Түйелердің ет өнімділігі және етті өндіру технологиясы

I. Кіріспе.
II. Негізгі бөлім
2.1. Түйе өсіру шаруашылығы
2.2. Түйені көбейту
2.3. Түйенің ет өнімділігі
III. Қорытынды бөлім
IV. Қолданылған әдебиеттер тізімі
Түйе өсіріп, одан өнім өндіру – еліміздегі мал шаруашы¬лы¬ғының дәстүрлі салаларының бірі.Қазақстанда бұл саланың тарихи дамуына жайылымдық жерлердің жартысынан астамын шөл және шөлейт алқаптардың алып жатуы себеп болған секілді. Өйткені, түйе – шөлге өте шыдамды түлік түрі. Қазақ халқы еті мен сүті әрі тағам, әрі шипалы дәру, жүні киім, өзі сенімді көлік болған қасиетті жануарды төрт түліктің төресі санаған.
Түйе түлігі негізінен жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен жылы қора-жайды аса қажет етпейтіндіктен, басқа малдарға қа¬рағанда тиімді түлік түрі болып табылады. Түйе шаруашылығына орынды жұмсалған қаржы 5-6 есе¬ге дейін табыс әкелетіндігі ғылы¬ми-өндірістік тәжірибелерде дәлелденген.
Түйе өсіріп, одан өнім өндіру – еліміздегі мал шаруашы¬лы¬ғының дәстүрлі салаларының бірі.
1. Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: 2011.
2. Т. Мұсақұлов,Орысша-қазақша түсіндірмелі биологиялық сөздік І-том қазақ мемлекет баспасы, Алматы — 1959
3. ҚазақЭнциклопедиясы, 8 том
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті
БАӨЖ
Тақырыбы: Түйелердің ет өнімділігі және етті ... ... ... ... ... Ж.З.
Топ: ТЖ - 305
Семей қаласы 2015 жыл
Жоспар:
I. Кіріспе.
II. Негізгі бөлім
2.1. Түйе өсіру ... ... ... Түйенің ет өнімділігі
III. Қорытынды бөлім
IV. Қолданылған әдебиеттер тізімі
right000Түйе ... одан өнім ... - ... мал шаруашы - лы - ғының дәстүрлі салаларының бірі.Қазақстанда бұл саланың ... ... ... ... ... ... шөл және ... алқаптардың алып жатуы себеп болған секілді. Өйткені, түйе - ... өте ... ... ... ... ... еті мен сүті әрі тағам, әрі шипалы дәру, жүні киім, өзі сенімді көлік ... ... ... төрт ... төресі санаған.
Түйе түлігі негізінен жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен жылы қора-жайды аса ... ... ... ... қа - рағанда тиімді түлік түрі болып табылады. Түйе шаруашылығына орынды жұмсалған қаржы 5-6 есе - ге дейін табыс ... ғылы - ... ... ... ... одан өнім өндіру - еліміздегі мал шаруашы - лы - ғының дәстүрлі салаларының бірі.Қазақстанда бұл ... ... ... ... ... ... ... шөл және шөлейт алқаптардың алып жатуы себеп болған секілді. Өйткені, түйе - ... өте ... ... түрі. Қазақ халқы еті мен сүті әрі тағам, әрі шипалы дәру, жүні киім, өзі сенімді көлік болған ... ... төрт ... төресі санаған.
Түйе түлігі негізінен жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен жылы қора-жайды аса қажет етпейтіндіктен, басқа малдарға қа - ... ... ... түрі ... табылады. Түйе шаруашылығына орынды жұмсалған қаржы 5-6 есе - ге ... ... ... ғылы - ... ... дәлелденген.
Түйе сүтінен дайындалатын шұбаттың дәмдік, сусындық, шипалық қасиеттері ертеден-ақ белгілі. Әрі сиыр сүтіне ... ... ... ... болғандықтан, ұзақ мерзімге сақталады (30С ыстықта 24 ... ... ... Дәрігерлердің бақылауы шұбатты тұрақты пайдаланатын адамдардың туберкулезбен ... ... ... ... ... ... ... да шұбатпен емдеудің жақсы нәтиже беретіндігі белгілі. Қос өркешті інгеннен тәулігіне майлы - лығы 5,5-7,0 ... ... 4-6 ... ал бір маусымда 1200 литр сүт өндіріледі. Дара ... таза ... ... ... - нан бір ... ... 3,5-4,2 ... болатын 12-15 литр, ал бір маусымда 3500 литр сүт өндіруге ... ... ... ет өнді - ... Тағамдық қасиеті және құнар - лылығы бойынша түйе еті сиыр етімен деңгейлес. Өзіндік құны арзан түйе етін өндірудің бас - ты жолы ... ... екен - дігі ... тәжі - ри - ... ... ... өсіру. Түйе - сүтқоректі жануар. Қазақстанда түйенің ... ... ... ... ... ... ... бактриан немесе қолға үйренген жануар ретінде белгілі ... ... ... кең ... Түйе ... өре, қыста қора секілді ең кең орында өмір сүреді. Ең бас - тысы ... орын ... ... ... өте ... ... сыз ... болуы керек. Сауу, су беру, түйе жүнін қырқу автоматтандырылған болса, одан әрі түйе ... ... ... түседі.
Түйелер 20 жылға дейін өмір сүреді. Қалың терісі ... қа - пы - ... және ... ... қор - ... ... Әрбір түрі даму мен дене бітімінің өзіндік ерек - шеліктеріне ие. Ересек түйелердің таза - ... орта ... 600-630 кг. ... бір ... орта есеп - пен 5 кг. жүн қырқылады.
Түйелер ... және ... ... тез ... Етті ... түйе ... ең ... шұбат өндіру ісімен ұштастырған жөн. Міне, осы ет бағытында қазақтың қос өркешті түйесімен қатар, олардың інгендерін ... және ... түйе ... ... ... алынған будандарды барынша көптеп өсіру тиімді болып табылады. Будан буыршындар салмағы жергілікті түйе төлдерінен 80-120 ... ... ... ... семіртілген құнанша, дөненше буыршындардың сойыс шығымдылығы 51,7-52,5 пайызға, ірі сақа түйелерде бұл көрсеткіш 55-58 пайызға жетеді.
Түйелердің салмағы жыл маусымына ... ... ... ... ... семіртілген сақа буралар мен інгендерді маусым-шілде, ал жас буыршындарды қараша-желтоқсан ... етке ... ... ... ... тұқым жақсартушы ретінде пайдалану мақсатында ірілігі мен ет ... ... қос ... ... ... ТМД ... ғана емес әлемде ерекше орын алатын қалмақ бактрианы қолданылуда. Тұқым мен типаралық жұптастырудан алынған 1 жасар тайлақтар таза тұқымды тұстастарымен ... ... ... ... 15-20 ... басым болады.
Түйе азығы. Жыл бойы түйелер өрісте, жердегі шөппен ... түйе ... мен ... ... да түрлі өсімдіктерді жей - ді, ал ... ... ... ... - тендіреді. Қатты жемді қорыту түйе үшін сөз ... ... ... тәу - ... бір рет, ... екі рет суарады. Олар 10 минут ішінде 13 ... су ... ... ... - мал ... ... ең ... сала. Түйелерде екі жылда бір рет бір бота туады.
Екі өркешті түйенің буаздығы, ал ... ... ... ... 6 ай, ... ... ... 3-5 жас. Бір өркешті түйенің буаздық уақыты 12-14 айды құрайды, ... ... ... - 5-6 ай, аталығының көбеюге жетілуі - 4-6 жас, ... - 3 ... 100 ... орта есеппен 34-37 бас төл алуға бо - лады. Түйе өсуді 7 жаста тоқ - тата - ды. ... ... ... - ды аналықтарынан бөлек жылы қораларда ұстайды және қоректендіру үшін оларға тәулігіне 6-7 рет ... ... ... Түйе - ... ... ... ... (шұбат, жүн, ет, май, ірімшік, тері) Қазақстан нарығында ... ... ... Түйе сүті ... дәмге ие. Ұзақ сақталады. Оны авитаминозда, туберкулезде, қант ... қан ... ... гастритте, колитте және басқа да бірқатар ауруларда пайдалану ұсынылады.
Түйені асырауға барлық шығыс - ... тек жүн ... ... ғана ... ... болады. Бірақ, түйеден жүннен басқа өнімдерден де көл көсір табыс алынады. Оның еті, ... ... де ... Түйе - ... ... ... ... жүк көлігі.
Түйе өсіруге жұмсалатын шығындар:
Екі түйе сатып алуға, әрбірі 150 мың теңгеден деп есептегенде, барлығы 300 мың ... ... ... ... үшін ... ... 1 ... шамамен 5 мың теңге тұрады. Мөлшермен алғанда бір қысқа 2 тонна ... ... ... осы іске 10 мың ... жұмсайсыз.
Барлығы: 310 мың теңге.
Түйе өсіруден түсетін кіріс:
Екі түйеден аз дегенде 10 кило жүн өндіруге болады. 100 ... жүн 300 ... ... деп ... ... сіз 30 мың ... кіріс қаратасыз. Ал егер одан көрпе жасап сататын болсаңыз, 250-300 мың теңгеге дейін пайда аласыз.
1 литр ... 300-400 ... ... ... сіз бір ... сүтінен күніне кем дегенде 1200 теңге, ал бір айда 36 мың теңге, бір маусымда кемінде 200 мың ... ... ... Түйе ... объективті және субъективті жағдайларға байланысты түрліше қарқында дамыды. Қазақстанда 1927 ж. 1,2 млн. бас түйе ... ... ... ұжымдастыру саясатының салдарынан 1941 ж. түлік саны 104,6 мыңға дейін кеміді. Осыдан кейінгі 70 ... жуық ... ... мал басы 105,0 - 154,0 мың аралығында болып, ең жоғ. көрсеткішке 1994 ж. қол жеткізілді (153,9 мың). 1980 - 95 ж. ... жыл ... 5,0 - 9,0 мың т түйе еті, 4,5 - 5,0 мың т ... 700 - 1000 т жүн ... келді.
Түйе түлігі негізінен жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен ... ... жылы ... аса ... етпейтіндіктен, басқа ауыл шаруашылық малдарымен салыстырғанда тиімді сала болып ... ... ... жұмсалған қаржы 5 - 6 есеге дейін табыс әкелетіндігі ғылыми-өндірістік тәжірибелерде ... ... ... ... ... ... шипалық қасиеттері ертеден-ақ белгілі болған. Оның адам ағзасына сіңімділігі 98%-ды құрайды. Құрамындағы құрғақ заттың үлесі 14,5 - ... май - 5,5 - ... ... - 4,0 - ... сүт ... - 5,0 - 5,5%-ға, минералды заттар 0,6 - 0,8%-ға сәйкес келеді. Қос өркешті ... ... ... 5,5 - 7,0% ... 4 - 6 л, ... 1200 л сүт ... дара өркешті таза тұқымды аруана маясынан майл. 3,5 - 4,2% ... 12 - 15 л, ... 3500 л сүт ... Қос өркешті және дара өркешті түйелердің будандарынан бір маусымда майл. 4,0 - 4,5% болатын 3000 л сүт өндіріледі. Түйе сүті сиыр ... ... ... ... ... ... ұзақ ... сақталады (30С ыстықта 24 сағатқа дейін ашымайды). ... ... ... ... ... ... туберкулезбен мүлдем ауырмайтындығын көрсетті. Сонымен бірге асқазан ауруларын да шұбатпен емдеудің ... ... ... ... ... ... ет ... жұмыстарын ұтымды ұйымдастыруға тікелей байланысты. Қоңды түйелер етінің құрамында 17 - 22% белок, 12% май ұлпалары болады. ... ... және ... ... түйе еті сиыр етімен деңгейлес. Өзіндік құны арзан әрі сапалы түйе етін өндірудің басты жолы түйені жайып-семірту екендігі ғыл.-өндірістік тәжірибелердің ... ... ... ... және ... жайылымдарда тез қоңданады. Етті бағыттағы Т. ш-н ең алдымен шұбат өндіру ісімен ұштастырған жөн. Ет өндіретін Т. ... ... қос ... ... ... олардың інгендерін қалмақ және түрікмен түйе бурасымен шағылыстыру арқылы алынған будандарды ... ... ... ... ... табылады. Будан буыршындар салмағы жергілікті түйе төлдерінен 80 - 120 кг-ға артық болады. Жайылымда семіртілген құнанша, ... ... ... шығымдылығы 51,7 - 52,5%-ға, ірі сақа түйелерде бұл көрсеткіш 55 - 58%-ға жетеді. Түйелердің салмағы жыл ... ... ... ... көктемде жайып семіртілген сақа буралар мен інгендерді маусым - шілде, ал жас ... ... - ... ... етке өткізген орынды. Асылдандыру жұмыстарында тұқым жақсартушы ретінде пайдалану мақсатында ірілігі мен ет ... ... қос ... ... ... ТМД ... ғана емес ... ерекше орын алатын қалмақ бактрианы қолданылуда. Тұқым мен ... ... ... 1 жасар тайлақтар, таза тұқымды тұстастарымен салыстырғанда, ... ... ... 15 - 20%-ға ... ... Қазір елімізде қос өркешті қазақ түйелері 20 асыл тұқымды мал өсіретін шаруашылықта, оның ... ... ... ... май" және ... таң" ААҚ-лары мен "Жарсуат" ӨК-нде, Батыс Қазақстан обл-ның "Хан ордасы" ЖШС-да, Қызылорда обл-ның "Құланды" ААҚ-да, Маңғыстау обл-ның "Таушық" ... және Оңт. ... ... "Қара құр" ӨК-нде, т.б. өсіріледі. Түйеден алынатын бағалы өнімнің бірі - жүн. Ол ... ... ... ... ... үшін құнды шикізат болып табылады. Түрікмен Республикасында және еліміздің оңт. облыстарында түйе жүні кілем тоқуға пайдаланылады. Түйе ... ... ... ... ... ... қатар берік, созылғыш келеді. Ел арасында белі ауырған адамдарға шудадан жалпақ белбеу ... ... ... дене ... ... суға батырылған шуда басу секілді халық медицинасы әдістері кең тараған. Ұзын талшықты түйе жүнінен тоқылған маталар көбіне көрпе жасауға ... ... ... ... ... ... қондырғыларының белдіктері (ременьдері) дайындалады. Ғарышкерлердің ішкі жеңіл киімдерінің бір тіні түйе жүнінен тоқылатыны да бұл шикізаттың жоғары қасиетін көрсетеді. Т. ш-н ... ... ... - түйе сауу, жүндеу, тоғыту секілді қол күшін көп қажет ... ... ... ... ... ... ... Мыңбаев атынд. тәжірибе ш-нда түйені жықпай, арнайы қондырғыда жүндеу әдісі игеріліп, оннан аса шарушылықтарға енгізілді. Бұл жүндеу уақытын қысқартуға, ... ... ... және ең бастысы жұмыс қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге қондырғыны түйе саууға, бонитировкалауға (малды асылдандыру мақсатында жан-жақты ... ... ... Т. ш-н ... ... өнім ... арттыру үшін малдың тұқымдық-өнімділік қасиеттерін үзбей жетілдіру, тауарлы шаруашылықтарда асыл тұқымды мал ... ... ... ... ... кеңінен қолдану басты назарда болуы тиіс. Бұл сала бойынша еліміздің 26 тұқымдық мал ш-нда 9,0 мың басқа жуық түйе өсіріледі. Асыл ... ... үлес ... ... (7%) түйе түлігі басқа а. ш. малдарынан (1,2 - 5,3%) 2 есеге жуық басым. Елімізде Т. ш. ... ... ... ... ... Оңт. ... Жамбыл облыстарында жақсы дамыған.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
* Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: 2011.
* Т. ... ... ... сөздік І-том қазақ мемлекет баспасы, Алматы -- 1959
* Қазақ Энциклопедиясы, 8 том

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Түйелердің сапасын бағалау жүйесі4 бет
Атамекен13 бет
Георгиннен фруктоза алудың тиімді жағдайын анықтау4 бет
Сақтар мен ғұндар9 бет
Этикет ұғымы3 бет
Қазіргі қазақ жарнамаларының тілдік ерекшеліктері5 бет
Қазақ даласының орта ғасырдағы ғұламаларының педагогикалық идеялары9 бет
Қазақ халқының шаруашылығы мен мәдениеті8 бет
Қазақстан Республикасында ауыл шаруашылық өнімдерінің нарықтық жағдайы7 бет
Қазақстанды моңғолдар жаулап алуы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь