Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының құрамы және тергеу

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4

1 Аффектінің жалпы сипаттамасы және оның теориялық негіздері
1.1 Аффект сипаты, оның негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Аффектінің адам өміріндегі алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3 Жас ерекшеліктеріне қарай аффектiнiң көрiнiс беру ерекшеліктері ... ... .10

2 Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының құрамы
2.1 Адам өлтірудің жалпы түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
2.2 Адам өлтірудің криминологиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
2.3 Қылмыс құрамының объектісінің түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
2.4 Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмыс құрамының объективті жағының түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
2.5 Аффект жағдайында жасалған адам өлтірудің субъективтік жағы, түрлері және түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
2.6 Аффект жағдайында жасалған адам өлтірудің субъектісі ... ... ... ... ... ... .43

3 Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысын тергеудегі арнайы білімдерді пайдаланудың нысандары
3.1 Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмыстарын тергеудегі сараптама тағайындау білімдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..55
3.2 Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмыстарын тергеуде мамандардың арнайы білімдерін пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...58

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...61

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...64
Дипломдықжұмыстың жалпы сипаттамасы. Қазақстан Республикасы өзін демократиялық мемлекет құру барысында адамды, оның өмірін ең құнды байлығы ретінде қарастырады. Қазақстан Республикасының 1995 жылы 30-тамызда референдумда қабылданған Конституцияның 1-ші бабында айтылғандай, Республиканың ең қымбат қазынасы-адам және адам өмірі құқықтары мен бостандықтары. Конституцияда жеке өмірге қолсұғылмаушылыққа кепілдік берілген [1].
Адам құқығы туралы бүкіл әлемдік декларацияның 3-бабында, әрбір адам өмір сүруге, бостандығына, жеке өмірге қолсұғылмаушылыққа құқығы бар деп көрсетілген. Бұл құқықтарын шектеуге ешкімніңде құқықтары жоқ. Заңда көрсетілгеннен басқа жағдайларда адам құқығын шектеуге қандайда болсын негіз болуы тиіс емес. Сондықтан, бұл құқық әр уақытта да заңмен қорғалады. Адам және азамат құқықтары мен бостандықтары үзілместей бір жалғаспалылықты білдіреді. Қазақстан Республикасының қылмыстық кодекстің басты мақсаты болып адам мен азаматтардың құқықтарын қылмыстық қолсұғушылықтан қорғау болып табылады. Осыған байланысты, Республикамызда адам өмірі мен денсаулығын қорғауға байланысты біршама іс шаралар жүргізілуде. Адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтары мемлекет арқылы қорғалады. Қазақстан Республикасының барлық заңдары жеке адамды қорғауға, адам құқықтары мен бостандықтарын қорғауда әруақытта артықшылықтар берілген.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі Әрбір жеке адамның өмірі-ол адам өміріндегі айтарлықтай маңызды болып табылады. Себебі, адам өмірі-оның негізгі құндылығы. Осыған байланысты адам өмірін қорғау мәселесі-жалпы мемлекеттің, қоғамның, әрбір азаматтың негізгі борышы.
Жеке тұлғаға қарсы қылмыстар дегеніміз-адам мен азаматтардың отбасының, кәмелетке толмағандардың мүдесіне, бостандықтары мен конституциялық құқығына , жыныстық бостандығына , ары мен абыройына , қадір-қасиктіне , өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігіне қарсы бағытталған қылмыстық заңда көзделген қоғамға қауіпті әрекет.
Осындай қылмыстардың салдарынан адамның өміріне, денсаулығына, заңды құқығы мен бостандығына залал келуі немесе қауіп төнуі әбден мүмкін. Жеке адамға қарсы қылмыста кез-келген ауырлықта жәбірленушіге материалдық және моральдық, физикалық шығын келуі мүмкін.
1 Қазақстан Республикасы Конституциясы. Алматы: 1995ж.
2 Темірбеков А., Балаубаев С. Психология Алматы, 2006.
3 Жарықбаев Қ. Психология Алматы, 2003.
4 Гоноболин Ф.Н. Психология Алматы, 2006.
5 Алдамұратов Ә Жалпы психология Алматы, 1996.
6 Глуханюк Н.С, Семенова С.Л. Обшая психология Москва 2005.
7 В.А. Крутецкий “Психология” Москва “Просвещение” 1988.
8 Л.А. Венгер, В.С. Мухина “Психология” Москва “Просвещение” 1988.
9 Лекции профессора МГПИ Т.Н. Джумагуловой.
10 Богословский В Жалпы психология Алматы 2000.
11 Столяренко Л Основы психологий Феникс 1996.
12 Маклаков А Общая психология Москва, 1999.
13 А.А.Люлинская. “Детская психология” Москва, 2012
14 О.А. Шаграева “Детская психология” Москва, 2011
15 Сәбет Бап-Баба “Жалпы психология” Алматы Дарын 2009
16 .Тәжібаев “Жалпы психология” Алматы 1993.
17 Коржанский Н.И. « Предмет преступления», Алматы, 2008г., с.133.
18 Уголовное право РК, Особенная часть, Алматы,2008., с.24-25.
19 Бородин С.В. «Преступления против жизни», Мосвка, 2009г., с.53-58.
20 Комментарий к Уголовному кодексу РК, Караганда, 2010 г., с.277-278.
21 Емекеев В., « Некоторые вопросы квалификации убийства из ревности», 2000 г., Алматы, №19, с.23.
22 Андреева Л., «Совокупность корыстного убийства и разбоя», Издательство « Социалистическая законность», 1988г., №7, с.53.
23 Волженкин В. Квалификация убийства из корыстных побуждений, связанного с завладением имуществом/ Социалистическая законность, 1988, № 5.
24 Даньшин И.Н. О мотивах хулиганства/ Правоведение, 2005, Москва № 2
25 Евстратов Ю. И. Корысть – мотив умышленного убийства / Актуальные вопросы государства и права на современном этапе: Сб. ст. Алматы, 2001, с.158.
26 Преступность и законодательство . Сборник под ред. Долгова А.И. М., 2007.
27 Разгильдиев Б. Убийство по заказу // Казахстанская юстиция . 2004 . №6 . с. 42.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..............................................4
1 Аффектінің жалпы сипаттамасы және оның теориялық негіздері
1.1 Аффект сипаты, оның
негіздері...................................................................
.6
1.2 ... адам ... ... Жас ерекшеліктеріне қарай аффектiнiң көрiнiс беру
ерекшеліктері.........10
2 Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының құрамы
2.1 Адам өлтірудің жалпы
түсінігі....................................................................
.21
2.2 Адам өлтірудің ... ... ... ... ... жағдайында жасалған адам өлтіру қылмыс құрамының объективті
жағының
түсінігі....................................................................
...............................32
2.5 Аффект жағдайында жасалған адам өлтірудің ... ... ... ... ... ... адам өлтірудің
субъектісі.........................43
3 Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысын ... ... ... ... ... ... жасалған адам өлтіру қылмыстарын тергеудегі сараптама
тағайындау
білімдері...................................................................
.......55
3.2 Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмыстарын ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы өзін
демократиялық мемлекет құру барысында адамды, оның өмірін ең ... ... ... Қазақстан Республикасының 1995 жылы ... ... ... 1-ші ... ... ең ... қазынасы-адам және адам өмірі құқықтары мен
бостандықтары. Конституцияда жеке ... ... ... ... ... туралы бүкіл әлемдік декларацияның 3-бабында, әрбір ... ... ... жеке өмірге қолсұғылмаушылыққа құқығы бар ... Бұл ... ... ... құқықтары жоқ. Заңда
көрсетілгеннен басқа ... адам ... ... ... ... ... тиіс ... Сондықтан, бұл құқық әр уақытта да заңмен қорғалады.
Адам және азамат құқықтары мен ... ... бір ... ... Республикасының қылмыстық кодекстің басты мақсаты
болып адам мен ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты, Республикамызда адам ... ... ... ... ... іс ... жүргізілуде. Адамның
және азаматтың құқықтары мен бостандықтары ... ... ... ... ... заңдары жеке адамды ... ... мен ... қорғауда әруақытта артықшылықтар берілген.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі Әрбір жеке адамның өмірі-ол ... ... ... ... табылады. Себебі, адам өмірі-оның
негізгі құндылығы. Осыған ... адам ... ... ... қоғамның, әрбір азаматтың негізгі борышы.
Жеке тұлғаға қарсы қылмыстар дегеніміз-адам мен ... ... ... ... бостандықтары мен
конституциялық құқығына , жыныстық бостандығына , ары мен абыройына , қадір-
қасиктіне , ... мен ... ... ... бағытталған
қылмыстық заңда көзделген қоғамға қауіпті ... ... ... адамның өміріне, денсаулығына, заңды
құқығы мен бостандығына залал келуі ... ... ... ... ... Жеке
адамға қарсы қылмыста кез-келген ауырлықта жәбірленушіге материалдық және
моральдық, физикалық шығын келуі мүмкін.
Эмоциялар мен ... ... сырт ... жақсы байқалады:
олар адамның мінез-құлқына және ... ... ішкі ... да ... ... ... кезінде біз жүректі қатты соққанын,
қан тамыры соғуының жылдамдығын басымыздан ... ... дем ... ... ... басатйды, кейде адамның ыстығы да көтеріліп
кетеді, керісінше де болуы мүмкін, маңдайдан суық тер ... ... ... жас ... ... ... бет ... де,
мимикасынан да көрінеді. Халықтың қанатты сөздерінде: «Адам жүзі ... деп ... ... ... гөрі ... ... ... сөзіміз. Сөз тек ойды
білдіріп қана қоймай, сондай-ақ ... ... жек ... үрейленуден бастап жеңіс қуаныштарына дейінгі әр ... ... ... әсіресе айқын білдіретін поэтикалық сөздер. Сөз ... ... роль ... Бір ... ... ... не қунашыты не ашуды
білдіруі де мүмкін. ... ... ... ... ... оны сөйлеп тұрған
адамның қандай көңіл күйде екенін ажырату да қиын емес.
Тақырыптың зерттелген ... ... ... ... қол ... ... ақ адамның өміріне қол сұғатын әрекеттермен ... ... ... ... қылмыстарға қарсы шешуші күрес
жүргізіп келеді. Кісі өлімі үшін жауапқа тарту - ... ... ... ... саналады, ол ежелден – ақ ғалым заңгерлердің назарын
аударып келеді. Аффект ... ... кісі ... ... ... ... Э.Ф.Побегайло, М.И. Вадеев, Н.И.Загородников, С.В.
Бородин, В.Н.Кудрявцев, И.О.Портнов, Б.С.Волков, М.К.Аниянс, Н.С.Таганцев,
Е.И.Терентьев, А.А.Пионтковский, М.Д.Шаргородский, ... ... ... А.Н. ... С.Х.Жадбаев, Н.Ф.Поленов, ... ... ... М.И. ... т.б.
ғалымдар көптеген үлес қосты.
Сезімді білдіруде ... ... ... ... ... де ... қарағанда музыка тыңдаушылардың көңілдері мен күйін ауызекі ... өте қиын ... ... ... ... Сезім сырттай көрінуі
арқасында басқаларға оңай көшеді. Шындығында да ... ... ... ... оның қайғысының себебін білмесекте біз де мұңайып ... ... шат ... ... біздің де көңіл күйіміз көтеріледі.
Хайуанаттарда эмоция бар, ... та ... ... ... ... эмоциясының сыртқы көріністері дыбыс және қимыл, қозғалыстары
арқылы ... Егер ... ... ... оның иесімен бірге бөтен адам
тұрса, онда ит біреуіне қыңсылап аяғына оралса, ал екіншісіне ... ... ... адам ... мен ... ұқсас мимикасын да байқауға
болады.
Чарлз Дарвин маймыл мен адам эмоциясының сырттай ... ... ... Ол ... ... ... көрсететін
қимылдарымыз арғы бабаларымыз жануарлардың шабуылдары мен ... деп ... ... ... ... ... кезде адамның
жұдырықтары еріксіз түйіле ... ... ... ол ... ... қалғысы келетіндей, не қаша жөнелердей басын бұғады.
1 Аффектінің жалпы сипаттамасы және оның теориялық негіздері
1.1 Аффект ... оның ... ... ... ... ... ... немқұрайлы
қарамайды. Заттардың адамдардың әрекеттер мен оқиғалардың біреулері бізді
қуантса, екінші бірі ... ал ... ашу ... зығырданыңды
қайнатады. Қатерлі жағдайда тұрып біз қорқынышты сезінеміз, жауды ... жету не қиын ... ... өту ... пен ... ... ... мақсатқа жету жолында да әрбір адам өмір сүре еңбек ете қойған
мақсатқа осындай және тағы да ... ... ... ... ... танып білгеніне және істеген ісіне адам қатынасының әсерлерін
сезім немесе ... деп ... көзі ... ... ... заттардың және
құбылыстардың сапаларын туғызатын қажеттіліктер, талаптар мен тілектер
болып табылады. ... ... ... (оқу, ... ... оның
жетістігі мен кемшіліктері де сезім туғызады.
Тұрмыстағы жай сөздерде «түйсіну, сезіну» деген ұғымдар ... Біз ... «мен ... ... «ауырғанымды
сезіндім»»ауырғанымды түйсіндім» ... оны ... ... ... ... ... қажет. Түйсік арқылы заттар мен
құбылыстардың сапаларын танимыз, ал сезім болса ... ішкі ... ... оның сол ... мен ... ... ... [2; 75 б.].
Сезім барлық психикалық процестермен тығыз байланысты. ... сол ... ... ... да, ал ... ... өз ... жасайды. Сезім көзінің бірі түйсік болады, ал ... бірі ... ... жиі ... ... ... мен күйіне қарай адам
бір затты әртүрлі қабылдайды. Жыртқыш аңдар ... ... ... жай ... да еш ... ... жүріп өтетін жерден, қараңғы
түссе шоғыр бұтаны қасқырға ұқсатуы да мүмкін. Эмоция ... ... ... Біздің барлық алған әсерлеріміз яғни белгілі бір сезіммен
қабылдасақ, өзі бізде ... да ... бір ... ... ... тіршілік иесі. Сондықтан оның ... ... ... ... ... дамуына байланысты өзгеріп отырады. Бір-
біріне ұқсас ... мен ... әр ... өмір ... ... ... мен ... жұмыстарында сезімнің қаншалықты маңызды екендіктері
педагогтың есінде болуы қажет. Мектеп оқушыларына немқұрайдылық ... ... ... ... ... эмоция туғызатын білім тез де баянды
игеріледі. Сабаққа үлгерімдері және ... үшін ... ... ... ... ... пайда болады, ол оқуын одан әрі күшейтуге жақсы ықпал
жасайды, ... ұрсу мен ... ... ... ... ... ... сөйтіп осындай ренішті істі ... ... ... ... әдепті сақтай отырып балалардың жағымсыз
эмоциясын да пайдаланады.
Эмоциялар мен ... ... сырт ... ... ... адамның мінез-құлқына және жағдайына, сондай-ақ ішкі органдарының
жұмыстарына да ықпал жасайды. Абыржу ... біз ... ... ... ... ... ... басымыздан өткіземіз, біздің дем алуымыз
қиындайды, қол-аяғымыз дірілдей басатйды, кейде адамның ыстығы да көтеріліп
кетеді, керісінше де ... ... ... суық тер ... ... ... жас сорғалайды. Сезім ... бет ... ... да ... ... ... ... «Адам жүзі жанның
айнасы» деп ... ... ... гөрі ... беретін біздің сөзіміз. Сөз тек
ойды білдіріп қана ... ... ... бастап жек
көрушілікке дейінгі, үрейленуден бастап жеңіс қуаныштарына дейінгі әр алн
сезімді білдіреді. Эмоцияны әсіресе ... ... ... ... Сөз
ырғағы да үлкен роль атқарады. Бір сөздің ... ... не ... ... ... де ... ... шетел тілін тыңдай отырып, оны сөйлеп
тұрған адамның қандай көңіл күйде екенін ажырату да қиын ... ... ... әсіресе музыканың үлкен мүмкіншіліктері де
бар. Сөзге қарағанда музыка тыңдаушылардың көңілдері мен күйін ... ... өте қиын ... ... ... ... Сезім сырттай көрінуі
арқасында басқаларға оңай ... ... да ... ... ... ... оның қайғысының себебін білмесекте біз де ... ... ... шат ... ... ... де көңіл күйіміз көтеріледі.
Хайуанаттарда эмоция бар, бірақ та ... ... ... ... ... ... ... дыбыс және қимыл, қозғалыстары
арқылы беріледі. Егер байлаулы ... ... оның ... бірге бөтен адам
тұрса, онда ит біреуіне қыңсылап аяғына оралса, ал екіншісіне ... ... ... адам ... мен жылағандығына ұқсас мимикасын да байқауға
болады [3; 93 б.].
Чарлз Дарвин ... мен адам ... ... көрінуінен көптеген
ұқсастықтар тапқан. Ол ... ... ... ... арғы ... ... шабуылдары мен қорғаныстарының
сарқыны деп есептейді. Расында ... ... ... ... ... ... түйіле түседі, үрейлену кезінде ол кірпідей жиырылып,
тығылып қалғысы ... не қаша ... ... ... ... ... ... мен құлқын ерекше сезім сарынана
бөлеп азды-көпті ұзаққа созылатын, өте берік әсерлер туғызады. Кейде ... ... ... өте ... ... ... та біршама тез басылады. Осы
ұзаққа созылатын не қысқа әсерлерді психикалық не ... ... ... ... қатарына көңіл мен күй, аффект, құмарлық стрестік жағдайлар
жатады.
Көңіл-күй деп біршама ... ... та ... ... ұзағырақ,
психикалық процестер мен адамның барлық мінездері мен құлқында көрінетін
жалпы эмоциялық жағдайларды айтады. Кім болмасын ... күйі ... ... ... ... ... ... не болса солған абыржып қалады. Осы
кездерде оған ... да ... ... көрінеді. Басқа көңіл күйде болса
көңілін бөлмейтін нәрсеге ол қуанады. Былайша алғанда мұндай ... табу қиын ... ... күйдің нашарлығы кездейсоқ кездесулерден не болмаса ағзаның
физиологиялық жағдайда тууы да ... Егер ... ... ... ... сау болса, өзен жағасына жазда келсе, суға шомылып салқындаса, ол
көңілсіз жағдайдан арылуы да ... ада ... ... ... ... ... үшін күн тәртібінің дұрыстығы, дене шынықтыру, су
процедуралары жақсы ... ... ... мәселесіне шолу. Кейде
адамдарда психикалық жағдайлардың ерекше ... ... ... олар ... ... күшті және өте қарқынды өтеді. Бұлар аффектілер ... ... олар ашу ... не ... төгу сипатында болып, осындай
сезімдер билеген адамдар көбінесе өз ... ... ие ... ... Грозный патшаның өз ұлын өлітруі күштті аффектілік жағдайдың да айқын
көріністері бола алады. Осы көріністі суретші И. Репин ... ... ... ұлы ... ... ... [4; 73 б.].
Аффектілік жағдайдың тууы ми қыртыстарында күшті қозу бөліктерінің
болуымен байланысты. Осының салдарынан тежелу ... ... және ... төменгі бөліміндегі орталықтарынан келіп жататын импульстер
тасқындарын бақылап, басып отыру мүмкіншіктерінен үлкен ми ... ... ... ми ... ... ... ... іс-әрекеттерінің тепе-теңдігі бұзылады, бірақ мұндай ... ... адам ... ... ... ашу ... ... сезе салып, өз
ойыңды әйтеуір басқа бір нәрсеге бөліп жіберуге тырысу да өте қажет. ... ең ... ... жаңа ... ... ... енді ... қатты сезімге айналып кетпеуіне бөгет салуға көмектеседі.
Аффекті жағдайында келген мұғалімнің табанда оқушыларға жаза беруіне
болмайды, өйткені дәл сол ... ... ... бір ... ... ... мүмкін. Мұндай реттерде оқушыға «Бара бер, саған қандай жаза қолдануды
ойланайын» дегені жөн болады. біраз уақыт ... соң ... ... ... объективтік жағдайда бағалайды, тіпті тентектік істеген оқушыны
жазалаудың қажеті жоқ деп табуы да мүмкін. ... ... ... ... неге ... ... ойға ... Мүмкін, осындай жіберілген ағат
істі мойындауға жеткізсе, онда жазалаудың да керегі жоқ ... ... ... баға ... ... аффектілік жағдайға түседі. Мысалы,
онда бала ... ... ... ... ... өксігін басар деп кейбір
мұғалімдер оған көңіл бөлмейді. Осындай халдегі оқушыларға ізет ... да оның ... ... ... ... ... ... көбіне
жақсы көретін мұғалімнің көрсеткін жылы шырайлы, бағаны түзету ... ... ... ... ... ... ... сөйтіп аффектілік
жағдайдан құтылады [5; 57 б.].
Психикалық жағдайдың ерекше түрі ... ... яғни ... ... бір мүддемен, талаппен, іс-әрекетпен байланысты мықты болса да
сонымен бірге ... ... ... ... Мысалы, адам ғылымға,
музыкаға, спортқа құмар болуы да мүмкін.
Жеке ... ... және ... хал ... ... ... та ... болады. олардың ішінен алкаголмен, наркотикпен,
ойындармен әуестенуді айтуға болады. егер адам ... ... ... ... қуат ... осы ... ... оның денсаулығы нашарлайды, тіпті
өлімге де жеткізуі мүмкін.
Кейбір құмарлықтар тұрақтылығы, ... ... ... және ... ... жайбарақат өтеді. Бірақ өте-мөте сезімдер ... ... ... ... өте ... күйзелуге салатын сезімдерде
болады. осныдай эмоциялық қалыпты ... ... ... деп ... Стрестер өте ауыр психологиялық жағдайда. Қауіп-қатер
төнгенде, ... өте ауыр да ... ... әл мен ... және
ақыл мен ойға салмақ түскенде пайда болады.
1.2 Аффектінің адам өміріндегі алатын орны
Аффект латын ... ... жан ... деген мағынада
қолданылады. Аффектілер деп ерекше күшті, тез пайда болатын және ... ... ... мерзімді жүріп өтетін эмоциялық жағдайды ... ... ... ... және тағы да басқа аффектілерін атауға
болады. ... ... ... тітіркендіргіштердің әсерінен
(сөздермен, басқа адамдардың қылығымен, ... ... ... ... жағдайда кенеттен болады, бірнеше минут жүріп өтеді,
адамды тез ... ... ... ... адам ... және ойлау қабілетін басқара алмай
қалуы да мүмкін. Сонымен қатар күшті ... қозу тез ... ... жиі ... ... ... ... байқалады.
Адамның іс-әрекеті аффект жағдайында кенеттен сезімнің булығып сыртқа
шығуы түрінде іске асады. Кей жағдайда ... ... ... ... адам ... ... ретінде сипатталады. Мәселен, адам кездесоқ
қуанған жағдайда «не айтарын білмей, аузына сөз түспей абдырып, ... ... ... ... адамның кездейсоқ қуанышында, ашуы үстінде
жақсы аңғарылады. ... ... ... түк ... ... білмедім» дейді, бұл дұрыс емес, адам ... да ... ... ... ... тиісті.
Аффектілер еріктің әлсіреген жағдайында пайда болады, өзін-өзі ... және ... ... алмаудың көрсеткіштері болып табылады. Әрбір
адам саналы құбылыс ретінде өзінің жеке басында кездесетін ... ... ... оның ... ... ... отыруға әрекеттенуі керек.
Тіпті аффектінің ең күшті сәттерінде адам ... ... ... Ол үшін ерікті күшейтіп, төмендегідей ерік сапаларын ... ... ... ... етеді. Бұл сапалар тәрбие және өзін-өзі
тәрбиелеу ... іске ... ... Л. ... ... және
бейбітшілік» романындағы басты кейіпкерлерінің бірі ... ... ... Андрей Балконскийді қайтыс болды деп кенеттен ... ... ... ... ... қалады [6; 17 б.]. Аффекті адамды тез
арада билеп кететін көңіл күй ... ... ... сезімдерге ашу
сезімдері жатады. Халқымыз «Ашу дұшпан, ақыл дос, ақылыңа ақыл қос», ... ... ... ... ... ... қит етсе ... қызыл
кеңірдектікке салынған көпке жеккөрінішті көрінеді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... Аффектілердің жүйке жүйесі ауру
адамдарда байқалатын патологияның түрі болады. Бұл ... ... ... алу үшін оған сәйкес емдету қажет.
1.3 Жас ерекшеліктеріне қарай аффектiнiң көрiнiс беру ерекшеліктері
Эмоцияның психологиялық теориясы физиологиялық және ... ... да ... ... ... ... Адам ағзасында болып жатқан
жағдайларды эмоциядан ... ... ... Кей ... ... және физиологиялық жақтары бір-бірімен қатарласа отырып, бір-
біріне түсініктеме бола алады.
Барлық эмоциялық жағдайлар адам ... ... ... ... ... ... өзгерістерді эмоциямен
байланыстыра отырып, органикалық ... ... әр ... ... ... ... ... рет қолға алынды.
Эмоциялар әр түрлі болып көрінгенімен тұлғасыз пайда болмайды. Адамды
қуантатын, қызықтыратын, мазасыздандыратын, ... ... ... ... ... бейнелей алады.
Адам эмоциясы оның мұқтаждығымен тығыз байланысты. Осы мұқтаждық
прцесі, оның орындалуы эмоциямен беріледі. Адам ... ... ... ... кезде қандай жағдайлар мазалап жүргенін білуге болады.
Адамдар эмоциялық өлшем бойынша бір-бірінен өзгеше болады: ... ... ... уақыты, тұрақтылығы, жағымды және жағымсыз
эмоциялардың басымдылығы жағынан әр түрлі болады.
Адам эмоциясы оның сол ... ... ... ... Оның ... қарай отырып, сол сәтте оны ... ... ... ... ... ... тұлға ретінде бір-бірінен ерекше ... ... ... және жағымсыз эмоциялардың
құштарландыру уақыты, ... әр ... ... ... ... ... сезімнің күшіне және тереңділігіне байланысты ... [7; 49 ... да ... алаң ... деген осы болды-ау, қазіргі заманғы
орташа қалыптағы адам-пенделердің күнделікті күйбең ... ... ... Ал, ... де, ... да, ... де, ... да
айналаңдағылар ғаламдық дағдарыс туралы жақ жаппай қақсап, ... ... ... ... ұлы дүрбелеңге ұласып, депрессияға ұшыратып, үрейіңді
ұшырып, жүйкенің ... ... адам ... ... ... тап ... анық. Ілгері озған батыс елдерінде мұндай
жағдайларға жолыққан жаны ... ... ... ... ... ... ... психиатрларға барып
кеңес алып жатады. Ал, бізде ше?..
Кейбір психологтардың айтуынша, бұдан жиырма жыл ... яғни ... ... ... ... ... емін «ащы судан» тапты.
Ал қазіргідей, түрі түр жарым ғаламдық ... ... асыр сап ... проблемаларын рөмкенің түбіне батырып, тұншықтыруға дәт ететіндер некен-
саяқ. Біріншіден, жұмысыздық етек жайып, ... ... ... ... ... бұлдыр тұманына сүңгіп, ғайып болатын
уақыт емес бұл. Екіншіден, Қазақстанның белсенді тұрғындары ... ... ... ... ... байқалғалы біраз болып қалды...
Қысқасы, көңіліңдегі көлеңкелі кірбің сезіммен күресте ... ... ... ... қол ... Ал, дағдарыс тұсында түрлі жан ... ... ... орнықтыратын дәрілік препараттардың айдарынан жел есіп
тұрғанға ұқсайды.
Дейтұрғанмен, жан күйзелісін «қырық градустың» уытымен басу ... жұту ... жеңу аса ... амал емес. Тап осы тұста жақында
бізде қонақта болған ... ... ... ... ... ... табудың сәті түспеді.-М. Ә.) «Ер-Арнар» кризистік орталығының
психологы, ... ... ... ... төрайымы Ирина
Терентьеваның пікірлерін тілге тиек етеміз:
– Бұл дағдарыс,-дейді ол-отандастарымыздың жан ... ... күн ... ... жүгінушілер қатары көбейе түсуде.
Бізге күйеулері жұмыстан босап ... ... ... ... ... ұрған, тіпті, отбасында ұрыс-төбелес шығаруға шейін барған ... ... ... ... ... ... Тәңір атқыр несие-
қарыздарын төлеу мүмкіндігі сарқылғандықтан жан күйзелісіне шалдыққандар
жиі-жиі ... ... ... Мәселен, бір әйелдің атына күйеуі қатарынан
үш несие толтырыпты да, ... ... өтеу ... ... отбасын
тастап, тайып тұрыпты. Байғұс әйел қайтерін білмейді, басын тауға да, тасқа
да ұрады, жүйкесі әбден ... ... ... ... ... психологтарға жеткізеді». Кризистік орталықтарға мұң шағушылар
қатарының қаншалықты ... дәл ... әлі ... ... 20-25 ... ... анық дейді.
«Ұдайы стресстің қысым-салмағына көнуге адамның ... ... ... ... ... ... болады адамда, мазасыздық
белең алады, сосын ұйқыңның ұйқы-тұйқысы шығады, қан қысымы жоғары ... ... ... ... ... ... түсініксіз бір ауру бас
көтереді... Міне, осы ауруды көпшілігіміз жүрекке телиміз», дейді маман [8;
54 б.].
Егер адам ... ... ... ... ... оның ағзасынан адырайған ауру анықталмас та еді. Дәлірек ... ... ... осы ... кең ... ... ... пиелонефрит табылуы
мүмкін, ал әлгіндей симптомдармен сипатталатын нақтылы ауруды таба қою
қиын. Өйткені, оның себебі ... ... ... ... ... ... психологиялық реңкте. Сондықтан, адамның тәнін емес, бұл ретте
адамның жанын емдеу керек. ... ... ... бой алдырып, жаны
күйзелген жанға миды магнитті-ырғақты ... ... ... толық
кардиологиялық зерттелудің қажеті жоқ, оған ең керегі-әуелі психологиялық
ақыл-кеңес, ... жылы ... ... ... психологиялық-
терапиялық жәрдем.  
Балалар өте сезімтал және аурушаң болып келеді. Кез-келген ... ... ... Бұл ... ... ... МДМ-ге (Мектепке
дейінгі мекемеде) барған кезде жүреді. Сондықтан баланы МДМ-ге ... ... ... (тез ... ... ... етеді).
Баланы ерте жастан оқыту процесін мөлшерден тыс ... ... ... ... ... ... тигізеді. Бала белгілі бір уақытта
білімді игере алмайды немесе білімді сезінуді ... ... ... даму ... сай болу қажет:
- Өсу
- Қабылдау
- Есту және көру қабілеті
- Салыстыру
- Теңестіру
- Айқындау және ... және ... ... ... байланысы [9; 56 б.].
Жоғары бағытталған реакция (білімпаз, ... ... ... итермелейді, сондай-ақ бұл баланың ақыл-ойына әсер етеді (тек
қана көру емес, сонымен қатар ұстап көру және оның не, не ... неге ... ... ... кезеңде ерекше орынды ЭМОЦИЯ иемденеді.
- Олар тек қана бірқалыпты болу керек;
- Мұнда ... рөлі ... Бала ... ерте ... ... ... ... адамдармен өзара қарым-қатынасы;
- Баланың эмоциялық ортасының дұрыс тәрбиеленуі, болашақта қоғамда
бейімделе алады;
- Бала ерте ... тез ... еш ... ... сенеді,
үкендердің көңіл-күйін жеңіл сезінеді және дауыс ырғағына әсер етеді.
- Тікелей байланыс жүргізіледі:
Қалыпты эмоцияның арасында, жақсы көңіл-күйде, жақсы ... ... жеке ... қалыптасуда.
Адамның қоғамдық қатынас жүйесіндегі орны мен әлеуметтік ортаның
ықпалының өзі, адамның жас ... орай ... Бұл, ... ... ... ... ... жағдайын ұйымдастыруды қажет етуін
анықтайды. Адамның тұлға ретінде қалыптасуында ... ... ... ... Бұл жас кезеңінің, адамның тұлға ретінде қалыптасуындағы ерекше
маңыздылығы, 10-16 жастағы баланың ... ... ... Бұл ... бала, жаңа әлеуметтік тәжірибесін ... ... ... және ... түсе ... ... ... орны өзгеруі, әрекеттің жаңа аспектілерінің ... ... бұл жаңа ... осы жас кезеңінің ерекшелігіне
тән жаңа өзара ... ... ... ... ... ... әр кезеңіндегі, жеткіншек үшін маңызды
болып әрекеттің негізгі типі саналады. ... ... ... бұлағы негізгі әрекетпен ғана шектелмеген, сол негізгі ... ... ... өмірлік қажеттіліктерді қалыптастырып, өскелең ... ... [10; 77 ... мәлім адамзат биологиялық жан иесі ... ... ... ... нормаға сай емес, яғни мүмкіндігі шектеулі
екендігі анықталып жатады. Адамзат дамуының өркениетті әрқашан бала ... ... ... ... ... және психика
жағынан қалыс ... ... ... ... біліне бастайды. Оның
себептері түрлі факторларға байланысты, ең басты фактор әлеуметтік жағдай,
экология, ақпараттық, ... ... ... және ... ... салдарынан. Бала ана құрсағында жатқанда осы аталған
келіспеушіліктер ереже бойынша бала ... яғни ... ... ... ... бір себебін тигізеді. Баланың іште жатып даму кезеңіне
мидың зақымдануы, нерв жүйесінің, сезу ... ... ... ... инфекциялық, эндокриндік және анасында бар аурулардың
барлығы жүктілікті ауырлатады.
Әртүрлі патогендік ішкі және ... ... өз ... ... ... және ... нерв ... өзгеруіне алып
келеді.
Осыған орай баланың әрбір сатыдағы дамуы есептеледі, яғни қазіргі және
одан кейінгі дамуы.
Эмбрионалдық кезінде организм ... ... ... факторларына
берілгіш келеді. Осы кезеңде ауытқуда іштен қалыптасып келетін генетикалық
жүйенің қателіктері білінеді. Баршаға мәлім, 30 пайыздан 60 ... ... әрі ... өмір сүре ... ... ... ... түсіп
қалады.
Туылу процесінде бала қатысты тәуелсіздік қабылдайды, баланың нервтік
жүйесі таң қаларлық икемділігімен ... ... ... ... егер баланы қоршаған орта жақсы қалыптасқан жағдайда.
Оның ауытқуы ... ... ... ... ортаны ұйымдастыру яғни
баланың жағдайын жасау диагностикана ертелету, дер кезіндегі ... ... ... ... және ... ... оларға рационалды тәрбие беру мен оқыту, ... ... ... ... ... ... ... жылы қоршаған ортаға бейімдеу болып табылады.
Баланың ммүкінідктері қоршаған ортаны ... және ... ... ... ... жылдағы өмірі ең басты дамуы сенсорлық және моторлық
функциялары, психикалық процестің ... ... ... ... ... ... ... олардың қажеттіліктерін,
айырмашылықтарын түсінуге, білуге үйретеді.
Баланың өмірі жаңа ... туа ... ... ... ... Ол
нерв жүйесінің белгілі бір дайындығымен яғни ағзаны сыртқы дүниеге бейімді
етіп дүниеге келеді. ... ... ... ... негізіг жүйесінің
жұмыстарын қамтамасыз ететін рефлекстер пайда ... Жаңа ... ... ... ... ... қорғану, айну, ұмтылу бағдарлау, сору
т.б. Аталған рефлекстер мен ... ... ... ... ... ауытқуы немесе туа біткен рефлекстері болмағандықтан, бас
миы мен омыртқа миы өз ... ... ... ... осы рефлекстерге
жауап беретін мүшелер [112. 45; 75 б.].
Ана ... ... ... ... ... кезеңінде дұрыс дамуына
қажетті жағдай жасалуы керек-сезіну ... ... ... ... ... ... қабылдауы үшін.
3-4 аптаның бірінші айында бір затқа тоқталып қарау қалыптасады. Осы
уақытта есту қабілеті дамиды бір ... ... ... ... яғни тек
қатты дыбысқа емес ересек адамның да дыбысына белгі беру.
1 айдан 3 айға ... ... ... көру және есту ... Бір ... ... ұзақтығы ұлғаяды, өз бетінше ... ... ... бір ... ... іздейді. Көру қабілеті
қоршаған ортаны танып біле бастайды және ... мен ... ... ... ... түрлі қимылдары анық реттеледі сонымен қатар
қимылдау жүйесі қалыптасады. Бала өз бетімен ... ... ... концепциясын психологиялық дамыту.
2-3 жаста баланың психологиялық сөйлеу қабілеттілігі негізделеді, өз
бетімен жүру ... Бұл ... ... ... ... ... ... себебі қоршаған әлеммен қарым-қатынас және әртүрлі
жағымсыз ... ... ... ... ... ... күнгі бір сарынды жағдай, баланың дұрыс қалыпатсуына
тікелей кедергі болады, психикасын кешіктіреді.
3-5 жасқа дейін коммуникативтік ... ... ... сөйлеуге
бейімделеді. Үлкендермен тез тіл табыса алады.
6-10 жас аралығындағы екінші өсу ... ... ... ... даму тез ... 7-8 жаста денедегі бұлшық еттер тез қарқын
алады, он жасқа келгенде ... ... және ... ... ... процестерімен теңеледі. Нервтік жүйе осы өзгерістерді қатты
білдіртеді. 10 жаста бас сүйегі өз дамуын тоқтатады [123. 57; 63 ... ... ... шектеулі балалардың отбасында тәрбиеленуінің
маңызы зор екендігін байқайды. Отбасы мен білім ... ... ... ... ... ... қызметке тез бейімделуін
және мамандық таңдауға септігін тигізетінін байқады. Оның ... ... ... ... халықаралық заңдылықтармен қоғалған. Мүмкіндігі
шектеулі балалардың тәрбиесі бір-біріне қарама-қарсы екі ұғымнан ... бір ... янғи ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Ал, оның ішкі әлеміне үңіліп,
рухани қажеттіліктеріне терең ... ... ... ... баланы
жазалайды. Мұндай отбасындағы балалар ... ... ... Ата-
аналарының сүйіспеншілігіне, махаббатына қақымыз жоқ деп ойлайды. Олардың
көңіл-күйі түсіп, сенімсіздік пайда ... ... ... ... ... тәрбиесінде депрессияға тән көрінәістер пайда ... ... ... ... кері ... ... деңгейін тежейді. Екінші бір жағдай-баланы ... тыс ... ... бала ... ... ... оны тым бос ұстап
еркелетеді, кез-келген өтінішін орындауға тырысады. Мұндай атмосферада
өскен бала ... ... ... сенімсіз, әлжуаз болып өседі. Мұндай
балалар әлеуметтік даму жағынан түрлі қиындықтарға тап ... ... ... ... ... ... мол. Сондай-
ақ, олардың достарымен араласуының пайдасы да шаш етектен. ... ... ... ... ... құр қол жайып отырып алмауы керек.
Қандай жағдайда да мүгедек балаға қол ұшын ... ... ... ... және әлемдік тәжірибе көрсеткеніндей, мүгедек балалардың тәрбиесі
ата-аналар мен мамандардың бірлесе байланыста ... ... ... ... ... келеді. Отбасы баланың қалыптасуына, алғашқы қадам
жасауына жәрдемдесуі тиіс. Оның ер ... ... ... ... топ ... шектеулі баланың өсіп-өнуіне, жетіле дамуына,
отбасы мүшелеріне тікелей байланысты. Сондықтан, мүмкіндігі шектеулі бала
дүниеге келе ... ... оның ... ... әр бір мүшесі
жауапты. Өйткені, мұндай балалардың отбасында көптеген проблемаларды өзімен
бірге ала келеді. ... рет ... ... ... ... олады
үрей билейді. Одан кейін өздерін кінәлі санау басталады. Ауру ... ... ... ауыр ... ... ... ... өз қатарластарынан кейін қалуы, шектен тыс ... ... ... ... ... ... ... туғызып, ол көп
жағдайда патологиялық дерттердің бастауына жол ашады. [13; 48 б.11.16-17]
Балалардың ақыл-ой дамуындағы ... ... ... ... қалуы» деп аталатын терминмен сипатталады. Бұл жағдайдың негізгі
себебі бала миының әлсіз түрдегі ... ... ... іштен туа
біткен, туылы кезінде және өмірінің бастапқы кезеңдерінде болған жағдайлар
болып табылады. Сонымен қатар, дамудың тоқтап қалуы ... ... ... ... ... ... бас ... жарақаттануымен,
эндокриндік жүйенің бұзылуымен байланысты болуы ықтимал.
В.Г.Степанова, В.А.Крутецкий мінез-құлықтағы мәселесін қарастыра келе,
оқушыларды екі ... ... ... ... ... және ... ... өте үлкен емес ауытқушылықтары бар оқушыларды жатқызады, олар-
тәртіпсіз, жалқау, қыңыр, дөрекі, өтірікші балалар. Тәртіптілік ... ... ... ... талап қоюшылық, киіміндегі тазалық және жинақылық
сияқты және т.б. көрсеткіштерден айқындалады. Тәртіпті емес ... ... ... ... жалтарып кетуге тырысу,
берілген тапсырманы орындамау, адал еместік, өзінің жеке қызығушылықтарын
достарының арасында жүзеге ... ... ... ... бұзуынан және
т.б. байқалады.
Екінші қатарға жеке акцентуациясында және мінез-құлқында қиындығы бар
балаларды жатқызады.
Үйлесімдік типтегі балалар барлық жеке ... ... ... ... және қауіп-қатерлік сияқты психологиялық
факторлары іс жүзінде қалыс қалады. Олар ... ... ... ... ... ... ... орындалатын жұмысқа адал ниетпен кіріседі,
өзінің мінез-құлқына ойдағыдай баға береді.
Әлеуметтік-болжамды типіне жататын ... ... тип ... ... құрылысына ие болады, бірақ оларда жағдайда байланысты
өте ... ... өзін ... ортамен сәйкестендіруге тырысушылық,
дұрыс мінез-құлық мөлшерін сақтап, іс-әрекет жасауға деген қажеттіліктері
өзгешеленеді.
Үстем типіндегі балалардың айрықша ... ... ... ... ... Олар өздеріне өте сенімді, тәуекел жасауға
бейім тұрады және әлеуметтік батылдыққа ие болады.
Қауіп-қатерлі ... ... ... ... тұрақсыздық, тым
мазасыздану, қауіп-қатерлік төменгі стрестік, тұрақтылық тән.
Әсерленгіш типтегі балаларға жасқаншақтық пен ... тән. ... ... үшін ... ... болмауы, басқалардың күлуі,
психо-травмды жағдай болып табылады.
Интровертивті типтегі оқушылардың тұйық, жанасымы кем балалар. ... ... түсу ... ... ... ... ... сфералары
жетілмегендіктен, өзіндік шешім қабілдаудағы сезім дәрменсіздігі,
қорғансыздығы ... көп ... өзін ... ... ол оның ... ... білімінің, дағдысының, ақылының қалыс қалуынан, қараусыз
қалу, ... ... ... ... ... нәтижесінде әлеуметтік-
психологиялық дезадаптациясының дамуынан, т.б. көрінеді. Балаға мұғалімнің,
ата-аналарының немқұрайлығының өршуі, құрбы-құрдастарымен өзара ... ... ... қоғамда қиын баланың көбеюіне әкеліп соғуда.
Отандық психологияда адамды тұлға деп-қоғамның субъектісі ретінде ... түсу ... ... [14; 27 ... ... ... ... теориялық тұрғыда
талқыланады. Бұл мәселеленің ары ... ... үлес ... ... да ... мектеп кезеңі баланың жеке басының әрі қарай ... ... ... рөл атқарады. Оның өмірінде мектеп табалдырығын аттаған күннен
бастап айтарлықтай өзгерістер ... ... бала үшін ... орын ... ... ... жеке қасиеттерінің, психикасының дұрыс дамып жетілуі үшін
педагогтік ... ... ... ... ... ... осы принциптерге негізделген мектеп пен отбасы арасындағы тығыз одақ,
нәтижелші жұмыс қажет.
А.Д.Савченко өзінің еңбектерінде,жағымсыз қылықтар ... ... арам ... нәтижесі,ал оның тамыры дұрыс құрылмаған
тәрбиеде екенін атап көрсетті.
Жағымсыз ... ... ... ... ... қылықтары басым
балаларды түбегейлі оқып тануға Е.Д.Белова өз еңбегінде атап көрсетті. ... ... ... ... ... ... ... отырып, жағымсыз мінез-құлықтарды жою жолдарын көрсету.
Зерттеу барысында жинаған материалдары автоды ... ... ... 67 б.]. Мысалы:
- талап қоюдың жүйелілігі мен ... ... ... ... ... бақылаудың болмауы.
-шамадан тыс еркелету.
Л.Ф.Островская өз зерттеулерінде балалардың жас ерекшелік және
психофизикалық ерекшеліктеріне, ... ... ... байланысты деп
тұжырымдайды.
В.Д.Шадриков негативті мінез-құлық ... ... ... нәтижелі болуы мүмкін.Олай болса эмоционалдық қызбалы ... ... ... темпераменті мен жүке
әрекетінің туа біткен жеке ... ... ... және басқа ғалымдардын зерттеулерімен келісе отырып,бала
мінез-құлқының себептерін жалпы мынадай ... ... ... ... ... өзінің жағымсыз
қылықтарымен өзін көрсете алмайды. Терең психикалық ... ... ... ... болмауы себепші болады.
Балалардың жасын әртүрлі кезеңдерге бөлуде олардың іс-әрекетінің түрлі
сатылардан өтуіне, анатомиялық-физиологиялық және ... ... ... ... ... ... алып қарастыру қажет.
Қазақ педагогикасы мен психологиясында оқу-тәрбие жұмыстарының тәжірибесіне
сүйене отырып мына ... ... ... ... ... ... яғни ... жасындағы балалар (туғаннан 3 жасқа ... ... ... балалар (3-тен 7 жасқа дейін), кіші мектеп жасындағылар (7-
ден 11 жасқа дейін), орталау мектеп жасындағы ... ... 14 ... орта мектеп жасындағы оқушылар (14-тен 18 жасқа дейін). ... ... ... өздеріне лайықты тиісті анатомиялық,
физиологиялық және ... ... ... ... ... өмірлік мұқтаждықтары үлкнедер арқылы ғана
қанағаттандырылып отырылады. Баланың әрекеттерінде адамға тән ... ... ... Дәл ... онда әлі де ... ... те жоқ. ... тәннің жаңа дүниеге келіп, онымен алғашқы қарым-қатынас жасаумен
байланысты пайда болған, ... ... ... ... рефлекстік,
яғни инстинктік әрекеттер. Алғашқы балалық жасында баланың тіке тұрып ... мен тілі ... ... ... дүниемен тікелей өзі
қарым-қатынас жасай бастауы, сөйтіп ... ... ... ... тани ... оның ... ... кеңейте түседі. Ол
дүниені кеңірек танып, оның психикалық әрекеттері де белсенді түрде ... Ол ... ... ... және ... қарым-
қатынастарын ерікті түрде ұйымдастыра ... өз ... ... ... ... ... қимылдарын байқауды үйренеді.
Айналасындағы қоршаумен күнделікті қатынасу нәтижесінде баланың психикалық
әрекеттері дифференциалданып, олардың ... ... ... ... өзі ... тілін ұға бастаған соң, онда үлкендердің
әңгімесінен өз қоршауында жоқ ... ... ... ... ... ... шығуы баланың өз ... ... ... ... туғызады.
Дені сау адамдардың аффектісінен психикасы ауруға шалдыққан адамдардың
аффекттерін ажырату қажет. Мұндай ... ми ... мен ... ... ... бұзылғандықтан, екінші сигнал ... ролі ... ... ... ... адамның жеке
басын тәрбиелеумен тығыз байланысты мәселе.
Аффектің бір түрі-стресс ... ... өте жиі ... ... жүйесі эмоциялық жағдайларда өте көп қабылдаған кезде өте күшті және
ұзаққа ... ... ... ... ретінде стресс пайда
болады. Егер стресс өте жиі және ұзақ ... ол ... ... ... да зиян ... ... ... және ас қорыту жүйесінің
ауруларына кері әсерін тигізеді.
Құмарлық-адамның ойы мен ... ... ... із ... ... ... ... Құмарлық өзінің қоғамдық мәнімен бағаланады.
Егер ғылым мен өнерге, еңбекке құмарлықты ұнамды ... ... ... ... ойын ... ұнамсыз құмарлық деуге болады. «Құмарлық кісіге
жүк артады, міндеттілік туғызады, ... ... ... ... еңбекке
жүктейді, еңбек ғылым мен өнерге ашылған жол»-деп Абай ... ... ... ... ... көрсетсе, А.С. Пушкин «Сараң
сері» драмасында Альберттің образы арқылы ... ақша ... ... былайша суреттейді.
Құштарлық-тек адамзатқа ғана тән өте күрделі сапасы жағынан өзіндік
ереекшелігі көп эмоциялық жағдай. Құштарлық белгілі бір ... ... ... ... ... обьектісі адам болуы мүмкін. С. Л.
Рубинштейннің пайымдауынша құштарлық дегеніміз- ... ... ой ... бір ... ... ... ... және пассив болып бөлінуінен
көрінеді. Адамға күш беріп, ... ... ... ... ... стеникалық, ал бұлардың баяу солғын түрлерін астеникалық деп
атайды. ... ... ... ... ... тағы
басқалар жатса, екіншісіне: уайым, енжарлық, көңілсіздік тағы ... ... Бұл ... мынадай бір жағдай есте болсын. Түрлі ... ... ... ... бір ... өзі ... қуатты, бірде
әлсіз болып көрінуі мүмкін. ... ... ... ... бір адамның
буынын боастып. Пәрменсіз етсе, енді бірде қауіп-қатерге қарсы тұрғызатын
айбаттылыққа (күшті ... ... ... ... ... ... ... стресс және дистресс болып
табылады. «Стресс» сөзі ағылшын тілінен аударғанда-зорлану, қысым ... ... ... ... күй ... 30-35 жыл ... ... мен
техниканың, өнер мен білімнің тасқындап ... орай және ... ... ... ... пайда болған эмоция ... ... дене ... мен ... ... ... ... шиеленісті әрі қауіпті жағдайында өте шапшаң және жауапты
шешім қабылдау. ... ... ... ... Адам ... ... психологиялық ерекшеліктерін біліп, оған бейімделуі қажет. Бұл күй
ғарышкер, ұшқыш, түрлі ... жылу ... ... ... мен автокөлік жүргізушілердің қимыл -әретктетерінде ғана емес,
ұжым басшыларының, ... ... ... ... да
күнделікті қызметінде жиі кездесіп отырады.
Стрестің физиологиялық негізі-американдық физиолог ... ... ... мен ... ... Г.Сельннің организмнің сыртқы
күшті тітіркендіргіштерге өздігінен икемделіп қорғану жөніндегі ... ... ... ... да күшті әсер етіп, қалыпты
жағдайларға ауытқуға ұшыратады, ол ... ... ... 70 б.]. Адамның психикалық процестері-қабылдау мен ес, зейін әдеттен
тыс ... ... Адам ... ... болады. Мұндай жағымсыз
көріністер дистресс деп аталады. Дистрестік күй адамның күш қуатын, ... ... оған ... ... ... ... ... жеңу үшін адам
өзінің бойындағы ерік-жігерін ... ... пен ... ... ... ... ... Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының құрамы
2.1 Аффект жағдайында жасалған адам өлтірудің жалпы түсінігі
Кенеттен пайда болған қатты және күйзелу ... ... ... ... ... жағдайда жасалынған кісі өлтіру деп танылады.
Кенеттен пайда болған қатты және күйзеліс қысқа ... ... ... ... ... ... реакцияны келтіретін
себепке байланысты өзін өзі ... және ... ету ... сақтауда
санадағы үстемдік етуші жағдайы.
Физиологиялық аффект “төтенше ашу әсерінен жауап ретінде пайда болатын
қысқа мерзімді ... ... ... ... ... ... ... қажет. Яғни патологиялық ”ішкі сезім
әрекетінің ... ... ... бірі және есі ... еместік болып
табылады” (Қылмыстық Кодексінің 2 ... Ал ... ... есі ... ... ... ... аффективті ашу қысудың
ең қатты кезеңінде де адам ... өзі ... ала ... Қандайда бір
әрекеттерді физиологиялық аффект жағдайында ... ... есі ... ... ... ... да бір мөлшерде өзін өзі ұстау
қабілеттілігі аффективті реакцияны ... ... ... ... ету
мүмкіндігі сақталады, ақылынан адасу жағдайы болмайды. Соңынан осы ... ... ала ... заң ... жан ... ... ашумен қылмыс
жасау, жәбірленушінің заңсыз әрекеттерінен ... және ... ... ... және ... жеңілдететін жағдай деп
қарастырылады. Кей әдебиеттерде ... ... ... 101-ші бабында келтірілген анықтама айқын берілмеген, деп жұр.
“Кенеттен пайда болған жан ... ... ... ... ... ... ... Кодексінің 101-ші бабы бойынша
кісі өлтірудің квалификациялау ... ... ... ... ... пайда болған жан күйзеліс үстінде ашумен кісі өлтіру ... ақ ... да ... ... Ал В.И. Ткасенконың ойы бойынша мүндай
кісі өлтіру тек жанама қасақаналықпен деген. Бұл ... ... ... ... автордың өзімен негізделмеген, яғни, ниет бұл жағдайда
кенеттен пайда болған адам ... іс ... ... алмайды, деген салдар
ниеттің пайда болған кезін ғана сипаттайды. ... жан ... ... пайда болу керек. Оның пайда болуының кенеттілігін себептің пайда
болуымен тығыз байланысты. Қылмыс тудыратын жағдайлар ... ... ... бір ... ... тез, кенет пайда болуы да мүмкін. Кекшілдіктің,
қызғаныштың дәлелдері, себептері ... ... ... емес
әрекеттеріне тікелей реакциясы ретінде пайда болады. Кісі ... ... ... қатты және күйзеліс себебі және оның кенеттілігі тек
тығыз байланысқан ғана емес, сонымен қатар бір ... ... ... ... ... ... ... және күйзелісте пайда болатын кенеттілік
қылмысты жасау ... ... ... Бұл ... ... басқа
жағдайлар. Кісі өлтіру кенеттен жасалу мүмкін, ал 98- ші ... ... ... жан ... ... болмауы мүмкін. Егер қатты жан
күйзелу кенеттілігі жоқ болса, онда жасаған қылмысты кісі ... ... ... ... жан ... ... болу кенеттілігі ауыр тіл тигізгені немесе
күш көрсеткені үшін тез арада жауабымен байқалады. Осыған байланысты ауыр
тіл ... ... күш ... ... жан ... ... ... болмауы қажет.
Э.Ф. Побегайло, осы 101- ші баптан жан ... ... ... алып ... ... ... Өйткені, көбінесе,
жәбірленушінің үнемі заңсыз немесе моральды ... ... ... ... есіне зақым келтіретін физиологиялық аффект ... ... ... ... Осы ... ... қызғаныш, кекшілдік
жағдайынан кісі өлтіру де кездесуі мүмкін. Сот ... ақ ... 56-ші ... “е’ ... сәйкес қылмысты жеке басындық,
отбасылық немесе өзге де ауыр мән ... ... ... не ... ... ... ... деп тауып, кінәліге жазаны азайту мүмкін.
Ал, 98-ші бапта қарастырылған қылмыс үшін жан күйзелістің пайда ... ... ... ... ... ... әсер ... жағдай
тән.
Қылмыстық Кодексінің 98-ші бабын дұрыс қолдану үшін ниеттің пайда болу
кезі және ол ... ... ... ... сондай ақ ол болатын жөніндегі
мәселені шешу ... ... ... 98-ші бабында қарастырылған кісі
өлтіру ниеті, қатты күйзелістің пайда болуын ... ... ақ кісі ... ... ... ... үшін де тән. ... кісі өлтіру
алдын ала ойластырылған болып табылады, ал кісі өлтіруге ққандай да ... ... ... ... ... 98-ші бабын қолдануға
болмайды. Аффект жағдайында кісі өлтіру үшін тек қана ниеттің ... ... ... ... ... ... ... тез жүзеге асыруы” да тән.
Қатты жан ... ... кісі ... пайда болатын ниеті тез арада
жүзеге асырылмай, ол жағдайы өткен соң ... ... ... ... 101-ші бабы қолданылмайды. Жауаптылықты ауырлататын жағдайлары
жоқ кісі өлтіртге ... ... 96-шы ... ... ... қажет.
Физиологиялық аффект физикалық (дене жарақаттарын келтіру, сабау)
сондай ақ ... (күш ... деп ... ... жариаламаймын деп қорқыту), күш көрсетумен келтіру мүмкін.
Күш көрсетіге тән белгілі – жәбірленушінің ... ... Ауыр тіл ... ... ... күйзелістің пайда болуының
салдары ретінде іс жүзінде күш көрсетуге қарағанда сирек ... ... ... ... бар не ... ... үшін тіл тигізудің ауырлық
дәрежесінің маңызы зор. Кез ... тіл ... ... ... ... өлтіруге себеп болатын ауыр дәрежеде деп себептемейді. Тіркеу және
сот тәжірибесін зерттегенде, тіл тигізу дәрежесінің ауырлығы барлық ... ... ... отыр. Соттар бірқатар жағдайларда кісі
өлтіру кенеттен пайда болған жан ... ... ... леп ... бас ... олар тіл ... ауыр болмайды деп сүйенеді. Тіл
тигізудің ауырлығын анықтауда, кісі өлтірген ... жеке ... ... ... Мұндай ерекшеліктерге жүктілік жатады. Жүктілік
барысында әйелдің нервтері жоғары қозады. Әдебиеттерде, ерлі ... ... сол ... ... көзінше бұзуды ауыр
қорлық деп тануға болады не болмайды деген мәселе даулы болып келеді. ... ... ... ... ... ала жауап беру мүмкін емес. Кісі
өлтіру туралы істерге ... ... ... ... 101-ші ... ... мәселені шешу барысында, мұндай істер бойынша соттардың
есепке алатын түрлі жағдайлары болады. РФ Жоғарғы ... ... ... ... ... басқа еркекпен төсекте болғанын көріп, өз әйелін
өлтірген. Сот, бұл қылмысты кенеттен жан күйзелісті келтірген ауыр ... ... ... ... ... сотталғаннын аффективті жағдайы
жәбірленуші тарапынан оның ерлі-зайыптылық ... ауыр ... Ал ... іс ... түнгі уақытта әйелінің өзінің досы С-мен
бірге отырғанын көргендіктен кенеттен пайда болған ... жан ... ... кісі ... деп ... Президиумның үкімді бұзып,
жәбірленушінің іс әрекетінің Л. үшін ауыр ... деп ... ... ... ... оның өзі әйлімен екі апта көлемінде бірге тұрмаған,
басқа әйелмен жанүя құруға ниеттенген, ал әйелінің ... ерлі ... ... ... жай кіріп қалған.
Осы істердің әрбірі бойынша кісі өлтірудің жағдайларын ... сот ... тек ... немесе әйелінің жасаған опасыздық
фактісін ғана емес, сонымен қатар барлық мәселелерді жиынтығымен ... жан ... ... болғанына әкеп соғатын жәбірленушінің
әрекеттері бірқатар жағдайларда күш көрсетумен қорлау бір мезгілде болады.
Мысалы, Абай аудандық ... С. ... ... 101-ші ... ... ... С. өзінің үйіне мас күйінде ... ... ... түсуін талап етіп, сонымен қатар оған ... ... ... үшін ... ... ... өлтірген. Сот, жәбірленуші ауыр
қорлықпен күш көрсету ... ... ... ... ... жан ... жасалады деп тапты.
Қылмыстық Кодексінің 101-ші бабында жан күйзеліс күш көрсетумен ауыр
қорлық ... ғана ... ... ақ ... ... ... әрекеттері
салдарынан да пайда болуы мүмкін. Яғни, күш көрсету мен қорлық қатты жан
күйзелісінің болуының ... ... ... ... ... деп, күш көрсету немесе қорлау болып табылмайтын, бірақ кінәлінің
немесе оның ... ... мен ... ... ауыр ... ... жасаған іс әрекетін тану керек. (Күш көрсету нәтижесінде
емес, ол ... жала және т.б. ... ... өлім ... ... зиян ... ... қатар осы заңсыз әрекеттер кінәлі немесе
оның ... үшін ауыр ... ... немесе келтіру мүмкін болуы
қажет. Бұл жағдайда іс жүзінде ... ... ... ... ... 98-ші бабын қолдануда міндетті жағдай болып, күш
көрсету, ауыр тіл ... ... ... ... ақ жәбірленушінің заңсыз
әрекеттері табылады. Осы шарт болмаса, Қылмыстық Кодексінің 98-ші ... ... ... ... ауыр тіл ... ... ақ басқа заңсыз әрекеттер сияқты
түсінікті анықтау үшін және бір ... ... ... ... осы ... ... жағы жөнінде. Физиологиялық аффектіні
келтіру мүмкін күш көрсету және ауыр тіл ... ... ... әр ... ... ... ... және сот тәжірибесіне анализ ... ... ... 101-ші бабына сәйкес кісі ... ... жан ... ... күш ... ... тіл ... жәбірленушінің тарапынан жасаған абайсызда кездескен емес.
Абайсыздықта жасалған күш көрсету, өзінің сипатына қарай, оны жауаптылықты
жеңілдететін жағдай ретінде қатты жан ... деп ... ... жоқ. Ал абайсызда ауыр тіл тигізу адамның ақылына сай нәрсе емес.
Ал жәбірленушінің басқа да заңсыз іс әрекеттерге ... ... ... қаралады. Ал ол басқаша, сондай ақ абайсыз да жасалынуы ... ... ... да ... ... қасақана жжасағанына
мысал ретінде озбарлықты келтіруге болады. Қатты жан ... ... ... ... ... ... жан ... пайда болған
адамның психикалық денсаулығын да ... алу ... ... мен ... ... ... ... провоцировать ететін мінез құлқына ... ... ... ал ... ... ... және оның жеке ... басқа мәліметтерін мүлдем есепке алмайды, яғни қылмысты жасауды
жасаймын деген ... әсер ... ... ... ... ... ... адамның жеке басына қарсы қылмыстары үшін
сотталғандардың арасында сонымен қатар Қылмыстық Кодексінің 101-ші ... ... ... 68-% ... аномалиясы бар адамдар.
Олардың көбісі еңбекке қабілетті, іс әрекет қабілеттілігі бар адамдар.
Олардың есі ... ... жеке басы ... ... ... белгілерге тән және де олардың еріктік процесі төмендеп өзін өзі
ұстап бақылайтын механизмдері төмендеген. Психикалық аномалиясы бар ... ... ... ... іс ... жақынырақ болып келеді.
Сонымен қатар заң әдебиеттерінде кенеттен пайда болған қатты жан күйзелісті
анықтау үшін сот ... ... үшін ... ... ... жүр. Бұл ... сан пікірлер айтылды. Кейбір
авторлардың үсынысы бойынша ... ... ... ... ... ... Ал іс жүзінде соттық психиатриялық экспертиза ... ... ... ... пайда болған жан күйзеліс жағдайы – дені ... ... ... жағдайы. Осы негізгі сүйене отырып кей бір
авторларға қосыла отырып, ... ... ... тек ... ... ... керек, яғни адамның есінің ауру
жағдайын зерттейтін экспертиза.
Ал комплекстің ... ... ... ... ... онда ол ... және ... анықтау кезінде қажет. Бірақ, барлық ұсынысқа келсек, онда ... ... ... ... үшін мынандай экспертиза
тағайындаудың қажеттілігі жоқ.
Психологтардың ... ... ... дәлелді жауап юеруге мүмкін
екендігін көрсетеді. Бұлардың айтуынша әрбір эффектінің қалдықтары ... ... ... ұзақ мерзімге сақталады. Соттық психологиялық
экспертизанын қорытындысы жасалынған қылмысты ... ... да ... ... ала отырып, бағалануға тиіс. Қылмыстық ... ... ... ... ... ұрыс ... кісі өлтіру жағдайын
тереңірек зерттеген үақытта оның кенеттен пайда болған қатты жан ... ... ... ... құқық жүйесіндегі ерекше орын алатын қылмысқа өмірге қарсы
қылмыстар болып табылады. Тәжірбиеде кеңінен көп тараған ... ... ... ... ... Адамның өмірін қиятын асақауіпті қылмыс
болып өмірге ... ... ... ... адам өлтіру қылмысын-өмірге
қарсы қылмыстардың арасынан ең ауыры деп ... Жеке ... ... ... ... ... қылмыстар қауіпті қылмыстар ... ... ... табиғат берген ең қымбат және ең нәзік сыйлығы,
маңызды әлеуметтік құндылық, ол оны ... ... Адам ... ... ... аңсау, дүниеқоңыздық және ауру. Демографтар жер
шары тұрғындарының тең жартысы уақытынан бұрын ... ... ... басым бөлігі зорлық нәтиежесінде өлетіндігін дәлелдейді. Кісі
өлтіру түсінігі өмір және қаза келтіру түсінігімен тығыз байланысты. ... , ... ... ... ... ... Заң нормасына
трансформацияланған «өлтірме» деген діни ... ... өзі ... ... тиым ... Адам ... қию, жоғалту осы қылмыстар жасалу
кезінде адам ... ең ... ... ... ... ... адамның өмірі қоректену, бөліп шығару,
үзілмейтін зат ... ... ... ... Осы функциялардың тоқтауы
адам өмірінің ... ... ... Кісі ... қылмысы-өмірге қарсы
қылмыстардың ең ауыры. Жеке адамға қарсы қылмыстардың арасынан кең тараған
қылмыс болып кісі өлтіру қылмысын айтуға ... Кісі ... ... сот, ... ... ... ең ... мақсаттарының
біріне жатады. Адам өмірін тікелей қиюмен ғана емес сонымен қатар басқада
қылмыс жасау ... де ... ... алып ... ... ... ... акт, бандитизм қылмысы кезінде жәбірленушінің ... ... ... ... ... ... кезінде адамның өмірін тікелей
қияды. Адам ... ... ... қолсұғатын және қылмыстық заңда
көрсетілген, қоғамдық қауіпті әрекет-бұл өмірге ... ... Адам ... ... қоса ... ... ... Қылмыстық құқықтық
қорғаудың обьектісі болып табылады [17; 11 б.].
Жеке адамға қарсы қылмыс ауыры ретінде кісі өлтіру қылмысы жатады. Бұл
қылмыстың ... ... ... ... ... ... ... жасауға түрткі болатын, сонымен байланысқан жағдайлар ... ... ... жаза тағайындалады. Өлім жазасынан өмір бойына
бас-бостандығынан айыру, бас-бостандығынан ... ... ... ... ... ... ... өлтіру- басқа адамға құқыққа қарсы қасақана қаза келтіру ... Кісі ... ... ... ... ... құқыққа қарсы
әрекет болып табылады. Қоғамға қауіпті дегеніміз демократиялық қоғамдық
қатнасқа қауіпті болуын ... ... ... адамға қасақана қаза
келтіру жауаптылық көздейтін қоғамға қауіпті және ... ... ... ... бермейді. Cоғыс уақытында, қажетті қорғану жағдайында, ... ... сот ... орындау жағдайында кісі өлтіру үшін жауаптылық
жоқ. Кейбір авторлар анықтамасында кісі өлтіруді ... ... ... ... қасақана басқа адамға қаза келтіруді айтады [18; 99
б.].
2.2 Адам өлтірудің криминологиялық сипаттамасы
Талданып отырған топқа жататын көпшілік ... адам ... яғни ... немесе әрекетсіздік арқылы адамның өмірін ... ... ... Кісі ... ... ... адам ... құндылығы
өмірінен айырлады. Заң адамды қоғамға қандай да болсын пайда әкелетіне
қарамай ... ... Қарт ... ... және жас баланың өмірі,
талантты адамның өмірі, ғалымның ... ... ... ... ... қорғалады. Кісі өлтіру қылмысы нәтиежесінде айналасындағы
адамдарға моральдық немесе материалдық зиян ... ... Кісі ... ... ... анықтағанда осы қылмыстан туындаған салдар
өтелуге, орның толтыруға мүлдем болмайды. Туындаған шығынның тең ... ... ... жоқ. ... ... қоғамның, мемлекеттің,
азаматтардың манызды құндылығы,оған сай келерлік мүде жоқ. Кісі ... ... ... ... ... ... адам өлтіруге тікелей
бағытталады. Кісі ... ... ... ... ... ... жасалуы
мүмкін. Көп жағдайларда әрекет арқылы жасалады, яғни басқа адамның өмірлік
маңызды органының анатомиялық ... ... ... бұзуға
бағытталады. Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексінің 96-бабының 1-
бөлімінде көрсетілген қылмыс ... кісі ... деп ... ... кісі ... ... және ... түрі жоқ. Яғни бұл
қылмыста ... ... ... ... жоқ. Бұл қылмыс жасалу
кезінде ауырлататын ... ... ... ... ... заңда
қарапайым кісі қлтіру қылмысы туралы нақты көрсетілмеген. Кісі өлтірудің
ауырлатылған ... ... ... жатпайды. [9; 51 б.]
Қазақстан Республикасының қылмыстық құқықығында адам өлтіру қылмысы
жасалуына байланысты үш ... ... ... ... немесе жеңілдетілген жағдайынсыз адам өлтіру демек бұл
қарапайым кісі өлтіру;
2) Ауырлатылған жағдайында адам ... ... ... адам өлтіру;
Криминологиялық тұрғыдан қарастыратын болсақ кісі өлтіру қылмысы қоғам
және ... ... ... ... ... Адам ... ... кез-келген бөлігінде кісі өлтіру қылмысы құқық
бұзушылықтың ең ауыр түрі ... ... ... ... өзгеріп отыруы
Жасалған қылмыстың барлық мән-жайын жан-жақты, толық әрі әділ зерттеу
жөніндегі заң талаптары қасақана кісі өлтіргендігі ... ... ... ... ... тиіс. Себебі, одан айыптының әректі дұрыс бағалануы,
ал қылмысты ауырлататын ... ... заң ... өлім ... ... байланысты екеніне соттардың назарына ... кісі ... ... де, ... ниетте жасалады. Адамды ... ... тек ... ниетпен жасалады. Бұл жағдайда айыпты өзінің
әректі қоғамға қауіпті екенің, жәбірленушінің ... ... ... ... оның ... ... емес себептерден адам өлмей қалады.
Осыған байланысты айыптының әрекеті шын мәнінде ... ... ба, ... ... ... жағдайлардың кедергі болғанын
анықтау қажет. Адамды ... ... ... өлтіруден бұл қылмысты дау-
дамай, төбелес үстінде немесе араздықпен жасаған қылмыстардан ... Бұл ... ... ... ... мен жәбірленушінің арасындағы
қарым-қатнасты, дау-дамай мен төбелестің шығу төркіні, екеунің ... ... ... және ... да мән-жайларды анықтап алу керек.
Айыптының тәртібі қоғамдық тәртіпке жат, өзін айналасындағыларға ... ... ... ... көпшілікті менсінбеу пиғылынан туған болып табылған
жағдайда ... мен ... ... ... бұза ... ... ашық жаслған кісі өлтіру. Бұл қылмыс көп жағдайда (себепсіз немесе
болмашы) сылтауды себеп ету арқылы жасалады. ... ... ... бірақ бұзақылық ниетпен кісі өлтіруге қатысы жоқ ... ... ... ... азаматтың көзінше, қызғаныш, кек алу, және басқа
да өз ... ... ... туындаған қасақана кісі өлтіру, қоғамдық
орындарда жасалса да, ондай қылмыс бұзақылық ... кісі ... ... кісі ... ... ... әкеп ... қасақана
денеге жарақат түсіруден ажырата білу үшін айыпталушының пиғыл бағыты, ... ... ... ... ... жеке ... ескерген
жөн. Тікелей немесе жанама ниетпен қасақана кісі өлтіру кезінде ... ... ... ... ... ... ... қауыпты
салдар жәбірленушінің өлімінің болатынын алдың-ала ... және ... ... ... екен ... ал жанама ниетпен ол мұны әдейі жасайды,
бірақ ... ... ... Ал ... ауыр ... ... ... ол
әрекетінің қоғамдық қауіпті сипатын түсінеді. Бірақ жәбібленушінің ... ... ... ... ... ... ... мәні туралы
мәселені шешкен кезде ... ... ... ... жиынтығы
тұрғысынан қарауымыз керек. Және жеке алғанда қылмыстың тәсілі мен ... ... ... да ... ... сипатын,ауырлығын ескеруіміз
керек. Осы қылмысты тергеу кезінде көптеген қателіктер кездеседі. Кейбір
жағдайларда кінәлінің ... ... ... көрініс табады. Қылмыс
ниетінің мазмұнын дұрыс түсінбегендіктен ... кісі ... ... ... әкеп соққан қасақана денеге ... ... ... дүрыс шешу қылмысты кезінде маңызы өте зор.
Қателесу, қоғамдық қауіптілікті бағалау кезінде, ... ... ... мүмкін.Өмірлік маңызды органдарға зиян келтіру арқылы, ... тыс ... ... өлім ... ... бұл ... кісі ... деп түсініміз керек.
Қасақана адам өлтіру мен абайсызда адам өлтіруді ажырата білу керек.
Мұндайда ... адам ... ... ... ... ... ... кезде жәбірленушінің өліп қалуы мүмкіндігін алдың-ала білмейді, оны
болдырмауға жеңіл қарайды) ... ... ... ... өлу мүмкіндігін алдың-ала білмейді, өлтіруге, не денесіне
ауыр жарақат салуға ойы ... ... ... ... ... ... сенушіліктің нәтиежесіндегі адам өлтіруді жанама
ниетпен адам өлтіруден ... білу ... ... ... ... ... ... кезінде айыпты адам өлімінің болуы мүмкін екенін
ғана біле алады;
б) айыпты адам ... ... ... жәбірленушінің өлімін
болдырмауға жеңіл қарайды. Жанама ниеті болған ... ... ... ... шара ... оның ... тілемейді, бірақ болуына
саналы түрде жол береді.
Абайсызда адам ... ... ... кездейсоқ өлтіруден
ажыратуымыз қажет (адам кісінің өлімі ... ... және ... ... немесе адам өлімінің болу мүмкіндігін білген, бірақ
оны болдырмау үшін ... ... ... қажеттерді жасаған, бірақ, өлім
оның ырқына байланысты емес себептерден болған). [20; 67 б.]
2.3 Қылмыс құрамының объектісінің түсінігі
Жеке тұлғаларға ... ... ... ... болып жеке
тұлғаның қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қоғамдық ... ... ... ... теориясында аффект жағдайында жасалған адам өлтірудің
түсінігінше қылмыстық құқықтың классикалық және ... ... ... ... ... қайта оралу тенденциясы байқалады. Олар
аффект жағдайында жасалған адам өлтіруге мынадай түсінік ... ... ... ... Бұл жерде жынысына, әлеуметтік жағдайына, діни
ұстанымына, денсаулық жағдайына, жүріс ... және ... ... ... ... мән ... Негізінен объект дегеніміз заңмен
қорғалатын мүде. Қандай да болмасын қылмыс белгілі бір мүдеге ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Қылмыстың топтық объектісі болып қоғамдық қатнастар және ... ... ... ... құқықтың басты мақсаты болып
қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... объектісі болып ... ... ... ... ... ... мүмкін. Қасақана аффект жағдайында
жасалған адам өлтіру кезінде, кінәлі адамның ... ... қол ... ... қылмыстың, соның ішінде кісі қылмысының тікелей болып адамның
болып табылады. Заң ол адамның азаматтығына, ұлтына және ... ... және ... ... ... немен айналасатына, денсаулық
ахуалына, біліміне, және де т.б. жағдайларына ... тең ... ... Адамның туылғаннан өлгенге дейінгі аралығы адамның өмірі болып
саналады. Заң адамды туылғаннан ... ... ... де адамның
өмірін қиюға құқығы жоқ. Өмірге қастандық жасау объектісінің ... ... шешу үшін оның ... ... және ... ... қажет. Өлген адамның өлтірілуі мүмкін еместігі ескерілгендіктен
жасалған қылмысты саралауға адамның өлімінің басталу ... ... ... мәнге ие болады. Кейбір авторлар, нәрестенің ананың құрсағынан толық
бөлініп шығуы немесе алғаш тыныс алуын адамның ... өмір ... ... ... көпшілік ғалым-криминалистер шартты бастапқы өмірі ... ... ... немесе бастапқы физиологиялық тууды айтады. Туу
процесі бастала бергенде адамның өмірін қылмыстық заңмен ... ... ... ... ... ... ... нәрестенің ананың құрсағынсыз
тіршілік етуін айтамыз. Құрсақтан өзінше тіршілік етуге белгілі бір ... ... ... ... тыс өзіндік қызметі бір ... ... ... қан ... ... ... және т.б. ... өмірінің басталу шекарасын анықтау өте қиын.
Аурухана немесе стационарлық перзентхана жағдайындағы құрсақтағы
нәрестенің өмір ... ... ... ... тыс ... ... кезі ... тәжірбиеде 7 айлық немесе жоғары жастағыларды санайды.
Ананың құрсағындағы нәресте бұл ... ... анық бір ... ... ... ... ... дамыған сатысына жеткен, яғни
нәресте ананың құрсағынан тыс өмір сүруге дайын кезі деп ... [21; ... ... ... ... нәрестенің барлық даму сатыларынан
өтіп өмір сүруге дайын ... « адам ... ... » кезі деп ... ... ... бұны жою ... жағдайында жасалған адам өлтіру деп
саналуы ... Жаңа ... ... адам ... ... үшін ... нақты көруі, физиологиялық туу басталғанша, нақты нәресте туралы
көруі немесе елес мүмкіншілігі адам санасында жаңа субъект ... ... ... адам ... көрініс табуы мүмкін емес. Осыған ... ... ... ... ... ... құрсақтағы нәрестенің
өмірге қаблеті жетілгені тұлғаның санасына нақты аффект ... ... ... туралы ой келмейді. Құрсақтағы 8-9 айлық нәрестеге ... ... ... жүктіліктен әдейі,қасақана айыру үшін жасалған ... ... ... әрекеті олардыың саасына тірі адамды өлтіргендігі
туралы ой ... М.М., ... ... ... деп «Нәрестенің алғаш тыныс
алуы, немесе алғаш тыныс алмаған ... ... ... ... ... деп ... ... нәресте өздігімен өмір сүре алмаса да, ананың құрсағынан
толық бөлінген кезі адамның бастапқы өмірі болып саналады.
Шаргородский, нәрестенің алғаш дем алуы ... ... ... ол
адам өмірінің бастапқы кезі көзқарас ұстануда. Кейбір ... ... ... ... көрінгенмен біршама уақыт бойы тыныс алмауы мүмкін.
Кіндігінің бөлінуі немесе ананың құрсағынан толық ... адам ... ... ... ... ... Ананың кіндігімен жалғасқан, бірақ та
алғаш дыбыс ... ... ... тыныс алған жаңа туылған нәресте медицина
тәжірбиесінде көптеп кездесуде. Нәрестенің ананың құрсағынан толық бөлінген
жағдайда немесе ... ... оны ... жасалған әрекеті қоғамдық
қауіптілік мағынасын өзгертпейді. Осыған ... ... ... ... оны ... Жоғарыда көрсетілген жағдайда нәресте толық жетілген барлық
керекті сапаға жеткен кезі ... ... ... ... әлде болсын
адамның көзіне көрінбесе де, анасының жағдайы, жайы, көзге ... ... ... Жаңа ... жатқан нәрестені жою адам өлтіру деп
саналуы тиіс [22; 37 ... ... жаңа ... ... жасалған қарсы әрекеті,ол,
құрсақтағы нәрестені немесе жүктілікті ... ... оның ... ... ... ... болып табылады.
Б.С.Утевский, жаңадан туылмақшы нәрестені жою барлық жағдайларда адам
өлтіру болып табылады,-деп санайды.
Сонымен адам өмірінің бастапқы кезі болып физиологиялық тууды ... ... ... ... жетілген, барлық даму қарқынан өткен, өзіндік
өмір сүруге дайын кезі деп айтуға болады. Жаңа ... ... ... ... ... ... Осы уақытта нәрестеге қарсы әрекет адам өлтіру болып
табылуы мүмкін. Осы аралықтан ... ... ... қаблеттілік басталады.
Қылмыстық құқық теориясында және сот тәжірбиесінде адам өлтірудегі
қолсұғу объектінің өмірінің басталу сәті ... ... ... ... ... қылмыстық заң туылып жатқан баланың өзбетінше
өмір сүруінінің басталғанына қарамастан адам өмірін оның туылу ... ... ... туу ... басталуына дейін адамның ұрығына қол
сұғушылықты аффект ... ... адам ... ... ... ... жағдайда кінәлі қылмыстық жауапкершілікке денеге ауыр
зақым келтіргені үшін немесе ... ... ... жасағаны үшін
жауптылыққа тартылуы мүмкін.
Адамның өмірі анық бір жалғаспалылықты ... Олай ... ... ... олда бір ... ... ... аяқталуы-өлім болып табылады. Адам өмірінің
тоқтауы нақты бір ... ... ... ол ... ... ... бір ғана ... тоқтауы өлім болып табылмайды. Мысалы; тыныс
алуының тоқтауы, жүрек ... ... ... ... 2 түрлі этапқа бөлген:
1. Клиникалық өлім,
2. Биологиялық өлім.
Клиникалық өлім тыныс алудың тоқтауы немесе жүрек соғуының (жұмысының)
тоқтауын сипаттайды. ... өлім ... аз ғана ... аралығында
өмірлік процестер оқтамайды айырмасу процестері жалғаса беруі мүмкін.
Клиникалық өлім 5-7 минутқа созылады, одан ... ... ... өтеді. Қазіргі медицина ғылымының дамуына ... ... ... ... өміріне қайтадан қалпына келтіріп жатқандары кездесуде.
Клиникалық өлім ... ... ... бір ... аралығында адамның өмірін
қайтадан қалпына келтіруге болады. Тоқтаған тыныс алуының қайтадан тыныс
алып кетуі, ... ... ... ... ... ... әрекеттер жасау
болып табылады. Адамға клиникалық өлім әкелу ... ... ... ... ... ... ... Клиникалық өлімнің жалғасы ретінде
биологиялық өлім ... ... ... өлім ... ... ... бұзылуы, орталық жүйке жүйесі қызметінің тоқтауы, организмнің
өмірлік функцияларын қалпына келтіру мүлдем болмай қалуы. Адам ... ... ... ... ... ... тірі ... балап өлген адамға
қолсұғуды (физиологиялық немесе биологиялық өлім басталған соң) аффект
жағдайында жасалған адам ... ... деп ... ... ... ... ... және өзін-өзі өлтіруге тілек білдірген адамды өлтіруге заң
қарсы. Адам өмірін сақтау үшін ... ... ... ... ... өмірі қылмыстық заңмен бірдей қорғалады. Адамның жеке ... ... ... ғылымына және әділ сот органына әсер ... ... ... ... да ... ... да ... бірдей дәрежеде, бұны
қылмыстық заң ескеруі міндетті емес. Осыған байланысты бұл жағдай қоғамдық
қауіптілік ... ... ... ашу және ... ... мүмкін. Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру ... ... ... ... ... ... табылады. Осы
қылмыстың не себептен істелуін, жағдайын, қылмысты ... ... және де осы ... ... үшін шара қолдануда маңызы
өте зор.
2.4 ... ... ... адам өлтірудегі қылмыс құрамының
объективті жағының түсінігі
Қылмыстың объективтік жағы-бұл қылмыстық ... ... ... қоғамға қауіпті қолсұғушылық, болған ... ... ... ... ... қауіпті әрекет немесе әрекетсіздігімен
басталып және қылмыстың салдарымен аяқталатын процесс болып табылады.
Қылмыстың объективтік жағының ... ... ... ... ... ... немесе әрекетсіздік)
2. Қылмыстық салдар (нәтиеже)
3. Қылмыстық нәтиежемен әрекеттің арасындағы себепті байланыс
4. Қылмыс жасаудың жағдайы және тәсілі, уақыты, ... ... ... адам ... объективтік жағы басқа
адамды өмірінен заңсыз ... ... ... ... ... ... әрекетпен де немесе ... де ... ... ... ... адам ... негізінен көбінесе әрекет арқылы жүзеге
асырлады. Яғни белсенді әрекет ету ... ... ... ... жағдайында
жасалған адам өлтіру қылмысының объективтік жағы деп басқа адамға ... ... ... ... (әрекет немесе әрекетсіздік) болып
табылады.
Қылмыстың ... ... ... ... ... ... ... объективтік жағы-қылмыстық
жауаптылықтың негізі деуге болады.
Адам өмірін физикалық немесе психикалық ықпал ету ... ... Адам ... күш ... та ... тұншықтыру, уландыру,
т.б.) психикалық ықпал жасап та ... ... ... лақап
таратып, т.б.) айыруға болады.
Қоғамда көптеп кездесетін аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ету ... жасалады. Тәжірбиеде аффект жағдайында
жасалған адам өлтірудің түрі ретінде күш ... ... ... адам ... ... ... [23; 71 б.]. Яғни ... оқпен атылатын және суық қаруды, өзге де ... ... ... ... ... да ... қолдану арқылы
өмірін қияды. Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысы кінәлі өзінің
білегінің күшімен немесе ... да ... ... ... арқылы
жасалуы мүмкін. Кінәлі өзінің білек күшін ... ... ... адам ... ол ... ... өлтіру, ұрып-соғып өлтіру және
де т.б. айтуға болады. Бұндай ... ... ... ... асты бола қалған аффект жағдайында жасалған адам өлтіруде кездеседі.
Әр түрлі құралдарды (кастет, ... у ... ... ... ... арқылы жасалған аффект жағдайында жасалған адам өлтіруді, кінәлі
тұлғаның әрекетінің негізінде аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... жағдайында жасалған адам өлтіру сонымен бірге
жәбірленушіге психикалық әсер ету нысанында да болуы мүмкін. Әдетте жүрек-
қан ... ... ... ... ... адамдарды жүйкесіне зақым
келтіру жолымен адамды өмірінен айыру жиі кездеседі. Соңғы ... ... әсер ету ... ... көбейе түсуінің нәтиежесінде
психикалық әсер ету ... ... ... ... адам өлтіру
мүмкіндігі одан әрі ... ... ... ... ... ... дегенмен бұл жәбірленушінің жеке денсаулық
ахуалы, қалпына ... ... ... ... ... инфарктқа алып
келетін қасақана мәліметтер айтуы арқылы жәбірленушінің өліп ... ... ... ... ... ... үшін жан ... ұшыраған немесме
жасөспірім қолданған, есі дұрыс және белгілі бір ... ... ... ... ... Олай болса, өмірге қарсы қылмыстың көрініс табуы
немесе жәбірленушіге тікелей әсер ету ... ... оған өлім ... тек ... күш ... ... жәбірленушіге өлім әкелуін айтамыз.
[24; 86 б.]/24;194/
Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысы тек белсенді әрекет ету
арқылы ғана емес ... ... ... арқылы жасалуы мүмкін. Бұл
негізінен мынадай жағдайда ... ... ... адам ... ... ... ... араша тұра алатын және осыған тікелей міндетті бола тұрса
да әректсіздік жолымен оған өлім ... ... және және ... ... ... ... ... жағдайында жасалған адам өлтіру
дегеніміз өлімге ... ... ... өз ... ... ... қаза болуы. Егерде кінәлі тұлғаға өлімнің алдын-алу
міндеттемелері жүктелген ... онда ... ... жасалған адам өлтіру
кінәлінің әрекетсіздігі арқылы жасалуы мүмкін. Бұл жағдайда қандай да бір
объективтік және субъективтік алғышарттар ... ... заң ... ... ... ... шарт бойынша міндет артылуы және ол
міндетті орындай алатын мүмкіндік болуы тиіс. Кінәлінің өлімнің ... ... ... ... ... заң ... ... мүмкін
(өлтіру мақсатында шешсі жаңа туған сәбиді тамақтандырмайды немесе олардың
өмірін сақтап қалу үшін өзге де ... ... ... ... ... міндеті негізінде (жас баланы шарт ... ... ... ... баланы қараусыз қалдыру негізінде оның өліміне алып
келген болса), ... ... ... және ... ... ... ете ... жағдайларда қартайған ата-аналардың
олардың ересек балалары олардан құтылу мақсатында осындай ... ... Бұл ... қылмыстық әрекетсіздік үшін жауап береді. Көп
жағдайларда ... ... ... адам ... ... ... саралауға әсер етпейді. Бірақта аффект жағдайында жасалған адам
өлтірудің кейбір түрлерін әрекет ... ... ... ... әсер ... ... ... жасалған адам өлтіру тәсілдері
әрқилы. Кейбір жағдайларда ... ... ... жасалған адам өлтірудің
сараланған түрін құрайды (қылмыстық кодекстің 101-бабы ... Ол, ... жаза ... ... ... жағы ... қылмыскердің ойы мен мақсаттарына баға беруде,
оны субъективтік жағынан бағалағанда басты критерий болып ... ... ... істі ... ... ... қарағанда ең алдымен қылмыстың
істі объективтік жағы орнықтырлады және тек қана ... ... ... жағы ... ... заң тиым ... ... қауіпті
іс-әрекет жасаған адамның ойлары, ниеттері мен мақсаттары жайлы ... ... ... ... ... ... қоғамға қауіпті әрекетсіздік ... ... ... ... ... Соның ішінде қылмыстық іс-
әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік) объективтік жағының аса ... ... ... ... сырт ... адамның белсенді мінез-құлқымен
айғақтайды. Бұл жағдай әрдайым дене қозғалысынан ... ... ал ... ... ... дене ... ... (мысалы: аффект
жағдайында жасалған адам өлтірушінің тапаншамен оқ атуы ... ... ... ... ... ... дене қозғалыстарынан
тұрады.) Қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... зиянын тигізетін, болмаса залал келтіруге тікелей ... ... ... Егер де ... ... ... ... олар қылмысты әрекет деп танылмайды, және де ... ... ... ... іс-әрекет немесе әрекетсіздік қылмыстық заң
қорғайтын объектілерге оларға елеулі зиян ... ... зиян ... ... ... төнуі мүмкін. Адамның ... ... ... ... іс- ... болып табылады. Адам іс-қимылының сыртқы
өмірдегі процестерден айырмашылығы, оның ... ... бір ... ... ... ... әрекет-бұл тұлғаның сыртқы
көрінісіндегі қоғамға қауіпті акт, яғни сол ... ... ... және адам ... ... ... жүзеге асырлуын айтамыз.
* Қылмыстық әрекетсіздік-бұл тұлғаның сыртқы көрінісіндегі ... ... яғни ... ... бір әрекетті саналы түрде істемеуі, демек бұл
әрекетті ... ... ... ... ... ... жағдайда.
Белсенді әрекет немесе әрекетсіздік жолы арқылы ... ... ... адам өлтіру жасалуы мүмкін. Қандай да болмасын аффект ... адам ... ... жасалу әрекеттері әртүрлі. Кінәлі ... ... адам ... ... тек қана ... ... күшінің
көмегімен жәбірленушіге қаза келтіруі мүмкін. (мысыалы: қолымен қылқындырып
өлтіру, аяғымен немесе қолымен соғу, жардан итеріп жіберу және т.б.) ... ... ... адам ... үшін ... ... үшін ... қолдану арқылы өзнің білек күшін жұмсауы мүмкін. ... ... ... ... және т.б. ... ... берілуі
мүмкін.) Кінәлінің білек күші маңызды (аз, әлсіз) болмауы мүмкін, бірақ
оған қуатты күшті қолдануы нәтиежесінде ... өлім ... ... тапаншамен ату, у мен улау , өртеу және т.б.) [25; 79 б.]
Сонымен қатар психикалық әрекет ету ... ... ... ... ... бұрын бұл жәбірленушіге тікелей психикалық
әрекетін айтамыз. ... ... ... ... ... ... әкелуі
нәтиежесінде терең психикалық уайымдау нәтиежесінде болатын оған қаза
әкеледі. * ... ... ... адам ... қылмысы кезінде
әрекетсіздігі үшін жауаптылық туындауы ол ... ... бір ... ... ... ... ... болған жағдайда, яғни істемегені
үшін оны айыптайды.
Кінәлінің қоғамға қажетті әрекеттердің ... ... ... Дәрігер өзінің міндетін орындамауы
1. Адамдардың арасындағы жеке қатнастар бойынша;
мысалы: жас ... ... ... ... өз ... Шарт ... Заң ... басқа да нормативтік акт бойынша;
4. Тұлғаның қызметтік ... ... ... ... өзін-өзі күте алмайтын адамды (соқыр) ... шарт ... ... ... ... жеке ... бойынша;
мысалы: кінәлі жәбірлушіні қауіпті жағдайға қалдырған жағдайда және
оны құтқару үшін ешқандай шара ... ... ... ... ... ... ... субъективтік
критерилері:
Сол адамның (кінәлінің) білу ... ... ... ... ... сол нақты қалыпты жағдайда әрекет етуге
талап етуі бойынша жоғарғы белсенді ... ... ... ... ... 108 ... жағдайында жасалған адам өлтіру объективтік жағының келесі
белгісі қылмыстың зардабы жәбірленушінің өлімі болып ... ... ... ... ... ... қатынас және оның
қатысушыларына қылмыстық әрекет немесе әрекетсіздікпен объектіге ... дәл ... ... да ... Қылмыс көптеген зардаптар әкелуі мүмкін.
Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысы, мысалы, ... ... ... та жәбірленушінің жақындарына маңызды моральдық, ал кей
кездерде материалдық ... ... ... ... ... ... зардап
салдар құрам элементі болып табылады. Қалған зардапты салдар құрамнан тыс
болып саналады. Қасақана аффект ... ... адам ... ... ... ... өлім келуі қасақана аффект жағдайында жасалған
адам өлтірудің құрам ... ... ... ... материалдық
сипатта ол нақты және анық жәбірленушінің өлімі. Бұндай салдардың келмеуі
қылмыстың аяқталғандығын жоққа шығарады. ... ... ... адам
өлімінің болуы-бұл қылмыстың объективтік жағының міндетті нышаны. ... ... адам ... ... ... жәбірленушінің өмірін
жоюға келіп тіреледі. Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру ... ... ... ... ... ... ¤мірді айыруға тікелей
қасақаналық болғанымен қылмыстық зардаптың-өлімнің болмай қалуы кінәлінің
әрекетіне оқталғандығы, ... ... ... адам ... ... саралауға негіз береді. Адам қаза таппаса бұл ... ... ... ... Адамға өлім келмей қылмыстық салдар жоқ
санауға негіз береді.
Себепті байланыс-материалдық қылмыстардың объективтік жағының ... ... ... ... зардаптардың туындағаны үшін жауаптылығы
зардаптар ол жасаған ... ... ... ... ... ... ... ғана келтіруі мүмкін. Себепті ... ... ... құқық үшін де айтарлықтай маңызы бар.
Себепті байланыс қылмыстық құқықта ... ... ... ... ... ... ... (әрекет немесе әрекетсіздік)
және келген залады ... ... ... ... байланысты
айтамыз. Себепті байланыс қасақана ... ... ... ... ... ... кезінде маңызды белгісі болып табылады. Тұлғаның
әрекет немесе әрекетсздігі және ... өлім ... ... ... ... ... ... жасалған адам өлтіру үшін
қылмыстық жауаптылықтың қажетті мән-жай ... ... ... байланыстың
болмауы аффект жағдайында жасалған адам өлтіру құрамын жоққа ... ... ... ... ... ... бірі ... байланыс-бұл бір немесе бірнеше құбылыстардың (себеп) өзара
әрекеттесуімен туындайтын басқа (салдар) ... ... ... ... ... уақыт өте осы нәтиежеге алып келетін ... ... ... ... да ерте ... ... салдардың арасындағы уақыт әртүрлі болуы мүмкін. Бірақ ол
қылмыс құрамының бары ... жоғы ... ... мәселені шешуге әсер
етпейді. Себепті ... егер ... ... ... әрекетсіздігі
кезінде нақтылы зиянды салдардың туындау мүмкіндігін қалыптастырса ... ... ... ... ... [27; 52 ... жағдайында жасалған адам өлтірудің нышаны ретінде-айыптының іс-
әрекеті мен жәбірленушінің өлімі арасындағы себептік ... ... ... адам ... кезінде, өлім әрекет жасалғаннан кейін
бірден ... ... бір ... өткенннен кейін жүзеге асуы мүмкін.
Келтірілген зардапты кінә деп ... үшін ... өлім мен ... немесе әрекетсіздігі арасындағы себептік байланыстың болуы негіз
болып табылады. Әрекет пен зардаптың ... ... ... ... ... ... әрекеті үшін ғана жауап ... ... ... ... мен ... ... ... себепті байланыта бұл
қылмыстар бойынша міндетті болады. Қарастырып отырған қылмыс жәбірленушінің
өлімі туындаған кезде ғана ... деп ... Және де ... ... ... ... ... кейін туындауы маңызды емес. Аффект жағдайында
жасалған адам өлтіру ретінде ... ... ... өмірінен айыруды тани
аламыз. Қылмыс ... ... ... ... ... зардабы
болуы міндетті шарт. Аффект жағдайында ... адам ... ... ... қаза ... ... Егер адам ... жолмен өлтірсе, ондай
әрекеттерге өлім жазасына кесілген адамды өлтіру, қажетті ... ... ... қол сұғушыны өлтіру (қылмыстық кодекстің 32 бабы), қауіпті
қылмыскерді ұстаған кезде оны ... ... ... ... 33
бабы) Өлтіруге тікелей оқталу айқындалған кезде ... үшін ... ... ... ал ... жанама ниет болған кезде кінәлі адамға
нақты зиян келтірген үшін ғана жауап береді (мысалы, қасақана денсаулыққа
зиян ... ... ... ... ... аффект жағдайында жасалған
адам өлтіру қылмысының көрсетілген көзқарасын ... ... ... ... ... ... ... себебі
болып табылады тек мына жағдайда, егерде олардың жасауының оның (зардаптың)
туындауына нақтылы мүмкіншілік туғызған жағдайда.
Қасақана кісі ... ... ... ... ... ... уақыты, тәсілі мен құралы, ... ... ... ... зерттеуге көңіл бөлу қажет. Көрсетілген мән-жай қылмыстың
объективтік ... ... ... ... ... бұл мәселелерді
аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының қоғамдық ... ... ... ... және де оны ... ... шартын құрады. Қасақана аффект жағдайында ... ... ... уақытын зерттеу мәселесі ... ... ... ... іс ... ... ... нышаны ретінде қылмыс жасалатын
белгілі бір уақыт кезеңі болып табылады. Көпшілік қасақана қылмыстар кешке
және түнде жасалады. ... ... ... адам ... ... кешкісін жасалады [28; 115 б.]. Сонымен қатар көпшілік қылмыстар
(мысалы: ұрлық қылмысы) ... ... ... ... ... жағдайында
жасалған адам өлтіру қылмысының орнына келетін болсақ көп жағдайда ... ... ... ... ... ... ... істелген
жер-қылмыс жасалған белгілі бір аумақ. Қылмыс жасаудың тәсілі ... ... ... тәртібі, тәсілі, қозғалысының ретін
әдісін айтамыз. Сонымен қатар қылмыс істеу тәсілі деп ... ... үшін ... ... мен айла ... айтамыз. Қылмыс істеу
тәсілі де ... ... ... ... ... ... өте
жиі әсер етуі мүмкін, сондықтан ол ... ... ... ... ... заң шығарушы оны қылмыстың тиісті
құрамының нышандары қатарына енгізеді. Қылмыс жасаудың тәсілі ол ... ... ... ... жағдайында жасалған адам өлтіру
қылмысының объектісі адам өмірі бұл ... ... ... көрсетеді.
Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының тәсілін анықтау қылмыстың
қоғамдық қауіптілгін, қылмыскер тұлғасын дұрыс бағалау маңызы ... ... Және де ... аффект жағдайында жасалған адам өлтіру
қылмысының алдың-алу және ... үшін өте ... ... табылады.
Құқыққолдану тәжірбиеде жәбірленушіге нақты сол немесе басқа да ... ... ... ... бағытын анықтау кезінде ерекше қиындық
туғызады. Осындай бағытталғандықтың ... ... ... ... ... әрдайым біле бермейді. Ең алдымен бұл объективтік
белгілер болып табылады: өмірге немесе денсаулыққа залал келтірудің ... ... ... ерекшелігі, жарақаттың санымен локализациясы,
қылмыс жасаудың ... ... ... ... ... ... ... мазмұны мен нақтылығы, криминалдық
акт кезінде және де одан ... ... ... Кей уақытта құқыққолдану
тәжірбиеде ниет бағытының ... ... ... ... ... [29; ... Яғни заңда тікелей көрсетілмеген, дегенмен қылмыстық құқық теориясында
толық талқыланған деуге болады. Бұл ... ... ... ... және
денсаулыққа қарсы қылмыстар ісінде ... ... ниет ... ... ... ... ... нәтиежесінде салдардың
тумай қоймайтынын біледі, бірақ жеткілікті жағдайда анық көре ... ... ... ... ... жауаптылықты көтереді, әркезде де
тәжірбиеде дұрыс түсіне бермейді. Қылмыс істеген жағдай-қылмыс жасалатын
объективтік шарттар. ... ... ... мен ... ... ... ... мен басқа да керек жарақтар. Қылмыскердің
қандай құралды қолданғаны да ... ... ... ... әсер ... ... ... жасалған адам өлтірудің субъективтік жағы
түрлері және түсінігі
Қылмыстың субъективтік жағы кінә ... ... ... ... мақсатын қамтиды және де қылмыс жасау кезіндегі тұлғаның жай-күйі ... ... ... іс-әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік)
жасаудағы ... ... ... және оған ... ... абайсыздық
нысанында салдарының болуы табылады.
Қылмыстық жауаптылыққа және жазалаушылыққа тек қана ... ... яғни ... ... ... ... немесе абайсызда жасаған
қоғамға қауіпті әрекетте жасаған тартылады. Қасақана аффект ... адам ... ... ... ... және ... талдау келесі
себептер бойынша аса маңызды:
Біріншіден қылмысты жасаған тұлғаның ішкі жан ... ... ... қиын деңгейде болады ұқыпты зерттеуді талап етеді.
Екіншіден заң басқа қылмыстардың субъективтік ... ... ... ... жасалған адам өлтіруге қылмысы кезінде әртүрлі
психикалық ... ... ... ... және ... біржақты субъективтік жағы бойынша аффект ... адам ... ... ... ... ... ... қылмыстардан
айырмашылығы бар.
Субъективтік жағы бойынша аффект жағдайында ... адам ... ... ... Субъективтік жағына жеткілікті көңіл бөлмеу бұл
қылмыстарды саралауда едәуір қателесуге алып ... [30; 107 ... ... ... адам ... ... ... қана
қанақаналықпен жүзеге асырлады. Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру
кезінде қасақаналық ... және ... ... ... ... кезінде кінәлі өзінің ... ... ... қол ... ... оның ... әрекеті іс жүзінде өлімге соқтыруы
мүмкін екендігіне немесе қалай да өлімге ... ... және ... ... ... ... ... аффект жағдайында жасалған адам
өлтіру кезінде айыпты қылмысты ... ... ... ... ... ... даму барысының детальді білу талап етілмейді. Нақты
әрекетінінің мазмұнын сезіну жеткілікті шарт ... ... ... ... ... ... нәтиежесінде жәбірленушіге өлім
әкелетінің ... ... ... ... ... салдарынан
жәбірленушіге өлім әкелетінің алдың-ала ойлайды және де сол ойды ... үшін ... ... ... ... адам ... ... кезінде айыпты жәбірленушінің өлімін тілейді. Сонымен ... ... ... және де ... ... ... ... Жанама қасақаналықпен аффект жағдайында ... адам ... ... ... ... ... адам өміріне қатер төндіретіндігін
мойындайды сезінеді, осы ... ... оның өлуі ... ... өлімнің болуын тілемейді, бірақ оған саналы түрде жол ... ... ... ... ... ... ... ниетпен
жанама қасақана ниеттің мағынасы бойынша айырмашылығы жоқ деуге болады.
Бұлардың айырмасы деп ... ... ... ... адам өлтіруде
айыпты жәбірленушінің өліміннің келуін және де онымен қоймай қоятының алдың-
ала ... ... ... айыпты жәбірленуші ... ... ... ... Осы ... ... орындалмауы мүмкін еместігін ... ... ... тікелей
қасақаналықпен әрекет етеді. А.Н.Трайнин, тілемей айыптының ... ... беру ... ... жанама ниет, яғни зардаптың болуы да мүмкін
немесе зардаптың ... ... деп ... ... ... еріктілік кезеңі жәбірленушінің өлімін келуін тілемеу, бірақ
саналы түрде оған жол беруі ... ... ... қасақаналық кезінде
тұлға қылмыстық салдардың болуын тілемейді, немесе ... бір ... ... Осы бір ... жету ... ... жәбірленушінің
өлімінің мүмкіншілігінің келуіне саналы түрде жол береді. Тұлға ... ... ... ... ... ... тұлғаның
немқұрайды қарауы болып табылады. Осындай салдарға айыптының ... ... ... ... ... ... ... деп кінәлілік
нысанын айтуға болады. Сондай-ақ айтар кетер нәрсе жанама қасақаналық
кезінде қылмыстың ... ... ... жол беру бұл ... ... немқұрайлы қараумен қана байланысты емес ... ... анық ... көрініс табады. Субъект өз іс-әрекетін жасау
кезінде ... өлім ... деп ... ... ... нақтылы
және дәл жағдайларда және өзінің төнуін болдыртпау мүмкіншілігін бола ... ... ... ... ... ... ... қандай да бір
(авос) кездейсоқ жағдайларға байланысты ... ... ... атап ... "АВОС" сену яғни ешнәрсеге сену деген сөз.
Кінәлінің ойынша жанама қасақаналықтың қылмыстық ... оның ... ... ... қылмыстық немесе ... ... жету үшін ... ... табылады. Қандай да болмасын қылмыс бір
мақсатқа жету үшін істеледі.Басқа да бір қылмыс жасау ... ... ... ... ... адам ... қылмысы жасалуы
мүмкін. Бір мақсатқа жету барысында жанама қасақаналықпен аффект жағдайында
жасалған адам өлтіру жолын ... ... ... ... ... ... ... қылмыс жасау барысында көрініс табуы мүмкін.
М.Д.Шаргородский атап кеткендей >. Жанама ... ... ... (салыстырғанда) еріктілік белсенділігі (интенсивнті) жоғары болуы
мүмкін, бұндай ... ... ... ... қасақаналық аффект
жағдайында жасалған адам өлтіру ... ... ... жеке ... үшін
басқа адамдарды аса қатыгездікпен игоизмдікпен құрбан шалғандары көптеп
кездесуде. Дегенмен де ... ... ... ... ... жасалған қылмыстардың қауіптілігінен қалыс қалмайды. Аффект
жағдайында жасалған адам өлтіруге оқталғандығы үшін ... ... ... ... қасақаналықпен жанама қасақаналықты ажырату аса
маңызды болып табылады. Жанама ... ... ... ... ... тікелей қиюға бағытталмайды. Ол ... ... ... емес ... жету үшін ... ... әрекет етуші тұлға тек қана қылмыстың ... өлім келу ... ... ... осы ... тудыруы
үшін тікелей әрекет етпейді. [31; 46 б.]
Н.Д.Дурманов атап өткендей, салдардың көпшілік мүмкіндігі ... ... жоқ, ... оның ... жол ... жанама қасақана
әрекетте.* Бұндай жағдайда жауаптылықтың туындауы нақты түскен салдармен
анықталады. ... ... ... ... ... қасақаналықпен
жасалғанын шешу кезінде, соттар барлық болған жағдайдың мәнін меңгеруі және
ескеруі қажет [32; 40 б.]. ... ... ... ... ... жасаудың тәсілі, қолданған құралы, жәбірленушіге
келтірген жарақаттың немесе зақымның сипатына ғана ... ... ... ... ... кінәлі алдың-ала көргендігі мәселесін дұрыс шешу
барлық осы жағдайлардың жиынтығын анықтау ... ... ... ... ... ... бекітіп таныған, өлімнің келу мүмкіншілігін көрген сотталушы
және осы ... ... ... ... ... ... деп жасаған және қасақана кісі өлтіргендігі үшін саралануы
қажет.* Жәбірленушінің өмірлік ... ... ... тұтастығын
немесе қызметін (функциясын) бұзу кінәлі әрекетінің бағыты ... ... үшін ... етуі ... ... ... немесе құралы,
өлім әкелу мүмкіншілігі, кінәлі әрекетінің жеткілікті интенсивтілігі,
жәбірленушіге ... ... ... ... да ... ынта жігері осылардың барлығы да қылмысты саралауда әсер етуі
мүмкін.
Республиканың қылмыстық кодексі бойынша ... адам ... ... іс-әрекет аффект жағдайында жасалған адам өлтіруге ... ... ... ... ... ... Соңғы уақытта жарылыс
жасау жолымен аффект ... ... адам ... ... кең ... ... ... белгілі бір құрбандардан басқа бөгде адамдар да өледі.
Бұл ... ... ... бір ... ... ... тікелей
ниетте, ал бөгде адамдарды өмірінен айыруға жанама ниетте әрекет ... және ... ... ... ... айқындаудың іс
жүзінде үлкен маңызы бар [33; 55 б.]. Аффект ... ... ... ... яғни ... әрекеті ол өлімнің болатынын сезетін, оның
болуын тілегендігін, бірақ оның еркінен тыс себептер бойынша ол ... ... ... ... ... ... ол ... жасалады. Кінәлінің ниетінің түрі туралы ... ... ... ... қылмыстың барлық жағдайларына сүйенуі және атап
айтқанда: қылмыстың тәсілі мен құралы, қаруын, денеге ... ... ... мен ... (мысалы, адамның өмірлік маңызды органын
жарақаттау), кінәлінің қылмыстық әрекетті ... ... ... ... істеу алдыңдағы және одан кейінгі мінез-құлқын (тәртібін),
оның жәбірленушімен арақатнасын ескеруі тиіс. Аффект жағдайында ... ... ... жағын сипаттау үшін себептің де, ... ... ... бар. ... ... ... әрекеттеріндегі себеп пен
мақсат әртүрлі болуы мүмкін, олар ... ... ... ... ... ... ескеріледі. Жәбірленшінің өліміне әкеліп соқтыруы
кінәлі үшін белгілі болып табылатын өмірлік маңызы бар органдарына ... ... ... ... ... ... ... бар екендігін
айғақтайды. Оқпен атылатын қаруды қолдану кінәліні өлтіруге шынайы ниетте
болғандығын ... және ... ... ... ... аффект
жағдайында жасалған адам өлтіру ... ... ... ... ... Жақын ара қашықтықтан ату әдетте аффект жағдайында ... ... ... ... ... ... ... кезде кінәлі
өлімнің болуын тілейді, сонымен бірге кінәлінің ... ... ... ... ... керек мұндай жағдайда. Оның ниеті баламалы
түрде болуы мүмкін, оның ... ... ... ... сол ... ауыр зиян ... ... және осы зардаптардың кез-
келгенінің болуын міндетті түрде тілейді. Ал егер оған ... ... ... ... нәтиеже болмаған жағдайда ол аффект жағдайында
жасалған адам өлтіруге оқталғандық үшін жауапқа тартылуы ... ... ... адам ... ... ... ... мән-жайлармен
қатар аффект жағдайында жасалған адам өлтіру ниетінің бар екендігіне
маңызды ... ... ... ... ... қатер тудыруды айтқан
адамның ой-ниетінің қаншалықты шын екендігін іс бойынша айқындау ... егер ол ... ... және ... қатерді жүзеге асыру
мүмкіндігіне сырттай ұқсас кейбір әрекеттермен қоса ... ... ... жасалған адам өлтіру ниетін жүзеге асыру туралы сөздер
кінәлінің шын мәніндегі анық тілегін ... ... ... адам ... ... ... оқпен
атылатын немесе суық қаруды немесе өзге қаруды, сондай-ақ қару ретінде
пайдаланатын заттарды қолданумен немесе ... ... ... жасалатын
бұзақылық әрекеттермен байланысты болатындығын ... ... ... жағдайында жасалған адам ... ... ... ... бөлу ... [34; 56 ... жағдайында жасалған адам өлтіру жанама қасақаналық ниеті
кезінде кінәлі өз әрекетінің нәтиежесінде ... ... болу ... де ... ... ... ... да болмай қоймайтынын білген
жағдайда сөз тек қана тікелей қасақаналық туралы бола ... ... ... ... ... елеулі айырмашылық, заңда көрсетілгендей
еріктілік кезеңі бойынша анықталады. Егер аффект жағдайында жасалған ... ... ... ... ... ... болуын тілесе, ал жанама
ниеттену кезінде оны кінәлі ... ... оған ... ... жол ... ... болуына немқұрайды қарайды.
Қасақана аффект жағдайында жасалған адам өлтірудің мотиві мен мақсаты
Қылмысты әрекеттің себебі мен мақсатын ... ... ... ... ... ... ... қонымсыз болып табылады.
Себеп (латын сөзінен ... ... » ... ... қылмысты мінез-құлықтың қозғаушы себебі.
Себеп-бұл ішкі түрткі, адамға ... ... ... тудыратын және ол
онымен жасалу кезінде басқарылады.
Адамның саналы әрекеті әрқашаеда анық матив тәртібінемен байланысқан.
Мативсіз әрекеттер болмайды, ... мына ... ... адам ... ... ... мән-жайын және ... ... ... ... ... онда оның ... ... мативі
болмауы мүмкін. Матив бұл адамның бір әрекет жасауға итеретін күш. Итеретін
күш адамды жақсы ... ... ... ... яғни ... жасауға итеруі
мүмкін. Матив адам психикасында өтіп жатқан эмоционалдық және еріктілік
процестер. Матив тікелей адамның ... ... ... ... -бұл ... ... яғни ... өзінің қылмысты
әрекетті жасауға тілегі болып ... ... ... ... ... ... анықтауға болады. Қылмыс мақсатының ... ... ... адам қол жеткізуге ұмтылған нәтиежесі.
Қасақана аффект жағдайында ... адам ... ісі ... ... ... ... ерекше маңызды маңыз болып табылады. Аффект
жағдайында жасалған адам ... ... мен ... ... ... ... ... дәрежесін және қылмыскер тұлғасын бағалау
үшін , жасалған қылмысты саралау үшін, және де ... жеке ... ... ... ... адам өлтірудің себебі мен шартын анықтау қажет.
Қасақана аффект жағдайында жасалған адам өлтіруде нақты қылмыстың ... ... ... ... қылмыс жасалудың сот немес тергеу органында
толық қылмыстың ... ... ... ... ... адам ... ... мен мақсаты әртүрлі болуы мүмкін. Қасақана
аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысы ... ... ... ... ... жеке ... ұласпауымен, басқа
бір қылмысты жасыру кезінде немесе бұны ... ... ... ... әрбір қылмысты іс бойынша анықталуы керек, өйткені онсыз қылмысты
дәрежелеу ғана емес, сонымен қатар ... ... ... туралы
мәселені дұрыс шешу мүмкін болмайды. [35; 37 б.]/9;58/
2.6 Аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... қылмыс субъектісі болып қылмыстық заң тиым
салған ... ... ... (әрекет немесе әрекетсіздік) жасаған және
ол үшін жауап бере ... адам ... ... ... ... бір элементі, онсыз қылмыстық жауаптылық мүмкін емес. Қылмыс
жасаған кезде ... ... ... болса істегені үшін қылмыстық
жауаптылыққа тартылады, егер ол:
1. жеке тұлға ... есі ... ... ... заң ... жасқа толса [36; 14 б.].
Қылмыстар мен қылмыстық жауаптылық субъектісі болып Қазақстан
Республикасының ... шет ... ... мен азаматтығы жоқ
азаматтартанылуы мүмкін. Қылмыс субъектісі болып міндетті ... есі ... ... керек, яғни өз әрекетінің (әрекетсіздігінің) нақты мағынасын
бағалай алатын, оған басшылық жасауға шамасы бар және оның жеке ... ... ... ... ... ... ... айырылған
адамдар қылмыс субъектісі бола алмайды. Және де бір ... ... ... дені сау ... өзінде де мұндай қасиеттер белгілі
жасқа жеткенде ғана ... ... ... орай ... заң ... ... ... үшін қылмыстық жауаптылыққа ... ... ... ... үш ... ... субъектісінің заңды
түрдегі жалпы нышандары болып табылады. Және бұлардың біреуінің болмауы іс-
әрекеттегі қылмыс ... ... ... ... ... қылмыс
құрамының болуы мүлдем мүмкін емес.
Қасақана аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысы ... ... ... ... жас ... ... қажет. Қасақана аффект
жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының жас ... ... 16 жас ... есі ... жеке ... болып табылады. Осы жас шамасында ... ... ... адам өлтіру қылмысы кезінде өзінің әрекетінің
қоғамға қауіпті екенін ұғынады, зардаптың болуын ... ... ... ... болады. Жоғарыда көрсетілген ... ... ... ... ... ... толық дамымаған кезі деп
айтуға болады. Қасақана аффект жағдайында жасалған адам өлтіру ... ... ... есі ... ... есі ... еместігін анықтау
міндетті болып табылады. Яғни есі дұрыс адам ғана ... ... ... Есі ... ... ... өзінің іс-әрекетінің мағынасын
түсініп және оған ... ... ... [37; 97 ... ... іс-әрекетті істеген кезінде есі дұрыс емес күйде
болған ... яғни ... есі ... ... болуы, есінің уақытша
кіресілі-шығасылы болуы, кемақылдылығы немесе басқа бір ... ... ... әрекеті жөнінде өзіне есеп бере ... ... ... ... ... адам қылмыстық жауаптылыққа жатпайды. Бұл жағдай
есі дұрыс еместік сипатын білдіреді. Қылмыстық жауаптылықтың кінәлары ... ... ... ... ... Қасақана аффект жағдайында
жасалған адам ... ... ... ... ... өткізу
маңызды маңыз болып табылады. Жоғарыда көрсетілген мән-жайлар ... ... адам ... ... ... ... тоқталу
жеткіліксіз болып табылады.(қылмыскердің жасы, есі дұрыстығы, және т.б.)
Қасақана аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... ... ... білімі, әлеуметтік жағдайы,
кәсібі, немен шұғылданатыны, ... және ... ... ... ... ішімдікке әуестігі, қоғамдық жұмыстарға қатысуы, бұрынғы
соттылығы, ... ... ... ... әрдайым болуы тиіс. Қасақана
аффект ... ... адам ... ... ... көбі ... құрайды.
Қылмыскер тұлғасының проблемасын криминология ғылымы ... ... ... тұлғасы проблемасын зерттейтін ғылымдар ретінде
медицина, биология, генетика ғылымдары қамтиды.
Криминологияда жеке ... ... үш ... ... ... жеке тұлғаның әлеуметтік мәртебесі, бұл ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік-
демографиялық мінездемесімен (жынысы, жасы, білімі, отбасылық жағдайы
және т.б.) ... жеке ... ... ... немесе рөлі, бұл жағдайға оның
қоғамдық қарым-қатнастар жүйесіндегі азамат, ... ... ... иесі және т.б. іс-әрекеттерінің жиынтығы енетіндігі есептеледі;
3. жеке тұлғаның адамгершілік-психологиялық мінездемесі, бұл ... ... ... және ол ... әлеуметтік функцияларына
(мысыалы, кездейсоқ қылмыскерлер және қылмыскерлер) қатынасын
айғақтайды [38; 32 ... ... ... адам ... ... ... жасалған адам өлтіру барысында қылмыскер әрекетінің
құрамында ауырлатылған ... ... ... ... бұл ... ... жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысы деп аталады.
Ауырлататын немесе жеңілдетілген мән-жайларсыз ... ... ... ... ... ... ... Республикасының қылмыстық
кодексінің 101 бабының 1-тармағында қарапайым аффект жағдайында ... ... ... ... ... ... мынадай мынадай аффект ... ... ... ... жатады: қызғаныштан аффект жағдайында жасалған адам өлтіру,
төбелес ... ... ... ... ... себептер болмағанда)
аффект жағдайында жасалған адам өлтіру, жәбірленушінің заңсыз әрекеттеріне
байланысты, жеке қарым қатынас негізінде ... кек ... ... ... жағдайында жасалған адам өлтіру, жәбірленушінің сұрауы
бойынша ... ... ... адам өлтіру және т.б. жағдайда аффект
жағдайында жасалған адам өлтірулер.
Тәжірбие жиі ... ... ... ... ұрыс-керіс немесе
жанжал төбелес кезінде аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... жеңігдетілген мән- жайларсыз жасалған типтік
қасақана аффект жағдайында жасалған адам өлтіру ... ... ... ... кезінде аффект жағдайында жасалған адам өлтіру болып
табылады. Бұндай жағдайда ... ... ... адам ... ... ниет алдың-ала болмайды. Жанжал мен ... шығу ... ... ... ... ... байланысты. Кез –келген төбелес кезінде екі
немесе оданда көп ... ... ... ... әртүрлі
деңгейде соққылар береді. Төбелес кезінде екі жақта ... ... ... ... ... Екі ... ... туындаған жанжалды шешу
мақсатында құқыққақарсы тәсілдерді қолдануы мүмкін. ... ... ... ... және ... қауіпті жағдайында
болады. Төбелес кезінде екі жақтың да анық бір ... ... ... ... ... алысқа бартынын алдың-ала білмейді. Топтық
төбелес кезінде аффект жағдайында ... адам ... ... ... ... ... ... кезінде өзара бірін- бірі ұрып ... ... ... ... үш ... одан көп ... ... Топтық
төбелес кеінде қатысушылардың қайсының әрекеті жәбірленушіге өлім әкелгенін
анықтау кезінде ерекше қиындық ... ... ... кім ... ... білмей қалуы мүмкін. Топтық төбелес кезінде
аффект жағдайында жасалған адам ... ісі ... ... айыптының
әрекетінің сипатымен рольін ұқыпты анықтау қажет болып табылады [39; 43
б.]. Тәжірбиеде әртүлі дене ... ... ... жәбірленушіге
жарақаттар салынғандығы кездеседі. Салған ... ... ... ... ... ... кінәлілік дәрежесін жеке даралау үшін
мүмкіндік береді. ... ... ... қатысушылардың ішінен
біреуі ғана жәбірленушіні ұру уақытында өмірге қауіпті жарақат салады.
Жанжалдың шығу ... ... ... ... ... ... ... жеккөрушілік және т.б. болуы мүмкін. Ұрыс-керіс немесе төбелес және
жанжал кезінде жасалған қылмыстардың ... ... ... ... немесме
жанжал кезінде аффект жағдайында жасалған адам өлтіру жеңілдетілген аффект
жағдайында жасалған адам өлтіру жағдайында жасалуы мүмкін. Ол ... ... ... ... және ... ... ... зорлықпен тудырған
кенеттен болған жан күйзелісі жағдайында жасалуы мүмкін. Ұрыс-керіс немесе
жанжал төбелес кезінде аффект ... ... адам ... қажетті
қорғану шегінен шығу кезінде сонымен бірге абайсыздықта ... ... ... ... ... ... адам ... айыру қажетті
қорғану шегінен шықпай қажетті қорғану жағдайында жасалса онда бұл ... ... ... ... адам ... ... құрамын құрамайды.
Сонымен қатар айтар жайт алкогольдік ішкіліктің нәтиежесінде бұл қылмыстар
жасалуы мүмкін. Бірақ, жанжал ... ... ... ... адам
өлтіру барлық уақытта бірдей қылмыстық кодекстің 101 бабының 1 бөлігінде
көзделген қылмыстың құрамын ... ... Топ ... ... ... ... ... жағдайында жасалған адам өлтіру абайсызда жасалуы,
қажетті қорғану шегінен асып ... ... ... адам ... ... ... ... қатар, аса қатыгездікпен өлтіру, екі немесе одан ... ... ... сараланатын мән-жайларда да орын алуы мүмкін.
Төбелес немесе жанжал кезінде аффект ... ... адам ... ... ... ... 101 бабының 2 бөлігінде көрсетілген ауырлатушы мән-
жайлар немесе басқа да ... ... ... төбелеске немесе
жанжалға кім ұйтқы болғандығына қарамастан, қылмыс ... ... ... адам ... деп ... Бұл ... жасалуы кезінде
айыптының әрекетінде ауырлатушы немесе жеңілдетуші мән-жайлардың болмауы
болып табылады. Бұзақылық ниетпен ... ... ... жасалған адам
өлтіруді өзара бас араздық себеп болып төбелес ... ... ... ... ... адам ... ... білу керек. Бұл мәселені
шешкен кезде айыпты мен ... ара ... ... мен ... себебін, жанжал мен төбелесті кім бастағанын, екі жақтың да ... ... және ... басқа да мән-жайларды анықтау
қажет. Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру ... ... ... ... саралауға көмектеседі. Бұл ... ... ... ... жеке ... ... түседі [40; 130 б.].
Соттық тәжірбиесінде көрсетілген зерттеуде, қылмыскер тұлғасының және
қылмыс ... ... ... ... көріністер болып
табылғандықтан қызғанышпен аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... адам ... ниетінің мазмұны болып табылады.
Қызғаныш ... ... ... адам ... ... болып табылады,
бірақ мағынасы бойынша қоғамдық қауіптілікті жоққа шығармайды. ... ... ... қылмыстың немесе қылмыскердің жоғары қоғамдық
қауіптілік болып табылмайды. Қызғаныш пен аффект жағдайында ... ... ... ... кодекстің 101 бабының 1 бөлігіндегі « қарапайым »
аффект жағдайында жасалған адам өлтіру құрамын ... ... да ... ... ... адам ... ... бір ниетпен жасалады.
Қызғанышпен аффект жағдайында жасалған адам өлтірудің ниеттері ... ... ... ... адам өлтіру кезінде айыптының ашулануы,
ызалануы, кек сақтауы қызғаныш сезімінің тудыруы мүмкін. Аффект ... адам ... ... ... туғаны міндетті емес. Бірінші
кезекте сенімсіздік немесе күмән білдірткен жәбірленуші ... ... ... ... тұрушы болып табылады. Бірақта отбасынан тыс жағдайында
да жасалуы мүмкін, жәбірленуші ... ... ... ... ... ... ... жағдайында жасалған адам ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Бірінші
кезекте аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысын жасауға ашу немесе
кек алу ... ... ... ... қызғаныш тудырғаны
немесе жалған мәлімет нәтиежесінде болғаны ... ... ... адам ... ... емес [41; 56 б.]. Қызғанышпен мативі аффект
жағдайында жасалған адам ... ... ... үшін ... ... егерде басқа да ауырлатушы немесе жеңілдетуші мән-жайлар болмаса.
Кек алудың ... ... ... тарапынан балағаттау, ұрып-соғу
сонымен қатар қылмыстық немесе ... ... ... ... Осы ... ... ниетті қылмыстар жиі кездеседі, ызалану мен өш
алу сезімі, бұл ... ... ... ... адам ... ... Бұзақылық ниетінде аффект жағдайында жасалған адам өлтірумен
қызғанышпен аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... нақты ниетін, қандай түрткі болғанын анықтауымыз керек.
Аффект ... ... адам ... ... ... ... ... ниетінің қайсысының әсер еткенін анықтау керек. ... ... ... адам өлтіру қатты жан ... ... ... Бұл ... ... жәбірленуші жағынан аморальды немесе
қатты балағаттау ... ... ... ... аффект жағдайында
жасалған адам өлтіру С.И.Ожеговтың сөздігінде « ... ... ... ... ... біреудің күдік келтіруі. Қызғаныштан
аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... өзінің
мазмұны жағынан, жай аффект жағдайында жасалған адам өлтірудің құрамын
береді. Қызғанышпен ... ... ... адам ... де ... ... ... немесе сенімсіздігін көрсеткен адамда сонымен
қатар сол қызғаныш сезімінің ... ... ... ... мүмкін. Соымен
қатар негізсіз қызғаныштан (өсек естіп және т.б.) ... ... адам ... де ... ... 101 бабы 2 ... ... ... ... аффект жағдайында жасалған адам өлтіру кейбір
жағдайларда жан күйзелісі кезінде жасалуы мүмкін.
Қылмыстық құқық сот тәжірбиесінде жие ... ... ... адам ... ... ... кек алу арқылы қасақана аффект
жағдайында жасалған адам өлтіру болып табылады [; 17 б.42].
Кек алу-бұл ... ... ... ... үшін ... ... ... залал келтру ниеті. Кек алудың мативі болып
айыптыға келтірген залалы үшін ... ... ... өш ... ... табылады. Кек алу сезімінің туындау сылтауы болып адамдардың
әртүрлі салдары болып табылады. Кек алумен аффект жағдайында ... ... ... ... емес аморальдық әрекетінің нәтиежесінде
жасалуы ... ... емес ... ... емес ... болып
жәбірленушінің айыптыны балағаттауы, кінәліні ұрып-соғуы, оны қорлауы,
қандай да ... оған ... ... ... ... Жәбірленушінің
құқықтық емес аморальды әрекеттері кек ... кісі ... ... және қылмыскер тұлғасының жоғары қоғамдық қауіптілігін
білдіртпейді. Кек ... ... ... ... адам ... ... ... аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... ... ... ... жағдайында
жасалған адам өлтіру қылмысынан ажырату кезінде ... ... ... ... ... ... адам ... немесе
жәбірленушінің қоғамдық борышын орындаумен ... ... ... адам ... ... ... құқықтық емес әрекеттері
болмайды. Олай болса кек алумен ұштасқан аффект жағдайында жасалған адам
өлтіру ... ... және ... нәтижесінде жасалған жағдайда
болып табылады. Бұл ... ... ... ... белгіленген
түрде айыруы немесе шектеу әкелуімен байланысты, яғни осының нәтиежесінде
кінәлінің кек алу ... ... кез. ... бұл мән-жайды басқа
адамдардың мінез-құлқын кінәлі өз көзқарасы бойынша бағалайтынын ескеруіміз
керек. Кек алумен аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... ... немесе қоғамдық ... ... ... ... ... ... Мысалы, жәбірленушінің кінәлімен
бірге тұруға бас тартуы, ... ... ... ... ... да болмасын кінәлі тапсырған тапсырмасын жәбірленушінің орындамауы.
Кінәліге келтірген залалға әруақытта қоғамға қауіпті бола ... ... ... келтірген залал қоғамға қауіпті немесе қоғамға пайдалы болуы
мүмкін.
Қылмыстық заңда ... ... ... адам ... деп ... ... тыс ... қию жағдайын ғана қарастырмай, сонымен
қатар жәбірленушінің келісімімен болған аффект жағдайында жасалған ... де ... ... қарастырады. Әлемдегі тәжірбиеде өмірден
күдерін ... ... ... ауру ... адам жаны төзбес
қиыншылықтарды бастан өткеіп жатқандары немесе мүгедектердің, өзін ... ... ... ... ауру ... ... ... адамдарға өмірден өтуін тездетуге, тілек білдірулері көптеп кездесуде.
Осыған ұқсас тілектермен, оңалуға ешбір мүмкіндіктері жоқ, ... ... бар ... да ... ... да ... Жоғарыда
айтылған адамдардың өмірден кетуіне көмектесу туралы ... ... ... бойы ... ... ... ... олар мұны өміріне
қауіпті ауруы бар адамның өзінің өмірден кетуіне нақты және анық ... ... ... ... өз ... ... негіздерін
тәуекелге қоймас үшін ешқандай жағжайда аффект ... ... ... тиіс емес [43; 19 б.]. ... адам ... ... ... үшін
барлық мүмкіншілікті қолданануы керек. Адам өмірі ол ... ... ... болып табылады. Жәбірленушінің рұқсатымен оған өлім ... ... ... ... ... ... ... үшін алдымен
« жәбірленуші» және «жәбірленушінің рұқсаты » ... ... ... ... оған қылмыспен моралдық, физикалық және
материалдық зиян келген тұлға көрсете отырып, бұл ... ... ... ... ... ... « қылмыстық құқықтық мағынада
жәбірленуші ретінде қылмыскермен қылмыстық заңдылық нормаларымен қорғалатын
құқықтары мен ... ... ... ... ... ... П.С.Дагель адамның толық еріктілігін және ... ... алып ... ... хабардарлығын қосатын оның ерікті ниет
білдіруін ... Бұл ... ... ... ... беру әрқашанда еркін
ниет білдіруді айқындамайды. Егер де жәбірленушінің ... ... ... ... ... шығатын болса, онда ол қылмыстық құқықтық маңызға ... ... ... ... ... ... құқықтық сұрақтарды шешкен
жағдайда ол есептелмейді. Сондықтан да жәбірленушінің рұқсаты туралы сұрақ,
қылмыстық құқықтық мағынада қойыла алады, егер де ... ... мен ... де жәбірленушінің ерікті ниет білдіруімен сәйкес болса. Адамның
ерік бостандығы абсолютті емес, ол ... ... және ... ... ... өмір сүру ... оған өз қажеттілігі
шегіндеақылға қонымды, объективтік түрде әрекет ... ... ... арқылы ерік бостандығының шегі анықталады. Ерік ұғымының ... емес ... ұғым ... ... қажет, сондықтан да
қоғамдық қатнастар шартына құқық ... , ... , ... және ... [44; 88 ... ниет ... мүмкіндігі шексіз емес, кез-келген басқа
қоғамдағы сияқты оның шегі бар. Бұл шектер мемлекет және ... ... ... ... ... қоғамдық қатнастар жүйесі мен ... ... және ... ... және т.б. адамның әрекет етуі арқылы
анықталады. Тұлғаның жеке өмірі мен денсаулығына қатысты ... ниет ... шеше ... мемлекеттің, адамның өмірі мен денсаулықтарын қорғау
мүдделігін ұмытпау қажет. Жәбірленуші өзіне өлім ... ... ... ... ... заң нормаларынан, мораль және этикамен
анықталған еркін ниет білдіру шегінен ... ... ... ... ... ... ... кем ақылдылығы немесе психикасының
өзгеруі және өзгеде ... ... ... ... ... ... ... өлім келтіруге рұқсат беруі өзінің іс-әрекетінің іс
жүзіндегі сипаты мен ... ... ... алмайтын немесе оған ие
бола алмайтын ... ... ... ... ниет білдіру болып
табылмайды [45; 109 б.]. Сондықтан да «жәбірлнеушінің ... мен ... ... ... ... ... ... өзіне өлім
келтіруге рұқсат беру әрдайым еркін ниет білдіру болып табыла бермейді.
Жәбірленушінің ... өлім ... ... ниет ... ... және қоғам
мүдесімен шектеледі. Осыған орай ... ... өлім ... ... беру ... бұл туралы өтініші құқықбұзушылықты жоқққа шығаратын
жағдай ретінде танылмайды. Бұл қылмыс объективтік ... ... ... ... жасалады. Көп жағдада белсенді әрекет етумен ұштасады.
Бұл ... ... ... ... немесе жанама қасақаналықпен
жасалуы мүмкін. Қылмыстың ниеті мен ... ... ... ... ... жасалу барысында қылмыскердің әрекетінің бағыты басқа бір мақсатты
көздеуі мүмкін.(мысалы, ... күте ... ... ... қызығып
жәбірленушіні тікелей қасақаналық пен өлтіруі мүмкін. Қылмыстың субъектісі
жәбірленушіге мәлім адам болуы мүмкін. Мысалы, қатты ауырып ... ... ... ... ... ... заңы эвтаназияны қолдануға
мүлдем қарсы. Бұл қылмысты ... ... ... ... ... ... ... жасалған адам өлтіру қылмысы ретінде.
Ауырлатылған мән-жайсыз қасақана аффект жағдайында жасалған адам
өлтіру түрі ... ... ... ... адам ... кек ... ... жасалған адам өлтіру, ұрыс-керіс және жанжал төбелес
кезінде аффект жағдайында жасалған адам өлтіруден басқа ... ... адам ... түрлері кездеседі [46; 79 б.].
Алдымен бұл-аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмыстары
отбасының ауыр ... әсер ... ... ... ... жасалады. Отбасының келіспеушілігіне байланысты
аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... жасалған
адам өлтіру қылмысы болып табылады. Дегенмен бұл қылмыстар ұрыс –керіс және
жанжал төбелес , кек алу ... ... ... ... ... Бұл ... ... адам өлтіру жеке сипатты білдіреді.
Ауырлатылған мән-жайсыз аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... ... ... негізде бұндайсыз
қылмыстар қатысты болып табылады.
Қарапайым аффект жағдайында ... адам ... ... қорғану
кезінде аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысын жатқызуға болады.
Бұл жерде жәбірленушінің мінез-құлқы, ... ... ... ... ... ... ... Абайсызда аффект жағдайында жасалған
адам өлтіру немесе кездейсоқ қылмысына саралауға негіз ... ... ... ... адам өлтіру қылмысы жасалуына байланысты
жеңілдетілген мән-жайда ... адам ... ... табылады. Олар
қылмыстық кодексте рет-ретімен көрсетілген. Жаңа туған ... ... ... ... 100 ... жан ... жағдайында аффект
жағдайында жасалған адам өлтіру ... ... 98 ... ... ... ... үшін қажетті шаралардың шегінен шығу кезінде ... ... ... кодекстің 103 бабы), абайсызда абайсыздаа ... ... ... кодекстің 104 бабы). [47; 47 б.]
Қылмыстық кодексте заң шығарушы анасының өзінің жаңа ... ... ... ... сол ... одан ... кезеңде психикасын бұзатын
жағдайда немесе есінің дұрыстығын жоққа шығармайтын психикасы бұзылуы
жағдайында ... ... Бұл ... ... қоғамға
қауіптілігі ол-адамға туғаннан берілетін, оның өмірге деген, шексіз ... ... ... ... адам ... бұл түрінің ерекшелігі-
заң оны жеңілдетілген мән-жайлар бола алатын кейбір объективтік және
субъективтік ... ... және ... туу ... қажетсіз әйел психикасына теріс
әсер етуі мүмкін. Босанған әйелдің бұл қылмыстық ... ... ... ... оны ... ... ретінде қарауға негіз
болады. Жәбірленуші, бұл жерде-жаңа ... ... сот ... ... туудан бастап адам санатына ... ... ... жағы жаңа ... ... ... ... заңға қайшы
әрекетпен сипатталады. Бұл қылмыс белсенді әрекетпен де, әрекетсіздікпен ... ... ... ... жаңа туылған баланы тамақтандырмауы. Егер
анасы нәрестесін туып жатқан кезде ... ... ... ... ... ... баладан бас тартуы, баланың ... ... ... ... ... психикасының бұзылуы ықтимал алғашқы
бір тәулік ішінде, патологиялық жағдайда өлтірсе бұл ... ... ... ... ... ... шығып өзінше өмір сүре бастағанда
өлтіру де және оны ана құрсағынан шықпай жатып (бала ... ... ... ұру ... ... де бала өлтіргендік болып табылады. Егер өлі
балаға өмірге ... ... ... онда бұл ... ... ... ... қылмыстың субъективтік жағы қасақана кінәмен сипатталады. Ниет
тікелей немесе жанама болуы мүмкін. ... ... ... жасы ... жаңа ... ... ... ғана бола алады.
Жәбірленушінің күш қолдануымен, қорлауынан немесе ауыр балағаттауынан
не өзге де заңға қарсы ... ... жат ... ... пайда болған жан күйзелісі ... ... сол ... ... ... ... ... немесе моральға жат мінез-құлқына
байланысты туындаған ұзаққа созылған психиканы бұзатын жай-күйде аффект
жағдайында жасалған адам өлтіруі ... ... ... ... адам өлтіруге жатады. Жәбірленуші өз өліміне өзі себепкер ... де ... ... ... күшті жан күйзелісі ... ... өз ... ... және оған ... ... қабілетін төмендетеді.
Физиологиялық аффект ңәтиежесінде эмоциялық жарылыс болады, адам ... ... ... ... да ... қызмет нашарлайды, ішкі
психологиялық пройестер қайнап сыртқа шығады,адам өз ... ие ... ... ... ... көрінісі адам психикасының ерекшеліктеріне,
басқа да жағдайларға байланысты ... ... ... ... ... бір ... физиологиялық аффектінің нақты бір адамда болған
болмағандығы жайындағы тұжырымды тек ... ... ғана ... ... ... ... жағдайында жасалған
адам өлтіру үшін жауаптылықты жеңілдететін мән-жай деп тану үшін, ... ... ... ... ... ... асты туындауы қажет. Қатты
жан күйзелісі ... ... ... ... мүмкін. Жәбірленуші
көрсеткен заңға қайшы мінез-құлықтың салдарынан ғана ... ... ... ... заң ... жауаптылықты жеңілдетілген мән-
жай деп таниды. Қылмыстың субъективтік жағы ... асты ... ... ... ниет ... кінәмен сипатталады. Аффект жағдайында
жасалған адам ... бұл ... ... ... ... ... ... бірақ басқа себептер болуы мүмкін. ... ... ... 16 ... толған, есі дұрыс адам. Бұл қылмысты қажетті
қорғаныс шегінен шығу ... ... ... ... адам ... ... [48; 70 б.].
Ұсталған адам қаза тауып, бірақ ұстау ... ... ... ... ... ... Қол ... жасаған адамды
ұстау адамға келтірілген зиян жағдай мәжбүр етпейтін анық ... тыс ... ... кезде, олардың ұсталатын адам жасаған қылмыстың ... ... ... ... және ... ... ... сай
келмеуі ұстау шараларын асыра сілтеу деп ... ... ... ... ... ұстау шарасын асыра сілтеу болып ... ... орта ... ... ... қылмыс жасаған адамды
ұстаған кезде оны өлтіруге жол берілмейді.
Қылмыстың субъективтік жағы тікелей немесе жанама ниетпен сипатталады.
Айыпкер ұстау ... ... ... ... ... ... ... мүмкін екендігін немесе қалайда өлетіндігін ұғынады, соны ... ... ... ... жол береді. Қылмыс адамды ұстау кезінде оны
абайсызда өлтіру, бұл қарастырып ... ... ... ... Қол ... адамды ұстаудағы мақсат-оның құқық қорғау органдарына жеткізу, оның
басқадай қылмыс жасауына мүмкіндік бермеу.
Қылмыс субъектісі-жасы 16 ... есі ... ... ол ... ... ... де, жай азамат та болуы мүмкін.
Адамның әдепсіздігі, пайымсыздығы, ... ... ... ... абайламай аффект жағдайында жасалған адам өлтіруге
әкеліп соғады. Қылмыстық жауаптылық жәбірленуші ... ... ... яғни ... бұл құрамы материалдық, ол жәбірленуші өлген кезден
бастап аяталған болып саналады. Бұл ... ... адам ... ... ... ... ... [49; 9 б.].
Қылмыстың оьективтік жағы сақтықтың қандай да бір ережесінің бзылуына
және соның нәтиежесінде адам ... ... ... ... ... ... Бұл ... жәбірленушінің қаза табуына алып
келген іс-әрекеттің зардабы кінәлінің іс-әрекетімен себептік байланыста
болуы ... ... ... ... немесе менмендікке ұштақан
абайсыздық нысандағы кінә жатады. Менмендіктің адам ... адам өз ... ... ... ... ... ... өлімнің) болуы
екенін алдың-ала біледі бірақ ешқандай орынды дәлелсіз оны тойтаруға болады
деп ойламайды. ... ... ... ... ... жасалған адам өлтірудің айыпкердің адам өлімі болуы мүмкін
екендігін алдың-ала біліп, өз ... ... ... ... ... жол
бергендігінен және немесе оған немқұрайды қарағандығынан орыне ... ... ... ... кісі өлімі болғанда адам өз
әрекетінің (әрекетсіздігінің) салдарынан ондай зардаптың болатындығын ... ... өте ... ... ... оның ... білуі мүмкін.
Қылмыстық ұқыпсыздық нәтиежесінде абайсызда аффект жағдайында жасалған ... ... ... ... ... адам ... ... қажет,
соңғы жағдайда адам өз әрекетінің (әрекетсіздігінің) ... ... ... және ... мән-жайына қарай ұғына алмайды не ... ... ... алдын-ала көре білмейді, істің мән-жайына
байланысты ол көре білуге тиіс емес немесе ондай мүмкін емес. Егер ... ... ... қауіпті зардаптардың пайда болуын алдың-ала ... оны ... ... ... ... ... не психико-
физиологиялық қасиеттерінің қысылтаян жағдайлар ... ... ... ... ... ... осы
зардаптарды болғызбауға шамасы келмесе де аффект жағдайында ... ... ... ... деп ... ... субъектісі-жасы 16 толған,
есі дұрыс адам [50; 75 б.].
Өзін- өзі ... ... ... ... ... іс-әрекет, адамның ең
басты құқығы-өмір сүру құқығы бұзылады. Бұл қылмыстың объектісі-адамның
өмірі. Қылмыстың объективтік жағы басқа бір ... ... алып ... де ... де ... ... ... болса да
қылмыстық іс-әрекет аяқталған болып саналады, яғни бұл қылмыстың ... ... ... өлтіруге дейін жеткізудің тәсілдері
заң нормасында айтылған, олар:
а) қорқыту;
б) оған қатыгездікпен қарау;
в) оның адамдық қасиетін ұдайы қорлау;
Қорқыту арқылы ... ... ... ... оны ... ... Бұл жерде сол қорқытудың өзі ғана ... ... ... да мән ... ... жәбірленушіге деген аяныш сезімі болмайды,
оның тәні де жаны да ... ... ... аш ... ... ... қатыгездікпен қараудың бір фактісі адамды өзін-өзі
өлтіруге дейін жеткізуі мүмкін.
Адамдық ... ... ... ұзақ ... бойы ... сөз. Ол ... ... ету, ретсіз сынау әрекеттерді жиі
қайталаумен сипатталады. Бұл ... ... ... ... ... құрамы, адамдық қасиетті ұдайы қорлаған жағдайда ғана ... ... ... бұл ... ... ... Адамды өзін-өзі
өлтіруге дейін жеткізудің бұл тәсілдері ккөп ... ... ... осы ... міндетті нышаны- өзін-өзі өлтіру (оқталу) ... ... ... ... ... ... яғни ... қарсы сол әрекеті (әрекетсіздігі) жәбірленушіні өзін-өзі өлтіруге
итермелеген бірден-бір себеп ... ... ... Егер ... ... өзін-өзі өлтірсе, қылмыстық жауаптылық болмайды. ¤зін-
өзі өлтіруге оқталу-қылмыстық жауаптылық жүтемейді. Сонымен қатар, өзін-өзі
өлтіруге айдап салғандық ... ... ... ... үшін ... ... егер бұл ... қатыгездікпен қарау, адамдық
қасиетті ұдайы қорлау болмаса. Жасына ... ... ... өз ... ... ... ... оны басқара алмайтын ... ... ... салу ... оның ... ... көмектесу, бұл
жерде
3 Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысын тергеудегі арнайы
білімдерді ... ... ... жағдайында жасалған адам өлтіру қылмыстарын тергеудегі
сараптама тағайындау білімдері
Аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... ... ... сатыдан: тағайындау, жүргізу, және
қылмыстық ... ... ... ... оның нәтижелерін бағалаудан
тұратын процессуалдық әрекет болып табылады.
С.Ф.Бычкова: «аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысы ... ... ... ... бір ... таңдау кезінде оған
қатысты бір де бір процессуалдық кедергінің жоқ ... көз ... ... ... ... сарапшыдан бас тартылуы мүмкін немесе ... ... ... ... ... ... мүмкін. Штат
кестесінде тұрмайтын сарапшы ... сөз ... оның ... ... сай ... анықтауымыз керек. Ол белгілі бір сот сараптамасы
саласындағы ... ... ... ... керек; істің шешілуіне мүдделі
болмауы тиіс; басқа тұлғалардан қысым көрмейтіндей тәуелсіз ... тиіс ... ... ... ... да ... сай ... тиіс»
[51; 84 б.]/36;75/-деп дұрыс атап өткен. Мұнымен толық келісуге болады.
Аффект жағдайында ... адам ... ... ... ... бір ... мен негіздерді сақтағанда ғана жүзеге
асырылатын процессуалдық әрекет болып табылады. Сараптама тағайындау ... ... ҚР ... 202 бабы және 242-ның 1-бөлігімен анықталған тиісті
қаулыны шығаруды ... ... ... жүргізу үшін ұсынылатын істің материалдары
міндетті түрде көрсетілуі тиіс болып табылады. Қылмыстық іс материалдарының
барлығын беру дұрыс болып табылмайды. ... ... ... барлық
іс материалдары олардың жеке дараландыруға мүмкіндік беретіндей ... тиіс ... ... ... бойынша іске қатысушы тұлғалардың: сезіктінің,
қорғаушының өтінімдері (ходатайства) болды ма, ... олар ... ... ... және де сараптамаға тергеушінің немесе айыпталушының
өзінің қатысу ... ... ... тиіс. Сонымен қатар,
сарапшыға қойылатын ... ... өзге де ... ... ... берілуі керек және сараптама жүргізетін ... ... ... сараптаманы жүргізуге тоқталсақ, аффект жағдайында жасалған адам
өлтіру қылмыстары бойынша сараптама сараптама орталығында, заттың ... ... ... мекемелерде жүргізілуі мүмкін. Егер сараптамаға
берілетін заттар ерекше үлкен немесе тез бұзылатын зат болған ... ... ... ... өзгеше болып табылады. Бірінші жағдайда тергеуші
сарапшыны ... ... ... алып ... ... оған баруына және
сараптама жүргізуіне жағдай жасайды.
Оқиға болған ... ... ... ... ... ... жағдайда
тергеуші оны сақтаудың шараларын қабылдайды және ол туралы ... ... ... ... және ... тағайындау туралы қаулыда
көрсетеді.
Сараптама жүргізу кезінде сарапшы мен тергеушінің өзара ... ... ... ... бұл өз ... ... ... жемістілігіне қол жеткізеді.
Сот сараптамасын медициналық мекемелерде жүргізу кезіндегі ... ... ... болып табылады. ҚР ҚІЖК-нің 247-бабына сәйкес
егер сот-медициналық немесе сот-психиатриялық сараптама ... ... ... ... ... ... ... сезікті,
айыпталушы, жәбірленуші, куә медициналық мекемеге орналастырылуы ... ... ... тағайындау туралы қаулыда ... Бұл ... да, ... ... медициналық мекеменің әкімшілігіне де міндетті
болып табылады.
Егер де тұлғаны ... ... ... ... ... сараптаманы
жүргізу кезінде пайда болатын болса, сарапшының сұранымы ... ... ... жеке ... ... ... мекемеге жіберілуі тиіс тұлғалар қамауда болмайтын
болса және жәбірленуші мен куәні медициналық мекемеге орналастыру ... онда ... ... сот ... ... ... санкциясы керек,
ал егер сот-психиатриялық сараптамасы жүргізілетін болса- тек сот шешімі
негізінде ... ... ... ... орналастыру сараптамалық зерттеу үшін
қажет мерзімде жүзеге асырылады. Сараптама жүргізіп ... ... ... ... мекеменің әкімшілігі қылмыстық процесті
жүргізуші органға оның аяқталғандығы туралы хабарлайды. Тұлғаны ... ... ... ... жеке қаулы шығарылады.
Стационарлық сот-психиатрлық сараптама ... үшін ... ... ... ... оған айып тағылуға тиісті мерзім,
сезіктінің психикалық хал-ахуалы ... ... ... ... ... ... ... бағалау ол істі жүргізуші тұлғаның кәсіби
даярлығына және ішкі ... ... ... ... сол ... ... тұлға бағалайды.
Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмыстары бойынша ... ... ... ... туралы сұрақ сот процесі басталғанға
дейін де, сонымен қатар тікелей сот отырысында да ... ... ... ... ... ... іс бойынша дәлелдемелік
материалдар жиналған ба және олар сот ... үшін ... ме ... ... ... ... ... шешеді. Егер сот алдын ала
тергеу сатысында мәселені шешу үшін арнайы білімдерді ... ... ... ... ... ол сотта сараптама тағайындау
туралы мәселені шешеді және сараптама ... ... қай ... ... ... сараптаманы тағайындау ҚР ҚІЖК-нің 354-бабына сәйкес
жүргізіледі. Оған ... сот ... ... ... ... ... сараптама тағайындауға құқылы.
Сараптаманы алдын ала тергеу жүргізгенде қорытынды берген сарапшы
немесе сот тағайындаған ... ... ... ... ҚР ... ... шеңберінде осы баптың ... ... ... тараптарға іс үшін мәні бар барлық мән-жайлар
анықталғаннан кейін ... ... ... ... ... ... ... жария етілуге және олар бойынша сот ... ... ... ... ... ... ... ретінде заттарды, құжаттарды
ұсынуға құқылы. Оларды мұндайлардың қатарынан шығарғанда, сот дәлелді қаулы
шығаруға міндетті.
Мәселені қарап және ол бойынша ... ... ... сот өз
қаулысымен олардың ішінен іске ... жоқ ... ... құзыретіне
жатпайтындарын алып тастайды, жаңа мәселелерді тұжырымдайды.
Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмыстары ... ... ... адамға сараптама тағайындалғаны туралы сот қаулысының
көшірмесі тапсырылады және ҚІЖК-нің 83-бабымен көзделген оның ... ... ... Сот ... ... ... ... тексеру
жүргізу үшін қажетті уақытқа сот отырысын кейінге қалдыруға құқылы.
Сарапшы қорытындыны жазбаша түрде береді және оны сот ... ... ... ... одан жауап алу ҚІЖК-нің 355-бабында көзделген
ережелер бойынша жүргізілуі мүмкін. Сарапшының қорытындысы іске ... ... ... ... соң сот қосымша немесе ... ... ... ... ... адам ... ... бойынша сотқа дейін
іс жүргізу барысында қорытынды берген сарапшы сотқа шақырылған жағдайда,сот
қорытындысын жария ... соң, ол ... ... туғызбаса,
сараптама тағайындамауға және сарапшыдан жауап алумен шектелуге құқылы.
Сотта сараптама тағайындау тек қана ... ала ... ... ... ... ... ғана ... сонымен қатар
онда тағайындалып, сотта да тағайындалған кезде де өз ... ... ... ... Бұдан көретініміздей, сотта тағайындалатын
сараптама барлық кезде ... және ... ... болып табылады.
Сәйкесінше сотта сарапшыны қосымша немесе қайталама сараптама жүргізу ... жол ... ... ... ... ... сатыда да сараптама
тағайындау мүмкіндігі бар. Егер де бұл ... ... ... туралы өтінім іс бойынша объективті жағдайды толық зерттеу үшін
қажет болып шығатын болса, онда ол ... ... ... сот сараптама тағайындау туралы өтінімді бірінші сатыдағы соттың
қанағаттандырғандығына сілтеме ... одан бас ... ... ... ... ... жасалған адам өлтіру қылмыстарын тергеуде мамандардың
арнайы білімдерін пайдалану
Маман дәлелдемелерді жинауда, зерттеуде және ... ... ... қолдануда жәрдем көрсету үшін қажетті арнаулы білімі
бар іс жүргізушілік тұлға болып табылады (ҚР ҚІЖК-нің 84-бабының ... ... ... ... ... сипаты ҚР ҚІЖК-нің
бірқатар баптарында нақтыланған. Сонымен қатар адам мәйітін ол ... ... ... адам ... ... қарау немесе қайта қарау
кезінде; эксгумация кезінде сот медицина саласындағы ... ... ... ... (ҚР ... 224, ... ... қатар педагогикалық және психиологиялық білімдерді де меңгеруі
тиіс, ... он алты ... ... ... осы ... толған, бірақ
психикалық дамуынан мешеулік белгілері бар кәмелетке толмаған ... ... іс ... ... ... ... ... психологиялық арнайы білімі бар маманның қатысу міндетті
болып келеді. [52; 59 б.]
Маманның аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... өндіріс сатысындағы қызметінің бағыттары:
1) дәлелдемелерді жинауда –оларды іздеу,табу, алу, бекіту, құжатпен
бекіту, куәландыру және ... ... да ... заңдастыруда көмек
көрсету.
Маман криминалистік маңызы бар ақпараттарды өңдеуде-көшірмелерін
дайындауда, іздестіру кестелерін ... ... ... ... және пайдалануда қатысады.
Маманның қызметінің маңызды бағыты болып аффект жағдайында жасалған
адам ... ... ... тағайындалатын сот сараптамасы үшін
материалдарды дайындап, сот сараптамасын тағайындауға ... ... яғни ... ... ... мен ... қажет ететін нақты тергеу
жағдайын бағалай отырып,сараптаманың алдына қойылатын сауалдардың ... ... ... ... көмектеседі, сараптамаға жіберілетін
объектілерді, оның ішінде үлгілерді жіберу үшін дайындайды.
2) дәлелдемелерді зерттеуде-аффект жағдайында ... адам ... ... ... дәлелдемелік ақпараттардың сапасын анықтауда
және іс материалдарын арнайы ғылыми-техникалық құралдарды пайдалана ... ... ... ... ... ... ... жаңа версияларды
болжауда, кейінгі жасалатын ... ... ... ... ... бағалауда-яғни, аффект жағдайында жасалған адам
өлтіру қылмыстары ... ... ... іске ... ... берілетіндігін, айқындылығын және жеткіліктігін анықтау кезінде көмек
көрсету.
Маман қылмыстық процесті жүргізуші ... ... ... ... ғана ... беру ... де ... көрсетуі мүмкін.
Маманның қылмыстық іс жүргізуге қатысуының ... ... оның ... тергеу әрекетінің хаттамасында бекітеді. Сонымен
қатар тергеу әрекетінің хаттамасында: маманның ... оның ... ... ... іске ... қойған маманның сұрақтары;
оның қатысуымен жүргізілген тергеу әрекеттерінің нәтижелерін бекіту ... ... мен ол ... ... көрсетіледі. Маманның іс
материалдарын зертеу бойынша жасалатын іс-әрекеттері ... қол ... ... де, сонымен қатар жеке ... ... да өз ... ... мүмкін. Маманның қорытындысы хаттаманың
қосымшасы болып табылады және ол туралы хаттамада жазу жазылады (ҚР ҚІЖК-
нің 203-бабының ... іс ... ... ... толмағанның іске қатысуы
кезіндегі шақыртылатын педагог, сонымен қатар тергеу әрекеттеріне қатысатын
дәрігер (оны ... деп ... ... ... уақыттарда) ие болады.
Соңғысының іске қатысуы оның дәлелдемелерді жинау, зерттеу және ... ... ... ... ... адам ... ... бойынша
іске қатысу кезіндегі мақсаты өз бетінше жаңа ... ... ... тек қана ... табу үшін көмектесу ғана болып табылады. ... ... ... ... іс ... ... ҚР ... ескере отырып жүргізіледі. С.Ф.Бычкованың көзқарасы бойынша
маманның жүргізетін зертттеулерінің басқа да ... ... айта ... ... ... ... ... маманның қызметі дара (автономды) болып табылмайды, яғни ол тек қана
тергеушінің қызметін ... ... ... оның ... ... ... тек толықтырушы қызметін атқарады;
- маманның барлық қызметі оның қатысатын тергеу әрекеттерінің
шеңберінде (оны ... ... ... ... ... ... ... нәтижелері дәлелдемелік күшке ие болады.
Дегенмен маманның қызметінің нәтижелері жеке дара ... ... ... ... өткені оның қызметінің нәтижелері аффект жағдайында
жасалған адам ... ... ... әрекетінің хаттамаларында бекітіліп
жатады.
- зерттеу объектісін бүлдіретін ... оны ... ... ... мен тәсілдерді қолдануға жол берілмейді, себебі ҚР ҚІЖК-нің 242-
бабаның 4-бөліміне сәйкес іс материалдарында маманның ... ... ... құжаттың болуы, тергеушінің дәл сол ... ... ... мүмкіндіктерін жоймайды.
- маманның зерттеу әрекетінің нәтижелері іске қатысушы арнайы
білімдері жоқ адамдарға ... ... анық ... бар ... ... ... болуы тиіс. [53; 67 б.]/38;35/
Өзінің міндеттерін орындаудан дәлелді себептерсіз бас тартқаны ... үшін ... ... ... тартылады. Көрсетілген
әкімшілік жауаптылық ҚР ... ... ... ақша өндіріп алу түрінде
белгіленеді. Ақша өндіріп алу туралы мәселе әкімшілік құқық ... ... ... ... ... ... ... айтқан кезде оны
сарапшының процессуалдық ... ... кету ... ... ... ... жасалған адам өлтіру қылмыстары бойынша зерттеу жүргізу
кезінде маманға қарағанда тәуелсіз болады, ал ... ... ... және сот әрекеттерін жүргізу барысында дәлелдемелерді табу, алу және
зерттеу ... ... ... ... пайдалануға
көмектеседі.
Қылмыстық процесті жүргізуші органға аффект жағдайында жасалған адам
өлтіру қылмыстары ... ... ... ... ... ... маңызды көмек көрсетуі мүмкін.
Сараптама тағайындау тергеу әрекеті болып ... ... оны ... ... және ... бағалауда тиісті құзыреттерге
ие болып табылады. Қылмыстық іс жүргізушілік заңы (ҚР ҚІЖК-нің ... ... ... ... тағайындау үшін материалдарды дайындаудағы
құқығын тікелей көрсетіп ... ... ... ... танысып
болғаннан кейін маман қандай сараптама тағайындау керек екендігі туралы
және сараптаманың алдына қандай сұрақтар ... ... ... ... ... ие. Маман, сонымен қатар сараптаманың объектілерін анықтауда,
сараптамалық зерттеу үшін үлгілерді алу бойынша және ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстар айтуы
мүмкін. Сонымен қатар маман сараптама тағайындау туралы қаулыны және оның
өндірісі үшін ... ... да ... ... Маманның
ұсыныстары міндетті күшке ие ... ... оны ... сараптаманың
тиімділігін арттыруы ықтимал.
Қорытынды
Сонымен қасақана аффект жағдайында жасалған адам ... ... ... ... ең өрескел қылмыстардың бірі болып табылады.
Онымен күресу үшін тек ... ... ғана ... ... ... ... ... керек. Әрбір жеке адамның өмірі-ол адам
өміріндегі айтарлықтай ... ... ... ... адам ... құндылығы. Осыған байланысты адам өмірін қорғау мәселесі-жалпы
мемлекеттің, қоғамның, әрбір азаматтың негізгі ... ... ... ... ... мен азаматтардың
отбасының, кәмелетке толмағандардың ... ... ... құқығына, жыныстық бостандығына, ары мен абыройына, қадір-
қасиктіне, өмірі мен денсаулығының ... ... ... ... ... ... ... әрекет.
Осындай қылмыстардың салдарынан адамның өміріне, денсаулығына, заңды
құқығы мен ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Жеке
адамға қарсы қылмыста кез-келген ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Қылмыстық құқық жүйесіндегі ерекше орын алатын қылмысқа өмірге қарсы
қылмыстар болып табылады. Тәжірбиеде кеңінен көп ... ... ... ... адам өлтіру қылмысы болып табылады. Адамның өмірін
қиятын асақауіпті қылмыс болып өмірге қарсы қылмыс ... ... ... ... адам ... ... ... қылмыстардың арасынан
ең ауыры деп көрсеткен. Жеке адамға ... ... ... өмірге
қарсы қылмыстар қауіпті қылмыстар болып табылады. Адамның өмірі табиғат
берген ең қымбат және ең ... ... ... ... ... ол ... ... Адам өмірінің негізгі жаулары ... ... және ... ... жер шары тұрғындарының тең жартысы
уақытынан бұрын өмірінен ... және ... ... ... ... ... ... Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру
түсінігі өмір және қаза келтіру түсінігімен тығыз байланысты. Адам өмірі-
басты, ... ... ... құнсыз игілік. Заң нормасына
трансформацияланған «өлтірме» деген діни ... ... өзі ... ... тиым салады. Адам өмірін қию, жоғалту осы қылмыстар жасалу
кезінде адам ... ең ... ... ... ... ... адамның өмірі қоректену, бөліп ... зат ... ... болып табылады. Осы функциялардың тоқтауы
адам өмірінің тоқтауына әкеліп соғады. Аффект ... ... ... ... қарсы қылмыстардың ең ауыры. Жеке адамға қарсы
қылмыстардың ... кең ... ... болып аффект жағдайында жасалған
адам өлтіру ... ... ... ... ... жасалған адам өлтіру
қылмыстарымен күресу сот, ... ... ... ең ... біріне жатады. Адам өмірін тікелей қиюмен ғана емес сонымен
қатар басқада қылмыс жасау кезінде де ... ... алып ... ... ... ... акт, ... қылмысы кезінде жәбірленушінің
өліміне алып келуі мүмкін. Өмірге қарсы қылмыс ... ... ... ... Адам ... ... ... қолсұғатын және
қылмыстық заңда көрсетілген, қоғамдық қауіпті әрекет-бұл өмірге қарсы
қылмыс. Адам ... ... ... қоса ... ... ... құқықтық қорғаудың объектісі болып табылады.
Қазақстан Республикасының қылмыстық кодекстің ... ... ... ... адам ... басқа адамға құқыққа қарсы
қасақана қаза келтіру деп жариялайды. Кісі ... ... ... қауіпті,
қылмыстық құқыққа қарсы әрекет болып табылады. Қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... ... Кез-келген басқа
адамға қасақана қаза келтіру жауаптылық ... ... ... және
қылмыстық құқыққа қарсы болып табыла ... ... ... қорғану жағдайында, өлім жазасына кесілген сот үкімін ... ... ... жасалған адам өлтіру үшін жауаптылық жоқ.
Кейбір ... ... ... ... жасалған адам өлтіруді
«қоғамға қауіпті, қылмыстық құқыққа қайшы қасақана басқа адамға ... ... ... ... топқа жататын көпшілік қылмыстар
аффект ... ... адам ... ... яғни әрекет немесе
әрекетсіздік арқылы адамның ... ... қию ... ... ... жасалған адам өлтіру қылмысы кезінде адам ... ... ... Заң ... қоғамға қандай да болсын пайда әкелетіне
қарамай бірдей қорғайды. Қарт ... ... және жас ... ... ... өмірі, ғалымның өмірі мемлекетпен бағаланып, бірдей
дәрежеде ... ... ... ... ... адам ... қылмысы
нәтиежесінде айналасындағы адамдарға ... ... ... ... ... Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру ... ... ... осы ... ... ... ... орның
толтыруға мүлдем болмайды. Туындаған шығынның тең ... ... ... жоқ. ... өмірі қоғамның, мемлекеттің,
азаматтардың манызды құндылығы,оған сай ... мүде жоқ. ... ... адам ... ... ... кезінде қылмыскердің әрекеті
ниеті аффект жағдайында жасалған адам өлтіруге ... ... ... жасалған адам өлтіру қылмысы көп жағдайларда әрекет арқылы
жасалады, яғни ... ... ... ... ... ... ... функциясын бұзуға бағытталады. Қазақстан Республикасының
қылмыстық кодексінің 101-бабының 1- ... ... ... ... жағдайында жасалған адам өлтіру деп аталады. Бұл қылмыста аффект
жағдайында жасалған адам ... ... және ... түрі ... бұл ... ... немесе жеңілдетілген мән-жайлар жоқ. ... ... ... ... ... ... белгілердің болмауы.
Дегенмен заңда қарапайым кісі қлтіру ... ... ... ... ... жасалған адам өлтірудің ауырлатылған немесе жеңілдетілген
түріне ... ... ... ... аффект жағдайында
жасалған адам өлтіру қылмысы жасалуына байланысты үш түрлі ... ... ... ... ... ... аффект жағдайында
жасалған адам өлтіру демек бұл қарапайым аффект жағдайында жасалған
адам өлтіру;
2) Ауырлатылған жағдайында ... ... ... адам ... ... жағдайында аффект жағдайында жасалған адам өлтіру;
Криминологиялық тұрғыдан қарастыратын ... ... ... адам ... ... қоғам және уақыттың әлеуметтік факторларымен
тығыз байланысты. Адам қоғамының даму ... ... ... жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысы құқық бұзушылықтың ең ауыр
түрі болып есептелді. Қоғамдық сананың өзгеріп ... ... ... ... ... ... әрі әділ зерттеу
жөніндегі заң талаптары қасақана кісі өлтіргендігі туралы істерді қараған
кезде ерекше ескерлуі тиіс. Себебі, одан ... ... ... ... қылмысты ауырлататын жағдайлар жасалғанда заң ... өлім ... ... ... ... ... назарына аударылады.
Қасақана аффект жағдайында жасалған адам ... ... де, ... ниетте
жасалады. Адамды қасақана өлтіруге оқталу, тек тікелей ниетпен жасалады.
Бұл жағдайда айыпты ... ... ... ... екенің, жәбірленушінің
өлерін біліп, өлгенін тілейді.
Сонымен қасақана аффект жағдайында ... ... ... ... ... ең ... ... бірі болып табылады.
Онымен күресу үшін тек жекелеген адамдардың ғана ... ... ... ... жоғарлату керек.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасы Конституциясы. Алматы: 1995ж.
2. Темірбеков А., Балаубаев С. Психология Алматы, ... ... Қ. ... Алматы, 2003.
4. Гоноболин Ф.Н. Психология Алматы, 2006.
5. Алдамұратов Ә ... ... ... ... Глуханюк Н.С, Семенова С.Л. Обшая психология Москва 2005.
7. В.А. Крутецкий “Психология” Москва “Просвещение” 1988.
8. Л.А. ... В.С. ... ... ... ... 1988.
9. Лекции профессора МГПИ Т.Н. Джумагуловой.
10. Богословский В ... ... ... ... ... Л Основы психологий Феникс 1996.
12. Маклаков А Общая психология ... ... ... ... ... Москва, 2012
14. О.А. Шаграева “Детская психология” Москва, 2011
15. Сәбет Бап-Баба ... ... ... ... ... .Тәжібаев “Жалпы психология” Алматы 1993.
17. Коржанский Н.И. « Предмет преступления», Алматы, 2008г., с.133.
18. Уголовное право РК, Особенная часть, ... ... ... С.В. ... ... ... Мосвка, 2009г., с.53-58.
20. Комментарий к Уголовному кодексу РК, Караганда, 2010 г., с.277-278.
21. Емекеев В., « ... ... ... ... из ревности»,
2000 г., Алматы, №19, с.23.
22. Андреева Л., «Совокупность корыстного убийства и разбоя», Издательство
« Социалистическая законность», 1988г., №7, ... ... В. ... ... из ... побуждений, связанного
с завладением имуществом/ Социалистическая законность, 1988, № 5.
24. Даньшин И.Н. О мотивах хулиганства/ Правоведение, 2005, ...... ... Ю. И. ...... умышленного убийства / Актуальные
вопросы государства и права на современном этапе: Сб. ст. ... ... ... и ... . ... под ред. Долгова А.И. М.,
2007.
27. Разгильдиев Б. Убийство по заказу // Казахстанская юстиция . 2004 . ... с. ... ... ... ... . Учебник под ред. Кудрявцева В.Н. , М.,
2007.
29. Сотов А. И. ... ... ... , ... ... ... . // ... , 2001 , № 4.
30. Карбеков К.С. Казахстанское уголовное право, особенная часть, альбом
схем, Алматы 2000 г.
31. Ткаченко В.И. ... ... ... ... и ... ... праву . М., 2009.
32. Сарсенов Д. Уголовное право общая часть Алматы 2000 г.
33. Волков Б.С. « Мотив и ... ... ... 2005г.,
с.56.
34. Волков Б.С. « Мотив и квалификация преступлений», Казань, 2005 ... ... В. А. « ... ... ... ... 1999г.,
с. 62-70.
36. Наумов А., « Отграничение убийства из ... ... ... ... ... 2003г., ... Новосельцев Ю.А., Установление личности ... при ... ... ... . 2006 г.№3 .
38. Преступления и наказания в РК . Под редакцией Цветиновича А.Л. А-ы ... ... Баев О.Я. ... преступлений против личности. М., 1998.
40. Карагодин В.Н. Расследование убийств. Екатеринбург, 1993.
41. Бородулин А.И. Убийства по найму: Криминалистическая ... ... М., ... Кулибаев Т. Предотвращение “заказных” убийств. Юридическая газета.
2000г. 16 февраль.
43. Бахин В., Байжасаров Б., ... М. ... кісі ... ... // Заң. 2000. ... ... Б.М. Теоретические и прикладные ... ... ... ... ... ... 1998.
45. Кулибаев Т.А. Расследование и предупреждение убийств, совершаемых
путем найма преступников. Автореферат. Алматы, ... ... и ... ... террористы, профессиональные убийцы.
Минск, 2006.
47. ... А. ... ... ... по ... // ... и
время. 1999. №2.
48. Гуров А.И. Профессиональная ... ... и ... ... . Баев О.Я. ... ... против личности. М., 2004.
50. Селиванов Н.А., Соя-Серко Л.А. ... ... М., ... ... В.П., ... Б.З., ... М.Ч. ... расследования
заказных убийств. А., 2000.
52. Селиванов Н.А., Дворкин А.И. Пособие для следователя. Расследование
преступлений ... ... М., ... ... Э.У., ... Н.А., Храпов И.Ф. Информационно-методическое
письмо «О расскрытии и расследовании умышленных убийств, совершенных
наемными лицами». М.,2000.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Жан күйзелісі жағдайында жасалған кісі өлтіру»61 бет
"Алдын ала тергеудің аяқталуы."70 бет
«Бас бостандығынан заңсыз айыру қылмысының құқықтық сипаттамасы»86 бет
АІІБ-ның тергеу бөлімінде өткен өндірістік тәжірибе есебі4 бет
Абайсызда кісі өлтіру57 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану31 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану туралы ақпарат59 бет
Адам өлтірудің қылмыстық-құқықтық сипаттамасы59 бет
Адамды саудаға салу қылмысының жасалуы мен күресуінің шаралары6 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь