... жасайды. Республика аумағынан табиғатта
кездесетін пайдалы қазбалардың көптеген түрлері табылған, ... ... және ... ... т. б. қорлар жөнінен де
республикамыз ... ... орын ... ... ... ... ... мынадай топтарға бөлуге болады:
Отын-энергетикалық қорлар
Қазақстанда бұл қор түрлерінен тас көмір, қоңыр көмір, мұнай, ... және ... ... ... Тас ... ... аудандары
Екібастұз, Майкүбі, Қарағанды, Кендірлік, Таскөмірсай, Алакөл кен орындары.
Осылардың ішінде маңыздырағы Қарағанды және Екібастұз ... ... ... қорлары Қазақтанның батысында шоғырланған. Бұлардың Маңғыстау ... ... ... ... ... ... Барлық кен орындарында
мұнайға қосымша табиғи газ өндіріледі. Ембі мұнайының сапасы жөнінен дүние
жүзінде алдыңғы ... ... ... ... жаңа кен орындары барланып,
игеріле бастады.
Минералдық қорлар
Қазақстан минералдық қорлардың түрлері мен қоры жөнінен ... ... ... ... ... шын ... ... кестесіндегі
элементтердің барлығы дерлік кездеседі. Солтүстік Қазақстанда ... ... ... ... кен ... ... Сондай-
ақ темір кені Алтайда (Шығыс ... ... ... ... ... ... кендеріне де бай оның негізгі қорлары Кенді
Алтайда, Сарыарқада, Оңтүстік Қазақстанда шоғырланған. ... және ... ... кен ... ... ... ... орналасқан. Кен емес
қазбалардан фосфориттер мен тұздардың, құрылыс материалдарының кен ... ... және ... ... ... өңірінде) кездеседі.
Фосфориттің қоры және сапасы жөнінен республикамыз дүние жүзіне ... ... ... географиялық орнының ерекшеліктеріне байланысты климаттық
қорлары мол. Өсіп-өну мерзімінің ұзақтығы, күн сәулесінің мол ... ... оның ... ... жылу ... ... күріш, мақта, бидай және т.б.) өсіруге мүмкіндік береді. Мол күн
энергиясын гелиоқондырғыларда қолдану мүмкіндіктері бар. ... ... ... үйлерді, жылыжайларды жылытуға жұмсалады. Республика жел
энергиясына бай. ... ... (Шар, ... ... ... ... және т. б.) жел энергиясын механикалық және ... ... ... қорлары
Қазақстанның су корларына беткі сулардан (өзен, көл, мұздақтар) басқа
жер асты суы мен ... су ... ... ... ... өзен ... онша жиі болмағандықтан, халық шаруашылығы үшін жер
асты суы қорларын ... ... ... бар. Мал шаруашылығын өркендету
үшін шөлейт пен шөл зоналарында ... ... ... ... суға ... аудандардағы елді мекендерді сумен қамтамасыз ету
көбіне жер асты суы есебінен болады. Қазақстан жер ... ... ... ... ... бар минералды су көздері табылған. ... ... ... ... ... ... осы ... емдеу орталықтарына айналған.
Жалпы Қазақстан аумағының климаттық ерекшеліктеріне байланысты су
қорларының маңызы арта ... ... қуаң ... ... ... ... ... еғістерді өркендету үшін су қорлары басты
орын алады. Бүған қоса ... мен ... ... ... су корларының жетіспеушілік жағдайына әкеп соғады. Еліміздің
трансшекаралық өзендері ... пен ... ... ... ... ... ... да ескерген жөн. ... ... ... ... тыс ... ... өзендердің проблемасы
сан қырлы. Олардың шаруашылық жөне экологиялық ... ... ... ... және ... ... ... тұр. Көршілес,
туыстас мемлекеттермен ортақ өзендердің (Сырдария, Талас, Шу) тағдырына
қатысты да дәл ... ... ... Трансшекаралық өзендер мен
көлдерді (Каспий жөне Арал) қорғау мен тиімді ... ... 1992 ... ... ... ... ... пайдаланудың жыл сайын өсуіне байланысты оларды ұтымды
пайдалану, ластанудан қорғаудың маңызы зор. ... ... салу ... де ... ... ... ... қажет.
Топырақ-өсімдік қорлары
Республикадағы топырақ, осімдік қорлары ... ... ... ... таралған. Бұл кор түрлерінің ерекшелігі олардың
өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы үшін ... ... ... ... ... адамның шаруашылық әрекетінің әсеріне көп ұшыраған.
Қазақстан құнарлы топырақ түрлеріне онша бай ... ... ... ... қоректік элементтердің жетіспеуінен немесе сортаңдану
әсерінен ауыл шаруашылығында пайдаланылмайды. Сондықтан ... ... ... ... ... ... шаруашылыққа пайдалану алдағы
міндет.
Өсімдік корларын бірнеше топтарға ... ... ... ... ... мал ... ... Ормандар неғізінен таулы
аймақтарда ... ... ... ... ... 21 ... өсімдіктердің республикада 250 түрі бар. Олар фармацевтік
өндірісі үшін ... ... ... ... ... ... дүние жүзінде теңдесі жоқ аса кұнды дермене (сантонинді ... ... зиян ... аллергия тудыратын химиялық
жасанды дәрі-дәрмектердің орнына табиғи өсімдіктерден жасалатын дәрілерді
пайдаланудың мүмкіндігі зор. ... ... ... ... бойынша Қазақстан ғалымдары 20-дан астам фитопрепараттар мен ... ... ... ... ... емдік қасиеттері мол
өсімдіктерден біздің елімізде жасалатын дәрі-дәрмектер экологиялық жағынан
таза, ал ... ... ... Соның қатарында қарағандылық ғалымдар
жасаған қатерлі ісікке қарсы «арглобин» дәрісін атауға болады. Қазір бұл
дәрі ... ... ... ... мен ... ... қабынуға карсы «аллапинин» препаратының, сол сияқты шырганақ
жемісінен ... ... ... ... оте ... ... жолжелкен,
түйетікен, сарғалдақ, қымыздық, жабайы сарымсақ ... ... ... ... ... бар. ... мен ... кәсіптік маңызы зор.
Тобылғыдан халқымыз ежелден-ақ бояу алған және қымыз ашытатын ыдыстарды
(саба, ... ... ... ... ... ... ... адам
әрекеті салдарынан сиреп, азаюда. Сондыктан дөрілік өсімдіктердің азайған
түрін қалпына келтіре отырып, тиімді ... оны ... алу ... мен ... өсетін шөптесін өсімдіктер мал азығы
ретінде пайдаланылады. Өсімдік қорлары халық шаруашылығының ... ... ... ... ... ... өсімдік жамылғысын қорғаудың,
әсіресе, кұрып бара ... ... ... ... ... ... ... қорлары
Республика аумағында омырткалы жануарлардың 835 түрі есепке алынған.
Олардың ішінде сүтқоректілердің 172 түрі, ... 481, ... 48, ... 150 түрі ... ... ... ... дейін анықталғаны ғана 50 мыңнан асады.
Қазақстан аумағында, әсіресе ... ... ... ... ... ... терісі бағалы аңдар таралған. Бұған қоса Зайсан мен Алакөл
маңына, таулы тайганың қара түлкісі мен ... ... Сол ... өзен-көлдерінің барлығында дерлік терісі аса қүнды америкалық
ондатр жерсіндіріліп, аң шаруашылығының негізгі салаларының ... ... ... ... ... бар. ... мен шөлді өңірлерде тулкі,
қарсақ, ақбөкен, киік, қарақщрық кездеседі. ... ... ... ... ... ... ... қойылған.
Республиканың өзендері мен табиғи және жасанды көлдері балық қорына
бай. Каспий теңізінен бағалы балықтың ... ... ... ... байланысты бұл аймақтың экологиялық жағдайы ... ... ... ... ... тән ... итбалықтың 2000 жылдары
жаппай қырылып ... ... ... ... құнды балықтардың азаюы
теңдесі жоқ тағамдық қара, қызыл уылдырық өндіретін шаруашылыққа қауіп
келтіріп тұр. ... ... ... ... ... ... сұраныспен республика халқын қамтамасыз ... ... ... ... ... жыландардың уы медицинада қолданылады. Жануарлар
дүниесі қорлары азықтүлік, шикізат ондірісінде пайдаланылады. Сонымен ... ... және ... ... бар. ... ... еткен жабайы жылқы (тарпаң), қулан, домбай ... ... ... ... жолбарыс, дала сілеусіні, шақиіақай, қоқиқаз, жірпар тышқан
және т.б. жануарлар бүгінде жоқ ... ... ... ... ... ... жойылып кетуге таяу өсімдіктер мен
жануарлар дүниесін қорғау мақсатында 1962 жылы Халықаралық табигат ... ... ... ... кұрылды. 1966-1981 жылдары осы жойылып бара
жатқан өсімдіктер мен жануарлар дүниесін қорғау мақсатында ... ... ... ... ... жойылып кету қаупі бар және сирек
кездесетін өсімдіктер мен жануарлар тіркелген. ... ... ... апатты аймақтардың, ластанған жарамсыз жерлердің молаюына
байланысты сирек кездесетін жануар ... аса ... ... ... ... кітапқа» тіркеуге алынбаған түрлерді қорғау ... ... да ... ат ... 1996 жылы ... ... кітабының» жаңа басылымы жарық көрді. Бұл кітапқа
сүтқоректілердің 40, ... 56, ... ... 10, ... 3, ... 16 түрі еніп отыр.
Табиғи қорларды тиімді пайдалану
Қазақстандағы табиғи қорларды тиімді пайдалану ... ... үшін ... зор. ... ... игеруге қатаң табиғат жағдайлары
кедергі келтіреді. Табиғи қорларды игеру мәселесі ... ... ... де ... ... ... игерудегі жіберілген
қателіктер табиғаттың қай қоры болмасын таусылмайды ... ... ... болуына байланысты болды. Осының салдарынан табиғаттағы тепе-теңдік
бұзылды. Мұны су қорын пайдалану мысалынан айқын көруге ... үшін су ... ... ... маңызы зор. Өйткені дамып
келе жатқан өнеркәсіп пен суармалы егіншілік алқаптарының ұлғаюы суды ... ... ... ... ... экологиялық жағдайда өзен суының
ластанып немесе құмға сіңіп, ысырап болып жатқаны белгілі. Су қорларының
дұрыс ... ... ... әрекеті нәтижесінде су режимінің
өзгеруі өз кезегінде табиғаттың ... ... ... әкеп
соқты. Оңтүстік Қазақстанның күріш ... ... ... ... құнарлы қабатынан айырылып, сортаңданды. Топырақтағы
өзгерістер өсімдік жамылғысының ... ... ... кері ... Бұл ... ... ... бір аймақты экологиялық апат
аймағына айналдырды. Сонымен ... ... ... ... ... ... пайдалану мәселелері әзірше дұрыс шешілмей
отыр. Тың және тыңайған жерлерді ... ... ... ... ... су және жел эрозияларына ұшырады. Алғашқы жылдары өнім біршама мол
болғанымен, кейінгі жылдары бұл ... ... ... ... ... топырағы желдің әрекетінен құнарлы қабатын ұшырып ... ... ... жел эрозиясына ұшырады. Өйткені топырақтардың құрылымдық
ерекшеліктері ескерілмеді. Мысалы, құмайт және саздақ топырақты ... 4-
5 жыл ... ... жері ... ... көлемнен шығып қалады.
Жел топырақтың құнарлы қабатын ұшырып әкетеді.
Республикадағы ... мен ... 167 млн га ... алып ... ... бұл ... тек мал жайылымы ретінде ғана пайдалануға
болады. Кейінгі жылдары көлдетіп суландыру жолымен ... ... ... ... ... ... ... суландыруға артезиан суын
пайдаланудың болашағы зор.
Демографиялық даму
Демографиялық процестердің өзгеруі елдегі көші-қон саясатын
айқындайтын ... ... бірі ... ... ... демографиялық жағдай біртекті емес және одан әрі халықтың
табиғи ұдайы өсіп-өнуі және көші-қонының қалыптасқан ... ... ... 10 ... ... ... ... шамасы 2,1 есе өсті,
бала туу деңгейі 1999 жылғы 14,6 %-дан 2010 жылы 22,5 %-ға дейін өсті.
Дегенмен, ... ... ... ... бойынша
Қазақстандағы халық қартаю қарсаңында. ... ... ... ... шығыс және орталық облыстарына тән.
2020 жылға қарай репродуктивті стереотиптердің және жас ұрпақ
ұстанымдарының ... ... бала туу ... ... ... ... орын ... көрсеткіші (туудың
жиынтық көрсеткіші) жалпы алғанда ел бойынша репродуктивті жастағы 1 әйелге
2011 жылы 2,59 ... 2020 жылы 2,45 ... ... ... ... қала ... саны 27,4 %-ға ... ұлғайып,
2020 жылы елдің барлық халқының 60 % құрайтын болады.
Өлім-жітім деңгейінің біртіндеп қысқаруы ... өмір ... ... ... ... 2015 ... қарай – 70,3 жас, 2020
жылға қарай – 72,4 жас.
Алдын ала бағалаулар бойынша ... ... ... ... оған ... ... арақатынасы 2017 жылы 70,3 %-ды құрайды, ал
2030 жылға ... 49,6 %-ға ... ... ... Бұл 2030 ... жарамды 1000 адамға еңбекке қабілетті жастан шығатын 496 ... ... ... жүктеме коэффициенті 2013 жылғы 59,5 %-
дан 2030 жылы 72,7 %-ға ... ... ... ... ... деңгейінің
қысқаруы, халықтың демографиялық жүктемесінің артуы нәтижесінде 2030 ... ... ... ... ... ... ... шығуы және толығуы өзекті проблема болады. Бұл күтілетін экономикалық
өсу қарқындарының аясында ... ... ... кейбір
өңірлерінде жұмыс күшінің ұсынысы мен ... ... ... алып ... ... демографиялық трендтер ішкі көші-қон процестерінің
ағындары мен бағыттарына ... ... ... ... және ... ... ... басқарылатын түзетулерді қажет ететін болады.
Азық-түлік мәселелері
бойынша ... ... ... ...... ... ... белсенді және салауатты өмір салтын ұстау үшін
тамақтануда ... ... мен ... ... ... және ... ... физикалық, әлеуметтік және
экономикалық қолжетімділігі бар ... ... ... ... Бұл ... адамдар өмір сүру мен дамуды ұстау үшін ... ... зат ... ... есептеледі. Осыған орай ҚРСА Баяндамасында азық-
түлік қауіпсіздігінің негізгі көрсеткішіне, атап айтқанда, Мыңжылдықтың
Даму Мақсаттарына (МДМ) қол ... ... ... ... бірі ... ... ... калориялығы ең төмен
шекті деңгейден аз тұтынатын халықтың үлесіне ... ... (1.9 ... [4]. Азық-түлікпен қамсыздандырылмаған жағдайда, яғни аштық
кезінде, бұл ... ... және ... өмір салты үшін қажетті нәрлі
заттармен (көмірсутектер, майлар, ақуыздар, витаминдер, минералдар және су)
қамтамасыз ететін тамақтың жеткілікті мөлшерін ... ... ... шекті деңгейден төмен халықтың ... ... ... ... ... өмір сүру үшін ... тамақ рационы
калориялығы бойынша шекті деңгейден төмен халықтың пайызын көрсетеді. Азық-
түлік қауіпсіздігінің ауырлық дәрежесі ... ... ... ... ... ... ... үлесі өте төмен (5 пайыздан кем)
болған жағдайда азық-түлік ... ... ел ... деп
есептеледі, олай болмаған жағдайда, яғни аштықтан зардап шегетін ... 35 ... ... ... елде ... ... мәселесі пайда болады.
1-кестеде DEC негізінде, яғни ҮШІЗ-ден алынған тұтынылған тамақ өнімдерінің
энергетикалық құндылығы негізінде есептелген «тамақ өнімдерінің ... ... ... халық үлесі» көрсеткіші келтірілген. 2005-2011 жылдар
аралығындағы ҮШІЗ деректері бойынша ... ... ең ... деңгейден төмен халықтың үлесі 6 есеге дейін төмендеп, 3 ... 2011 жылы ... ... өнімдерінің энергетикалық құндылығы 3140
ккал құрады, бұл 2005 жылғы көрсеткіштен 29,7 пайызға ... ... ... үшін ... ... өзекті болып табылмайды және
Қазақстан азық-түлік депривациясы өте төмен деңгейдегі ел болып ... ... ... ... ... толық емес рационының мәселесі
орын алап ... ... - 1. ... ... ... көрсеткіштері Көрсеткіштер 2005 2011 өзгерістер (%, ... саны (мың ... 15 074,816 ... ... ... калориялығы
шекті деңгейден төмен халықтың үлесі (%) 17 3 5,7 есе ... ... ... ... төмен халық саны (мың адам) 2 562,7 493,3 5,2
есе Энергетикалық құндылыққа қажеттіліктер (халықтың жан ... ... ... ең ... ... - MDER, (ккал/күніне 1854
1844 99,5 Энергетикалық құндылыққа орта қажеттіліктер - ADER, ... 2353 99,0 ... ... ... жан ... шаққанда)
Тұтынылған тамақ өнімдерінің энергетикалық құндылығы - DEC (ккал/күніне
2420 3140 129,7 ... ... ... әртүрлі халық арасында азық-
түлікке қол жеткізудің теңсіздігі байқалады. Қазақстанда, ең аз ... және ... ... азаматтарды әлеуметтік қорғауға кепілдік
беретін, ... заң ... ... ... үй шаруашылықтарының
бюджеттерін зерттеу нәтижелері көрсеткендей, ең аз қамтамасыз етілген халық
топтары азық-түлікке өз ... ... ... көп ... ... ... шығыстарының жалпы құрылымында тамақ өнімдеріне
жұмсаған шығыстарының үлесі Қазақстанда ... 6 ... 4,8 п.т ... ... 43,5% ... ... көрсетілгендей, әлеуметтік топтар бойынша
тамақ өнімдеріне жұмсаған шығыстарының үлесі сәйкесінше 51,9% (1- ... 36,8% ... ... Ал ... ... топтары бойынша
энергетикалық құндылықты зерттегенде, 2011 жылы 10% ең көп ... ... ... 10% ең аз ... ... халық энергияны бір
жарым есеге аз ... [4]. ... 1 - 2005 және 2011 ... тұтыну
шығыстарындағы тамақ өнімдеріне жұмсаған шығыстарының үлесі ... ... ... ... ... халықтың төмен табысты топтары халықтың
жоғары табысты ... ... емес ... және ... беру мен
демалыс ұйымдастыру сияқты аса жоғары «гуманитарлық» қажеттеліктеріне өз
бюджетінің салыстырмалы аз бөлігін жұмсайды ... сөз. ... бай ... ... ... ... ... арасында да алшақтық артқан. 2-
кестедегі ... көз ... ... ет, ... ... сүт, жеміс сияқты кейбір түрлерін тұтынудағы алшақтық (килограмм
бойынша) үш еседен де жоғары. Кез ... ... ... деп бөліну
болатыны бәрімізге түсінікті. Өсіп келе жатқан байлар мен ... ... әлем ... ... ... экономикалық
үлгі дамуының шарасыз салдары деп бағалауға болады. ... өзін ... ... ел ... көрсеткісі келетін мемлекет олардың арасындағы
алшақтықты қысқартуы тиіс. Кесте 2 - Бай мен ... ... ... (үй
шаруашылығының 1 мүшесіне, тоқсанда, кг) Көрсеткіш тер ... 2011 ... Ең Ең аз Ең Ең аз Ең Ең аз ... ... 10% қамтамасыз етілген
халықтың 10% ауқатты халықтың 10% ... ... ... 10% ... 10% қамтамасыз етілген халықтың 10% Нан өнімдері, жарма ... 26,240 38,163 25,963 36,485 25,705 Ет және ет ... 27,79 ... 7,543 29,239 4,562 ... теңіз өнімдері 4,533 1,126 5,245 ... 1,340 Сүт, сүт ... 86,258 27,749 86,905 27,545 84,858 ... дана 47,702 15,544 63,116 21,741 59,408 2,645 Май, тоң май ... 6,422 3,573 5,549 3,421 ... 19,648 4,454 21,994 5,339 ... ... 25,851 10,454 28,734 12,537 27,057 12,793 Картоп 15,969
7,661 16,788 8,915 16,234 8,627 ... ... ... ... ... ... ... азық-түлік қауіпсіздігін толық
қамтамасыз ету проблемасын шешудің маңызды бөлігі – ол ... ... ... оны ... ... ... қолы ... асырмауды қамтамасыз ету болып табылады. Еуропалық сарапшыларға
сілтеме жасаған «РИА Аналитика» агенттігі Қазақстан 2011 жылы азық-түліктің
бағасы тым тез өсіп бара ... ... ... ... ... иеленді
деп хабарлады [6]. Есепті кезеңде Қазақстан Республикасында жан басына
шаққандағы тамақ өнімдеріне орташа шығыстары ... үш ... 21 % ... ... 73297 ... 2013 жылдағы 93149 теңгеге дейін, ал ... ... жан ... ... ... ... ... өсімі алдыңғы
жылмен салыстырғандағы 6 % -ға азайған, ол көрсеткіш сәйкесінше 2011 ... % және 2013 жылы 103,0 % ... [5]. ... қорытынды жасасақ, азық-
түлік қауіпсіздігі туралы сөз ... біз ... ... ... ... тұтыну сұранысын қанағаттандыруы тұрғысынан қараймыз да,
оның шешуші көрсеткіші – халықтың сол өнімдерге ... ... ... ... яғни ... бағасының халықтың табысына сәйкес болуын
ескере бермейміз. ... ... ... өндіруді ұлғайтумен
қатар, халықтың әл-ауқатын жақсартуда да экономикалық даму ... ... ... ... Бұл ... ... ... төмендегідей
жағдайларды ескеру қажет сияқты. Еркін рынок жағдайында кез келген тауарға
баға сұраныс пен ... ... ... ... ... түсінік
бар екені белгілі. Әлемдік ... ... ... ... ... ... ... жүйенің толыққанды жұмыс істеуі үшін
тек қана ерікті баға саясаты жүргізілмейді. Әлеуметтік-экономикалық маңызы
зор, соның ішінде ... аса ... ... ... ... ... тікелей де және жанама жолдармен де үнемі реттеліп отырады. ... ... ... сату ... ... өсіп ... Мысалы,
кейбір азық-түлік түрлерінің бағасы 2005 жылмен салыстырғанда екі еседен
көп өскен. ... ет ... ... қымбаттаған. Соған сәйкес тамақ
өнімдері түрлеріне байланысты тұтынуда да алшақтықтар ... ... ... ... 2013 жылы ... өнімдері мен сиыр және қой ... ... ... болады (3 кесте). Кесте 3 - Халықтың тамақ
өнімдерін тұтынуы (орташа жан басына шаққанда, кг) ... ... ... 2013 Бидай наны 14,163 13,854 13,101 Бидай ұны 5,397 5,547 ... ... 5,733 5,862 5,910 ... 11,406 12,249 12,167 Көкөністер
16,588 19,200 18,900 Жеміс-жидектер 9,921 11,700 11,742 Сиыр еті ... 5,700 Қой еті 1,355 1,268 1,213 ... еті 0,908 0,891 0,939 Құс ... 3,582 3,537 ... өнімдері және сүр ет 1,827 2,037 2,097 Сүт, ... 10,998 10,974 Мал майы 0,371 1,197 1,173 ... ... л 4,100 ... Қант 4,443 4,911 4,765 ... және балық консервлер 2,506 2,821 2,759
Жұмыртқа, дана 29,479 38,098 37,400 ... ... ... ... ... ... әдебиеттер:
1. Қазақстанньң физикалық географиясы, Алматы: Атамұра, 2008. ISBN 9965-
34-809-Х
2. Биология: Жалпы білім беретін мектептің, ... ... ... ... ... М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. - Алматы:
Атамұра, 2009. ISBN 9965-34-927-4
3. Қ. Бекішевтің ... ... ... ... атты ... және ... даму» Астана- 2014 (44-49 беттер)
4. Г.С. Оспанова, Г.Т. Бозшатаева «Экология». Оқулық. – ... 2002 ( ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия25 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия жайлы10 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия жайлы ақпарат12 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия жайлы мәлімет36 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия туралы ақпарат23 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия туралы мәлімет15 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. 1 табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. 2 әлемдегі және Қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.) 3 өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу28 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану . Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу15 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.) Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу17 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. Әлемдегі және Қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.). Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь