Астық түйірін кептіру

1.Кіріспе
2.Астықты белсенді желдету
3.Астықты кептіру
4.Қорытынды
5.Қолданылған әдебиеттер
Астық қорының толық сақталуы дәннің күйіне көп тәуелді.Астық дайындаушы мекемелерге алуан түрлі дақылдардың астық топтары әр түрлі сапа көрсеткіштерімен келіп түседі: мемлекеттік стандарт талаптарына сәйкес, немесе шектеу кондициясының деңгейіне, немесе одан жоғары мөлшерде ауытқулармен болуы мүмкін.Қоймада орналастыру, егін жинағаннан кейінгі өңдеу әдістері,сақтау ережелері мен тәсілдері, мақсатты пайдалану т.б. түскен астық топтарының сапасына байланысты өзгереді.Астық егін алқабында қалыптастырылады және көптеген факторларға сорттық ерекшеліктеріне, өсімдіктердің даму жағдайлары мен дәннің қалыптасуына, егін жинау ерекшеліктеріне, егін жинағаннан кейінгі алғашқы кезеңде, астықтың сақталу жағдайларына, астық қабылдау кәсіпорындарына оны жеткізу жағдайларына тәуелді болып табылады.
Астықты сақтап және сапасын арттыруда дайындау мекемелерінің ролі өте зор. Соңғы кездері АҚК-дың материалдардық-техниканың базасы дами түсуде.
Техникалық базаның үздіксіз жақсаруы астық қоймаларының негізгі көрсеткіші – комплексті және жалпы комплексті жүк айналымы көлемін жедел қарқынымен арттырды.
Астықтың сапасын жақсарту үшін қажетті өңдеуден, яғни келесі аталғандардан (кептіру, тазарту, салқындату, т.б.) өткізеді.
Астық құрғақ жағдайда өте ұзақ уақыт сақталады, әр түрлі пішінді қамбаларға құюға және жер жүзінің түкпір-түкпіріне тасымалдауға қолайлы солардың салдарынанда астық,ыстықтанда, суықтанда қорықпайды.
Астық массасын салқындатқанда оның сақтауға тұрақтылығы артады және сыртқы ауаның дымқылдығы мен температурасының белгілі бір қатынасы астық сапасына теріс әсер етпейді.
Республиканың нан өнімдері жүйесінде үйіндідегі температура -10
Аспағанда салқындатылған астық топтарына жатқызады.Салқындатуды кеңінен қолдану астықтың сақталуын жақсартуды қамтамасыз ететін қажетті шара.Салқын ауа райының басталуымен сақтаудағы астық белгіленген сақтау мерзімінен бастап салқындатылуға тиіс.Астық массасын салқындатудың екі тәсілі белгілі: жайбарақат және белсенді.Белсенді салқындату бұл күрекпен аударыстыру,ұңғылар, астықтазалағыш машиналар, кептіргіштер, конвейерлер арқылы өткізу және белсенді желдету.Астық конвейерлерден, астықтазалағыш машиналар және кептіргіштерден өткенде де салқындайды.Соңғылардың отын көздерінен ағытып тастайды және желдеткіштер салқындатқыш, кептіргіш камераларға тек атмосфералық салқын ауаны ғана айдайды.Астықтың қозғалыс жолы ұзарған сайын салқындатудың тиімділігі артады,осындай жағдай астық массасы мен ауаның температурасындағы айырмашылық ұлғайғанда байқалады.Салқындатудың бұл тәсілін астықты қоймаларда, элеваторларда сақтағанда және қоймаларға барынша мол салқын ауа енгізілуді қамтамасыз еткенде қолданады.
1. О. Нәлеев–Астықсақтаутехнологиясы (оқулық) Алматы, 1993ж
2. Ізтаев Ә., Отыншиев Б. – «Астықтану және диханшылық негіздері» (оқу құралы) Алматы: «Қайнар», 1994ж.
3. Мұсынов Қ.М.,Мұқатова Ш.Қ., Ысқақов М.Ә. – «Өсімдік шаруашылығы өнімдерін сақтау және өңдеу технологиясы». Астана, 2004ж.
4. Щепетков Н.Г., Ысқақов М.Ә., Әрінов Қ.К., КариповР.Х. - «Өсімдік шаруашылығы өнімдерін өндіру, сақтау, қайта өңдеу және стандарттау технологиясы». Астана, 2001ж.
5. Пунков С.О., Стародубцева А.И. – «Хранение зерна, элеваторно складское хозяйство, зерносушение». 1990 г
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
>кафедрасы
СӨЖ №1
Тақырыбы: Астық түйірін кептіру
Дайындаған: ... Ә ... ... ... , 2015жыл
Мазмұны:
1.Кіріспе
2.Астықты белсенді желдету
3.Астықты кептіру
4.Қорытынды
5.Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Астық қорының толық сақталуы дәннің күйіне көп ... ... ... ... ... ... астық топтары әр түрлі сапа көрсеткіштерімен келіп түседі: ... ... ... ... ... ... кондициясының деңгейіне, немесе одан жоғары мөлшерде ауытқулармен болуы мүмкін.Қоймада орналастыру, егін жинағаннан кейінгі өңдеу әдістері,сақтау ережелері мен тәсілдері, мақсатты ... т.б. ... ... ... сапасына байланысты өзгереді.Астық егін алқабында қалыптастырылады және көптеген факторларға сорттық ерекшеліктеріне, өсімдіктердің даму жағдайлары мен дәннің қалыптасуына, егін жинау ерекшеліктеріне, егін ... ... ... ... астықтың сақталу жағдайларына, астық қабылдау кәсіпорындарына оны жеткізу жағдайларына тәуелді болып табылады.
Астықты сақтап және сапасын ... ... ... ролі өте зор. ... кездері АҚК-дың материалдардық-техниканың базасы дами түсуде.
Техникалық базаның үздіксіз жақсаруы астық қоймаларының негізгі көрсеткіші - ... және ... ... жүк ... ... ... ... арттырды.
Астықтың сапасын жақсарту үшін қажетті өңдеуден, яғни келесі аталғандардан (кептіру, тазарту, ... т.б.) ... ... ... өте ұзақ ... сақталады, әр түрлі пішінді қамбаларға құюға және жер жүзінің түкпір-түкпіріне тасымалдауға ... ... ... ... суықтанда қорықпайды.
Астық массасын салқындатқанда оның сақтауға тұрақтылығы артады және сыртқы ауаның дымқылдығы мен температурасының белгілі бір ... ... ... теріс әсер етпейді.
Республиканың нан өнімдері жүйесінде үйіндідегі ... ... ... ... ... жатқызады.Салқындатуды кеңінен қолдану астықтың сақталуын жақсартуды қамтамасыз ететін қажетті шара.Салқын ауа ... ... ... ... белгіленген сақтау мерзімінен бастап салқындатылуға тиіс.Астық массасын салқындатудың екі тәсілі белгілі: жайбарақат және ... ... бұл ... ... ... ... ... конвейерлер арқылы өткізу және белсенді желдету.Астық конвейерлерден, астықтазалағыш машиналар және кептіргіштерден өткенде де салқындайды.Соңғылардың отын көздерінен ағытып тастайды және ... ... ... ... тек ... ... ауаны ғана айдайды.Астықтың қозғалыс жолы ұзарған сайын салқындатудың тиімділігі артады,осындай жағдай астық массасы мен ауаның температурасындағы айырмашылық ұлғайғанда байқалады.Салқындатудың бұл ... ... ... ... ... және қоймаларға барынша мол салқын ауа енгізілуді қамтамасыз ... ... ... ... салқындатудағы барынша жетілдірілген және экономикалық тиімді тәсілдердің бірі деп есептейді.
Ауамен түйіскенде астық оның сол кездегі нақты салыстырмалы ... ... ... тепе ... ылғалдылыққа ұмтылады.Астықтың ылғалдылығы желдетілгенде жоғарыламаса белсенді желдету орынды ... ... ... ... ... ... ... аздап жоғарылауы мүмкін.
Егер астықтың ылғалдылығы үрленіп отырған ауаның ылғалдылығы мен температурасына сәйкес келетін тепе теңдік көрсеткішінен ... ... онда ... ... ... ... ... болып қалады.Ал астықтың нақты ылғалдылығы тепе теңдік ылғалдылығынан ... ... онда ... ... және ... жағдайда белсенді желдету орынды деп есептеледі.
Белсенді желдету ... ... ... ... ... ... ... профилактикалық шара түрінде қолданылады және ол дұрыс та, сонымен қатар астықты желдету құралы ретінде мынадай мәселелерді шешуге ... ... ... ... ... мен ... ... желдетудің орындылығы;
Астық массасын қандай қарқынмен желдетудің қажеттігі;
Белсенді желдетудің әсерінен астықтың температурасы қандай ... ... ... ... температураға дейін салқындатуға қанша уақыт керектігі.
Желдетудің түрлері мен әдістері
Астықты желдетуді қызмет мүддесіне қарап ... ... ... ... ... ... сақтандыру
профилактикалық деген түрін астық үйіндісін салқындату, мұздатып тоңазытуға, кептіруге, өзіндік қызуды жоюға қолданып, ал себу ... ... ... ... ... ... ... дәннің температурасы 10-0 қа дейін төмендетіледі.Ал астықты тоңазыту үшін желдету кезінде дәннің температурасы тан ... ... ... ... ... мен ... тіршілігі, өсіп өніп көбеюі мүлдем тоқтайды.Сондықтан, тоңазыту үшін желдетуді ... ... ... ... ... ... дәнді кептіргіш пайдаланып кептірудің мүмкіншілігі жоқ кезде, не тіпті кейбір дәнді дақылдарды кептіруге ... ... ... ... ұтымды пайдаланып, астық үйіндісін кептіру үшін ... жаз және ерте күз ... ... ... қосымша қыздырып, оның температурасын 35-60, салыстырмалы ылғалдылығын қа ... ... ... ... ... орасан зор.Көбінесе мұндай дәндердің ұзақ сақталынуы үшін салқындатып, кейде тоңазытып қояды.Кейін, қыстан шыққан соң оны ... ... ... жылы ... не арнайы қыздырылған ауаны пайдаланып өңдейді.
Екпінді желдету дән аралық кеңістіктің ... ... ... оны ... ... ... ... тіршілікке икемділігін, төзімділігін арттырады.Бірақ, тұқымдық дәнді салқындату, әсіресе, тоңазыту ... ... ... ... ... ... ... болған жағдайда, суық ауа оның егістік сапасые төмендетіп жіберуі мүмкін.Сондықтан, салқындатуды не тоңазытуды ... ... ... ... пісіп жетілгендігіне , ылғалдылығының төмен,құғақ күйінде екендігіне көз жеткізген жөн.
Желдетуді газданған, газбен арнайы өңделген тұқымдықтар үшін де көктемнің жылы ... ... ... ...
газдың дәнаралық кеңістігінен толық ығысып шығуына байланысты ... да оны ... ... мөлшерін бақылау арқылы анықтайды.Сонымен, астықты ауамен екпінді желдетіп өңдеу астық үйіндісін еш қозғалысқа ұшыратпай, онда оның температурасы мен ылғалдылығын төмендетуді ... ... ... ... ... ... , пайдасы дәннің күйімен қасиеттеріне, оның ауамен ... ... ... ... ... ... оның ылғалдылығын, тығыздығын, қуыстылығын, сусымалылығын және өзіндік іріктелуін , ... ... ... ... физикалық қасиеттерімен тағы да басқа технологиялық ерекшеліктерін еске ала отыру ... ... ... дәл сол ... ауа ... жағдайымен астықтың нақты күйі сәйкес келіп, сол ауамен өңдеу мүмкін және ... ... көз ... ... егер ... ... болатын ғана жағдайда қолданады.Желдетуді қолданудың мүмкін болатындығын арнаулы номмограммалар не кестелер пайдалану анықтайды.
Осындайлардың әрі ... әрі іс ... ... ыңғайлы бір ол Мәскеудегі бұрынғы бүкілодақтық, қазіргі бүкіл Ресейлік астық ғылыми зерттеу институты жасап шығарған номмограмма болып табылады.Негізі желдету ... ... 6 ... ал егер ауа райы ... ... болса әрбір 3 сағатта тексеріп отырған жөн.Желдетудің тиімділігі ... ... мен ... ... ... ... ... мен, әр түрлі микроорганизмдер мен зең саңырауқұлақтардың өсіп өрбуіне жол бермеуімен анықталады. Бұл тиімділік астық жиымына, уйіндісіне ... ... ... шамасына, оның температурасы мен ылғалдылығына, дәннің күйі мен қасиетіне байланысты. Осы аталған көрсеткіштердің жиынтығын желдету тәртібі режимі дейді. ... ... іске ... ушін әр ... ... ... ... тұрақты, жартылай тұрақты жылжымалы деген топтарға бөледі. Дәнді салқындату, мұздату және тоңазыту үшін тоңазытқыш қондырғылар қолданылады.
Астық ... ... ... ... кең ... ... түрлері мыналар:
СВУ-I СВУ-IM,СВУ-2,СВУ-63, СВУ -3 және УСВУ- 62, жылжымалары-ЦНИИПЗП, ПВУ - I, ТВУ-I т.б.
Бұл қондырғылар ... ... ... желдетуге арналған. Төменде кейбір қондырғылардың құрылысы мен ерекшеліктеріне тоқталып өтеміз.
СВУ қондырғысы 8,2 суретте көрсетілген.
Бұлар ... ... ... ... ... ... ... мыныдай: Койманың еденінде қазып құрылған ауа жүретін бірнеше үстінен ағаштан жасалған қалқанмен жабылған, арықшалар болады. Оның ... ені ... ... 900мм, ... ... 400мм, тереңдігі басында 500мм, аяғында 70мм болып келетін екі екіден басты арықтары бар. Арбір екі арық қойманың қабырғасын тесіп ... ... ... біріктіріліп желдеткішке қосады.
Арықтардың қабырғаларын қыштан соғып, бетондайды. Арбір біріктірілген екі арық бір секция деп есептеледі де, бір ... оның он ... ... ... басты арықтарға жіберілген ауа, жоғарыда аталған арықшалар және қалқанның тесікшелері қоймадағы астық қабарына тартылады. Қысқаша СВУ-I қондырғысымен ... ... жолы ... ... ... астық үйіндісінде жиі кездесетін ұялы қызу дейтін құбылыстын ... алу үшін одан ... ... ал бұл ... орын ала ... жағдайда оны жою мақсатымен қолданылады. 8.3ші сурет 8.4ші ... ... ылди етіп ... ... ... желдету қондырғылары көрсетілген.
Кейінгі жылдары астықты элеватродыңқораптарында желдету қондырғылары да қолданылып ... ... ... ... ... ... сақтау және өңдеу кезіндегі барлық сорбциялық құбылыстарды дәннің сапасына тигізетін әсері тұрғысынан екі топқа ... ... ... газ бен су ... басқа сорбциясы мен десорбциясы.
Астықтың және оның құрамындағы арам шөп тұқымдары сияқты қоспаларының сақталу және тасымалдау барысында қоршаған ортада ... ... ... буы мен ... ... ... тартып сіңіретін қабілеттілігі бар.Ал, ол бу мен ... ... ... ... қышқылының және т.б. заттардың буларын дәннен қайта шығару, кетіру өте қиын.Кейбір ... ... ... ... мен ... ... газ арасында өзара химиялық қарым қатынас болып, хемосорбция құбылысы орын тебеді.
Астықты кептіру үшін пайдаланатын ауа мен газ ... отын ... ... газдардың ішінде болатын күкіртті газ болатындығы белгілі.Дән сол күкіртті газды тез сіңіріп, өз бойына берік сақтайды.Тіпті отын жағу тәртібі бұзылып, отын ... ... онда ... ... өте ... канцерогенді заттар пайда болады да, оны дән сіңіреді.
Сондықтан, астықты тасымалдау, ... ... оның ... бу мен ... ... ... ... қасиетімен санаса отырып, қоймаларда транспорт құралдары мен жабдықтарында бөтен иістер болмауы керек. Оның ... ... әрі ... ... үшін ... ... ... да дәнге сіңетін және одан оңай шығатын көрсеткіштерімен бағалау ... ... ... ... мен одан әрі ... барысында сапасына ылғал сіңіргіштік қабілеті көп әсерін тигізеді.Ылғал сіңіргіштіктің нәтижесінде астық едәуір ылғалданып, оның ... ... мен ... ... ... құрт құмырсқа дүниесінің тіршілігін жандандырады.Әрине, астықтың ылғалдану құбылысы тек оның ... ... ... мен және ... ... ғана ... салу аздық қылады.Дәннің тіршіліктілік функциясы барлық сорбциялық процестерге және ылғалдың дән бойын жәйлап орналасу заңдылықтарына зор ... ... пен ... ... ауа ... ... ... бір біріне қарама қарсы екі бағытта бола алады.Біріншісі, ылғалды дәннен қоршаған ортаға ауаға беру, жоғарыда десорбция деп атап ... ... егер дән ... ылғал буларының қысымы қоршаған ауадағы қысымынан көп болған ... ... еске сала ... ... дәннің қоршаған ортадан бу сіңіру салдарынан ылғалдану.Бұл ... егер дән ... ... суларының қысымы қоршаған ауаның қысымынан аз болса орын алады.
Кептіру дегеніміз әртүрлі жылу энергиясын ... ... ... ... ... дәннің құрамынан артық ылғалды шығару, сөйтіп ол затты құрғатып, сақтауға төзімділігін арттыру.
Астық кептіру үшін ... бір ... ... ... ауа не ... ... отыннын шыққын газдармен қоспасы қолданылады. Бұл қоспаны кептіру агенті деп ... Бұл ... ... отын ... ... 5%тен аспайды. Сондықтан, кептіру агенті дегеніміз өзінің физикалық ... ... ... ауадан айырмашылы көп емес.
Астық кептіру- өте күрделі процестердің бірі. Оның ... мен ... ... белгілі оқулықтар мен ғылыим еңбектерге терең каралып, арнаулы оқу жоспары мен бағдарлама бойынша оқылатындықтан біз астық кептірудің дәнді ... ... ... ... шолу ... қана өтуді ғана жөн көрдік.
Дән кептіру бір уақытта және өзара тығыз байланысты бірнеше құбылыстар ретінде қаралады. Бұл құбылыстарға ... ... ... ... жылу және ылғалдың буланып, дәннің, астықтың сырт қабат бетінен кептіріліп ортаға өтуі; жылу мен ылғалдың дәннің ішіндегі ... ... ... Осы ... ... жүру одан әрі ... білу астықты баптап кептіріп, оның сақтауға төзімділігін және сапасын арттырудың бірден бір кепілі, жалпы кептіру процестерін тиімді басқаруға көмегі ... ... ... мен ... ... ... ... кептірудің бірнеше жолдары, тәсілдері қолданылады. Олар дәнге жылу жеткізу, беру әдісіне, ... ... ... ... көп ... әдіс дәнге жылуды дән аралық кеңістік арқылы жылжытып өтіп жататын кептіту ... мен ... ... ... бұл ... ... деп ...
Дәнге жылу қыздырылған заттармен тікелей тиістірілгенде олардың жылуөткізгіштік ... ... ... ... ... беріледі.Мұндай тәсіл кондуктивтік деп аталады.
Бұлардан басқа әр түрлі тәжірибе жүзінде қолданылып жүрген күн,инфрақызыл сәулелерінің жылуын ... ... ... ... ... бар.Жиілігі жоғары және өте жоғары электр тоғын қолдану тәжірибесі де кездеседі.
Дәнді әртүрлі ылғалсіңіргіштік қабілеті жоғары химиялық және де басқа ... ... ... та кептіруге болады; соңғы жылдары вакуум қондырғыларын пайдалану тәжірибесі зерттелуде.Соңғы тәсілдердің артықшылығы дәнді аса ... ... ... болатындығында.
Астық қабылдау,өңдеу кәсіпорындарындағы көп тараған жоғары өнімді кептіргіш қондырғылары негізінен конвективтік кептіру тәсілінің әртүрлі әдістеріне негізделген.Бұлардың басым көпшілігінде ауа мен ... отын ... ... қоспасы кептіру агенті ретінде пайдаланылады.
Дәннің сапасын кептіру барысында сақтауды қамтамасыз етудің кепілі кептіру тәртібін бұлжытпай орындау.Кептіру ... ... ... ... затына және оны пайдалану мақсатына қарап кептіру процесінің басты басты көрсеткіштерін тиімді таңдау, оптимальды мөлшерлеу.Аталған көрсеткіштерге ... ... ... ... жылдамдығын, дәннің бастапқы ылғалдығы, оны кептіру ұзақтығын және т.б. ... ... ... температурасы роцестің ең негізгі көрсеткіштерінің бірі.Кептіру агентінің температурасы жоғары әрі ... ... ... ... оның ... қабілеті артып, процестің тездетілуін қамтамасыз етеді.Бірақ, температура мөлшері дәннің сапасын сақтау талабымен ... ... ... ... ... тән ... шегі болады.Кептіру агентінің температурасымен дәнді қыздыру температурасы шектері көп жағдайларға байланысты болады.
Солардың ішіндегі ең негізгілерінің бірі дәннің ... ... ... ылғалдығы жоғары болған сайын, соғұрлым оның қыздыру температурасы төмен,яғни,ыстыққа төзімділігі аз болып келеді.Дәнді дақылдардың тегімен,түрімен ... ... ... таңдау астықты азықтық,тұқымдық,жемдік мақсаттарына да тікелей байланысты.Мысал үшін, тұқымдық дәнді кептіру өте мұқият, кептіру ... ... ... ... әлдеқайда төмен.
Жармалық дақылдардың күріш,тары,қарақұмық сияқты түрлерінің өзіне тән ... ... ... ... бар. Кептіру тәртібі дәнді кептіру тәсілі мен кептіргіш қондырғыларының конструкциялық ерекшеліктерімен анықталатындығын да айта кету ... пен ... ... ... тәсілдері олардың сорбциялық қасиеттеріне негізделген. Егер бу түрінде ылғалдың берілуі ... ... ... ... ... ... дәндер мен тұқымдарды орналастырса, басқаша айтқанда десорбцияға жағдайлар жасалса, онда кебу процесін байқауға болады.
Астық кептіру тәсілдерін үш ... ... ... ... Ауа мен ... ... ... (бұршақдақылдарының тұқымдарын) жүргізіледі. Табиғикептірілген кол-теіз минералы мирабилит немесетехникалық натрий сульфаты, жақсы су сіңіргіштікқасиетіменерекшеленеді.Кептіру агент пен тұқымдыкүректінемесеастықтиегіштерді (артқыштарды) пайдаланып алма-кезекбіркелкіараластырылаотырып, ... ... 20-24% ... ал ... ... он рет араластырады. Кептірудіңұзақтығы 5-10 тәулік және ол тұқымның және олтүқымныңалғашқыдымқылдығына, дақылға, сыртқыауаныңкүйінежәне басқафакторларғабайланысты өзгереді. Түқымдымқылдылығынкондициялықкүйгежеткізуүшінсусызданған натрий ... ... ... 20 % ... - 60; ал 25 % ... - 180; 35 % ... - 240.
Араластыру қалқалыалаңдардажүргізіледі, өйткенікептіру кезеңіндехимикатқа су қосқандажылубөлініпшығады, ... ... ... ... көзінде кептіру тұқымның азғантай топтарын кептіргенде қолданылады, бұл тәсілде ылғал астық үйіндісінің бетінен ғана буланады. Астық ... жұқа ... ... ол ... ... ... ... қабаты жұқа болғанда астықты орналастыруға үлкен алаң қажет болады. Дәнді ... бұл ... ... мынадай астық үйіндісінің қалыңдығы ұсынылады (см): негізгі ... ... үшін - 10-12; ... ... ... - 10-15; тары үшін - 4-5.
Күн көзіне кептіргендегі негізгі фактор астық массасы жатқан алаңның сипаты. Астықты бетон алаңдарда (егер ол ... ... ... ... ... жерге төселген брезентте кептіруге болмайды. Тек қана тақтай немесе асфальтты алаңдар ғана астықты ... ... ... жол ... және ... градиентінің мөлшерден тыс ауытқуын болдырмайды. Мұндай алаңдарды жерден жақсылап оқшауландырып қырман аумағында немесе қоймалардың арасында ... ... ... ... еңкіш (6°С) болғаны жөн. Мұндай еңкіштікте астық массасы жақсы жылытылады, ал бос алаңдардан жаңбыр суы тезірек ағып кетеді.
Әсіресе, ... ауа ... ... тиімді, өйткені үйінді бетінде пайда болған су буы бөгелмей ұшып кетеді. Астық массасын ... ... ... ... қабатпен жоғарғы қабатты, алмастырып әлсін-әлсін (әрбір 2-3 сағ. сайын) ... ... ... ... дұрыс қолданғанда жақсы ауа райында астықтың ылғалдылығы тәулігіне 1-3 % және одан да жоғары
мөлшерде төмендейді.
Ауа мен күн ... ... егін ... ... ... пісіп- жетілуіне мүмкіндік жасайды және оны сақтауға төзімді етеді, ... күн ... ... астық массасы микроорганизмдерден біршама тазаланады.
Қазақстаннның Солтүстік аймақтарында дән дақылдарын жинау кезінде бұл аудандардың табиғи климаттық жағдайларына байланысты ... ... ... өте ... ... ... Ылғал азықтың сапасы дәндегі жалғасып жатқан биохимиялық, ферменттативтік, физико-химиялық процесіндегі әсерінен тез төмендеп, сақтау мерзімі қысқарады.
Ылғал азықтың сапасын оның сақтау ... ... үшін ... кептіру қажет. Кептірудің көптеген тәсілдері бола тұра, оның тиімді жолдарын ... жөн. Біз ... ... ... жэне ... ... ... тәсілдерін бірге, қоса қолдану тиімді екенін дәлелдегіміз келеді. Ол үшін ылғалдың дән ішіндегі қозғалысын конвективті және жоғары ... ... ... ... ... - күрделі жылу физикалық және физико-химиялық процесс. Бұл процесс кезінде дән беті мен қоршаған орта арасында жылу және ылғал ... ... ... ... дән ... жылу мен ... қозғалысы болады.Процестің күрделенуі дәннің құрылысына байланысты. Дәнструктурасы мен құрылысыбойыншаколлоидтыкапиллярлы-кеуекденеболыптабылады. Дәнді құрайтыноныңәрбөліктері (эндосперм, қабық, қабықша, ұрықтық) әр түрліылғалсіңіргішқасиетінеие.Ребиндердіңжіктеуібойынша дәннің құрғақбөлігіменылғалдыңбайланысынүштүргебөлугеболады: химиялық, ... және ... Бұл ... ... Ал ... ... қажетемес, өйткені бұл байланысжеңілтүрдеболады.
Жалпыжағдайдаконвективтіккептірубірденжүретін және бір-бірінеәсерететінкөптегенпроцестердіңкомплексінен тұрады. Бұлпроцестергежататындар: жылудыңкептіруагентінендәнніңбеткіқабаттарыарқылыішкібөліктерінеөтуі; дән ішіндегіылғалдыңқозғалысы; ылғалдыңбуланып ... ... Осы ... және осы ... ... бұл қабатқосымшакедергілертуғызады. Оныңпараметрлері (қалыңдығы, температурасы) кептірупроцесінеулкенәсерінтигізеді.
Дәндегіылғалдыңкептірукезіндегіқозғалысынкелесісуретпен көрсетугеболады (1-сурет).
Ылғалдененіңбетіменкептіруагентібелгілібірпараметрлерменқозғалады (Тв-температура, Рв-парциалдыққысым). Жылукептіруагентінен
конвективтітәсілмендәнге беріліп, оныңбеті Т3температурасынадейінқызып, дәнніңбетіндегіылғалдыңбірбөлігібуланады. Осыныңнәтижесінде ... және ... ... Пайдаболғанайырымнәтижесіндеылғалдиффузиялықпроцескесэйкес дәнніңбетіне, булануаймағынақарайқозғалады.
Дәнніңбетіненбумолекулаларышектікқабатарқылыөтіпкептіруагентіменқабылданады. Дәнніңбетіненылғалдыалыпкептіруүшінміндеттітүрдекептіруагенті (Вв) мен дән бетіндегі парциалдыққысымдардың (Вз) айырымы болу керек.
2. ... ... ... ... ... ... жиіліктегі электромагниттік өрісінде кептіру диэлектрлік қыздырудың физикалық ерекшеліктеріне байланысты ... ... ... ... ... ... дәннің жылу өткізгіштік қасиетіне байланысты емес, оның диэлектрлік қасиеттеріне байланысты болады.
Жоғары жиіліктегі ... ... ... ... ... ... ... қарапайым түрде 2-суреттен көруге болады.
Жоғары қарқындылықта жүретін, диэлектрлік қыздыру кезінде дән ішіндегі будың ... ... ... ... ... ... ... Пайда болған қысым градиенті дәннің ішкі қабаттарынан ылғалды сыртқы бетіне өткізетін қозғалту күші болып саналады. Қысым градиентінің шамасы соған сәйкес ... ... ... ... ... ... электромагниттік өрістің параметрлеріне байланысты болады. Бұл параметрлердің жоғарғы мәндері кезінде артық қысым өте ... ... ие ... ... кедергі күштерінен әлде қайда көп болып, дәннің құрылысын бұзып жіберуі ... Олай ... ... ... ... ... ... кептіру кезінде ішкі ылғалдың тасымалдануын (қозғалысын), (конвективті кептірумен салыстырғанда) әлде қайда жоғарғы қарқындылыққа жеткізуге болады. Бірақ ... ... ... ... ... бір ... мәнге дейін ғана көтеруге болады. Солкездеғанабастышарт, дәнніңструктурасы мен сапасысақталады.
Ішкібөліктерінен дәнніңсыртқыбетінежеткенылғалқоршағанортағабуланады. Бүлкездегібуланужылдамдығыжоғарғыжиіліктегіэлектромагниттікөрісіемес, қоршаганортаныңпараметрлерінебайланыстыболады. Дәнніңбетіненылғалдыалыпкетудіңнегізгішарты (конвективтікептірукезіндегідей) қоршаған орта мен. Дән бетіндегі ... болу ... ... ... дән ... ал жоғарыжиіліктегікептірукезінде бұл шарторындалмауы да мүмкін.
Сондықтанжоғарыжиіліктегікептіру, конвективтікептірусияқтыекі құбылысыныңқосындысыменсипатталады: ішкі және сыртқыылғалқозғалысы. Бірақжоғарыжиіліктекептірукезінде, конвективтікептіруменсалыстырғандаішкіылғалқозғалысыүшін, ылғалдыңсыртқықозғалысына
қарағанда, жақсыжағдайлартуғызылған. Сондықтанбұлкездекептірупроцесі тек қанаылғалдыңсыртқықозғалысыменшектеледі, ал ылғалдыңсыртқықозғалысыныңжылдамдығықоршағанортаның ... ... ... тек ... ... ... бұл ... энергия тығыздығынқажететеді. Бұл энергия тығыздығыназайтуүшінжоғарыжиіліктегіэлектромагниттікөрісі мен конвективтікептірутәсілдерінбірге, қосақолданукерек. Соңғытәсілді дән ішіндегіылғалдыңқызу мен булануыүшінемес, оның тек ... ... ... пен тұқымдыастықкептіргіштердекептіру
Конструкциялық ерекшеліктері бойынша астық кептіргіштер шахтылы және рециркуляциялы деп екі үлкен топқа ... да ... ... ... деген түрлері де бар.
Астық пен тұқымды астық кептіргіштердежылу арқылы кептіру негізгі және барынша өнімді тәсіл. Астық пен ... ... ... ... үшін ... ... қағидаларды білген және ескерген жөн:
Қыздыру температурасының рұқсат етілген шекті мөлшері қарастырылып отырған астық немесе тұқым тобын қандай температураға дейін қыздыру ... Бүл ... ... оның пайдалану бағытына, бастапқы ылғалдылыққа (кептіруге дейінгі) байланысты өзгереді;
Астық кептіргіш камерасына енгізілетін кептіру агентінің ... ... ... ... ... ... газ бен ... қоспасы;
Астық пен тұқымды әртүрлі конструкциялы астық кептіргіштерде кептірудің ерекшеліктері.
Кептіргіш шахталарының конструкциялық ерекшеліктері бойынша шахтылы,пәрмендіқыздыруқұрылымыбаррециркуляңиялық/пневмотрубалар, ... ... бар ... ... ... т.б. ... ажыратады.
Рециркулярлық астық кептіргіштер. Рециркулярлық астық кептіру технологиясыбелгілі бір ... сулы ... ... астықтың мол мөлшерімен араластыруға негізделген.
Кептіргіш агентінің өрлеу ағынында астық қоспасын ... ... ... ... астықты 10-15 мин. Жатқызғаннан кейін салқындатуды алмакезекалмастыру және кептірілген астықтың көп бөлігін рецикуляциялапкептіру іске асырылады. Қыздыру камерасындағыкептіру агентінің температурасы 250 - 380°С ... ... ... /2-3 сек./ 50 - 60°С ... ... қалыптасқан процесімынадан тұрады:қыздыру камерасында астық қыздыру және жартылай кептіру; дымқыл және күрғақ астық түйісудегі жылу және ылғал алмасу;астықтың аралық және ... ... ... басым бөлігін жартылай және бірнешеқабат рецикуляциялау.
Қорытынды
Астықтың қоймада орналастырылуы, егін жинағаннан кейінгі өңдеу ... ... мен ... ... ... т.б. түскен астық топтарының сапасына байланысты өзгеретіндігін білеміз.Астық массасын белсенді желдетіп, кептіру әдістеріне де шолу ... ... ... дәл сол ... ауа ... ... ... нақты күйі сәйкес келіп, сол ауамен өңдеу мүмкін және ... ... көз ... керек.Желдетуді егер дәнді салқындатуға болатын ғана жағдайда қолданады.Желдетуді қолданудың мүмкін болатындығын арнаулы номмограммалар не ... ... ... ... ... астықты салқындату,тоңазыту немесе кептіру мақсатымен жүргізіледі.Бұл жұмыс профилактикалық шара түрінде қолданылады және ол ... та, ... ... ... ... ... ... мынадай мәселелерді шешуге бағытталған қарастырдық:
Сыртқы ауаның нақта салыстырмалы ылғалдылығы мен температурасында белсенді желдетудің ... ... ... ... желдетудің қажеттігі;
Белсенді желдетудің әсерінен астықтың температурасы қандай ... ... ... ... температураға дейін салқындатуға қанша уақыт керектігі. Ал астықтың нақты ылғалдылығы тепе теңдік ылғалдылығынан жоғары болса, онда астық ... және ... ... ... ... орынды деп есептеледі.Негізінен XXI ғасыр барлық жағынан қарағанда жоғары ... яғни ... ... ... ... ... болып саналады.Астық сапасы біздің жағдайда тауардың бәсекеге қабілеттілігін туғызады.
Қолданылғанәдебиеттер
* О. Нәлеев - Астықсақтаутехнологиясы (оқулық) Алматы, 1993ж
* Ізтаев Ә., Отыншиев Б. - (оқу ... ... , ... ... Қ.М.,Мұқатова Ш.Қ., Ысқақов М.Ә. - . ... ... ... Н.Г., ... М.Ә., ... Қ.К., ... - . Астана, 2001ж.
* Пунков С.О., Стародубцева А.И. - . 1990 г

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Астық түйірін кептірудің негізгі үрдістері16 бет
Астық түйірін кептірудің негізгі үрдістері. Астық түйірін кептіру техникасы9 бет
Биологиялық факторлар5 бет
Астық өнімдерін сақтау жайлы мәлімет8 бет
Астық кептірудің қазіргі технологиясы9 бет
Астық сақтаудың негізгі тәсілдері8 бет
Астық түйірлерін сақтау технологиясы жөнінде жалпы мәліметтер7 бет
Астық өнімдерін сақтау5 бет
Астықты сақтау қағидасы15 бет
Дәнді дақылдарды сақтау9 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь