Ахмет байтұрсыновтың шығармашылық ғұмырбаяны

Бірден айту керек, «Әдебиет танытқыш» — Ахмет Байтұрсыновтың эстетикалық-философиялық танымын, әдебиетшілік көзқарасын, сыншылық келбетін толық танытатын жүйелі зерттеу, қазақ филологиясының орны ерекше зор, айтылған ойларының тереңдігі мен дәлдігі арқасында болашақта да қызмет ететін, ешқашан маңызын жоймайтын қымбат, асыл еңбек.
Ұлттық әдебиеттану ғылымы қазір қолданып жүрген негізгі терминдер, категориялар, ұғымдардың қазақша өте дәл, ықшам, оңтайлы баламаларының басым көпшілігі тұңғыш рет осы зерттеуде жасалғанын ашып айтатын уақыт жетті. Бұл ретте, Ахмет Байтұрсынов — тіл терминдерін жасауда қандай кемеңгер, данышпан болса, әдебиеттану, өнертану, фольклортану терминдерін жасауда да сондай кемеңгер, данышпан.
Ғасырлар тоғысындағы қоғамдық-экономиканың қалыптасуы, жаңа үкіметтің орнығуы, халықты жаппай сауаттандыру үшін оқу-ағарту шаралары жедел жүзеге асырылған кезең. А.Байтұрсынұлының әдеби-эстетикалық тұжырымдары мен әдебиеттегі жүйелеуге қосқан үлесі туралы әдебиеттанушы-ғалымдар: «ХХ-шы ғасырдың басында әдебиеттану салада нақты іс атқарған, өзгелерге үлгі көрсеткен А.Байтұрсынұлы болды» дейді.
1. Байтұрсынұлы А. (Қол қойған: Маса). Кітаптар жайынан // Айқап № 1, Б. 12–13, 1911; Оқыту жайынан // Қазақ № 29, 7 қыркүйек 1913.
2. А.Байтұрсынұлы еңбектерінің картотекасы. Қазақстан Республикасы ұлттық кітапханасының Сирек қор кітаптары.
3. Әуезов М. Ақаңның елу жылдық тойы // Ақжол, 4, ақпан 1923.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі
Шәкарім атындағы Семей мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Ахмет Байтұрсыновтың шығармашылық ... ... ... ... Секей Жанбота
Семей 2015жыл
Бірден айту керек, -- ... ... ... ... ... ... ... келбетін толық танытатын жүйелі зерттеу, қазақ филологиясының орны ... зор, ... ... ... мен ... арқасында болашақта да қызмет ететін, ешқашан маңызын жоймайтын қымбат, асыл еңбек.
Ұлттық әдебиеттану ғылымы қазір қолданып жүрген ... ... ... ... қазақша өте дәл, ықшам, оңтайлы баламаларының басым көпшілігі тұңғыш рет осы зерттеуде жасалғанын ашып айтатын уақыт жетті. Бұл ... ... ... -- тіл терминдерін жасауда қандай кемеңгер, данышпан болса, әдебиеттану, өнертану, фольклортану ... ... да ... кемеңгер, данышпан.
Ғасырлар тоғысындағы қоғамдық-экономиканың қалыптасуы, жаңа үкіметтің ... ... ... ... үшін оқу-ағарту шаралары жедел жүзеге асырылған кезең. ... ... ... мен ... ... қосқан үлесі туралы әдебиеттанушы-ғалымдар: дейді.
Оның атты еңбегі-ұлттық әдебиеттанудың әлемдік ... ... ... ұғым ... ... рет ... ... лайықталған, арнайы жарияланған ғылыми зерттеу екенін айтады. Академик ... ... жылы ... ... ... кейін, А.Байтұрсынұлының әдеби мұрасы хақында -- тұңғыш қазақы трактат, әдебиет теориясының басы>> екенін, ... ... мен ... ... мәні мен маңызы кешегі кеңес кезінде бұрмаланғанымен, әлем ғалымдары арасында ғылыми тұрғыдан ... ... ... еңбек екендігін ашып жазды, бүгінгі таныммен талдап таратты. ... ... ... ... ... ... дейді: > дейді.
Әдебиетші-ғалым Т.Кәкішұлы атты мақаласындағы А.Байтұрсынұлының сол жылдары егемендікке ... ... ... ... жолы оқу мен ... ... ой-сананы дамытуда екендігін жете ұғынып, оны белгілі ... > ... ... келеді.
Әдебиеттанушы Т.Кәкішұлы ғалымды қазақ әдебиеттану ғылымының негізін қалаған зерттеуші ретінде бағалайды. Ол қаламгер еңбектерінен нақты мысалдар ... ... ... ... негізінде пайымдаулар жасайды. 2000-шы жылы қаламгердің бұрын-соңды ғылыми ортаға таныс емес деген мақаласын жариялады. Зерттеуші бұл мақаланы көпшілікке ... ... ... ... Әрі осы ... ... бәле ... өз қандастарымыз, Ахметті партиядан шығарып тынғанынан мағлұмат ... ... бұл ... ... зор мақала кандидаттық диссертациялар қорғалып, нәтижесінде ғылыми негізде тұжырымдалған ой-танымдар мен соны ұсыныстар әдебиеттануға жаңа арна ... ... ... ... ұлт ... ... санын шығарғанда, осы газеттің бас редакторы А.Байтұрсынұлы былай ... ... . Осы ... ... ... болып өзі үлгі-өнеге, жол көрсетті. Оған айғақ -- оның қаламынан шыққан: (1909, ... ... 1922) ... мен ... ... (1923), (1926).
Ғалымның шығармашылық мұрасы 1989-2009 жылдар аралығында бірнеше дүркін қайта жарық көрді. Жалпы саны - 21. ... ... ... ... сатылуы, яғни өтiмдiлiгi қашанда басты мəселе екенiн ескерсек, А.Байтұрсынұлы туындыларының бiрнеше рет басылуы оның сұранысқа ие құнды ... ... ... Бұл ... ... ... көрсетеді. Əрбiр кiтаптың түрлiше тағдыры болады. Кейбiр кiтаптардың санатта бар екендігі де ... Ал ... ... ... ... бастап, ескiнi есеңгiрете, жаңамен қоян-қолтық араласа, дегендей қоғамнан өз ... ... ... ... есімін айтқызбаса да, ғалымның филология саласындағы ғылыми еңбектерi қазақ дүниетанымында өзiндiк сара жолын салды. Ғұламаның ... ... ... оны ... ... ... ғылымындағы зерттеу еңбектерде елеусіздеу етіп жазып келді. Кеңестік дəуірдегі ұлт əдебиетін қатаң бақылауда ... ... ... тіл ... мен ... ... ғалымдардың ғұламаның есiмiн айналып өтiп, оның туындыларын сiлтемесiз пайдалануына түсінушілікпен қарау ... те ... Енді ... жарық көрген шығармаларға тоқталсақ.
1989 жылы баспасынан 320 бет, (Құрастырушылары: Шəрiпов Ə., ... С), 20 000 ... ... ... көрдi. Кітапта алғысөз орнына берілген Ш.Сəтбаеваның деген баяндамасында тұлғаның мемлекеттік қызметтегі ресми құжаттарының бірі - РКП - ның ... ... ... ... ... ... ... берілген. Жинаққа , , еңбектері топтастырылған. Кітап соңындағы ғылыми түсінікті С.Дəуітов жазған. Жинақ ғалым есімі ақталғаннан кейiн ... - ... ... ... офсеттік қағазының сапасы төмен. Мұндағы ең құнды ... жеке ... жəне , ... ... ... ... ... М.Неталиев. Қайта басылған кітапта төлавтор А.Байтұрсынұлының құқы қорғалмаған, тек жинақты бастырушы ... ... ... жылы ... 464 бет, ... əрі ... ... 20 000 таралыммен басылым жарық көрдi. Жинақтың 1989 жылғы жинақтан өзгешелігі, мұнда: М.Əуезовтің ... əр ... ... ... мақала топтастырылған. Аңдатпасында:
деген ... ... ... ... тақырыпта ғалымның өмірі, қызметтері жөнінде шолу жасай ... ... ... ... ... ... ... талабы мен танымы тұрғысынан талдау жасаған. 1-бөлімдегі: , ... - ... , ауыз ... ... - ... ... мақалалары - А.Мектепов, Ғ.Əнесов, əдеби зерттеу еңбегі - Р.Нұрғалиев дайындаған. Кітап ... - ... ... ... рет ... құқы қарастырылып, мүддесі қорғалған. Кітаптың офсеттік қағазы сапалы, əрі көркем суреттермен безендірілген.
Пайдаланған әдебиеттер:
* Байтұрсынұлы А. (Қол қойған: Маса). Кітаптар ... // ... № 1, Б. 12 - 13, 1911; ... ... // ... № 29, 7 ... ... А.Байтұрсынұлы еңбектерінің картотекасы. Қазақстан Республикасы ұлттық кітапханасының Сирек қор ... ... М. ... елу ... тойы // ... 4, ... 1923.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
К.Ахметова лирикасындағы образдар жүйесі27 бет
Corel Draw графикалық редактор28 бет
Delphi ортасының мүмкіндіктері24 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
Ауызекі және көркем шығарма мәтініндегі диалог: лексикалық, синтаксистік, стилистикалық сипаттама153 бет
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық іс-әрекетін дамытудың әдістемелік жүйесі39 бет
Бейнелеу өнері арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамыту63 бет
Ж.Аймауытов ; Ғ.Қарашев; Б.Күлеев ; С.Сейфуллин; І.Жансүгіров; Б.Майлин шығармашылықтары16 бет
Жазбаша жұмыс арқылы бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілетін дамыту55 бет
Жүніс Сахиевтің «Жасампаздық қиырында» шығармасы тілінің лексика−фразеологиялық ерекшеліктері62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь