Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы

1. Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы
2. Фонема туралы ілімнің алғаш негізін салушылар
3. Фонетикалық зерттеуде қолданылатын әдістер
4. Дауысты және дауыссыз фонемалар
Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы. Қазақстанның Ресейге қосылуы қазақ даласында ірі өзгерістерді тудырды. XIX ғасырдың екінші жартысында орыс патшалығы Қазақстанды отарлау саясатын толық іске асыруы үшін қазақ халқының тұрмыс -тіршілігін, салт-cанасын жетік біліп, тілін, дінін жан-жақты зерттеуді қолға алды. Осы мақсатпен орыс зерттеушілері қазақ даласына көптеген зерттеу жұмыстарын ұйымдастырды. Зерттеу нәтижелері жинақтарда, мерзімді баспасөздерде жарияланды.
Қазақ тілінің фонетикасы туралы тұңғыш пікір миссионер Н.И.Ильминский (1822-1891) еңбегінде айтылды. 1860 жылы Қазанда жарық көрген «Материалы к изучению киргизского наречия» деген еңбегі орыс графикасымен жазылған еді. 162-беттік еңбектің 140 беті қазақша-орысша сөздіктен тұрады, ал сөздіктің бас жағында автор қазақ тілі және грамматикалық жүйесі жөніндегі пайымдауларын келтірген.
1. Ф.Ш. Оразбаева, Г. Сағидолда, Б. Қасым, А.Қабыланов, Қ.Есенова, Ұ.Исабекова, Қ.Қасыбек, Ж.Балтабаева, Қ.Мұхамади, Р.Рахметова, Ж. Көпбаева. Қазіргі қазақ тілі. -Алматы, 2005 ж. 120-127 б.
2. К. Аханов. Тіл білімінің негіздері. -Алматы, 1993 ж. 230-231 б.
3. C. Мырзабеков. Қазақ тілінің фонетикасы. -Алматы, 1999 ж. 14 б.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы ... ... ... ... ... тілі ... 1. Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы 2. ... ... ... ... ... салушылар 3. Фонетикалық зерттеуде қолданылатын әдістер 4. Дауысты және дауыссыз фонемалар
Топ: ФИ-503
Орындаған: Жармұхамбет С.Ж
Тексерген: Қалиева С.Е.
Семей 2015 ж.
Жоспар
1. ... ... тілі ... ... ... жайы
2. ... ... ілімнің алғаш негізін салушылар
3. Фонетикалық зерттеуде қолданылатын әдістер
4. Дауысты және дауыссыз фонемалар
Қазіргі ... тілі ... ... ... ... ... Ресейге қосылуы қазақ даласында ірі өзгерістерді тудырды. XIX ғасырдың екінші жартысында орыс патшалығы Қазақстанды отарлау саясатын толық іске асыруы үшін ... ... ... ... ... ... біліп, тілін, дінін жан-жақты зерттеуді қолға алды. Осы мақсатпен орыс зерттеушілері қазақ даласына көптеген зерттеу жұмыстарын ұйымдастырды. Зерттеу нәтижелері жинақтарда, ... ... ...
Қазақ тілінің фонетикасы туралы тұңғыш пікір миссионер Н.И.Ильминский (1822-1891) еңбегінде айтылды. 1860 жылы ... ... ... ... еңбегі орыс графикасымен жазылған еді. 162-беттік еңбектің 140 беті қазақша-орысша сөздіктен тұрады, ал сөздіктің бас жағында автор қазақ тілі және ... ... ... ... ...
Н.И.Ильминский сөздігі - тұңғыш қазақша-орысша cөздік болуымен құнды және автор өзінің еңбегі арқылы осы ... орыс ... ... ... ... негізін салды. Оның еңбегінде қолданған кейбір қосымша таңбалар (д, ц, у, і, w, j, k, r, нь) ғана ... ... ... деген 1878 жылы жарық көрген еңбегі ... ... ... ... тілдерінің грамматикасына арналған. Еңбекте қазақ тілінде 9 дауысты, 17дауыссыз бар екеендігі көрсетілген.
Түркі тілдерін зерттеудің жаңа кезеңі В.В.Радлов ... ... ... ... ... және оның ... зерттеуде В.В.Радловттың 1882 жылы Лейпциг қаласында неміс тілінде жарық көрген деп аталатын еңбегінің маңызы ерекше. Мұнда қазақ тілінің дыбыстық ... ... ... ... Ол ... тілінің дыбыстық жүйесін 9 дауыстыдан (а, ә, е, о,ө,ы, і, ұ, ү) және 20 дауыссыздан тұратынын анықтаған. ... ... ... ... деп ...
Қазақ фонетика мәселелерін арнаулы жүйеге салып зерттеу кезеңі профессор Құдайберген Жұбановтан бастау алады. Қ. Жұбанов қазақ лингвистикасының ірге ... ... бірі ... Ол ... ... бір топ ... (атап айтқанда - тіл дыбыстарының ... мен ... ... ... ... ... заңы және ... саласы жөнінде зерттеу жүргізіп, олар туралы белгілі шешімге келген [1].
Фонема ... ... ... ... ... ... ... морфема туралы ілімнің алғаш 1870 жылы негізін салған орыс және поляк тілін зерттеуші И.А. ... де ... ... ... ... әр ... фонемаларының тигізген әсерінен пайда болған реңкін - комбинаторлы реңк деп атады. Тіл білімінде фонема туралы мәселенің өзіне тән тарихы бар. ... ... ілім орыс ... ... ... ... ... пайда болған. Куртанэнің ғылыми-зерттеу жұмыстарының әр дәуірінде фонема туралы түсінік өзгеріп отырды. Мысалы, Бодуан де ... ... ... ... құбылыс деп қараса, кейінгі кездерде фонемаға психологиялық анықтама береді. Бодуен де Куртанэнің фонема туралы ілімін ары қарай жалғастырған өзінің шәкірті, ... Л.В. ... Л.В. ... айтуы бойынша сөздер мен формаларды ажырататын реңк - фонема деп аталады.
Фонетикалық ... ... ... ... ... ... жағы ... зерттеу әдістерін қажет етеді. Өйткені фонетика, бір жағынан, акустикалық аспекті тұрғысынан акустикамен, ... ... ... ... болып келеді.
Дыбыстың акустикалық сипаттамасын - күшін, ... ... ... оның ... ... яғни ... ... қатысуымен қалай жасалып тұрғанын нақты білу үшін, оны ... ... ... ... ... ... әдіс - тіл дыбыстарын акустика мен физиология саласында пайдаланылатын аппараттарды қолдану арқылы зерттеу. Бұл әдіс 2 ... ... ... ... әдіс ... тіл дыбыстары, олардың акустикалық қасиеттері қарастырылады;
* физиологиялық әдіс ... ... әдіс ... ... ... қандай мүшелер қалай қатысып тұрғаны, оның артикуляциялық ерекшеліктері айқындалады.
Аталған ... ... ... ... ... ... іштей бірнеше әдіске бөлінеді: Акустикалық әдіс: 1) кимографтық әдіс; 2) осциллографтық әдіс; 3) ... ... ... әдіс: 1) палатографтық әдіс; 2) рентгенографиялық әдіс; 3) кинофотоға ... ... ... күні эксперименттік әдіс қазақ тіл білімінде кең түрде қолданылып жүр ... және ... ... Тіліміздегі сөздердің дыбыстық жүйесін, олардың құрылысын қолдану ерекшеліктерін, әр ... ... ... ... т.б. ... ... арқылы нақтылы фонетикалық заңдылықтарды түсінуге болады. Қазақ тілінің дыбыстық жүйесін құрайтын дыбыстар акустикалық және артикуляциялық қасиеттеріне қарай ... және ... ... болып екі үлкен топқа топтастырылады. Олардың төмендегідей ... ... бар:
* ... ... дауыс желбезегінің толық тербелуінен жасалады.
Ал дауыссыз дыбыстарды айтқанда дауыс желбезегі аз ... ... ... дауыстылар дауыстан (тоннан) жасалады, ал дауыссыздар салдырдан жасалады.
* Дауыстыларды ... ауа ... ... ... да, ... ... барлығы дерлік қатысады. Ал дауыссыздарды айтқанда, ауа ... ... ... бір ... ... ... ғана ... Дауыстылар буын құрайды, дауыссыздар құрамайды. Бұл дыбыстарды
жіктеуде басты белгілердің бірі ... ... ... ... ... ... ... Мысалы: ат, ет, от, өт, ұт сөздерінің құрамындағы т фонемасы дауыстылардың әсерінен әр ... ... Сол ... тілімізде дауыстылардың кейбір дауыссыздарға әсері күшті болады. Сондықтан қазақ тілінің ... ... ... ... ... ... бөліп қарастыру арқылы дыбыстардың жекелеген белгілерін тереңдей танимыз [3].
Пайдаланылған әдебиеттер
* Ф.Ш. Оразбаева, Г. Сағидолда, Б. Қасым, ... ... ... ... ... Қ.Мұхамади, Р.Рахметова, Ж. Көпбаева. Қазіргі қазақ тілі. -Алматы, 2005 ж. 120-127 б.
* К. Аханов. Тіл ... ... ... 1993 ж. 230-231 б.
* C. ... Қазақ тілінің фонетикасы. -Алматы, 1999 ж. 14 б.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1.Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы.2.Фонема туралы ілімнің алғашқы негізін салушылар 3.Фонетика ғылымын зерттеуде қолданылатын әдістер.4. Дауысты жане дауыссыз фонемалар6 бет
Қазіргі қазақ фонетикасы жайлы5 бет
Сөздің анықтамасы.Сөз мағынасының өзгеру себептері.Көп мағыналылық. Омонимдер.Синонимдер. Антонимдер9 бет
Сөздердің морфологиялық құрылымы5 бет
Дүниетану пәні4 бет
Қазақ тілі дыбыстарының Ахмет Байтұрсыновқа дейін зерттелуі4 бет
Қазақ тілі фонологиясының зерттелу тарихы4 бет
Қазақстан тарихынан деректер ғылыми пән ретінде6 бет
Құқықтық білім беруде адам құқығын оқыту мәселесі9 бет
Әлеуметтану ғылым ретінде4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь