Жәбірленуши тұлғасының психологиялық анализі

Жәбірленушi (ағылш. victim; sufferer; damaged physically; injured; tresspassed) - қылмыстық процесте ол жөнінде оған тікелей жасалған қылмыспен моральдық, дене және мүліктік зиян келтірілді деп ұйғаруға негіз бар адам
Жәбірленуші — қылмыс пен моральдық, дене немесе мүліктік зиян келтірілген, осыған байланысты анықтау жүргізуші адамның, тергеуші, прокурор, судьяның қаулысымен немесе соттың анықтамасы мен жәбірленуші деп танылған азамат. Жәбірленушінің жауап беруге құқығы бар. Бұл құқық оның заңды мүдделерін қорғауға қызмет етеді, ол мұндай құқығын өзіне белгілі барлық аймақты деректерді мәлімдеу үшін қолданады, сондай-ақ сотқа, тергеушіге өзінің мүдделерін қорғауға, қылмысты ашуға, айыпты әшкерелеу көмектесетін өз болжамдарын хабарлауға құқық береді. Егер адамға зиян келтірілсе, ол жәбірленуші болып танылады. Тек жеке адамдар ғана жәбірленуші бола алады.
Жәбірленуші тұлғасын зерттеу.Қылмыскердің әрекеттері,қылмыстық іс-әрекеттің зардаптары көп жағдайда жәбірленушінің бойында қозу,қорқу сезімдерін,ауыр депсрессияға ұшырауды,ашу-ыза,уайым-қайғы, т.б жай-күйлерді туғызады.Осы ерекшеліктерді ескермей,оларға дұрыс психологиялық анализ жасамай,жәбірленушідегі стрестік жағдайды бәсендетпей,оның көрсетулерінің толықтығымен дұрыстығына қол жеткізу қиын.
1.Васильев В.А. « Юридическая психология.»
2.Глазырин Ф.В. « Изучение личности обвиняемого и тактика следственных действий»
3.Еникеев М.И. « Общая и юридическая психология»
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Жәбірленуши тұлғасының психологиялық анализі
Тексерген:Тезекбаева.М.Ж
Орындаған: Садвакасова.А.С
Семей 2015
Жәбірленушi (ағылш. victim; ... damaged ... injured; ... - ... ... ол ... оған ... жасалған қылмыспен моральдық, дене және мүліктік зиян келтірілді деп ұйғаруға негіз бар ... -- ... пен ... дене немесе мүліктік зиян келтірілген, осыған байланысты ... ... ... тергеуші, прокурор, судьяның қаулысымен немесе соттың анықтамасы мен ... деп ... ... ... ... ... құқығы бар. Бұл құқық оның заңды мүдделерін қорғауға қызмет етеді, ол мұндай құқығын өзіне ... ... ... ... ... үшін қолданады, сондай-ақ сотқа, тергеушіге өзінің мүдделерін қорғауға, қылмысты ... ... ... ... өз ... ... ... береді. Егер адамға зиян келтірілсе, ол жәбірленуші болып танылады. Тек жеке адамдар ғана жәбірленуші бола ... ... ... ... ... зардаптары көп жағдайда жәбірленушінің бойында қозу,қорқу сезімдерін,ауыр депсрессияға ұшырауды,ашу-ыза,уайым-қайғы, т.б жай-күйлерді туғызады.Осы ерекшеліктерді ескермей,оларға дұрыс психологиялық анализ жасамай,жәбірленушідегі стрестік ... ... ... ... ... қол ... ... жіктеуге құрбанның әлеуметтік,психологиялық және биофизикалық сипаттары, сондай-ақ оның зиян келтірушімен өзара қарым-қатынасы ... ... ... ... ... ... құрбандарын төмендегідей жіктеу жолдарын ұсынуға болады.
1. Қылмыстың субъективтік жағының ... ... ... ... ... ... қылмыс құрбаны
2. Қылмыстылық қол сұғушылықтың бағыттылығы бойынша:
1) ... ... ... құрбаны (халықтың денсаулығына және адамгершілікке қарсы, меншікке қарсы, басқару тәртібіне қарсы қылмыстар)
2) қылмыстың белгілі бір ... ... ... ... ... зиян келтіру, ұрлық, шабуыл жасау, алаяқтық және басқалар).
3. Жәбірленушіге келтірілген шығынның сипаты ... ... зиян ... ... материалдық шығын құрбаны
3) қылмыстан моральдық ... ... ... ... мен ... ... ... бойынша
1) күні бұрын ... ... күні ... ... болған құрбан
3) арандатушы құрбан
5. Жәбірленушінің қылмыс түріндегі рөлі ... ... ... ... ... арандатушы құрбан
6. Өзге де әлеуметтік сипаттары бойынша:
1) ... ... ... ... орын алатын орны (кәсібі, мамандығы, қоғамдық құзыры)
2) ... ... ... ... ... және ... ... келтірушімен әлеуметтік қарым-қатынасы (іскерлік, жолдастық, жаулық және басқа да)
7. Психологиялық критерийлері бойынша:
1) ... ... ... ... ... ... ... қызыл және басқа)
2) психикасы бұзылған (есі ауысқан тұлға, маскүнем, нашақор, жыныстық сезімі бұзылған адам және ... ... ... ... ... ... және ... қызығушылық тудырады:
1) ... ... оның жас ... ... ... ... ... және қылмыс сәтіндегі денесінің жай-күйі (өмірге қауіпті, ауру, дәрменсіз және басқа)
9. ... ... ... және ... ... ... ... бойынша:
1) өзіне ... ... ... ... ... ... ... жәбірленуші
Жәбіршенуші деп, қылмыстық процесті жүргізуші органның тиісті қаулысымен оған қылмыспен тікелей моральдық,дене және ... зиян ... деп ... ол жөнінде негіз бар адамды атаймыз. Жәбірленушіге қылмыспен ... ... ... ала ... мен ... ... байланысты келтірілген шығындар толық өтеледі. Жәбірленушінің, ал ол қайтыс болған ... онық ... ... аса ауыр ... жасағаны үшін өлім жазасына сотталған адамға қатысты үкім орындалған жағдайда және өлім жазасына кесілген адамның осы қылмыспен ... ... ... көлемде өтеу үшін жеткілікті мүлкі болмаған кезде республикалық ... ... ... ... ... ... құқығы бар. Бұл жағдай қылмыспен келтірілген залал үшін мемлекеттің есебінен өтемақы төлеу туралы мәселені ... ... ... өлім жазасы туралы үкімді шығарған сот шешеді. Жәбірленушінің көрсетілген жағдайларда,егер залал бір мың ең ... ... ... аспаса,залалдың толық көлемінде өтелуіне құқығы бар.
Кеңес одағында жүргізілген кейбір зерттеулерге орай қылмыс оқиғаларының 29%-нде ... ... ... өзі ықпал еткен. Неміс ғалымдарының жүргізген зерттеулері бойынша кісі өлтіру оқиғалары бойынша қылмыскер мен жәбірленушінің арасында ... ... ... ал ... зиян ... мен ... ... бойынша 70%-нде тән болған. Ал қарақшылық жасау әрекеттері ... ... ... ... тән ... ... ... жәбірленушісі бейтаныс адамдар болады. АҚШ-тың зорлықшыл қылмыстардың ... мен ... ... алу ... Ұлттық комиссияның мәлімдеуінше тек әйел жынысты адамды зорлау қылмыстарының ... ғана ... өзі ... үлес ... ... айтуы бойынша және осы нәтиженің неміс полиция органдарында бірнеше мәрте расталғанындай зорлау қылмысы ... ... ... мен ... ... да бір ... болған. Және неғұрлымқылмыскер мен жәбірленушінің таныстық дәрежесі көтерілген сайын қылмыс туралы жәбірленушінің полицияға хабарлауға деген дайындық дәрежесі төмендейді. Осы ... ... ... ... ... виктимологиялық профилактика ғана емес, криминалистика да қолдана алады. Мысалға, кісі ... ... ... ... ... мен ... ... кездейсоқ адамдардың қатарынан да іздестіре алады. Криминологияның саласы ретіндегі виктимология төмендегідей құбылыстарды зерттейді:
:: ... ... ... және әлеуметтік сипаттамалары (қандай қасиеттеріне қарай адам жәбірленушіге айналды?)
:: қылмыскер мен ... ... ... (бұл ... ... жағдайын туғызуға қаншалықты әсер етті?)
:: қылмыстың алдындағы және ... ... ... ... ... не әрекетсіздігі қылмысқа қаншалықты ықпал
етеді?)
:: құрбанның посткриминалдық мінез-құлқы (құқық қорғау органдарына жүгінді ме, әлде ... ... ... ... ... ... шаралар (жәбірленушілердің қорғану мүмкіндіктері қандай?)
:: қылмыс арқылы келтірілген зардаптың орнын толтыру жолдары.
Кей уақыттарда виктимологияның ... ... ... ... ... мен ... деп те айта ... болады.
Криминологияда vіctіma (жәбірленуші) түбірінен тұратын үш түрлі ұғым ... Олар - ... ... және ... Оның виктимологиясы құрбан туралы ілім екенін айттық, ал виктимизация ... ... ... құрбанына айналу процесін білдіреді.
Виктимділік - өзіне тән қаситтерге не атқаратын қызметіне байланысты тұлғаның қылмыс жәбірленушісіне ... кету ... Ол ... оның өз ... да ... бола ... немесе оған тәуелсіз объективті де өмір сүре алады.
Индивидуалдық виктимділік - белгілі бір тіршілік жағдайына байланысты (ситуацияға) қылмыс жасау үшін ... ... ... жеке ... ... биофизикалық, психологиялық сипаттағы қасиеттері.
Түрлік виктимділік - бірқатар мән-жайларға орай кейбір жеке адамдардың белгілі бір ... ... ... ... ... (тонау, зорлау).
Топтық виктимділік - демографиялық, психологиялық, биофизикалық және ... да ... ... ... қылмыс құрбаны болуға бейімділігі (инкассаторлар, күзетшілер, таксистер).
Жаппай виктимділік - адамдардың белгілі бір бөлігінің ... ... ... қылмыстан тәни, моральдық,материалдық зардап шегуінің объективтік мүмкіндігі.__
Біз жоғарыда қылмыскер тұлғасына сайкелетін белгілеріне орай оларды топтастырдық. Жәбірленушілерді де қылмыскер тұлғасы сияқты жас ... ... ... статусына қарай,қылмыскермен қатынасына қарай, адамгершілік-психологиялық белгілеріне қарай, олардың ''кінәсінің'' деңгейіне қарай, олардың мінез-құлқының ... ... ... ... ... ... оларға тән белгілеріне қарап топтастыру.
1) универсалдық тип - бұлар барлық ... ... ... жәбірленушісі бола алады.
2) таңдаулы тип - тек белгілі бір ... ... бола ... ... ... - ... қарсы қылмысқа, кәсіпкерлік қызметі - оған қарсы мүліктік қылмысқа сеп болады т.б.
3) ситуациялық тип - олардың виктимдігі орташа, ситуацияға байланысты ... сеп ... ... тип - жол-көлік оқиғасының т.б. құрбаны болу мүмкін.
5) кәсіби тип - оның ... ... ... ... да бір ... түрі ол - жәбірленушінің мінез-құлқының сипатына қарай:
1) белсенді жәбірленушілер - қылмыскерді өздері қоздырмағанмен, оған ... ... ... ... ... ... ... жәбірленушілер - жалпы мінез-құлқы жағымды сипатта болғанмен, осы әрекеті өзіне зиян ... әкеп ... ... қарай, қоғамдағы жағдайына қарай, жеке қасиеттеріне қарай бастамашы болып табылатындар.
3) Бәсең жәбірленушілер - әр түрлі себептермен ... ... ... ... ... көрсетуге объективтік қабілетсіз, қарсылық көрсетуге объективтік қабілетті.
4) Бейтарап жәбірленушілер - қай жағынан келсең де ... ... ... ... да жағымсыз кейіпте болмаған және жәбірленуші ситуацияны сыни бағамдай алған.
5) Бағамдай алмайтын жәбірленушілер - өмір жағдайын дұрыс, сыни ... ... ... білім деңгейі төмен, ақылы кем, кәмелетке толмаған, қариялар, сырқат құрбандар. Сол сияқты осы ... ... ... ... және ... болмаса да бағамдай алмайтындар бар. Мысалға, кешқұрым троллейбуста отырған студент ... ... ... берген жігіттерді `'танысқылары кеп отыр'' деп топшалайды. Осылайша, бұлар ... ... ... қарай кетіп бара жатып, жаңағы жігіттердің де түсіп қалғанын аңғарады. Танысқысы кеп отыр деген `'күдіктері'' ақталған олар енді ... еріп келе ... ... ... ... алу үшін баяу жүре ... Ал ... жігіттеріміз жақындай бере қыздардың құндыз бөркін ала қашады (тонау). Ситуация шынымен де қауіпті болса, оны дәл сол ... ... ... өңі ... күйде бағалайтын құрбандар бұлар.
Виктимизация туралы неміс ғалымдары оны бірнеше деңгейге
бөледі. Бірінші деңгейдегі виктимизация - ол ... ... ... ... ... тәни, моральдық, психикалық зардаптары.Ал екінші деңгейдегі болса, ол - қылмыстан жанама келетін зиян түрлері, атап айтқанда, ... ... ... ... ... ортасының, құқық қорғау органдарының, дәрігерлердің көзқарасының өзгеруі жатады. Осы ... ... ... ... ... әлі де ... айта ... оны (Баурман) жәбірленушіні өз мақсаттарында қолдана отырып оларға келген зиянды ... ... ... мен ... ... өзіне жүктелген міндеттерін асыра пайдалану процесі деп түсінеді (карьера, сол уақыттағы қылмыстық саясат). ... ... ... - ... қорғау органдары мен өзге тұлғалардың тарапынан саналы түрде жабылған жаласынан ... зиян ... ... ... ... ... олардың таққан айыбы жалған деп бетке шіркеу ету, зорлық жасаған күйеуін қылмыстық ... ... ... ... ... етеді). Виктимизация процесі кезіндегі де қылмыстық болашақ жәбірленушілерінің мінез-құлқын да топтастыруға ... ... ... ... ... ... және қылмыстан кейінгі деп жіктеуге болады.
Жәбірленушінің қылмысқа дейінгі мінез-құлқын үш ... ... ... - ... өз ... ... ... ситуацияны жасайды (мысалға, `'еркек емессің деп'' қайрау).
ә) белсенді - өзі криминогендік жағдайды туғызбайды, бірақ оның ... ... ... ықпал етеді (жоғарыдағы троллейбустағы қыздарды еске түсіріңіз).
б) бәсең (пассивті) - ... ... мен ... оны ... ... ... ... қылмыс үстіндегі мінез-құлқы да үшке бөлінеді:
а) қылмыстық ... ... ... ... ... ... байланысы жоқ `'бейтарап'' мінез-құлық;
б) қылмыстық ниетті жүзеге асыру кезінде қандай да бір дәрежеде
қарсылық көрсететін мінез-құлық.
Кейбер зерттеулерге қарағанда жәбірленушілер 26,5%-нде ... ... ... ... ... ... 33,4%- нде қылмысқа қолайлы жағдай туғызған, ал 10,7%-нде қылмыс ... ... ... ... ... ... қылмысындағы жәбірленушілер мінез-құлқынның жөні бөлек. 38,6%-нде жәбірленушілер алкогольдік масс күйінде болған, олардың ішіндегі 92,8%-і болашақ қылмыскермен бірге ... ... ... ... ... ... ... кездейсоқтық, сақ болмау, жеңіл мінез табылады. Зорлау__қылмыстарының 13%-нде қылмыскерге жәбірленушінің тиісуі, алдын ала уәде беру ... ... ... ... Мысалға, пайдақорлық зорлықшыл қылмыстардан зардап шегушілердің виктимдік мінез-құлқы әр қилы болуы мүмкін.
Жәбірленушінің бейтарап мінез-құлқы - бұл ... ... ... ... ... ... да болса әсер етпейтін, сондай-ақ қарсылық көрсетпеумен байланысты емес мінез- құлық түрі.
Жәбірленушінің жағымды мінез-құлқы - бұл ... ... ... жағдайдың тууына себепкер болмайтын, жағдай туғызбайтын, сондай-ақ жағдайға қарай абай, мұқият болуы және ... ... ... ... ... ... - бұл ... виктимологиялық қауіпті жағдайдың тууына себепкер болатын әрекеті не әрекетсіздігі:
:: адам мас күйінде адамсыз жерлерде ұйықтап ... ... мен ... ... ... жағдай; ол күйінде, әлбетте, қылмыскерлерге қарсылық көрсете алмайды;
:: адам мас күйінде қылмыскердің оңаша жерге шығу туралы ұсынысына ... ... ... ... ... ... жағдай; көп адамға қарсылық көрсете алмайды;
:: адам өзіне жаңа таныстарды белсенді ... ... ... өз ... ... спирт ішімдіктерін ішіп, қылмыс жәбірленушісіне айналады; әрине, мас күйінде қарсылық көрсете алмайды;
:: адам есік ... ... ... кім ... ... ... оның айтқан өтірігіне иланып, есік ашып, сол жерде шабуылға ... ... ... ... қаражат туралы ақпараттарды айтып немесе ақша тұрған жерлерді көрсететін жағдай;
:: адам өзін бай етіп көрсетіп, бай адам ... әсер ... ... ... ... ... ... адам қарақшыға не тонаушыға қарсылық көрсете алатын мүмкіндігі бола тұра ... ... ... орай ... ... ... В.А. >
2.Глазырин Ф.В. >
3.Еникеев М.И. >

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
«Жан күйзелісі жағдайында жасалған кісі өлтіру»61 бет
Тергеу іс- әрекеттеріндегі психологиялық ерекшеліктерінің ғылыми теориялық аспектілері60 бет
Қылмыстық ізге түсудің түсінігі64 бет
Астық түйір массасының жалпы сипаттамасы4 бет
Мүсін бұзылуы (бастауыш сынып балалары)18 бет
Тиімділік инвестиция анализі4 бет
Тұлға мәселесін теориялық тұрғыдан шолу8 бет
Холдингті компаниялардың және олардың қатысуымен компаниялардың бірігуі47 бет
Қылмыскер тұлғасының ұғымы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь