Қазақстан Республикасындағы экскурсиялық бизнес

КІРІСПЕ
4
1 ЭКСКУРСИЯЛЫҚ БИЗНЕСТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ

1.1
Туризмнің классификациялануы және оның негізгі түрлеріне түсінік
6
1.2 Экскурсиялық туризмнің құрылымы мен атқаратын функциялары 9

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЭКСКУРСИЯЛЫҚ БИЗНЕС ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ.ЭКОНОМИКАЛЫҚ БАҒАСЫ

2.1
Негізгі танымдық жерлер мен туристік экскурсиялық бизнеспен байланысты маңызды іс.шаралар
14
2.2 ҚР экскурсиялық бизнес инфрақұрылымының дамуын талдау 19
2.3 ҚР Оңтүстік облысындағы экскурсиялық бизнесті басқару жағдайын бағалау 43

3 ҚР ЭКСКУРСИЯЛЫҚ БИЗНЕСТІ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫН ЖЕТІЛДІРУ

3.1
Экскурсиялық бизнестің дамуын жетілдіру бағыттары
52
3.2 Экскурсиялық бизнесті басқару жүйесін дамытуда кластерлер мен даму стратегиясын ұсыну 65


ҚОРЫТЫНДЫ


69
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
74
Бүгінде дүниежүзі бойынша туризмнен түсетін табыс мұнайдан түсетін табыстан кейін екінші орынды алады. Ал біз әзірге мұнайға иек артып, «туризмге құдай күнімізді қаратпасын» деген кейіпте отырмыз. Алайда туризмді дамыту – бүгінгі күннің басты талабы. Болашақта Қазақстандай табиғаты көркем жерлері бар елге саяхатшылардың да көптеп келетін кезі алыс емес...[1].
Әдетте көзге шетсіз-шексіз далалық аймақ қалыпта елестейтін Арқа кіндігіндегі таңғажайып құбылыстар Қарқаралы, Балқаш, Ұлытау, Қызыларай, Қараағаш, Бұғылы-Тағылы, Бектауата, Тасарал, Ортау көркі тәнті етер оқшау орындар. Сағым ойнаған жапан түздің әр қиырынан кенеттен есетін самалы тынысыңды кеңейтіп, жасыл желегі жан жадырататын, бүгінге дейін шөбі, тасы, ағашы қаз қалпында сақталған мұндай жерлер дүние жүзінде сирек боларлығы біздің елімізде экскурсиялық бизнестің дамуына бірден бір ықпалын тигізеді. Сол үшін де экскурсиялық бизнес саласында бірқатар реформалардың жүргізілуін қамтамасыз етуіміз керек. Қолдағы бар туристік базаларымызды халықаралық талаптарға сәйкестендіру қажет. Қазақстандық туризм даңқ тұғырына жиі-жиі көтерілсін десек, жаңа туристік технологияларды меңгеру, күнделікті жаттығу процестерінде соңғы үлгідегі құрал-жабдықтарды пайдалану, ең бастысы – профессионалды кадрлар даярлау қажет.
Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі. Дипломдық жұмыста зерттелген мәселе Қазақстан Республикасында экскурсиялық бизнесті дамыту, шетелдік тұтынушыға бағытталған қазіргі заманға сай, бәсекеге қабілетті туристік саланы құруды және Қазақстан Республикасының азаматтарына арналған экскурсиялық туристік қызметтің ішкі рыногын дамытуды көздейді. Шетел туристерінің үздіксіз келуіне бағытталған сауатты маркетинг, республикалық, өңірлік мемлекеттік экскурсиялық мекемелердің қолдауы, туризмнің бастапқы экскурсиялық инфрақұрылымын құру және жоспарлы ұйымдастырылған шетелдік туристік топтарды күтіп алуды тиянақты ойластырып ұйымдастыру жайлы мағлұматтар кеңінен қарастырылады. Экскурсиялық туризм - қазіргі таңда аса ірі рекреациялық нысан болып табылады. Оны дамыту елді жоғарғы нарыққа апаратын жол. Сол себепті экскурсиялық туризм отандастарды және шетелдіктерді тартатын табыстың қайнар көзі болып есептелінеді. Шетелдіктердің елге келуі, елдің экономикасына оң әсерін тигізері хақ. Елімізде экскурсиялық туризмнің қайнар көзі – Оңтүстік, Солтүстік және Шығыс Қазақстан аймақтары болып отыр. Бұл жерге келу себептері, бұл аумақтар таулы болып келгендіктен, бұл жер демалу үшін таптырмайтын орын.
1. «Егемен Қазақстан» газеті №5. 2007 жыл
2. Ж.М. Нұрбеков «Нұрын шашқан оңтүстік» Алматы. 2006
3. Ә.Н. Нысанбаев «Қазақстан Республикасы» энциклопедия анықтама кітап. Алматы, 2000
4. Б.Ғ. Аяған «Оңтүстік Қазақстан» энциклопедиясы. А.: 1998
5. «Егемен Қазақстан» газеті. №9. 2002.
6.«Саясат» журналы. №4. 1998
7. www.google.kz
8. www.Ak Orda.kz
9. www.referat-kaz.kz.
10. «Халықаралық туризм тарихы мен теориясы» В. Н. Вуколов.
11. «Халықаралық туризм кеше, бүгін, ертең» Москва «Халықаралық қатынастар» 1998 ж.
12. Н.Назарбаев. Қазақстан -2030. Ел президентінің Қазақстан халқына жолдауы. Алматы «Білім», 2007 ж.
13. А.К. Резников, В.А. Кораблев. По Казахстану-маршрутами подвигов. Алма - Ата, «Казахстан», 2008 г
14. Ердаулетов. С. Р. Основа туризма Казахстана. А.: 2004
15. Қазақстанның көрікті жерлері. Қазақ мемлекет баспасы. Алматы, 2002 .
16. Семейдің «Алтын жобасы». Алматы «Қайнар», «Саржайлау» ШҚ, 1995 .
17. Хайруллин Г. Т., Бесенбаева А.А. Саипова А.А., Республиканский кабинет Каз. Академии им. Алтынсарина. Алматы, 2006 ж.
18. www.google.kz.
19. Абдраимов А. История Казахстана. Астана 1999 ж.
20. Аблайханова Г., Хабрахманов Р. Экотуризм в РК Экология и устойчивое развитие.
21. Б.Кузьменко. Ертіс өңірі. Алматы «Қайнар», 1984 ж.
22. Ердаулетов. С.Р., Мусин К., Шабильников С. Финансы Казахстана, 1997
23. Ердаулетов. С.Р. Достопримечательности места Казахстана. Алматы, 1988г
24. Ердаулетов. С. Р. Основа туризма Казахстана.
25. Қазақстан экономикасын басқару негіздері К.Б.Бердалиев ( Алматы ) 2008 ж
        
        МАЗМҰНЫ
| | ... |
| ... |4 |
|1 ... ... ... ... | |
| | | ... |Туризмнің классификациялануы және оның негізгі түрлеріне |6 |
| ... | ... ... туризмнің құрылымы мен атқаратын функциялары |9 |
| | | |
|2 ... ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| | | ... ... ... жерлер мен туристік экскурсиялық бизнеспен |14 |
| ... ... ... | ... |ҚР ... ... инфрақұрылымының дамуын талдау |19 ... |ҚР ... ... ... бизнесті басқару |43 |
| ... ... | |
| | | |
|3 |ҚР ... ... ... ЖҮЙЕСІН ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫН | |
| ... | |
| | | ... ... ... дамуын жетілдіру бағыттары |52 ... ... ... басқару жүйесін дамытуда кластерлер мен|65 |
| ... ... ... | |
| | | |
| | | |
| ... |69 |
| ... ... ТІЗІМІ |74 |
| | | ... ... ... ... ... ... мұнайдан түсетін
табыстан кейін екінші орынды алады. Ал біз әзірге мұнайға иек ... ... ... ... ... ... отырмыз. Алайда
туризмді дамыту – ... ... ... ... ... Қазақстандай
табиғаты көркем жерлері бар елге саяхатшылардың да көптеп келетін кезі алыс
емес...[1].
Әдетте көзге шетсіз-шексіз далалық ... ... ... ... ... құбылыстар Қарқаралы, Балқаш, Ұлытау, Қызыларай,
Қараағаш, Бұғылы-Тағылы, Бектауата, Тасарал, Ортау көркі тәнті етер ... ... ... ... ... әр ... ... есетін самалы
тынысыңды кеңейтіп, жасыл желегі жан жадырататын, бүгінге дейін шөбі, тасы,
ағашы қаз қалпында ... ... ... ... ... ... біздің елімізде экскурсиялық бизнестің дамуына бірден бір ықпалын
тигізеді. Сол үшін де ... ... ... ... ... қамтамасыз етуіміз керек. Қолдағы бар ... ... ... ... ... Қазақстандық
туризм даңқ ... ... ... ... жаңа ... меңгеру, күнделікті жаттығу процестерінде соңғы үлгідегі
құрал-жабдықтарды пайдалану, ең бастысы – ... ... ... жұмыс тақырыбының өзектілігі. Дипломдық жұмыста зерттелген
мәселе Қазақстан Республикасында ... ... ... ... бағытталған қазіргі заманға сай, бәсекеге қабілетті ... ... және ... ... ... ... туристік қызметтің ішкі рыногын дамытуды көздейді. ... ... ... бағытталған сауатты маркетинг, республикалық,
өңірлік мемлекеттік экскурсиялық мекемелердің қолдауы, туризмнің бастапқы
экскурсиялық инфрақұрылымын құру және ... ... ... ... ... ... тиянақты ойластырып ұйымдастыру ... ... ... ... ... - қазіргі таңда
аса ірі рекреациялық нысан болып ... Оны ... елді ... апаратын жол. Сол себепті экскурсиялық туризм отандастарды және
шетелдіктерді тартатын ... ... көзі ... ... елге ... ... экономикасына оң әсерін ... ... ... ... ... көзі – ... Солтүстік және
Шығыс Қазақстан аймақтары болып ... Бұл ... келу ... ... ... болып келгендіктен, бұл жер демалу үшін ... ... ... осы ... ... ... дамытуға
болатын бірден – бір таптырмайтын аумақ. Оңтүстік ... ... ... ірі ... саласы ол - әулиелі жайлар мен орындар. ... бару ... әр ... ... ... бар, сол арқылы осы
орталықтың барлығына дерлік көріп шығуға болады. ... ... ... ... ... табиғаты тамаша аймақтар жеткілікті.
Сондықтан біздің дипломдық жұмысымыздың басты мақсаты - ... ... ... индустриясын дамытудың негізгі
мақсатын анықтап, ... ... сай ... ... тиімді жаңа қызмет
көрсетуді туризм индустриясына енгізе ... ... ... ... ... ... Ол бір жағынан – қазақстандық және шетел
азаматтарының экскурсиялық туристік қызметтерге, ресурстарға қол жеткізуге
және олардың ... ... үшін кең ... ... ... – ел экономикасының дамуына айтарлықтай үлес,
оның ішінде жаңа жұмыс ... ... ... ... ... салық түсімдерін, шетел валютасының ағымын, елдің инфрақұрылымын
дамыту, мәдени және ... ... ... ... кең ... ... береді.
Ғылыми жұмыстың міндеті. Ғылыми жұмыстың ...... ішкі және ... келу ... ... туризм инфрақұрылымы
объектілерінің құрылысына жеңілдіктер мен қолдау ... ... ... ... ... жасауға және оларды туризм саласына
салуға, туристік ресурстарын пайдалануда ескерткіштер мен қоршаған ... ... ... ... ... түсіндіру
- ҚР экскурсиялық бизнес инфрақұрылымының дамуын талдау
- ҚР Оңтүстік облысындағы экскурсиялық бизнесті ... ... ... Экскурсиялық бизнестің дамуын жетілдіру бағыттары
- Экскурсиялық бизнесті басқару ... ... ... мен ... ұсыну
Зерттеу пәні болып туризм саласындағы экскурсиялық ресурстарды тиімді
пайдаланудағы басқару жолдарын дамыту ... ... ... ... ... ... табылады.
Диплом жұмысының құрылымы мен көлемі. Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш
бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған ... ... ... ... 74 бет, оның ... 6 ... және 6 сурет қарастырылған.
1 ЭКСКУРСИЯЛЫҚ БИЗНЕСТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Туризмнің классификациялануы және оның ... ... ... ... ... ... қоғамдық қарым-қатынастардың және
сонымен қатар туризмнің дамып қалыптасуына сәйкес көптеген жаңа ... ... ... ... ... осы ... ... жан-жақты пікірталастар жүргізілуде.
Туризм дегенімізде басқа қала немесе мемлекеттерде отыратын туыстары
мен жолдастарын зиярат ететін, бос ... ... ... ... ... келтіреміз. Бұл адамдар бос уақыттарында түрлі спорт түрлерімен
айналысып, күн сәулесінде демалып, атқа ... ... ... ... ... ... ортаны серуендеп жүреді дейміз. Дегенімен бұл анықтаманың
құрамына әртүрлі конференция, съезд және ... ... ... ... мақсатта ұйымдастырылатын турларға қатысатын адамдарды да қамтуға
болады. Турист деп ... бұл ... ... ... ... барлық
түрлерін: велосипед, ат, түйеден бастап реактивті ұшақтарды да пайдалана
алады.
Туризмнің маңызын анықтап бұл қызмет ... ... ... үшін ... ... ... субъектілерді тануымыз қажет.
1. Турист. Бұл ... ... ... барлық ресурстарға
бағытталған психикалық және физикалық ... ... бар ... ... тауар мен қызмет ұсынушы ұйымдар. ... ... ... ... табу мақсатында тауар және қызмет ұсынатын
кәсіпкерлер.
3. ... ... ... Бұл ... ... ... ролі туристерге, жеке кәсіпкерлерге және басқа да туристік
субъектілерге қарсы қоятын ... ... ... ... ... ... ... тарап. Келген туристерге тікелей және жанама әсерде болатын
жергілікті халық [1].
Қазіргі туризм классификациясы, бәрінен бұрын ... ... пен ... ... ... үшін ... Бұл
классификацияның мәні – туризмнің жеке ... ... ... ... уақытқа дейін туризмге нақты классификация жасалынбаған. Оны
тәжірбиеде туризмнің нақты бір түрін ... ... ... ... әр ... ... ... классификациялауға болады.
Мақсатына қарай, саяхаттың мерзімі мен ұзақтығына қарай, қозғалу ... ... ... ... ... ... және т.б.,
бірақ мұнда шешуші ролді – саяхаттың мақсаты атқарады [2].
Формасы мен ... ...... түрлері әртүрлі. Олар
бірқатар факторларға бағынышты, олардың ішіндегі ең айырықшалары:
- бос ... ... мен ... ... жынысы, денсаулығы, рухани дамуының деңгейі, адамның жеке талғамы
және материалдық молшылық;
- табиғи жағдай мен ... ... ... мүмкіндіктерінің болуы және басқалар [3].
Сапардың мақсатына, шарттарына, ... ... ... ... ... ... ... функциясы мен өндірістік технологиясына қарай туризмнің үш
негізгі түрін бөліп қарауға ... ... ... ... ... ... оны ... тиімді пайдалану ... ... ... Өсіп келе жатқан жастар үшін ... ... ... зор, ... ... ... ... қоғамдық
және еңбек іскерлігін көтеру де мүмкін емес.
Жоғарыда айтылған түрлері арқылы ... ... ... ... ... ... ... және
әлеуметтік сипатымен қоғам ... ... және ... әсер ... ол ... зор ... ... маңызды қоғамдық-
экономикалық құбылысқа айналып, тереңдеп бара жатыр. Туристік демалысты
қайда және қалай ұйымдастыру, саяхаттарға ... ... ... ... және ... не бар, ол құбылыс қай экономикалық, әлеуметтік және
табиғи себептерге байланысты, адам мінез-құлқының қай ... ... ... өткізудің осы формасын таңдатады, ол құбылыстың ел шаруашылығы
мен оның бөлек аймақтарының шаруашылығына әсері қандай – осы ... ... ... ... отыр [4].
Демалыс деген түсінікпен қатар, географиялық, социология мен қала
құрылысының ... ... ... ... ... процестер деген түсініктер де жиі қолданылады. Ол тегін емес,
еңбектің сипаты, бос уақытты пайдаланудың түрі мен ... ... ... ... демалыс – тынығып жату ... ... ... ... іс-әрекет түрінің ауысып тұруы болып өзгерді.
Шынында да, ол көбінесе бос уақытта сауықтыруға, түсініп ... ... ... ... ... ... тұру үшін ... Мысалы,
санаторияда, демалыс үйлерінде, пансионаттар мен демалыс базаларында болған
кезде жиі қала сыртына қыдырып, жорыққа, экскурсия мен ... ... ... ... ғана ... бос ... ... мәнін
түсінуге болады.
Рекреацияның танымдық функциясы. Ол ... ... ... орындарды, этнографиялық шаруашылық және басқа да аудандарға көңіл
қоятын, көз тартарлық көрікті орындарын білуге тырысуынан тұрады [5].
Табиғи-климаттық ... ... мен ... ... ... желсіз ашық күндер, орман, тау, теңіз, көл, өзендер және
т.б. жатады.
Мәдени-тарихи орындар – сәулетті ... ... ... ... және т.б. ... ... ... туристерді
ынтықтыратын этнографиялық жақтары – әдет-ғұрып, киімдер, фольклор ... да ... ... жатады. Шаруашылық жағынан ең көрнектісі
шаруашылықты жүргізудің өзінше бір түрі немесе аудандар бойынша оның жоғары
көрсеткіштері.
Мәдени-әлеуметтік ... – бұл ... ең ... ... ... талғам – бұл қоршаған ортаны, дүниені біліп-түсіну.
Туризм еліміздегі ғана емес, бүкіл ... ... ... ... ... ... ... түрде танысуына үлкен мүмкіндіктер
туғызады [6].
Танымдық рекреациясы. ... ... ... ... ... тән. ... ... тануды қажет ететін рекреациялық
шаралар да ... яғни ... ... ... ... ... қатар жаңа ... ... ... ... ... және ... ... саяхаттың көрсетілген мақсатына қарай туризм келесідей
бөлінеді:
1. «Рекреациялық туризм». Оған: емделу және ... үшін ... ... туризм» – табиғаты мен әлеуметтік-экономикалық
тұрғыдан ... ... ... ... ... бұл бөтен
аудандарға немесе ... ... ... «Арнайы туризм» – арнайы бағдарлама және ... ... ... ... ... ... туризм автомобильмен, автобуспен,
теміржолмен, теплоходпен саяхаттау болып бөлінеді. ... ... ... бөлігі автомобиль көлігінің үлесіне тиеді. Батыс
Еуропада туристердің 70%-ы өз ... ... ... ... 90% ... ... коммерциялық, әлеуметтік, және экологиялық туризм.
Соңғы 20 жылда круизді туризм шапшаң дамуда. «Круизді ...... ... жабық бір шеңбермен, белгілі бір маршрутпен көрікті, көңіл
толарлық ... ... ... жасау. Круиздік саяхатта бірінші орында Нью-
Йорк порты ... ... ... ... ... ... Англия,
Норвегия, Греция, Италия, Франция, АҚШ.
Алғашында барлық туристік іс-әрекет «коммерциялық туризм» түрде болса,
онан түсетін кіріс туристік мекемелердің ... ... ... ... коммерциялық туризмге қарсы әлеуметтік туризм деген түсінік
пайда болды. Әлеуметтік туризм ... ... ғана ... туристік
мекемелерге де өте тиімді. Сонымен, «әлеуметтік туризм» – бұл ақшалары аз
адамдардың ... ... ... ... және мемлекетке жатпайтын
құрылымдар қолдайды.
«Экологиялық туризм ...... ғана ... ... ... болды және елдің тұрақты даму концепциясына байланысты ол
батыста кең дами бастады. Экотуризмді көпшілік туризмнің баламасы ... ... да оның ... ... айырмашылықтары бар. Оның
негізгі белгілері:
- экотуризмнің басты обьектісі ... ... ... ... жерлері болуы;
- туризм индустриясының жоспарлы дамуының арқасында ... ... және ... ... ... ... ... қарағанда төмен ... ... ... болуы;
- экотуризмнің ең күрделі мақсаттарының бірі – экологиялық білім беру
және экологиялық ойды қалыптастыру;
- бүтіндей мемлекетті немесе жеке ... ... ... ... ... ... ... уик-эндте демалудан бастап табиғи жаратылыс
тақырыбында ғылыми зерттеулер жүргізуге дейін экологиялық туризм ... әр ... ... ... ... [9].
Сонымен, туризм классификациясының ғылыми және практикалық маңызы бар,
ол білгеніңді реттеуге және дүниежүзілік туризм қозғалысын ... ... ... ... Экскурсиялық туризмнің құрылымы мен атқаратын функциялары
Экскурсия бұл айналамызды қоршап отырған әлемді тану ... Бұл ... ... ... ... ол алдын-ала таңдап
алынған объекттермен тығыз қарым-қатынаста болып, оларды орналасқан орнында
зерттеумен айналысады. ... ... есту және ... ... ... ... алдын-ала жоспарланып қойған
қоршаған ортаны ... ... ... ... ... мен экскурсоводтар, экскурсиянисттің қалай көру, есту және
сезіну керектігін, осы ... ... ... ... ... ... арқылы қандай пайдалы әсерде болатындығын нақты біледі [17].
Экскурсиялық процесс кезінде ... ... ... ... ... осы ... ... тақырып ашыла бастайды (бірінші
мақсат), бұл ... ... ... ... алу ... ... ... ұлы батырлықтарды, тарихи оқиға маңызын сезіне білу, яғни
сол бір оқиғаның қатысушысы болу (үшінші ... ... ұғу ... жеке өзі ... ... экскурсиялық объекттерге анализ бере білу
(төртінші мақсат).
Экскурсия, оның жинақ материалдары, сонымен ... ... ... білу ... ... ... ... жасауға, қажетті шешім
қабылдауға мүмкіндік береді. Экскурсия - методикалық түрде каланың көрікті
жерлерінің, тарихи-мәдени ескерткіштердің ... ... ... көз ... ... объектінің анализі мен онымен қатысты
оқиғалар болып табылады.
Экскурсия құру кезінде ... ... ... орын ... ... ... тематикалық экскурсияның өзіне тән сюжеті болады, ... ... ... бүтін материалдар бағынышты болады. Экскурсияда
«шиеленісу» маңызды орын алады. Бұл дегеніміз ... ... ... ... ... ... композициясында кульминацияның орны болек,
ол айтып беру мен көрсетуде ең жоғары ... ... ... ... ең ... ең шешуші жері болып табылады [18].
Қазіргі таңда экскурсия біздің алдымызда бүтінделген, өзіне тән ... ... ... ... ... тән жеке ... бар бір құбылыс
ретінде көрінуде. Ең қиын экскурсия ол тематикалык ... ... ... қала ... ... ... соң кала ... экскурсия және тағы
с.с. бөліне береді.
Ең алғашқыда экскурсия қыдыру дегенді ... яғни ... ... ... шөптердің ізделуі. Содаң соң оның алдына ғылыми
мақсаттар, яғни музей үшін ... ... ... ... ... кейін мектеп оқушылары мен студенттердің экскурсияға шығуы
басталды. Ал ... ... жаңа ... экскурсияның алдына тағы бір
мақсат шығарды, ол ... ... беру ... Тәрбиелеу жұмыстарын жақсарту
ұмтылысы, экскурсияны топтық мәдени-үйрену жқмыстары қатарына ... ... ... ... ойға ... бір іс-әрекет келеді.
Бұл іс-әрекеттер әр түрлі болады - ... бір ... ... ... белгілі бір нысанға қатысты өту жағдайы (олардың жанынан айналып
өту), маршрутқа еңгізілген ... ... мен ... және оның ... ... ... ... іс-
әрекеттерін бір араға ... яғни ... ... ... болса - нысандарды байқау, оларды ұға білу және
зерттеу сияқты белсенді формалармен көзге түседі.
Экскурсия ... ... ... ... өз ... ... бір ... болып келеді.
• Экскурсия үлкен топ аудиториясымен жұмыс істеу, яғни экскурсия білім
берудің бір ... ... ... Экскурсия мәдени бос уақытты өткізу формасы.
• Экскурсия саяси және ғылыми ... ... ... ... адамзаттың сана-сезімін көтеру формасы ретінде,
яғни ... ... ... ... ... функциялары. Функция латын сөзінен аударғанда-орындау
(іске асыру, іс-әрекет) деген мағынаны ... ... ... ... ... ... ... (Сурет 1):
Экскурсия ғылыми ... ... ... ... ... ... және басқада көзқарастарды таратуға ықпал
жасайды. Тәрбиелеу және білім беру тұрғысында ... ... ... ... болып табылады [20]. ... ... ... ... ... жасау, материалдың ең жоғары ... ... ету. ... ... ... ... толығымен лекция түрінде жеткізу мүмкін емес, өйткені уакыт
тығыздылығы бар. Сол себептен экскурсоводтың ... ... ... әрі нақты әрі нұсқа етіліп дайындалып, объективті түрде бағамы
болу қажет. Тақырыпты түсіндіретін ең нақты ... мен ... ... ... ... ... бір оқиға қатысушысының есіне
түсіргендері, суреттердің жинақталуы, оригинал құжаттар, карта мен схемалар
көшірмесінің жинақталуы ... ... ... яғни ... ... 1 – ... ... функциялары
Экскурсия мәліметтер функциясы ретінде - әр бір тақырыптың,
өзінің нақты ... ... ... ... тән ... ... Мысалы:
Совет үкіметі ғылымының жетістіктері, ... ... ... ... ... шаруашылық және әлеуметтік құрылыс
жаңалықтары.
Экскурсия әлеуметтік бос уақыт өткізу функциясы ретінде. Бос уақыт
деп ... ... ... тыс қалған уақытты айтамыз. Бос ... ... түрі ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. ... ... ... ... халық алдында көп танымал болуда,
яғни экскурсияның ... ... ... ... ... ... әрқайсысының өз қызығушылығына қарай тақырып таңдау
мүмкіншілігі және ... ... ... ... ... ретінде. Экскурсияға қатысушылар әрдайым ... ... ... ... және т.б. ... ... білім алады.
Жақсы экскурсия бірнеше әлеуметтік-тәрбиелеу ... ... Оған ... ... қабылданған ... ... ... ... кинофильмдердің фрагменттері, хроникалық немесе ғылыми деректі
фильмнің бүтіні;
б) белгілі бір оқиға қатысушысының ... ... ... ... ... ... Ұлы Отан соғысы
ардагерлер сұхбаты.
в) белгілі бір өнеркәсіп кәсіпорынының ... ... ... сұхбаттасу.
г) композитор, ... ... ... ... ... және басқада шығармаларды тыңдау.
д) тарихи және тарихи-революциялық тақырыптағы экскурсияда,
арнайы ... жазу ... ... мемлекеттік
қайраткерлердің баяндамаларын тыңдау [21].
Экскурсия адамның ... ... ... ... ... тек материалды аудиторияға дұрыс жеткізу ғана емес,
сонымен қатар адамдардың белгілі бір тақырыпқа деген ... ... ... ... ... ... соншалықты, тіпті экскурсия
біткеннен кейінде осы тақырып ... адам өзі ... осы ... білімін тереңдетуге ұмтылады.
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЭКСКУРСИЯЛЫҚ БИЗНЕС ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ
ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ... жерлер мен туристік экскурсиялық ... ... ... ... ... ... үшін ... ресурстарға бай
аудандар өте көп және олар нәтижелі халық шаруашылығының саласына қосылуда.
Соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... белсенділігі жиналуда. Әдемі, әсем, көрікті жерлерде
туристік кешендер ... ... ... орталықтарында комфортты
туристік кешендер жұмыс істейді. Олар кез ... ... қала ... қызмет көрсетуге дайын тұрады, сонымен қатар, ... ... ... ... Республикада барлығы 700 туристік кешен,
300-ге жуық туристік қонақ үйлер кешені бар [22].
Туризмде басқа экономикалық сала ... ... ... ... ... ... емдік, демалу, спорттық, танымдық және т.б. Олардың
әрқайсысы табиғи ресурстарды қолдануға ... ... ... ... ... мен Ғылыми
Техникалық Революцияға байланысты адамдарға психологиялық ауыртпалықтың
өсуі нәтижесінде туризмнің рөлі арта түседі. Бұл ... бос ... ... ... ... ... Психологиялық ауыртпалық, қала
көшелерінен тыс жерлерде, туристік походтар мен ... ... ... ... адам жақсы, тиімді демалса, ол белсенді түрде ... ... ... ... ... ... ... адамның
саяхат жасауға,демалуға қажеттілігі, - сұраныс формасы ... ... ... ... ... ... ... салдарынан адамдардың
материалдық, рухани, мәдени-танымдық қызығушылығы арта ... Бұл ... ... ... ... тамақтану, музейлерге және мәдени-
танымдық ұйымдар, ойын-сауық ... ... ... ... өзі пайда болысынан саяхат барысында көп ... ... ... ... ... жинақтайды. Аурудың азаюы салдарынан
жұмыс уақытының қоры арта түседі. Және адамның физикалық ... ... ... және ... ... ... ... күшеюіне әкеп
соғады.
Туризм де, басқа экономикалық сала сияқты ... ... ... ... ... емдік, демалу, спорттық, танымдық және т.б. Олардың
әрқайсысы табиғи ... ... ... ... даму жолында
техникалық және әлеуметтік инфрақұрылымға, потенциалды анықталған еңбек
ресурстарына сүйенеді және ... да ... ... мен ... ... тигізеді. Кез келген туризм саласы басқа туризм салаларымен тығыз
байланыста. Көп ... олар ... ... ... ... ... ... туристік-экскурсиялық қызмет
көрсетуді тура құқықпен қарастырады.
Іле ... ... ... Алматының туристік кешендері
орналасқан. Қазақстанда туризмнің әр ... ... ... ... ... мен ... бар: курорттар мен демалыс үйлерінде
демалу, емделу, аңшылық, соның ішінде бүркітпен, альпинизм, тау ... ... салт атты және су ... ... экскурсия және
халықаралық спорттық жарыстарда этникалық ... ... ... күші ... елдегі қазақ оралмандары, - ғылыми, , профессионалдық, жанұялық, бизнес-
тур, коммерциялық туризм т.б.
Қазіргі кезде ... ... мен ... ... ... ... да ... болады. Танымдық, топтық және
маршруттық туризм – міне, осы ең негізгі қалыптасқан республикалық туристік
ұйымдар. ... ... ... ... ... – бұл
коммерциялық туризм, соның ішінде ... ... ... ... ... және т.б. ... ... шоп-туризммен айналысатын 200
ұйым мен фирма, ал жалпы республика бойынша 400 ұйым бар. ... ... және ... емес ... ... ... мыңға тарта адам жұмыс істеуде, бірақ республикада әлі ... ... ... ... қалыптаспаған [23].
Қазақстандағы туризмнің төмен деңгейде дамуының себебі көп, ... ... ... – республиканың экономикалық және әлеуметтік даму деңгейінің
төмен болуы. Бүгінгі күні Қазақстан әлемге ... ... ... ... өзінің экономикалық егемендігін таныта алмай ... ... ... да ... ... айта ... ... біріншіден, туристік-экскурсиялық қызметтің экономикалық салалық
дамуы – ... ... ... кірмеуі;
- екіншіден, туризмді ғылыми дамытудың жоқтығы. Қазақстанда кешендік
ғылыми болжамдар мен туризмді дамытудағы ұзақ ... ... ... ... ... жоқтығы;
- үшіншіден, туристік-экскурсиялық қызмет көрсету саласында
қалыптасқан жүйенің ... ... ... ... ... және ... ... дамыту арқылы
республиканың жоғарғы деңгейге көтерілуімен және жоспарлы ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде Қазақстан территориясындағы
экскурсиялық рекреациялық аудандарды бөліп айтуға болады. Олар ... пен ... ... әсер етеді. Экскурсиялық туризмді дамытудағы
ең негізгі қолайлы аудандар Қазақстанның шығысында ... Бұл ... ... су жүйелері қалыптасқан – Арал теңізі, Балқаш көлі,
Зайсан, Алакөл, Қапшағай және Шардара су қоймалары. Су ... ... ... шомылу мен су туризміне жарамды. Осы саланы дамытуда ... ... ... орны ... Қазіргі кезде бұл жерде су туризмі даму
үстінде.
Шығыс пен Оңтүстік Шығыс өзінің ... және кең ... ... ... ... байланыста жатқан тау жүйелері Алтай, Жоңғар
Алатауы және Тянь-Шань қалыптасқан. Бұл аудандар өзінің ... ... ... өсімдік, жануар әлемімен ерекшеленеді.
Қазақстан экскурсиялық туризмінің дамуына өз септігін тигізетін
әртүрлі ландшафтық өзгешеліктері бар ... ... ... ... ... ... дамуына өз әсерін тигізетін үлкен өзен
өңірлері – ... ... Іле, ... ... ... ... ... экскурсиялық туризммен
демалыстың дамуына 60-қа жуық туристік рекреациялық зоналар, және ... ... ... 10 ... территориясын қамтиды. Бұл
зоналарда экскурсиялық туризмнің көп саласы әрекет етуде. ... ... ... маршруттар, стационарлық демалыстар және жаяу
жүріп өтетін, су арқылы, шаңғы тебу ... ... ... ... Осы көп ... ... ... саласына 4 аймақ жатады,
олар: Шығыс Қазақстанда – ... және ... ... – Орал ... Қазақстанда – Іленің орта таулы аймағы.
Республикадағы курорттық ... ... ... Қазақстанның
барлық облыстарында әр түрлі санаториялы-курорттық кешендер салуға ... ... ... 220 минералды су скважиналары, 75 емдік қасиеті
бар көлдер мен ... ... ... ... есепке алынды [24].
Қазір Қазақстан территориясында 500 ... мен ... бар. Оның ... ең негізгі орын ... ... (220 ... және ... мен ... ... ... Жалпы санаториялар мен басқа да демалыс орындарында бір жылда 1,5
млн. тарта адам демалуда [25].
Үлкен ... ... ...... ... ... балшықпен емдейтін курорттарға – Моялды, Жаңақорған, Атырау жатады.
Сонымен ... ... ... ие ... ... мен Щушие-Борабай курортын
Қазақстанның асыл ... деп ... ... онда тек ... ғана ... шет елдерден келгендер де демалуға мүмкіндік жасалған.
Дене шынықтыру мен спорт денсаулықты, жұмыс істеу қабілетін ... рөл ... ... 15 мың дене ... ... бар. Онда 2
млн. адам денсаулығын нығайтуда. Әр түрлі спортқа арналған 150 стадион, 5,5
мың спорт зал, 110 жүзу ... бар ... зал ... ... ... 3 орын ... ... көрікті
кешендерінің бірі – биік таулы Медеу және Шымбұлақ.
Республикада бұл салада мамандар дайындауда екі институт – Алматы ... екі ... ... ... ... ... ... спорт мектептері – спорт
мастерлерімен қамтамасыз етілген және 170 мың ... мен ... ... ... ... ... ... көптеген елдерінде экономика мен қоршаған ортаға
әсер ететін маңызды әрі ... ... ... ... Ол ... үшін ... көзіне айналуға тиіс.
Міне, сол туризм индустриясын дамыту мақсатында ... ... ... ... ... қажет.
Бүгінде Қазақстанда экскурсиялық туризмді өркен жайдыруға құштарлық
ерекше. Біздің Қазақстан экскурсиялық туризмге сұранып-ақ тұр ғой, ... ... әр бір ... ... ... ... тауы қандай,
орманы қандай, өзен-көлі мен ауасы қандай десеңізші. Жақында келіп-қайтқан
германиялық мейманның: “Алтынның үстінде ... ... ... ... да, ... да осы сала ... өсе түспек.
Біздің кең-байтақ Отанымызды ойша шолсақ, оның әр ... ... үшін ... ... табиғат пен мәдениет
ескерткіштер, әулиелі жерлер ғажайыптарын ... ... ... ... ... ... үшін  13 ... жоба
ұсынылды.
(Кесте 1).
Кесте 1 – ҚР-дағы туризм саласының орналастыру орындарының саны
| |2010 |2011 |2012 |2013 |2014 ... |1 494 |1 494 |1 526 |1 678 |2 056 ... | | | | | ... |225 |231 |165 |228 |292 ... |38 |41 |50 |47 |61 ... |216 |143 |135 |172 |243 ... |57 |57 |55 |46 |65 ... |42 |51 |43 |48 ... | | | | | ... |42 |48 |54 |65 |88 ... |129 |139 |148 |165 |182 ... |57 |58 |70 |80 |95 ... |48 |43 |49 |55 |72 ... |27 |31 |44 |53 |55 ... |70 |78 |122 |102 |114 ... |55 |59 |58 |60 |68 ... |44 |49 |54 |60 ... | | | | | ... |245 |245 |277 |331 ... | | | | | ... |120 |134 |140 |141 |160 ... |115 |101 |91 |90 |122 ...... ... жылы туристтік мекемелер саны 43 болады, ол 2009 ... 15 ... ... Оның ... 5 ... ... ... ашылады. Туристерді орналастыру ... - ... өсу ... 160% құрайды. Оның ішінде туристік объектілерді қалпына
келтіру іс-шаралары арқылы – 9 ... үй, 10 ... ... үй, 4 ... 2 ... 5 ... комплексі,   7 сауықтыру ... ... 2 ... 2 ... санаторий,   2 турбаза. Туризм
саласындағы жұмысшылар саны 5 ... ... оның ... ... саны – 1,5 ... деп ... болатын.
«Қазақстан» брэндін әлемге таныту, туризм саласын дамыту ісі тек 2007 жылы
ғана мықтап қолға алынды. Қазақстанның көрікті аймақтарын ... ... ... СNN, BBC, Евроньюс, Дискавери арналары мен ақпарат
таратушы компаниялармен келісім шарт жасаған. ... ... ... ... Мадрид, Берлин, Шанхай, Сеул, Токио, Лондонда өткен
бірнеше халықаралық туристік жәрмеңкелерде ұлттық ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтіріп сергітетін табиғи (теңіз, көл, ... және ... ... - ... ... ... ... рекреациялық ресурстар қатарына ... ... ... ... су тау ... ... іші ... жағалауы)
сауықтыру (ландшафты климат жағдайлары қолайлы жыл мезгілдері ... ... ... ... (тау ... қия жарлар шатқалдар
немесе щөлді – шөлеитті халық ... ... ... ) ...... (тарихи, мәдени, археология ескерткіштер –табиғаттың
көрікті орындары этнография ... ... ... ... ... жатады). Халықтың демалуы мен денсаулығы қалпына
келтіру сондай ақ ... ... ... ... ... үшін
рекреациялық щаруашылыққа маманданған ... ... ... ... ... ... ... рекреация инфрақұрылым ... ... ... екі ... ... асыруға болады: ... ... ... ... және өңірлік деңгейдегі
және халықтың күн ... ... ... ... ... ... рекреациялық инфрақұрылымын
қалыптастыру. Осы орайда Тянь- Шань ... ... ... мен Шымбұлақ нағыз бетке ... ... ... бой ... ... ... ... Иманғали Тасмағанбетовтың осы биік ... ... ... дамыту жөніндегі жобаға қол ... ... ... хат ... қойған. Жаңа құрылысқа жалпы 1
миллиард доллар ... ... ... іс ... ... ... ... білдіреді. Ең алдымен Іле ... ... мен ... ... ... мұз ... Шымбұлақ курортты
базасының көздің жауы ... әсем ... бар жоғы ... ... ... ... аса қолайлылық тудырды. Оның
үстіне, 2011 жылы Алматы Қысқы Азия ... ... ... ... стандарттарға сай қазіргі заманға курорт салып ... ... ... ... ... етіп қана ... ... қаланы дамытуға, оның ... және ... ... ... береді. Сондықтан да Алматының ... ... ... ... ... Қазіргі барлық туристік
бағдарламалардың негізінде ... ... ... ... ... ... қабыстырыла қарастырылады. Сол себептенде Алматы
қаласында ... ... ... туризмдік дамыту бағдарламасы
қабылданған болатын. Оның ... ... ... ... ... ... тартымдылық имиджін қалыптастыруға болса екіншісі,
қала тұрғындары мен қонақтарының дем ... ... ... ... ... ... экскурсиялық, мәдени рухани танымдық
қажеттіліктерін толық қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... пайызы үлес алуға осындай ізденістердің нәтижесі. Республикадағы
қонақ ... ... ... ... ... ... үйлерінің
қызметі арқасында келеді. Ол ... және ... ... айтарлықтай пайдасын тигізуде.
2.2 ҚР экскурсиялық бизнес инфрақұрылымының дамуын ... ... ... елдерінде туризм саласы ... ... ... экономиканың тірегі, қаржы көзі болып саналады. Сондықтан
да ... ... бір ... ... Қара ... демалыс орындары мен Ыстықкөлге аттанып, таза ауада тынығып,
мөлдір суына шомылып, жан ... ... ... ... да туризмнің дамуына мемлекет экономикасы мен
қоғамында дәрежесін көтеруге көңіл бөлуде. Әлемдік нарықта ... ... ... әсер ететін туризм индустриясының дамуына және бұл
мәселелерді қалыптастыру жөніндегі зерттеулер, сонымен қатар 1993 ... ... ... ... Қазақстанның қазіргі экономикасында туризм
рөлі үздіксіз өсуде. Жалпы, Қазақстандағы туризмнің ... ... ... қалыптаса бастаған Ұлы Жібек ... ... ... Ұлы Жiбек жолы бойында орналасқандықтан ... ... мен ... ... ... ... ... саяхат және
туризм нысандары болып табылған. Қазақстандағы алғашқы туристiк ұйымдар ... 20 — ... ... ... 1929 ж. Алматы қаласында тұңғыш туристiк
жорық ұйымдастырылды. Оған Г.И. ... пен Ф.Л. ... ... ... мұғалiмдерi қатысты [29]. Жорық Алматы төңiрегiнен басталып Есiк
көлінде (62 км) ... 1930 ж. ... ... мұражайы жанында
Пролетарлық туризм және экскурсия қоғамының өлкелiк бөлiмшесi жұмыс iстей
бастады. Оның ... ... ... В.Г. ... ... Осы ... қалалық телеграф пен пошта қызметкерлерiнен (16 ... ... ... Савин басқарған) Медеу — Көкжайлау — Үлкен Алматы ... ... ... ... Еуразияның кіндігінде орналасқан шығыс пен батыс дәстүрін
байланыстырушы дәнекер жол. ... көне ... мен ... ... де өзіне тартып тұрады. Бүгінде Қазақстан туризмнің ... ... ... ... ... сауықтық, этникалық, экологиялық,
шипажай-сауықтыру, орнитологиялық, балалар, аңшылық тағы басқа да түрлері
бойынша қызмет ете ... ... ... жолы бойында орналасқан Қазақстан көне замандардан бүкіл
түркі әлеміне танылған тарихи мекен. Сол себептен бірегей табиғаты ... ... су ... ... және ... ... қалалар
әу бастан саяхат пен туризм көздері саналған.
Қазақстан территориясындағы ең ... ... ... ... түркі тайпаларының көші қонымен, ... ... ... ... ... ұйымдастырушы Темір
болды. Оның атымен байланысты тарихи ескерткішті ... әр ... ... әлеуметік туризмдерді ұйымдастыруға септігі тиді.
Мұндай ... ... - 1399 жылы ... ... ... ... кесенесі. Қазақстандағы туристік индустрияның біртіндеп
қалыптасуы өлкетану негізінде іске асырылды.
Қазақстандағы ... ... ... 20 ... 20-30-жылдары
пайда болды. Тарихқа қарап елімізде туризм ... ... тым ... ... туризмнің дамуына шартты түрде үлкен үш кезеңге бөлуге
болады: бірінші кезең - оның өмірге ... мен ... ... - ... ... 1936 жыл; ... ... - туризм мен
экскурсияны туризм индустриясын ... алғы ... ... беру; үшінші кезең - туризмнің интенсивті дамуы, оның халыққа
қызмет көрсетудің ірі саласына айналуы - 1969 ... ... ... ... ... индустриясының біртіндеп қалыптасуы өлкетану
негізінде іске ... ... ... ... ... өмірін,
тұрмыс пен мәдениетті бір-бірімен тығыз байланыста, әсерде қарастырып,
негізгі ... ... ... барысы кезінде болатын ерекшеліктерді
байқауға бағытталады. Қазақстандағы өлкетануға арналған ... та ... ... бар. ... кезеңде Қазақстандағы өлкетану
тарихына байланысты ... ... ... ... ... ... ... қызғылықтысы- Тарих, археология, этнология ... ... ... «Қазақстан тарихы мен ... атты І ... ... ... ... зерттеу мақсатында Семей еліне І 1986 жылы
А.Н.Красновтың, ... ... ... ... ... ауылдарында Г.Н.Потанин, С.Г.Рыбаковтар жұмыс
істеді. ... ... өз ... ... ... бөлімдері
жүргізді. Олар қазақтардың этнографиясы ... ... ... ... ... ... [31-32].
Қазақстанда алғаш ресми түрде ашылып, ... ұйым ХХ ... ... ... ... Ресей тау
қоғамының бөлімшесі болды. Ол 1927 ... ... ... ... ... тіркелген жорық Верный қаласынан Іле ... ... оған ... ... 17 ... ... Бұл
жорықты 1929 жылы ... ... ... ... ... тау туризмінің энтуазистері ретінде Іле Алатауына, ... ... ... ... ... ... белсенді туризмнің
кең таралуы ... 1930 ... ... Осы ... ... ... ... И.Мысловскийлердің Кіші Алматы
шыңын (теңіз деңгейінен 4376м) бағындырғаны ... ... ... ... жылы Алматы қаласындағы Жетісу ... ... рет 10 ... ... ... мен ... тобы ... Оның энтуазистері альпинист Г.Белоглазов,
В.Городецкий, этнолог ... ... Осы ... ... мен ... қоғамының Қазақ өлкетану Кеңесі ... ... ... ... жылы ... туристтік маршруттарының ... ... ... ... ... ... Алматыдан
оңтүстікке қарай 22 шақырым ... ... ... ... баспан салынды. 1936 жылы осы ... 50 ... ... ... ... 1938 жылы ... рет туристердің
слеті ... ... оған ... адам ... ... туристтік қоғамының жұмысы Ұлы Отан ... ... ... ... оның қызметкерлері мен белсенділері
соғысқа кеткен еді. “Горельник” ... ... 1943 ... ... ... ... таулы жерде атқыштарының
инструкторларын ... ... ... ... ... Қазақстан үшін альпинистер мен шаңғышыларының спорттық ... ... Ал 1953 ... ... ... ... қабылдай
бастады. 1955 жылы Есік көлінің жағасына “Есік” турбазасының құрылысы
басталды.
Қоғамды ... құру және ... ... халық
ағарту ісіне де әсер етті. 1990 жылы ... тыс ... ... ... ... Осы ... ... әрбір республика өз
құжаттарын ... ... ... Жас ... ... өз ... жобасын дайындады, ол республикалық
станциялар ғана ... ... ... ... өз ... өз ... ... Қазақстан тәуелсіздік алғанға дейінгі оның туризмі
экономиканың басқа салалары сияқты ... ... ... Бұрынғы КСРО-
ның туристік қызметінің негізгі аймақтарына ... ... ... ... ... Орта ... оның ішінде Өзбекстан республикасы
негізгі туристік аймақтар қатарына жатқызылды. Ол ... ... ... ... ... мен ... ... іс жүзінде жарнамаланбады.
Қазақстан туризмі Кеңес дәуірінде идеологиялық қызметті атқаратын
мәдени-ағарту жұмысының бір элементі ретінде, ... ... ... ... принципі бойынша қаржыландырылды.
Қазақстандағы туризмінің дамымауының тағы бір себебі, туризм индустриясымен
экономика саласы ретінде онымен мемлекеттік деңгейде мақсатты бағытта ... ... ... ұзақ ... ... ... ... мен мемлекеттік емес туристік ... ... ... түсетін табыстың басым бөлігі ... ... ... ... ... ... ... қызметті
мойындамауы туризмнің дамуын тежейтін фактор болып табылады.
Бірақ та айта кететін тағы бір жайт 1991 ... ... ... ... ... да әлеуметтік туризм қарқындап
дамыды. Ол кездегі ... ... ... ... мемлекет
ғана емес, кәсіподақ та қаржыландырды, сондықтан да ... ... ... ... ... ... ... aсқан жоқ.
Кәсіподақтар сонымен қатар туризм ... ... ... ... ... адам шұғылданған спорттық туризмнің дамуын
қаржыландырды. ... ... ... және басқа да
белсенді ... ... ... ... ... де ... Қазіргі кезеңде Қазақстандағы әлеуметтік туризмнің ... ... ... ... да туризмнің бұл түрін
дамыған индустрияға, ... ... ... бөлігіне айналдыруымыз
қажет. Сонымен қатар ... біз өз ... шет ... ... ... білу ... оның ... тарихындағы
өзекті мәселелерін білу арқылы қазіргі туризмді дамытудың ... ... ... ... ... жұмыстардың нәтижелерін
пайдалану ... ... ... ... ... ... ... дамытудың қазіргі ұлттық
концепциясын жасауға және туристтік мамандарды ... жол ... ... ... ... ... белсенді ықпал етеді.
Туризм саласында шаруашылық жүргізуші субъектілердің құрылуы мен ... жол ... ... сауда, мәдени, дәрігерлік қызмет көрсетудің
дамуымен тығыз байланысты.
Қазақстанның тәуелсіздік алуы туристік қызметті реттеу мен ... және ... ... ... үшін ... ... қаланды.
Өркениетті нарықтық қатынастардың дамуы, әлемдік тәжірибе көрсетіп
отырғандай, бақылайтын, кешенді және ... ... ... мүмкін емес. Ең алдымен бұл-туристік индустрияны жоспарлаумен
дамыту бойынша ғылыми негізделген ... ... ... Оның ... ... қызмет саласына капитал салымының тиімділігін арттырып,
еліміздегі ... ... ... ... пайдалануға мүмкіндік
береді.
Өркениетті нарықты қатынастардың дамуы, ... ... ... ... және ... ... ... мүмкін емес. Кері құбылыстарды дереу артта қалдыру , ... ... ... ... пен ... ... ... ынтымағынсыз әлемдік туристік нарыққа ену қиынға түседі. Осы
бағытта салыстырмалы өзіндік бағдарламаларды ... ... баса ... қажет. Оның жүзеге асырылуы туристік қызмет саласына салынған
капитал ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға мүмкіндік береді.
Туристік қызмет индустриясының дамуын жоспарлау ... , яғни ... ... ... , аудандармен объектілерге
қатысты жүргізілуі қажет. Сонымен қоса, ол дамуды ... ... ... ... ... ... қызмет секторының ұзақ мерзімді табысты
қызметін қамтамасыз етеді.
Жоспарлауға деген жүйелі қадам ғана ... ... ... мәдени орталардың бірлігі қамтамасыз етіліп, туристік қызмет
индустриясының тұрақты дамуына септігін ... ... және ... ... ... тиімділік әкеле алады.
Туризмнің тез және тұрақты өсуін, оның қоршаған ортаға, ... ... және ... ... ... ықпалын назарға ала отырып
Үкімет Қазақстанның ұзақ мерзімді даму бағдарламасында туризмді ... ... ... ... ... үшін ... база құрылды.
2001 жылдың маусымында "Қазақстан Республикасындағы туристік қызмет
туралы" жаңа заң қабылданды. Ол ... ... ... бір
саласы ретінде туристік қызметтің құқықтық, ... ... ... ... айқындайды. Заңға сәйкес Қазақстандағы ... ... ... ... принциптері болып;
- туристік қызметке жәрдем беру және оның дамуына ... ... ... қызметтің басым бағыттарын айқындау және қолдау.
Сонымен қатар, Қазақстан туризм үшін қолайлы ел ... ... ... жылы ... ... индустриясын дамытудың ұлттық
бағдарламасы, 1997 жылы "Жібек жолының тарихи орталықтарын жандандыру түрік
тілдес мемлекеттердің мәдени мұрасын ... және ... ... ... ... ... құру ... Қазақстан Республикасының
мемлекеттік бағдарламасы қабылданды. 1997 жылы 2030 жылға ... ... ... ... ... мәдени-тарихи және демалыс зоналарын ... ... ... ... қамтамасыз етілуіне, кадрларды
дайындауға және қайта дайындауға үлкен мән ... ... ... ... ... ... туризм саласындағы
белгілеген барынша маңызды міндеттерінің бірі – Қазақстанды орталық азиялық
өңірдегі туризм орталығына айналдыру болып ... осы ... ... ... ... ... ... мен олардың қорытындыларына тоқталып ... ... ... агенттігі туризм саласындағы қызметтер мен қызмет
көрсетулер түрлерінің статистикалық номенклатурасын, одан әрі ... ... ... қосымша шотын енгізу жобасын іске ... ... ... ... ... ... мен кестелер
әзірледі.
Туризмнің қарқынды және тұрақты дамуына сырттан келушілер мен ішкі
туризм көлемінің өсу ... мен ... ... ... ... ... куә бола алады.
Бұл ретте елдің туристік имиджін қалыптастыруға және ұлттық туристік
өнімді туристік қызмет ... ... ... ... ... аударылды: 2001 жылдан бастап осы уақытқа дейін Берлин (ГФР), Лондон
(Ұлыбритания), ... ... ... (РФ) ... ал 2006 ... ... Утрехт (Голландия) қаласында өткізілетін ірі халықаралық
көрмелер мен жәрмеңкелерге Қазақстанның жыл сайын қатысуы ... ... ... ... ... ... ұлғаюда, республиканың туристік ұйымдарының
өкілдіктері кеңеюде, ... ... ... ... және ... ... Біріккен Корольдігінде (Лондон қ.) 2007
жылғы қарашада Қазақстанның бірінші туристік өкілдігі ашылды.
Бүкіләлемдік туристік ұйымның Іс-шаралар күнтізбесіне енгізілген ... ... ... туристік жәрмеңкесі Алматы қаласында, “Белуха”
халықаралық туристік фестивалі Шығыс Қазақстан ... жыл ... 2008 жылы KІTF ... ... 23 елінен 200-ден астам
компания қатысты, ал 2006 жылы оның экспоненттері 30 ... 450 ... ... ... ... мақсаты туристер ағынын елдің орталық және
солтүстік өңірлеріне ... ел ...... үшінші мыңжылдық қаласы
ретінде имиджін қалыптастыру болып табылатын “Астана-Демалыс” халықаралық
қазақстандық туристік көрме жыл сайын ... ... ... ... ... ... ШИК ... «Қазақстандағы туризмнің Интернет-парағын
ашу туралы шешім қабылданған.
2003 жылдан ... 2008 ... қоса ... ... ... шетелдермен туризм саласындағы ... ... ... ... ... ... кезде
туризм саласында 26 келісім қолданылуда. Жапониямен, Грекиямен, Франциямен,
Катармен, Сауд Арабиясымен, ... ... ... ... ... ... ... келісім жобалары
контрагенттерге келісу үшін жіберілді. Қазіргі уақытта Біріккен ... ... ... ... ... ... ... және Дүниежүзілік туристік ұйымға мүше елдердің ұлттық туристік
әкімшіліктерімен ... ... ... Республикасы Президентінің 2004 жылғы 19 ... ... ... ... ... ... ... үшін,
бәсекеге қабілетті халық үшін” атты Қазақстан халқына Жолдауын іске ... ... ... ... ... ... ... Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігінің Маркетингтік-
талдамалы зерттеулер орталығы және “J.E. Austіn Assocіates Іnc.” америкалық
консалтингтік компания “Қазақстан экономикасының қолданыстағы және ... бар ... ... қабілеттілігін бағалау және ... ... ... ... ... ... асырды. Жобаның мақсаты
елдің экономикалық өсімі үшін әлеуеті бар ... ... емес ... ... ... арттыру болып табылады.
Қорытындысында экономиканың бәсекеге қабілеттілігін және әртараптылығын
арттырудың ... ... құру үшін ... емес жеті ... ... ... бірі болып туризм айқындалған [41].
Елдегі туристік кластер мен ... ... ... ... ... жобаларды іске асыру және еліміздің туристік ... ... зор үміт ... ... ... ... имидждің де ықпалы зор. Қазір еліміз ... ... ... бас ... ... айналған. Мәселен, елімізде өткізілетін
Азиядағы ынтымақтастық және өзара сенім ... ... ... Шанхай ынтымақтастық ұйымының жиындары, Әлемдік және дәстүрлі
діндер жетекшілерінің ... ... ... Қазақстанды дүниежүзіне паш
етеді.
«Қазақстанның туристік мүмкіндіктерін насихаттау мақсатында еліміз
халықаралық туристік биржалар мен көрмелерге қатысуда. ... 2007 ... ... «ITB 2007» ... көрмесіндегі Қазақстандық экспозицияның
табысын ерекше атап өтуге болады. Біздің брэнд Азия, Австралия және ... ... ... ... ... ... Шанхайда өткен «WTF
2007» жәрмеңкесінде де бірінші орын алды. Ақпан айында Қазақстан Мадридте
өткен әлемдегі ең ірі FITUR ... ... ... ... ... ... ... алпауыттары ВВС, СNN, Euro News
телеарналарында Қазақстанның көрікті ... ... ... ... ... Бұл ... мүмкіндіктерімізді насихаттайтын
тиімді жол.
Қазіргі таңда Қазақстанда туризмнiң ... ... ... ... этн., экол., денсаулық сауықтыру, балалар, спорттық, аң аулау, ... ... ... т.б. ... ... Бұл үшiн ... ... 700-ден астам саяхаттық маршруттар белгiленген. Оларға
Қазақстанда ... ... 33 мың ... 372 әр ... ... ... ... көрсетедi. Мысалы, Алматы қаласында қонақтарға “Алатау”,
“Қазақстан”, “Достық”, “Есiк”, “Отырар”, “Астана”, “Анкара”, “Hyatt Regency
Almaty”, “Интурист”, т.б. қонақ ... ... ... ... ... туристiк фирма және 25 қонақ үй орналасқан. ... ... ...
Интерконтиненталь Астана”; “Комформ — Отель ... ... ... ... ... дала”, т.б. Туризм мамандары Туризм және спорт
академиясында, ... ... ... және әлем ... ... ... ... Қазақ Ұлттық
университетiнде, “Тұран” университетiнде, т.б. жоғары оқу ... ... ... ... ресурстарға — туристiк
қызмет көрсету нысандарын ... ... ... әлеуметтік-
мәдени, сауықтыру нысандары, сондай-ақ туристердiң рухани қажеттерiн
қанағаттандыра алатын, олардың ... ... ... ... өзге де нысандар жатады. Олар мәдени-танымдық, экологиялық,
спорттық, әлеуметтік, дiни, т.б. туризм ... ... ... нысандар табиғи-рекреациялық, тарихи-археологиялық, тәуеп ету,
т.б. топтарға бөлiнедi.
Табиғи-рекреациялық нысандарға ... ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстан аумағындағы
Зайсан, Марқакөл, қазақстандық ... ... ... ... Батыс,
Солтүстік Тянь-Шань, Алтынемел таулары, Жетiсу ... ... ... ... ... ойысы, Жайық өңiрi, ... ... ... ... ... т.б. ... нысандар жатады.
Халқымыз “Атың барда ел таны желіп жүріп, асың барда ел таны ... ... ... қалып дер кезінде көңіл бөлінбеген ... ... ... ... 1,5 ... ... ... түскен. Осы салада келушілерді
қабылдаумен 311 ... ... ... ... ... ... уақыт өткен сайын жақсаруда. Саяхатшыларға қажетті тауар ... мың адам ... жаңа ... ... ашылған [42].
Отандық және әлемдік туристік қызмет көрсету рыноктарында облыстың
туристік мүмкіндіктерімен ... ... ... туристік және
инвестициялық мүмкіндіктері туралы буклеттер, плакаттар, өзгеше табиғат
нысандары мен көруге тұратын орындардың көріністері бар ашық ... ... ... ... ... ... ... барысында
облыс бойынша арнайы туристік карта жарық көріп, болашағынан көп ... ... ... ... 29 ... ... ... Президентінің
Жарлығымен Туризмді дамытудың 2007-2011 ... ... ... ... ... бес жыл ... шығу және ... келушілер туризмі
көлемінің ұлғаюы есебінен халықтың еңбекпен ... ел ... ... ... ... ету үшін ... ... туристік индустрия
құруды, сондай-ақ Қазақстанды 2011 жылы Орталық Азия өңіріндегі туризм
орталығына ... ... ... іске ... республикалық
бюджеттен 59 млрд. теңгеден астам қаржы бөлу жоспарланып отыр.
Баяндама барысында бүгінгі күні мемлекеттік және жеке сектордың ... ... ... ... ақтағаны атап өтілді. Бұл ретте,
«Туризм» кластерін құрудың пилоттық жобасын іске асыру ... ... ... ... ... инфрақұрылымын дамыту үшін
инвестициялар тарту ерекше маңызды болып табылады.
• Ұлы Жібек Жолы бойында және басқа да ... ... ... ... мен ... ... салу үшін жағдайлар жасалды.
• Инвестициялық жобалар бойынша ... ... ... база ... ... кезеңде 90 инвестициялық ... ... Оның ... ... құны 386 млн. АҚШ ... ... ... өзекті жоба іріктеліп алынды, олар мемлекеттік қолдау көрсету
үшін ... ... даму ... ... ... Ақмола және Маңғыстау облыстарында әлемдік деңгейдегі
заманауи ... ... ... салу ... ... ... ... басшысы мен ел Үкіметі тарапынан қолдау тапты.
Бұл жобалар бойынша инвестициялар тартудың жоспарланып отырған сомасы ... АҚШ ... ... ... даярлаудың деңгейін арттыру
Бүгінгі күні кадрлар даярлау деңгейін арттыру жөніндегі ... ... ... 2008 жылы қызмет еткен туристік ... саны ... және ... ... ... 15,5 %-ға артқан. Туристік
фирмалардың басым көпшілігі ... ... ... ... Шығыс
Қазақстан облысында орналасқан (Кесте 2).
Кесте 2 – ҚР-дағы туристік фирмалардың саны
| ... - ... тау ... ... ірі ... ... ... Алматы және Шығыс Қазақстан облыстарында тау
шаңғысы базасын салу. ... ... – 5, ... Қазақстан облысында – 2.
Алматы облысы Талғар ауданының «Солдат» шатқалында әлемдік стандарттарға
сай «Ақ бұлақ» тау ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымы желісін құрумен
тікелей байланысты.
Ішкі және ... ... ... ... үшін ... ... ... темір жол, авто және су көлігінің барлық туристер үшін қол жетімді
болуы. ҚР ТСМ депутаттардың және ... ... ... органдардың
мына мәселелерде қолдау көрсетуіне сенім артады:
... ... және ... ... бар ... ... ... қатар, жолдарға ISO талаптары мен ... ... ... ... ... ... тасымалдау үшін ыңғайлы әрі, жоғары сапалы деңгейдегі вагондар
сатып алу. Поездарда туристік ... ... ... ... ... ... ... Жолаушылардың ұшу сапарларының ... ... және ... ... баға саясатын қолдану;
• Туристік объектілерді аралау үшін бағаның ыңғайлы болуын қалыптастыру;
• Жолаушылардың теңіз кемесін сатып алу ... ... ... ... сала ... ... курстары жүргізіліп жатыр. Осы жылы алғашқы ... ... ... қаласында, келесі жылдары Алматы, Түркістан, Атырау және
Ақтау қалаларында ашу жоспарланып отыр. ҚР Үкіметі 2005 ... ... ... ... туристік сала үшін мамандар даярлап
келеді. Министрлік Білім және ... ... ... осы Бағдарлама
бойынша оқитындардың квотасын көбейтуді жоспарлайды.
Қазақстанның тартымды туристік имиджін қалыптастыру
Министрлік Қазақстанның әлемдік туристік ... ... ... қалыптастыру мақсатында Қазақстанның туристік әлеуетін ілгерілетуге
бағытталған бағдарлама әзірледі. Бағдарлама халықаралық ... ... ... жәрмеңкелер өткізуді, CNN, BBC және EuroNews сияқты
әлемнің ... ... ... ... көрсетуді, сондай-
ақ шетелдік БАҚ өкілдері үшін ақпараттық турлар өткізуді және жарнамалық-
ақпараттық өнім ... ... ... ... ... 2007 жылы Дүниежүзілік Туристік
Ұйымның (ДТҰ) Атқарушылық Кеңесіне шығару және 2009 жылы ДТҰ-ның ... ... ... ... өткізу маңызды рөл атқарды.
Кесте 3 - Сыртқы туризм бойынша тұтынушыларға (резиденттерге) жасалған
қызмет ... |2010 |2011 |2012 |2013 |2014 | ... ... | 122 216 ... 988 | 189 502 | 186 351 | 2 721 714 | 3 129 876 | ... |
37 716 | 55 071 | 65 560 | 73 457 | 240 189 | 238 263 ... | 368 | 417 | 366 | 208 | 75 738 | 74 956 ... | 10 323 | 16 097 | 15 946 | 858 | 115 477 | ... | ... | 750 | 964 | 554 | 723 | 110 209 | ... | |Западно-Казахстанская | 21 | 65 | 330 | 24 | 57 791 |
61 117 | ... | 1 163 | 959 | 1 017 | 910 | 85 138 |
95 471 | ... | 5 530 | 4 573 | 6 697 | 7 317 | ... | 243 086 | ... | 2 603 | 1 316 | 2 086 | 1 630 ... 016 | 178 701 | |Кызылординская | 371 | 463 | 680 | 73 |
37 423 | 39 733 | ... | 1 686 | 3 272 | 5 106 | ... | 147 136 | 144 616 | ... | 936 | 1 309 | ... | 5 099 | 103 147 | 122 556 | ... | 3 682 | 5 181 |
6 461 | 11 218 | 86 339 | 98 422 | ... | 1 ... 2 512 | 2 477 | 2 315 | 62 051 | 61 064 | ... | 17 446 | 16 356 | 17 081 | 15 894 | 368 184 ... 784 | ... | 12 954 | 18 829 | 15 451 | 22 308 | 498 ... 575 486 | ... | 24 890 | 30 604 | 48 055 | 33 508 | ... | 473 027 | ... ескерткiштердiң ... орны ... ... ескерткiштердiң кез-келген
нысандары туристiк-экскурсия жұмыстарында маңызды орын ... ... ... Сақ ... ... ... Оңтүстік Қазақстандағы Отырар,
Сайрам, Батыс Қазақстандағы Сарайшық, т.б. көне ... ... ... мол. ... ескерткiштердiң қазiрге
дейiн жеткен нысандарының iшiнде қорғандар мен мазарлардың маңызы зор.
Кесте 4 - Кіру ... ... ... ... ... ... саны
|2009 |2010 |2011 |2012 |2013 |2014 | |Республика Казахстан |31246 |39640
| 36 096 | 30 240 |586 038 |679 018 | ... | 13 |- |- |- ... |13 678 | ... | 30 |- |- | 7 |8 520 |10 061 ... | 65 | 61 | 100 | 315 |1 065 |748 | ... |
40 | 134 | 144 | 173 |122 074 |99 688 | ... |-
|- |- |- |13 241 |11 813 | ... | 132 | 158 | 247 | ... 290 |1 905 | ... |- | 20 | 63 | 23 |15 918 |17 ... ... | 63 | 64 | 60 | 84 |6 820 |7 516 ... |- |- | 16 |- |1 262 |1 754 | ... | 1 584 ... | 22 | 6 |29 162 |29 870 | |Южно-Казахстанская | 10 ... | 212 | 115 |14 638 |10 750 | ... |- |- |- |- |7 835 ... | ... | 9 | 3 | 2 |- |3 145 |3 459 ... | 1 179 | 1 226 | 556 | 50 |18 846 ... | ... | 378 | 540 | 609 | 832 |109 952 |155 327 ... |27743 |36310 | 34 065 | 28 482 |223 010 |288 216 | ... ... ескерткiштерiне жартастағы петроглифтердi атауға болады.
Оларға әйгiлi бiрегей ғибадатханалар: Аңырақай тауының Таңбалы сайындағы,
Көксу өз-ндегi ... ... ... ... ... ... ... суреттер жатады. Бiздiң дәуiрiмiзге дейiнгi
6 — 3 ғасырлардан ... сақ ... ... қорымындағы жерлеу
камерасы және сақ әскерi киiмiн киген “Алтын адам”, 2001 — 2002 ж. ... обл. ... ... ... ... ... табылған
“Сақ патшайымы” археологиялық туристiк ... ... ... ... ... ... ... Талхиз, Жаркент қалалары, т.б.
елдi мекендер қазiргi туристiк нысандар болып табылады.
Түркiстан — қазақ ... ... ... Онда Қожа ... ... салынған, кесене iшi мен айналасына ... ... ... ... ... ... Есiм, Абылай, Қазыбек би жерленген.
Қазақстанда Отырар, Сарайшық, ... т.б. ... ... ... үшiн ... нысандар. Дiни туризм нысандары республика
аумағында ... ... ... ... ... қасиеттi Түркiстан
қаласы., Қожа Ахмет Иасауи кесенесi, Абаб-Араб мешiтi, Гауһар-ана ... ... т.б. ... Адамдар бұл қасиеттi жерлерге ... ... ... үшiн ... Одан басқа Қоғам ауылы маңында - Отырар ауданы -
Арыстан баб кесенесi, Ибраһим-ата бейiтi, Қарашаш ана ... ...... ... ... Жамбыл облысында — Айша бибi
кесенесi мен Қарахан кесенесi, ... ...... ... ... ... маңында — Тектау ата, Әуез бақсы, т.б. киелi
орындар бар.
Қазақ халқының ... ... ... ... ... ... белгiсi мемориалдар мен ескерткiштерде ... ... пен ... ... ... ... обл.) ... (Жамбыл
обл.) Өтеген батыр, Ақтөбедегi Есет батыр, Солт. Қазақстандағы Ағынтай мен
Қарасай ескерткiштерi, Астанадағы Қаракерей ... ... ... ... мен ... ... ... Ұлытаудағы үш жүздiң басын
қосқан жер, тарихи орындар ретiнде Жошы және ... хан ... ... ... ... үш би ... қастерлi
орындар санатында туристiк нысандарға қосылады. Қазақ ... ... ... ... Қозы ... — Баян сұлу, Еңлiк-Кебек
кесенелерi, Ш.Уәлиханов, Қ.Мұңайтпасұлы мемориалдары, ... ... және ... ... ... Әлия мен Мәншүк, А.Иманов,
I.Жансүгiров, С.Сейфуллин, М.Әуезов, т.б. көптеген естелiк орындар жатады.
Республиканың әсем де ... ... ... ... базалар
орналасқан. Оларға Iле Алатауындағы “Шымбұлақ” шаңғы базасы, Павлодар обл.
Жасыбай к. ... ... ... ... таулы-орманды
“Қарқаралы”, Шығ. Қазақстан обл. ... ... ... ... Орал қ. Жайық өз. маңындағы “Орал”, Қостанай облысындағы орманды-
тоғайлы Наурызым алқабы, Оңтүстік Қазақстан облысындағы Бадам ... ... ... ... “Золотой бор” базалары жатады.
Қазақстанда белгiлi туристiк ... бар ... ... қорықтар да
жеткiлiктi. Оларға Алматы қорығы (кешендi), Iле атырауы (зоологиялық),
Тарбағатай ... ... ... ... ... ... ... (зоол.), Зерендi (зоол.) қорықшалары, Шарын
каньоны (ландшафты — палеонтологиялық) және Шарын ... ... ... ... ... ... (ботан.), Жаманшық тауы
(геморфологиялық), Айғайқұм, Әншiқұм (геоморфол.), Жаңғақ тоғайы ... ... және Тұма ... ... т.б.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банктің төлем теңгерімінің деректері
(“Сапарлар” бабы) бойынша резидент ... ... ... ... 2008 жылы 684,5 млн. АҚШ ... құрады, Қазақстанның резидент
еместерден алған ... ... ... 667,1 млн. АҚШ ... ... ... ... резидент еместердің және ... ... ... ... (млн. АҚШ ... 2 – ... ... резидент еместерге қызмет
көрсетулер көлемі
2008 жылы елдің ІЖӨ-ге туризмнің салымы 1,3 процентті құрады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің деректері бойынша
сырттан шығушылар туризмі көлемінің 2007 жылғы 4291 мың ... 2008 ... мың ... ... т арту үрдісі байқалады. Ішкі ... ... 2007 ... 2793,8 мың ... 2008 ... 3280 мың туристке
дейін өсуде (Сурет 3).
Кесте Қазақтан Республикасындағы туризм түрлері бойынша туристік ағын
көлемінің өсу серпіні (мың. ... 3 - ... ағын ... өсу ... қатар Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің 2003
жылдан бастап 2008 жылды қоса ... ... ... ... келушілер
туризмі географиясының 2003 жылғы 60 елден 2008 жылы 161 елге ... ... ... ... ... ... туристердің
58,4 процентінің біздің елге ... және ... ... келгенін
көрсетті. Елімізде демалу мақсатында 12017 турист (30,1 %), таныстары мен
туыстарының шақыруы бойынша 10,2 ... ... ... - ... турист келген.
Жыл сайын сыртқа шығушылар туризмінің көлемі ... ... жылы ... фирмалар шетелге 67360 туристі жіберсе, ал 2008 ... ... ... ... ... ... ... туристі құрады. Алыс шетел мемлекеттерінің ішінде Түркия – 63,1 мың
адам (30%), Қытай – 48, 6 мың адам (23,1%), ... Араб ... ... мың адам (11,3%) ... тұрғындары арасында барынша танымал болып
табылады [44].
Сыртқа ... ... бос ... ... және ... ... шығу ... болып келеді. Қалғандарының шығу мақсаты
коммерциялық – шоп-турлар (29 %), іскерлік және ... (18,7%) ... ... мәліметтерден көріп отырғандарыңыздай, өткен
жылдармен ... ... ... ... болсақ, әрине біршама
серпіліс, қарқан мен даму ... ... ... ... ... жер ... ... 9-орын алатын ұлан ғайыр
Қазақстан елі үшін бұл ... өте ... ... ... ... ... ... бай. Қарапайым мысал, елімізде үлкенді-
кішілі 48000 көл бар ... ... ... ... ... ... алыс ... Еуропа елдерін былай қойғанда
көршілес туыс ел Қырғызстанның ... ... ... ... сайын қабылдап отырған көліміз барма? Бұл ... ... ... ... ... ... сол ... сұлулығын туризмді дамытуда
тиімді пайдалана білуде болып ... ... ... ... ... ... дамытып жыл сайын қыруар қаржы тауып ... ... ал ... ... жоқ, ... ... елімізде
кереметтей сұлулығымен ... ... ... ... көне заманның табиғи құндылықтары ... емес ... ... ... бай Қазақстанның туризмге ерекше
көңіл бөліп, оны дамытудың алғышарттары бар. Біріншіден, бұл ... ... ... болуы. Мысалы, бүкіл түркі тілдес елдердің ... ... мен ... Қожа ... ... ... ... басқа
Тараз және оның маңындағы тарихи-архитектуралық ескерткіштер, Алматыдағы
көрікті табиғат пен іскерлік орта, сол ... әр ... ... мен ... ... ... ... Павлодардағы
Баянауыл сияқты көркіне көз ... ... және ... орындар көп.
Еуразияда орналасқан Қазақстан табиғатының әлемдегі ... ... бай – бұл дала мен ... ... мен көлдер, сондай-ақ
табиғаттын бірегей ... ... мен ... ... ... ... ... жағдайы, саяси тұрақтылық, көпұлттылық пен ... ... ... ... сонымен климаттық зоналардың түрлілігі
– осының бәрін мемлекеттің туризмді дамытудың маңызды ... ... «Ұлы ... Жолы» сауда бағытының 2000 шақырымға жуық бөлігі
Қазақстан аумағынан өтеді. Осы ... ... ... ... ... жәдігерлер бар. Мәдени туризм бағытында ЮНЕСКО-ның
қорғауына алынған әлемдік мәдени ескерткіштердің санатына енген, Қожа ... ... ... ... ... ... ... және көптеген ескі қала орындарының мәні зор. Ал ... ... ... Алматыдағы Шарын шатқалын, Түргенді, Бурабай мен
Медеудің, Шымбұлақ пен Көлсайды саяхатшылар назарына ұсынуға болады.
Маркетингілік зерттеулердің дерегіне ... ... мен ... ... жуық туристер таяу уақытта Қазақстанда болуды жоспарлап отыр.
Әсіресе, Германия, Ұлыбритания, Қытай, Жапония және АҚШ ... ... ... өте ... ... ... айтуы бойынша, 2020 жылға қарай дүниежүзі бойынша саяхат
жасаушылар күніне 5 ... ... ... ... Ал, ... ... үш ... 4 есеге артатын көрінеді. Егер, болжам расталса,
туризм әлемдік экономиканың локомотивіне айналмақ. Демек, ... ... ... ... ... ... мұндай табыс көзінен
тысқары қалмауы керек. ...... ... тартудың тағы бір
көзі. Соның арқасында тарихи, мәдени орталықтарды ... қана ... ... орындарын ашуға, жаңа өнеркәсіпті ұйымдастыруға болады емес
пе?
Әлемде бізді көрмеген, біздің дәстүр-салтымыз туралы естімеген қаншама
халық бар. Жер ... жыл ... ... жүретін саяхатшылар қазақ жеріндегі
Тамғалы тастың құпиясын, Көлсай көлі айдынынан өзінің жүзін, ... ... ... Түркістандағы 7 ғасыр бойы еңсесін бермеген Әзірет ... көз ... ... ... ... дейсіз бе? Көргісі
келеді, әрине… Ал, сұлу ... ... ... ... мен ... мен ... ... ешкімді қызықтырмауы мүмкін емес. «Асың
барда ел таны, атың барда жер ... деп арғы ... ... ... ... заманғы туризм біздің халыққа жат емес. Өзі де жер ... ... ... ... жомарттық жасап, қонақ күткенге мықты емес ... Ал, ... ... ... ... бұл – несібе, бұл – мәртебе, бұл
– бақ-дәулет. ... ... ... болған алғашқы туристің бірі
британдық саяхатшы Фредерик Густав Барнави екенін, ол 19 ... ... ... өткен кезде қазақ алмасының өзіндік ерекшелігіне,
әсіресе, дәмділігіне айрықша ... ... ... ... ғана ... қаласына келген шетелдік туристерге дәмі тіл үйіретін ... ... ... ... бір ... әсер қалдыруға болады
яғни бұл арқылы туристің ... ... дәмі тіл ... ... ... пікір ұялатамыз. Әрине бұл өте ... ... ... ... ... ... дүниелерге осындай
ескеріле бермейтін қарапайым нәрселерді ... ... ғана ... туризмінің дамымауының немесе ... ... ... ... дер ...... мен маркетингтің деңгейі өте ...... ... ... ... жоқ, үшіншіден – интернет
желісі арқылы жедел ақпарат алып, шет ел туристеріне виза жасау және ... ... ... ... дұрыс жолға қойылмаған. Міне, осының ... ... ... іске қол ... жасайды. Тағы бір қиындық,
шет тілдерін білетін ... ... ... ... ... айналдыратын болса, бұл жерде тарихи
орындар да, көрікті мекендер де бар. Тек соны іске ... жағы ... ... ... Ұлы ... жолы ... ... қалалар, Ұлы Жібек
жолын жалғастырып тұрған мекендер атаусыз қалып жатыр. Қазір қайсысын атап
бере аласыз? ... ... ... ... мен ... кесенесінен
басқа көзге ілінер ештеңе жоқ. Неге, мысалы, Отырардағы жермен жексен ... ... ... ... ... ... ... осы Түркістанға кесенені
көруге келіп ... ... ... ... ... ... ... қандай әсер қалдырып жүрміз?
Бүкіл түркі ... ... ... ... ... мен осындағы
Қожа Ахмет Яссауи кешенін Түркияның әр ... ... ... ... ... орай Түркістан қаласының бүгінгі келбеті, қазіргі инфрақұрылымы,
жағдайы халықаралық туризмнің стандарттарына сәйкес ... ... да бұл ... ... туристер тек қана кесенені көрумен
шектелетін болса, қазақ елі, ... ... ... ... ... қоюлары екі талай ... ... біз ... ... ... ... ... айналдыруымыз керек. Ойлап
қарайықшы ... осы ... ... ... ... ... туристерге кереметтей әсер ... ... ... мүмкіндік бар ғой. Мысалы келген қонақтарды біз неге ... ... ... ... ... ... ... тағамдарын
ұсынбасқа, қазы қарта, жал жая ... жаз ... ... ... ... ... қандырмасқа.... міне көрдіңізбе,
біздің ... ... ... ... дүниелер көп. Бұл
өте қарапайым болып ... ... ... ... ... күні ... және қатаң
бәсекелестікте зор механизмді білдіреді. Сондықтан 1-кезекте ... ғана тән ... бар және ... ... ... ... ... отыр. Соған ... ... ... Қазақстан турөнімінің ... ... бар ... ... Міне көрдіңізбе, біздің елімізге келетін туристер
біздің елдің ... ... ... көру үшін ... ... ... ... керемет дүниелер бізде елімізде бар, ... ... ең ... ... білу ... сияқты Оңтүстік Қазақстан облысындағы Түлкібас ауданын алып қарайық.
1926 жылы ... ... ... бар. ... тау ... көрікті
аудан. Туризм кластерін дамытуға барлық мүмкіншілік бар. Қызғалдақты бүкіл
дүние жүзіне ... ... ... елі ... ескерсек, олар
қызғалдақтың түпкі шыққан жері осы деп ... Aқсу ... ... ... Дәл осы ... ... ... атты
қызғалдақ 1979 жылы Ұлыбританияда өткен гүлдер сайысында І орынға ... ... ... ... ... ... бар? ... өсімдіктің
өзіндік құндылықтары қаншама?! Егер сол жерде мемлекет тарапынан қолдауға
ие болған демалыс орны болса, барлық жағдайы жасалса, ... жолы ... ... ... оны ... ... ... шағын
фильмдер түсірілсе, туристік сапар мен келушілердің қатары анағұрлым ... ... ... ... 2007 ... 10 ... 1203 қаулысымен бекітілген 2007-2009 жылдарға арналған «Мәдени
мұра» бағдарламасы ұлттық тарихымыздың тарих және ... ... ... ... қайта жаңғыртуды, қазақ халқының
мәдени мұрасын зерттеудің біртұтас жүйесін ... ... және ... ... ... және ... баспа серияларын дайындауды көздейді.
«Мәдени мұра» бағдарламасы экскурсиялық туризмнің ... ... ... ... ұлттық мәдениет, фольклор, салт-дәстүрлер,
жазба және ұлттық әдебиеттер, сондай-ақ ... ... ... және ... ... мұра мәселелерін
топтастыратын материалдық-техникалық, ғылыми-зерттеулерді дамыту мен
нығайтуды жолдары дін жолындағы мінәжәт ... және ... ... ... ... ... ... кеңейтумен
байланысты.
«Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы Қазақстан Республикасының
Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың инициативасы бойынша ... ... ... ... ... мен ... ... мәдени мұрасын насихаттау, қолдану, сақтау және
зерделеумен байланысты негізгі аспектілерді анықтайды, ... ... ... ... ... ... ішінде осы заманғы ұлттық
мәдениет, фольклор, салт-дәстүрлер, жазба және ұлттық ... ... ... жинақтау, ғылыми және ... ... құру ... тарихи-мәдени ескерткіштерді реставрациялау, консервациялау және
мұражайландыру, мәдени мұра мәселелерін ... ... ... ... мен нығайтуды қарастырады.
Бағдарламаны ... ... ... ... ... және ... жұмыстарды жоспарлы қаржыландыру жолында мәдени мұра саласындағы
қордаланған жағдайларға ... ... ... ... кірісу
қажеттігімен негізделген.
Еліміздің мәдени мұрасы – мәдени, экономикалық және ... ... ... ... ... бөлігі, этнос, қоғам, адам
парасатының дамуы мен құрылуының бастауы, тарихи естеліктердің ... ... ... бүгінгі күнмен қосатын жолды құрап,
уақыттың үзіліссіз байланысын көрсететін қазіргі ... ... көп ... қоғамның тарихи тәжірибесін зерттейді.    
Тарихи-мәдени мұрамен хабардар етіп, тек тарихты ғана емес, сонымен
қатар ... ... ... ... ... да, ... 2003
жылы сәуірде Қазақстан халқына жолдауында арнайы «Мәдени мұра» мемлекеттік
бағдарламасын жүзеге асыруды тапсырған болатын.
Елбасының ... ... ... мұра» ... ... ... ... ... ... аясында Оңтүстік Қазақстан облысындағы бүкіл елдің
ауызында, мінәжәт етіп бару ... ... ... ... ... ... ... маңыздысының бірі Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің ... ... ... ... келтіріліп, қазандық күмбезінің 50 кв.метр
сыланды. Қожа Ахмет Яссауи кесенесінің ... ... ... ... жабындыны қайта конструкциялау жобасы бойынша (сметалық құны 1500 000
теңге) жасалған қайта жаңғырту жұмыстары фотосуретке түсіріліп, ... және ... ... ... ... ... 337 квадрат метр күмбезін қайтадан
қалау, 215 квадрат метр көлемінде жалпақ жабындыны орнату бойынша ... ... ... күмбездің 52,5 квадрат метр көлемінде тігісін жамау
жұмыстары аяқталды. Сонымен бірге ... ... 140 ... ... ... ... келтіру, 186 квадрат метр көлемінде айванының
және мешіттің қасбеті бөлігінде ... ... ... жамау жұмыстары
жүргізілуде [47].
Баба Ата ауылындағы мешіт-медресенің оң қанатының ішкі және ... ... ... ... жұмыстары жүргізіліп жатыр.
XIX ғ. Қалжан Ахун медресесінде ағаш тіреуіштер тұрғызу; ... ... ... кірпіштен көтерілген қабырға бетін
тазалау; арнайы ертіндімен күйдірілмеген кірпіштен ... ... ... күйдірілмеген кірпіштен есіктің орнын, ... ... ... қаланған жерін қалпына келтіру; қырлы
бөренелерден терезе, есіктердің маңдайшасын орнату; қаланған ... ... ... ... ... лай ... ... келтіру; ескірген ағаш балкаларды жөндеу және ... ... ... ... жүргізілуде.
Қожа Назар мешітінде (XIX ғ.) ... ... ... ала дайындық
жұмыстары жүргізілді. Аталған ... ... ... және ... мәлметтермен танысып, қайта қалпына келтіру бойынша тапсырмалар
мен жобалау жұмыстарының сметалық ... ... ... ... ... ... инженерлік зерттеуден өтіп, оның әр бөлігі, жақын жатқан
аймағына архитектуралық өлшеу жасалынды. ... ... ... ... ... сызбасы жасалынып, ескерткіш жан-жақты сандық
бейне камераға түсірілді. Бүгінгі таңда өлшеп сызу, зондаж және ... ... ... ... ... бойынша болашақта
істелінетін жұмыстардың және Қожа Назар мешітіне қатысты өндірістік және
жобалау ... ... ... үшін ... ... ... ... жасалып, толтырылды.
Сығанақ шаһарындағы орталық мешіт-медресесі (XIII-XVIIғ.ғ.) бойынша
алдын ала ... ... 2008 ... ... ... және ... түрлері анықталды.
Талғардағы тарихи және археологиялық обьектілер кешенін қалпына
келтіру, консервациялау және ... ... ... ... ескерткіштермен танысып, қажетті ақпараттар мен ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуда.
Иқан ауылындағы Жүсіп-Ата кесенесін қалпына келтіру бойынша маусым
айының ... ... ... ... ... ... Өткен жылы
қаланған жоғарғы жақтағы консервациялык ... мен ... ... ... ... ... кесенесінің төрт аркасын
көтеру үшін тіреуіштер орнатылды.
Қазақстандағы тарихи және әдеби ескерткіштердің бар ... ... ... ... ... бойынша бүгінгі таңда Қазақстанның дүниежүзілік,
республикалық және ... ... бар ... және ... ... ... басып шығару үшін материалдар
даярланып жатыр. «Мәдени мұра» салалық ... ... 7 ... ... сонымен қатар 2005 жылы басталып 2008 жылы
аяқталған 4 ғылыми-қолданбалы зерттеулерді іске ... ... ... Орталық музей қорында, алыс және жақын
шетелдердегі музейлер, ... мен ... ... ... ... ... жинақтау және қазақ мәдениеті мен
этнографиясы бойынша ... қор ... ... ... ... ... көпшілік қауымға дәріптеу көзделіп ... ... ... ғана ... ... ... және ... сияқты елдердің
білікті мамандарын тарту арқылы Еуразия континентінің маңызды ... ... ... ... мен мәдениетінің этникалық және саяси-
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ескерткіштерін зерттеу де қолға алынып отыр.
Түркістан қалашығында археологиялық зерттеулер ... ... деп ... ... бұл ... 2008 жылы ... ... жүргізіліп, алты құрылыс ... ... ... ең ... ... қабаты XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың
бірінші жартысына ... ең ... ... ... ... XVIIғ. аяғы мен
XVIIIғ. бірінші жартысына сай келетіндігі дәлелденді. Көлемі 255 шаршы ... бұл ... ... ... тұрғын үйдің екі тұрғын жайға арналған
және алты шаруашылық бөлмелері мен ауласы аршылып зерттелген болатын.
2009 жылы қазба ... 552 ... м. ... ... ... да алты
құрылыс қабаты аршылып зерттелді, алайда аршылған құрылыс бұл көлемнен де
үлкен болып ... ... ... ... сыртында қалғаны анықталып отыр. Хан
ордасының жалпы көлемі 1.3га., тұрғын үйлер осы ... тең ... алып ... байқалады.
Тарих пен мәдениет ескерткіштерін қалпына келтіру
Қожа Ахмет Иассауи кесенесі. Асхана төбесіне төртбұрыш кірпіштер ... ... ... ... ... ... батыс жақ
қасбетіндегі қапталған қыш алынып, жаңғыртылды. Ақсарайдың төбесі 25х25х5
см кірпіштермен төселді және ... ... жақ ... ... ... ... ... Абулмамбет ханның резиденциясы. Объектіге ғылыми
ізденістер, есептік-жобалау құжаттарын дайындау, эскиздік жобаларды ... ... ... ... үшін ... зерттеулер
жүргізілді.
Ибраим Ата, Қарашаш Ана кесенелері. Кесене қасбетіне ағаш ... ... ... ... тасталды және қайта жаңғыртылды.
Күмбездің, ... ... ... ... ... толық қалпына келтіру жұмыстары аяқталды.
Шамет- Ишан мешіт-медресесі. Медресенің бұзылған жерлерінің жеке
өлшемдері алынып, фотосуреттерге ... және ... ... Қабырға кірпіштері алынды. Мешіт-медресенің қабырғалары, төбелері
қайта жаңғыртылып, шатыры жабылды, едендері, ... ... ... ... ... тазалап, аймақ көгалдандырылды.
Отырар қалашығындағы қыш шеберханасын қалпына келтіру, үлкен мешітті
қалпына келтіру, сақтау. Консервациялауға жоспар құрылып, ... ... ... ... қабырғаларын жаңғырту жұмыстары жүргізілді,
музейлендіру жұмысы ... және қыш ... ... ... ... этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атаулар
жүйесі» (ҮШ ... ... ... ... ... ... Сөздіктің І-томына енетін 1050 беттік авторлық нұсқада берілген
материалдар жүйеге келтіріліп, ... ... ... ... және ... ... ... архаикалық
түрлері, аймақтық ерекшеліктері, таралу аймағы, кейбір ... ... ... ... ... үлгілері түрлерін жасалу ... ... ... ... түгендеу, ұсақ бөлшектерінің
атауын анықтау шаралары қатар жүргізілді.
«Оңтүстік Қазақстандағы археологиялық және ... ... ... ғғ.) Монографиясы» жобасы бойынша ... іске ... ... ... орай ҚР МОМ ... қызметкерлері наурыз – мамыр айларында далалық ... ... ... ... Есептік мерзімде төмендегі жұмыстар атқарылды:
- Оңтүстік Қазақстан ... ... ... (Сарыарақ) бастапқы
археологиялық жұмыстардың құжаттары дайындалды;
- Күлтөбе қалашығы (IV-VI ғғ.), Қылышжар қорымы (б.з.б. III-б.з. IV ... ... ... ... IVғғ.) ... ... ... нысандары белгіленді;
- анықтамалық археологиялық жұмыстар жүргізілді;
- Күлтөбе қалашығы цитаделі мен ... ... ... ... ... ... ... жұмыстары, археологиялық материалдарды
камералдық өндеу жұмыстары жүргізілді [49].
Күнтізбелік жоспарға сай ... ... ... ... ... ескерткіштер көлемінде археологиялық қазбаларға қатысты
бірқатар істер ... ... ... ... ... ... қалашығында (IV-VIғғ.), Қылышжар (б.з.б. III-б.з. IV ... 6, 7 ... ... ... ... II – б.з. IVғғ.) 26, 27
обаларында іске асырылды.
Кешенді ... ... ... ... археологиялық ескерткіштерді зерттеу және осы негізде өлке
тарихына қатысты тың ... ... ... жинау болып саналады.
Сонымен бірге, әлемге ұлттық рухани ескерткіштер байлығын паш етеді.
Бағдарламаны қабылдағаннан осы ... ... 51 ... және ... ... ... аяқталып, 39 қалашық пен қорғандарға
археологиялық зерттеулер жүргізілді. 218 нысанды қамтыған ... және ... ... ... тізімі дайындалды.
Ұлттық мәдениет үшін аса маңызды 30 сәулеттік және археологиялық қосымша
ғылыми зерттеулер жүргізілді.
Туризмді ... ... ... ... ... ... туристік өнімнің тартымдылығын арттыруға және
Қазақстанның әлемдік туристік нарық жүйесіне енуіне ... ... ... ... емес ... ... ... секторына айнала
алатын, бәсекеге қабілетті туристік индустрия ... ... ... ... Азия өңіріндегі туризм орталығына айналуы
үшін қажет ... мен ... ... ... ... ... ... ұлттық саябақтар мен қорықтардың
туризмдi дамытуда маңызы зор. Оларға ... ... ... ... ... ... шатқалдар, Түрген, Есiк, Талғар, Алматы,
Қаскелең, Шамалған елдi мекендерi жатады. ... ... ... ... ... ... ... тарапынан қолдау тауып, дамып
келедi. Қазақстан аумағындағы 9 мемл. қорықта да ... ... алғы ... ... ҚР ... ... ... бизнесті басқару жағдайын
бағалау
Оңтүстік Қазақстанда болған адам осы бір тамаша өлке мен оның ... ... ... мәңгі есте сақтайды.
Оңтүстік Қазақстан облысы Тянь-Шань тауының батыс сілемдері мен ... ... ... 117,3 мың шаршы шақырым аумаққа орналаскан. Оның
солтүстік бөлігін Бетпақдала шөлі, оңтүстік қиыр шетін Мырзашөл куаң ... ... ... ... шағын ғана аумағын салыстыра қарағанда
өзіне ... ... ... бояу ... еске ... ... түрлі
ландшафты сыйғызғанын көресіз. Бір жағынан, ... ... ... дала суреті, сондай-ақ сирек ұшырасатын, ... ... ... әсем ... Облыстың бір бөлігінде - тіршілік қуаң
көрінгенмен де, оның дәл қасында жануарлар үшін ... ... жер ... ... ... Бетпақ дала мен Мойынқұм ... ... ... Нақ осы ... ... мен дала ... ... сан ғасырлық мал жайылымына пайдаланылатын жерлер қалыптасқан.
Оңтүстік Қазақстанда туристік қызығушылықты келтіретін ... ... ... туризмнің келесі түрлерін ұсынады: қажылық,
мәдени, этникалық, экологиялық, саудандыру, спорттық, ... және ... ... бұл ... толығымен дамыған деп айтуға болмайды, өйткені
туристтік объектілердің жаңа ... ... ... бар.
Облысымызда бас лицензиясы бар 43 ұйым мен фирмалар ... ... ... ... ... ... бірнеше жылдар бойы
айналысып келе жатқан туристік ... 2004 жылы ... ... ... ... -526 шетел туристеріне және облысымыздың
3828 азаматына ... ... ... ... 2004 жылы ... ... көлемі 8.3937, мың теңге құрайды және 2.235,3 мың теңге
салық төленген. Дегенмен, бұл мәлімет ... ... ... жаңа ... ... ... ... визалық рәсімдердің жеңілденуі
[50].
Туризм индустриясының материалдық ... ... ... ... ең маңызды бағыты болып табылады. Оларға- туристерді орналастыру
құралдары, ақпараттық жаңа ... ... ... ... ету, ... ... жатады.
Облысымызда қазіргі заманға сай қонақ-үйлер, турбазалар, кемпингтер
және т.б орналасу объектілерін, туристерге ... ... мен ... ... ... мен ... ... және реконструкциясына
көңіл бөлінуде.
Авиациялық қызмет рыногында Қазақстан территориясында жүйелі рейстері
бар 6 ... ... ... ... ... әуежелілерде
алыс шетелдерге бағытталған 7 рейс бар. 12 әуекомпаниялар ТМД елдерінің
желілерімен ... ... ... ... ... 17 әуе ... жол ... 24 темір жол бағыттары бойынша қызмет көрсетіледі.
Жолаушылар тасымалымен 51 ... ... ... ... ... ... азаматтар да аз емес [51].
Демалыс және көңіл көтеру объектілері: диско-клуб, кинотеатр, шағын
қонақ үйлер, бильярд ... ... ... ... және ... ... ... бөлінуде.
Оңтүстік Қазақстан облысында 802 тарих және мәдениет ескерткіштері
бар, 528-і археологиялық ескерткішкерге, 42-і тарихи ескерткіштеріне, ... ... ... ... ... ... шетел және Қазақстан
туристерін қызықтыратын туризм және ... ету ... ... болады. Оларға Түркістан, Шымкент қалалары, Отырар, Түлкібас,
Сайрам, Төлеби, Қазығұрт, Бәйдібек, Созақ аудандары және т.б жатады.
Облыс ... ... ... мол саланы дамыту мақсатында
өткен жылы ... игі ... ...... ... халықаралық, республикалық туристік шараларға қатысу арқылы
облыстың туристік имиджін қалыптастыру ... ... ... ... Ұлы ... жолының Қазақстандық бөлігінде, Оңтүстік Қазақстан
қалалары жүйесінде Түркістан қаласы ... орын ... ... бұл кесенеге келiп–кетiп жатқандардың қарасы мол. Бұл жерде
ғылыми конференциялар өтiп, ... ... және ... ... бұл жердi туризм аймағына айналдыру керек деген өз ... та ... ... ... ... сулы ... ... той жасаумен,
мемлекетке алақан жайып, қаржы сұраумен бiтпейтiн шығар. Нақтысы ... Central Asia” ... ... ... ... ... ... жүргізген сұрауы бойынша, Түркістан қаласы
бірінші орынға иеленіп, “2004 ... ... ... ... ие ... Бұл ... дүниежүзіне әйгілі- жалпы 35 әртүрлі
бөлмелер мен ... ... ... ойшыл, философ, мистик және ақын
Х.А. Яссауидің мавзолейі (XIV-XVғ.ғ) орналасқан. Қожа ... ... ... – Орта Азия мен ... теңдессіз тарихи
жәдігерлердің бірі. Бұл ғажайып сәулет ... ... ... ... ... тәжірибесінің ізі жатыр. Ғимараттың кейбір
композициялық тәсілдері мен ... өте ерте ... ... ... ... ... кездеседі. Архитектура саласындағы кірпіш құю,
керамикалық бұйымдар дайындау, құрылыс материалдарын әзірлеу ерте ... ... ... тақталар дайындау жетістігі Айша бибі, Бабажа
қатын, Қарахан мавзолейлерінде бірден көзге ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалану жолдары, көлемді залдардың
төбесін жабу шеберліктері ХІІІ-ХІV ғасырлардағы Аяққамыр, ... ... ... де ... Испиджаб, Тараз, Отырар,
Бұзық, Қараспан, ... ... ... ... ... ... сияқты көптеген қалалар мен елді мекендерде мұндай ғимараттардың
көп болғаны даусыз. Қожа Ахмет кесенесі салынған Ясы ... да ... ... ... ... оның ... ... елді
мекендер мен қалалардың тығыз болуынан көрінеді. Қазіргі Түркістан қаласы
төңірегінде Сидақ ата, ... ... ... атты көне ... бар. ... ... ғасырларда салынып, бітпей қалған
Жамбыл облысындағы Ақыртас және Термез ... ... (ІХ ... Қ.А. ... ... прототипі деп бағалайды. Көне ... ... тым ... ... ... ... қаласы төңірегінен қола
дәуірінің қонысы, құрал саймандары табылып отыр. ... екі ... ... ... ... кең ... ... Шоқтас-1,2, Көсқорған-
1,2 ескерткіштері тас дәуіріне жатады. Темір дәуірінде Сырдың орта ағысы
парсы деректерінде «Сака» деп аталған ... ... ... ... ... тайпалар мекен еткен. Сол себепті сақ-тұр тайпалары ... ... ... деп ... Осы деректерге және Махмуд ибн Валидің «Бахр ... фи ... ... атты ... Ясыны Сакси деп көрсеткеніне
сүйенген археолог, тарихшы М.Қожа ... көне ... сақ ... және ... орны ... ... ескерткішіне дәл
келетінін айтады. М.Қожа және Е.Смағұлов, М.Тұяқбаев деректеріне сүйенсек,
«Шауғар», «Қарашық» – ... ... аты ... оның ... ... ... Араб жазбаларында бұл қала «Шауғар» делінсе, түркі ескерткіштері
оны «Қарашық» (Қарачук) деп атайды. ХІІ ... ... ... аты ғана ... ... аты ... М.Қожа бір жерде
шоғырланған осы қалалардың түрлі тарихи кезеңдерде алма-кезек аймақтың бас
қаласы ... ... деп ... ... ... Шауғар бас қала
болса, одан кейін Қожа Ахмет Ясауидің келіп орнығуына байланысты Ясы қаласы
саяси, экономикалық ... ... ... ... әуелі әулиелер
сұлтанының қылуеті мен мешіті бой көтерді. Ол дүние ... соң ... ... тұрғызылды. Алғашқы кесене бояусыз күйген кірпіштермен
салынды. Көп ұзамай бұл ... ... ... ... жерлеу
дәстүрге айналды. ХІІІ ғасырдың басында-ақ Ясыда теңге соғу ісі ... ХІІІ ... орта ... армян патшасы Гетум ... ... мен ... сарайына барғандығы туралы жазбада Ясы қаласы Асон деп
аталады. ... қала ... бұл ... аса ... ... ... 1397 ... Темірдің Қ.А.Ясауидің қабіріне зиярат ету сапары жайында жазған Шараф
ад-дин Ясыны шағын елді мекен деп көрсеткен.
Қожа Ахмет Ясауи ...... ... ... арналған
қазандық (жамағатхана), қабірхана, үлкен және кіші ақсарай, кітапхана,
асхана құдықхана сияқты көптеген басқа да ... ... ... Ғимарат бөліктері мен бөлмелері дамыған дәліздер мен баспалдақтар
жүйесімен байланыстырылған. Мұнда жыл сайын мүнәжәт ету ... ... ... ... ... ... ... және бос
уақытты қызықты өткізуіне жағдай жасалынған. ... ... ... 8 ... ... ... ... етіп жабдықталынған. Қалада тамақтану
объектілерінің желісі, оның ... ... ... сай ... ресторандар
жақсы дамыған. Сонымен қатар, ... ... ... ... (автожуу, жанар май станциялары және т.б) да ... ... ... көрсету үшін автомобиль магистральдары, ... ... ... орналасқан Арыстан-Баб мавзолейі (XIV ғ.) Оңтүстік
Қазақстанның ежелгі ескерткіштерінің ішінде ерекше орын ... ... ... ... киелі орындарына мүнәжәт етушілер, Орталық ... ... ... ... дәнекер болғанды таратқан, Х.А.
Яссауидің мұғалімінің ... бару ... ... деп ... ... “Ақ-дастархан” қонақ үйлері салынған, мінәжәт
етушілерге арналған салт-дәстүр ... ... ... ... Туристерге көлікпен қызмет ... үшін ... ... ... жолы ... ... аударарлық жерлерінің бірі Отырар қалашығы (біздің э.д
ғғ-XVIII ғ.) болып табылады. Қалашық әйгілі орта ғасыр ... ... және ол ... орта ... ... ... және тарихи
шығармаларында Жетісу және Испинджаб ... ... ... ... ... ... ... географиялық ландшафттар мен керуен
жолының қиылысында орналасқан қала болған.
2006-2007 ... ... ... ... және ... ... дамытуда Отырар ауданындағы “Шошқакөл” аңшылық аумағын қайта
қалпына келтірілді. Аңшылық ... ... ... 140 км. және ... Шәуілдір елді мекенінен 40 км. қашықтықта орналасқан.
Сайрам ауданында Х.А. Яссауидің ата-анасы “Ибрагим Ата” және ... ... ... яғни ... ... облысының киелі
жерлеріне қажылық жасау осы ... ... ... ... ... ... демалыс орындары, “Волна” қонақ-үйі қызмет атқарады.
Қоғамдық тамақтандыр орындары, оның ... ... ... ... мен
демалыс ұсына алатын ресторандар мен кафелер бар. Сайрам ауданының орталығы-
Ақсу елді мекені ... ... ... қаласынан 18 км. ... ... ... ... көрсету үшін негізінен автомобиль
және темір жол ... ... ... ... бұл аймақты да туристiк және жастарды отансүйгiштiк рухта
тәрбиелейтiн орталыққа айналдыру идеясы сан алуан адамдардың ойларында жүр.
Алматыда өткен бүкiлдүниежүзiлiк ... ... ... 42 ... ... ... дамытудың мүмкiндiгi мол деп атап көрсеттi.
Қазiрдiң өзiнде Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... iскерлiк байланыс орнатқан.
Қазақстанда туризм кластерiн жетiлдiру бағытында “Қазақстан кластерiн
дамыту” ... ... Бұл ... жобада туризм де бар. Алғашқы ... ... әсем ... бар, ... ... көз ... жылына
760-тан астам туристер келетiн Алматы қаласы мен ... ... ... Бұл жоба одан кейiн табиғи-тарихи ескерткiштерге бай Оңтүстiк
Қазақстан облысында iске аспақ. Дегенмен бұл жоба тек ... ... ғана ... ... кез ... облыстарында жүзеге асуы
мүмкiн. Ол үшiн сол аймақтардың туризмнiң ... үлес ... жете ... сарапқа салынбақ.
Оңтүстiк Қазақстан облысында туризмнiң әр саласын дамытуға мол мүмкiндiктер
барлығын шетелдiктер де мойындап отыр.
Бәйдібек ауданының Бәйдібек-Ата, Домалақ-Ана, ... ... (Қос ... және ... Ишан” мешіті сияқты тарихи объектілер, сонымен қатар
Созақ ... ... ... ... Әзиз”, “Қарабура”, “Ысқақ баб”, “Жыныс
ата”, “Ақбикеш”, “Саңғыл би” және ... ... ... ... ... мен ... ... ерекше назарын аударады.
Мәртөбе (Майтөбе) – Сайрам маңындағы жота. ХVII ғасырдың екiншi
жартысында елдiң iшкi саяси өмiрiне қатысты мәселелердi шешу үшiн ... үш ... игi ... жыл ... ... жиналып отырған. Онда
ел тыныштығын сақтау, жаудан қорғану, көшi-қон ... ... ... ... ру араларындағы дауларды бiтiстiру мәселелерi қаралып,
талқыланған.
Жасы 800 жылдан асатын, Республикамыздың ең ежелгі қалаларының бірі ... ... ... орталығы Шымкент қаласы болып табылады.
Шымкент қаласы Оренбург-Ташкент халықаралық магистралі мен Түркістан-Сібір
магистралінің ... ... және ... ... ... қолайлы байланысы
бар. Қалада көптеген бағытқа чартерлік рейстер ұсынатын ... ... ... әуежай бар.
Шымкент қаласында шетелдік және қазақстандық туристерді қабылдау үшін
қонақ-үй бизнесі ... ... ... қонақ-үй кешені қосымша қызмет
түрлері секторын тұрақты дамытуда, оған дене шынықтыру-емдік, ... және ... ... түрлерінің қызметі, сонымен қатар мәдени
ойын-сауық іс-шаралары жатады. Қонақ-үйлердің көпшілігі өз инфрақұрылымымен
(ресторан, бар, ... ... ... қамтамасыз етілген және тұруға
ыңғайлы. Шымкент қаласының жекеменшік 11 ... ... ... ... ... ... бәсекелесі ... ... мен ... ... ... ... ішінде
қызмет бабымен келетіндерге) тұрғын үй секторы болып отыр. Жоғары ... мен ... төрт ... ... отелі, “Махамбет” қонақ
ауласы, “Клара-Центр-Сапар”, “Кема”, “СД”, “Шымкент”, “Ордабасы”, “Достық”
және т.б. жатады.
Қалада 600-ден аса тамақтандыру ... ... ... ... ... сай қызмет пен тағамдар ұсына ... ... ... ... ... ... орталығында мәдени ойын-сауық желісі:
облыстық ... ... ... ... ... ... боулинг орталығы, таулы оазистер, бильярд, казино, дене
шынықтыру-сауықтыру ... ... ... ... ресурстардан басқа, табиғи ландшафттар
мен таулы және далалы алқаптардың орасан зор ... бай ... ие және ... демалыс пен туризм үшін жағдайлар жасалынған.
“Ордабасы” тарихи-мәдени мемлекеттік қорығы орналасқан ... ... ... ... ... ... Осы таудың етегінде
18 ғасырдың соңында үш ... ... ... ... қарсы тойтарыс
беру үшін келісімге келген. Әйгілі күресші Қажымұхан Мұңайтпасов атындағы
облыстық мұражайдың құрылысы ... ... ... ... елді
мекенінде көгалдандыру жұмыстары жүргізілген. Түлкібас ауданында - Батыс
Тянь-Шань ... ... көне ... ... гүлді
өсімдіктердің 1400 түрі тіркелген және де онда 550-ден аса құстар мен аңдар
мекендейді.
Аудан орталығы Т. ... елді ... ... ... ... ескерткіштері орналасқан. Жабағылы елді мекенінде Шымкент қаласынан
100 км. қашықтықта орналасқан Ақсу-Жабағылы қорығының ... ... ... және ... ... “Дом Жени и Люды” ... ... ... Бұл ... ... балансында 30 орындық қонақ-
үй және жабдықталған бөлек ... бар. ... ... ... ... ... ... бар “Экологиялық фирма Арғымақ” ЖШС-і ... 2003 жылы ... ... ... ... жұмыстары аяқталды.
“Әселдің” материалдық-техникалық базасында 30 орындық 5 коттеджден тұратын
қонақ-үй және ... ... ... ... ... ... ... құрал-
саймандар тұратын склад, медпункт, автотұрақ қарастырылған. ... ... ... ... ... “Эль-Тур” туристік кешені және
1000-нан аса ... ... ... бар балалар лагерлері
орналасқан. 2002 жылы ... ... ... ... Шақпақ елді
мекенінде 30 орындық “Шақпақ” кемпингі салынды.
Төлеби ауданында - туристік мәнісі бар, ... ... ... ... ... ... аймағын, “Родничок”,
“Байшешек”,“Эдельвейс” балалар сауықтыру лагерін атап ... ... ... ... ... ... 45 км. және ... орталығы
Ленгір елді мекенінен 20 км. қашықтықта орналасқан “Біркөлік” санаториі
қызмет көрсетуде [52]. Санатория территориясында 250 ... 80 ... ... ... ... ... бильярд бөлмесі, спортзал, сауна бар.
Емделу минералды су, ... ... ... ... ... ... сырттан
келу және спорттық туризмды дамыту мақсатында “Тау самалы” бугельді қанатты
жол және облысымыздың ... ... ... шыңының бөктеріндегі
“Альтекс” спорттық-туристік кешені туристерге қызмет ұсынуда.
Созақ ауданының ашық даласында ... ... ... ... ... ... жайған, емдік қасиеті бар, оңтүстік маржаны-“Қызылкөл” көлі
орналасқан. Суы тұзды, су ... ... ... Өлі ... ... море/ және тері, жүйке жүйесінің, ... ... ... Көлдің жанында лайшық көзі және сор бар.
Сарығаш ауданында- “Сарыағаш” және “Арман” ... ... ... территориясында жабдықталған 14 корпус, 500 ... ... ... ... ... ... спорт алаңы, аэросолярий
орналасып, емдік ас және т.б ... ... ... ... ауданда екі тұрғын корпустары, асхана, спортзалы бар асқазан-ішек
жолдарын емдейтін балалар санаториі ... 2003 жылы ... ... екі жаңа ... іске ... ... ... демалу және шомылу аймақтарын ашуға алдағы уақытта мүмкіндік
бере ... ... және ... су ... өзіндік бірегейлігімен
ерекшеленеді.
Қазығұрт ауданының орталығына жақын Шымкент-Ташкент автомагистралінің
бойында қызмет ... ... ... “Қазығұрт” асуында “Нұқ
пайғамбар кемесі” туристік кешені, қоғамдық тамақтану, сауда орындары,
автожанармай және ... ... ... ... ... ... бiрi – ... тауы, Қазығұрт аймағы.
Талас Алатауының оңтүстiк-батыс ... ... ... ... Шымкент
қаласынан оңтүстiкке қарай 35 ... ... ... Солтүстiк-
шығыстан оңтүстiк-батысқа қарай 55 ... ... ... ... ... 22 км, ендi жерi 10 км. Ең биiк жерi ... Шығыс
бөлiгiнде орналасқан (1768м.) [54]. Ежелгi ... ... ... су
басқанда, Нұқ пайғамбар кемесi Арабияда Жуда тауында, Х-ғасырдағы ... ... ... ... ... ... аңызы бойынша топан су
қаптағанда Нұқ пайғамбар “топан су” ... көне ... ... ... ... Қазығұрт тауынан бастау алатын ... ... ... ... ... ата”) деген кiсi есiмi де
қолданылады. Кемесi Қазығұрт тауының шыңында тұрып қалған. Топан су ... ... жаңа ... ... сыртқы бiтiмi кемеге ... ... ... ... асуына Нұқ пайғамбар кемесiнiң макетiн
қойып, осы ... ... ... орталығына айналдыруға әрекет жасаған
әкiм-қаралардың тiрлiгiне қуануға да, ... де ... ... ... ... ... ... қуанышты iс бiтпей тұр.
Төле би ауданының “Диханкөл” ауылы да бүгiнде экологиялық ... ... ... ... ... ... емдiк қасиетi бар,
бал татыған қымызы шетелдiк туристердi ерекше қызықтырып отыр. Бүгiнде бұл
аймаққа Россия, ... ... ... қонақтар келiп, қазақтың
салт-дәстүрiмен танысып, шипалы қымыз ... ... ... ... ... 1 ... евро бөлiндi. Бұл қаржыға зәулiм қонақүй
салынады. Басқа да туристер қызығатын тiрлiктер жасалынбақ.
Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... ... ... бірнешесін мысалға келтірейік.
Ақсу Жабағлы Қазақстанның ең көне қорығы, сонымен ... ... ... ... ... ... ... ең алғашқы қорық теңіз
деңгейінен 1,000-нана 4,280м биіктікте Тянь-Шань тауларында ... ... ... ... ... – орта ғасырлық сәулет
өнерінің көрнекті ескерткіші. Ол XII ... өмір ... ... ... ... көне ... ақыны, софизмді уағыздаушы Ахмет ... ... ... ... ... ... ... ЮНЕСКО құрамына кіреді.
Ежелгі Отырар шұраты ... ... ... ... ... Оның жері Сырдарияның орта ағысы тұсындағы ... Орта ... ... ... ... бір бөлігі, Қызылқұм-
Орта сырдария жазығына кіреді
Бұл кесене XXI ғасырда өмір сүрген көріпкел Арыстан баб ... ... ... ... ... XIV-XV ғасырға жатады. Сол
құрылыстан кесілген ... ... ... XVIII ... көне ... жер ... кейін екі кесілген ағаш тізбекке тірелген айванмен
салынған екі күмбезді құрылыс орнатылды.
Айша бибі ... тек ... ... ғана ... ... Орта ... ... жасалған терракотпен өрленген тарихи-сәулет ескерткіш.
Жамбыл ауданында Айша бибі ... ... ... ... 20 ... ... ... орталық бөлігінде, Төле би және Байзақ батыр
көшелерінің ... ... ... ... Тараз аумағында
құрылған қасиетті-мемориалды кешенеге жатады.
Бабаджа қатын кесенесі - XI-XII ғасырлар Айша бибі кесенесінің қасында
Жамбыл ... ... XI-XII ... ең ... ескерткіші болып
табылады. Қос қисығы бар 16 қабырғалы шатыр төбелі ... ... ... қабырғалы жабуы орта ғасырлық сәулет өнері мен қазіргі
заманғы кесенелердің еш бірінде жоқ.
Түркістан ... 60 ... ... ... ... әулиелі мекен
санайтын Укаша ата сахабаның зияраты және ... ... бар. ... сахабаның ұзындығы 20-25 метрдей ұзын қабірінің ... дұға ... осы ... 700-800 ... ... тау ... ... барып,
тереңдігі 30 метрге дейін жететін құдыққа ... ... Ырым ... ... күмән келтірген немесе ой-пікірі теріс адамға құдық бір
тамшы су ... Ал ... ... ... ... ... шелегі құр
қалмайды.
Аңыз бойынша Укаша сахаба Мұхаммед пайғамбардың жақын серігі, күзетшісі
болған екен. Пайғамбарымыздың ерекше ...... ... ... ... ... атса оқ, ... қылыш өтпейтін қасиетке ие
болған. Дұшпандары Укашаның таң алдында ... ... ... ... естіп, сол сәтін аңдып келіп, басын қылышпен шапқан деседі.
Бірақ ... бас ... ... қаша жөнелген, сол кезде тау үстіне
көктен жасын түсіп, құдық пайда болған, сол ... ... ... ... ... ... Әлгі ... жерасты жолдарымен сонау Меккедегі зәмзәм
бұлағымен жалғасады дейді айтушылар. Өйткені ... басы сол ... ... өзге ... ... қабірінің аяқ ... Бұл ... «Иә, ... ... ... ... аяғында жатса
екен!» деген арман-тілегінің орындалғаны болса керек. «Осы хикаяға өз басым
имандай сенемін», – дейді бүгінде ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі көрсеткендей Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... жеткілікті деген пікірге келдік.
Оңтүстік Қазақстан облысында танымдық және ... ... ... ... мен ... және ... алқаптардың орасан зор
әлеуетіне, бай аңшылық дәстүрлеріне ие. Мұнда ... ... ... ... ... ... ... ҚР ЭКСКУРСИЯЛЫҚ БИЗНЕСТІ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫН ЖЕТІЛДІРУ
3.1 Экскурсиялық бизнестің дамуын жетілдіру бағыттары
Қазақстандық туристтік сала әлі де ... ... ... ... ... саны 2,8 млн-ға теңелуде (әлемдік рыноктың
0,4%-нан кемін құрайды).
Республикамызда қазіргі заманға сай, ... ... және ... ... ... ... бірқатар мәселелердің шешімін табуына
байланысты.
Туристтік ... ... ... ... ... ... ұлғаюы; ішкі және аймақтық саяхаттарға өтуі; Интернет
арқылы туристтік ... ... ... ... ... ... ... дәстүрлі мәдениетті, өмір сүру стилін бастан кешіруге
мүмкіндік ... ... ... ... ... және Жапонияның
қария тұрғындарының саяхаттауға уақытының көптігі болып табылады.
Республикамыздың туристік рыногы ретсіз дамыды. Дипломдық жұмысымыздың
экскурсиялық ... ... ... ... ... ... ... талдау нәтижесі 2008 жылы 2007 жылмен салыстырғанда
ішкі туризм бойынша тұтынушыларға (резиденттер ... ... ... 1,63
есеге төмендеген [56]. 1990 жылдары туризмнің негізгі түрі ... ... яғни ... ... сыртқа шығуға бағыттала отырып
дамыды. Сол жағдай әлі қалыптасып келе жатыр. Жұмыс істеп тұрған ... мен ... ... ... өз ... шет елге жіберумен,
ал олардың ішінде тек бірен-сараңы ғана сырттан келу туризмімен айналысады.
Дипломдық жұмыста жүргізілген ... ... ... ... ... ... даму ... төмендігімен,
туристік және мінәжәт ету объектілері ... ... ... ... олардың келушілерді күтіп ... ... ... туризм инфрақұрылымының дамуына қаржының тапшылығы,
мемлекеттік ... ... ... шаруашылық материалдық
базасының одан әрі ... ... ... ... ... қызмет
көрсету сервисі бар қонақ-үй ... ... ... Бірақ,
жағдай оңға қарай бет алып, қазіргі ... ... ... ... ішкі
және сырттан келу туризмінің дамуына өз күш-қуатын бағыттауда. Облысымыздың
қолайлы туристік ... ... ... жүргізілген жұмыстардың
нәтижесінде облысымызда қонақ-үй кешендерінің жұмысы жақсартылып, олардың
толығуы арта түсті.
Экскурсиялық туризм ... ... мен ... ... ... ... ... органдарының қолдауына көп
байланысты. Облыстың туристік ... ... ... ... Қазақстан облысының халықаралық ... ... ... ... ... ... ... экскурсиялық туристік қызығушылықты келтіретін
объектілердің саны жеткілікті. Сонымен бірге, бұл активті толығымен дамыған
деп айтуға болмайды, өйткені ... ... жаңа ... ... көп. Осы ... біз экскурсиялық ... ... ... ... қызметті мемлекеттік реттеу мен қолдау жүйесін дамыту
мәселесі бойынша бірқатар ұсыныстар беруді жөн көрдік (Сурет 4).
Сурет 4 - ... ... ... ... ... ... Бұл ... республикамызда мынадай шараларды іске асыру қажет:
- Қазақстан Республикасының алда тұрған Дүниежүзілік сауда ұйымына
кіруін ... ... ... ... ... көрсетулердің
халықаралық саудасын мемлекеттік реттеуді қамтамасыз ету мәселелері жөнінде
нормативтік құқықтық актілер жобасын әзірлеу;
- ҚР ... ... ... етіп келушілердің және тарихи
экскурсиялық орталықтарға сырттан келушілер туризмі мен ішкі ... ... оның ... ... ... ... ... және тіркеу рәсімдерін жеңілдету, ... және ... ... ... ... ... заңнаманы жетілдіру;
- экскурсиялық орталықтарға сырттан келушілер және ішкі экскурсиялық
туризмді дамыту үшін шетелден аз пайыздық ... ... және ... жеңілдетілген түрлерін қарастыру, сондай ақ салық салу мәселелері
жөніндегі қажетті нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... ... есеп пен ... жетілдіру, туризмнің қосымша шотын (ТҚШ) ұлттық шоттар жүйесіне
енгізу;
- ... ... ... ... ... қалыптастыру
әдістемесін Дүниежүзілік туризм ұйымының ұсынымдарын және Біріккен Ұлттар
Ұйымы Статистикалық комиссиясының шешімдерін ... ... ... шет ... ... ... ... ынтымақтастықты
саланың халықаралық шарттық базасын кеңейту негізінде жандандыру;
- экскурсиялық мақсатпен саяхаттаушыларға туристік және қонақ ... ... ... ... реттеу жүйесінің белгіленген
халықаралық талаптарына сәйкес арттыру;
- экскурсиялық туризм саласындағы қызметті ... ... ... ... да ... ... ... мемлекеттік және жеке меншік
секторлар арасында үйлестірудің ең жоғары деңгейін қамтамасыз ету;
- экскурсиялық ... ... ... тиісті деңгейін
қамтамасыз ету;
- экскурсиялық инфрақұрылымды дамытуды мемлекеттік ... ... пен ... ... ... осы бағыттағы іс-қимылдарын
тиімді және ... ... ... ... экскурсиялық туризм саласындағы жеке бастамалардың дамуына жәрдем
ету (Қосымша 1).
Біз мемлекет тарапынан осындай қозғалыс жасауымыз ... ... ... де шет ... ... ... ... саласы қалыптасады.
Мұндай жағдай бір қалыптасқаннан кейін оның әрі ... ... ... Қазіргі бәсекелестік нарық бұл саланы өрістетіп алып кетеді. ... ... ... ... ... ... бюджеттен қарауымыз
керек.
Экскурсиялық бизнесті басқаруды дамыту бағытында экскурсиялық
туризм инфрақұрылымын дамытудағы жолдардың орны аса ... Осы ... ... ... ... ... жүзеге асырылып жатқан көзқарастық және әлеуметтік-
экономикалық өмірді реформалау ... ... және ... ... ... ... жоқ. ... туризмнің материалдық
базасының нашарлығынан Қазақстан жыл сайын миллиондаған долларды жоғалтуда,
бұл экскурсиялық ... ... ... ... ... ... ... инвесторлар қаражатын тартуды қажет етеді.
Экскурсиялық ұлттық ... өнім ... ... ... ... ... жерлері, отандық және шет ел азаматтарының
құштарлық және ... ... ... ... әулиелі жерлердің басым
көпшілігі біздің елімізде), экскурсиялық ... ... ... ... ... ... елдің экскурсиялық туризм инфрақұрылымын
дамыту үшін:
• Отандық және шет елдік туристердің экскурсиялық ... ... үшін ... және мінәжәт ететін жерлердің жол-көлік
инфрақұрылымын дамыту;
... және ... ... ... ... ... дамыту;
• экскурсиялық туристік кешендерді, тарихи ескеркіштерді, ... және ... ... ... тарихи-мәдени және
этнографиялық ескерткіштерді қалпына келтіру және мұражайға айналдыру
(Қосымша ... ... ... дамыту көліктік құрылым желісін
жетілдірумен тікелей байланысты. Экскурсиялық ішкі және ... ... ... ... ... сипаттағы туристерге арналған авия,
теміржол, автомобиль және су көліктеріне ... болу ... ... ... бағытында Қазақстанның тартымды
экскурсиялық туристік беделін құру.
Әлемдік туристік ... ... ... экскурсиялық туристік
имиджін қалыптастыру мақсатында Қазақстанның ... ... ... ... ... Онда ... ... қатысуды, көрме, жәрмеңке өткізу, ... ... ... ... ... және ... ... шетелдік БАҚ өкілдеріне инфотурлар өткізу және жарнамалық-ақпараттық
өнім шығаруды қарастырылған. ... ... үшін ... 2007 ... туристік Ұйымының атқарушы кеңестігіне (ЮНВТО) өтуі мен 2009
жылы ... ... ... Бас ... ... ... ... [57].
Бірақ, Қазақстаннның жерлері Ұлы Жібек жолының ... ... сан ... ... ... куәгері ретінде Қытай мен ... ... ... ... әліде болса, туристік бағыт
ретінде әлемге танымал бола ... ... ... экскурсиялық туристік беделін құру тиісті кең
ауқымды шаралар кешенін әзірлеуді талап етеді.
Сонымен ... тура сол ... ... ... ... ... мәдени және тұрмыстық деңгейін көтеруіміз керек. Сол
ауылдар мен оның тұрғындары жайлы келген адамдарда оң ... ... ... ... бар ... салу ... ... Түркияны алып қарайық.
Түркияның демалыс орындары орналасқан Мәрмәр теңізі мен Жерорта ... ... ... жолдар жақсы жөнделген, ауылдар
көріктендірілген. Ал сәл басқа жағына бұрылып бара қалсаң, олардың да ... ... ... ... асып ... бара жатқан ештеңесі жоқ.
Бірақ туризм дамыған жерге ... ... ... ... ... ... ... Міне, сондай жағдайды біз де ... ... ... ... ... ... тамашалап, жылқының
қымызын ішіп көргісі келеді. Осы тұста ауыл туризмі туралы бір ... ... ... ... ... ... ... мырза әріптестерімен іссапармен Венгрияда ... ... ... ... тұрмыс-тіршілігін көрсету үшін оларды Будапешттен
450 шақырым жерге алып барған. Депутат ... ... ... Барсақ, киіз үй құрып қойыпты. Жылқылары бар. Қонақтарды атқа
мінгізеді. Өздері атпен ... ... паш ... ... ... ... көріністер көрсетеді. Найза лақтырып, садақ атады. Сонан
соң киіз үйге кіргізіп, өздерінің тамағын – біздің ... ... ... ... соң шығарып салады. Сонда біз қаншама ақша ... 450 ... ... соны көру үшін ... ... қараңыз
керемет нәрсе, қарапайым болуы мүмкін, бірақ ең ... ... ... әсер қалдырады. Туризмнің мақсаты да осы, ... ел ... ... әсер ... ... сол елге қайта
келуін қамтамасыз ете алу яғни ... ... Ал ... ... кез келген ауылда жасауға болады ғой. Сол сияқты бізде жылдың әр
мезгіліне орай ... ... ... ... ... ... ... бару, шанамен сырғанау, атшанаға міну, аңға алып шығу тәсілін
жүзеге асыруға болады.
Беделді көтерудің негізгі іс-шаралары ... ... ... ... ... ... көрмелерге, жәрмеңкелер мен
конференцияларға, оның ... ДТҰ ... ... ... ... аумағында осыған ұқсас іс шаралар ұйымдастыру болуға тиіс.
Мұндай ... ... ... ... ... орын ... Мәселен, ҚР
Туризм және спорт министрлігі және ... ... ... ... ... және ІТЕ ... компаниялар тобының
ұйымдастырылуымен КІТҒ-2008 үш күндік көрмесі ... ... ... ... және ... өнімді жылжытуда маңызы
зор. Жәрмеңкеге дүниежүзінің 34 мемлекетінен 5564 қатысушы тіркелді, оның
ішінде 80% - ... ... және оның ... ... ... мамандары [58]. Жәрмеңке жыл сайын Қазақстан, Орта Азия және Еуропаның
туристік бизнес мамандарының арасында ... әрі ... ... ... ... экскурсиялық туризмнің орнықты дамуына, туристік имидждің
қалыптасуына, туристік нысандарды жарнамалауға бұл шаралар ... ... және ... ... ынтымақтастық пен әріптестікті орнатуда маңызды
оқиға болып тұр.
Экскурсиялық туризмді дамыту бағытында туризм инфрақұрылымын дамыту
және ... ... ... ... шешу үшін мынадай шараларды
жүзеге асыру қажет:
- орталықтарға және экскурсиялық ... ... беру ... ... ... және ... аймақтарды сумен жабдықтау және су беру
жүйесінің құрылысын салу, тозған су құбырларына жөндеу жұмыстарын жүргізу;
- ... және ... ... ... ... ... немесе
өткізу және спутниктік байланыспен қамтамасыз ету;
- орталықтарға және экскурсиялық аймақтарға көлік жолдарын салу және ... ... ... ... Қапшағай су қоймасындағы,
Алматы облысындағы Алакөл көлінде, Маңғыстау облысындағы Каспий теңізі
жағалауындағы ... ... ... ... және ... ... ... Жібек жолының қазақстандық ... - ... ... ... Түркістан қаласында қамтамасыз ету
қажет.
Экскурсиялық туризмді дамыту бағытында ... ... ... базасында рекреациялық шаруашылық мамандануы бар ... ... ... ... экскурсиялық туризм саласының инвестициялық тартымдылығын
арттыру мақсатында мынадай ... шешу ... ... ... ... ... туристік
мүмкіндіктері туралы хабардарлығын арттыру және осы бағытта шетелдік
ұйымдармен, оның ... ... ... ... ... ... кеңесінің Қазақстан Республикасының инвестициялық
имиджін арттыру мәселелері жөніндегі жұмыс тобы ... ... ... ... ... ... әулиелі объектілердің құрылысы,
түнеу және тамақтану базасын қамтамасыз ететін әулиелі жерлер және мешіттер
қасындағы қонақжайлық индустриясы ... құру ... ... ... ... даму институттарының инвестициялануына мемлекеттік қордан және
жеке бизнес арқылы жәрдемдесу;
- Шағын кәсіпкерлікті қолдау қоры мен басқа да ... даму ... мен ... ... ... экскурсиялық туристік өнім
индустриясын құру және дамыту жөнінде шаралар қабылдау;
- ... ... ... ... ... үшін неғұрлым тартымды,
қызықты, әлемдік стандарттарға ... ... ... ... объектілері бар орталықтар мен ... ... ... ... ... ... мұсылмандардың қызығушылығын тудыратын, ежелгі
дәуірден қазақтар пайдаланатын киіз үйлер ... ... ... ... ... және ... ... ұлттық қол өнерді қайта
жаңғырту, жаңа жұмыс орындарын ашу.
Инвестициялау институтын дамыту ... бұл ... ... ... ... және ... туризм инфрақұрылымын
дамыту жөніндегі мемлекеттік, жекеше және туристік қоғамдық ұйымдардың күш-
жігерін шоғырландыруға ... ... ... ... шебер-жоспарлар негізінде Алматы, Ақмола,
Шығыс Қазақстан, Маңғыстау және Оңтүстік ... ... ... құру және оны ... ... ... ... қажет.
Қазақстанның әлеуеті туристік мақсатта іс ... ... ... ... мүмкіндік бере алатындықтан, экономикалық орындылығын ескере
отырып, сонымен қатар басқа да әлеуетті өңірлерде ... ... ... ... Бұл ... оларды іске асыру жөніндегі іс-шараларды
қажетті деңгейде қаржыландыруды қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... білікті мамандар, сапалы
кадрлар дайындау, туризм қызметкерлерінің біліктілігін арттыру жүйесі ... ... ... ... ... ету жолдарын
жетілдіру қажет.
Экскурсиялық туризм ... ... ... ... ... Туристтермен жұмыс істеу, олардың тәртібі мен қызмет көрсету деңгейі
де үлкен мәселе. Сонымен қатар өзімізге келген шетелдік туристерге біз ... ... ... ... ... орталықтарға барғанға дейін,
ол жерлерден қайтқанға дейінгі кедергілердің ... алып ... ... әуежайдағы кедергілер, құжаттарды тексеру ... ... қою, ... бір ... ... ... ... адамның уақытын алатын, жүйкесіне тиетін, жолаушылар мен
шетелдіктерге жаман әсер ... ... ... ... ... күні ... ... деңгейін көтеру жұмыстарына ... ... 2009 жылы ... ... саны 921-ді ... ... ... біліктілігін арттыру курстарын өткізіп
тұрады. Бұл жылы Астана ... ... ... ақпараттық туристік
орталықты ашу, келесі жылы Алматы, Түркістан, Атырау және Ақтау қалаларында
ашу жоспарланып отыр. 2005 жылдан ... ҚР ... ... ... шеңберінде туризм саласына кадрлар даярлануда. ҚР Туризм және
спорт министрлігі мен ... және ... ... ... ... аталған Бағдарлама аясында білім алушыларға арналған квотаны
арттыратын болады. ... бұл ... ... ... басып дамып
келе жатқан туризм саласына туризмі дамыған алпауыт елдермен салыстырғанда
өте төмен ... ... деп ... ... ... туризмді дамыту бағытында экскурсиялық ... ... ... қамтамасыз ету үшін мыналарды орындау қажет:
- ... ... ... ... ... ұйым ... туризм бойынша мамандықтарды «Қазақстан Республикасының
бакалавриат және ... ... ... ... жіктегішке енгізу;
- экскурсиялық туристік сала үшін кадрлар ... ... ... туристік білім беру сапасының «WTO - Теd Qual» ... ... ... ... ... ғылыми-практикалық
конференциялар өткізуді және экскурсиялық кадр ... мен ... ... ... ... мәселелері жөніндегі халықаралық
туристік іс-шараларға Қазақстанның қатысуын ұйымдастыру;
- экскурсиялық туристік кадрлар даярлауды жүзеге асыратын жоғары және ... ... үшін оқу ... ... ... мен ... ... әзірлеуге қатысу;
- дінтанушылар, гидтар, экскурсияшылар, экскурсиялық туризм нұсқаушыларын
қоса алғанда, экскурсиялық туристік ... ... оның ... ... ... ... айрықша қорғалатын экскурсиялық
аумақтар мен мемлекеттік ұлттық парктер үшін, оқытып-үйрету семинарлары мен
біліктілігін ... ... ... ... ... ... білім беру қорымен ... ... ... «Туризм саласындағы ұлттық біліктілік құрылымы» (ҰБҚ) пилоттық
жобасын іске асыруды және Алматы қаласында ҰБҚ әзірлеу жөніндегі ... және ... өңір ... үшін басқа да ... ... ... ... асыру (Қосымша 4).
Бұдан басқа, ... ... ... ... ... ... дамыту жөніндегі маңызды шаралардың бірі оның
ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ... ... ... ... жерлердің ғылыми-әдістемелік базасы жоқтың қасы. Ал ... ... ... секілді әлемнің дамыған елдерінде мемлекеттік
бюджеттен қаржыландырылатын ұлттық туризмнің даму болашағын ... ... ... ... сол елдің туризмінің дамуындағы ... ... ... экскурсиялық туризмнің даму болашағын зерттеу және
болжамдау орындары Қазақстан республикасына да аса ... ... ... ... бағытында экскурсиялық туризмді
ақпараттық қамтамасыз етуді жетілдіру жолдары
  Біздің елде ... ... ... ... ... ... ... Тіпті, өзіміздің қазақтар қазақ даласында
кереметтей дүниелер, әулиелі тарихи жерлер бар ... ... ... ащы да ... ... ... экскурсиялық туризмнің мән
мағынасын, оның нағыз осы ... ... ... көзі ... ... қаншама. Сондықтан, халықтың санасына ең ... ... мән ... ұғындыру қажет сияқты.
«ІРК International» компаниясының Қазақстанның ... ... ... ... ... қорытындысы және оны ұзақ мерзімді
кезеңге одан әрі дамыту жөніндегі ұсынымдары ... ... одан ... ... ... ... ... жаңа технологияларды
қолдана отырып, дамуды ақпараттық көрсетудің жүйелі ... ... ... ... жаhандану, қазіргі заманғы ақпараттық
технологияларды ... ... ... ... ... жаңа ... ... технологияларды қолдану Қазақстанның экскурсиялық
туристік мүмкіндіктері туралы ... ... ... оның ... объектілері, авиа билеттер мен ... ... ... ... ... ... ... туристік қызмет көрсетулер
пакетін қалыптастыру туралы барлық қажетті ақпаратты тұрақты негізде ... ... ... ... ... туризм деп аталатын бағыт пайда ... ... алу мен оны ... кез ... ... ... ... жеткізуде қазіргі заманғы технологиялар мүмкіндігі бірегей
де ... Бұл ... ... ... мүмкіндігі туристік қызмет
көрсетулер нарығын дамытуды мемлекеттік қолдаудың тиімді шаралары ретінде
пайдаланылады.
Мұндай орталықтар ... ... ... қолданса,
экскурсиялық туризм жай-күйінің көрсеткіштері мен оның ... ... ... ... ... ... ... әлемдік
нарығындағы отандық туристік өнімнің тұтынылуы үшін сұраныстарды зерделеу
мен ... ... ... ... ... жаңа
технологиялар мен ... ... ... мемлекеттің тартымды
экскурсиялық имиджін нығайту мақсатында ірі халықаралық ... ... ... ... ... ... жүргізуге мүмкіндік береді.
Елдің туристік беделін қалыптастыруда республика аймақтарында және
елдерде туристік ... ... ... да ... ... ... ... бет-бейнесін қалыптастыруда бүгінгі таңда
«Әлем Арт» web порталы жұмыс жасауда. «Әлем ... ... ... ... ... және әлемге таныту. Қазіргі таңда дауыс ... ... ... берушілердің неге сүйеніп дауыс беріп жатқагы
белгісіз, дегенмен алғашқы үштікке назар аударайық:
- Атырау көпірі ;
- ... ... ... Қ. А. ... ... ... ... Қазақстанның тартымды экскурсиялық имиджін
қалыптастыру мақсатында ... ... ... ... ... ... Онда халықаралық туристік форумдарға
қатысуды, көрме, ... ... ... ... ... ... ... және беру, сонымен қатар шетелдік
БАҚ өкілдеріне инфотурлар өткізу және ... өнім ... ... туризм индустриясының нашар ұйымдастырылуы — ішкі
туризм дамуының аяғына ... ... ... Көптеген отандастарымыз елдің
басқа өңірлеріне тек жұмыс бабымен немесе туыстарын көріп қайту үшін ... Ал ... ... ... ... ... елден тысқары жерге
шығуды жоспарлайды. Себебі халықтың ... ... қай ... ... және ... етіп ... сауапты орындар барын
білмейді немесе қызмет көрсету саласының мүлдем төмендігінен солай жасайды-
ау деп ... Бір ... ... ... ... ... ... одан да сол теңіз жағалауы бар елдерге қыдырғанды
дұрыс ... ... ... ... ... ... - бар болғаны 23%, ал адам басына орташа баға – 62 000 ... ... – 64 000, ... мен ... – 61 000 ... [60]. ... не үшін ... бұнда ақпарат деп экскурсиялық туризмдегі қызмет көрсететін
гидтерінің аузынан шығатын сөз айтылып отырған жоқ. ... ... ... құбылыстарда болып отыр. Қазақстанға ... ... ... ... ... ... ... ең бастысы таң қалатын
дүниелер жайында ... ... ... ... да, негізгі ... ... ... ... ... таң ... ... күші деген осы болуы да тиіс. Осы мәселеден қарағанда туризм
саласын аспаннан ақша ... ... сала деп ... ... ... тек ақша ... орын деп қарауға болмайды. Қытай
пәлен, түріктер соншалықты, Жапондар мұншалықты ... ... ... ... ... одан да жоғары. Ең бастысы бұған пейілмен
құлай берілу. Шет ... ... ... Біз өзімізде бар мүмкіндіктің
ақпараттық ... әлі ... ... Шын ... ... бұрын-соңды
болмаған өте экзотикалық ақпарат беруге мүмкіншілігі мол. Қазір Қазақстанда
палеолиттің, неолиттің тарихи археологиялық ... ... ... сақталған. Қазақстан ежелгі металлургия заманының астанасы. Жер бетінде
әлі күнге дейін «адамзат оңтүстіктен шықты ма, терістіктен шықты ма?» ... ... ... жер ... Скифтер, сақтар, сарматтар туралы
ескерткіштер Қазақстанда сол қалпында ... Оның ... ... ... ханның, Жошының, Батудың хандық қорықтары сол ... ... ... ... Қазақстанға жаңа, мағыналы, инновациялы туризм
керек». Экскурсия ... ... ... ... ... ... ... тартылуы тиіс. Сонымен қатар, Қазақстанның осы
заманғы экскурсиялық туризм бойынша үлкен ауқымы ... бұл ... әлі де ... ... ... ынталылық қана қалып тұрған
сияқты. ... да ... ... ... ... ... ... аудармай, саланы аяғынан тік тұрғызып кету де қиын шаруа
секілді. ... ... ... ... ... Қожа ... Ясауидің
күмбезімен, не болмаса Бурабайдың тұнып тұрған ағашы, көлімен, Маңғыстаудың
теңізімен, Қапшағайдың таза ауасымен әлем жұртшылығын өзімізге тартамыз ... Оның өзін ... ... ... таныстыру керек сияқты.
Сонымен қатар, Қазақстанның тартымды және қызықты экскурсиялық
имиджін қалыптастыру ... ... ... және өңірлік
жетекші бұқаралық ақпарат құралдарында кең ... ... ... ... ету ... ... ... ескере
отырып, тиісті мемлекеттік тапсырысты ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық
қамтамасыз ету практикасын пайдаланған жөн. ... ... ... ... және ... ... Республикасының
экскурсиялық ақпараттық орталықтарын ашуды жоспарлау қажет. Бұл бағытты
дамыту үшін бастапқы кезеңде экскурсиялық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету қажет. Ол үшін мына ... ... ... ... ... ... орталық» акционерлік қоғамын
құру;
2. экскурсиялық жерлерге жету үшін ... ... ... ... ... ескере отырып, ел өңірлері бойынша
экскурсиялық индустрия мониторингінің тетігін ... ... ... ... ... ... ... әрі оны кіріктіру мақсатында ... ... ... ... желі ... ... туристік ұйымның ресми тілдерінде берілетін қажетті
экскурсиялық ... ... ... ... ... ... ... мен тарихы, туристік ұйымдар мен қонақ үйлік қызмет
көрсетулер, көліктік коммуникациялар мен байланыс, виза алу ... ... ... ... ... ... отыратын деректер банкі бар
біртұтас Интернет-портал ашу (Қосымша 5).
  ... ... ... ... ... ... ... нығайту жолдарын жетілдіру.
  Экскурсиялық туризмді дамытудың негізін қалаушы шарттардың бірі оны
туристер үшін ... ... ету ... ... ... ... ету Дүниежүзілік туристік ұйым Бас ассамблеясының
София қаласында (Болгария) 1985 жылы өткен VI ... ... ... ... ... ... 1999 ... 1 қазанда
қабылданған Этикалық туристік кодексте жарияланды.
Туристің қауіпсіздігі мемлекеттің экскурсиялық ... ... ... ... ұйымдастыру кезінде қабылдайтын шараларына
тікелей ... ... ... ... пен ... ... ... өсіп отырған жағдайында қауіпсіздікті қамтамасыз ету
мәселесі өткір қойылып отыр.
Экскурсиялық туризмнің ... ... ету үшін мына ... ... ... ... ... экскурсиялық бағыттағы туристік кадрларды арнайы даярлауын және
экскурсиялық ... ... ... ... ... ... мен турагенттердің қызметінде ... ... ... ... ... ... ... асыру
мәселесін пысықтау;
- экскурсиялық туристік ... ... және ... қорғану және қауіпсіздік мәселелері бойынша экскурсиялық ... ... және ... ... ... ... ... топтардың қатысуымен ұйымдастырылған қылмысқа, ... және ... ... мен ... ... және ... қатынаспен қанауға
қарсы күрес жүргізу;
- Қазақстанға теріс ... ... ... кетуі, оның ішінде
туристің атын жамылған экстремистердің ... ... өтіп ... ... үшін бақылауды күшейту;
- ҚР облыстары мен Астана және Алматы ... ... ... ... ... туристерге көмек ретінде «hot ... ... ... ... құру ... 6).
  Экскурсиялық ... ... ... ... ... ... нығайтуды жетілдіру.
Елбасы әлем туристерінің үлкен жиынында: «Туризм ... ... ... – деп ... атап өтті. Сондықтан,
туризм табиғатты тамашалаумен шектелмейді. Туризм ... ... ... ... ... кең жол
ашатындығымызды ұмытпауымыз қажет. Бұл ... ... ... ... ... ... жөн. ... демекші, аталмыш жиынға
Жапониядан келген Орта Азияны зерттеу ... ... ... ... бір сөзі ... ... ұнады. Ол: «Мені ... ... кең ... ... жылы ... ... ... көрмеде қазақтың киіз
үйін, дәстүр-салтынан мағлұмат беретін ... ... ... ... баламды қызықтыратын нәрсе, қазақтың музыкасы. Жоғарғы оқу орынында
оқитын студент ұлым Уруно ғаламтор арқылы қазақтың біраз ... ... ... ... ... деп жапондық қонақ ... ... ... ... айта жөнелгенде төбеміз көкке жеткендей
болдық. Музыка – бұл қандай да ... ... жан ... басқа жұртқа
танытатын рухани дүние екендігіне ешкім шүбә келтіре алмас. Бір ... ... ... қазақтың «Құстар қайтып барады» әнін өздерінің
ұлт аспаптарымен ойнады емес пе? ... ... әуен де ... ... ынтымақтастықтың маңызды аспектісі Дүниежүзілік туристік
ұйыммен (ЮНДТҰ) өзара іс-қимыл ... ... ... ... ... ... ... түрде қатысады. экскурсиялық туризмді дамытудағы және
әлемдік туристік қоғамдастық елдері арасында ... ... ... ... баға ... және оның ... ... Біріккен Ұлттар
Ұйымының арнаулы мекемесі болып аталған ұйымның өз кезегінде ... ... алға ... мен ... ... ... позициясын
күшейтіп отырған кезде оның барлық мүшелері үшін маңызды.
Бұл ретте:
- экскурсиялық туризм саласындағы ... ... ... іске ... ... ... ... келетін негізгі экскурсиялық туристік ағынға күш беріп
отыратын елдердегі Қазақстан ... ... ... ... ... ашу ... мәселені пысықтау;
- Қазақстанда ірі ... ... ... ... мен ... ... бастамашылық ету және ... ... ... ... ұйым Бас ... XІХ сессиясын 2010 жылы
Астана қаласында өткізу мәселесін пысықтау;
- іргелес мемлекеттермен шекаралық ынтымақтастық шеңберінде ... үшін ... ... ... ... және ... кеден
бақылауының оңайлатылған рәсімдерін енгізу жөнінде жұмыс жүргізу;
- трансшекаралық экскурсиялық туристік бағдарларды дамыту жөнінде Орталық
Азия ... ... ... ... ... ... ... дамыту;
- Дүниежүзілік туристік ұйымның Атқарушы Кеңесіне 2011 жылы Қазақстанды
шығару жөніндегі ... іске ... ... ... ... ... ... бар «белсенді» жобаларды іске асыру қажет.
  ... ... және ... ... ... ... ... мынадай қорытынды шығаруға болады:
- тұтастай алғанда Орталық Азияның және дәлірек айтқанда Қазақстанның ... ... жаңа ... ... туристік бағыттар ... ... ... ... «Қазақстан» сөзі жиі танылады, бірақ әлі де ... ... ... ... еуропалық та, азиялық та экскурсиялық туристік нарықта салыстырмалы
түрде Қазақстанға ... ... ... ... ... ... ... өзі нақты болашақта шетелдік туристер ағынының ... ... ... үшін ... ... ... ... «Шексіз даладан қар басқан тау шыңдарына дейін» бағдары бойынша
саяхатқа ... ... ... турлар мен джипті пайдалана отырып, киіз
үйде немесе ... ... ... ... екені айқындалды. Бұл
қуантарлық жаңалық.
 
3.2 Экскурсиялық ... ... ... ... ... мен ... ... ұсыну
Алдыңғы бөлімде айтылған мәселелер мен мақсаттарға сәйкес ... ... ... ... секторы үшін даму бағыттары
келесідей болуы мүмкін:
1. Экскурсиялық туристік кластердің ... ... ...... бар ... орталықтар, ол жерлердегі коммуналдық
қызмет көрсетулер мен экскурсиялық бағыттағы ... ... ... ... ... Экскурсиялық туризм
кластерінің ... ... ... қамтамасыз ету. Экскурсиялық
туризм мен ... ... да ... нормативті-құқықтық базасы
мен заңнама негізінде әкімшілік ... ... ... ... мен ... Экскурсиялық туристік кластердің қонақ - үй қызметі ...... бес ... ... үйлермен қатар арзан, үш жұлдызды
және одан төмен ... ... ... ... ... ... Жеке меншіктегі шағын және орташа қонақ-үйлерде төмен
бағалы әрі сапалы қызметтердің кең спектрін ... ... ... ... ... іскерлік және танымдық туризм) арқылы дамыту.
Сонымен қатар Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... отырып шағын және орта қонақ-
үйлердің құрлысын ұлттық ... ... ... қайта жөндеу.
Экскурсиялық орталықтар маңында қарапайым туристік кемпингілер мен ... ... ... палаталық лагерлерьдің құрылысын жүзеге ... ... үшін ... жайлылықтармен жабдықтау ... ... ... ... ... ... ... туристік кластердің қоғамдық тамақтану секторы бойынша
– Қазақстан халықтарының ұлттық ас-үйлері бар ... ... мен ... ... ... колоритін көрсететін интерьерлік безендіру,
музыкалық қолдау мен ұлттық киімдер, ... ... ... ... керек.
4. Экскурсиялық туристік кластердің көлік секторы бойынша кластерлік
бастамалар дамуын көлік түрлерін, оның ішінде ... ... ... әуе ... ... ... Туристер ағымы үлкен еуропалық және
азиялық мемлекеттерінің астаналары мен ... ... ... ... ... ... Жаңа ұшу ... құрылысы қосымша
рейстер үшін жаңа техникалық мүмкіндіктерді ... және ірі ... ... ... ... Кентау қаласының маңында
Түркістан қаласына экскурсиялық сапармен келушілерге әуежай ... ... ... ... ... ... ... сапасын жақсарту, шекаралық кедергілерді өту, жүкті ... ... ... ... басқа да шетел тілдеріндегі ақпараттық
стендтерді жасау тиіс. Шетелдік авиакомпанияларды ... ... ... ұшу ... алуы үшін қала мен дала ... ... ... көрсететін осы елдердің
тілінде ақпараттық материалдармен қамтамасыз ету қажет.
Экскурсиялық туризмнің дамуы үшін маңыздылығы бойынша ... ... ... ... табылады. Қазіргі күні оған туристік қалааралық және
қалалық ... ... ... және ... ... ... ... болып
тұр. Сонымен қатар қажетті техникалық жабдықталу ... ... мен ... ... ету, қала мен оның маңы ... экскурсиялық бағдарларды жүргізуге жағдай жасауға көңіл бөлген
жөн.
5. Экскурсиялық туризмнің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен осы ... ... ... ... факторы болып жүргізушілер құрамы мен гид-
жолсеріктердің арнайы біліктілікті даярлануы болып табылады. Экскурсиялық
туризм ... ... ... ... жеке ... үшін ... және білікті мамандар даярлау деңгейіне қойылатын ... ... ... ... ... түрлерін кадрлық қамтамасыз
ету секторы бойынша көлік қызметін қамтамасыз ететін компаниялар, ... мен ... ... олардың қызметкерлерінің біліктілігін,
мамандық деңгейін біршама көтеру керек. ... ... ең ... ... ... мерзімді семинар-курстарды өткізу болып ... ... ... ... жыл сайынғы міндетті
аттестациялауды енгізу ... ... ... ... ... береді. Жоғарғы және орташа маманданған оқу ... ... ... факультеттерінде туризм мамандықтарының тізімін кеңейту қажет.
Өйткені экскурсиялық туризмнің дамуы үшін инфрақұрылым мен ... де ... ... ... ... мамандар мен ғылыми базаның жоқтығының
салдарынан шетелдік туристік визаларды рәсімдеу, шетелдік туристерді ... мен ... ... ... мерзімдерінің сапасы төмен.
6. Экскурсиялық ... ... және ... туризм
индустриясының бәсекеге қабілеттілігін кластерлік дамыту арқылы арттыру;
7. Экскурсиялық ... ... ... ... өзара іс-қимылын
жақсарту және іс-қимылдың республикалық шебер-жоспар түрінде ұсынылған
басым жоспарын ... ... ... жылдамдатуға көмектеседі;
8. Қазақстанда экскурсиялық туристік кластерлер құру мен оларды
дамыту шеңберінде Қазақстандық ... ... ... ... жылжыту
мақсатында белсенді де қатаң ... ... ... жүргізу
қажет.
Қазақстанның халықаралық туристік нарықта табысты айқындалуы үшін
аталған Мемлекеттік ... ... ... ... үш ... нарық айқындалды:
1. Ресей, Германия, Ұлыбритания, Оңтүстік Корея, Түркия, Қытай.
2. Франция, Жапония.
3. АҚШ, Азия-Тынық ... ... ... ... ... Азия мен ... жаңа әрі ... объект ретінде экскурсиялық туризмді алға ілгерілету стратегиясын
әзірлеу қажет.
Экскурсиялық туризмді дамыту мен ... ... ... ... жаңа бағыттарын қалыптастыруда мемлекеттік кең ... ... ... ... ... мән мынадай "белсенді" жобаларды
іске асыруға беріледі:
1. Алматы қаласын және Алматы облысын дамыту:
- дамудың бас ... мен ... ... құру мен ... ... шеңберінде Алматы қаласы мен Алматы облысында туризм мен спорт
инфрақұрылымын дамыту үшін жағдайлар жасау;
- ... ... ... және ... ... ... ... ойын-сауық индустриясының құрылысын қамтамасыз ету үшін техникалық-
экономикалық негіздеме (ТЭН) мен жобалық-сметалық құжаттама (ЖСҚ) әзірлеу;
- ... ... ... саласын қалыптастыру мақсатында «Қорғас»
Халықаралық шекаралық ынтымақтастық орталығы» АҚ жанындағы ... әрі ... үшін ... ... Астана қаласын және Ақмола облысын дамыту:
- Щучинск-Бурабай курорттық аймағындағы ойын-сауық ... ... ... ... ... ... ... үшін жағдайлар жасау;
«Бурабай» ұлттық табиғи паркінде экологиялық туризм инфрақұрылымын дамыту;
- Ақмола облысы ... ... ... ... ... ... ... қашықтықта) Перғауындар ауылы (Мысыр), «От-бос» кешені (Квебек, Канада)
тақылеттес сақтардың көшпелі тұрмысын, олардың ... ... ... әйгілеуге бағытталған «Шеберлер сарайы» деп аталатын көрме
орталығы бар «Шебер ... ... ... ... Жібек жолы бойында экскурсиялық туризмді дамыту:
Тек қана мәдени құндылықтары ... ... ... ... ... артықшылығы Жібек жолының Қазақстандық
бөлігінің бірегей табиғат ландшафтарымен, ... ... және ... көшпелілердің тарихи-мәдени мұрасымен әрі көне қалалар халықтарының
мәдениетімен үйлесім тапқан ... ... ... ... ... іске ... үшін мыналар жоспарланған еді:
- «Жібек жолы меруерті» халықаралық туристік ... ... ... ... кезеңін Алматы - Тараз - Шымкент - ... ... - ... - ... - Рыбачье - Алматы бағдары бойынша 2007-2008
жылдары жүзеге асыру;
- «Жібек жолы меруерті» халықаралық ... ... ... жобаның екінші кезеңін Алматы-Тегеран ... ... ... ... мемлекетаралық келіссөздер жүргізу және бағдарды ... ... ... ... 2008 жылдың аяғына қарай Пекин
қаласына дейін ұзартуды ... ... ... іске ... ... «Қорғас» және «Достық» шекара пункттерінен Оңтүстік Қазақстан облысы
Түркістан қаласына дейін жол бойы ... ... ... жол ... ... ... қаласында, оның ішінде ... ... ... ... ұйым мен ЮНЕСКО-ның (Білім, ... және ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымы) өңірлік бағдарламасының ... ... ... және даму ... әлеуетті нығайту»
халықаралық жобасын іске асыру шеңберінде қонақ ... мен ... салу және ... ... ... экскурсиялық туризмінің жақсы жақтарын да, сонымен
қатар кемшілік ... да ... ... ... ... ... Италия, Испания немесе Түркия елдерінің ... ... ... ... дәрежесін мүлдем түсіріп тастасақ қатты
қателескен боламыз. ... ... не бәрі 24 жыл ... алар асуы әлі алда дегім ... Біз ... ... саласын дамыта аламыз, соның ішінде әрине ... ... ... зор. ... бұл үшін ең қарапайым нәрселерді
ескере білу ... ... ... ... ол ... мұнай
немесе басқа қазба байлықтарымыз бола алмайды, керісінше, ол ... ... ... ... құндылықтар болмақ. ... мұны ... ... ... ... ... іске ... республикалық бюджеттен млрд.
теңгеден астам ... ... ... ... ... ... туризм кластерінің пилоттық жобасын іске асыру болып табылады.
Кластерлік инициативі шеңберінде экскурсиялық ... ... үшін ... ... ... ... болып саналады.
Қонақүйлер жүйесін, Ұлы ... жолы ... ... мен өзге ... туристік маршруттардың құрылысына жағдай жасалуда. Инвест
жобалар бойынша ... ... ... ... база ... ... 90 ... сарапталып, жинақталды, олардың 11-і 386млн
АҚШ долларына өзектірек саналып алынды, және ... ... даму ... ... ... үшін ... ... Ақмола және Маңғыстау
облыстарында әлемдік деңгейдегі ... ... ... ... ... оны Елбасы мен Ел үкіметі мақұлдап отыр. ... ... ... ... ... ... сома 30 млрд АҚШ
долларын құрайды.
Қазіргі шетел ... ... ірі ... ... ... қызықтырмайды. Оларды еліміздің өзіне тән ... ... ... ... мен ... ғана елең еткізеді.
Сондықтан тарихи және мәдени мұражайларға таяу ұзын ... ... ... ... ұлт ... ши, өрмек тоқу, тері ... ... ... өру, ... есу, сақина соғу шеберлерін ... ... шешу ... ... ... дамыту бағытындағы
агенттік туристік фирмаларды қатаң қадағалап, мына салалардың ... ... ... ... ... ... еді. ... туристік
фирмалар, агенттіктер, маркетингтік зерттеу, туризмдегі БАҚ-тың салмағы,
банк саласындағы сақтандыру ... ... үй, әуе ... спорт және
іскерлік туризм. Аталған салаларды үйлестіріп жұмыс істесе, туризмнің
даңғыл ... ... ... ... ... өрге ... ... басын қайыруға болатын еді.
Әлемде жоқ қызықтарды көруге шақыратын әлем-жәлем жарнамалардан әбден
жалыққан еуропалық ... ... ... ... бес ... ... ... жағажайлармен таңдандыра алмайтынымыз анық. Олар
көбінесе табиғат тылсымдарын тамашалауға, ... ... ақ ... ... ... ... қайықпен жүзуге, таңдайға тамызар тамшы суы
жоқ тасыр шөлде жаяу жүруге құмартады. ... ... ... ... ... ... ... да жұмыстар жүргізілуде. Қаржысын шығындап туризммен
айналысқысы келетін адамдар болса, олардың тілегін неге қанағаттандырмасқа?
Ондай ... ... ... Алатаудың төсінен арқырай құлаған асау
толқындармен айқаса ма, Бетпақдаланың шөлін ... келе ме, ... ... ... ... ме, еріктері білсін…
Сөздің түйінін айтсақ, Қазақстанға туристерді көптеп тартудың ... - ... ... ... тарихы бар әулиелі жерлер,
тарихи ... ... ... ... ... ... қоймайтындығында. Еліміздің аумағында экскурсиялық ... де ... ... елге ... ... де көптеп тартуға
болады. Алайда аймақтағы ... ... ... ... ... аяқ ... ... атыс-шабыстан қорыққан тынығушылар кейінгі кездері Кавказдың атақты
курорттарына баруын ... осы ... ... Ал ... ... дүние түгел көз тігіп отыр. Біреулері қызыға, біреулері қызғана
қарайды. ... ... ... ... оқ бойы озық ... ... ... сол алтыбақан алауыздықтан ада тату-тәтті тірлігімізден
іздеген жөн және шетелдік ... ... ... ... ... ... да барлық жағдайлар жасалынған. Ең жақын уақыт ... ... ... ... экскурсиялық ресурстарының арқасында
Қазақстан - дүние жүзіне мен ... ... ... ... ... ... ... айналады деген сеніміміз мол.
Экскурсиялық туризмді дамытуда халықты жұмыспен қамту үшін, сыртқы және
ішкі экскурсиялық туризм ... ... ... кірістің тұрақты өсімі
үшін, сонымен қатар Қазақстанды ортаазиялық ... ... ... үшін ... ... ... ... құру қарастырылған.
Сонымен қатар, экскурсиялық туризмнің үш оңтайлы нәтижесін куә болатын
едік, яғни ... ... ... ... ... ... елдің
инфрақұрылымын дамыту сияқты, бүгінгі таңда күрмеуі шешілмей келе ... ... шеше ... ... ... елімізде шетелдік туристер
қаптап жүретін және олардан түскен пайда мемлекет бюджетіне ... ... ... Мен ... ... ... керемет жоғары қарқынмен
дамитынына сенемін.
Қорытынды бөлімімді аяқтай келгенде мен ... ... үшін ... ... үшін ... ... ... туризм дамуы
адам өмірі үшін қандай маңызды екенін анықтап, ... ... ... бір экскурсиялық туризм саласының маманы үшін бұл тақырып өте маңызды.
Өйткені бұл дипломдық жүмыста келешектегі еліміздің ... ... ... деңгейде қолданылса сонда ғана еліміздің туризм жағдайы
бұдан да жоғарғы дәрежеде өркендейтініне ... ... ... ... ... кепілдік бере алады. Дипломдық жұмыста қарастырылған
әрбір бөлімнің елімізде ... ... ... ... ... ... ... Және де әрбір азамат өз мамандығының және де
елінің жанашыры және сол ... ... ... ... ... ... ... және ойластырылған жоспарларының жүзеге асуына сенімді
қарауы ... ... ғана ... ... ... ... дамыған
мемлекеттермен терезесі теңесіп, бәсекеге ... ... ... ... ... Сол үшін біз ең ... экскурсиялық саладағы
жақсы мамандарды даярлап, олардың ... ... үшін ... ... оқу ... ... ... жаңа технологияларды
қамтамасыз ету қажет. Сонда ғана ... ... ... ... ... ... ... міндетті түрде жүзеге асырылады. Және де мен көптеген
ой-толғаулармен ... ... жол ... ... ... сенімдемін.
Ең бастысы, экономиканың қайсы бір саласын дамыту ... оны ... ... бұл әрқашан да сол елдің адамдарының қолында. Соған орай
біз еліміздің экскурсиялық туризм ... ... ... ... ... ... ... қарқынды, әрі тиімді жұмыс істеуі
үшін туризм саласында елеулі рөл ... жаңа ... ... оның ... ... тәжірибелеріне сүйене отырып, туристік
қызметтің тез енуі үшін ат салысайық дегім келеді.
Оңтүстік өңірде ... ... ... ... ... ... ету, тарихи орындар мен экзотикалық аудандарға бару, аң-
құс пен балық ... тау ... ... ... қамтиды. Оңтүстік
Қазақстан өңірінде калың жұртшылық зиярат жасайтын Ислам дінінің қасиетті
орындары мен ... ... ... ... ... ... ... және боулинг орталықтары, бильярд
клубтары, ... ... ... үй ... күн талабына сай
дәмханалар мен мейрамханалар, ғажайып ... ... ... ... ... ... ... жоғары, бағасы қалың жұрттың ... ... ... тиіс.
Оңтүстік Қазақстан облысы осы экскурсиялық туризм саласын дамытуға
болатын бірден – бір ... ... ... облысында ең аса ірі
экскурсиялық туризм саласы ол  - ... ...   ... Бұл ... бару үшін, әр түрлі туристік маршруттар бар, сол арқылы осы
орталықтың барлығына ... ... ... ... ... Қазақстан
облысындағы  жексенбілік туризмді ұйымдастыруға қолайлы  орындар көп десек
болады, болашақта Оңтүстік өңірімізде туризм ... ... үшін ... ... ... дегім келеді.
Алдыңғы бөлімде айтылған мәселелер мен мақсаттарға ... ... ... ... ... ... үшін даму бағыттары
келесідей болуы мүмкін:
1. ... ... ... ... ... ...... бар экскурсиялық орталықтар, ол жерлердегі коммуналдық
қызмет көрсетулер мен ... ... ... ... ... ... ... Экскурсиялық туристік кластердің ... - үй ... ...... бес ... қонақ үйлермен қатар арзан, үш ... одан ... ... ... ... ... ... кеңейту. Жеке меншіктегі шағын және орташа қонақ-үйлер ... ... ... кең ... ұсыну, қызметтердің бағыттары
бойынша мамандану (іскерлік, спорт және танымдық туризм) арқылы дамыту.
3. Экскурсиялық туристік ... ... ... ... – Қазақстан халықтарының ұлттық ас-үйлері бар мекемелерді кеңейту
мен ... ... ... ... ... көрсететін интерьерлік
безендіру, музыкалық қолдау мен ұлттық киімдер, ... ... ... бөлу ... ... туристік кластердің Көлік секторы бойынша кластерлік
бастамалар дамуын көлік түрлерін, оның ішінде маңыздылығы жөнінде ... жаңа ... ... салу және жол ... ... ... ету қажет.
5. Экскурсиялық туризмнің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен осы ... ... ... маңызды факторы болып жүргізушілер құрамы мен гид-
жолсеріктердің арнайы біліктілікті даярлануы ... ... ... сферасындағы көлік қызметімен айналысатын жеке ... үшін ... және ... ... ... деңгейіне қойылатын талаптарды
жоғарлату қажет.
Экскурсиялық туристік кластердің барлық түрлерін кадрлық қамтамасыз
ету секторы ... ... ... ... ... ... ... мен турфирмалардан бастап олардың қызметкерлерінің біліктілігін,
мамандық деңгейін біршама көтеру керек.
6. ... ... ... және ... туризм
индустриясының бәсекеге қабілеттілігін кластерлік дамыту арқылы арттыру
қажет.
7. ... ... ... ... ... ... ... және іс-қимылдың республикалық шебер-жоспар түрінде ұсынылған
басым жоспарын жүзеге асыру процесін жылдамдатуға көмектеседі.
8. Қазақстанда ... ... ... құру мен ... ... ... экскурсиялық өнімді әлемдік нарыққа жылжыту
мақсатында белсенді де ... ... ... ... жүргізу
қажет.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. «Егемен Қазақстан» газеті №5. 2007 жыл
2. Ж.М. ... ... ... ... Алматы. 2006
3. Ә.Н. Нысанбаев «Қазақстан Республикасы» энциклопедия ... ... ... Б.Ғ. ... ... ... ... А.: 1998
5. «Егемен Қазақстан» газеті. №9. 2002.
6.«Саясат» журналы. №4. 1998
7. www.google.kz
8. www.Ak ... ... ... ... ... мен ... В. Н. Вуколов.
11. «Халықаралық туризм кеше, бүгін, ертең» ... ... 1998 ... Н.Назарбаев. Қазақстан -2030. Ел президентінің Қазақстан халқына
жолдауы. Алматы «Білім», 2007 ж.
13. А.К. ... В.А. ... По ... ... Алма
- Ата, «Казахстан», 2008 г
14. Ердаулетов. С. Р. Основа ... ... А.: ... ... көрікті жерлері. Қазақ мемлекет баспасы. Алматы, 2002 .
16. Семейдің «Алтын жобасы». Алматы «Қайнар», «Саржайлау» ШҚ, 1995 ... ... Г. Т., ... А.А. ... А.А., Республиканский
кабинет Каз. Академии им. ... ... 2006 ... ... ... А. ... ... Астана 1999 ж.
20. Аблайханова Г., Хабрахманов Р. Экотуризм в РК Экология и устойчивое
развитие.
21. Б.Кузьменко. ... ... ... ... 1984 ... ... С.Р., Мусин К., Шабильников С. Финансы Казахстана, 1997
23. Ердаулетов. С.Р. Достопримечательности места Казахстана. Алматы, 1988г
24. ... С. Р. ... ... ... Қазақстан экономикасын басқару негіздері К.Б.Бердалиев ( ... ... ... 2. ... мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері Ж.О.Ихданов,
Ә.О.Орманбеков ( Алматы ) 2008 ж
27. «Дала мен Қала». ... ... ... ... туризм тарихы мен теориясы» В. Н. Вуколов.
29. «Халықаралық туризм кеше, бүгін, ертең» ... ... 1998 ... ... А. X. ... ... және ертең» Москва. 1995 ж.
31. Қазақстан Республикасы мен оның өңірлерінің элеуметтік экономикалық
дамуының статистикалық ... ҚР ... ... Ә.Н. Нысанбаев «Қазақстан Республикасы» энциклопедия анықтама кітап.
Алматы, 2000
33. Б.Ғ. Аяған «Оңтүстік Қазақстан» энциклопедиясы. А.: ... ... ... ... №9. ... ... журналы. №4. 1998
36. www.google.kz
37. www.Ak Orda.kz
38. www.referat-kaz.kz.
39. «Халықаралық туризм тарихы мен теориясы» В. Н. ... ... ... ... ... ертең» Москва «Халықаралық
қатынастар» 1998 ж.
41. Н.Назарбаев. Қазақстан -2030. Ел ... ... ... ... ... 2007 ... А.К. ... В.А. Кораблев. По Казахстану-маршрутами подвигов. Алма
- Ата, «Казахстан», 2008 г
43. ... С. Р. ... ... ... А.: ... Қазақстанның көрікті жерлері. Қазақ мемлекет баспасы. Алматы, 2002 .
45. Семейдің «Алтын жобасы». Алматы «Қайнар», «Саржайлау» ШҚ, 1995 .
46. ... Г. Т., ... А.А. ... А.А., ... Каз. ... им. Алтынсарина. ... 2006 ... ... ... А. История Казахстана. Астана 1999 ж.
49. Аблайханова Г., ... Р. ... в РК ... и ... Б.Кузьменко. Ертіс өңірі. Алматы «Қайнар», 1984 ж.
51. Ердаулетов. С.Р., Мусин К., Шабильников С. Финансы Казахстана, 1997
52. Ердаулетов. С.Р. Достопримечательности ... ... ... ... ... ... ... пропаганда функциясы ретінде
Экскурсия мәліметтер функциясы ретінде
Экскурсия әлеуметтік бос ... ... ... ... ... білім ... ... ... адамның қызығушылығын арттыру функциясы ретінде
1683
2693
3678
3237
4291
4365
1247
2294
2275
2374
3915
3004
941
1056
773
887
2794
3280
0
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
4000
4500
5000
2007
2008
2009
жыл
2010
2011
2012
сырқа шығушылар
туризмі
сырттан келушілер
туризмі
ішкі туризм
жыл
жыл
жыл
жыл
жыл
Экскурсиялық туризмді басқаруды ... ... ... экскурсиялық туристік қызметті мемлекеттік реттеу мен қолдау жүйесін
дамыту
Діни экскурсиялық туризм инфрақұрылымын ... ... ... ... беделін құру
инвестициялық ахуалды жақсарту
білікті мамандар, сапалы кадрлар дайындау, туризм ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ету жолдарын
жетілдіру
ақпараттық қамтамасыз етуді жетілдіру
туристер қауіпсіздігін қамтамасыз етуді нығайту жолдарын жетілдіру
халықаралық ынтымақтастықты нығайтуды жетілдіру

Пән: Экономикалық география
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Технологиялық карта."12 бет
«атакент» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу37 бет
«әуезов атындағы орындар» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу36 бет
Алматы театрлары» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу43 бет
Алматы қаласының географиялық сипаттамасы20 бет
Блок экскурсиятану32 бет
Рекреациялық және экскурсиялық объектілерге шолу. Алматы қаласының экологиялық жағдайын зерттеу және оның ластану көздерін анықтау22 бет
Туризмнің қальптасуы, даму тарихы17 бет
Түрлі топтарға экскурсия жүргізу ерекшеліктері29 бет
Халық ағарту комиссариаты (Наркомпрос)3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь