Сорт ауыстыру және сорт жаңарту туралы түсінік

1.Жоғары сапалы сорттық тұқымдарды жаңартудың маңыздылығы
1.2 Элиталы тұқым сорттарын өсірудің селекциялық тиімділігі
1.3 Сорт ауыстыруға қойлатын негізгі шарттар
1.4 Сорттың бөлінуі
1.5 Сортқа қойылатын өндірістік талаптар
Қортынды
Пайдаланған Әдебиеттер
Селекцияда тұқым шаруашылығы жұмыстарын табыспен жүргізу үшін және ауыл шаруашылығы өндірісінде сорттарды дұрыс пайдалану үшін сорттың не екенін, сорт топтарының өзара ұқсастығы мен олардың бір – бірінен айырмашылығын білу аса маңызды.
Өсімдіктерді жүйелеуде « форма» және «сорт» бір ұғымды білдіреді. Алайда, сорттар мен ботаникалық формалар арасында түбірлі өзгерістер бар. Сорт адамның өндірістік қызметі арқасында шығарылады. Ол ауыл шаруашылығы өндірісінің құралы болып табылады.
Сорт деп, селекция тәсілімен алынған морфологиялық, биологиялық және тұқым қуалау ерекшеліктерімен шаруашылыққа құнды белгілері бар мәдени өсімдіктің жиынтығын айтады.
Сорт жаңартуда 5 және одан теменгі репродукциялык тұқым сол сортгың элитасымен немесе 1 репродукциясымен алмастырылады.
1. Бараев А.И. Теоретические основы и практические приемы почвозащитного земледелия. В кн.: Эффективность почвозащитной системы земледелия в степных районах СССР. Сб. научных трудов//ВНИИЗХ.- Целиноград, 1976, с. 5-23.
2. Бараев А. И., Госсен Э.Ф. Ветровая эрозия почв и борьба с ней. –М.: Колос, 1980, с.7-47.
3. Васько И.А., Лисенович Г.М., Рау Т.А. и др. Биоэнергетическая оценка технологий возделывания сельскохозяйственых культур. Методические рекомендации.- Шортанды, 1995. – 57 с.
4. Вильямс В.Р. Почвоведение. Земледелие с основами почвоведения.-М.: Сельхозгиз, 1939. – 447 с.
5. Вильямс В.Р. Собрание сочинений. Том VII. Травопольная система земледелия. – М.: Сельхозгиз, 1951. –508 с.
6. Докучаев В.В. Наши степи прежде и теперь. В кн.: Классики русской агрономии в борьбе с засухой.-М.: Изд.АН СССР, 1951, с. 13-109.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ
АТЫНДАҒЫ ... ... ... Сорт ... және сорт ... ... ... 2015ж
Жоспар
1. Жоғары сапалы сорттық тұқымдарды жаңартудың маңыздылығы
1.2 Элиталы тұқым сорттарын өсірудің селекциялық тиімділігі
1.3 Сорт ... ... ... шарттар
1.4 Сорттың бөлінуі
1.5 Сортқа қойылатын өндірістік талаптар
Қортынды
Пайдаланған Әдебиеттер
1.Сорт ауыстыру және сорт жаңарту туралы түсінік
Селекцияда тұқым шаруашылығы ... ... ... үшін және ауыл ... өндірісінде сорттарды дұрыс пайдалану үшін сорттың не екенін, сорт топтарының өзара ұқсастығы мен олардың бір - ... ... білу аса ... ... > және бір ... ... Алайда, сорттар мен ботаникалық формалар арасында түбірлі өзгерістер бар. Сорт адамның өндірістік қызметі арқасында шығарылады. Ол ауыл шаруашылығы өндірісінің құралы ... ... деп, ... ... ... ... ... және тұқым қуалау ерекшеліктерімен шаруашылыққа құнды белгілері бар мәдени өсімдіктің жиынтығын айтады.
Сорт жаңартуда 5 және одан теменгі репродукциялык ... сол ... ... ... 1 ... ... ... төмендеу себептері - тұқымның механикалық ластануы, биологиялык, мутациялық және айқас тозаңдану салдарынан ... ... ... ... ... ... тұқымдарының қоспасы. Себу кезінде, тасымалдау немесе қырмандағы жұмысты нашар ұйымдастырудың нәтижесінде болады.Мысалы: күздік бидайда - қара бидай, жұмсақ ... - ... ... ... - қара сұлы мен ... Биологиялық қоспа - егістіктегі сорттың басқа сортпен немесе түрмен тозаңдануының әсерінен болады.
Жіктеу ... ... ... - ... ... ... гетерозиготты болуынан байқалады. Өсімдіктердің аурулармен зақымдануының ұлғаюының салдарынан.Өніп-өсу жағдайдың тұқымның өнімдік сапасына ... ... ... ... ... ... жыл сайын егістік сапасын жоғарылататын агротехникалық шараларды қолданып отыру керек.Тұқым шаруашылығы жүйесі кез ... ... ... ... тұқымын жеткілікті мөлшерде қажетті қамтамасыз етіп өндіретін бір-бірімен тығыз байланысты өндірістік бірлік.Ауылшаруашылық өндірісінің осы маңызды саласы қазіргі ... ... ... ... ... жылғы қабылданған тұқым шаруашылығының ақырғы жүйесі, осы саланы өндірістік негізде толық көшіруді ... ... ол ... ... ... ... тұқым шаруашылығы жүйесіндегі құрылым, бағаның және экономикалық ұйымдасқан қатынастар, материалдық, техникалық қорлардың қазіргі жағдайлары осы саланың басты міндеті - ... ... ... және ... ... ... ... бермейді.
Сондықтан тұқым шаруашылығының осы келесі мәселесі елдегі тұқым шаруашылығының жүйесін дамытуда тек қағидалы көзкарасты өзгерту арқылы жүзеге асырылуы мүмкін.Тұқым шаруашылығы ... ... ... ... сүйене отырып дұрыс ұйымдастыру керек.Қазақстанда тұқым шаруашылығын ұйымдастыруда бірінші ғылыми өндірістік түр, 1996 жылы ... ... ... ... құрылған республикалық "Асыл-тұқым" ассоциациясы.
"Асыл-тұқым" ассоциациясының қызметінің арқасында ғылым мен ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығының мүлдем жаңа жүйесі іске аса бастады.
Оның айырмашылығы бұрынғы 7 - 8 ... ... ... жаңа ... 3 ... ... ... енгізуге болады.
Ассоциация құнды сорттардың тұқымын жедел көбейтуді келісім негізінде жүргізеді.
Жоғарғы репродукциялық тұқымның көлемі ... ... ... ... ... байланысты.
Қазір ассоциация жүйесінде келісім бойынша 70-тен астам элита тұқым шаруашылығы және тәжірибе шаруашылықтары табысты жұмыс істеп жатыр.
Бірақ еліміздегі тұқымның ... ... жүйе ... және ... ... ... ... сорттық және егістік сапасын бұрмалауға жол бермеу үшін, ... ... ... ... беру үшін және ... ... ... халықаралық нарыққа шығуы үшін, Қазақстан Республикасы үкіметі бекіткен: "Міндетті түрде сертификат толтыруға жататын өнімнің тізбесіне", тұқымды енгізіп, ... ... ... сертификат толтыру жүйесіне кіргізу керек.Тұқымға сертификат толтыру әлемдегі барлық дамыған елде ... ... ... ... әдістемелік жұмыстары халықаралық тұкым бақылау (ИСТА) ассоциациясында шоғырланған, әлемдік ғылымның нәтижелеріне сүйенеді.
1.2 Элиталы тұқым сорттарын өсірудің селекциялық тиімділігі
Тұқым жаңарту негізі-элита ... ... ... ... ... ... жақсы деген мағананы білдіреді екен.Сорттың ең жақсы сұрыпталып алынған өсімдіктерінің ұрпағы ... ... ... тұрғыдан сақталуын қадағалау- жекелей және жаппай сұрыптаудың маңызы зор.Элиталы ... ... ... ... ... 1-ші ... ... сынау питомнигі
2) 2-ші жылғы тұқымды сынау питомнигі
3) 1-4 жылғы көбейту питомнигі
4) Суперэлита
5) Элита
Жаппай сұрыптау
1) 1-2 жылғы ... ... ... ... және ... ... элиталы тұқым өндіру жекелей сұрыптау әдісімен жүргізіледі.Осы әдіспен алынған сорттардың тұқымын өндіруде және болашағы бар, дефицитті ... ... ... ... ... сұрыптау әдісімен жүргізіледі.Сорттың өнімділік сапасы егістікті тек қана жоғары сапалы ... мен ... ...
Егістік материалдың құндылығы тұқымның егістік және сорттық сапасымен бағаланады.
Тұқымның егістік сапасы - оның тазалығы , өскіндік қуаты, ылғалдылығы, 1000 ... ... мен ... мен ... зақымдану дәрежесімен сипатталады.Сорттың сапасы- сорттың тазалығы және сәйкестілігімен ... ... ... ... ... ... және ... егістік сапасы болу керек, осыған байланысты тұқым егістік сапалығы бойынша үш класқа, ал сорттың тазалығына байланысты ... ... ... ... және бірінші категориялы тұқымның егістік және сорттық тазалығы ең жоғары көрсеткіш ... ... ... ... ... ... келетін тұқымды кондициұлы деп аитады.
Селекция тұқым өсіру қызметімен айналысатын мемлекеттік ... ... ... тұқым элиталық немесе элита деп аталады.
Оның сорттық тазалығы 100%, егістік сапасы 1 кластан төмен болмауы керек, тұқым жақсы толықкан ... ... ... 1000 ... салмағы мен өнімі жоғары болуы керек. Жыл сайын көбейтілген элитаның ... ... деп ... Сорт ... ... негізгі шарттар
* Сорт құрамына кіретін өсімдік топтарының шығу тегінде жалпыламалық бар. Ол бір немесе бірнеше ... ... ... ... ... тегін көбейте отырып, шыққан тұқым шаруашылық - биологиялық ... мен ... ... ... сұрыптау жолымен алынады.
* Сорт ашық бір аймақтағы табиғат жағдайында өсірілу үшін шығарылады. Ол бір ... - ... ... ... өнім берсе, екінші аймақта ондай өнім бермеуі мүмкін.
* Сорт нақты өндірістік жағдайда өсіру үшін ... және ... қол ... ... егіншілік мәдениетіне сай болуы қажет.
* Тиісті табиғи және өндірістік жағдайларда сорт тұрақты және жоғары сапалы өнім беруді қамтамасыз етуі ... ... ... ... шығу тегі ... ... және селекциялық болып бөлінеді.
Жергілікті сорт деп, ... ... бір ... ... орай ұзақ, табиғи және жасанды сұрыптаудың қарапайым әдістерімен жасалған сорттарды айтады. Түрлі дақылдардың жергілікті сорттарының ... ... ... ... ... ...
Селекциялық сорт деп, селекциялық ғылыми әдістері негізінде ... - ... ... ... ... айтады. Олар морфологиялық белгілері мен шаруашылық - ... ... ... ... ... ... ... бөлінуі
Сорт шығару тәсілі бойынша сорт - популяция, линиялық сорт, сорт- клон, буданнан шыққан сорт, мутант ... ... ... ... - ... ... және өзін- өзі тозаңдандырудың нәтижесінде жаппай сұрыптау арқылы алынады. Олар тұқымқуалаушылық жағынан ... ... деп, ... ... ... жеке ... ... алынатын сорттарды айтады.
Линиялық сорт- біртекті өсімдіктің көбеюі, сондықтан олар барлық ... мен ... ... ... болады.
Будан популяциясынан будандастыру және сұрыптау арқылы алынған сорттарды будандар деп ... ... ... ... ... ... сорттарға қарағанда , біркелкі болмайды. Кейде оларды қайта сұрыптау жолымен жаңа ... ... ... ... ... аудандастырылған сорттары будан болып табылады. Сорт - клондар өсімдіктердің вегетативті көбейетін түрлерін жеке сұрыптау ... ... Сорт - клон ... бір ... ... ... ... ұрпақ, сондықтан олар біркелкі болып келеді.
1.5 Сортқа қойылатын өндірістік талаптар
Осы ... ауыл ... ... сортқа жоғары талаптар қояды. Олардың негізгілері мыналар:
* Жыл сайын жоғары және ... өнім ... Сорт ... ... болуымен қатар , тыңайтқыш себу мен басқа агро әдістерге кеткен шығынды өз түсімімен өтуі қажет.
* Даму барысында ауа райының қолайсыз ... ... ... тиіс. Сорттар құрғақшылыққа, төмен температураға , қыстап шығу барысында қолайсыз жағдайларға (күздік және көп ... ... ... ... ... Бұл қасиеттер өнімінің тұрақтылығын анықтайды.
* Аурулар мен зиянкестерге қоздырушыларға да төзімді болуы керек.
* Механикалық баптауға икемділігі.
* Өнімнің жоғары сапасы. Сорттар ... ... ... ... ... ... ... крахмал, май, талшық) мол беруі керек.
Шығарылып жатқан сорттың белгілері мен қасиеттерінің нақты жиынтығы негізгі үш көрсеткіш бойынша анықталады:
* Болашақ сортқа ... ... ... ... ... ... өндірісте өсірілуіне байланысты (тыңайтқыштың жоғары нормасы, суландыру, т.б, )агротехникасы және механикаландыру дәрежесі;
* Дақыл бағдары және оны ... ... ... ... арпа сыра ... мен ... картоп асханалық және техникалық, т.б. бағыттарда).
Қортынды
сортты тұқымдар өсіргенде сол сорттың тазалығын, биол. және түсімділік қасиетін ... ... ... ... ... ... ... егістікті қамтамасыз ету, тазалау, сорттау, дұрыс сақтау және тасымалдау; тұқым шаруашылығының барлық буындарында еңбек ... ... және ... ... құнын төмендету. Жаңа, жоғары өнімді сорттарды көбейту және жылдам өндіріске енгізу (2 - 4 жыл ... ... ... ең арзан және тиімді құралы. Бірақ шаруашылық жағдайында ... ... ... бір ... ... соң ... ... сапасын және өнімділік қасиеттерін төмендетуі мүмкін. Сондықтан тұқым өсіру шаруашылығы жүйесі тұқымды мерзімінде ... ... ... яғни сорт ... шараларын қолдану қажет. Тұқымның элиталық және суперэлиталық сорттарын ... ... мен ауыл ... ... ... және ... станцияларында өсіріп, тұқым өсіруге маманданған шаруашылықтарға береді. Содан кейін сорттық ... ... ... тұқымын қалыптастыру (Қ - ҚҚҚ) үшін арнайы тұқым өсіру шаруашылығына жіберіледі. Ол жерде тұқымдық сорттарды ең құнарлы жерге ... ... ... жағдай жасап, мол өнім алу үшін барлық ... ... ... ... ... ... өсіру шаруашылығының алғашқы буындарынан басталады, онда ұрпақ сортқа тән кешенді маңызды белгілерімен және ... ... ... ... ... ... ал ... алынып тасталады, сол арқылы сорттың барлық белгілерінің сақталуы қамтамасыз етіледі.
Пайдаланған Әдебиеттер
1. Бараев А.И. Теоретические основы и практические приемы почвозащитного ... В кн.: ... ... ... ... в степных районах СССР. Сб. научных трудов//ВНИИЗХ.- Целиноград, 1976, с. 5-23.
2. ... А. И., ... Э.Ф. ... ... почв и ... с ней. - М.: ... 1980, ... Васько И.А., Лисенович Г.М., Рау Т.А. и др. ... ... ... ... сельскохозяйственых культур. Методические рекомендации.- Шортанды, 1995. - 57 с.
4. ... В.Р. ... ... с ... почвоведения.-М.: Сельхозгиз, 1939. - 447 с.
5. ... В.Р. ... ... Том VII. ... ... земледелия. - М.: Сельхозгиз, 1951. - 508 ... ... В.В. Наши ... ... и теперь. В кн.: Классики русской агрономии в борьбе с засухой.-М.: Изд.АН СССР, 1951, с. 13-109.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
12 – жылдық білім беру проблемалары11 бет
Access мәліметтер базасымен жұмыс істеу11 бет
Html тілінде математикалық логика пәнінен электрондық оқулық құру40 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
«Экономикалық ақпараттар жүйесінің қоғамдағы даму рөлі»5 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Акционерлік қоғам15 бет
Алматы қаласының жағдайындағы Drosophila мelanogaster популяциясындағы особьтарға морфологиялық анализ жасай отырып қоршаған ортадағы ластаушы заттардың әсерін бағалау20 бет
Аналитикалық химия және экология.10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь