Мутациялық жағдайлар туралы мәлімет

1.Мутация ...
2.Тұқым қуалайтын өзгергіштер
3.Полиплоидия
4.Гетереплоидия
Мутация (латын тілінде mutatіo – өзгеру) – табиғи жағдайда кенеттен болатын немесе қолдан жасалатын генетикалық материалдың өзгеруі. Соның нәтижесінде ағзаның белгілері мен қасиеттері тұқым қуалайтын өзгергіштікке ұшырайды. Ғылымға мутация терминін 1901 ж. голланд ғалымы Х. де Фриз (1848 – 1935) енгізді. Генетикалық аппараттың өзгеруіне байланысты мутацияның: геномдық, хромосомалық, гендік немесе нүктелік деген түрлері бар.
Мутация (mutation) — жасушаның генетикалық материалының өзгеруі, бұл кейінгі ұрпаққа да беріледі.
• Қазақстан энциклопедиясы, VI-том
• • Britanica настольная энциоклопедия.Том І «АСТ-Астрель» Москва, 2006.)
• Патологиялық анотомия терминдерінің орысша –
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі 
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік ... ... ... Г.К
Семей 2015
Мутациялық хағдайлар
КІРІСПЕ:
Мутациялар - тұқым қуалайтын тұрақты өзгерістер. Полиплоидия және ... ... ... ... (латын тілінде mutatіo - өзгеру) - ... ... ... болатын немесе қолдан жасалатын генетикалық материалдың өзгеруі. ... ... ... ... мен ... ... ... өзгергіштікке ұшырайды. Ғылымға мутация терминін 1901 ж. голланд ғалымы Х. де Фриз (1848 - 1935) ... ... ... ... ... ... геномдық, хромосомалық, гендік немесе нүктелік деген түрлері бар.
Мутациялық өзгергіштердің жіктелуі:
Мутация (mutation) -- жасушаның генетикалық материалының өзгеруі, бұл ... ... да ... ... ... кейде сыртқы факторлардың әсерінен болуы мүмкін (қараң. Мутагендер). Генетикалық кодты анықтайтын жүйедегі бір ... ... ... ... ... ... ... бір немесе одан да көп негіздер генге енгенде немесе геннен жоғалғанда гендік мутация пайда болады. Мутациялардың көбі ... ... ... қалыпты доминанттық ген (қараң. Доминанттық) жауып тұрады.Кейбір мутациялар айтарлықтай салдар туғызады; мысалы, ... ... де ... ... ... ... бір мутация Орақ-жасушалы анемияның пайда болуына әкеп соғады. Ұрпаққа жыныстық жасушаларда (аналық жасушасы немесе аталық ... ... ... ... ғана ... Әдетте, бұндай мутациялар ағзаға қауіпті.Мутация ағза үшін тиімді өзгерістерге әкеп соғатын сирек кездесетін жағдайларда осы гені бар дербес ағзалардың саны ... ... ген ... қалпына келмейінше арта береді. Бұндай пайдалы мутациялар эволюцияның материалы болып табылады.
Гендік немесе нүктелік мутация
Мутациялар кезінде ... ... ... ... ... гендер немесе хромосомалардың өзгеруі мүмкін. Атап айтқанда үлескінің мутагендік мөлшері оларды жіктеу негізіне жатады.
* Хромосома
лық ... ... ... ... Бұл ... бір ... ... ал
*
*
*
* (аберрация) - хромосома құрылымындағы ... ... ... ... мен ... ... ... мутация -
- хромосома санының өзгеруі, яғни құрам санының ауытқуы.
Бұдан басқа мутациялардың әрбір осы ... ... тип ... тағы да бөлінеді. Сөйтіп гендік мутация мыналарды қамтиды:
* Нуклеотидтің сусуы. Тұтас ген бір ... ... ... ... ... нәтижесінде бүкіл код ауысады да есептеу шеңберінен сусып жылжиды.
* Нуклеотидтердің еселенуі (дупликация) - жаңа гендердің пайда болуында маңызды рөл атқаратын ... ... ... ... кезіндегі әрекет қайталанады, яғни есептеу шеңбері сусып жылжиды.
* Ендірме нуклеотид. Генетикалық код жазбасында аналық ДНҚ-ға тән емес артық ... ... ... Бұл - ... ... ... ... - бір нуклеотидтің екіншісімен алмасуына байланысты өзгеру.
Пайда болу дәрежесі бойынша алмасу да 3 топқа бөлінеді:
* Мәнсіз мутациялар. Нуклеотидтің ... ... ... ... сол ... ... ... фенилаланинді кодқа түсіретін AAA триплетінде соңы нуклеотид аденин гуанинге алмасады. Түзілген ААГ триплеті де фенилаланин аминқышқылын кодқа жазады, яғни нәруыз ... ... ... Ағат мутациялар (миссенс-мутация) - аминқышқылдарды алмастыратын өзгерістер. Егер ... ... ГАА ... ... ... онда ... ... орнына лейцин аминқышқылы тұрады.
* Ерсі мутациялар (нонсенс-мутация) - аминқышқылдардың орнына тоқтатқыш триплет код (стоп-кодон) ... ... ... яғни нәруыз үзіледі. Мысалы, ААА-ның орнына АТТ тұрады, өйткені РНҚ-да АТТ орнына УАА тұрады.
Хромосомалық мутация гендік ... ... ... ... тек ... ... ғана емес, бірнеше гендерді қосып алатың әлдекайда үлкен үлескі өзгерістерге ұшырайтындығымен ғана ерекшеленеді. Гендердің хромосомада дұрыс ... ... ... ... көзге елестетейік, мұндағы әрбір әріп ген бөлігіне немесе тұтас қалпына сәйкес келеді: АБВГДЕ. Осы мысал бойынша ... ... ... ... болатынын көрнекі көрсетейік:
* Бөліну (делеция) - тапшылық. Хромосоманың қандай болса да бір үлескісінің жоғалуы. Мысалы: АВГЕ - қос ... Б және Д ... ... ... ... - ... еселенуі. Мысалы: АББВГДЕ.
* Инверсия (орын ауыстыру, төңкерілу) - үлескінің 180°-қа төңкеруі. Мысалы: АДГВБЕ.
* Транслокация - ... емес екі ... ... ... ... қайта орналасуының барлығы міндетті түрде фенотипті өзгертеді, алайда олар нүктелі мутациядан анағұрлым сирек ... ... ... болуы, яғни делецияны да, транслокацияны да өзінде қамтуы мүмкін. Бұған шимпанзе мен адамның бірінші жұп хромосомасы мысал бола ... ... ... ... жібі үзілген кезде геномды мутация болады. Соның нәтижесінде хромосома санына тән емес ... ... Егер олар ... ... ... саны өзгерген зигота пайда болады. Бұлар да үш тип ... ... ... - бір ... ... ... ... немесе қосып алу. Сонда диплоидты жиынтық мынадай болады:
2n+(1-2). Мысалы, Даун синдромы немесе Клаенфельтер ... - ... ... ... 47 ... ... ... - қалыпты хромосома жиынтығының 2 рет кемуі. ... ... ... ... 1n ... ... - 2n+1n ... 2n+2n, 2n+3n және тағы басқа зигота түзген кезде хромосома жиынтығының еселеніп өсуі. Жануарларда полиплоидтар көбінесе тіршілікке ... ... атап ... жөн. Ал ... олар ... бейімдігімен қоймай, жиі-жиі үлкен өсімді массаға ие болады. Сондықтан өсімдіктердің көптеген іріктемесінің полиплоидтан туындаған жасанды мутагенезі алынды.
Бұдан басқа ... өзге де әр ... ... ... бөліне алады. Мысалы, мынадай мутациялар болады:
* тәндік (сомалық) - ... ... ... ... ... ... ... ұрықтық (ұрық жасушаларында өтеді).
Ағзадағы мәні бойынша олар мынадай болады:
* зиянды - тұқым қуалау қасиеттерінің өзгеруі тіршілік әрекетін нашарлатады
* бейтарап - ... ... ... ... ... - ... ағзаның қандай да бір жақсаруы байқалады. Мысалы, мутантты фермент бұрын мүмкіндігі болмайтын мал азығын ыдырата алатын болған
* өлтіргіш ... ... - ... ... ... пайда болу дәрежесі бойынша дәл сол геннің ... ... ... ... жәнө ... ... ... ұшырау белгісі мен қасиеттерінің сипаты бойынша олар мынадай үдерістерге бөлінеді: морфологиялық (құрылыс өзгерісі), физиологиялық (мүше ... ... ... және био ... (биохимиялық үдерістер өзгерісі) үдерістер. Жіктеудің басқа да бірқатар қағидалары ... ... ... өте көп, ... ... ... жоқ. Оның - сыртқы (қоршаған орта күйі), сондай-ақ ішкі (ағзадағы күйдің өзгеруі) ая сипатта болуы мүмкін.Соның ішінде ... ... ... ... болған ауру түрлері:
ДАМУДЫҢ ТУА БІТКЕН АҚАУЛАРЫ
А) аплазиялар - ... ...
Б) ... ... ... ...
В) гиперплазиялар - дамудың күшеюі
Г) ... - ... ... ...
дамуы
Д) стеноздар - қуыс мүшенің тарылуы
Ж) атрезиялар- каналдың не ... ... ... ... ... ... ... туылу мерзіміне
дейінгі, дамудың әрбір ... ... ... ... ... ... туа пайда болатын ақаулықтардың
даму механизмдерін түсінуге мүмкіндік береді.
*Ұрыққа сыртқы тератогендік факторлардың әсерінен
ұрықта түрлі кемтарлықтар, ... ... ... ... ... ... медицина саласындағы ең
өзекті ... бірі - дені сау ... ... ана мен баланың денсаулығын
қадағалау.
Қорытынды:
Пайдаланылған әдебиеттер:
 Қазақстан энциклопедиясы, VI-том
  ... ... ... І ... 2006.)
... ... ... орысша - латынша - қазақша түсініктеме сөздігі.- Ақтөбе
Ғаламтор сайттары:
FIST ... ... ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мутациялық жағдайлар5 бет
Мутациялық жағдайлар жайлы6 бет
Мутациялық жағдайлар туралы4 бет
Биология терминдерінің анықтамалары4 бет
Өзгергіштік заңдылықтары14 бет
Пестицидтер туралы жалпы мәлімет. Қоршаған ортаның пестицидтермен ластануы, олардың мутагендік әсері7 бет
Delphi визуалды программасы30 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь