Көкөніс және бақша дақылдарының зиянкестері

1. Көкөніс дақылдарының зиянкестері
2. Бақша дақылдарының зиянкестері
3. Зиянкестердің түрлері
4. Күресу шаралары
5. Пайдаланған әдебиеттер
Көкөніс және бақша дақылдары зиянкестерінің түрлі құрамы жағынан сан алуан болып келеді. Олардың аса қауіптілеріне мына көп қоректі зиянкестер жатады: бұзаубас, кеміргіш көбелектердің жұлдызқұрттары, шырыштар. Көкөніс дақылдарының зиянкестеріне қатты қанаттылар, қабыршақ қанаттылар, тең қанаттылар, жартылай қатты қанаттылар, қос қанаттылар мен трипстердің түрлері жатады. Жабық жерде көкөніс өсімдіктеріне сорғыш зиянкестердің бірнеше түрлері зиян келтіреді. Көкөніс дақылдарының бейімделген зиянкестеріне қатты қанаттылар,қабыршақ қанаттылар,тең қанаттылар, қабыршақ қанаттылар ,қос қанаттылар мен трипслердің түрлері жатады.Жабық жерде көкөніс өсімдіктеріне сорғыш зиянкестердің бірнеше түрлері зиян келтіреді.
1. Агибаева А.Ж.; Тулеева А.К.; Сулейменова З.Ш. «Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестер мен аурулардан қорғау».
2. Каламов Б.Х. Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестер мен аурулардан қорғау.»пәніне арналған оқу-әдістемелік материалдар.
3. Сағитов А.О., Джаймурзина А.А., Туленгутова К.Н., Карбозова Р.Д. «Ауылшаруашылық фитопатологиясы», Алматы, 2000.
        
        Қазақстан   Республикасы  Білім және Ғылым  Министрлігі
Семей ... ... ... ... ... Көкөніс және бақша дақылдарының зиянкестері
Тобы: АГ-413
Орындаған: Сәрсенбеков Алмас
Тексерген: ... ... ... ... дақылдарының зиянкестері
* Бақша дақылдарының зиянкестері
* Зиянкестердің түрлері
* Күресу шаралары
* Пайдаланған ... және ... ... ... түрлі құрамы жағынан сан алуан болып келеді. Олардың аса қауіптілеріне мына көп қоректі зиянкестер жатады: бұзаубас, кеміргіш ... ... ... ... ... ... ... қанаттылар, қабыршақ қанаттылар, тең қанаттылар, жартылай қатты қанаттылар, қос қанаттылар мен трипстердің түрлері жатады. ... ... ... ... сорғыш зиянкестердің бірнеше түрлері зиян келтіреді. Көкөніс дақылдарының бейімделген зиянкестеріне қатты қанаттылар,қабыршақ қанаттылар,тең қанаттылар, қабыршақ қанаттылар ,қос ... мен ... ... ... жерде көкөніс өсімдіктеріне сорғыш зиянкестердің бірнеше түрлері зиян ... ... ... ... топтарға бөлінеді:
* тамыржемістілер -- тарна, ... ... ... ... ... ... тұрып, шомыр, балдыркөк түйнегі;
* жапырақтылар (тамаққа жапырағы мен жуан сағағын пайдаланады) -- қырыққабат, салат, саумал, аскөк, жапырақты және сағақты ... ... ... ... қымыздық;
* жемістілер (тамаққа жас түйнегі мен піскен жемісі жарамды) -- қызанақтар,баклажандар, тәтті және ащы бұрыштар, қияр, ... ... ... ... ... ... бұршақ, лобия, атбас бұршақ, қант жүгерісі;
* баданалылар ... басы мен ... ... -- ... ... ... порей, батун пияздары, шнитт пиязы;
Көкеніс және бақша зиянкестерімен қорғау шаралары
Қатты қанаттылар отрядына жататын көп қоректі ... ... ... ... ... қоңыздардың ең қауіпті және көп тараған түлері Coleoptera - отряды, ... - ... ... ... - ... ... Tenebrionidae - қараденелілер, Scarabalidae - ... ... ... ... ... ... ... Ұзындығы 5 - 15 мм. Алдыңғы кеудесі қозғалғанда шырылдаған дыбыс шығарады. 2-4 апта өмір сүреді. ... ... жоқ. ... ... салат. Бір қоңыздың салатын жұмыртқасынын мөлшері 30 -500 дана. Дернәсілдері қыстайды. Дернәсіл 13 ... ... ... ... ... болғандықтан және пішініне қарап оларды сымға ұқсатады. Басы, үш жұп аяқтары ... ... түсі сары ... Дернәсіл 3-4 жыл өмір сүреді. Егістіктерде ошақ-ошақ болып кездеседі. Ауыл ... ... қсіп келе ... ... олардың тамырларымен қоректенеді. Топырақ құрғап кеткенде өсімдіктердің етті бөліктеріне кіріп алып қоректенеді. ... Баяу ... ... ... ірілі - кішілі қоңыздар. Көп түрлері қанаттары бірігіп кеткендіктен ұша алмайды. Дернәсілдерінің алдыңғы жұп аяқтары үлкен, бастары доға тәрізді. ... ... өсіп ... ... ... ... ... олар отамалы өсімдіктердің өскіндері мен көкөніс өсімдіктерінің көшеттерін зақымдайды. Батыстық мамыр қоңызы, жетісулық мәрмәр қоңыз,маусым қоңызы отамалы, көкөніс және жеміс-жидек ... ... ... ... ... . Күзде терең сүдігер жырту,тыңайтқыш салу, жазда отамалы өсімдіктердің қатар аралықтарын бірнеше рет өңдеу, арамшөптермен ... ... ... ... көп ... қатты қанаттылардың санын азайтуға болады. Дернәсілдердің саны 1 м2 5-10 дана болғанда отамалы өсімдіктерді отырғызуға болмайды. Олардың орнына аз ... ... ... ... ... Қара ... ... саны 1м2 2-3 дана және одан жоғары ... ... ... (Сapsіcum) -- алқатұқымдасына жататын бір жылдық ... ... оңт. ... бір ... түрлері өсіріледі. Тропик аймақтарда көп жылдық өсімдік ретінде өседі. Қазақстанда Бұрыштыңтың 1 түрі -- ... ... (С. annuum) бар. ... -- жылу және ылғал сүйгіш өсімдік. Биікт. 30 -- 130 см, сабағынан жанама сабақшалар ... ... ... орналасқан, жұмыртқа тәрізді тықыр немесе түкті келеді. Маусым -- шілдеде гүлдейді, гүлдері ... ... ... түсі ақ ... ... ... ... тұқымынан алынған көшеттерінен өсіріледі. Қазақстанның оңт. ауд-нда Бұрыштың "астрахандық", "болгарлық", "ласточка", "подарок", "ротонда", т.б. ... ... ... тамаққа дәм беруге, маринадтауға, консервілеуге және салаттар жасауға пайдаланады. Бұрыштың аурулары: шірік,вирус, солу. Зиянкестері: ... ... ... т.б.
Қырыққабат, қатпаршақкөк (орыс тілінде қырыққабат) (Brassіca) - орамжапырақтар тұқымдасына жататын бір, екі және көп ... ... ... ... ... ... қызылша сияқты өсімдік түрлері жатады. Еуразия және Cолтүстік ... ... ... теңізі маңында кездесетін 35-ке жуық түрі белгілі.
Капуста ақ көбелегі(Pіerіs brassіcae) - ... және ... ... өсімдіктердің зиянкесі. Ақ көбелектер тұқымдасына жатады. Қазақстанда кең таралған. Қанаты жайылғандағы ұзындығы 55 - 60 мм, ... ... жағы ақ, ... жағы жасыл түсті, сарғыш, алдыңғы қанаттарының жоғарғы бұрышында орақ тәріздес қара жолақ және екі қара нүктесі бар. Жылына 2 - 4 ... ... ... ... ... ... - мамырда көбелек шығады. Жұмыртқаларын топтап (15 - 200) капуста жапырағының астыңғы бетіне салады. ... ақ ... ... жұмыртқаларын арамшөптердің жапырағына салады, ал келесі ұрпақтарын егістіктегі екпе айқыш гүлдер тұқымдасы өсімдіктерінің жапырақтарына салады. Жұмыртқадан жаңа ... ... ... 40 - 45 мм) ... ... ... капуста жапырағымен, кейінірек өсімдік бойымен өрмелеп жан-жаққа таралып, дараланып қоректенеді. Қырыққабат ақкөбелегінің жұлдызқұрты өскен кезде, ағашқа, дуалға немесе үйдің қабырғасына ... ... Осы ... оның ... жамылғысы түсіп, қуыршаққа айналады. Қуыршақтан шыққан көбелектің ... ... ... ... Ол ... ... ... бірнеше сағат бір жерде отырады.Зақымданған өсімдіктің өсуі төмендеп, алатын өнім азаяды.
Күресу шаралары: егіс даласын өсімдік қалдықтарынан тазарту, арамшөптерді құрту, ... және ... ... ... ... ... ... - гүл шыбындары тұқымдасына жататын жәндік . Қырыққабат пен Қырыққабат ... ... ... ... Көктемгі қырыққабат шыбыны (Delіa brassіcae) және жазғы қырыққабат шыбыны (Delіa scaralіs) деп аталатын түрлері белгілі. Қазақстанда ... екі түрі де кең ... ... ... ... ашық сұр ... ұзындығы 6 - 6,5 мм, жылына 1 - 4 ұрпақ беріп өсіп-өнеді, сәуір - мыр]] ... ұшып ... ... ... ... ... ... сабақтың түбіне таяу, топырақ бетіне әр жерге 13 - 15-тен топтап салады. Жұмыртқадан шыққан дернәсілдер қырыққабат тамырының ... ... ... ... ... ... ... еніп қоректеніп, өсімдікті зақымдайды. Жазғы қырыққабат шыбыны көктемгі шыбыннан ірілеу, ұзындығы 7,5 - 8 мм, ... бір ... ... өсіп-өнеді. Шыбынның ұшып шығуы маусым - шілде айларында ... ... ... ... ... топырақ арасына топтап салады. Дернәсілдері өсімдіктің тамыры мен көсеусабағын (тамыр қалдықтарын) зақымдайды. Зиянкестің екі ... де ... ... ... ... қырыққабат шыбыныдары зақымдаған өсімдіктердің өсуі нашарлайды немесе тамырлары шіріп кетеді. қырыққабат шыбыны, әсіресе, көшеттерге өте қауіпті.
Күресу шаралары: ауыл ... ... ... ... ... дұрыс қолдану, егістікті инсектицидтермен өңдеу.
Қырыққабат бітесі(Brevicoryne brassicae) - ... ... ... ... Партеногенез жолымен дамитын қанатсыз аналығының ұзындығы 1,9 - 2,3 мм, пішіні жұмыртқа тәріздес көк ... сұр ... ... аналығының ұзындығы 2,15 мм, басы мен кеудесі қоңыр, құрсағы сарғыш көк. Орамжапырақтар ... ... ... ... көп ... ... ... көбіне жұмыртқасы ғана қыстап шығады, ал Кавказдың субтропиктік ... Орта ... ... ... ... мен ... қыстайды. Көктемде жұмыртқадан дернәсіл шығып, одан қанатсыз ... ... ... ... ... орамжапырақты арамшөптерде, тұқымдық қырыққабаттарда тіршілік етеді. Күзде жыныстық ұрпақ - ... және ... ... Қырыққабат бітесі жетіледі. Ол екеуі бір-бірімен ұрықтанып, аналық Қырыққабат бітесі қырыққабат өзегіне не арамшөптерге 2 - 4 ... ... ... ... қырыққабаттың шырын сөлінен қоректенеді, оның жапырақтарын бүрістіріп, өсуін тоқтады.
Күрес шаралары: топырақты терең жыртып, арамшөптерді құрту. Түрлі инсектицидтер ... ... ... ... ( ... breviuscula Fald.),кәдімгі немесе қарақұмық(Сhaetocnema concinna Marsch.) (Coleopteraотряды, chrysomelidae тұқымдасы). Қант және асханалық қызылшаны, рауғашты, қымыздықты, шпинатты, т.б ... ... ... ... ұзындығы - 1,4-2,3 мм, денесінің түсі қара металды реңі бар. Қанаттың үстіңгі жағы кең, аралықтары жаншылған. Кәдімгі қызылша ... дене ... ... ал ... бүргесінің денесі жұмыртқа болып келген. Дернәсілдерінің денесінің түсі ақшыл сары реңді, басы қоңыр, ұзындығы - 1,5-2,2 мм. ... ... ... ... ... ... ... астында қыстайды. Егістіктен орман алқаптарына, арамшөпті жерлерге ұшуы мүмкін. Қоңыздар ... және ... ... ... Жас ... күшті зақымданған кезде жойылып кетуі мүмкін. Күресу шараларын ұйымдастыру барысында міндетті түрде мына мәселені ... жөн: ... ... ... бүргелер нашар қоректенеді және айтарлықтай зиян келтіре қоймайды, ал ауа ... ... ... ... зияндылығы бірнеше есеге көбейеді. 1-1,5 ай қосымша қоректену жалғасқаннан ... ... ... ... 3-6 см ... ... салады. Эмбрионалдық даму 10-14 күнге жалғасады. Дернәсілдер 30-80 күн ... ... ... ұсақ қабықшаларымен қоректенеді, сонан соң топырақ қабатының 10-15 см терендігінде ... ... жаңа ... ... ... соңы мен ... ... басында пайда болады. Олар аса қауіпті зиян келтірмей арамшөп және қызылша жапырақтарымен 1-2 апта қоректенеді де, кейін ... ... ... 1 ... ...
Күресу шаралары. Жақсы дайындалған жерге кеш егілген егіс бүргелерден аз ... ... ... ... қызылша бүргесі қоректеніп, дамитын арамшөптерді міндетті түрде жою қажет ... ... мен ... ... ). ... кзеңінде- 3 жұп жапырақ болған жағдайда 8-12 қоңыз табылса, онда инсектицидпен өңдеу қажет болады.
Қызылша ... ... ... punctiventris Germ.),жолақты (Chromoderus fasciatus Mull.), ақшыл ( Chromoderus declivis Ol.),шығыс (Bothynoderes foveicollis Gebl.) және (Тanymecus Palliates F.) ... - ... ... ... ... ... ... көп тараған.
Кәдімгі қызылша бізтұмсығы қара түсті, денесі сұр қабыршақпен және түктермен жабылған. Қанатының ... екі қара ... ... және де екі ақ ... бар. ... ... Дене ... - 10-15 мм. Жолақты қызылша бізтұмсығы түсі қара, денесін сұр қара ... және ... ... ... ... көмескі бұлдыр қара дақтары бар. Дене тұрқы -7-11 мм. ... ... ... ... қара , ақ дерлік түктермен жабылған. Бүйірінде иректі жіңішке сызығы бар. Дене тұрқы - 9-10 мм. Ақшыл ... ... ... ... ... ... . дене ... - 7-10 мм.
Бізтұмсық дернәсілі - денесінің түсі ақ, басы ... аяғы жоқ. ... ... бізтұмсығының денесітұрқы - 27-30 мм, ал қалғандарінікі- 20-25 мм. ... ... ... ал егер күз суық ... ... онда ... мен ... да қыстауға кетуі мүмкін. Алайда Солтүстік Қазақстанның ауа райы жағдайына байланысты, дернәсілдер мен қауашақтар қыс ... өліп ... ... ... ... 8-10 0С ... кезде қоңыздар пайда болады . Бұл уақытта қоңыздар топырақ бетінде жорғалайды. Темперетура 20-25 0 С қызған жағдайда ұша ... ... ... ... ... тұқымдасымен қоректенеді де, кейін қант қызылшасының өскініне ауысады . Есейген дараларында қосымша қоректену 35-40 күнге созылады. Аналықтары жұмыртқаларын өсімді ... ... ... 3-10 см топыраққа салады. 7-11 күннен соң дернәсілдер туады, кейін олар ұсақ қабықшаларды және ... ... ... тереңдетіп жеп, тамырдың кемтарлығын тудырады, ал күшти ... ... ... ... ... Сұр ... ... дернәсілі арамшөптерде дамуына байланысты, қызылша өсімдігін зақымдайды. Дернәсілдер 45-90 күннің ішінде төрт жас ... ... және ... қуыршақтанады. 15-20 күннен кейін жаңа қоңыз пайда болады да, сонан соң ол ... ... ... ... ... ... қоңызы жұмыртқаны қызылшаны тамырының мойнына салады., ал дернәсілі тамыржемістің ішіне еніп, камерелар мен жолдар жасайды да, тамыр мойнының ісінуін ... ... ... өсімдіктің жойылуына әкелу>> мүмкін.
Күресу шаралары. Ауыспалы егіс қатаң сақтау, жоғары сапалы тұқыммен қолайлы мерзімде ... ... ... ... ... және ... ... енгізу, егінді сепкеннен кейін топырақты тығыздаса, зиян кестердің санының азаюына және өсімдіктің өсву тұрақтылығын реттеуге мүмкіндік туғызады. Топырақты қатараралық ... ... ... әрекетің күшейтеді. Арамшөптермен міндетті түрде күресу керек.
Қызылша ... ... - Cassida nebulosa L. ... - ... ... - отряды). Бунақденелілер қант және асханалық қызылшада, көбінесе көкпекте, алабұта тұқымдасы арамшөптерінде дамиды. Сауытты қоңыз жапырақтарды кеміреді де, оның ... ... ... Қоңыздардың денесінің түсі қоңыр сары немесе жасыл ұсақ қара дақтармен, дене тұрқы - 6-7 мм. Қанат үсті және ... арқа ... ... кең ... ... және қоңызды басымен бірге сауыт жапқан. Аяқтары қоңыр, жамбасы қаралу. ... ... түзу ... ... бар. ... үстінің бүйір қырларының орта бөлімі жуын болып келген. Дернәсілі сары жасыл жалпақтау, дененің бүйірінде айтарлықтай ірі тісшелі өсіенділер бар, осы ... ... ... ... ұзын болып келген.
Күресу шаралары.Алабұталылар тұқымдасына жататын арамшөптерді жою қажет. Қолмен отау ... ... ... алып ... ... . сауытты қоңыздар мен олардың дернәсілдеріне қарсы инсектицидті тізіиі бойынша пайдаланған жөн.
Қызылша қандаласы - ... cognatus Fieb. ... Miridae - ... қант ... ... сояны, асбұрщақты, күнбағысты, көкнәрді және т.б. өсімдіктерді зақымдайды.
Бунақденелілердің дене тұрқы - 3-5 мм, сары ... ... ... ... жағында екі қара дағы бар. Қанаты мөлдір, ал үстіңгі ... сына ... қара қара дақ ... Дернәсілдері үлкен дараларына ұқсас, жасыл, қылшықтармен жабылған, сауытында екі қара дақ орналасқан .
Мәдени өсімдіктердің және арамшөптердің( көкпек, қызыл-құйрық, жусан, т.б.) ... ... ... ... ... ... ... дамуы күзде басталады, ал қыс мезгілінде тоқтатылады да, келесі жылдың көктемінде қайтадан басталады. Ерте көктемде ... ... ... ... - мамыр айының басында дернәсілдер туа бастайды. Қандаланың дернәсілі бір айдың төңірегінде дамиды, осы уақытта 5 жас ... де, ... ... ... Ересек жәндік 3 км-дей аралықты игере алады. Аймақтың жағдайларына байланысты зиянкес 3-4 ұрпақ беріп ... ... ... ... ... ... солуын және түр өзгеруін тудырады.
Күресу шаралары. Арамшөптерді құртуе, ауыспалы егісті қатаң сақтау, зиянкестерге қарсы инсектицид қолдану керек.
Қызылша ... - Aphis fabae Scop. ... ... ... ... ... бұршақ және алқа тұқымдастарын зақымдайды, сонымен қатар арамшөптермен қоректенуі керек. Есейген дараның денесің балауыз қабаты жапқан. Дене тұрқы - 1,5-3 мм, ал түсі ... ... ... Жамбасы мен сирағы ақ түсті. Қызылша қандаласы таралатын түрге ... ... ... ... жоғарғы басында қыстайды. Ерте көктемде температура 8-90С жеткенде негізгі өсімдіктерде дамитын аналық орналастырушы ... 2-4 ... ... ... мекенінде қанатты даралар пайда бола бастайды, кейін олар мәдени өсімдіктерге, сонымен қатар қызылшаға ұшып қонады. Бітемен залалданған жапырақтар ... ... ... қызылша тамыржемісінің салмағы мен қанаттылығы төмендейді, ал тұқымдықта тұқымның шашылуы және оның ... ... ... ... ... олар ... ... арулардың таратушысы болып табылады. Күзде бітелер негізгі азықтық өсімдігіне ... ... және қос ... ұрпақ береді. Ұрықтанған аналықтар қыстауға жылтыраған қара жұмыртқалар салады. Бітелер тіршілік аралығында 14-ке жуық ... ... ... шаралары.. Ауыспалы егіс қатаң сақтау, жоғары сапалы тұқыммен қолайлы мерзімде себу, топырақты сапалы өңдеу, минералды және ... ... ... ... ... ... ... тығыздаса, зиян кестердің санының азаюына және өсімдіктің өсу тұрақтылығын реттеуге мүмкіндік туғызады. Арамшөптерді жою және ... ... себу ... ... ... ...
Сәбіз шыбыны- Psila rosae L(Diptera Psiliade тұқымдасы).
Шыбынның түсі қара,жылтыр,басы қоңырқай қызыл,төбесінде қара ұшбұрышты дағы бар,мұртшалары мен аяқтары күрең қара түсті.Қанаттары ... ... ... келеді.Денесінің ұзындығы 4-5 мм.Дернәсілдері жұқа,жылтыр ,қоңыр сары түсті.Денесінің ұзындығы -7мм.Дернәсілдер топырақтың жоғарғы қабатында пупарийлерде(пілләда),кейде ... ... ... ... ұшу ... ... мен алма ағашының гүлдеуімен сәйкес келеді.Ересек шыбындар гүлдеп келе жатқан ... ... ... ... ... қоректенеді .Ұрғашы шыбын ұшып шыққан соң көп кешікпей ... ... ... 10 ... және одан да көп ... топыраққа қоректік өсімдіктердің түбіне жақын жерге салады. Арада 4-17 күн өткен соң дернәсілдер жұмыртқадан шығып жемістің ішкі етті бөлігімен ... ... ... ... ... ... ... ал дернәсілдер көп болғанда жапырақтар тез сарғайып ... ... ... өсіп ... ... 20-25 күн. ... кейін дернәсілдер тапырақта қуыршақтанады да, 15-20 күннен кейін шыбынның екінші ұрпағы ұшып шығады. Олармен зақымдаңған сәбіз ащы, пайдалануға ... ... ... Сақтау кезінде тез бұзылады. Сәбіз шыбыны бір жылда, 1-2 ұрпақ береді.
Күресу шаралары. Ауыспалы егісті пайдалану. Арам шөптерді уақытылы отау және ... ... ... ... ... түрде жүргізілген өңдеу жұмыстары көктемде шыбындардың ұшып шығуын қиындатады. Сәбіз жер бетіне көктеп шыққаннан кейін 2-3 апта өткен соң ... 10 ... ... 10-12 үлгі ... Бір ... 3-4 тен көп ... ... жағдайда химиялық күресу шаралары қолданылады. Инсектицидтерді бойынша қолданылады.
Пияз және ... ... ... бірге пиязшықты әртүрлі аула гүлдерінің де зиянкестері бар. Оны бірден байқау қиын. Негізінен пиязшықты өсімдіктердің ең басты зиянкесі - ұлу, одан ... - пияз ... мен пияз ... ... ... ... көкөністер өсірген жерде қырықаяқ та кездеседі. Ол зиянкес емес, керісінше, ауру жапырақ пен тамырларды шірітіп, топыраққа пайда келтірушілер. Тек жауынды ... ... ... ... ... шығып, оларға зиянын да тигізеді. Өте қауіпті емес.
Пиязшықты өсімдік зиянкестеріне қарсы темекі үгіндісі мен әк қоспасы күшті құрал. Тең мөлшерде ... ... пияз бен ... және өзге де ... гүлдердің түбіне апарып себеді.
Түнгі көбелек. Құрттары өте белсенді. Күндіз кездестіру қиын. Түнде күшті қимылдайтындықтан, олармен күресті кеш болғансоң-ақ бастаған жөн. ... ... ... бәрін де талғамай жей беретіндіктен, өте зиянды. Бұлар: бақшалық көбелек немесе қырыққабат көбелегі, олардың құрттары тым ... ... ... сау ... ... Осы ... ... дәрі себіледі немесе кәдімгі жусан қолданылады.
Жұлдызқұрт. Оңай ажыратасың. Жиырылып, созылып, адымдап кетіп бара жатқандай қозғалады. Бау-бақша ... ... ... ... ... Оған ... дәрілер пайдаланылады. Құстар да жұлдызқұрттың қас жауы. Сол ... ... ұсақ ... көп ... ... ... ... үшін күзде әйтпесе көктемде жиналған жапырақтарды, өсімдіктерді қалдықтарын бірден құрту қажет. Өртейді, алысқа апарып тастайды. Бақша бұрышында ... ... ... ... қалып қойса, жұлдыздықұрттың ұя салғаны. Сақ болыңыз.
Дрозофила шыбындары. Жаз ... ... ... ... ... ұсақ шыбындар. Ұрық шашады. Өсімдік нәрімен қоректенуші. Шірік ... ... ... ... сау ... таратып, ағашын ауыртады.
Көктемнен бастап оған қарсы күрес шаралары жүргізіледі. Дәрі ... Ағаш ... мен ... ... ... ... өңдеу қажет. Қыста ағаш басында қалған кепкін жемістердің де көзін жойған жөн. Оның ішінде ... ... ... ... ... ... жиналған арамшөптерге үйір.
Пияз шыбыны - Hylemyia antique Mg (Diptera ... Muscidae ... ... 5-7 мм, түсі сұрғылт, арқа жағы жасыл реңкті. Еркек шыбынның құрсағында қара түсті, ұзынша ... ... ... ... ... 10 мм, ... түсі ақ, ... цилиндр тәрізді, бас жағы жінішкерген.
Топырақта 10-20 см тереңдікте ... ... Ұшып ... кейін (Мамырдың екінші жартысында) Ұрғашысы жұмыртқаларын жапырақтарға, бадананың қабықшасының астына және пияз бен сарымсақтың айналасындағы топырақ түйірлерінің ... ... ... 5-7 ... ... ... шыгып, баданаға түпше жағынан енеді. Дернәсілдер 15-25 күн қоректенгенен кейін тапырақта қуыршақтанады. Зақымданған баданалар тез ... ... ... ... ... қалады. Пияз шыбыны 1-3 ұрпақ береді.
Күресу шаралары. Дақылдарды кезек орналастыру, ... ... жою. ... жылы пияз егілген жерлермен арақашықтықты сақтау. Пиязды ерте отырғызу. Пияз бен ... ... егу. Егер пияз ... өсуі ... ... саны ЭЗШ-тен (1өсімдікте 3 жұмыртқадан болса және пияз егістігінің 25% қоныстанылса немесе аулағышты 100 рет сілтегенде 50-80 данадан астам ... ... асып ... онда ... өндеу жүргізу қажет (Қосымша).
Пияздың ызылдақ шыбыны - Eumerus strigatus Fall.(Diptera отряды, Syrphidae тұқымдасы) ... ... қола ... ... екі ... ... ашық ... ай тәрізді дақтары болады.Оның ұзындығы 5-9 мм.Құрттары сұрғылт сары,ұзындығы 7-11 ... ... ... қоңырқай түтік тәрізді өскіні бар,екі жағында бір-бірден ірі терісі болады.
Құрттар егістік танаптағы жуашықта немесе сақтау қоймаларына қыстайды.Шыбындардың ұшуы мамырдың ортасында ... ... ... ... ... астына,жуашық мойнына немесе жуашық маңындағы топыраққа салады.Құрттар жуашық мойнына немесе жуашық маңындағы топыраққа салады.Құрттар жуашық мойны мен ... ... ... ... бөліктерін түгел жеп қояды.Зақымдануының салдарынан түтік тәрізді жапырақтар сарғаяды,ал пияз мойны шіріп кетеді.Одан кейін жуашық түгелдей шіриді де,едәуір зақымдануы нәтижесінде қара ... ... ... күннен кейін ұрпақ шыбындары ұшып шығады.Көбінесе 2 ... ... ... gossypii ... ... тұқымдасы).Бұл жәндік қиярды ,асқабақты,патиссонды,кәдіні зақымдайды.Бақша бетінің ұзындығы ... ... ... ... қара ... қара ... келеді.Баланқұрттары сары және жасыл.Ересек бітелер немесе баланқұрттар сары және жасыл.Ересек ... ... ... арамшөптерде қыстайды. Көктемде 12 С температурада бітелер ұрықтанбаған күйінде көбейе бастайды, бастапқыда арамшөптермен қоректенеді, одан ... екпе ... ... Ашық ... біте ... шілде-тамыз айларында, ал жабық алаңда көктемде пайда болады. Бітелер тобы жапырақтардың төменгі бетінде, өскіндерінде, гүлдері мен ... ... да, ... ... қатпарлануына және кеуіп қалуына әкеп соқтырады. Кейде жапырақтар бетінде, бітелердің тәтті шырынына күйе саңырауқұлақтары орнығады.
Күресу шаралары. Арамшөптерді жүйелі түрде ... ... ... біте екпе ... тек ... ғана көшеді. Тускен жапырақтардың астындағы қыстап жатқан қанқызын жинап, оларды жылыжайларға жіберу; сілті (10 л суға 200 г күл мен 50 г ... ... ... ... ... ... ... өрмекші кене - Tetranychus urticae Koch. ( Arachnida класы, Acariformes отряды, Tetranychidae тұқымдасы)
Өрмекші кене өте ... ... ... 0,6 ... ... ... сопақша келген, оның түсі бозғылт сарыдан янтарь түске дейін ... ... ... ... ... ... Ересек дарақтарында 4 жұп аяқ, ал баланқұрттарда - 3 жұп аяқ ... ... ... ... өсімдік қалдықтарының астында, топырақ кесектерінің астында немесе құрылыс саңылауларында қыстайды. Ашық алаңда олар ... ... өліп ... және ... жолдың жетегінде, сондай-ақ ағаштар мен бұташықтар түбінде сақталады. Кене бәрінен де жаздың ыстық ... ... ... ... ... кененің ұрғашысы ормек астына жұмыртка (140-600 дана) салады. Жұмыртқалары дөнгелек шыны тәрізді мөлдір, анықтап қарамаса, көрінбейді. Ұрықтың дамуына ... ... ... және ... ... ... інжу тәрізді түске енеді. Кенелер жапырақтың төменгі ... ... және ... ... ... ... ... жапырақтар түссізденеді де, қурап, түсіп қалады. Орныққан жері мен температуралық жағдайда байланысты ... 6-дан 18-ге ... ... бере ... ал ... бір ... дамуы 7-ден 20 күнге дейін уақыт алады.
Күресу шаралары. Кенемен аса көп зақымданатын дақылдар (қияр) аз ... ... және ... ... ... қырыққабат) араластырып отырғызу қажет. Жабық алаңда қорғау шараларын бірлі-жарым дарақтар байқала бастағанда жүргізеді. Зиянкестің алғашқы ... ... ... ... жыртқыш кенені - фитосейулюсті, яғнижыртқыштың 15-60 ... бір ... ... жібереді, бірақ жыртқыш пен оның құрбанының арақатынасы 1:80 кем болмауы тиіс. Өрмекші кене өсімдіктерді жаппай басып кетсе, фитосейулюсті есеппен 50-100 ... 1 м ... ... ... ... ... бойынша жүргізіледі. Ашық алаңда өндірістік себу үшін өткен жылғы егістерден, жылыжайлардан, асқабақ дақылдарынан 1000 метрден аса ара ... ... ... ... ... егістердегі арамшөптер мен өсімдік қалдықтарын жою.Ашық алаң үшін ЭЗШ саны 10% ... ... ... ... ... және ... даму ... 1 балдан жоғары болса (кенелер тобы жапырақ бетін 25% -ке дейін алып жатады.)
Жылыжай аққанаты - ... ... ... ... ... ... ).Қиярды ,қызанақты бұрышты салат жапырақтарын,бүлдіргендерді және басқа өсімдіктерді зақымдайды.Ересек аққанаттының сары денесінің ұзындығы 1,5 мм ... ... және ... ... ... болып келетін екі жұп аппақ қанаттары болады.Бір жастағы дернәсілдері мөлдір болып келеді және ... ... - ақ ... сатысы болып табылады.Ересек дернәсілдері ұзындығы 0,8-0,9 мм-ге дейін жетеді,ол ақшыл жасыл және қызыл көздері бар,үстін қысқа түктер басқан,денесінің шетінде 2 ... ... ... ... ... тобы мен ... жапырақтардың төменгі бетіне көбінесе дөңгелек түрінді 10-20 данадан салады.Жұмыртқалары жапырақ бетіне сабақшалар арқылы орнығады және бастапқы кезде өсімдіктен ... көру ... ... ... соң ... ... ... айналады. Ұрықтықтық даму 7-12 күн ішіндегі температураға байланысты жалғасады. Жұмыртқадан шыққан дернәсілдері,одан кейін ересек дарақтар өсімдік шырынымаен қоректеніп,олардың өсуін ... ... ... сұйықтықта күйе саңырауқұлақтар дамиды,олар жапырақтың фитосинтетикалық қызмтін әлсіретеді.Сондай-ақ саңырауқұлақтары толықтай немесе жартылай балауызды сұйықтықпен жабылады.7-15 тәуліктен кейін құрттар қозғалыссыз ... 10-16 ... ... ... ... ... ... жыл бойы 10-15 ұрпақ беріп дами алады.
Күресу ... ... ... егін орағынан кейін қалған барлық өсімдік қалдықтарын жою.Өсіп келе ... ... ... ... ... ... ... дақылдарды өсіру.Жылыжайлардың желдеткіштері мен есіктерін бір қабат дәкемен жабады,желімді торлар құрады.Ол үшін фанер кесіндісін алып ,оны сары ... ақ ... ... жәндіктерді тартады және оларды вазелинмен ,бал қосылған канифольмен немесе касторамен майлайды.Жәндіктер оған қонады да,жабысып қалады.Көшетте аққанат байқалған жағдайда 1:10 ... ... ... трипсі- Thrips tabaci. Lind (Thysanoptera отряды , ... ... ... ... ... ... және басқа да дақылдарды зақымдайды.Ұсақ зиянкес (ұзындығы 1-мм шамасында )ақшыл сары немесе қара қоңыр түстес.Дернәсілдері қанатсыз,ақшыл немесе қара ... ... ... ... ... сары ... ... келеді.Ұрғашылары ұсақ қоңырқай жұмыртқалар салады,оларды бір - бірден жапырақ ұлпасы қабықшаларының ... ... ... ... шығып,жапырақтар мен гүлдің шырынын сорып алады.Осының нәтижесінде өсімдік өспей қалады.Бітелер өсімдік қалдықтарында ,пияздың құрғақ қабықшаларының астында,сондай-ақ ... ... ... ... ұрпақтың дамуына15-30 күн қажет.Темекі бітесі вирустық ауруларды таратушы болып табылады.
Күресу шаралары . Дақылдарды кезектестіріп отырғызу және ... ... ... ... ... ... қажет.Пиязды егу алдында 45С суда 10 минут бойы ... ... ... суда ... айналасындағы топырақты жиі қопсытып отыру.Инсектицидтерді тізімге сәйкес қолдану.Егін орағынан кейін жылыжайларды өсімдік қалдықтарынан мұқият тазарту.Дезинсекциялау үшін 50г/м2 ... ... 1-2 ... бойы 18С ауа ... жағу ... ... болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
* Агибаева А.Ж.; Тулеева А.К.; Сулейменова З.Ш. .
* ... Б.Х. ... ... ... мен ... ... арналған оқу-әдістемелік материалдар.
* Сағитов А.О., Джаймурзина А.А., Туленгутова К.Н., Карбозова Р.Д. , Алматы, 2000.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көкөніс және бақша дақылдарының зиянкестері жайлы6 бет
Көкеніс және бақша дақылдарының зиянкестері15 бет
Бақша, көкеніс дақылдары зиянкестері6 бет
Жидек дақылдарының аурулары7 бет
Картоп көкеніс дақылдарының зиянкестері4 бет
Өсімдік шаруашылығында зиянды ағзалармен күресу шаралары5 бет
200 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы28 бет
300 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы18 бет
70 орынды мейрамхананың көкөніс цехының есебі9 бет
Айқышгүлді егістік,жемдік,көкеніс дақылдарының зиянкестері16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь