Қаржылық менеджмент туралы ақпарат

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 ҚАРЖЫЛЫҚ МЕНЕДЖМЕНТТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІГІ
1.1 Қаржылық менеджменттің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Қаржылық менеджмент мазмұны, принциптері, функцилары ... ... ... .8


2 «ҚАЗТРАНСОЙЛ» АҚ ҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ
2.1 «ҚазТрансОйл» АҚ.ның технико.экономикалық сипаттамасы ... ... .15
2.1 «ҚазТрансОйл» АҚ жағдайын талдау және басқару ... ... ... ... ... ... ... .19

3 ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙДЫ ТАЛДАУ НЕГІЗІНДЕ КӘСІПОРЫНДЫ БАСҚАРУДЫҢ ТИІМДІЛІГІН ЖОҒАРЫЛАТУ
3.1 Тиімді басқарудың құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
3.2 Басқарудың тиімділігін жоғарылату бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ...35


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
Елімізде нарықтық қатынастардың дамуы кәсіпорын қаржыларының маңызын арттыра түсті. Кәсіпорын қаржылық ресурстарының жағдайы, оның қызметінің нәтижелерін анықтайтын фактор болып табылады.Кәсіпорын жағдайының сандық және сапалық параметрлері оның нарықтағы орны мен экономикалық кеңістікте тиімді қызмет ету мүмкіндігін анықтайды. Осы мәселелердің барлығы экономиканы басқаруда қаржыларды басқарудың маңызын арттыра түсті.
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі жіне төлем қабілеттілігі ең алдымен қаржылардың оңай ұйымдастырылуымен анықталады да ақша қатынастарының жүйесі болып табылады және де ақшалай қорлардың айналым процесінде олардың қалыптасуын және пайдалануын көрсетеді. Кәсіпорынның негізгі міндеті оның иелерінің әл-ауқатының максималды көбеюі болып табылады.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
1 ҚАРЖЫЛЫҚ МЕНЕДЖМЕНТТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІГІ
1.1 Қаржылық менеджменттің даму тарихы...................................................5
1.2 Қаржылық менеджмент мазмұны, принциптері, функцилары.............8
2 АҚ ҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ... ЖӘНЕ ... ... ... ... АҚ ... талдау және басқару.............................19
3 ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙДЫ ТАЛДАУ НЕГІЗІНДЕ КӘСІПОРЫНДЫ БАСҚАРУДЫҢ ТИІМДІЛІГІН ЖОҒАРЫЛАТУ
3.1 Тиімді ... ... ... ... ... бағыттары...................................35
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................38
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.....................................................39
Кіріспе
Елімізде нарықтық қатынастардың дамуы ... ... ... ... ... ... қаржылық ресурстарының жағдайы, оның қызметінің нәтижелерін анықтайтын фактор болып табылады.Кәсіпорын жағдайының сандық және сапалық параметрлері оның нарықтағы орны мен ... ... ... ... ету ... анықтайды. Осы мәселелердің барлығы экономиканы басқаруда қаржыларды басқарудың маңызын арттыра түсті.
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі жіне ... ... ең ... қаржылардың оңай ұйымдастырылуымен анықталады да ақша қатынастарының жүйесі болып табылады және де ... ... ... ... ... ... және пайдалануын көрсетеді. Кәсіпорынның негізгі міндеті оның иелерінің әл-ауқатының максималды көбеюі болып табылады.
Қаржыларды басқарудың екінші жағы-қорларды ... алу ... ... ... қайнар көзі әртүрлі болуы мүмкін және әрқайсысының өзіне тән мінездемесі бар, олар капиталмен жабдықтаушылармен анықталады: ... ... ... ... бір ... қолда бар болуы, мүмкін болатын қайшылықтар және тағы басқа шарттар. Осы факторлар негізінде қаржылық менеджер кәсіпорынды қаржыландыру көздерінің оңтайлы ... ... ... керек.
Қаржыны басқаруда оңтайлы нәтижеге жету үшін, бизнестің жалпы құрылымындағы қаржылық менеджмент маңызды орын алады.
Қаржылық менеджмент- ... ... ... ... ... және ... ақша айналымы мен қаржыларды басқарумен байланысты үрдіс және кәсіпорынның қаржылық ресурстарын басқаруда қолданылатын әдіс тәсілдер және формалар жүйесі.
Бұл ... ... ... мақсаты - материалды жеткізудің тұтастығын ... ... ... ақпараттандыруды қамтамасыз етуде қаржылық менеджменттің маңызды мәселелері мен сұрақтарын ықшамды баяндау жіне шаруашылық ... ... ... ... мысалдарды қарастыру болып табылады.
Осы мақсаттың төңірегінде мынандай міндеттер қарастырылады:
* қазіргі қаржылық менеджменттің әдістерін және ұстанымдарын, мақсаттары мен ... ... ... ... ... ... барлық деңгейлерінде қаржыны басқаруға жалпы тәсілдемелерді ашу;
* қаржылық ақпараттарды дұрыс түсініп жіне олармен жұмыс істеуді уйрену;
Бұл курстық ... ... ... ... ... ... қызметін талдау оның негізгі экономикалық сипаттамасы мен қаржылық тұрақтылығын таныстыру, сонымен ... ... ... ... алу ... қаражаттардың қатысы мен оларды жабудан емес, қаржылық емес активтерді (өндірістік) қамтамасыз ету үшін өзіндік капиталдың қажеттілігін (қажетсіздігін) ... ... ... ... жазу ... ... аударылатын негізгі мәселелер: инвестициялық жобаларды бағалау, дивиденттік саясатты таңдау, қор қаражатын және ... ... ... ... ... ... ... қажетті қаржы активтерін басқару туралы қаржы шешңмдерңн қабылдауға әдістеме ... ... ... арнайы бөлімі қаржылық менеджменттің халықаралық актілеріне, сондай-ақ қаржыландырудың түрлері мен ... ... ... қойылған мәселелерді шешудің кең көлемде отандық және ... ... ... ... ... ... ... ететін заңды-нормативті актілердің талаптары ескерілді.
Дұрыс ұйымдастырылған, ... ... ... ... ... ... ... қарқынмен өсуі мүмкіндігін қалыптастыра алады, меншікті капиталдың үнемі ... ... ете ... ... және ... ... бәсекелестің позициясын біршама жоғарылатады, стратегиялық болашақта экономикалық ... ... ете ... ... МЕНЕДЖМЕНТТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІГІ
+ Қаржылық менеджменттің даму тарихы.
Бұл бөлім қаржылық менеджмент ғылымының дамуымен, оның кәсіпорын қызметіндегі рөлі мен ... және ... ... ... ... ... бағалаумен, кәсіпорындардың активі мен пассивін басқару үдерісін ұйымдастыруға тигізетін ықпалын анықтаумен байланысты. Осы мәселе төңірегінде батыс және қазіргі таңдағы мамандар ... ... ... ашу ... ... батыс мамандары қаржылық менеджменттің пайда болуы мен дамуының бес көзқарасын ашып ... [2, ... ... ... ... Бұл көзқарас 1850 жылдары пайда болды. Оның өкілдері- компанияның несиеге қабілеттілігі жөніндегі, анализ жасайтын ортада жұмыс істейтін, ... ... ... ... ... маманданған аналитиктер. Олар ең алғаш рет бухгалтерлік есеп көмегімен аныңталатын көпқырлы аналитикалық коэфиценттерді анықтауға тырысқан. Бұл ... ... ... ... ... роль атқарады.
Екінші көзқарас мектебінің жұмысымен шарттасады. (1860ж) Бұл көзқарастың негізгі ... ... ... ... ... коэфиценттерді бастапқы мәнді критерийлермен салыстыратын болса ғана пайдалы болады.
Үшінші көзқарас өкілдерінің жұмысымен баланысты. (1870ж) Бұл ... ... өз ... ... негіздердің құрылуымен байланыстырады. Бұл негіздер компанияның қаржылық жағдайы мен сенімділігін сипаттайды.
Төртінші көзқарас пайда болуына байланысты. (1930ж) Бұл ... ... ... ... ... яғни өтімділігін перспективтіанализ жасау арқылы зерттейді.
Бесінші көзқарас -ең жаңа ... бірі ... ... Бұл 1960 ... ... ... ... байланысты. Олардың айтуынша есептіліктің маңыздылығы оның болашақта бағалы қағаздарға инвестициялаған жағдайда ... табу ... ... ... Бұл ... негізгі ерекшелігі- оның барынша территориялық қамтуы болып табылады. Бұл бағыт жаңадан жоғарғы білімі бар адамдар арасында дамып келе жатқандықтан, қазіргі таңа ... өз ... әлі ... ... ... ... ... теориялық дамуын төмендегі 1-кестеден көруге болады.
1-кесте. Қаржылық менеджменттің обьективті теориялық дамуы.
Кезең
Этаптар
Негізгі постулаттар
1985-1994жж
Қаржылық менеджменттің өзін-өзі ... ... ... Қатаң бақылау;
* Шығындарды оптималдау;
* Қаржылық операциялардың дұрыс жүргізілуі;
1990-1996жж
Функционалды көзқарас
* Қаржылық жоспарлаудың, бақылаудың, ұйымдастырудың, функцияларын ерекшелеп көрсету;
* Шешім қабылдау үшін ... ... ... қазіргі таңға дейін
Жүйелі көзқарас
* Қаржылық менеджмент жүйесінің элементтерін ашып көрсету;
* Олардың өзара байланысын анықтау;
Қазіргі таңдағы ғалымдар ... ... ... негізгі өзегіне мен жатқызады. Осы екі теорияның да кез ... ... ... ... соның ішінде коммерциялық компаниялардың активі мен пассивін басқаруға тікелей қатысы бар. негізін қалаушы Г. Марковиц активтердің ... ... ... ... бір ... біріктіру арқылы төмендетуге болатындығы айтылады. Іс-жүзінде аталған теория тәуекелді активтердің ықшамды қоржынын қалыптастыру тәсілдерін анықтап бере ... ... ... ... ықшамды құрылымын бағалауға мүмкіндік береді. Мұндағы кәсіпорын капиталы деп оның меншікті және тартылған қаражаттары түсіндіріледі. Келесі ... ... ... ... ... ... мен ... Меклинг өз еңбектерінде акционерлер мен менеджерлердің, сондай-ақ акционерлер мен ... ... ... қарым-қатынас заңдылықтарын ашады. Өзге агенттік теке-тірес бұл акционерлер мен кредиторлар арасында болуы мүмкін. Ол егер ... ... ... фирманың немесе банктің құнының өсуін талап етсе, онда ... ... ... ... ... ... [6, ... Кәсіпорындағы менеджментінің теорияларының ... ... ... ... жатады. Өтімділікті басқару теориясы іс-жүзінде коммерциялық кәсіпкерлікпен айналысатын фирмаларда пайда болуымен және дамуымен бірге ... ... ... ... кәсіпорын активтерін басқару үш әдістемелік бағытқа негізделген. Біріншісі - коммерциялық фирма өтімділігін сақтай алады, егер оның ... ... ... ... ... олар ... қайтарылатын болса. Екіншісі - коммерциялық фирма өтімді болуы мүмкін, егер ол өзінің активтерін қолма-қол ... өзге ... мен ... сата ... - ... фирманың өтімділігін жоспарлауға болады, егер де несиені қайтару кестесін қарыз алушының болашақтағы табысы негізінде құраса. Осы үш ... ... ... ... үш ... ... ... коммерциялық ссудалар, ауысымдылық және күтілетін табыс теориялары. [5, 128-бет] ... ... ... ... ... ... көзқарасты А.Смиттің еңбегінде былай деп береді: . Бұл көзқарас бүгінгі ... ... ... қорларын немесе айналым қаражаттарын толықтыруға беретін қысқа мерзімдік несиелерін сипаттайды. Аталған теорияның басты кемшілігі, ол ... ... ... ... жоқ. ... та ... ссудалар теориясы, өзінің кемшіліктеріне қарамай бүгінгі күні де өз мағынасын жоғалтқан жоқ. Ауысымдылық ... мәні ... ... қысқа мерзімді ресурстары мен талап етілетін міндеттемелері есебінен ұзақ мерзімді активтік операцияларды жүзеге асыруы мүмкін. Мұндай активтік операциялар кәсіпорынға ... ... ... ... вексельдерді, облигацияларды және өзге де бағалы қағаздарды сатып алуға ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның активтік операцияларында жоғары сапалы бағалы қағаздардың болуын және сол бағалы қағаздар нарығының дұрыс қызмет ... ... ... ... ... ... ... қарыз алушылардың болашақтағы табыстарынан түсетін несиені қайтару кестесіне негіздей отырып жоспарлауға болады. Сонымен қатар банктер әр түрлі өтелім ... бар ... ... ... ала отырып, олардан түсетін табысты да болжай ... Бұл ... ... ... ... жекелеген түрлерінің, соның ішінде фирмаларға берілетін қысқа мерзімді ... ... ... ... ... ... алып ... несиелердің дамып отырғандығын мойындайды. Мұндай несиелердің ортақ ... олар ... ... ... Бұл ... да ... ... бар, яғни фирма өзінің активтерін мерзіміне өзгертетін болса, кейде оның пайыздық табыстары бойынша болжамы тура болмай шығып жатса, ондай ... банк зиян ... ... ... 60 ... ... пайда болды. Оның жақтаушыларының көзқарастарынша фирмалар өтімділік мәселелерін нарықтан қосымша қаражаттар тарту арқылы шешуге болатындағын ... ... ... пассивтерді басқару бұл тартылған қаражаттар құрылымын өзгерту жолымен ... ... ... қажеттілігін қанағаттандыру шараларын білдіреді. [2, 256-бет] ... ... ... ... ... және ... жеке-жеке басқару әдістері пайда болып, оларды қазіргі отандық және ... ... ... ... тәжірибесінде қолдана бастады. Біздің ойымызша компания активтері мен ... ... ... ... бұл ... ... ... бөліктерге бөліп емес, тұтастай үйлестіре басқару болуға тиіс. Компанияның активтері мен ... ... ... ... ... ... ... және займдар түрінде тартылған ресурстарын әр түрлі маусымдық ... ... және ... ... ... қол жеткізетін активтер қоржынын қалыптастыру құралы ретінде зор мүмкіндік ... ... ... мен ... кешенді басқару мәселелері кешенді түрде әлі күнге дейін терең зерттелмегені белгілі. ... ... ... кәсіпорындардың активтері мен пассивтерін кешенді басқару бұл кәсіпорынның стратегиясына сәйкес, бәсекелестікті артыратын, өтімділік пен табыстылықты ... ... ... ... ... ... ... және оларға ықпал ететін қаржылық тәуекелдерді жүйелі түрде басқару шараларын білдіреді.
1.2 Қаржылық менеджмент мазмұны, принциптері, функциялары.
Кәсіпорынның ... ... және ... ... ең ... ... оңай ұйымдастырылуымен анықталады, ақша қатынастарының жүйесі болып табылады және ақшалай қорлардың ... ... ... қалыптасуы мен пайдалануын көрсетеді. Кәсіпорынның негізгі міндеті оның иелерінің әл-ауқатының масималды көбеюі боып ... яғни ... ... ... ... ... екінші жағы- қорларды сатып алу болып табылады. Олардың қайнар көзі әртүрлі болуы мүмкін және әрқайсысының ... тән ... бар, олар ... ... ... ... төлемнің мерзімі, белгілі бір уақытта қолда бар болуы, мүмкін болатын қайшылықтар және тағы басқа ... Осы ... ... ... менеджер кәсіпорынды қаржыландыру көздерінің оңтайлы шешімдерін қабылдап отыруы керек.
Қаржылық менеджмент- бұл кәсіпорынның қаржылық ресурстарының құрылуымен, ... ... ... жіне ... ақшалай жүйе айналымының ұйымдастырылуымен байланысты болатын басқару нәтижелерінің әзірленуі және жеткізуінің принциптері мен ... ... ... ... менеджмент фирманың қаржысымен жұмыс атқарады, яғни фирманың өндірістік әрекетіне жұмсалған фирманың өз капиталы және қарыз капиталымен жұмыс атқарады.(бөлінбеген пайда, амортизацтялық ... банк ... ... ... эмиссиясы және т.б.) [1, 25- бет]
Қаржылық менеджмент акция иелерінің ... ... ... ... ... көбейту барысында өткізіліп отырған, басқарудағы нарық жағдайында фирманың қаржы-қаражатының оңтайлы құрылымын құрып, оны сақтаумен байланысты қабылдаған шешімдер жиынтығымен байланысты.
Қаржылық ... ... ... тұрады:
* қаржылық талдау және шешім қабылдау жүйесі;
* қысқа мерзімді қаржы ресурстарын қолдануды жоспарлау: қамсыздандырылмаған ... ... ... ... етілмеген қысқа мерзімді қаржыландыру, қысқа мерзімді жалды қаржыландыру;
* ұзақ мерзімді қаржы ресурстарын қолдануды жоспарлау: капиталды ... ... ... ұзақ ... ... қарапайым немесе артықшылығы бар акцияларды шығару, инвестицмялық жобаларды бағалау және инвестициялық қоржынды басқару, алдағы кезеңдегі ... ... ... ... құнын бағалау (дисконттау);
* мүмкін болатын тәуекелді талдап, бағалау;
* шешімнің нұсқамасы және ... ... ... ... ... ... асырылу барысын талдау жіне оның орындалуы туралы есеп беру;
Қаржы менеджментінің басты мақсаты- қазіргі кезде ж>>не ... ... ... ... ... көбейту. Бұл мақсат кәсіпорынның нарықтық құнын барынша көбейтуді қамтамасыз ету барысында көрінеді, бұл өз кезегінде кәсіпорын иелерінің қаржы мүдделерін ... ... ... ... ... бқл ... ... қалыпты деңгейін сақтай отырып, қарапайым акция бойынша, мүмкін болатын дивиденд бойынша көбеюән қадағалау, яғни фирманың оңтайлы қызмет тәртібін анықтау.
Кәсіпорынның нарықтық ... ... ... үрдісі оның пайдасын барынша көбейту арқылы жүзеге асырылады. Сөйтіп дәрежесі және жиынтығы ... ... ... ... ... ... жұмсалуы мүмкін, соның нәтижесінде кәсіпорын ары қарай дамуға қажетті, өзінің қаржы ресурстарын ... ... ... ... ( ал ... ... өзінің нарықтағы конкуренттік жайғасымен жоғалтады, ішкі көздер ... ... ... ... құру ... азайтады, осының барлығы нәтижесінде кәсіпорынның нарықтық құнының төмендеуіне ікеп соғады).
Сонымен қатар ... ... ... ... ... және блашақта банкроттыққа түсу қаупі есебінен болуы мүмкін, бұл жағдай да кәсіпорынның нарықтық құнының төмендеуіне ... ... ... жағдайда пайданы барынша көбейту қаржы менеджментінің басты міндеті болғанымен, оның ең ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырк үрдісінде төмендегі негізгі ... ... ... ... Қаржылық менеджменттің негізгі тапсырмалар жүйесі.
Қаржылық менеджменттің басты мақсаты
Қаржылық менеджменттің өзінің басты
мақсатын жүзеге асыруға ... ... ... ... және ... ... ... әл-ауқатын барынша көбейтуді қамтамасыз ету
-алдағы уақытта кәсіпорынның даму тапсырмаларына
сәйкес қаржы ресурстарының жеткілікті ... ... ... ... негізгі бағыт аясында қаржы
ресурстарының құрылған көлемін тиімді пайдалануды
қамтамасыз ету;
- көзделген пайда дәрежесінде ... ... ... ... даму ... оның ... үнемі қамтамасыз ету;
Қаржылық менеджмент кәсіпорынның жалпы кірісі, акция кірісі және акция ... ... ... ... ... ... нарық жағдайының күтіп отырған нарық жағдайына сәйкес келмегендіктен болатын шығын тәукелімен де жұмыс атқарады. Пайданы барынша көбейту ... ... ала ... ... пайданың бардық түрін алуға болатын баламаны таңдауға тиіс. Акция курсын ... ... ... ... көбеюіне әкелетіншешімдерді қабылдауы керек. Бірақ тәжірибеде мұндай әрекеттер капиталдың бір бөлігін ... ... ... ... ... ... іскерлік имидждің төмендеуімен және кейде фирманың құруымен байланысты болады. Сонымен қатар ... өз ... ... әсер ете ... ... бар, осы ... ... пайдасын азайтады, оар: технологиялық, ресурстық, қаржылық, экологиялық және саяси шектеулер. [4, 15-бет]
Қаржылық менеджменттің ең ... екі ... және ... және ... ... ... нақты бір кезеңде корпарацияның қаржы менеджерінің нақты ... ... ... байланысты қаржылық менеджмент құрамына қаржы әрекетінің екә түрі енеді: біріншіден-пайданы көбейту, екіншіден-компанияның нақты өтімділігін қамтамасыз ету.
Қаржылық менеджмент ... ... ... ... процесінен және оларға ықпал ететін әдістер мен тәсілдерден және қаржылық механиз тұтқасынан тұрады. ... ... ... ... ... белгілі бір басқару обьектісі бар ... ... ... ... ... ... кәсіпорын қаржысы мен оның қаржы іс-әрекеті табылады. [1, 12-бет]
Капитал ме қаржы ... ... ... осы ... ... бөлудің формалары мен әдісі, ақша ағымының көлемі мен интенсивтілігі және басұа да қаржы әрекеттің шарттары жеке кәсіпорында ... ... ... ... іске ... ... ... менеджменттің обьектісі ретінде классификациялау қажеттілігі туындайды. Жеке классификациялау белгі бойынша:
* Меншік формасы бойынша:
- меншіктің ... ... ... ... ... емес ... кәсіпорындар;
* Іс-әрекеттің ұйымдық-құқықтық нормалары бойынша:
* жеке кәсіпорын;
* серіктестік;
* корпаративті;
* Сомалық белгі бойынша:
Соманың істеп тұрған классификаторы мен іс-әрекеттің түріне ... ... ... ... капиталдың көлемі бойынша:
* кіші кәсіпорын;
* орташа кәсіпорын;
* үлкен кәсіпорын;
* ірі ... ... ... орны ... ... табиғи монополист;
* тиісті нарықтағы өзінің өнімінөткізу үлесі бойынша монополиялы кәсіпорын;
* ... ... ... ... кәсіпорындар;
* Өмірлік цикл сатысы бойынша:
* сатысындағы кәсіпорын;
* ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын;
* сатысындағы кәсіпорын;
Қаржылық менеджменттің негізгі субьектілері:
* кәсіпорын иесі.Қаржыны басқару функцияларын және қаржылық іс-әрекеттің біршама бөлігің өзі жүзеге ... кең ... ... менеджері. Маман болып табылатын қызметкер кәсіпорынды қаржылық басқарудың барлық функцияларын орындайды.
* Функционалды ... ... Тар ... жұмысшы, кәсіпорынның бір сферасындағы қаржы іс-әрекет функциясын орындайды.
Кәсіпорынның қаржылық әрекетін тиімді басқару бірқатар принциптерді жүзеге ... ... ... ... ... ... ең ... Кәсіпорыды басқарудың жалпы жүйесімен біріктірілуі.
Кәсіпорынның қандай саласында ... ... ... тура және ... ... ақша ... құрылуына және қаржылық әрекеттің нәтижесіне әсерін тигізеді. Қаржылық ... ... ... ... ... және ... да қызметтік менеджменттермен тікелей байланысты. Бұл кәсіпорынды басқарудың жалпы жүйесімен қаржылық менеджменттің үйлесімді біріктірудің ... ... ... ... ... кешенді сипаттамасы.
Қаржы ресурстарын құру, бөлу және өолдану саласындағы және кәсіпорынның ақша айналымын ұйымдастыру бойынша басқару шешімдері оның қаржы қызметінің нәтижесімен ... ... және оған тура ... ... ... әсер етеді. Кей жағдайда бұл жағдай қарама-қарсы сипатта болады.
3.Басқарудың жоғарғы динамизмі.
Кәсіпорында өткен кезеңде дайындалып, жүзеге ... ... ... ... ... және ақша айналымын оңтайландыру саласындағы тиімді басқарушылық шешімдерүнемі кәсіпорынның ... ... ... ... ... бермейді. Бұл нарықтық экономикаға көшу кезіндегі сыртқы факторлардың жоғарғы серпініне жіне ең алдымен-қаржы нарығының жағдайының ... ... ... ... ... ... сайын кәсіпорынның ішкі жағдайлары да өзгереді. Сол себепті қаржылық менеджментті сыртқы орта факторларының, ресурстық мүмкіндіктердің, ... және ... ... ... ... ... жағдайының және өзге де кәсіпорынның қызмет ету параметрлерінің өзгерісін ескертетін жғары ... ... ... басқарушылық шешімдерді дайындауға көзқарастың көпнұсқалылығы.
Осы принципті жүзеге асыру ... ... ... құру және ... ақша ... ... саласындағы әрбір басқарушылық шешімді әрекеттің балама мүмкіндігін ескере отырып дайындау қажет. Басқарушылық шешімнің ... ... ... ... ... ... ... саясатын немесе қаржы стартегиясын, ұаржы идеологиясын анықтайтын критерийлер жүйесін негізге ала отырып, жүзеге ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын өзі бекітеді.
5. Кәсіпорынның даму стратегиясының мақсаттарынан хабардар болу.
Ағымдағы кезеңдегі қаржы қызметі ... ... да ... ... ... ... ... болып көрінгенмен, егер (ол) кәсіпорынның басты ... оны ... ... бағыттарына қарама-қайшы келсе, алдағы уақытта қаржы ресурстарының ішкі көздері әсерінен меншікті қаржы ресурсын құрудың экономикалық базасын ... ол ... ... [3, ... менеджменттің 2 негізгі функциясы бар: басқару обьектісінің функциялары және басқару субьектілерінің ... ... ... ... ... ақша ... ұйымдастырылуы, қаржылық құралдар және инвестициялармен жабдықтау, қаржылық жұмыстарды ұйымдастыру және т.б.
Басқару субьектілерінің функцияларына қаржылық жұмыста және шаруашылық процесте адамдардың ... ... ... ... ... ... ... Бұл функциялар, яғни нақты басқару қызмет түрі жинақтардан, табыстардан, ақпаратты сақтаудан, шешімдерді ... ... ... ... ... ... тән: ... болжау, ұйымдастыру, реттеу, үйлестіру, ынталандыру, бақылау.
Қаржылық менеджментте жоспарлау маңызды орын ... ... ... ... қаржысымен байланысты қатынастарынреттейтін құқық саласы. Қаржылық жоспарлау экономикалық және әлеуметтік жоспарлаудың негізгі болып, ұаржылық механизмнің қосалқы ... ... ... ... ... ақша ресрстарын құру, бөлу, қайта бөлу, және пайдалану процестерін жоспарлы түрде басқару.
Болжау қаржылық менеджментте-белгілі бір құбылыс, обьекті, ... ... ... дамуында божамды әзірлеу болып табылады.
Қаржылық менеджментте ұйымдастыру формасы әр түрлі ережелер арқасында қаржылық бағдарламаны ... ... ... ... ... ... - қаржылық жүйенәі тұрақтылық жағдайына жету құралы арқылы басқару обьектісіне әсер етуі. Реттеу ағымдағы іс-шаралар құрайды.
Үйестіру ... ... - ... және басқару аппараттарының, басұару жүйелердің барлық бөлімдерінің жұмысын ыңғайлату. [5, 82-бет]
Ынталандыру- ... ... ... ... ... ... жұмысшыларды ынталандыру болып табылады. Шығындалған еңбектің сапасы мен санына байланысты қажеттіліктердің бөлінуі арқылы ынталандыру жүзеге асырылады.
АҚ ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... сипаттамасы
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1997 жылғы 2 сәуірдегі №461 Қаулысымен 1997 ... ... ... ... жөніндегі Ұлттық Компаниясы жабық тұрпаттағы акционерлік қоғамы құрылып, оған Қазақстанның барлық жұмыс ... ... ... мұнай құбырлары, мұнай өнімдері құбырлары және су ағызарлары берілді.
Компанияны құрудың мақсаты - ... ... оның ... мен ... ... ... ... құрылымын оңтайландыру болатын. Халықаралық мәселелерде Қазақстан Республикасының экономикалық (ұлттық) ... ... ... ... ... арналы мұнай құбырлары үшін бірыңғай тарифтік саясат жүргізу қажеттігі де көзделген. Компания-Қазақстанның бүкіл аумағында ... ... ... ... ... ... Қазақстанның сегіз облысының аумағынан өтетін 6400 шақырымнан астам арналы мұнай құбыры мен 2000 ... су ... ... ... ... 39 сорап айдау станциясы енеді. Резервуар паркіндегі мұнай қоймаларының жалпы көлемі 1200 мың текше метрді ... ... ... ... ... облысының Мақат станциясындағы мұнай құятын темір жолэстакадаларын және Ақтау МАС-ында мұнай қотару эстакадасын пайдаланады (2000 жылы Атырау қаласында мұнай ... ... және ... ... ... ... құю эстакадасы пайдалануға берілді). Темір жол цистерналарына мұнай құятын терминалдардың жалпы қуаты жылына 5 млн. ... ... ... ... ... қайта құрылуына және кеңейтілуіне байланысты теңіз терминалдарынан шикі мұнай жөнелту көлемі жылына 2 млн. тоннаға өсті, ал ... құю ... ... ... жылына 6 млн. тоннаға дейін жетеді. [17]
Компания Қазақстанның мұнай өңдеу зауыттарына, сондай-ақ, жақын және шет елдерге ... үшін шикі ... ... ... ... Қазақстанның бүкіл мұнай құбыры жүйесінде орталықтандырылған диспетчерлік бақылауды және мұнай ... ... ... асырады, Қазақстанда өндірілетін мұнайдың негізгі көлемін құбыр арқылы тасымалдауды қамтамасыз етеді.
барлық құбыр желісі жобаларында, оның ішінде ... ... ... ... ... ... ... Компанияға үкіметаралық келісімдерге сәйкес көмірсутегілерін тасымалдау мәселелері ... ... ... ... құбыры компанияларымен бірлесіп іс-қимыл жасау жөнінде міндеттер жүктелген.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 2 мамырдағы №591 ... ЖАҚ ... 100%-ы ... ... ... Компаниясы ЖАҚ-тың басқаруына берілді.
Ал, 2002 жылғы ақпандағы Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығына сәйкес, жаңадан құрылған ... ... ... ... ... Қазақстанда өндірілетін мұнайдың 80%-інің тасымалын жүзеге асыра отырып мұнайдың құбыр арқылы тасымалы жөніндегі қызметтер рыногында монополист болып ... ... ... ... құжаттармен анықталады:
* Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы, 2002жыл 20 ақпан.
* Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... ... құру ... Қаулысы, 1997 жыл, 2 сәуір.
Ұлттық компанияның ұйымдық құрылымы екі филиалдан тұрады.
1. Батыс филиалы. Құрылу ... ... 1 ... №44 ... ӨБ ... ... жалғыз мұнай құбырының учаскелері 1969 жылы, 1979 жылы, су ... ... ... 1987 ... су ағызғысының негізгі тармағы 1978 жылы пайдалануға қабылданды.
АҚ Батыс филиалының негізгі міндеттері:
- ... ... ... кенішінен Атырау МӨЗ-ге, , магистральды мұнай құбырларымен жақын және алыс шет ... ... ... мұнайды МАС, МАС қотару-құю темір жол эстакадасы және құю эстакадасы арқылы ... ... ... ... ... ... Атырау және Маңғыстау облыстарының, оның ішінде Құлсары қаласының, ... ... ... ... ... мен ... үшін Жайық өзенінен техникалық және ауыз суды дайындау мен жеткізу.
Батыс ... ... ... 2009 ... негізгі көрсеткіштері.
Мұнай жеткізу туралы:
Батыс филиал бойынша 2009 жылғы мұнай жеткізу көлемі 30 млн. тонна ... бұл 2008 ... ... ... 5 млн ... артық (2008 жылғы көлем 25 млн тонна).
мұнай құбырымен мұнай ... ... 15 млн. ... ... бұл 2008 ... ... 843 мың тонна артық. мұнай құбыры жұмыс істеген барлық ... ... ... рет ... ... - 15 млн. тонна тасымалдау көлеміне қол жеткізді.
2009 жылы кемежайынан жөнелту ... 2008 ... 6 млн. ... ... 7,2 млн. ... ... (1,2 млн. ... артты).
Су жеткізу туралы:
2009 жылы су жетккізу 18 млн. текше метр болды, бұл өткен 2006 жылдың осындай ... 14,8 млн. ... метр ... ... АҚ жыл сайын қызметшілердің жоспарлы да мақсатты дамуына елеулі қаражат салып отырады. 2009 жылы Батыс флилалдың 1902 ... ... әр ... ... нақты жұмсалған қаржы 21 миллионға жуық теңгені құрады.
Әлеуметтік жұмыс туралы:
Қызметкерлерді әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... мақсатында Қоғам құрылған кезден бастап АҚ қызметкерлеріне берілетін әлеуметтік кепілдіктер, өтемақылар және жеңілдіктер туралы ереже қолданылуда, осыған сай әлеуметтік ... ... ... ... ... мерейтойларға арналған материалдық көмек;
- некелесуге арналған материалдық көмек;
- бала туғанда ... ... 1,5 ... ... ... бар ... материалдық көмек;
- зейнетке шыққанда берілетін материалдық көмек;
- төтен ерекше жағдайларда берілетін бір реттік көмек. [14]
2.Шығыс филиалы ... ... ... ... табылады. Оның құрамына Павлодар, Қарағанды, Жезқазған, Шымкент төрт ... ... ... және ... ... ету ... базасы кіреді.
Қазіргі кезде филиал Батыс Сібір мұнайын ЖАҚ-на және Құмкөл мен Ақшабұлақ кеніштері ... ... ... тасымалдауды әрі тапсыруды қамтамасыз етеді. Бұдан басқа, ... ... құю ... ... ... және ... мұнайын тасымалдау және құю, ал Шағыр МҚЭ-ден Қазақстан мұнайын құю қамтамасыз етіледі.
01.01.2009 жылғы жағдай бойынша филиал бір тармақпен есептегенде 2576,48 км ... ... ... жылы тасымал қызметтерінің нақты көлемі жоспардағы 8666 мың тоннаның орнына 9608 мың тонна болды ... 942 мың ... ... ... бұл ... ... оның ішінде Атасу мұнай құю эстакадасынан 1352 мың тонна және Шағыр мұнай құю пунктінен 1505 мың тонна көлемінде мұнай құйылды. 2009 жылы ... ... ... 2899 мың тонна мұнай тасымалдануы себепті көлік қызметтерінің көлемі 2006 жылғы көлеммен салыстырғанда 824 мың тоннаға ... жылы АҚ ... ... ... ... ... ... көлемі 38 390 мың тоннаны құрап отыр. Бұл 2008-ші жылғы нәтижемен (34 192 мың тонна) салыстырғанда 12 пайызға артық. Жүк ... ... 25 135 млн ... ... қамтып, 2008-ші жылға (24 604 млн. тонна шақырым) қарағанда 2 пайызға өскен. Жалпы Қоғам бойынша жүк айналымының ... ... өнім ... ... әрі ... пен ... ... арналы мұнай құбырларының жүйесіне интеграциялау саясатын енгізгендіктен оң ... ... оң ... ... ... өндіру ісінің қарқын алуы мен өнімнің еселенуі ықпал етті. Екіншіден, ҚТО ... ... ... ... ... ... барлығымен нақты өзара әрекеттестікті қалыптастырды. Сондай-ақ, транзитті мемлекеттердің , оның ... ... ... ... органдары тарапынан тиісті қолдау тапты. Сөйтіп, 2009 жылы Компания ... ... ... ... деңгейге қол жеткізе білді.
Су ағызғылар жүйесі бойынша су жеткізудің жалпы көлемі 2009 жылы 18 004 мың ... ... ... 2008 ... қарағанда (14 839 мың шаршы метр) 21 пайызға артып түсті.
2009 жылғы мұнай тасымалдау мен су жеткізу ... ... ... үшін түскен түсім 60 414 млн. теңгеге жетті. 2008 жылмен салыстырғанда түсім 3 пайызға немесе 1 991 млн. ... ... АҚ - ның ... ... ... ... түрі ... жыл
2009 жыл
Мұнай тасымалы
34 ... ... ...
14 ... ... ... ... 135
2009-ші жылы АҚ-ы мемлекттік бюджетке 10 908 млн. теңге төледі.
2009-ші жылғы таза пайда алғашқы мәлімет бойынша 13 187 млн. ... ... ... сарапшыларының пікірінше, ЖАҚ-тың рейтингісін анықтауда оның қызметінің ерекшелігіне байланысты табиғи монополист мәртебесіне қосымша Қазақстан ... үшін ... ... оң рол ... ЖАҚ ... ... ... арқылы ҚазТрансОйл ЖАҚ жанама түрде 100 пайыз мемлекеттік болып табылады және рейтинг агенттігінің пікірінше орта мерзімді болашақта мемлекет меншігінде қала ... ... ... ... ... ... үшін оның қаржылық есебінің мәліметтеріне (баланс және қаржылық-шаруашылық қызмет нәтижесі туралы есеп) ... АҚ ... ... және ... ... құрамы мен құрылымының динамикасын талдау -кәсіпорынның барлық мүліктерінің және оның ... ... ... және ... арту немесе кему мөлшерін белгілеуге мүмкіндік береді.
Қаржылық талдаудың маңызды элементі болып табылатын ... ... ... осы ... ... ... ... құрамы, құрылымы және оларда болған өзгерістер зерттеледі. Активтердің жалпы құрылымы және оның жеке ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Активтердің өсуі кәсіпорынның болашақтағы дамуын көрсететін болғандықтан, ол осы кәсіпорын жұмысының оң ... ... ... ... ... өсу ... талдағанда, жоғары деңгейі баланстық есептің номиналды көрсеткіштерінің нақты көрсеткіштерден айтарлықтай ауытқуына әкеліп соқтыратын инфляция әсерін ескеру қажет. ... ... ... ... алу тек негізгі құралдардың баланстық құнын құру барысында жүргізіледі.
Отандық есептік - аналитикалық тәжірибеде өндірістік қорлар, дайын өнім және ... ... ... ... Сондықтан да олардың құнының өсуі, инфляциялық фактор әсерінен болатыны күмәнсіз. [2, 223-бет]
Ұзақмерзімді капитал
Материалды емес ... ... ... ... ... ... қаржылық салымдар
Қолма-қол ақша
2-сурет. Актив балансының құрылым жобасы
Кәсіпорынның ұзақ мерзімді активтері - бұл ұзақ мерзімдік мақсаттармен ... ... ... ... т.б. қаржыларды бөлу болып табылады. Олар баланс активінің I бөлімінде бейнеленеді. Ұзақ мерзімді активтерге материалдық емес ... де ... ... ... балансының құрылым жобасы кестеде көрсетілген.
Аналитиктер оларды осы активтерге қаржы бөлу тәуекел деңгейін бағалау үшін зерттейді. Ұзақ мерзімді ... ... ... талдау үшін 4-кесте деректерін пайдаланамыз.
Кесте мәліметтерінен активтердің нақты құнын көрсететін баланс валютасының 2008 жылы 2007 жылға қарағанда 341676962 мың ... ... 37,87 ... ал 2009 жылы 2008 ... ... 33191297 мың ... ... 2,67 процентке өскендігін көруге болады. Бұл кәсіпорынның әрі қарайғы дамуын көрсететіндіктен, оның жұмысының 2008 жылы ... ... ... 2009 жылы ... ... өсуі ... көп ... және инфляция жағдайларын ескеретін болсақ, кәсіпорын қызметінің жеткілікті түрде жақсармағандығын көруге болады. Дегенмен өсім бар, сол ... ... ... оң баға ... ... ... АҚ-ның актив балансында ұзақ мерзімді активтердің біртіндеп өсуі ... ... тұр. ... ... ... активтерінің құрамы мен құрылуы
?№
Атауы
Құны, млн ... ... ... ... 2008
2008/ 2007
2009/ 2008
1
1
Активтер құны, барлығы соның ішінде:
902304116
1243981078
277172375
100
100
100
+37,87
+2,67
X
X
1.1 Ұзақ ... ... ... ... 10,23
Ә) қаржылық салымдар;
14903210
337537094
12179819
1,65
27,13
0,95
+2164,8
-96,39
+25,48
-26,18
1.2 Ағымдағы активтер:
245014502
420538923
470133954
27,15
33,8
36,81
+7163,8
+11,79
+6,65
+3,01
А) Өндірістік қорлар
23560210
54742286
29085321
2,61
4,4
2,28
+132,35
-46,87
+1,79
-2,12
Ә) дайын өнім
31941989
29260160
3,54
2,29
-100
-3,54
+2,29
2
2
Кәсіпорынның өндірістік потенциалының құны
523949700
457748222
624149969
58,07
36,8
48,87
-12,64
+36,35
-21,27
+12,07
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттаушы ... ... ... ... ... бермейді және жыл соңына кәсіпорынның мүліктік жағдайы келесілермен ... ... ... ... ... ... ... және есепті жылы неге көбірек көңіл бөлінгенін, сондай-ақ кәсіпорынның өндірістік потенциалы мен оның негізгі құралдарының жағдайын және ... ... ... (іске тартылу деңгейін) анықтау қажет. Ол үшін, ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорында 2007 жылы - 523949700 мың теңгені, 2008 жылы ... мың, 2009 жылы ... мың ... ... яғни ... 66201478 мың ... ... 12,64%-ға кемігенмен, кейін 166401747 мың теңгеге немесе 36,35%-ға артқан. Баланс активтерінің ... ... ... ... ... 2008 жылы 21,27 ... ... жыл соңында 36,8%-ды құрады, 2009 жылы 12,07 пунктке артып, жыл ... ... ... бұл ... ... мүлік коэффициентінің қалыпты мәніне сай келеді. [18]
Кесте мәліметтері ... ... ... ұзақ ... және ... ... ... тарату 2008 және 2009 жылдар аяғына ұзақ ... ... ... ... Егер ... ... үлесі 2007 жылы 6,65 пунктке аз болса (27,15-33,8), 2008 жылы ол 6,65 пунктке өсіп, жалпы баланс ... ... ... ... Ал 2009 жылы 3,01 ... өсіп, баланс валютасында 36,81%-ды құрады. Ағымдағы активтердің өсуі 2008 жылы ұзақ ... ... ... 283,4 есе кем ... 2009 жылы ұзақ мерзімді активтер 1,99 пунктке кеміп, ағымдағы активтер 11,79 пунктке артқан, ... ... ... ... ... ұзақ ... активтерге қарағанда аз.
Осы көрсеткіштерден кейін баланс валютасындағы ағымдағы активтер үлесін ... ... ... ... ... ... ... мүлкінің құнына қатынасымен анықталатын кәсіпорын активтерінің іске тартылу (мобильді) коэффициентінің мәнінің ... Ол ... ... ... ... үлесін сипаттайды. Коэффициент мәні артқан сайын кәсіпорынның үздіксіз жүмысты қамту және кредиторлармен есеп айырысу мүмкіндігі де арта түседі. Талдау жүргізіліп ... ... бұл ... ... 2007 жылы 0,3 және 2008 жылы 0,3, 2009 жылы 0,4 ... Яғни ... ... ... ... өту ... өзгеріске ұшырағанымен, ол өзгеріс айтарлықтай үлкен емес.
Кәсіпорын активтерін таратудың тиімділігін сипаттайтын келесі ... - ... және ... ... ... коэффициенті. Бұл қатнынастың қолайлы және қауіпті көлемі, кәсіпорынның салалық ерекшеліктеріне байланысты. ... ... ... көрсеткіштің деңгейі 0,5-тен төмен болмауы тиіс. (5-кесте) [14]
5-кесте. Кәсіпорынның мүліктік жағдайының көрсеткіштері
Көрсеткіштер
Есептеу формуласы
Мәні
Шекті
2007
2008
2009
мәні
1 ... ... ... ... ... ... мобильділігінің коэф.
Ағымдық активтер Баланс валютасы
0,3
0,3
0,4
0.5
4.Негізгі құралдардың нақты құнының коэф.
Н.қ. қалдық құны Баланс валютасы
0,6
0,4
0,5
>0.5
1. Негізгі құралдардың ... ... ... құны Н.қ. ... ... ... ... тозу коэф.
Н.қ. тозу құны Н.қ. бастапқы құны
0,3
-
0,1
>
+ 3
232083135
399500294
332369227
+167417159
-67131067
5
Тауарлы-материалдық қорлардың меншікті және ұзақ мерзімді қалыптасу ... бар ... ... несиелер мен қарыздар
Қн
120499615
191555488
155064797
+71055873
-36490691
7
Тауарлы-материалдық қорлардың қалыпты қалыптасу көздерінің жалпы мөлшері
нк
245014502
420538923
469333954
+175524421
+48795031
8
Тауарлы-материалдық ... ... ... ... (+) ... ... (-)
+Мак
-163070447
-622790795
-76445551
-459720348
+546345244
10
Тауарлы-материалдық қорлардың меншікті және ұзақ мерзімді қалыптасу көздерінің артықтығы (+) ... ... ... ... ... ... қалыптасу көздерінің жалпы мөлшерінін артыктығы (+) немесе жетіспеушілігі (-)
+-нк
+189512303
-31735013
+410988473
-221247316
+442723486
Жоғарыда ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайы айтарлықтай жақсы деп қорытындылауға болмайды. Меншікті капитал мен тартылған капиталдың құрылымын талдау, ... ... ... ... ... сай ... кейбір кездерде ауытқығандығын көруге болады.
Кәсіпорынның болашақта күтілетін төлем қабілеттілігіне сипаттама беру үшін баланс негізінде ... ... ... жасау қажет. Өтімділік түсінігі активтерге және кәсіпорынның өзіне қатысты айтылады. Активтердің өтімділігі - бұл активтердің ақша қаражаттарына айналу мүмкіншілігі ... ал ... ... - бұл ... өз ... уақытында өтеу мүмкіншілігі.
Баланс өтімділігін талдау өтімділік дәрежесі бойынша топтастырылған актив топтарын өтелу мерзіміне байланысты топтастырылған пассив ... ... ... бір ... бір немесе бірнеше теңсіздігінің қолайлы варианттарға қарама-қарсы мәні болса, онда баланс өтімділігінің абсолютті өтімділіктен азды-көпті ... ... Бұл ... ... бір тобы бойынша қаражат жетіспеушілігі олардың басқа топ бойынша ... орны ... ... өтем тек құндық мөлшері бойынша жүзеге асырылады, өйткені нақты төлем жағдайында аз өтімді активтер неғұрлым ... ... ... баса ... ... өтімділігін талдау үшін аналитикалық кесте құрылған.
Төлем қаражаттарының бірінші тобы төлем міндеттемелерін жауып түр, екінші бөлімінде 2007 жылы, 2008 және 2009 ... П2 ... ... ... тұр. ... пен ... баптарының I тобының жиындарын салыстыру арқылы жақында келіп түскен кірістер мен төлемдердің қатынасын көрсетеді.
Актив пен пассив баптарының II тобын салыстыру ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Жалпы алғанда баланс активі мен пассиві баптарының I және II ... ... ... өтімділікті анықтауға мүмкіндік береді. Ол қарастырылып отырған мезгілге жақын уақыттағы кәсіпорынның төлем қабілеттілігін көрсетеді. ... ... ... ... ... 2007 жылы жақсы болып, 2008-2009 жылдары төлеу қабілеттігі болмағанын көрсетеді. Ең ... және тез ... ... ... 2007 жылы ... (89000583+100511720) құрады, ал тез қайтарылуға тиіс және қысқа мерзімді міндеттемелердің, яғни жалпы ағымдағы ... - ... ... бұл 69012688 мың ... ... ... көп.
Баяу өткізілетін активтерді ұзақ мерзімді міндеттемелермен салыстыру перспективалы өтімділікті бейнелейді және болашақ кірістер мен төлемдерді салыстыру ... ... ... ... ... яғни ... ... да алыс алдағы уақытқа қаржылық жағдайының жақсаруы немесе нашарлауын алдын ала біліп отыруға мүмкіндік ... ... ... ... 2007-2009 жылдары төлем қаражаттарының айтарлықтай азшылығы болған. Егер 2007 жылы оның ... ... мың ... болған болса, 2008 жылы 399500294 мың теңгені, 2009 жылы ... мың ... ... ... мен ... ... ... тобының жиындарын салыстыру кәсіпорынның оның иеленушілері алдындағы жаба алу мүмкіндігінің аз ... ... ... бұл кәсіпорын жабылатын кезде ғана керек болады, ал ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын үшін шаруашылық субъектінің өз меншікті айналым капиталынын болуы талап етіледі. Ол үшін келесі ... ... ... ... 0,2
Бұл көрсеткіш ағымдық ... қай ... ақша ... ... өтеле алатындығын бейнелейді, бұл көрсеткіштің мәні жоғары болған сайын қарызды қайтару сенімділігі де жоғары. Егер ... ақша ... ... мен ... көлемі мен мерзімі бойынша үйлестіре алса, онда бұл көрсеткіштің мәні төмен болғанымен кәсіпорын төлем қабілеттілігін жоғалтпайды. Көрсеткіш деңгейіне белгіленген ... ... ... ... 100 ... 20 теңгеден жоғары абсолютті өтімді активтер сомасы келуі тиіс.
2. Жылдам өтімділік коэффициенті (Кжө.) :
Кп л ... ... + ... ... + алашақ қарыз+ басқа да активтер / Ағымдық міндеттемелер > 1 ... ... ... ... бойынша ағымдық міндеттемелердің 100 теңгесіне 100 теңгеден кем емес абсолютті активтер мен дебиторлық берешек сомасы келуі тиіс. Егер өтімді активтерде ... ... ... ... ... онда ... ... да мәні жоғары болуы тиіс.
* Ағымдық өтімділік коэффициенті (Кағө.) :
Каг.ө. = Ағымдық активтер/ Ағымдық міндеттемелер > 2 ... ... ... ... болуы үшін ағымдық активтер сомасы ағымдық міндеттемелер сомасынан ең кемі екі есе көп болуы тиіс.
* Жалпы өтімділік ... ... - ... ... келтірілген активтер сомасының салыстырмалы түрге келтірілген пассив сомасына қатынасы:
Кжө. = Аі + 0,5 А2 + 0,3 А3/П! + 0,5 П2 + 0,3 П3 > 0,9, ... ... ... мысалында баланс өтімділігінің көрсеткіштері келесідей ... ... ... ... жылдары 4 көрсеткіштің мәні шекті мәндерге сәйкес келеді және уақыт өтуіне қарай бұл көрсеткіштердің мәндері жоғарылай ... ... ... көрсеткіштер тек кәсіпорын басшылығы үшін ғана емес, сыртқы талдау субъектілері үшін де қызығушылық туғызады: абсолюттік ... ... ... пен ... ... ... жылдам өтімділік коэффициенті - банктер үшін, ағымдық өтімділік коэффициенті - инвесторлар үшін маңызды.[1, 127-бет]
9-кесте. Баланс өтімділігінің көрсеткіштері
Көрсеткіштер
Мәні
Өзгеріс ... ... ... ... ... ... өтімділік коэффициенті
1,6
1,6
2,7
0
+1,1
> 1
Ағымдық өтімділік коэффициенті
2,0
2,2
2,7
+0,2
+0,5
>2
Жалпы өтімділік коэффициенті
0,9
1,4
1,6
+0,5
+0,2
>0,9
4-суреттен кәсіпорынның баланс өтімділігінде ағымдағы ... ... 3 жыл бойы ... ... жоғарылағанын көруге болады. [14]
4-сурет. АҚ-ның баланс өтімділігінің өзгерісі
Өтімділік көрсеткіштеріне талдау жасап, олардың деңгейіне баға беру біршама шартты ... ... ... Себебі баланс мәліметтері бойынша активтердің өтімділігі мен ... ... ... анықтау мүмкін емес. Мысалы, запастардың өтімділігі олардың сапасына, түріне байланысты, ал ... ... бір ... ... ... ... Сол себепті бұл сұрақтарға дәлірек жауапты нақты кәсіпорынның өзін жүргізілген терең ішкі талдау жасау негізінде ғана беруге болады.
ІІІ ТАРАУ ҚАРЖЫЛЫҚ ... ... ... ... ... ... ЖОҒАРЫЛАТУ
Тиімді басқарудың құралдары
Тұрақтылық негізінде кірістердің шығыстардан тұрақты артуы түсіндіріледі. Қаржылық тұрақтылық ... ... ... ... ... ... Қаржылық тұрақтылық қаржылық ресурстарды бөлумен және шығындарға қатысты оларды тиімді пайдаланумен сипатталады.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына жалпы өзіндік ... өсуі ... кері әсер ... ... ... көбееді және кәсіпорынның меншіктік құралдармен шығындарды жабу мүмкіншілігі төмендейді, оған қысқа ... ... мен ... ... тура келеді.
Жақсы қаржылық тұрақсыздық үшін тартымды қысқа мерзімді несие көлемі дайын өнім мен ... ... ... құнынан аспауы керек (запастар мен шығындардың ең өтімді бөлігі). Сонымен ... ... ... ... ... байланысты кәсіпорынның қысқамерзімді міндеттемелерінің кейбір бөлігін жабуға ... ... ... өсуі ... ... ... ... әсер етеді. Толық және дұрыс шешімді анықтау үшін көрсеткіштердің барлық өзара байланыстарын есептеумен ... ... ... ... беру ... байланысты қаржылық жағдайды басқару үшін детерминделген факторлық жүйені модельдеу әдісін міндетті түрде қолдану қажет.[5, 312-бет]
Экономикалық ... ... ... ... ... ... ... болып саналады. Ол зерттеліп отырған объект туралы нақты сипат алуға, оның ішкі ... мен ... ... ... ... мүмкіндік береді. Модельдеу әдісінің мазмұны объектті алдын ала зерттеу ... және оның ... ... ... ... ... және экспериментальді талдау, объект туралы мәліметтермен нәтиже құру, модельді түзетуден құралады.
Модель ретінде бізді қызықтыратын аспектті толық айқындайтын ... ... ... түрде қолдану керек. Ондай көрсеткіштер болып кәсіпорынның қаржылық жағдайын сырттай анықтайтын кәсіпорынның төлем ... ... Бұл ... ... жағдайдың сапалық сипатын береді, яғни қолма қол ақшамен уақтылы және толықтай салық бойынша бюджетпен, ссуда және несиеге пайыз ... - ... мен ... ... және қызметтер бойынша - жеткізушілермен және де еңбек ақы мен әлеуметтік кепіл бойынша - еңбек коллективімен есеп ... ... ... ... әдебиеттерде төлем қабілеттіліктің экономикалық мәнін анықтауға әртүрлі әдістер қолданады. Біздің көзқарасымыз бойынша, бұл қаржылық жағдайды талдаудағы ... ... ... ... ... ... сияқты жиынтық ой. [13]
Төлем қабілеттілікті басқару арқылы нәтижеге біршама әсер ететін жеке ... ... ... қаржылық жағдайды басқаруға болады.
Бұндай талдауды компьютерде арнайы қосалқы программа Excel-ге қажетті функционалды тәуелділікті енгізу арқылы жасауға болады.[11]
Жоғарыда айтылғандарды ... ... ... ... болады, детерминделген факторлық жүйені модельдеу құрамына кіретін нәтижелік көрсеткіштерді кеңейтілген факторлар санымен есептеудің жаңа формуласын шығаруға мүмкіндік береді. Төлемқабілеттілікті ... екі ... ... ... қайта құру арқылы өндірістік процестерді сипаттайтын жеке локальді көрсеткіштер алынды. Осы жеке көрсеткіштерді басқара отырып, ... ... ... ... тұрақтылыққа, сонымен қатар қаржылық тәуекелді минималдау арқылы қаржылық жағдайды басқаруға әсер етеді.
Банкроттыққа қауіп туғанда ... ... ... ... ... ... масштабына тәуелді. Жеңіл қаржылық дағдарыс кезінде ағымдағы қаржылық қызметті нормаландыру, ақшалай қаражаттардың ағымы мен келуін үйлестіру мен ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылықтың барлық ішкі механизмдерін толық қолдануды қажет етеді. Толық қаржылық апат санацияның тиімді формаларын іздеу, қарсы жағдайда - ... ... ... ... ... ... арнайы инновациялық іс-шараларды өткізу арқылы төлемқабілеттілікті құруды қарастырады. Талдау нәтижесінде генералды қаржылық стратегиясы және ішкі және сыртқы ... ... ... ... және банкроттыққа жол бермеу мақсатымен кәсіпорынды қаржылық жақсарту бизнес-жоспары құрылуы тиіс.
Меншікті ... ... ... ... үшін ... қоғам оны жаңа акция мен облигацияларды шығару және тарату арқылы толтыра алады. Бірақ та еске ... ... жаңа ... ... олардың курсының төмендеуіне әкеледі, бұл дегеніміз банкроттықтың мәселесі болып келеді. Сондықтан, батыс елдерінде бекітілген кіріс пайызымен және ... ... ... айырбастау мүмкіншілігі бар еркін облигация шығаруға ұмтылады.
Акционерлік кәсіпорынның банкроттыққа ұшырауына жол бермеу үшін - акционерлерді болашақта ... ... ... мен ... ... ... ... екеніне көз жеткізе алатын шартында, акция бойынша ... ... ... бас ... немесе төмендету. [13]
Кәсіпорынды қаржылық жақсартудың басты көзі болып факторинг саналады, яғни кәсіпорын ... ... ... ... ... етуге банкке жол беретін, дебиторлық борышты талап етуге ... ... ... ... ... ... банкке жол беру.
Кәіспорынның материалды-техникалық базасын жаңартудың ең тиімді әдісі лизинг болып табылады. ... ... ... ... біруақтылы толық төлемін қажет етпейді және ... бір көзі ... ... Лизингтік операция бойынша жеделдетілген амортизацияны қолдану, құралдарды жедел жаңарту мен өндірісті техникалық ... ... ... ... үлкен кіріс әкелетін пайдалы жобаларға несиелер тарту, кәсіпорынды қаржылық жақсартудың бір резерві ... ... ... ... ... құрылыстың, өндірістік-коммерциялық циклінің, запастардың нормасынан тыс қалдықтарының, аяқталмаған өндірістің және т.б. мерзімін қысқартумен оның айналымдылығын жеделдету арқылы ... ... ... мен ... ... ... жеке ... жақсарту мақсатында өндіріс негізінде қызмет ететін (құрылыс, жөндеу, көлік және т.б.) қызметтің ... ... бас ... ... ... ... көшу керек.
Меншікті қаржылық ресурстар көлемін келесі жолдармен де көбейтуге ... ... ... ... етуге, негізгі құралдарды жөндеу және т.б. тұрақты шығындар сомасын ... ... ... өсуі мен ... персоналдың санының қысқаруы негізінде айнымалы шығындардың деңгейін төмендету;
* көлік пен құралдардың жедел ... ... ... ... ... сыртқы әлеуметтік және басқа да бағдарламалардан бас тарту; кәсіпорынның инвестициялық белсенділігін төмендету; ... ... ... және ... ... ... көлемін азайту және т.б.
Егер кәсіпорын пайда табады, сонымен қатар төлем қабілетсіз болып келсе, онда ... ... ... қерек. Кәсіпорынның төлемқабілетсіздік жағдайында пайданың біршама бөлігін тұтыну қорына аударуды кәсіпорынның меншікті айналым құралдарының потенциалды резерві ретінде қарастыруға болады.[7, 312-бет]
Кәсіпорынды ... ... ең ... және ... ... ... кәсіпорынның өндірістік қуатын толықтай пайдалану, өнімнің сапасы мен бәсекеқабілеттілігін ... оның ... ... ... ... еңбектік және қаржылық ресурстарды рационалды қолдану, өндірілмейтін шығындар мен залалдарды қысқарту негізінде жұмыстың залалсыздығына жету мен өндірістің пайдалылығын арттыру бойынша ішкі ... ... ... саналады. Негізінен ресурсты үнемдеу сұрағына аса назар аудару қажет:
* прогрессивті нормалар, нормативті және ресурс үнемдеуші технологиялар енгізу қажет;
* қосалқы ... ... ... қолдануды бақылау мен әрекетті есепті ұйымдастыру;
* үнемдеу ... ... ... озық ... зерттеу және енгізу;
* өндірістік емес шығындар мен залалдарды қысқарту мен ресурстарды үнемдеуге жұмысшыларды материалды және моральды ынталандыру.
Қиын жағдайларда бизнес-процестің ... ... ... яғни ... ... ... жабдықтауды, еңбекті ұйымдастыруды және еңбекақыны аударуды, персоналды жинау және орналастыру, өнімнің сапасын басқару, өнімнің ... ... және ... ... ... және бағалық саясаты мен басқа да сұрақтарды қайта ... ... ... ... АҚ ... жж. қаржылық жағдайын талдай отырып келесідей қорытынды жасауға болады, кәсіпорын төлемқабілеттіліктің бұзылуына байланысты дағдарысты деп, бірақ сонда да ... ... ... ... ... ... қажетті материалдық ресурстармен тоқтатпай қамтамасыз ету және запаста капиталдың болу уақытын қысқарту мақсатында ұйымды материалды-техникалық жабдықтауды жақсарту;
* дебиторлық ... ... болу ... ... ... емес есеп ... ... формаларын қолдану арқылы есептеу уақытын қысқарту, есеп айырысу құжаттарын рәсімдеу және тиеу үрдісін ... ... ... ... ... ... ішкі ресурстар негізінде активтерін жоғарылату мүмкіндігіне міндетті түрде назар аударуы керек. Мұндай құралдарды іздеп ... ... ... ... ... көлемін жоғарылату, персоналды қайта оқыту, пайданы қолдану бағытын қайтадан бөлу, шикізаттың жеке түрлерін арзанырақ немесе сапалылырақ түрлеріне ауыстыру және т.б ... ... ... ... ... босату табылады.
Сезімталдықты талдау - кәсіпорынның қаржылық жағдайының өзгерісін болжамдаудың тиімді әдістерінің бірі.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның қаржылық менеджменті және тәуекелділігін басқарудың экономикалық негіздері26 бет
Халықаралық қаржылық менеджменттің мазмұны9 бет
Қаржылық менеджмент туралы21 бет
Қаржылық менеджменттің механизмі мен ақпараттық база15 бет
Қаржылық менеджменттің мәні, мақсаты, бағыттары және құрылымы24 бет
"Модильяни мен миллер үлгілері"11 бет
"ОҚО Мақтарал ауданы Тоған ЖШС жер алқабын суғару жүйесін жетілдіру."99 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет
5в050700 «Менеджмент» мамандығы 1-курс студенттері үшін іс-тәжірибеден өту туралы есебі12 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь