Игіліктер және ақша нарықтарындағы тепе-теңдік


Игіліктер нарығы
Әр түрлі экономикалық жүйелердегі ұштастыру мәселелері және айналым моделі
Ақша нарығындағы тепе.теңдік
Әдебиеттер тізімі
Тұтынушылар мен өндірушілердің экономикалық қызметтерінің объектісі игіліктер болып табылады. Игілік - кез келген зат, ол материалдық, сонымен қатар материалдық емес болады және түтынушының белгілі бір қажеттіліктерін қанағаттандырады немесе өндірушінің көздеген мақсатына сәйкес қолданылуы мүмкін. Нарықтық экономикада олар тауарлар мен қызметтер деп аталады. Қызметтердің түріне байланысты игіліктер 2 түрге бөлінеді: өндірістік ресурстар және олардық негізінде өндірілетін тутыну игіліктері.
Әрбір экономикалық іс- әрекет белгілі бір өзіне сай қажеттілікті анықтаудан басталады. Қажеттілікте шек болмайды. Белгілі уақыт аралығындағы қажеттілігімізді уақытша қанағаттандырғанда, ол басқа жаңа қажеттіліктер туғызып, күрделене, терендей түсетіні сөзсіз. Сондықтан бұл мәселелер көбінесе түрақты болады, Ал екінші жағынан, біздіқ қажегтілігімізді канағаттандыратын ресурстар мен технологиялар әркашанда шектеулі болады. Біріншіден, бұл табиғатта кездесетін игіліктердін, әр түрлі мөлшерде болуы, мысалы, кейбір игіліктер басқаларына қарағанда өте аз болады.
1. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров. Экономикалық теория. Оқу құралы. Жалпы редакция С. Әкімбековтікі. – Астана: 2002.
2. Жалпы экономикалық теория. Оқулық. Ө.Қ. Шеденов, Е.Н. Сағындықов, Б.А. Жүнісов, Ү.С. Байжомартов, Б.И. Комягин. /Жалпы редакциясын басқарған Ө.Қ. Шеденов – Ақтөбе, «А-Полиграфия», 2004 –
3. Я. Әубәкіров, К. Нәрібаев, М. Есқалиев, Е. Жатқанбаев, т.б. Экономикалық теория негіздері. Оқулық. – Алматы, «Санат», 1998. Ғабит Ж.Х. Экономикалық теория: оқу-әдістемелік кешен. – Астана: 2006.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: Игіліктер және ақша нарықтарындағы тепе-теңдік

Тексерген: Қуантқан Б.
Орындаған: Муфтиев Б.Ө.
ГУ-409 тобы

Семей
2015 жыл
Игіліктер нарығы

Тұтынушылар мен өндірушілердің экономикалық қызметтерінің объектісі игіліктер болып табылады. Игілік - кез келген зат, ол материалдық, сонымен қатар материалдық емес болады және түтынушының белгілі бір қажеттіліктерін қанағаттандырады немесе өндірушінің көздеген мақсатына сәйкес қолданылуы мүмкін. Нарықтық экономикада олар тауарлар мен қызметтер деп аталады. Қызметтердің түріне байланысты игіліктер 2 түрге бөлінеді: өндірістік ресурстар және олардық негізінде өндірілетін тутыну игіліктері.
Әрбір экономикалық іс- әрекет белгілі бір өзіне сай қажеттілікті анықтаудан басталады. Қажеттілікте шек болмайды. Белгілі уақыт аралығындағы қажеттілігімізді уақытша қанағаттандырғанда, ол басқа жаңа қажеттіліктер туғызып, күрделене, терендей түсетіні сөзсіз. Сондықтан бұл мәселелер көбінесе түрақты болады, Ал екінші жағынан, біздіқ қажегтілігімізді канағаттандыратын ресурстар мен технологиялар әркашанда шектеулі болады. Біріншіден, бұл табиғатта кездесетін игіліктердін, әр түрлі мөлшерде болуы, мысалы, кейбір игіліктер басқаларына қарағанда өте аз болады. Екіншіден, адамзат қолымен жасайтын игіліктер де шектелуі. Бүл тек белгілі уақыт аралығындағы белгілі игілік түрінің қор мөлшеріне гана емес, сонымен қатар оны толықтырып отыру мүмкіндігіне де байланысты. Қорларын толықтыру мүмкіндіктеріне байланысты игіліктер төмендегідей түрлерге бөлінеді:
қайта өндірілетін және қайта өндірілмейтін.
Сонымен, әр түрлі игіліктердін, көлемдері мен қорларын толықтыру деңгейі олардың бір-бірімен салыстырмалы шектеулілігін көрсетеді және игліктердің сиректілік категориясы деп аталады.
Кез келген тұтынушынын, қолындағы игілік қоры оның қажеттілігін толықтай қанағаттандыруға жетпеуі мүмкін және өмірде бұл өте жиі кездеседі. Қажеттілікке байланысты игіліктердін жетіспеуін, шектеулі болуын игілік тапшылығы категориясы арқылы түсіндіреді.
Осы айтқандарды қорыта келсек, тапшылық пен сиректік игіліктердің шектеулілігін сиппаттайды. Ал игіліктердің шектеулілігі (соның ішінде ресурстар мен технологияның) адамдардың экономикалық қызмет-терінде қолданатын барлық игіліктерге тән қасиет.
Сан түрлі қажеттіліктерді шектеулі игіліктермен қанағаттандыру іс жүзінде мүмкін емес, сондықтан қажеттіліктердің кейбіреуі түгелімен қанағаттандырыл-майды. Сондықтан, кез келген экономикалық іс-әрекет қарастырып отырған уакыттағы қанағаттандырылатын қажеттілікті таңдап алу болып есептеледі және осы уақытга басқа қалған қажеттіліктерді қанағаттандырудан басқа қалған қажеттіліктерді қанағаттандырудан бас тарту керектігін көрсетеді. Сонымен қатар келген экономикалық іс-әрекет шектеулі игілік қорыіның белгілі бір бөлігінің шығынын көрсетеді, бұның нәгижесінде қарастырьп отырған қажеттіліктен басқаларын қанағатгандыру мүмкіншілігі азаяды. Белгілі қажет-тіліктерді қанағаттандыру үшін шығарылатын ресурстар шамасы басқа қажеттіліктерге керек осы ресурстар шамасымен байланысты болады. Бұдан түсінетініміз белгілі бір ресурстардьгң белгілі мөлшерін бір кажеттілікті қанағатгандыру үшін жұмсайтын болсақ, онда қалған қажеттіліктерді толықтай қанағаттандыру мүмкіншілігі аз, себебі игіліктер немесе ресурстар жетіспеуі мүмкін. Осыдан таңдау проблемасы үнемдеу проблемасымен тікелей байланысты болады.
Үнемдеу проблемасы - берілген экономикалык субъектінің берілген қажеттілікті қанағаттандыруға игіліктерді ойластырып және шектеп жұмсауы, соның нәтижесінде басқа да қажеттіліктерге осы игілікті жеткізуін айтамыз.
Баламалық қажеттіліктерді шектеулі игіліктермен канағаттандыруды түсіндірген кезде экономикалық іс-әрекеттердің шығьгндары туралы айтып өтуіміз керек, себебі кез келген экономикалык қызмет шығындарсыз орындалмайды. Бүған жататындар: ақпарат алуға, шешім қабылдауға, берілген шарттарды жүзеге асыруды Қамтамасыз етуге кететін шығындар. Экономикалық қызметтің шығындары әр түрлі институционалдық жүйеде әр түрлі формада болуы мүмкін.
Игіліктердің шектеулілігін және балама тәсілдердің ішінен таңдап алу қажеттілігін ескере отырып, кезкелген экономикалық кызметтегі шығындар проблемасын қарастыратын болсақ, онда төмендегідей қортындылар шығаруға болады. Белгілі бір игілікті алуға бағытталған кез-келген әрекет дәл осы мезгілде басқа баламалы игіліктерді алудан бас тартуға мәжбүр етеді.
Көп жағдайларда тандау мүмкіндіктері екі варианттан көп болады. Экономикалық субьект әр баламалық нүсқаларда қолданатын ресурстардың тиімділігін бағалап, нәтижесінде пайдасы ең жоғары деңгейде болатын баламалық нүсқаны тақдап алады.
Балама шыгын деп жүзеге аспаған балама мүмкіндіктердің ең жақсысынан түсетін пайданы айтамыз.
Балама шьгғынның кәдімгі өндірістік шығыннан айырмашылығын мынадан көреміз:
Балама шығынның кәдімгі өндірістік шығынан айырмашылығын былай көреміз:

Қабыл алмаган мүмкіндіктер ішінен
ең жақсысы

Жүзеге асырылған мүмкіндік

Балама
шығындар

ӨндірІстік шығындар
Ресурстар

Экономикалық таңдау кезіңде балама шығындарды есептеу микроэкономикалық. талдаудың маңызды принциптерінің, бірі болып есептеледі. Балама шығындарды өндіріс мүмкіндіктерінің қисығы арқылы көрсетуге бола-ды. Бүл қисық - екі секторлы экономикалық модель. Берілген өндірістік ресурстар қорын және белгілі деңгейдегі технологияны пайдаланып, осы шикізаттан дайын өнім өндіргенде бір ғана балама игіліктін, өндірісін кеңейтуге болады, бірақ осы уақытта басқа иггілік өндірісі азаяды. Және де бұл кезде ресурстардың өндірістік құрылымдарының балама мүмкіндіктері өте кәп болады. Суреттен көріп отырғанымыз Е нүктесінде Б игілігін - Б малшерде, ал А игілігін - А мөлшерде өндіруге болады. Е2 нүктесіңде А игілігін өндіруді А2 шамасына дейін көбейту туралы шешім кабылданады дейік, сонда Б игілігінің саны Б2-ге дейін азайғанын көреміз. (А2 - А) - А игілігінің қосымша саны, ал (Б2 - Б}) -- баламалық немесе балама шығындар болады.

А. игілігі
1.1-сурет. ӨндірІс мүмкіндіктерінің шектеуі

А игілігін өядіруді неғұрлым көбейтсек, солғұрлым балама шығындар жоғарылайды. Балама шығындардьгң өсуі қолданылып отырған ресурстардың өзіндік ерекшеліктеріне де байланысты болады. Барлық ресурстар бір игілікті өндіруде көбейтіліп, екіншісінде азая бермейді. Ұтымдылықты көздейтін экономикалық субъект бірінші осы ресурсты өте керек ететін өндірісте колданып, өндірісті кеңейтеді де, тек содан кейін ғана бұл ресурсты өте көп қажет етпейтін өндірісте қолданады, себебі кез келген ресурс шектеулі болады. Сонымен, өзіндік ерекшеліктері бар экономикалық ресурстар басқа балама өндірісте белгілІ бір мөлшерде және байымды түрде ғана қолданылады. Соның нәтижесінде ресурстардың шектеулі және өзіндік ерекшеліктері болуына байланысты балама өнімдердің кез келген бір түрін ондіруді жоғарылатқаи кезде балама шығындар әрдайым өседі.
Әр түрлі экономикалық жүйелердегі ұштастыру мәселелері және айналым моделі
Экономикалық іс-әрекеттердің жалпы проблемаларына балама мүмкіндіктерді талдау мен шектеулі ресурстарды үнемдеу тұрғысынан қарайтын болсақ, онда бұлар барлық игіліктерді экономикалық субъектілердң өндіріс түрлерінің және белгілі қажеттіліктердің арасына орналастыру болып табылады. Сондықтан кез келген экономиканың болуы және дамуыт осы негізгі үлкен экономикалық проблеманың шешіміне байланысты Игіліктерді орналастырудың ең жақсы тәсілдерін іздестіру Не өндіреміз? Қалай өндіреміз?, Кім үшіі өндіреміз деген ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Игіліктер мен ақша нарықтарындағы тепе-теңдік
Игіліктер және ақша нарықтарындағы тепе-теңдік туралы
Ақша нарығындағы тепе-теңдік
Тауарлар және игіліктер нарығындағы тепе-теңдік
Жеке тепе-теңдік
Игіліктер нарығындағы тепе-теңдіктер
Ақша нарығы, оның тепе - теңдік сақтау проблемасы
Жалпы экономикалық тепе-теңдік
Макроэкономикадағы тепе-теңдік
Негізгі макроэкономикалық тепе-теңдік
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь