Ауески ауруының сипаттамасы, диагностикасы, алдын алуы

 Ауруға сипаттама
 Ауески ауруының қоздырушысы
 Клиникалық белгілілері, патогенезі
 Ауески ауруының диагностикасы
 Алдын алу және күресу шаралары.
 Ауески ауруы (Morbus Aujesztcy, болезнь Ауески) - жіті өтетін, өкпе қабынған, орталық жүйке жүйесі зақымданған, шошқа, күзен және бұлғыннан басқа жануарларда денесі қышыма белгілерімен ерекшеленетін жұқпалы ауру.
 Тарихи деректер. Ауруды бірінші рет 1902 ж сипаттап, құтырықтан ажыратқан венгер ғалымы А. Ауески. Біраз елдерде бұдан бұрын да белгілі болған, ал 1930 жылдардан бастап көптеген мемлекеттерде байқалады. Қазіргі уақытта оның шошқа шаруашылыгына тигізер зияны айтарлықтай. Әсіресе торайлар өте сезімтал, 80-90%-ға дейін қырылады. Ересек шошқалар төзімді, ал басқа жануарлардың жасы да, ересегі де, әдетте өліп қалады. Ауырып жазылған шошқаның өсуі баяулап, асыл тұқымды жануарлар құнын жояды. Карантин мен басқа да шаралар шаруашылыққа зор зиян келтіреді.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министірлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
Тақырыбы: : ... ... ... диагностикасы, алдын алуы
Орындаған : Белгибек Д.Б
Тексерген : Жакиянова М.С.
Семей ... ... ... ... Ауески ауруының қоздырушысы
* Клиникалық белгілілері, патогенезі
* Ауески ауруының диагностикасы
* ... алу және ... ...
* Ауески ауруы (Morbus Aujesztcy, болезнь Ауески) - жіті ... өкпе ... ... жүйке жүйесі зақымданған, шошқа, күзен және бұлғыннан басқа жануарларда денесі қышыма белгілерімен ерекшеленетін ... ...
* ... ... ... бірінші рет 1902 ж сипаттап, құтырықтан ажыратқан венгер ... А. ... ... ... ... ... да белгілі болған, ал 1930 жылдардан бастап көптеген мемлекеттерде байқалады. Қазіргі уақытта оның шошқа шаруашылыгына ... ... ... ... ... өте ... 80-90%-ға дейін қырылады. Ересек шошқалар төзімді, ал басқа ... жасы да, ... де, ... өліп ... Ауырып жазылған шошқаның өсуі баяулап, асыл тұқымды жануарлар құнын жояды. Карантин мен басқа да ... ... зор зиян ...
* ... - Suid ... 1 - ... ДНҚ бар ... вирустар тұқымдастыгына жататын, торшаның ядросында көбейетін вирус.
* Жетілген вириондары 180-190 нм, липопротеидгі қабығы бар. ... ... ... ... терісі бағалы аңдар, жабайы жануарлар мен кемірушілер үшін зардапты. ... ... үй ... өте ... сондықтан оны балау үшін биосынамаға пайдаланады. Табиғатта уыттылығы әр түрлі штаммдары кездескенімен бұл ... ... ... жағынан біркелкі.
* Табиғи жағдайда ауруға ең жиі ... дар: ... ит, ... және ... ... ... ... жануарлар ірі қара мен терісі бағалы аңдар. Жұмыр тұяқтылар мен приматтар төзімді келеді де, табиғи ... ... ... Кей ... адам да ... ... ... жас төлдерінің, әсіресе торайлардың ересектерімен салыстырғанда ауруға бейімділігі өте жоғары.
* Ауру қоздырушысының бастауы - ауырған жануарлар. Олар ... ... ... ... ... ... несеппен және сүтпен бірге бөліп шығарады. Бұл ауру сиыр, қой, ... ит, ... өте ауыр ... де, ... ... жануар өледі. Сондықтан да олардың арасында вирус алып жүру орын ... да, ... ... одан ары ... тез өліп ... Шошқа мен синантропты кемірушілер жеңіл ауырады. Жазылып кеткеннен соң ұзақ ... бойы ... 2-3 ... дейін, кемірушілер бірнеше ай бойы вирус алып жүреді. Сондықтан олардың инфекция қоздырушысының бастауы ретінде ауру таратудағы маңызы зор.
* ... ... ену ... ... түр және жас ерекшеліктеріне қарай дерттің дамуы әр түрлі ...
* Ауыз бен ... ... ... қабықтары арқылы енгенде вирус инфекция қақпасында шошқаның денесінде тез, ал басқа жануарларда баяу көбейеді. Аз уақыттан кейін ол жүйке мен сөл ... ... миға ... де, ... ... ми мен оның ... жіті қабынуына әкеп соғады. Бұндай жағдай жануарларда, әсіресе ет қоректілерде сонымен қатар торайларда энцефаломиелиттің ... ... ... ... ... ... ... кірген жерінде тез көбейіп, гематогендік және лимфогендік жолмен денеге тарағанымен миды онша зақымдай қоймайды. Вирустың пантроптылығы әсіресе шошқада байқалады да, ... ... ... ... ішкі ... ... жүйкені зақымдаумен қатар өте ауыр септицемия тудырады. Оның нәтижесінде дененің ... ... ... ... домбығу мен қанталау (геморрагиялық диатез) байқалады. Аурудың нәтижесінде минеральдық заттар белок және көмірсу алмасуы бұзылады, орталық ... ... мен ... ацетилхолин мен гистаминнің мөлшері өзгереді де, дене қышынады ... Дерт ... ... және ас ... ... ... өкпе домбығып, пневмония байқалады, іш өтеді.
* Инкубациялық кезең негізінен 1-8 күн, ... 3 ... ... ... Оның ұзақтығы жануардың түріне, жасына және табиғи төзімділігіне және ... ... мен ... ... ... Ауру жіті өтеді.
* Шошқада аурудың клиникалық белгілері ең алдымен ... ... ... ... ... ... өтеді, 1-3 күн бойы аздап ыстығы көтеріледі, жабырқау тартып, тәбеті бұзылады, кейде құсады. Жануардың көпшілігі елеусіз түрде ... Кей ... ... ... ... ... болуы да мүмкін. Онда аталған белгілерімен қоса мұрынынан сора ағып, ... ... дем алу, ... ... ... ағу, ... жұтқыншағы мен көмейі салдану байқалады. Жануар есеңгіреген күйінде өліп кетеді. Бордақыдағы үлкейген торайларда, егер ... ... ... мен ... ... ... қабыну жиі байқалады. Мегежіндердің сүті қайтып, жаппай іш тастайды, не өлі туады. Ауру еметін және енесінен бөлінген торайларда өте ... ...
* ... өлі ... эпилепсиялық дел-сал және аралас түрлерге бөледі. Жаңа туған торайларда 10 күнге дейін ауру менингоэнцефалиттің ... ... ... ... ... емуге және дыбыс беруге шамасы келмейді. Қалшылдап, сілекейі ... ... ... Бір ... ... өліп қалады10 күннен 4 айға дейінгі торайларда аурудың өлі тиген және менинго-эңцефалит түрлері аралас ... Бас ... ... ыстығы 41°С және одан да жоғары көтеріледі, жабырқау тартып, әлсіреп құсады, шөлдейді. Кейінірек орталық жүйке жүйесінің зақымданған ... ... не қозу ... не ... ... ... басым болады.
* Эпилепсиялық түрі кезінде торай алға ұмтылып бір жерді айнала береді. Мойын және жақ еттері құрысып, ... ... ... ... ... ... ... сілесі кұриды. Вирус аңқа мен жұтқыншақта көбейсе ларингофарингит пайда болып, танаудан сора. ағады, шыңғырған ... ... ... ... ... ... шықпайды (афония). Көзі мүлдем көрмей қалады, тұла бойының бұлшық еттері ...
* ... түрі ... ... ... басын салбыратып, танауымен жер тіреп, ебдейсіз тұрады. Сирақтарын бауырына қарай тартып, жүргенде тәлтіректейді. Жатқан сиқы ... ... ... тыс жүрегі дүрсілдеп, бүйірімен дем алады. Соңғы кезеңде өкпенің домбығуы мен қабынуы байқалады. Эпилепсиялық және ... ... ... де ... ... ... 2-3 ... дейін созылады. Кейбір торайлар ыстығы көтеріліп, құсып, ішінен қан кетіп, тез арада өліп кетеді (ішектегі түрі). Ересек шошқалардай торайларда да ... ... ... зақымданбай өкпедегі түрі кездеседі. Өлі тию белгілері қауырт өрбіп, жоғарғы тыныс жолдары қабынып, ... ... мен ... ... 1-2 күн ішінде өледі.
* Кейде торайларда аурудың өшкін түрі кездеседі. Жануар әлсіреп, маужырап, бей-жай күйге түсіп, жөтеле береді. ... ... 7 ... ... ... ауруға шалдығуы - 70-100%, ал өлім көрсеткіші 2 апталық кезінде 80-100 %, одан ересектерінде 40-80%. Басқа жануарлардан шошқаның ерекшелігі ... ... ... ... ... вирустың ерекше нейротропизмі нәтижесінде орталық жүйке жүйесі қатты зақымданып, ... ... ... ... ... ... ... қызуы 42°С-қа жетеді, күйіс қайыруын қойып, денесі, әсіресе басы ... ... ... мал ... ... ... ... үйкей береді. Кейіннен тынышсызданып, шошынып, мөңірейді, жұлқынады, бірақ өшпенділігі болмайды. Кейде жақ не мойын еттері құрысады. Несеп шығаруға ... ... ... ... тер ... күйіс қайтармайды денесі дірілдейді. Қанын шығара үйкеген, қышыған жерлері домбығады. Жануар қалжырап, жатып қалады, ... 1-2 күн ... ... 3-4 күн ... соң ... ... Кейде денесі қышынбайды, бірақ, сілекей мен тер көп ағады, таз ... ... ... ... бірде тынышсызданып, бірде мелшиіп қалады. Әлсіреп барып, ...
* Қой мен ... ... ... ... Оларда қышыну күш- тірек болады да, жалпы делебесі қозуы бәсең болады. Дене температурасы ене ... 39-39,70 С ... ... ... мал 1-3 ... ...
* ... бағалы аңдар, ит пен мысық аурудың басқы кезінде мінезі бей- жай болып, тамақ жемейді, кейіннен көз қарасында үрей пайда болып, ... ... ... Тек қана ... мен ... ... ... көбінде мелшиіп тұрады. Жануар ыңырсып, тез елігетін болып, мінез- құлқы құтырықтың клиникасын еске түсіреді, бірақ та өшпенділігі болмайды.
*
*
*
*
* ... ... ... ... және бұлғыннан бас- қа өлген жануарлардың денесінде ... ... жүні ... ... ... тері ... шел жалқақтанып, қанталаған. Жоғарғы тыныс жолдарының кілегейлі ... ... ... ... Ет ... ... көп жағдайда желінбейтін заттармен аралас қоректік заттарға толы болады. Қарын мен ішектің кілегейлі қабығы гиперемиялы ... ... ... қан ... ... асты жолақтанып қанталаған, қуық несепке толып, кілегейлі қабығы қанталаған. Ми қабығының қан тамырлары білеуленіп, ми мен оның ... ...
* ... ... ... ... ... және өкпенің домбы- ғуы қатарлы бронхопневмония ошақтары кездеседі. Әр түрлі үлпершек ағзаларда, лимфалық ұлпаларда, оның ішінде жұтқыншақ сөл түйінінде ... ... ... ... ұсақ ... ... ...
* Екі айға дейінгі торайларда әдетте ми мен жұлын қабынып, ми домбы- ғады, ал оның бүйіріндегі қарыншаларында едәуір сұйық зат ... 3-4 ... ... өлі ... әдетте кездеспейді.
* Алдын-ала диагнозды індеттанулық және клиникалық ... ... және ... ... ... арқылы қояды. Аурудың басты белгісі - қышынып, терінің үйкелуі. Шошқа қышынбайды. Торайларда энцефалиттің белгілері, ал ересек шошқаларда тұмауратқан пневмонияның белгілері ... ... ... мен ... ... ... ауру мен өлімді, кемірушілердің жаппай қырылуын ескеру қажет.
* Түбегейлі диагноз зертханада міндетті түрде үй қояны мен жас ... ... ... ... ... ... тексерудің нәтижесін ескере отырып қойылады. Зертханаға ұсақ жануардың өлексесін тұтастай, ал ірі ... ... ... ... ішкі ... ... міндетті түрде өкпесінің) кесінділерін және лимфа түйіндерін жібереді. Жаздың күні материалды 50% глицеринмен немесе ас ... ... ... ... Материалдан алынған суспензияны зертханалық жануарғабұлшық етіне жібергенде 3-5 күн өткенде елігіп, ... ... ... тән ... ... ...
* ... диагнозды індеттанулық және клиникалық белгілері, патанатомиялық және зертханалық тексерудің нәтижесі арқылы қояды. Аурудың басты белгісі - ... ... ... ... ... ... энцефалиттің белгілері, ал ересек шошқаларда тұмауратқан пневмонияның белгілері басым болады. Иттер мен мысықтардың арасында болған ауру мен ... ... ... қырылуын ескеру қажет.
* Түбегейлі диагноз зертханада міндетті түрде үй қояны мен жас мысыққа қойылатын ... ... ... ... ... ... ескере отырып қойылады. Зертханаға ұсақ жануардың өлексесін тұтастай, ал ірі малдың басын немесе миын, ішкі ағзаларының (шошқаның ... ... ... ... және ... ... ... Жаздың күні материалды 50% глицеринмен немесе ас тұзының қаныққан ерітіндісімен ... ... ... суспензияны зертханалық жануарғабұлшық етіне жібергенде 3-5 күн өткенде елігіп, қасынып Ауески ауруына тән ... ... ...
* ... ... үшін серологиялық әдістерді де қолдануға болады. Олардың ішінде үй қоянында, торайдың бүйрек торшаларының өсіндісінде вирусты бейтараптау реакциясын, сонымен қатар комплементті ... ... ... қосалқы гемаглютинация және иммунофлуоресценция реакциялары қойылады. Бұл әдістер ... ... ... ... ... ... ... болған антиденелер айқындалып, ретроспективтік (өткендегі) диагноз қою арқылы вирусты алып жүруші жануарлар анықталады және Ауески ... ... ... ... ... ... толықтырылады. Бұдан басқа полимеразалық тізбек реакциясын да қоюға болады.
*
*
*
*
* Биосынаманы ... ... ол үшін ... 2-3 г ... ... фарфор аяқшасында 1:20 қатынасындағы изотониялық ерітінді қосып отырып ...
* ... ... ... ... 500-1000 айналымда 5 мин центрифугаға қояды. Тұнба үстіндегі сұйықтықты стерилиді шпицпен тері астына 0,5 мл мөлшерінде ... ... ... 10 күн ... Суспензияда вирус бар болса жануарларда 2-3 күнінде тынышсыздану байқалады. Жануар қышыма белгілерімен клиникалық белгілері байқалғаннан кейін бір тәуліктен кейін ...
* ... ... ... ... ... ... обасынан, сальмонеллез, колибактериоз (домбығу ауруы), листериоз, тұмау, Тешен ауруы, пастереллез, ас тұзынан ... ... әр ... ... мен ... ... қажет.
* Құтырық кезінде ауырған жануар адамға өшпенділік білдіреді. Негізінен жағы салданып, ауру кең ... Оба ... тұла бойы ... өлім көрсеткіші 100%-ға дейін жетеді. Барлық жұқпалы және жұқпайтын аурулардан кешенді ... және ... ... оның ... жем- шөпті де тексеру арқылы ажыратылады. Түпкілікті диагноз барлық ... ... ... ... ...
* Иммунитет. Ауырып жазылған жануарда бірнеше жылға жететін күшті иммунитет қалыптасады. Аурудан ... ... қан ... ... бейтараптаушы антиденелердің титрі 1:32-1:256 шамасында болады. Енесін еміп жүрген торайларда уыздан ауысқан коластральді иммунитет болады. Бірақ, оның күші мен ұзақтығы ... ...
* ... ... ... үшін ... ... қойдың Ауески ауруына қарсы өсіндісінен алынған кұрғақ ... ... ... Сау емес ... ... екі рет 20-25 күн аралатып егеді. Иммунитет бірінші еккеннен соң 5-7 күн ... ... 1,5 жыл бойы ...
* ... егу үшін сонымен қатар БУК-628 штаммынан даярланған ви- рус-вакцина қолданылады. Ол шаруашылықты тез арада сауықтырып, вирус алып ... ...
* ... бағалы аңдарды, қой мен шошқаны әлсіретілген Ауески ауруына қарсы өсінді вакцинамен егуге болады. Бұл препарат ... ... ... ... 6 ай, қой мен ... 10 ай ...
* Ауески ауруына қарсы иммуноглобулиндік препараттар арқылы қалыптасқан енжар иммунитеттің ұзақтығы 3-4 апта.
* ... және ... ... ... ... алу ... мал ... және оның маңайында індеттің синантроптық және антропургиялық жасырын табиғи ошағы пайда болатындай кең ... ... ... ... ... маңызды алғы шарты үй және жабайы жануарларды тегіс қамтитын жаппай жоспарлы ... ... ... ... ... мұңдай шаралардың кемірушілерді қамти отырып, шошқа шаруашылықтарының территориясында іске асырылуының маңызы зор. Ондай шаруашылықтарда шошқаны вирус алып жүрушілікке ... және ... ... ... ... Сау ... ... қанында ауруға тән антиденелер болмайды.
* Ауру қоздырушысын әкелмеу үшін асыл ... ... мен ... тек қана сау ... ғана алу ... Жалпы Ауески ауруына серологиялық тексеруден өтпеген малдарды бір жерден ... ... орын ... ... тосқауыл қойған жөн. Ауруды дауалаудағы ең басты шара - ... ... ... күрес жүргізу, иесіз бүралқы иттер мен мысықтарды жою. Қасапхана тастандылары мен тамақтың қалдықтарын жануарларға әбден зарарсыздандырып барып қана беру ... ... ... ... ... ... ... шошқаны малдануға өсіретін фермаларды жақын орналастыруға болмайды. Ауру шығу қаупі төнгенде шошқаларды жаппай егеді.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауески және лептоспироз аурулары3 бет
Тыныс алу жүйесінің аурулары туралы4 бет
1)вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.адьюванттар,иммуномодуляторлар 2)құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары21 бет
Ірі қара малдарының эймериозды- мониезиозды инвазиясы, емі, алдын-алуы.35 бет
Аллергияның диагностикасы және емдеу14 бет
Арабтардың Орта Азияны жаулап алуы және дінмен бірге келген тарихи білім57 бет
Асыранды балаларда жиі кездесетін генетикалық ауралар және олардың диагностикасы5 бет
Ауески ауруы. Шошқа лептоспирозы4 бет
Ауески ауруы. Шошқа лептоспирозы жайлы4 бет
Ауески кезінде қолданылатын биопрепараттар3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь