Құқықтық мемлекетті нығайтудағы президент жолдауларының маңызы және тиімділігі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 4

1 Құқықтық мемлекетті нығайтудағы Президент Жолдауларының маңызы
1.1 Президент Жолдауларларына сәйкес құқықтық мемлекетті нығайту негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.2 Мемлекеттік билік жүйесін дамытудағы Президент
Жолдауларының ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
1.3 Құқықтық мемлекетті нығайтудағы адам құқықтарын
қорғау мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..39

2 Құқықтық мемлекетті дамытудағы Президент Жолдауларының тиімділігі
2.1 Мемлекеттік қызметті және құ¬қық қорғау жүйесін реформалаудың қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..49
2.2 Азаматтық қоғам субъектілерінің құқықтық әрекет ету механизмі ... ... ... ...57
2.3 Заңнамаларды жаңарту мен жетілдірудегі Президент
Жолдауларының орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...62

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..72

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .76
Дипломдық жұмыстың жалпы сипаттамасы. Қазақстанның құқықтық мемлекет ретінде қалыптасуындағы Қазақстан Республикасы Президенті Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Жолдауларының маңыздылығы зерттеледі. Президент Жолдауларына сәйкес құқықтық мемлекетті қалыптастыру кезеңдері, мемлекеттік билік органдарының, соның ішінде заң шығару, атқару және сот билігінің даму жағдайлары және демократияны дамытудағы Елбасы Жолдауының басты қадамдары, мемлекеттік қызмет пен әкімшілік реформаларындағы Президент жолдауларының орны зерттеледі.
Дипломдық зерттеу тақырыбының өзектілігі.
Тәуелсіздік алған өткен ғасырдың тоқсаныншы жылдары сана мен сезімнің ширығуы жағынан ерекше жылдар болды. Бұл біздің мемлекетіміздің алдағы жүрер жолын айқындайтын аса маңызды шешімдер қабылданған кезеңдер еді. Сол кезде қабылданған дұрыс шешім еліміздің дамуының алдағы бағыт-бағдарын нақтылады. Қазақстанның сол жылдардан бері тұрақты дамуының биік көрсеткіштері стратегиялық бағытымызды айқындаудағы тұңғыш Президентіміздің әрқашанда халқымен санасқан көрегенді саясаты мен салмақты ұстанымын көрсетеді.
Өркениетті даму жолына түскен Қазақстан қоғамның барлық саласында маңызды реформаларды жүзеге асыруда. Біздің ойымызша, бұл реформалардың күрделі бағыты - құқықтық реформалар. Қоғамдық қатынастарды реттеуге бағыт беретін Президент Жолдауларының, Қазақстанда құқықтық мемлекетті орнықтыру мен оны басқаруда ерекше орын алады десек болады. Қазақстан Республикасының перспективалық даму бағыттарының бірі - құқықтық мемлекет орнықтыру. Қазақстан Республикасы Конституциясының 1-бабында «Қазақстан өзін-өзі құқықтық, әлеуметтік мемлекет ретінде орнық- тыратындығы» бекітілген. Сонымен бірге, мемлекет саясатының негізгі стратегиялық құжаты - «Қазақстан-2030» бағдарламасында елімізде құқықтық мемлекетті қалыптастыру мәселесі басым бағыттардың бірі ретінде атап көрсетілген.
1. ҚР Конституциясы. Нормативтік-құқықтық база.
www.constcouncil.kz/kaz/norpb/constrk/. Қазақстан Республикасының 30.08.1995 жылғы Конституциясы (Қазақстан Республикасы Парламентінің 1996 ж., №4,217-құжат), Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 7 қазандағы Заңымен енгізілген өзгертулер мен толықтырулары (Қазақстан Республикасы Парламентінің 1998 ж., №20,245-құжат), Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 21 мамырдағы Заңымен енгізілген өзгертулер мен толықтырулары (Қазақстан Республикасы Парламентінің 2007 ж).
2. Искакова Г. Права и свободы человека в странах СНГ и Казахстане: состояние, тенденции, перспективы // Правовая реформа в Казахстане. - 2002. - № 2 (15) -9 б.
3. Утебаева Н. Долг государства перед гражданами // Мысль. – 2005. - №11.-11-12 бб.
4. Баймаханов М.Т. // Сочетание международно-правовых и внутри государственных форм обеспечения и защиты прав и свобод человека и гражданина. – Астана, 2007. -8-9 бб.
5. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында. Қазақстан Президентінің халыққа арнаған жолдауы. 2005 жыл.
6. Сапарғалиев Ғ, Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы: Академиялық курс.- Алматы: Жеті жарғы, 2004. -137 б.
7. Н.Ә.Назарбаев. Қазақстан - 2030. Егемен Қазақстан, 11 қазан, 1997 жыл.
8. Н. Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. Алматы, 1996 жыл. -38-39 бб.
9. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында. Қазақстан республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана: Елорда, 2005.
10.http://www.akorda.kz/kz/speeches/addresses_of_the_president_of_kazakhstan/poslanie_prezidenta_respubliki_kazahstan_na_nazarbaev.
11. Н.В.Гоголь атындағы Қарағанды облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы. http://www.karlib.kz/index.php/kz/prezident-zholdauy/396-aza-stan-respublikasyny-prezidenti-n-nazarbaevty-aza-stan-khal-yna-zholdauy-2012-zhyl-y-14-zhelto-san
12.Қазақстан 2050. Мәңгілік ел. http://strategy2050.kz/president/message/
13. ҚР Конституциясы. 1 бап 1 тармақ. Астана: Елорда, 2008.
14. Ағдарбеков Т. Мемлекет және құқық теориясы. Оқулық. – Алматы: «HAS» баспа компаниясы, 2003.- 48 б.
15. Сапарғалиев Ғ., Ибраева А. Мемлекет және құқық теориясы. Оқу құралы. – Алматы: Жеті жарғы, 1998.-48 б.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.................................................... 4
1 Құқықтық мемлекетті нығайтудағы Президент Жолдауларының маңызы
1.1 Президент Жолдауларларына сәйкес құқықтық мемлекетті нығайту
негіздері...................................................................
.....................................................8
1.2 Мемлекеттік билік жүйесін дамытудағы Президент
Жолдауларының
ролі........................................................................
........................26
1.3 Құқықтық мемлекетті ... адам ... ... мемлекетті дамытудағы Президент Жолдауларының тиімділігі
2.1 Мемлекеттік қызметті және құқық қорғау жүйесін реформалаудың
қажеттілігі.................................................................
.................................................49
2.2 Азаматтық қоғам ... ... ... ... ... ... мен жетілдірудегі Президент
Жолдауларының
орны........................................................................
.......................62
Қорытынды...................................................................
...........................................72
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
...76
Кіріспе
Дипломдық жұмыстың жалпы сипаттамасы. Қазақстанның құқықтық ... ... ... ... ... ... Жолдауларының маңыздылығы зерттеледі. ... ... ... ... ... кезеңдері, мемлекеттік
билік органдарының, соның ішінде заң шығару, атқару және сот билігінің даму
жағдайлары және демократияны дамытудағы Елбасы Жолдауының басты қадамдары,
мемлекеттік ... пен ... ... ... ... зерттеледі.
Дипломдық зерттеу тақырыбының өзектілігі.
Тәуелсіздік алған өткен ғасырдың тоқсаныншы ... сана мен ... ... ... ... ... Бұл біздің мемлекетіміздің ... ... ... аса ... ... ... кезеңдер еді. Сол
кезде қабылданған дұрыс шешім еліміздің дамуының алдағы бағыт-бағдарын
нақтылады. ... сол ... бері ... ... ... ... бағытымызды айқындаудағы тұңғыш Президентіміздің
әрқашанда халқымен санасқан көрегенді саясаты мен салмақты ... даму ... ... ... ... барлық саласында
маңызды реформаларды жүзеге асыруда. Біздің ойымызша, бұл реформалардың
күрделі бағыты - құқықтық ... ... ... ... ... Президент Жолдауларының, Қазақстанда құқықтық мемлекетті орнықтыру
мен оны ... ... орын ... ... ... ... перспективалық даму бағыттарының  бірі - құқықтық мемлекет
орнықтыру. Қазақстан Республикасы  Конституциясының 1-бабында ... ... ... мемлекет ретінде орнық- тыратындығы»
бекітілген. Сонымен ... ... ... ... стратегиялық құжаты
- «Қазақстан-2030» бағдарламасында ... ... ... ... ... ... бірі ... атап көрсетілген.
Республика Президентi жыл сайын Қазақстан халқына елдегi жағдай және
Республиканың iшкi және ... ... ... ... ... жолдау
арнайды. Еліміздің өсіп-өркендеуі мен әлеуетінің ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
мәселелердің мазмұны мен маңызын халыққа насихаттаумен қатар, ғылыми
зерделеуді ... ... ... ... таңдағы жеткен құқықтық
жетістіктеріміз және Қазақстанның ... ... ... ... ... Президенті- Елбасының салихалы саясаты мен сара жолының
бастауы бола білген, оның халыққа берген ... ролі ... ... ... ... ... дамуына Президент
Жолдауларының басты бағдар екендігін дәлелді ... ... ... ... ... ... жатқан құқықтық реформаларды зерделеуді
қажет етеді.
Қазақстан Президентінің жыл сайынғы халыққа берген жолдаулары аясында
еліміздің түкпір-түкпірінде бірнеше ... ... ... оқу орындарында ғылыми-теориялық конференциялар өткізіледі.
Мәселен, 2013 жылдың 1 ... ... ... ... ... как ... правового Казахстана и повышения
благосостояния ... ... ... конференция
өткізілген.
Сондай-ақ Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік универ- ... ... ... ... күні ... жыл ... ... оқулары»
ұйымдастырылады. 2013 жылдың 29 қарашасында «Назарбаев оқулары: Қазақстан-
2050 стратегиясы ... ... ... ... негізгі
бағыттары» атты ІІ ... ... ... 2014 жылдың 27-28 қарашасында «Назарбаев оқулары: құқықтық
мемлекетті қалыптастырудағы экономикалық ... ... атты ... ... ... ... Республикасының Заң шығару институты 2012 жылдың ... ... ... Тұңғыш Президенті күнін мерекелеуге
арналған іс-шаралар шегінде Ұлт көшбасшысы, Қазақстан Республикасы Тұңғыш
Президентінің өмірі туралы және оның ... ... ... ... бәсекеге қабілетті мемлекет болып құрылуы
мен қалыптасуындағы сіңірген еңбегі туралы басылымдар қойылған «Президент
және ... ... ... ... кітап көрмесін
ұйымдастырды.
2013 жылы ... ... ... астанасы Анкарада түрік ... ... ... Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев
– әлемдік ауқымдағы көшбасшы» атты кітабының тұсаукесері болды.
     Қазақстан Республикасының ... ... ... және оның ... ... мен ... ... жолдары
Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаевтың ... ... ... ... беретін жолдауларында ерекше орын ... ... жыл ... ... ... ... ... мемлекеттің
қалыптасуы әрі даму деңгейіне тоқталып отырады.
Қазақстанның дамуы стратегиялық жоспарлар мен ... ... ... ... ... ішінде барлық қазақстандықтардың
өсіп-өркендеуін, қауіпсіздігін және әл-ауқатының артуын ... ... ... ... орын ... ... ... құжаттарында және Президенттің жыл
сайынғы Қазақстан халқына жолдауларында ел дамуының алға ... ... ... ... ... ... тапқан.
Қазақстан адам құқықтары саласындағы халықаралық стандарттарға қол
жеткізуге және оларды ... ... әрі ... ... ұмтылып келеді.
Республикада адам мен азаматты қорғау жүйесі қалыптастырылып, тиімді
жұмыс істеуде. Олардың іргелі ... мен ... ... ... ... ратификацияланды.
Конституцияда шығу тегіне, әлеуметтік жағдайына, ... ... ... ... ... адам және азамат құқықтарының
теңдігіне кепілдік берілген.
Мемлекеттің басты қоғамдық ... ішкі ... ... ... бірлігі болып табылады.
Біздің жас тәуелсіз мемлекетіміз дербес дамуда ... ... ... ... өте ... ... қоғам институттары мен жергілікті өзін-өзі
басқаруды дамыту үшін қолайлы жағдай жасалып, саяси партиялардың, қоғамдық
бірлестіктердің ... ... ... ... ... ... ... Тұңғыш Президентіміз Н.Ә.Назарбаевтың
халыққа берген жыл сайынғы Жолдауларының маңызы десе болады, ... ... ... құқықтық мемлекет ретінде орнықтыруға
қосқан үлесін зерделеу ғылыми жұмысымыздың өзектілігін білдіреді.
         Тақырыптың зерттелу деңгейі.  Қазақстанның даму жолындағы ... ... ... ... ... ... ... саясаттанушы
және басқа да ғалымдарымыздың, атап айтқанда Б.Т ... ... ... ... А. Ақылбек, О.Видова, Д.Досжан, Қ.Олжай,
Б.Майлыбаев, С.Салқынұлы, Ж.Шайкақова, ... ... ... ... аясында бірнеше заңгер ғалымдардың
ғылыми еңбектеріне сүйене отырып зерттеулер ... ... ... ... С. ... Г., ... Е., ... А.Х., Джунусова Ж.К.,
Жотабаев Н. Р., Котов А. К., ... ... ... құқықтық маңыздылығының өзекті мәселелері
дербес зерттеу нысанына алынбағандықтан, осы ... ... ... ... талданбағанына көз жеткіздік. Сондықтан да ... ... ... мемлекетті қалып- тастырудағы басты
бағдар екендігін талдауда кешенді ... ... ... ...  
Зерттеу жұмысының құзыреттілігі: Қазақстан Республикасы Президентінің
Конституциялық құзыретіне сәйкес жыл ... ... ... Жолдауларының
құқықтық дамуымызға бағыт бағдар екендігін, соның ішінде мемлекеттік
құқықтық құбылыстарға қатысты ... ... ... ... игеру. Президент Жолдауларында ... ... ... ... ... ... үлесімізді қосу.
Мемлекеттің құқық ... ... ... ... ... Президент
жолдауларына сәйкес құқықтық тапсырмаларын орындауға атсалысу және ғылыми-
зерттеу ... ... ... алу ... ... болып
табылады.
Зерттеудің мақсаттары мен міндеттері. Зерттеудің мақсаты – Қазақстан
Президентінің өз құзыретіне сәйкес ... ... ... ... ... ... ... екендігінің маңыздылығын ашу, соның
ішінде мемлекеттік құқықтық құбылыстарға қатысты ... ... ... және ... ... ... ... болып
табылады.
Алға қойған мақсат төмендегідей міндеттерді шешуді қажет етеді:
- ... ... ... ... ... ... негіздерін зерттеу;
- мемлекеттік билік жүйесін дамытудағы Президент Жолдауларының ... ... ... бір белгісі ретінде адам құқығының басты
назарында тұратынын түсіндіру;
- ... ... ... мен ... Президент
Жолдауларының орнын зерделеу;
- мемлекеттік қызметті реформалаудағы Президент ... ... ... ... ... ... құқықтық мемлекет ретінде нығайтудағы Президент
Жолдауларының маңызы мен тиімділігін зерттеу болып табылады.
Жұмыс ... мен ... ... ... ... екі ... бөлімшеден, қорытынды мен пайдаланылған әдебиеттерден тұрады.
1 Құқықтық мемлекетті нығайту Президент Жолдауларының маңызы
1.1 Президент ... ... ... ... ... ... мемлекеттің нақты-тарихи қалыптасу тәжірибесі мен дамуы онын
әлеуметтік-экономикалық және саяси ... ... ... сезіне
алушылығымен, ұлттық және тарихи салт-дәстүрлермен анықталады. Мұндай
жағдайлардың бірі - ... ... бар ... ... ... ... айналысып жүрген ғалымдар, соның ішінде
заңгерлер мен ... ең ... ... ... ... ... заңдылықтарына басты назарларын аударады. Бұл жолда,
әрине, ... ... ... ... ... ... ... терминінің өзі ХІХ ғасырдың алғашқы жартысында неміс
ғалымдарының еңбектерінде жарық көрді. Құқықтық мемлекетті қалыптастыру,
дамыту адам ... көне ... ... ... ... ХІХ ... және ХХ ... алғашқы жартысында құқықтық мемлекет теориясы
 құқықтық мемлекет жөніндегі үстемдігін бекітті. Қазіргі кезеңде теорияның
даусыз ... ... ...... пен адам ... ... адамға берілуі. Мемлекеттің міндеті тек адамдардың ... ғана ... ... ... алғанда әрбір адамның мүддесіне
қатысты ... ... мен ... ... ... ... Сондықтан да құқықтық мемлекет құрудың мәселелерін кешенді түрде
талқылау бірінші кезектегі міндетке жатады.
Демократиялық мемлекет құру және дамыту ... ... ... ... ... ... да көптеп кездестіруге
болады. Солардың бірі Абай Құнанбаев ... ... Ол ... қағидаттарын құру мәселесі бойынша бірқатар салмақты ой-
пікірлер білдірді, ... ... күні ... дейін өз мән-маңызын жойған
жоқ. Ақын мемлекеттік егемендік позициясын жақтады, адамдарды ұйымдастыру
мен қорғаудың жоғарғы формасы заң деп ... ... рөлі ... Абай ... ... «бізге ата-бабаларымыздан мұра боп қалған заңдардың жиынтығын -
Қасым салған ... ... Есім ... ескі ... Тәуке ханның «Жеті
жарғысын» білу қажет».
Құқықтық мемлекеттің қалыптасуы өте ... және ... ... ... ... мемлекетіміздің жалпыға ортақ өркениетті даму
жолына қайта түсуімен сипатталады. Тұңғыш рет 1993 ... ... ... ең ... ... — адам, оның өмірі, құқықтары
мен бостандықтары деп жариялады. Бұл ережені бүгінгі күні қолданыста жүрген
1995 жылғы Конституциясы да ... ... ... Қазақстан Республикасының
Конституциясының 1-бабы Қазақстанды құқықтық мемлекет деп ... ... ... ... ... ... былай
делінген: «Қазақстан Республикасы өзiн демократиялық, ... ... ... ... ... ... оның ең ... қазынасы -
адам және адамның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары».
Демек Қазақстан құқықтық мемлекет құру және оның негізгі ... ... ... ... мемлекет дегеніміз - жеке адам және коғам мүддесін ... ... мен ... ... ... ... Құқықтық
мемлекетті қалыптастыру ісі қоғамды демократияландыруға, құқықтық тәртіптің
және заңдылық принциптерінің ... ... ... бір ... ... ... ... бөлу қағидаттарын жүзеге асыру болып табылады. Тұңғыш рет ол
жүйе құрушы қағидат ... 1990 ... 25 ... ... ... КСР-
інің мемлекеттік егемендігі туралы» декларацияның 7-бабында айшықталды.
Соған сәйкес, мемлекеттік биліктің барлық жүйесін ... ... ... ... ... 4-тармақшасында Республикада
мемлекеттік билік заң шығарушы, ... және сот ... ... ... ... ... деп атап көрсетілген [1].
Заң шығарушы билікті Қазақстан Республикасының Парламенті, атқарушыны
- Үкімет, сот билігін - Жоғарғы сот және Қазақстан ... ... ... ... ... және тепе-теңдік жүйесінің болуы -
жаңа Конституцияның өзіндік ерекшелік-терінің бірі. Тежемелік және тепе-
теңдік жүйесі элементтеріне парламенттік ... ... ... ... ... ... ... жіберу құқығы, Үкіметті
және оның мүшелерін орнынан босатуы жатады. Қазіргі кезде конституциялық
бақылау механизмі ... ... ... ... ... ... құру ... пайда болған конституциялық бағыт-
бағдарлармен тығыз байланысты. Басқа нормативтік актілерден Конституцияның
сөзсіз басым болуы құқықтық мемлекеттің белгілерінің бірі ... ... ... тағы бір ... қағидаты мемлекеттің өзінің және оның
органдарының Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... үстемдігі болып табылады [2, 9 б.].
Конституциялық кеңес заңдар және басқа да нормативтік актілерді, егер
олар Конституцияға ... ... ... ... ... ... ... құқылы. Қазақстан Республикасының Конституциясы адам, оның құқықтары
мен бостандықтары ең қымбат қазына деп мойындай отырып, адамның ... ... ... мен ... сақтау мен қорғау
мемлекеттік биліктің басты міндеті болып табылады ... ... ... ... саяси, заңдық және басқа да кепілдіктердің нақтылы
жүйесін құру үшін негіз ... Ол өз ... ... заң мен ... ... ... пен ... екіжақты жауапкершілігін
қамтамасыз етеді [3, 11-12 б.].
Конституция Қазақстан Республикасында азаматтық қоғам қалып-тастыруға
ықпал жасайды. Бұл ... ... және ... ... ... ... (5-бап). Бұқаралық билікті саяси әралуандылық
негізінде жүзеге асырады. Конституция саяси партияларға, ... ... ... және ... ... ... үшін ... береді. Үстемдік етуші ретіндегі қандай да бір ... жол ... ... ... ... және ... тұтынушы
және өндірушінің әлеуметтік серіктестігі, нарық шаруашылықтары меншік
түрлерінің ... ... ... ... басты бір жетістігі барлық деңгейдегі
соттардың тәуелсіздігінің ... ... ... Сот ... ... ... сайлаудың, тағайындаудың және
тоқтатудың ерекше тәртібімен, сонымен ... сот ... ... ... ... және ... ... комиссиясы сияқты тәуелсіз органдардың
қатысуымен айқындалады. Судьялардың тұрақтылығы қағидаты бекітілген (79-
бап, 1-т.), ... ... ... және ... ... ... 1998 ... 7 қазанда Парламент енгізген
қосымшалар сот ісін жүргізуді демократизациялауға ... ... ... ... қылмыстық сот ісін жүргізу заңмен белгіленген белгілі бір
жағдайларда өзге де нысандар арқылы жүзеге асырылады [1].
2000 жылғы 25 ... ... ... ... және ... мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасының
Конституциялық заңы, өзгерістері және ... ... жеке ... ... ... өз қызметінде заң шығарушы және атқарушы
биліктерден ... ... ... Құқықтық мәдениет;
• Азаматтық қоғам;
• Заңдылық және құқықтық тәртіп;
Құқықтық мемлекеттің белгі-нышандары:
• Заңның үстемдік етуі.
• Мемлекеттік биліктің бөлінуі.
• Тұлға мен мемлекеттің өзара ... ... ... мен ... шын ... олардың
құқықтық және әлеуметтік қорғалатындығы.
                                 
• Саяси және идеологиялық плюрализмнің болуы.
• Азаматтық ... ... Ішкі ... ... ... ... ... нормалар мен
принциптерге сәйкес келуі.
Қазақстан  Республикасы  Президентінің  2010 жылғы  «Жаңа онжылдық –
жаңа экономикалық  өрлеу – Қазақстанның жаңа ... атты ... ... ... ... іске асырудың базалық шарттары
экономиканы жаһандық қалпына келтіруге дайындау және оның сыртқы сынақтарға
тұрақтылығын арттыру үшін ... үш ... ... ... ... қалыптастыруды жалғастыру екендігі  айтылған. Осы мәселені ескере
отырып, әлемдегі ... ... ... елу ... ... кіру ... ұлы ... ұстанып отырған мемлекетіміздің ... ... құру ... ... ... ... орын ... деген пікір
баршылық [4, 8-9 бб.].
Құқықтық мемлекетті ... ... ... ... ... алар орны бір ... Ал азаматтық қоғам алуан түрлі
қоғамдық қатынастардың мемлекеттен біршама дербес болуын мақсат тұтса, бұл
игі мақсат ... ... ... ... шектеліп, адам құқығы
алдыңғы орынға шыққанда ғана ... ... жеке ... ... ... саяси шешімдер мен бағдарламаларды ... ... ... Құқықтық мемлекет саяси билікті ұйымдастырудың формасы ретінде
қоғамдық өмірдің ... ... ... ... ... ... ұштасуына, биліктің бөлінуіне, бүкіл мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... егемендігінің қамтамасыз етілуіне, азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарының, ар-абыройларының сақталу ... ... ... ... ... ... және әлемдік
практиканы есепке алуға негізделеді.
Қазіргі заманда құқықтық мемлекет құру қалыптастыру мәселесі ... ... ... ... адам қоғамының даму тарихында ешқашан, еш
елде құқықтық мемлекет болған емес. Қазіргі ... ... ... ... бір ... құқықтық мемлекет болуға қолға алынуда. Себебі әр
елдің экономикасы, мәдениеті, әлеуметтік жағдайы, ... ... ... ... ... ... қоса ... географиялық, ұлттық
ерекшеліктері болады. Сондықтан болашақта құқықтық мемлекет бірнеше дамыған
елдерде қалыптасуы мүмкін. ... ол ... ... әсіресе
нысанында объективтік ерекшеліктері болады.
«Тәуелсіздік алған тұстары әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... сын ... еді. ... экономикалық және саяси
мүмкіндіктері сырттан осылай бағаланды: экономикасы әлжуаз; ... ... ... ... Кеңестер Одағы заманының Конституциясы бойынша өмір
сүріп жатқан, одан бар болғаны белгілі бір әскери ... қана ... ... ... ... өзі айқындаған қазақ ұлтының жас егеменді
мемлекеті қалыптасқаннан соң қоғамдық ... орын ... ... ... ... ... ... Қоғам мен экономика барған сайын
ашық сипатқа ие бола бастады. Демократияның дамуы, меншіктік ... және ... ... ... ... жасау экономиканы
дағдарыстан шығарудың баламасыз ... ... ... ... ... үшін ... жағдайлар жасалды.
Қазақстан Республикасы өз тәуелсіздігін еншілеген соң алдағы ... ... мен ... ... және ... ... ... тұрақты татулық пен ұлтаралық келісімді, сенімді қорғаныс
пен қауіпсіздікті қамтамасыз ететін, ... ... ... әлеуметтік
жауапты кәсіпкерлігі, салауатты бәсекелестігі бар, шетелдік инвесторлар
парасатты қатысатындай дамыған нарықтық ... ... және ... ... бар, ... ... ... қабілетін жұмсауға әрі
материалдық жағынан игілікті өмір ... тең ... ... мүмкіндік
туғызатын демократиялық, бейбітшілік сүйгіш мемлекет құруды көздеді.
Мемлекетіміздің негізгі заңы – тұңғыш Конституцияда ... ... ... ... ... ... мемлекетке
мемлекеттік меншікпен бірге жеке меншікті де ... ... ... ... ... ... ... заңсыз араласушылығынан қорғай
отырып, мемлекет ... ... ... үшін ... ... ... мемлекеттік органдар заңдарда меншіктің ... ... ... ... өз құқықтарын жүзеге асыру көлемі мен шегін
белгілейді. Үшіншіден, мемлекет мемлекеттік кәсіпорындардың ... тура және ... ... ... ... ... құқықтық режимін айқындайды. Жалпы мемлекет ... ... ... ... ... мен ... ... асырады
[6, 137 б.].
Адамзат қоғамы тарихында ... ... ... орталықтандырылған – жоспарлы шаруашылық жүйесінен нарықтық
қатынастарға өту оқиғасы болып көрген емес. Оның үстіне ғасырлық дәстүрлері
мен ... ... ... ... ... және ... тоталитаризмнің
реквизиция, национализация, тәркілеу, жаппай ұжымдастыру сияқты қасиеттерін
басынан өткізген халықтың сан қилы да өте ... ... ... бар ... тағы ескерген жөн.
Н. Ә. Назарбаев «Қазақстан -2030» атты ... «Біз ... жаңа ... ... мен жаңа демократияны көптеген өзге де
жас тәуелсіз мемлекеттер осы ... ... ... ... те үлгерген
уақытта құру үстіндеміз» деп атап көрсетті[7].
Қазақстан КСРО ... ... ... өз ... ... ... ... күштердің дамуының барлық мәселелері жалпыодақтық еңбек
бөлінісі және ... ... ... тек ... ... Ә. Назарбаев «Ғасырлар тоғысында» атты еңбегінде өткеннен ... ауыр ... ... ... ашып көрсеткен. «Өзінің күрделілігі
мен көпсатылығына қарамай қалыптасқан әкімшіл-территориялық ... ... ... тез және ... іске ... алды. Бақылау
әскери, саяси, әкімшілік, сот, ең бастысы – ... ... ... ... кезінде құрылған әкімшілік жүйе оның елді тұтастай бір ... ... ... ... ... бұл ... шет региондарды
елдің өте күрделі әкімшілігі ... ... ... ... ... ... соның ішінде аса ірі Қазақстанды да бақылаудың тағы бір
тәсілі, ол меншіктің жеке бір нысанына, ... ... ... ... мен ... механизмге негізделген экономикалық
саясат. Ал ... ... ... ... мықтап қолға алды. ... әр ... ... нәтижесінде бір регионның екіншісіз өмір сүре ... ... ал ... жүйе ... да ... ... ... Мұнда экономикалық тиімділіктің емес, жүйенің орнықтылығы мен
беріктілігі ... ... ... бұрынғы байланыстардың ... ... ... жеңу өте ... ... Бір ғасырға
жуық уақыт ішінде қалыптасқан экономикалық кешендегі бір-біріне ... ... әкеп ... ... ... ... ... таңдаған региондар
арасындағы және шетелдік экономикалық серіктермен байланыстар мәселелерінің
жүйе шеңберінде ... көз ... ... өзі ... ... ... және экономикалық өзгерістерді жасау өте қиынға соқты.
Егемендікке ие ... және ... ... ... негіздеріне
көшкен Қазақстанның гео-саяси саясатының өзгеруі жеке мемлекеттік саясатты
қалыптастыру қажеттігін тудырып отыр»[8, 38-39 бб.].
Президент Жолдауында ... іске ... ... ... ескеріліп, болашақтағы мақсаттар мен ... ... ... ... ... өте ... ұзақ мерзімді басым
мақсат деп жоғары деңгейдегі шетелдік инвестициялары бар ... ... ... ... ... атайды.
Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың 2005 жылғы ... ... ... ... ... және саяси жедел жаңару жолында»
Жолдауында айтқандай «Экономиканы түпкілікті реформалауға ... ... ... ... ... ... реформаларды жүргізе білдік, тиісті
заңнамамызды жасауға қол жеткіздік»[9].
Біз, зереттеу жұмысымыздың осы бөлімінде Қазақстан Президентінің 1997
жылдан 2014 ... ... ... ... Жолдауларындағы Қазақстанның
құқықтық жаңғыртылуын қамтамасыз етудегі көтерген негізі мәселелерін
қарастырдық:
Президенттің 1997 ... ... ... және барлық
қазақстандықтардың әл-ауқатын жақсарту» туралы ... ... ... ... ... кіші және орта ... дамыту,
шетелдік және ұлттық инвестицияны тарта отырып, жұмыс орындарын ашу, жеке
кәсіпкерлікті дамыту үшін ... ... ... ... Және осы ... ... ... мен мемлекеттік қызмет
реформасын тездету мәселесін қойды:
«Одно я должен, как глава государства, сказать. Время, ... ... ... для адаптации чиновников к новым условиям, уже истекло.
Больше нельзя быть добреньким за счет ... ... ... под ... страны. Необходимо самым серьезным образом подорвать потенциал
воспроизводства этих вредных ... ... ... правительственного
аппарата и государственной службы.
И наконец, нужно обратить ... на ... и ... законодательства. Мало построить фундамент, необходимы этажи, стены
и крыша. Это важный вопрос, связанный с улучшением инвестиционного климата,
сокращением ... ... ... развитием социальной
сферы».
«Граждане 2030 года будут уверены, что государство ... их ... ... ... их интересы»., деген болатын Елбасы аталған жолдауында.
1998 жылғы «Елдегі жағдай және ішкі және ... ... ... ... ... жаңа жүз жылдықтағы экономикалық және
саяси реформа туралы» Жолдауында көршілес Ресейдегі рубльдің девальвацияға
ұшырауын және көршілес елдегі ... ... ... ... ... ... кері ... етуі мүмкін екенін
ескертті. Осы ахуалға байланысты Ұлттық банк пен Үкіметке банк ... ... ... ... бақылауға алуға тапсырма береді. Осы жолдауында
Елбасы сыбайлас жемқорлықпен күрес мәселесіне ... ... ... туралы
нақтылады:
«Недавно Парламент принял комплекс законов по ... с ... ... я ... признателен депутатам обеих палат. Теперь предстоит взять эти
важные записанные на бумаге слова и претворить их в повседневную жизнь всех
государственных органов и ... в ... ... в ... селе. Я еще
раз заявляю, что закон, который вы ... ... ... ... и
в полном объеме. Доказательством моей приверженности искоренению коррупции,
где бы она ни была обнаружена, ... тот ... что я ... ... тех, кто ... свою ... ... что речь идет о
людях, с которыми по–человечески для меня расставаться совсем непросто. ... не ... быть ... К тому же, ... с ... ... ... 300 человек, среди которых акимы различных уровней, судьи и
другие государственные служащие, было арестовано, уволено с ... и ... ... этих дел ... ... в этот день и с ... прозвучат слова о том, что Казахстан не потерпит коррупции.
Я сделаю все, чтобы в ... ... ... ... ... ... ... очень широкими полномочиями специальный орган по ... ... во ... ... ... ... ... пользующийся доверием
человек, способный возглавить кампанию искоренения коррупции в масштабах
государства. Здесь придется применять закон со всей ... Мы ... жылы ... ... және 2002 жылғы iшкi және сыртқы саясаттың
негiзгi бағыттары туралы» Жолдауында адамның ... ... ... коммуналдық реформа туралы, тұрғын үйге қатысты мәселені, соның
ішінде, ипотекалық несиемен қаржыландыру арқылы тұрғын үймен қамтамасыз ету
мәселесін жан-жақты ... ... осы ... құқықтық мемлекетімізді
қалыптастырудағы жеткен жетістіктерімізге тоқталды:
«Можно смело утверждать, что за эти годы мы ... ... ... ... реальные демократические институты.
Государственное устройство Казахстана базируется на демократическом
принципе единства ... ... и её ... ... исполнительную и судебную ветви. Гарантией слаженной
работы всех ... ... ... ... президентская форма
правления. Нет никаких ... для ... ... ... ... ... стала основой стабильности в обществе и
одним из главных ... ... ... реформ, где Казахстан
является лидером среди стран СНГ. Это признаётся международными экспертами.
Мы добились успехов и в ... ... ... ... наши ... с ... изучают наш опыт.
Укрепляются гражданственность и патриотизм людей, их уверенность в
завтрашнем дне: так, в ... году ... ... ... ... ... ... число желающих выйти из него в 2,5 раза».
2002 жылы ... және ... ... 2003 ... ... бағыттары
туралы» Жолдауында: «Ауыл дегенiмiз – сайып ... ... ... ... ... әдет-ғұрпымыз бен ... ... ... ... ауыл шаруашылығы секторы болуының
айрықша маңызы бар, ауылшаруашылық ... ... ... және ... оның ар ... ... желi бойынша басқа да салаларды
мықтап көтеруге мүмкiндiк береді. Ауылға деген ерекше ... ... және ... ... ... айтпау мүмкiн емес. Қазақстанда
тарихында ауылдық жерлерге адамдарды қоныстандыру, ... ... ... ... ... жағынан да, сондай-ақ әлеуметтiк және
экологиялық пайым жағынан да ... ... ... ... жөн»
дейді. Осы жолдауында халықтың қанша талқылауына салынған жер заңнамасына
нүкте ... ... ... ... ... айналысына қосу дегенiмiз —
пайдаланылмай жатқан орасан зор ресурстарды экономикаға қосу ... ... дәл осы ... ... жеке ... ... заңды қабылдау
арқылы өзiнiң осынау тарихи парызын орындайтынына сенемiн. Үкiметке басқа
елдердiң ... ... ... мен ... қатар таразыға
тарта келiп, осы заңның жобасын әзiрлеп, Парламентке енгiзудi тапсырамын».
2005 жылы ... ... және ... ... ... ... «Біз ... ішкі өнімді екі есе ұлғайтып, бірлесіп тағы да бір
Қазақстан орнататындай ... ... Біз ... жұмыс істеп
жатқан нарық экономикасын құрдық. Біздің ... ... ... ... ... рет ... Азия ... тәжірибесін және
өзіміздің көпұлтты әрі көп дінді қоғамымыздың ... ... ... ... сай ... ... ... орнаттық.
Біз Қазақстанды Орталық Азияның ... ... ... халықаралық лаңкестікке, есірткінің жайылуы мен ядролық қарудың
таралуына қарсы белсене күресетін мемлекетке айналдырдық»., дей ... ... ... ... ... көз жеткізуге
болатындығын айтады:
«- Қазақстанда тәуелсіз сот жүйесінің негіздері қаланып, ... ... ... ... ... Біздің қоғамда сот жүйесіне деген сенім
барған сайын арта түсіп отыр;
- Қазақстанда адам ... мен ... ... ету ... қадамдар жасалып, елеулі нәтижелерге қол жетті; Адам ... ... ... құрылды; Қазақстан адам құқықтары жөніндегі
халықаралық конвенцияларға қосылды. Құрамы жөнінен ... әрі ... мен ... қоғам мәселелері жөніндегі Ұлттық комиссия жұмыс
істейді;
- Қазақстанның кез келген азаматы елден шыға да және ... ... да ... ... кез келген қазақстандықтың өзінің қалауына қарай қызметпен
шұғылдануға құқығы ... ... өз ... ... деп ... жерлерде оқытуға құқығы бар;
- әрбір қазақстандықтың сайлауға және сайлануға құқығы бар;
- Қазақстан діни ... ... ... етіп, конфессиялар
аралық келісім мен діни теңқұқылық саясатын дәйекті жүргізіп келеді. ... ... ... ... өмір ... ... ... әрі діни
экстремизмге қарсы дәйекті күрес жүргізіледі. Астанада өткізілген Әлемдік
және дәстүрлі діндер ... ... ... ... өсіп келе ... ... ... айналды;
- Қазақстанда өлім жазасына мораторий енгізілген;
- біз Қазақстанда ұйымдасқан ... ... ... ... ... ТМД-да бірінші болып, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөнінде
заң қабылдады, әрі бұл ... ... ... да ... ... ... ... келеді.
Осыдан 10 жыл бұрын мұның бірі де болып көрмеген еді, ал бүгін өмір
бойы ... ... келе ... ... Осының бәрі де қуатты президенттік
билік институтының сақталуымен ... ... ... ... ... Достастық мемлекеттерінің көпшілігіне қарағанда,
неғұрлым жоғары қарқынмен даму үшін мүмкіндіктер ... ... ... жылы ... ... ... ... қабілетті 50  елдің
қатарына кіру стратегиясы» деп аталған Жолдауында: «Мемлекет, бұрынғысынша,
халықтың әлеуметтік жағынан “әлжуаз” топтарына қолдау көрсету үшін ... ... ... ... ... төлеуде орын алған
келеңсіздіктер жойылып, мұнда тиісті тәртіп орнатылуға тиіс.
Мемлекет қоғамның шын мәнінде осындай көмекке зәру ... ... ... ... ... ... өз мойнына алуға міндетті
деп санаймын. Осыған орай әлеуметтік ... ... ... ... мұқтаждықтарымен” айқындалуға тиіс емес, қайта “еңбекке қабілетті
азаматтарды жұмысшылар сапына қосуға даярлау” ... ... ... ... ... ... ... жүйесі
олардың қайта оқып-үйренуі мен жаңа ... ... ... құрылуы керек».
«Бірінші басымдықты нақты іске асыру мақсатында Үкіметке ... ... жылы ... ... ... базаға талдау
жасап, ретке келтіретін болсын. Қазақстан ... ... ... ... ... туралы” Заңының жаңа редакциясын,
“Концессиялар туралы” және “Өңірлік ... ...... ... ... ... басымдықты нақты іске асыру мақсатында Үкіметке мыналарды
тапсырамын:
Ұлттық банк пен Қаржы ... және ... ... ... ... жөніндегі агенттік компаниялардың жарғылық қорындағы үлестері аз
инвесторлардың, акционерлер мен құрылтайшылардың құқықтарын қорғау туралы
заңды әзірлесін.
 • “Электрондық ... ... іске ... ... Ол үшін ... ... ... ұлттық тізілімі туралы” Заң қабылдануға
және “Ақпараттандыру туралы” ... ... ... мен ... ... Нақты іске асырылған жағдайда мұның өзі әрбір азаматтың
енді қазіргі кезде жиі талап етіліп жүрген СТН, ӘЖК, ... ... ... да құжаттардың орнына өзінің әмбебап дербес кодын иеленуіне мүмкіндік
береді.
 • Алты ай ішінде ... ... және ... қорғау туралы
заңнамаларды жетілдіру ... ... ... ... ... берген болатын.
2007 жылы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» деген Жолдауында: «Біз мүлдем
жаңа экономикалық жүйенің, демократиялық құқықтық ... ... осы ... қоғамдық институттарды нығайттық, өмір сапасы
мен ұстындарын елеулі түрде өзгерттік. Біз ішкі ... қол ... ... ... ... ... етіп, өңірдегі үздік
экономиканы құрдық. Қазақстан өңірде геосаяси тұрақтылық пен халықаралық
қауіпсіздікті ... ету ... ... ... ... қоғамдастықтың толыққанды және жауапты мүшесі ретінде орнықты.
Біз үшінші дүниенің мемлекеті болуды қойдық. Бұл ... 10 ... ... ... жылы біз ... ... реформаларды одан әрі іске асыруға
кірісеміз.
Демократиялық реформалар бағдарламаларын әзірлеу және ... ... ... партиялардың, қоғамдық бірлестіктердің, сарапшылардың
ұсыныстарын, еліміз азаматтарының пікірлерін қорыта келіп, мемлекеттегі
алдағы саяси жаңғыртулар жайында ... ... ... сол, бұл ... ... тәжірибесін көшіру немесе
дерексіз теорияларды ... ... Олар ... ... ... ... ... Бізде саяси
реформалардың өз моделіміз, саяси көшудің өзіндік ... ... ... ... мен ... белгілері – президенттік басқару жүйесін
сақтау, реформалардың кезеңдестігі, қабылданған шешімдердің екшенділігі,
жалпыұлттық үнқатысу мен негізгі саяси күштердің топтасуы.
Ұсыныстардың ... ... ... ету үшін ... ... ... ... тобы еліміздің Конституциясына, сондай-ақ жекелеген
заңдарына өзгерістер енгізу жөнінде ұсыныстар әзірлеуде.
Тұтастай алғанда, демократиялық реформалардың ... ... ... ... ... ... өкілеттігін кеңейту.
Парламенттің Конституциялық Кеңесті, Орталық сайлау комиссиясын, Есеп
комитетін қалыптастырудағы, сондай-ақ, тұтастай алғанда, ... ... ... ... ... өкілеттіктері ұлғайтылады.
Парламенттің Үкіметті жасақтаудағы рөлі күшейтіледі.
Екіншіден, саяси партиялардың рөлін арттыруға ... ... ... ... ... ... кеңейту, саяси
партияларды республикалық бюджеттен қаржыландыру ұсынылады.
Біз Мәжілісті сайлау ... ... ... ... ... де ... реформалардың аса маңызды бағыттарының бірі – сот-құқық
жүйесін жетілдіру болады. Биылдан бастап біз алқа билер ... ... ... соттарға беру туралы қағидаттық шешім қабылданды.
Біз біртіндеп осы заманғы және ашық тұрпатты сот ... ... ... ... ... ... Біз мәслихаттарды
күшейтіп, оларға қосымша өкілеттіктер беретін боламыз. Мәслихаттардың
тексеру комиссияларын нығайтамыз.
Уақыт өте келе ... ... ... ... ... ... ... алады.
Саяси өзгерістердің біз үшін басты мақсаты – биліктің бір мезгілде
елде саяси тұрақтылықты ... ... ... барлық Конституциялық
құқықтары мен еркіндіктерін қамтамасыз ете отырып, қоғам мен мемлекетті
басқарудың барынша ... ... ... ете ... осы заманғы
демократиялық пішініне қарай қадам басу.
Қуатты мемлекеттік билік пен демократия – ... ... ... тек ... ... сақталатын жерде ғана дамиды.
Мен Парламентті, Үкіметті және азаматтық қоғамның ... ... ... ... қол ... шақырамын».
Осы жолдаудан кейін Қазақстанда тағы бір конституциялық реформа
жасалып, 2007 ... ... ... ... өзгертулер мен
толықтырулар енгізіліп, Президент көтерген ... ... өз ... жылы ... ... әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік
саясаттың басты мақсаты» атты Жолдауында: «Ел ... ... ... пен ... ... ... қоғам
институттарының рөлін арттыра түсті. Тәуелсіз Қазақстанның тарихында тұңғыш
рет теңдестірілген негізде парламент сайлауы өткізілді. Сайлауда “Нұр Отан”
партиясы айқын ... ... ... ... рет Үкімет жасақтады.
Әкімшілік реформа жалғасын тауып, оның аясында мемлекеттік органдар
аппараттарының тұрақтылығын ... ... ... ... ... жаңа ... ... әзірлеуі қажет. Ол экономиканы
жаңғыртуға, әртараптандыруға және бизнестің ... ... ... ... ... салық қызметтерінің оның нормаларын өз қалауларынша
түсіндірулерінен қорғайтындай, әкімшілендіру сапасы мен ... ... ... ... іс-әрекет ету заңы сипатына ие болуы керек.
Үшінші. Демократиялық қоғам жағдайында қылмыс пен ... ... ... ерекше мәнге ие болады.
Өткен жылдар ішінде ... ... ... және сот ... ... ... тұратын, азаматтарымыздың өмірі ... ... ... ... ... ... қызметінде елеулі кемшіліктер бар.
Бұл жөнінде ... ... ... органдарының қатысуымен Бас
прокуратураның жақында өткен алқа отырысында айтылды.
Құқық ... және сот ... ... құқықтарының әділ де
тиімді қорғалуын, бизнеске заңсыз араласуды болдырмауды қамтамасыз ... ... ... ...... іс-әрекет емес, құқық
бұзушылықтарды ... мен ... ... алу болуға тиіс. Сондықтан биылғы
жылы “Құқық бұзушылықтардың алдын алу туралы” заң ... ... ... ... Әкімшілігіне аталған барлық шаралардың іске асырылуын
қамтамасыз етуді, әкімшілік реформаны құқық ... ... ... ... ... ... ... жүргізуді тапсырамын.
Төртінші. Үкімет әкімшілік реформада көзделген Қазақстанның
мемлекеттік басқару жүйесін ... ... ... ... ... ашықтық және қоғам алдындағы ... ... ... ... ... қарқынмен іске асыруға тиіс.
Мұндай жаңа қағидаттар 2008 жылы қанатқақты мемлекеттік органдарда –
Әділет, Экономика және ... ... ... ... ... ... ... әкімдігінде екшелуге тиіс.
Әкімшілік реформаның басты мақсаты басқарушы аппарат жұмысының
тиімділігі мен нәтижелілігін ... ... ... ... халыққа қызмет етуі
шарт.
Ол төрешілдікті, сөзбұйдаға салуды азайтуға тиіс.
Әкімшілік реформаның негізгі ... бірі ... жаңа ... ... тиіс. Дамудың қазіргі кезеңінде адам факторы айқындаушы
фактор болып табылады.
Мемлекеттік басқару ... жаңа ... ... ... қалыптастыруға бағытталған қазіргі заманғы қағидаттарды әзірлеу
қажет.
Бұл үдерісте үлкен рөл “Нұр ... ... ... болмақ. Партия
мемлекеттік басқару жүйесі үшін кадрлар жасақтауға белсенді қатысып,
лайықты азаматтар үшін ... ... ... ... ... орайда жас ұрпаққа, “Болашақ” бағдарламасының түлектеріне де
маңызды рөл берілуге тиіс.
Жас кәсіби ... ел ... ... жатқан үдерістерде өз орнын
тауып, болашақты орнатуға белсенді қатысуы керек. Сондықтан да ... ... ... деңгейдегі жұмысты талап етеді.
Президент Әкімшілігі кадр жұмысына басшылық жасауға тиіс.
Бесінші. Келесі жылдан бастап еліміздің тарихында ... рет ... ... жаңа жүйесінің негізі 3 жылдық бюджет ... ... ... ... ... ... жаңа ... кодексін әзірлеуі қажет.
Сондай-ақ жоспарлау жүйесін жаңарту мен жетілдіру, бюджет ... мен ... ... ... тиімділігін арттыру
жөніндегі жұмысты шұғыл түрде жеделдету керек».
2009 жылы «Дағдарыстан жаңару мен ... ... ... «Қазір
бүкіл әлем жұртшылығы экономикалық дағдарыстың қиындықтарын бастан
өткеруде. ... ... ... ... ... де ... бәріңіз көріп, біліп отырсыздар. Дағдарыс салқыны бізді де
айналып ... жоқ. ... ... ... әр ... ... ... дейін де төтеп беріп келгенбіз.
Мемлекет дағдарыстың алдын алудың барлық ... ... ... ... ауқымды қаражат қазір отандық экономиканың кідіріссіз жұмыс
істеуіне қызмет ете бастады. Әлеуметтік кепілдіктер толығымен сақталып
отыр».
2010 ... ... ... ... өсу, ... ... ... Жолдауында «Дүние жүзінің экономикасын тұралатқан
жаһандық дағдарыс ... әлі ... ... жоқ. Алайда ол өзінің алғашқы
алапат қуатынан айырылды. Біз ... ... ... оның ... ... үшін соншалықты ауырға соққан жоқ.Біз дағдарысқа дейінгі
кезеңде экономикасы ... алға ... ... қатарында дамудың
жоғары деңгейіне көтерілдік. Өйткені біз оған қалай қол жеткізуге болатынын
білдік. Бәрін дұрыс ... ... іске ... ... ... ... ... да табысты мемлекетке айналып, өзінің бастамалары
арқылы жоғары халықаралық беделге ие ... ... ... ... және ... ұйымына төрағалық ету мәртебелі
миссиясы сеніп тапсырылды». 
2011 жылғы «Болашақтың ... ... ... деп ... ... – біз үшін ... қастерлі жыл. Біз ел тәуелсіздігінің 20
жылдығына қадам бастық. Бодан жұртты бүгінгідей бостан күнге жеткізген ... біз биік ... ... ... ... 1997 ... ... Жолдауымда мен былай деген едім: «2030 жылы біздің
ұрпақтарымыз бұдан былай ... ... ... ... ... өмір ... ... Осы сөздерге кезінде күмән келтіргендер аз
болған жоқ. Дегенмен, діттеген бұл ... біз 33 ... ... бір ... ... жеттік!» деп, көрсеткен болатын.
«Біз алғаш рет «Мемлекеттік ... мен ... ... ... ... ... ... органдар үшін ортақ қағидаттары
мен тәртібі белгіленген. Бұл бизнеске ... ... ... ... түсу үшін жасалды.
Құқық қорғау жүйесін реформалау аясында қазірдің ... 16 ... ... ... тетіктері енгізілді, үлкен қоғамдық қауіп
төндірмейтін қылмыстар бойынша қылмыстық заңдылықты ізгілендіру жүргізілді,
бостандығынан айырумен байланысты болмайтын, ... ... ... ... ... аясы кеңейтілді. Осының арқасында ... ... ... ... және ... ... үшін ... екі
мыңға жуық адам бостандықтан айыру орындарынан шығарылады.
Құқық қорғау органдары аппараттарының саны 15 ... ... ... ... ... органдарына тән емес қызметтер жеке секторға берілді.
Сот жүйесінде елеулі өзгерістер жасалуда.
Сыбайлас жемқорлықпен бітіспес күрес ... ... ... ... сарапшылардың бағасы бойынша Қазақстанның
сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасы ең тиімділердің бірі деп танылған.
Тек 2 ... ... ... ... ... астам
республикалық деңгейдегі жетекші, облыстық және қалалық ауқымдағы 250-ден
астам лауазымды тұлғалар тартылды, олардың арасында 39 әкім мен ... ... ... ... ... ... ... статистика
жөніндегі агенттік төрайымының, төтенше жағдайлар және қорғаныс вице-
министрлерінің, ... ... ... ... ... төрағасының,
«ҚазМұнайГаз», «Қазатомпром» компаниялары президенттерінің ... іс ... ... ... ... ішінде біздің еліміз әлемдік антикоррупциялық рейтингтегі
көрсеткішін бірден 45 сатыға жақсартты.
Осы ... ... біз ... ... ... ... тұрмыз.
Бұл жұмыс ымырасыздықпен жалғастырылады»., деп құқық қорғау
саласындағы жүргізілген кең ... ... ... болатын.
2012 жылғы 27 қаңтарда ... ... ... жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты» атты өз Жолдауын
жариялады. Бұл жолдауды Қазақстанның әлеуметтік ... одан ... ... нысаналы құжат ретінде санауға болады. Мұнда Президент:
«Қазақстан тәуелсіздіктің үшінші онжылдығына батыл ... ... ... ... пен жаңарған Үкімет өз жұмысына кірісті. Өткен 2011
жылы ел ... 7,5 ... ... Ішкі ... өнім жан ... ... мың доллардан асты. Біздің міндетіміз – ... осы ... оны ... жалғастыру болып табылады. Біз 2015 жылға
қарай табысы жоғары елдердің қатарына қосылуды көздеп отырған елміз»[10],
дей келе ... ... он ... бағыттарын айқындап
берді. Соның ішінде 5-ші және 6-шы бағыттары құқықтық мәселелерге арналған:
«Пятое. ХХI век ... ... ... к ... ... ... все больше усложняется.
Наша важнейшая задача – подготовить квалифицированный политический ... ... ... ... до ... ... 2012 года ... предложения по кандидатурам в
президентский   ... ... ... ... ... ... по критериям
образования и ... ... ... ... ... успешности работы на порученных участках.
Они будут иметь ... ... с ... к ... ... ... ... составят основу новой управленческой элиты, которой предстоит
достойно вести наш ... в ХXI ... ... судебной и правоохранительной систем.
Судьи должны вершить правосудие, только руководствуясь законом и ... ... ... порядок формирования судейского корпуса.
Необходимо законодательно ограничить ... ... ... ... о ... дел на новое рассмотрение в
нижестоящие суды.
Всей судебной системе, начиная от Верховного ... ... ... ... и ... и ... начать совершенствовать свою
собственную работу.
Нарушение судьями ... ... ... ... ... ... ... знать все.
Следует укреплять систему арбитражных и третейских судов.
Надо завершить в текущем году разработку нового Уголовно - ... ... о ... детективной деятельности.
Важный вопрос - качественное кадровое обновление правоохранительных и
специальных органов.
Ставлю задачу до 1 июля 2012 года ... ... ... ... ... ... этого должны быть рассмотрены вопросы увеличения денежного
довольствия и расширения соцпакета ... в ... ... ... а ... их ... оснащения.
Для усиления борьбы с транснациональной организованной преступностью в
Едином экономическом пространстве считаю, что назрел ... о ... ... Интерпола, Евразпола - Евразийской полиции.
Поручаю Правительству выработать и направить нашим партнерам по ЕЭП
соответствующие ... из ... ... ... – решительная борьба с коррупцией.
Наши действия в этом ... ... ... уровень
коррупционности в госаппарате. Это отмечают международные эксперты.
Но нам необходимо выработать новую стратегию борьбы с коррупцией.
Нужно не ... ... и ... к суду ... ... новые правовые ... ... шире ... ... для ... и ... нарушений.
Надо изучить и использовать опыт других стран. Необходимо переходить к
декларированию не ... ... но и ... ... ... ... ... по этому вопросу.
Поручаю Правительству в трехмесячный срок подготовить и ... ... ... ... 14 ... ... Стратегиясы қалыптасқан
мемлекеттің жаңа саяси бағыты» ... ... ... ... ... ... тоқталады.
«Біз  адамның, қоғам мен мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін
күшті, заманауи, қорғанысқа қабілетті әскерді, ... ... ... ... ... даму үлгісі негізінде азаматтық қоғам институттарын
дәйекті түрде қалыптастырдық. Адам құқықтары жөніндегі ... ... ... жүйенің басқару дәстүрлерінен түбегейлі бас
тартып, басқарушылардың заманауи әрі тиімді корпусын ... ... ... тең ... мен ... ие ... кадрларды іріктеу мен
жоғарылатудың біз жасаған жүйесі мемлекеттік ... ... ... ... барынша жоғары деңгейін қамтамасыз етеді.
Біз мемлекеттік басқаруда өзіндік тұрғыда ... ... ... оны ... мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасын арттыруға
қайта бағдарладық.
Осылайша 2030 Стратегиясында белгіленген негізгі ... ... ... ... әрі Президент алдағы уақытта атқарылар міндеттерге ... ... ... ... біз ... ... ... кезеңін
бастап кеттік.
Ең алдымен мемлекеттік аппарат реформаланатын болады. Мен мемлекеттік
қызметтің жаңа жүйесі туралы Заңға қол қойдым. Ол ... ... ... ... мемлекеттік қызметшілерді іріктеуде ашықтықты
арттыруды, меритократия қағидаларын енгізуді, яғни ... ... ... ... Кадр саясаты жөніндегі ұлттық комиссия ... ... ... ... бағыттарын жүзеге асыруға жауапты кәсіпқой
басқарушылардың мүлдем жаңа санаты – «А» корпусы  құрылады.
  «А» ... ... ... ... хатшылар мен облыс әкімдерінің
аппарат басшылары, комитет төрағалары, қалалар мен аудандар әкімдері
кіреді.
Бұдан былай ... ... ... ... кезең-кезеңмен,
билік иерархиясының бір сатысынан келесісіне өзінің машығын жетілдіре және
кәсіби ... ... ... ... ... Белгіленген
көрсеткіштерді асыра орындағандар мен өзінің тиімділігін көрсеткендерге
және ... ... қол ... ғана ... ... керек. 
Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттікке 2013 жылдың соңына
дейін мемлекеттік қызметшілердің ... ... ... ... ... енгізуді тапсырамын»[11].   
Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев 2014 жылдың 17 ... жол – 2050: Бір ... бір ... бір болашақ» атты Жолдауын
жолдады.
«ХХІ ғасырдағы ... ел ...... білімді және
денсаулығы мықты азаматтар. Бұл үшін біз не істеуіміз керек?», дей ... ... ... ... ... «Мемлекеттік институттар жұмысын жетілдіру. Әлемнің
дамыған 30 ... ... ... ... ... адал ... ... үстемдігі және жоғары құқықтық мәдениет ахуалы ... ... емес ... және ... өзара іс-қимылының
жаңартылған тәсілдері керек. Заң алдындағы теңдік құқық ... ... ... ... ... іс ... ашық және қолжетімді, қарапайым және барлық
дауды тез шеше ... ... ... ... ... ... жүйесі жұмысының
сапасын арттыру қажет. Зор өкілеттілік пен құқық иеленген шенділер мінсіз
мінез-құлқымен және жоғары кәсіби деңгейімен ерекшеленуге ... ... ...... жемқорлыққа қарсы жаңа стратегияны
қалыптастыру және іске ... ... ... қажетсіз
қағазбастылық пен құжат айналымының қолайсыз үдерісіне айналмауға тиіс.
Халық алдында ... ... ... ... ... ... ... жерлердегі басқару органдарына көбірек дербестік ... ... ... ... ... ... 1 шілдеге дейін
осы айтылған барлық мәселелер жөнінде ... ... ... ... ... ... мен бюджеттік
мекемелердің кадр саясатына меритократия қағидаттарын енгізуді жалғастыру
қажет. Үкіметке «Б» ... ... ... ... 2015
жылғы 1 шілдеден бастап – 15 пайызға, ал 2016 жылғы 1 шілдеден бастап ... 15 ... ... ... ... тапсырамын.
Мемлекетіміз бен қоғамымыз алдында тұрған әлемнің дамыған 30 ... ... ... ... ... ... Біздің алдымызда оларды
заң жүзіне және нақты шешімдерге айналдыру міндеті тұр».
Президент осы Жолдауында мемлекеттің ұлттық ... ... ... Ел – ата-бабаларымыздың сан мың жылдан бергі асыл арманы.
Ол арман – әлем елдерімен терезесі тең қатынас құрып, әлем ... ... орын ... Тәуелсіз Мемлекет атану еді.
Ол арман – ... ... ... түзу ... ... ... қарайтын бақытты Ел болу еді.
Біз армандарды ақиқатқа айналдырдық. Мәңгілік Елдің іргетасын қаладық.
Мен қоғамда «Қазақ елінің ұлттық идеясы ... ... ... ... жиі ... ... көріп жүрмін. Біз үшін болашағымызға бағдар
ететін, ... ... ұлы ... ... идея бар. Ол – ... ... ... Президенті Н.Назарбаевтың 2014 жылғы 11
қарашада берген «Нұрлы жол – ... ... жол» ... ... табысты жұмыс істеу үшін барлық қажетті жағдайлар ... ... ... ... пен ... ... жаңа ... істеуде. Әр министр не істеу керек екенін біледі. Біз басқарудағы
қосарланушылық пен қажет емес ... ... ... ... ... ие болды. Өңірлерде бәрі бар – бағдарламалар, ресурстар,
қаржы құралдары. Әркім өз жұмыс учаскесі үшін ... ... Тек ... іске ... ... тұрақтылықты бағалай білгеніміздің арқасында бүгінгі табыстарға
жеттік. Ешкімді кемсітпей, ешкімнің тілі мен ... ... ... тең ... беру ... тұрақтылықты нығайтып келеміз. Біздің
кейінгі ұрпаққа аманаттар ең басты ... – Ел ... ... ... ... ... біз ... жастың бойына сіңіре білуге
тиіспіз.
«Нұрлы Жол» Жаңа ... ... ... ... ... ... ... болады. Біз Жалпыұлттық идеямыз – Мәңгілік
Елді басты бағдар етіп, тәуелсіздігіміздің даму ... ... ... Қажырлы еңбекті қажет ететін, келешегі кемел Нұрлы Жолда
бірлігімізді бекемдеп, аянбай тер ... ... ... ... ... ... ... деңгейде
насихат жұмысын жүргізуге тек, мемлекеттік органдар мен ұйымдар ғана ... ... пен ... ақпарат құралдары да барынша атсалысуы ... ... ... ... мәселе бұлтарыста қалып қойған жағдайда
оның орнына сыбайластық жемқорлық, ... ... ... ... ... да құқықбұзушылықтар белең алады.
Құқықтық саясаттың негізгі арқауы ... ... ... ... ... мәселелерді оңтайлы шешу мемлекеттің құқықтық
жаңғыртылуындағы маңызды міндеттері ... ... ... ... келе
жатқан Қазақстанның құқықтық жаңғыртылуына Президент Жолдауларының барған
сайын маңызы артып, ... ... ... ... ... ... ... қызмет етіп келеді.
1.2 Мемлекеттік билік жүйесін дамытудағы Президент Жолдауларының ролі
Ғалымдардың ... ... ... ... аппарат»
отандық мемлекеттануда екі ... ... ... ... кең ... барлық мемлекеттердің органдарының
жүйесі және лауазымды адамдар. «Тетік» (механизм) дегеніміз, заңдылық
динамикасының жиынтығы, сол не ... ... даму ... қамтамасыз
етеді және бұл түсінік мемлекет динамикасын сипаттауға көбірек сәйкес
келеді, сол не ... ... ... ... ... ... қатынасын,
мемлекеттің жалпы әрекетінің заңдылығын көрсетеді. Қысқа мағынада
«мемлекеттік ... ... ... ... қосымша жүйесі –
атқарушы-басқарушы (маманданған-басқарушы «шенеунік») аппарат[14, 48 б.].
Академик Ғ.Сапарғалиев: «мемлекеттің ... ... ... ... ұйымдастырылған, ішкі тұтастығымен, өзара байланысты- лығымен
сипатталатын мемлекет органдарының жүйесі»,-деп анықтама береді[15, 48 ... ... ... тән ... ... оның органдары
мемлекет қызметін атқаруға қажет болғанда ғана құрылады; Мысалы, абсолютті
монархияда ... ... ... бола тұра өзі заң ... ... функциясына құқықты. Ал конституциялы монархияда мемлекет басшысы
өзі мемлекетті басқара отырып, заң шығару ... ... ... беру
мүмкіншілігіне ие болды. Демек, мемлекетке қоғам дамуына сәйкес заң ... ... ... оны ... асыратын мемлекет өз органын құра алды.
Екіншіден, бірінің ... бірі ... ... болмауы. Айталық
мемлекет билігінің үш буыны бар десек, оның үш бағытта қызметтері сан түрлі
және бір-біріне ұқсамайды. ... ... заң ... айналысса,
Үкімет заңдардың атқарылуын қамтамасыз етеді, ал Сот билігі ... ... ... ... немесе кінәлілерді жазалау арқылы құқықбұзудың
алдын алады. Демек, мемлекет органдары бір-бірінің қызметін ... ... үшін екі ... құрылмайды. Әрқайсысының өзінің өкілеттік ... ... ... ... әрбір мемлекет өмірінде алатын орны ерекше. Ал енді ... мен ... ... жас Қазақстан үшін бұл органның маңызы
өте зор, себебі Парламент мемлекеттік биліктің маңызды тармағы- заң шығару
механизмін жүзеге ... ... ... ... ... ... бір ... тән ерекшелік сипаттарына қарамай, бәрінде де
парламент мемлекеттік биліктің жоғары өкілеттік органы ... ... ... ... заң ... қызметіне, мемлекеттік
бюджетті қабылдауда, мемлекет басшыларын және одан да басқа мемлекеттік
билік органдарын ... сол ... ... ... ... ... үкіметті
бақылауда шексіз құқыққа ие болатыны анықталды.
Америка Құрама Штатынын ... көз ... ... ... ... ... заңдық өкілеттіктік сенат пен
палаталар өкілдерінен тұратын Құрама Штаттары Конгресіне берілетініне куә
боламыз. Сол ... ... ... 41-бабында да: «Мемлекеттік
биліктің жоғарғы органы және мемлекеттің бірден-бір заң ... ... ... ... -деп ... ... Конституциясында заң шығарушылық билігі
Мемлекеттік жиналыстың ... ... ... ... ... «Түрік ұлты атынан заң шығарушылық міндеті
Түркияның Ұлы ұлттық жиналысына ... Бұл ... еш ... - деп ... ... ... ... сәйкес «Қырғызстан
Республикасында Жоғарғы Кеңес тұрақты жұмыс істейтін жоғары өкілетті ... ... заң ... бөлікті жүзеге асырып, сондай-ақ бақылау
қызметтерін де орындайды», -деп жазылған.
Парламент ... ... ... ... деп ... ... өкілетті органның орнына келді. Жоғарғы Кеңес жоғары орган
ретінде 1937 ... КСР ... ... ... ... ... ... да Жоғарғы Кеңесті мемлекеттік биліктің жоғары органы
ретінде ... Ол КСРО ... мен ... КСР Конституциясында
көрсетілген республика құзырындағы барлық мәселелерді шешуге құқылы болды.
Басқаша айтқанда, Жоғарғы Кеңес еліміздің мемлекеттік ... ... ... ... ... ... өкілді органның бірыңғай билігінің
мәні, міне осында. Қазақ КСР-ның Жоғарғы Кеңесі ... ... онда ... ... және ... жұмыс істейтін жоғары өкілді
органдар ... ... ... ... ... туралы заң
мемлекеттік билікті заң шығару, атқару және сот ... ... ... Осының нәтижесінде Парламент және парламентаризм
құруға қарай маңызды бір қадам жасалды.
Қазақстан Республикасының 1993 ... ... ... ... ... бір заң ... және өкілді органы деп
таныды. Конституцияның Жоғарғы Кеңеске кең ... ... ... ... бөлісу принципі шын мәнінде мүлдем болған жоқ. Сонымен
бірге тежемелік және тепе-теңдік жүйесі де ... ... ... ... ... биліктің қайшылықты құқықтық базасын жасады.
Тұрақты жұмыс істейтін Жоғарғы Кеңес, әрине, өз қызметін ... ... Жаңа ... ... ... ... ... заңдарды 12- ші
шақырылған Қазақстан Республика Жоғарғы Кеңесі қабылдады. Алайда, Жоғарғы
Кеңес Парламент бола алған жоқ және ... ... ... жоқ. 1995 жылы ... халықтары Ассамблеясының 2-сессиясында
жасаған баяндамасындағы Н.Ә.Назарбаевтың пікірінше, Қазақстан ... ... ... ... онда
«...парламентаризмнің дәстүрімен ... көп ... ... ... ... ең ... мұның бәрі халықтың қалың көпшілігінің
санасы қабылдамады. Бүгінгі таңда бізде ол жоқ. Бұл үшін ... ... ... ... ел басқарудың тиімді прогрессивті әдіс болып
шығуы мүмкін».
Қазақстан ... 1995 ... ... ... ... қызметін жүзеге асыратын жоғарғы өкілді орган ретінде сипаттайды.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... де, ... ... ретінде де өмірге келді. ... ... ғана ... ... да ... саяси еркін білдіруге мүмкіндік туды.
Президент Жолдауына сәйкес Жаңа кезеңнің негізгі ... ... ... ... ... ... ... реформалардың өз моделіміз, саяси
көшудің өзіндік «Қазақстан жолы» қалыптаса бастады. ... ... ... ... «оның ерекшеліктері мен етене белгілері –
президенттік басқару ... ... ... ... ... екшенділігі, жалпыұлттық үнқатысу мен негізгі саяси
күштердің топтасуы». Тұтастай алғанда, демократиялық реформалардың кезеңі
мынадай бағыттар бойынша жүргізілді:
- Парламенттің өкілеттігін кеңейту;
- ... ... ... арттыруға бағытталған шараларды қабылдау;
- Сот-құқық жүйесін жетілдіру;
- жергілікті өкілетті органдарды дамыту.
ҚР ... ... ... ... ... ... ... өзгерістердің біз үшін басты мақсаты –биліктің бір мезгілде елде
саяси тұрақтылықты ... ... ... ... ... мен еркіндіктерін қамтамасыз ете отырып, қоғам мен мемлекетті
басқарудың ... ... ... қамтамасыз ете алатын осы заманғы
демократиялық ... ... ... ... деп атап ... экономикалық күш қуаты толысып, қанатының қатаюы, халықтың
әл-ауқаты күн санап жақсарумен бірге өз ішімізде және әлемде ... ... ... ... анық ... отырған қоғамдық саяси санасының
сергек бола түсуі, өмір сүру өлшемдерінің артуы демократиялық дамудың ... ... ... ... ... ... кәміл сезініп қана
қоймай, әрдайым алдағы кезеңді пайымдай білетін Қазақстан басшысы Нұрсұлтан
Назарбаев «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты ... ... ... ... ... ... реформалауды нақты атап көрсеткен болатын. Соның
нәтижесінде елімізде конституциялық реформа басталды.
Президент ... ... ... Ата Заңымызға
енгізілген айтулы өзгерістер елімізде ... ... ... жаңа, президенттік-парламенттік деп айтуға болатын жүйенің негізін
қалап берді. Осылайша, жас ... ... ... құрылысының өзіндік жаңа биігі деуге болатын кезең басталды.
Еліміздің ... және ... ... зор ... қосатын Парламенттің
мемлекет механизміндегі өзіндік орнын айқындау өзектілік екенін көрсетеді.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 49-бабында Парламент - ... заң ... ... ... ... ... ең ... органы деп бекітілген.
1998 жылы 7 қазанда ... ... ... мен ... енгізу туралы» заңы қабылданды. Оның мақсаты –
мемлекеттік биліктің барлық ... ... ... тармағы ретінде Парламент өкілеттіктерін ... оның ... ... ... ... ... мәртебесін арттыру, Үкімет
мүшелерінің жауапкершілігін, оның ... ... ... ... ... ... өкілеттігін кеңейтуге байланысты енгізілген бірнеше
нормаларға тоқталатын болсақ, атап ... ... ... ... ... – 4 жыл ... норма алынып тасталды.
Республика Президенті Сенаттың жеті ... ... ... ... ... жаңа ... толықтырылды, соған сәйкес Сенат
депутаттарының өкілеттік мерзімі 6 жыл, ал ... ... ... – 5 жыл деп ... ... жаңа ... Мәжіліс депуттарының санын 77-ге
дейін көбейтуге мүмкіндік берді, 10 депутат партиялық тізімдер негізінде
сайланатын болды.
51-баптың 2-тармағына да ... ...... ... бұрынғыдай екі жылда емес, әрбір үш жыл сайын қайта
сайланып отырады.
57-баптың ... ... ... ... Үкімет
мүшелеріне қатысты бақылау өкілеттігін күшейтеді. Үкімет мүшесі ... ... ... оны ... босату туралы депутаттардың
Президентке жүгіну құқығын бекітті. Егер мемлекет ... бұл ... ... ... депутаттарының үштен екісінің ... ... ... ... ... ... алты ай ... кейін
мәселені қайтадан қоюға хақылы. Мұндай жағдайда Президент Үкімет мүшесін
қызметтен босатады.
Елбасы Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына ... ... 10 ... бәсекеге барынша қабiлеттi 50 елдiң қатарына кiру стратегиясы
баяндалды. Бұл ... ... ... ... ... ... ерекше маңыз берiлген. Ал бастамашылық қасиет елiмiздегi құқық
қорғау жүйесiн ... үшiн аса ... ... отыр. Экономикалық және
саяси бағыттағы iс-қимылымызда ғана емес, ... ... ... ... өз ... өзгеге ұсынудың жолын, ұлттық ... ... ... оқытудың амалдарын табуға елiмiз құқық қорғау
жүйесiнiң қабiлетiн ... ... ... Қазiргi таңда құқық қорғау
жүйесi қоғамның iлгерiлеу жүйесiне кiрiгiп, ... ... ... ... ... етуде. Жаһан қазiр Қазақстанды тануға өздерi
құштарлық танытып отыр. Жас адамның бiрден көз ... ... бiз ... көз ... ең жас, ең ... ... ... Жалпы, осы дәуiр
қазақ ... ... ... ... модернизациялаудағы
мүмкiндiктер дәуiрi болып тұр. Құқық қорғау институттары ... ... ... бiр ... деп бiлсек, оған бұл салада үлкен
басымдық берiлетiнi анық. Ендi осы ... ... ... ... ... ... ... қолдан шығарып алсақ, өкiнiштi
болар едi. Бұл ... ... ... ... құқық қорғау
органдарына деген шынайы ... ... ғана ... ... қатар, бәсекеге
қабiлеттi 50 елдiң қатарынан орын алғанда, әлемге соған лайық құқық қорғау
iсiндегi шығармашылық ... де ... оны ... ... ... ... ... Елбасы Жолдауында айтыл-ғандай, Қазақстан
өз дамуында жаңа серпiлiс ... ... ... жағдайда, яғни,
жаһанданған коғамымыз бен оның ұлттық құқық ... ... ... ... ... ... ... деген мәселенiң басы ашық.
Бұл мақсаттағы құқық қорғау жүйесiнiң iс-қимыл ... мен тың ... ... базасы да үлкен әлеуетке ие. Мұның өзiнен жаһандану
дәуiрiндегi жарыста елiмiздiң құқық қорғау жүйесi қоғамды iлгерi ... ... ... ие ... ... бiз ... мемлекеттiлiгi дамуының тарихи аса маңызды кезеңiне
куә болып отырмыз. Өзiнiң тәуелсiздiгiн алған сәттен бастап елiмiз өтпелi
кезеңнiң ... ... ... ... жол тауып шыға бiлдi.
Қоғам дамуында реформалар жүрiп жатқанда құқық қорғау жүйе-сi де ... ... ... ... ... ... ... демократиясының және қазақстандықтардың жолы алға басқандығының
белгiсi. ... ... аз ғана ... ... ... 1993 және ... екi ... Конституция қабылданды. Елiмiз Президенттiк басқару
жүйесiне өттi. Билiктiң барлық тармақтары ... сай ... ... ... құқық қорғау саласын жетiлдiруге
аса мән берiлдi. Бұл маңызды салаға алқа билер институтының енгiзiлуi сот
реформасындағы ең iрi ... ... едi. ... сот ... ... ... ... бекiтiлдi. Бұл қадам қарапайым халықтың сот
билiгiне деген сенiмiн нығайта түсуiмен ... ... өз ... ... ... ... ... көзi жетiп, сотқа бұрынғыдан да көбiрек жүгiне
бастады.
Елiмiзде азаматтардың сотқа сенiммен қарауын, соттардың ... ... ... ету үшiн ... ... сот ... ... ақпараттық технологияларды енгiзу бағытында тұрақты жұмыстар
жүргiзiлдi. Мұның өзi ... ... ... ... ... ... iске ... халықтың әлеуметтiк
жағдайын жақсарту, ел бiрлiгiн сақтау саясатымен үндеседi. Бұл жолда сот
жүйесiне маңызды мiндеттер жүктелдi.
Қазiр ... ... сот ... ... деп айтуға толық негiз бар.
Судьялардың қоғам қажеттiлiгiне сай сот төрелiгiн ... ... ... мен ... ... ... сақтауы бағытында iс-шаралар
атқарылып келедi. Әйтсе де сот реформасының ең ... ... ... ... ... ... ... және судьялардың нақты тәуелсiздiгiн
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... алынуы
сұралып тұр. Бұл қағидаттар Конституцияда ...... ... сүйенгенмен оның атқарылуында әлсiздiк танытылып келдi. Ал сот
қызметiнiң сапа ... ... ... ... анықталады.
Әдетте статистика ақпараттық танымға бой алдыратыны да бар. Сот – орган
емес, ол — ... ... Сот ... ... қарап, қоғам оған
баға бередi. Соттарға көрсетiлген құрмет, бiрiншi кезекте мемлекетке
көрсетiлген құрмет. Ал ... ... ... үшiн, ... ... ... ... тиiс. Жоғарғы сот төрағасы ... ... ... ... ... назар аударылып отырғандығын,
соның iшiнде атқару өндiрiсi органдарының ұйымдық-құқықтық ... ... ... ... ... байланысты түрлi iс-шаралар өткiзiлiп
жатқандығын үнемi айтып келедi. Елiмiз судьяларының материалдық ... ... ... Сот ... ... ... өзi көптеген
факторлардың шешiмiн табуына жол ашты. Тәуелсiздiктiң алғашқы жылдары саяси
жүйе мен праволық механизм, халықты ... ... ... ... алмады.
Бұл билiк буындарында белгiлi бiр вакуумға әкелiп ... Ол ... заң ... және ... билiк бiрiгiп кетсе, онда ... Сол ... сот ... ... және заң шығарушы ... ... ... ... ... ... ... Шарль
Монтескьенiң философиясын қоғам өмiрiне батыл енгiзуге алып келдi. Өткеннен
бiр мысал. Ресейде XIX ғасырдың ... ... ... II-нiң ... ... ... ... әскери реформасы, қала реформасы,
басыбайлықтан босату реформалары ... ... ... ең ... ... ... Ең алғашқы мемлекет ретiнде сот реформасында присяжный
заседательдер соты енгiзiлдi, еркiн адвокатура, ашық сот ... ... ... ... өзi де сот iсiне ... алмады. Қазақ ұлтшылдары,
Алаш қайраткерлерi присяжныйлар ... ... ... ... тарихында, жалпы қазақ дәстүрiнде сот билiгiнiң ... ... Тiптi бiр ... ... хандарын билер тағайындайтын. Абылай ханды
да таққа отырғызған билер едi. Демек, реформа тез жүрсiн десек, оған ... ... ... мен ... жетiлдiруiмiз қажет болды. Ең
алдымен, сот жүйесiнiң механизмi ақиқатқа тiкелей жеткiзуге тиiс ... ғана ... ... алға ... Бұл ... «Екi ... ... үкiм шығарма» деген Солон принципi ескерiлген. Сот жүйесiнде адам
баласының ой-санасынан ... ... ету ... ... өте қиын. Әйтсе
де iс-тәжiрибе ретiнде АҚШ-тың, ... ... ... ... сот iсiне қатысуы зерделенiп, өндiрiске алынғаны дұрыс шешiм
болды. Демократиялық қауымдастықта кең ... сот ... одан әрi ... ... таңдағы басты мақсаттарының бiрi болып саналады. Бүгiнгi
саясаттың ертеңгi күндi ... ... ... ғана өмiр сүре ... ... жаһандық құқықтық моделiн аңдып отыру арқылы ғана бiз
онымен бәсекеге түсе аламыз. Демек, ең алдымен жаһандық айналымға iлеспекшi
жаңа ... ... ... ... ... ... бағыт-
бағдарын әрбiр азамат бiрден сезiнетiндей, олардың iс-әрекеттерiне қарап,
өзгерiстер дәуiрi ... өз ... ... ... таба ... ... Бұл үшiн соттың жұмысын ұйымдастыру мен судьялардың iс
жүргiзу барысындағы кейбiр мәселелердi түбегейлi шешу ... Бұл екi ... ... қызметiнiң ең басты лейтмотивi болып саналады. Бiз сот ... ... ... ... ... басуда ТМД елдері бойынша
алдыңғы қатарда болдық. Оны сот ... ... және сот ... ... өтiп ... ... конференциялардан байқап жүрмiз.
Қазақстанның сот жүйесi ТМД елдерi ... ... ... ... сот жүйесiне дипломатиялық контексте iз салып, көшбасшылық
мәнге ие ... Оны ... сот ... ... баға мен елiмiзге
келiп жатқан шетелдердiң сот билiгi өкiлдерiнiң тәжiрибе алмасудағы ... ... ... ... ... ... ... iлгерiлеушiлiк
болып табылады. Алматы қаласында Ұлыбритания үлгiсiндегi қаржылық соттың
құрылуы ... ... ... жаңа ... ... ... қалыпты дамуын қамтамасыз ететiн, демократиялық
принциптердiң бұрмалануына жол ... ... ... ... ... ... ... қажеттiгiн өмiрдiң өзi ұсынуда. Бұл үдерiс адам мен
мемлекеттiң бiр-бiрiмен қарым-қатынасындағы өзара мiндеттерден ... ... ... ... бұл ... ... ... iзгiлiктi
бастауларын нығайтуға шақыратын, мемлекеттiң абыройын, мақсат-мұратын
қорғайтын маңызды құрал болмақ. Адамның еркiндiгi мен ... ... ... ... ол оған ... болмысымен берiлген сый. Демек, ол
(адам) қоғамның ... ... ... ... тиiс. ... байланысты
сот реформасын жетiлдiрудегi ерекше айқындалған мәселе жас жеткiншектермен
жеке айналысатын ювеналдық сот ... ... ... Бұл ... ... үшiн
аса маңызды болмақ. Жазалауға қарағанда кешiру — ... ... ... алмайды. Кешiру – күштiнiң қасиетi. Елiмiздiң сот ... осы ... өзге ... ... ... ... мұндай iзгiлiктi шаралар
құқық қорғау органдарының барлық саласында жүргiзiлу сұралуда.
Адам ... мен ... ... ... ескерiле
отырып, өлiм жазасы сот өндiрiсiнен ... ... ... өлiм ... ... ендi ол ... ... өзi бiздiң қоғамның құқықтық
мемлекет құрудағы тағы бiр үлкен қадамы болмақ. Атақты Низами: «Осы жеңiс
жолында тек екi адам ғана тұр, ... ... және ... деген екен. Өмiрдiң
бар құбылысын, кездейсоқ жағдайлар мен адамдардың басына түсетiн ... ... ... ... және сол мәселенiң не сол адамның
тағдырының шешiлуi кiмнiң қолында — соны бiлу ... Осы ... ... ... ... ... тек судьяға ғана бұйырған. ... ... ең ... ... болып саналатын адам тағдыры тұр. Ал құқықтары
мен бостандықтары ... ... ... ... ... тек қана
сот шешедi. Биылғы жылғы Конституциялық өзгерiстердiң сот жүйесiне қатысты
жағы адам ... мен ... ... ... Бұрын Ата
Заңымызда адамды тұтқындау ... сот ... ... ... ... ... енгiзiлген өзгерiстерге байланысты тергеу жүргiзу
сатысында ... сот ... ... Қоғамдық қатынастардың өзгерiске
түсуiмен бiрге сот құрылымында мамандандырылған экономикалық, әкiмшiлiк
соттар ... ... ... ... ... ... келе жатқан бұл
өзгерiстер соңғы он жылдың ... ... ... ... ... ... ... басқа бiр елдiң iшкi iсiне ... жоқ. Бұл ... ... ... ... Ол үшiн ... сот
құжаттарын бекiтуге мүмкiндiк беретiн құқықтық тетiктерiмiздi жасап алуымыз
қажет болды. Адам құқықтарын қорғаудағы ең ... күш ... ... жалпыға бiрдей декларациясы және Қазақстан 2005 жылы бекiткен
Азаматтық және саяси құқықтар жөнiндегi, сондай-ақ Экономикалық және мәдени-
әлеуметтiк құқықтар жөнiндегi ... ... ... Ал Еуропадағы
аймақтық денгейдегi ең маңызды құжат — адам құқықтары мен бостандығы туралы
Еуропалық конвенция болып табылады. ЕҚЫҰ-ға қатысушы ... ... ... және ... ... ... ... қабылдаған. Осыған байланысты Еуропадағы ... ... ... адам ... және ... ... ... Қазақстанда сот талқылауы бойынша мониторинг жобасын жүзеге асырды.
Бақылаушылардың жүргiзген мониторинг нәтижесi сот талқылауындағы әдiлдiктi
халықаралық құқық ... ... ... ... ... бiрнеше халықаралық актiлерге қатысушы ... ... ... ... ... ... күрделi геосаяси аймақта географиялық тұрғыда орналасуы
халықаралық наркоқұрылымдар тарапынан есiрткi заттарын ... ... мен ТМД ... ... үшiн ... ... айналып
отырғандығы белгiлi. Осыған байланысты Мәскеу және ... ... ... ... мүше ... ... сот
төрағаларының кеңесi өттi. Форумда жалпы танылған халықаралық құқық нормасы
мен халықаралық шарттар және ... ... ... қарау және
есiрткi заттарының заңсыз айналымына байланысты қылмыстық iстер жөнiндегi
сот тәжiрибесiнiң мәселелерi ... ... ... ... қарсы және басқа да ратификацияланған халықаралық ... ШЫҰ ... мен ... конвенциясы шегiнде ғана жүзеге асыруға
уағдаластыққа қол жеткiзiлдi. Қазақстан сот ... ... ... ... ... келе ... Еуропадағы қауiпсiздiк және
ынтымақтастық ұйымының Адам құқығы ... ... ... Кристиан Штрохал да мойындады.
Сот — консервативтi орган. Оны ... ... ... ... етiп
әспеттеуге болмайды. Алайда оны жетiлдiрiп отыру қажет. ... ... сот ... ... осы ... бiлiм көтеру iсiн дұрыс
жолға салады. Соттардың мемлекеттiк тәртiптiлiктi сақтаудағы судья этикасы
мен өзге де ... ... орын ... ... ... ... ... бiлiктiлiк алқасы барометр болады.
Қазақстан Республикасы Президентiнiң жанындағы Мемлекеттi басқару
академиясының Сот ... ... сот ... ... мемлекеттiк
қызметшiлер дайындайтын ТМД мемлекеттерi арасындағы ... оқу ... бiз ... реформа саласын комплекстi түрде ... ... өзге ... ... келе ... локомотив ретiнде танылған
мемлекетпiз. Әлем ... ... ... ... әдiл ... Бұл ... ... жылдары қол жеткiзген табыстарымыз. Уақыт өте келе
қолданыстағы заңнамаларға өзгерiстер енгiзу қажеттiгi туындады. Әрбiр құқық
қорғау органдарының қызметi ... ... ... араласпай, оның
қайталанбайтын бағыты анықталуы тиiс болды. ... ... ... ... ... мақсаты да – осы. Оның өзегi ретiнде құқық қорғау жүйесiн
iзгiлендiру көзделiп отыр.
Құқықтық мемлекет идеясы ... ... ... ... ... еңбектерiнде азаматтарды қоғам мүшесi деп ... ... да ... сол ... ... ... ... болып саналған. Алайда қоғам iшiнде адамдардың өз ... ... ... ... қоғамға бағынуы олардың тұлғасын басып-жаншуға
дейiн жетпеуi керек. Ал ... қол ... ... ... ... азаматтық өмiрдiң мiндеттi нормаларын орнатады.
Құқық қорғау органдарына нақты мiндеттердiң жүктелiмдерi бiр тектi
болып келгендiгiнен ... ... ... бастамасын сан-саққа
жүгiртушiлер көп. Сондықтан олардың қызметтерiн ажыратып, ... ... ... ... орай ... ... ... қорғау
қызметi мен сот жүйесiнiң тиiмдiлiгiн арттыру жөнiндегi шаралар туралы»
Президент Жарлығының ережелерiн жүзеге асырудың ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ... ... қоғамдағы
өзгерiстерге сәйкес жүргiзудi талап етуде. Реформа бойынша медициналық
айықтырғыш қызметiн Iшкi ... ... ... ... ... берiлуi, кәмелетке толмағандарды уақытша оқшаулау, бейiмдеу
және оңалту орталықтарын Бiлiм және ғылым ... беру ... ... ... ... бастама. Құқықтық мемлекет деп адамзат
қоғамының гуманизм, әдiлдiк, ... ... ... қатар
қайырымдылық, тұлғаны құрметтеу, аяушылық бiлдiру сияқты құндылықтары биiк
тұратын мемлекеттi ... ... және ... ... ... ... ... қоғамның өркениеттi деп танылуы мүмкiн емес.
Сондықтан құқықтық мемлекет қоғам өмiрiнiң iзгiлiктi ... ... ... ... ... құндылық болуымен қатар, адамның
бостандығын, ар-намысын, абыройын қамтамасыз ететiн және қорғайтын маңызды
құрал ... ... ... сот ... ... асырудың және
конституциялық заңдылықты және елде құқықтық ... ... ... сот ... ... ... артып отыр. Осыған орай
Елбасы құқық қорғау саласында ... ... ... ... ... ... ... қорғау қызметi мен сот ... ... ... ... ... Заңға қол қойды.
Осы уақытқа дейiнгi құқық қорғау органдарының құрылымы, функциялары мен
құзыреттi бүгiнгi қоғамның нарықтық қатынастарына сай ... ... ... ... ... мәселелердi шешуге қабiлетсiздiк
танытты. Президент Әкiмшiлiгiне түсiп ... ... ... ... күшi ... ... органдары мен соттардың қызметiне қатысты болған.
Түрме адамды ешуақытта тәрбиелеген емес. Бұл жердегi тәрбие екi ... ... ... ... ... заңдылық бойынша тоналған
мал-мүлiктi қайтарып беру, тараптарды түсiнiстiкке шақыруға ... ... аса ... төндiрмейтiн қылмыстарды бейқылмыс-тандыруға
бағытталған бастамалар да iзгiлiктiң үлкен бастауы болмақ. Құқық ... ... ... ең ... ... ... ... iзгiлендiру ғана емес, қылмыстық ... ... ... де ... Түрмедегiлердiң санын азайту
мақсатында бас ... ... ... емес ... баламалы
түрлерiн, сондай-ақ медиация институтын дамыту арқылы бiтiмге ... ... ... заң ... ... асыру iсi де қоғам өмiрiн
сауықтыруға септiгiн тигiзетiн шара.
Сотқа дейiнгi iс ... одан әрi ... оның ... ... ... ... ... қатысты ынталандыру
нормаларын енгiзу арқылы, арттыруға, қылмыстық сот iсiн ... ... ... ... ... өтеген адамдарды
әлеуметтiк бейiмдеу мен оңалтуды ұйымдастыру және жүзеге асыру ... ... ... ... ... беруге, тергеу
кезiндегi ұзаққа созбалауды қысқартуға, азаматтардың өмiрiн жеңiлдету
мақсатында ... ... ... ... оңтайландыруға қатысты
шараларды қолға алу осы жолдағы көп кедергiлердi жоймақ. Жалпы, қылмыстық
процестер шеңберiнде ... ... ... ... институтын енгiзу
адамды тәрбиелеуде игi ықпалын тигiзетiнi анық.
Жаңа қабылданған ... ... ... ... ... ... тағайындау және Жоғарғы сот мүшелерін Парламент Сенаты арқылы
қызметтеріне сайлау енгізілді. Судьялар тәуелсіздігінің кепілдіктері,
адамдардың ... мен ... ... ... ... мәртебесі
мен ролі күшейтілді. Соттарды кадрлармен жабдықтау, судьялыққа үміткерлерді
іріктеуде үлкен өзгерістер жасалынды. Сол бағыттарды жүзеге асыру үшін жаңа
конституциялық институттар - ... сот ... мен ... ... ... ... ... Конституциядан кейін қабылданған, Қазақстан
Республикасы Президентінің ... ... ... ... мәртебесі туралы» конституциялық заң күші бар Жарлығы маңызды
роль атқарды. Осы аталған ... ... ... ... қалаушы
қағидаларды бекітті. Мемлекетіміздің тарихында алғаш рет судьялар ... ... ... Бұл ... ... ... етудің
ең басты құралдарының бірі десек те болады.
Конституцияда (77-баптың ... ... ... ... ... ... басшылыққа алуға тиіс соттөрелігі принциптерінің біртұтас
жиынтығы жүйеленіп бекітілген. Бұл жүйеде кінәсіздік ... ... ... алынған айғақтарды заңсыз деп табу, қылмыстық
заңды ұқсастығына ... ... жол ... және тағы ... да ... Бұл принциптер барлық судьялар мен соттар үшін ... және ... ... тиіс ... ... ... ... отандық сот ... ... тағы ... ... ... ... кезінде адамдар мен
азаматтардың конституциялық құқықтары мен ... ... ... ... заседательдері институтын бекітуі. Конституцияға, 1998
жылы 7 қазанда Республика ... ... ... ... ... мен ... ... туралы» Қазақстан
Республикасының Заңымен енгізілген толықтыруға сәйкес, заңда көзделген
жағдайларда қылмыстық сот ісін ... алқа ... ... ... ... ... 3-тармағы).
Алқа заседетальдерін қатыстыра отырып қылмыстық істерді ... сот ... ... ... келе ... ... Егер
тарихымызға қарайтын болсақ, кеңестік сот практикасында да, оның ... ... сот ... да соттарда халық заседательдерінің қылмыстық
істерді қарауға жіберілгенін көреміз. Қазақ КСР-і Қылмыстық іс жүргізу
кодексінің ... ... ... ... ... ... ... Көрсетілген бапқа сай халық заседателі судьяға тең
болатын. Аталған бапта: «судья – ... ... ... ... соты,
төраға, сот мүшесі және халық заседателі», - деп ... ... ... ... ... ... Федерациясының сот жүйесіне де
кіргізілген. 1993 жылы қабылданған Ресей Федерациясы Конституциясының 47-
бабы 2-тармағына сәйкес, ... ... деп ... заңмен көрсетілген
реттерде, өзінің ісін алқа заседательдерінің қатысуымен қаралуына хақылы.
Заң ғылымының докторы, ... Ю. И. ... 26 ... ... ... ... алқа ... азаматтық
іс жүргізуге де қатыстырылуы мүмкін. Себебі, Ресей Конституциясы 123-
бабының 4-тармағында бекітілгендей, заңмен көрсетілген ... сот ... алқа ... ... ... асырылады делінген. Алқа
заседательдері институты Ресей Федерациясының 9 субъектісінде қазіргі
уақытта іс ... ... Алқа ... сот ... ... ... 1993 жылдары «Ресей Федерациясының сот құрылысы
туралы» заңға, Қылмыстық іс ... ... ... кодекске,
Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске өзгерістер енгізілді.
Республика ... ... алқа ... ... әрі ... ... 2000 жылғы 25 желтоқсанда қабылданған «Қазақстан
Республикасының сот ... және ... ... ... ... ... ... конституциялық заңның сот билігіне
арналған 1-бабының 1-тармағында: ... ... сот ... ... ... ... ... жағдайларда және тәртіппен
қылмыстық сот ісін жүргізуге тартылған алқа заседательдері арқылы соттарға
ғана ... - деп атап ... ... ... 25-бабының 2-
тармағына келетін болсақ, онда ешкімнің сот төрелігін жүзеге асыру ісіне
араласуға және судья мен алқа ... ... да ... ... ... жоқ ... Сонымен қатар, мұндай ... ... ... ... ... ... актілерінде алқа
заседательдеріне байланысты құқықтық реттеудің ... ... ... жоқ. ... алқа ... жайындағы норманы
одан әрі жүзеге асыру, реттеу мақсатында қолданыстағы іс ... ... ... ... ... жөн ғой деп ... ... заңгер
практиктер мен ғылым ... алқа ... ... ... ... қажеттігін де айтып жүр[17]. Әрине, қылмыстық іс жүргізу
практикасына бұл ... қай ... ... те ... ... ... конституциямен баянды етілген құқықтары мен бостандықтарын
қорғауда бір ... ... ... болар едік. Бұл мәселені шешу заң шығару
бастамасы ... ие ... үшін ... ... ... бірі деп
ойлаймыз.
Кейінгі жылдарғы соттардың қызметі оны одан әрі реформалауды және
қолда бар ... ... ... ... ... ... мен ... жағынан күшейтуді қажет ететіндігін көрсетті.
Және де негізінен ... ... ... ... асырылатын
судьялыққа үміткерлерді іріктеу процедурасында, оларды бекітуге ұсынуда,
қаржылық, материалдық-техникалық жабдықтауда, ... да ... ... ... мен ... көзге ұрына бастады.
Осы салада қалаыптасқан жағдай, сонымен қатар кәсіпкерліктің ... ... ... ... және ... сапасының өсуі,
олардың құқықтары мен бостандықтарының сот арқылы қорғалуын қамтамасыз ету
бойынша мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... реформаның қажеттігі жөнінде Қазақстан Республикасының
Конституциялық Кеңесі алғашқылардың бірі болып үн қатты. ... ... Ю.А. Ким 1996 жылы ... ... ... еткен «Республикадағы конституциялық заңдылықтың жайы туралы»
ақпаратында: «Атқарушы билік ... ... ... ... ... араласуы да билікті бөлу принципіне қайшы келеді,
себебі, Конституцияның 82-бабында ... ... ... ... ... ... ... табылатындықтан, шын мәнінде қоғамдық негізде
жұмыс істейді, ал бұл ... ... ... ұйымдық
тұрғыдан қамтамасыз етуді де Әділет министрлігі жүзеге асырады, аталған
алқаның төрағасы Әділет министрінің ... ... ... ... ... ... Әділет министрлігі мен республика
соттарына (Жоғарғы соттан басқа) ... ... бөлу ... ... ... ... конституциялық деңгейінде, ... ... ... ... ... етеді. Осы айтылғандарға байланысты
атқарушы биліктің жүйесіне кірмейтін, ... ... ... сот
органдарына байланысты ұйымдастыру міндеттерін атқаратын мемлекеттік
құрылым құру туралы ... ... ... ұсынысы еңгізіледі. Бұл
жағдайда, бұл құрылым қызметкерлерінің санын оларды Әділет министрлігінен
ауыстыру есебінен құруға болады. ... ... ... ... сот Кеңесінің төрағасына бағынатын болады. Сот әкімшілігі деп
аталатын осындай орган Қырғыз ... бар, оның ... ... ... болған жағдайда пайдалануға болар еді», - деп
түйіндеген-ді[18, 38 б.].
Кейін, 2000 жылы ... ... ... Жарлығымен
Жоғарғы сот жанынан Сот әкімшілігі жөніндегі комитет құрылып, оған ... ... ... ... ... ету функциясы берілді.
Ал соңынан, атқару өндірісі функциялары да аталған комитетке өтті.
Тағы бір ... ... ... ... және ... қалаларында
мамандырылған ауданаралық экономикалық соттардың дүниеге ... ... ... ... ... Ата ... 75-бабы 2-
тармағында бекітілген. Аталған бапқа сәйкес, сот билігі сотта іс жүргізудің
азаматтық, қылмыстық және заңмен белгіленген өзге де ... ... ... Сот ... одан әрі ... 2000 жылы ... ... Парламенті қабылдаған «Қазақстан Республикасының сот
жүйесі және судьялардың мәртебесі туралы» конституциялық заң ... ... ... баға бере ... профессор К.Бард оның
ережелерінің халықаралық стандартқа сәйкес келетінін баса ... ... ... ... аударған болатын: арнайы және өкілетті соттарды құруға
тыйым салу; соттарға кең юрисдикция берілген[19, 43 б.].
«Қазақстан ... сот ... және ... ... конституциялық заңның тұжырымдамасы, құрылымы және ... ... ... алу ... сот төрелігі органдары
жүйесін қайта құру идеясы мен мақсатына сәйкес келеді, деп ... ... ... ... қызметкері, заң ғылымының кандидаты
Б.Лапин[20 , 22 б.].
Республика ... ... ... ... одан әрі
жетілдіру мақсатында, соттардың конституциялық құқықтық ... жаңа заң ... ... ... ... етуші Жоғары Сот Кеңесі мен Әділет біліктілік алқасының
құқықтық мәртебелері мен қызметтерін реттеуге арналған ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
мемлекет құруға ұмтылысын нақтылауға, адамның және азаматтың құқықтары мен
бостандықтарын қорғауды одан әрі жетілдіруге ... ... ... жоғары қажеттілік болып табылады.
1.3 Құқықтық мемлекетті нығайтудағы адам ... ... ... ... ... ... ... Елбасы Н.Назарбаев былай дейді:
«Бүгiн бiзде демократия мен ... ... ... институттары құрылып
отыр. Соңғы уақыттың өзiнде ғана бiзде омбудсмен ... ... ... ... ақпарат құралдары жөнiндегi Қоғамдық кеңес
құрылды».
Адам құқықтары жөніндегі ... - адам ... ... ... қол сұғуынан қорғауды, заңнаманың және құқық ... ... ... ... ағартушылық бағдарламаларды
дайындап, оларды жүзеге асыруды мақсат тұтады. Омбудсменнің жұмысы ... ... ... ... ... ... және ... ұқсас құрылымдардың әлемдік
тәжірибесіне сай атқарылады. Сонымен қатар, ... ... ... ... ақпарат құралдарымен және халықаралық ұйымдармен
өзара тығыз ... ... ... жұмысының негізгі қағидалары:
жариялылық, әділдік және бейтараптық. Омбудсмен жұмысының бұл қағидалары ҚР
заңнамасында айқын белгіленген. Омбудсменнің құрылуы ұлттық құрылымдардың
мәртебесі туралы ... ... сай ... ... ... ҚР ... ҚР ... комитеттерімен
кеңескеннен кейін тағайындайды. Бұл Омбудсменнің Қазақстандағы саяси-
қоғамдық деңгейінің жоғарылығын көрсетеді. ... ... ... ... талқылауға және тағайындауға әрі ... ... ... ... ... Омбудсменнің жұмыс істеу мерзімі
заңнамада ... – 5 жыл. Және де бұл оның ... ... ... ... ... ... жағдайларда Президент
қана тоқтата алады. Мәселен, өзінің міндеткерліктерін орындауға денсаулық
жағдайы келмейтін кезде, ҚР ... ... ... ... ... ... және басқа да жағдайларда. Оның өкілеттігін тоқтатуға себеп
болатын жағдайлардың ... ... ... ... Одан ... ... өкілеттігін тоқтата алмайды. Бұл – оның ... ... және ... ... ... ... ... заңнамада бекітілгендей, Омбудсмен тәуелсіз, және
оның іс-әрекетіне қол ... ... ... Ол ... ... жауап
бермейді. Омбудсмен өзінің жұмысын Адам құқықтарын қорғау жөніндегі Ұлттық
Орталықтың негізінде атқарады. Бұл – атқару органы. ... ... және ... ... ... Жарғысын
дайындайды. Бұл Омбудсменнің әкімшілік өкілеттіктерінің кеңдігін және
жоғары ... ... ... ... Омбудсменнің жұмысы ... ... ... атап ...... ешкімнің алдында
жауап бермейді және оның жұмысына қол сұғуға тыйым салынады.
Өзінің ... ... ... ... ... ... құқықтарын мемлекеттің лауазымды тұлғалары бұзған
жағдайда, тергеу ... ... ... арыз ... ... де, ... де
Омбудсмен тергеу бастауға құқылы. Осылайша, Омбудсмен өз еркімен тергеуді
бастауына болады.
• Адам ... ... ... ... ... ... ... ету үшін іс-шара ... ... ... ... ... ... ... қажет жағдайда
кездесуге, қажетті ... ... ... ... ... ... ... соның ішінде, әскери бөлімшелер мен ... ... ... ... ... ... ... құқылы.
Адамның бұзылған құқықтарын қалпына келтіру үшін мемлекеттің лауазымды
тұлғаларына ... ... ... ... тұлғалары қабылданған
іс-шаралар жайында бір ай ішінде жауап беруі тиіс.
... ... ... ... ... ... ... жайында
жариялауға;
• Қажет деп тапқан жағдайда Омбудсмен ҚР Президенті мен ҚР Үкіметіне ... ... ... ... ... ... ... оның халықаралық стандарттарға сай
келуін қамтамасыз ету ісіне атсалысуға;
• Халықаралық ынтымақтастықтың дамуына үлес ... ... беру ... ... шаралар және басқа да әрекеттер
арқылы адам ... ... ... ынталандыру жүйесін дамытуға
құқылы[21].
Сөйтіп, Омбудсмен өз ... кез ... істі ... ... ... ... қажетті ақпаратты талап етуге, қоғамдық пікірге
жүгінуге хақысы бар. Өз іс-әрекетінің шеңберінде ... ... ... ... жұмысқа мамандарды, сарапшыларды және халықаралық
ұйымдарды қатыстыруға құқылы.
Омбудсменнің аталған барлық өкілеттіктері мен ... заң ... Және ол ... жұмысының пәрменділігінің, әрі адам
құқықтарының бұзылуына тікелей немесе ... ... бар ... ... ... ... табылады.
Омбудсмен өкілеттіктерінің кеңдігі, оның тәуелсіздігі мен ешкімнің
алдында жауап бермеуі, саяси-қоғамдық мәртебесінің жоғарылығы, сондай-ақ,
ұйымдастыру, ... ... ... ... етілуі Омбудсмен
жұмысының кепілі болып табылады. Сонда ғана ... адам ... ... ... ... ... ... осы саладағы
халықаралық ынтымақтастықты нығайтуда үлкен жетістіктерге жете ... ... ... ... ... құрылымдар жөніндегі Париж қағидаларына
сәйкес келетінін тағы бір мәрте айтып өту ... ... ... ... ... алғашқы жылдар ең
күрделі әрі көп нәрсені шешетін уақыт болды. Өйткені, бұл – еліміздегі
мүлдем жаңа ... ... оның ... ... нәтижесіна қарай
бағаланады. Бұл құрылым адам құқықтарын қорғаудың ... ... ... ... ... ... өзінің өміршеңдігін дәлелдеуі қажет.
Адам құқықтары жөнiндегi ұлттық ... ... әрi - ... ... ... жөнiндегi уәкiлдiң қызметiн ақпараттық-талдау, ұйымдық-құқықтық
және өзге де қамтамасыз етудi жүзеге асырады[22].
Ұлттық орталық туралы ... Адам ... ... уәкiлдiң
ұсынысы бойынша Қазақстан Республикасының Президентi бекiтедi.
Ұлттық орталық мемлекеттiк мекеменiң ... ... ... ... болып табылады, Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк елтаңбасы
бейнеленген және мемлекеттiк тiлде өз атауы жазылған мөрi мен ... ... ... ... уәкiлеттi органның ... және ... ... ... ... ... ... қатынастарға өз атынан түседi.
Ұлттық орталықтың негiзгi мiндеттерi:
1) Адам құқықтары жөнiндегi уәкiлге адамның және ... ... ... ... ... ... ... асыруда барынша
жәрдемдесу;
2) Адам ... ... ... ... және ... бұзылған
құқықтары мен бостандықтарын қалпына келтiру жөнiндегi қызметiн қамтамасыз
ету;
3) Адам ... ... ... адам ... мен бостандықтары,
оларды қорғаудың нысандары мен ... ... ... заңдарын жетiлдiру заңдарды халықаралық құқық қағидаттары
мен нормаларына сәйкес келтiру, адам құқықтары ... ... ... ... ... ... ... адам құқықтары мен бостандықтары ... ... ... ... болып табылады.
Ұлттық орталық өзiне жүктелген мiндеттерге сәйкес мынадай ... ... ... қабылдауды және Адам құқықтары жөнiндегi уәкiлдiң Қазақстан
Республикасы азаматтарының, шетел ... және ... ... ... ... ... Конституциясымен және
халықаралық шарттарымен кепiлдiк ... ... мен ... ... ... және ... iс-әрекеттерi мен шешiмдерiне
шағымдарын қарауын қамтамасыз етедi;
2) Адам құқықтары жөнiндегi уәкiлдiң Қазақстан Республикасының заңдарында
белгiленген тәртiппен адам мен ... ... ... ... ... үшiн ... ... бойынша қызметiн қамтамасыз
етедi;
3) Қазақстан Республикасында ... және ... ... ... ... мониторингiн жүзеге асырады;
4) адам құқықтары мен ... ... ... ... ... және ... олардың себептерi мен шарттарын
жою жөнiндегi шаралар туралы Адам құқықтары ... ... ... ... пiкiрi бойынша қоғамдық маңызы ауқымды деген жағдайларда
Қазақстан ... ... ... ... ... ... жөнiндегi уәкiл жолдауларының жобаларын дайындайды;
6) Адам құқықтары жөнiндегi уәкiл жүргiзген ... ... ... ... құралдарында жариялау үшiн оның ... ... ... ... ... және ... құқықтары мен бостандықтарының
бұзылуына әкеп соқтырған адамдарды заңмен ... ... ... ... ... және ... зиянды өтеу жөнiнде шаралар
қабылдау туралы Адам ... ... ... ... ... енгiзетiн ұсынымдарының жобаларын дайындайды;
8) Адам құқықтары мен бостандықтары, оларды қорғаудың ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарын жетiлдiру, оларды
халықаралық құқықтың жалпыға танылған қағидаттары мен ... ... адам ... ... ... ... дамыту
мәселелерi бойынша Адам құқықтары ... ... ... ... Адам ... жөнiндегi уәкiлдi Қазақстан Республикасының заңдары, адам
құқықтары саласындағы Қазақстан Республикасының халықаралық шарттары ... ... ... Адам ... ... ... тапсырмасы бойынша адамның құқықтары
мен бостандықтары саласында халықты құқықтық ... ... бiлiм беру ... ... заң ... жобаларын
әзiрлеуге қатысады;
11) Адам құқықтары жөнiндегi уәкiлдiң қызметi туралы ақпаратты жинауды,
талдауды және таратуды жүзеге асырады;
12) Адам ... ... ... өз ... ... ... ... берiлетiн жыл сайынғы есебiн уақытылы
дайындауды қамтамасыз етедi;
13) Адам ... ... ... ... ... ... құқық қорғау және өзге де қоғамдық бiрлестiктерiмен, сондай-
ақ халықаралық және шетелдiк құқық ... ... ... ... Адам құқықтары жөнiндегi уәкiл жанындағы сарапшылар кеңесi қызметiн
ұйымдастыру-әдiстемелiк қамтамасыз етудi жүзеге асырады;
15) Адам ... ... ... ... ... және
мұрағаты мен iс қағаздарын жүргiзедi;
16) Адам ... ... ... ... бойынша және оның құзыретi
шегiнде өзге де функцияларды жүзеге асырады;
Адам құқықтары жөнiндегi уәкiл Ұлттық орталықтың ... ... ... басшылық жасауды Адам құқықтары жөнiндегi уәкiл қызметке
тағайындайтын және ... ... ... ... асырады. Ұлттық
орталықтың басшысы өз жұмысы туралы Адам ... ... ... есеп ... отырады.
Ұлттық орталықтың басшысы Қазақстан Республикасының заңдарына
сәйкес:
1) Ұлттық орталықтың жұмысын ... және оған ... ... ... ... ... сәйкес мемлекеттiк органдармен, өзге
де ұйымдармен және лауазымды адамдармен қатынастарда ... ... ... ... ... ... ... жоспарын әзiрлейдi, оның орындалуын iске асыруды
және бақылауды ұйымдастырады;
4) Адам құқықтары ... ... ... ... Ұлттық орталық
қызметкерлерiнiң өкiлеттiктерiн белгiлейдi;
5) Адам құқықтары жөнiндегi уәкiлдiң ... ... ... ... ... тағайындайды және қызметтерден босатады;
6) оның құзыретiне жатқызылған ... да ... ... шешiмдер
қабылдайды;
7) өз құзыретiне жатқызылған мәселелер бойынша бұйрықтар шығарады.
Қазақстан Республикасы Президентiнiң жанындағы Адам ... ... ... әрi - ... ... ... ... Конституциясына сәйкес танылатын және кепiлдiк берiлетiн
адамның және азаматтың құқықтары мен ... ... ... ... ... iске ... ... орган болып табылады[23].
Комиссия қызметiн үйлестiрудi Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк
хатшысы ... ... ... ... ... ... ... бойынша Қазақстан Республикасының Президентi ... ... ... мен ... ... төрағасы мен мүшелерi оның жұмысына ... ... өз ... ... ... Конституциясы мен
заңдарын, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... хатшысы өкiмдерiн, сондай-ақ «Қазақстан
Республикасы Президентiнiң жанындағы Aдам ... ... ... ... ... ала ... ... негiзгi мiндеттерді
атқарады:
1) Қазақстан Республикасы Президентiнiң Қазақстан Республикасында адамның
және азаматтың құқықтары мен бостандықтарының ... ... ... ... iске асыруы үшiн жағдай жасау;
2) адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету мен
қорғау тетiгiн жетiлдiруге жәрдемдесу;
3) орталық және ... ... ... ... және ... мен ... ... ету мен қорғау ... ... iске ... ... қызметiне жәрдемдесу;
4) адам құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету мен қорғау ... ... ... мен ... ... ... адам құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету мен ... ... ... ... жәрдемдесу болып табылады.
Комиссияның құзырына:
1) Мемлекет басшысына және тiкелей Комиссияға ... ... ... ... ... азаматтығы жоқ
адамдардың, сондай-ақ ұйымдардың адамның және ... ... ... ... фактiлерi туралы ақпарат бар өтiнiштерiн қарау;
2) Мемлекет басшысының атына ... ... ... ... ... сақталуы туралы жыл сайынғы және арнаулы баяндамалар
әзiрлеу.
3) Комиссияның құзыретiне кiретiн мәселелер ... ... ... ... өзге де ... және ... ... адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету ... ... ... ... ұсыныстар әзiрлеу және оларды Қазақстан
Республикасы Президентiнiң қарауына енгiзу;
5) адамның және азаматтың құқықтары мен ... ... ету ... ... ... ... ... заңнамасына талдау
жасайды, осы мәселелердi реттейтiн заң жобаларын әзiрлеуге қатысу;
6) адам құқықтары саласындағы ... ... ... ... сараптау-ұсынымдық қорытындылар мен ұсыныстар дайындау;
7) адам құқықтары жөнiндегi халықаралық ұйымдардың, басқа да үкiметтiк ... ... ... ... ... ... өз өкiлеттiктерiн жүзеге асыру кезiнде мемлекеттiк ... ... емес ... ... ұйымдарымен, сондай-ақ бұқаралық
ақпарат құралдарымен белгiленген тәртiппен өзара iс-қимыл жасайды. Комиссия
адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғау мақсатында құқық
қорғау ... ... ... Адам ... ... ... ... жасайды.
Комиссия өзiне жүктелгeн мiндеттердi iске асыру мақсатында:
1) мемлекеттiк органдардан, сондай-ақ ұйымдар мен лауазымды ... ... ... мен ... сұратып алуға;
2) өз отырыстарында адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын
қамтамасыз етуге және қорғауға ... ... ... ... ... ... адамдарының ақпаратын тыңдауға;
3) уәкiлеттi мемлекеттiк органдардың адамның және азаматтың құқықтарының
бұзылуы туралы мәлiметтi тексеруiне бастамашылық жасауға;
4) ... ... ... ... үшiн белгiленген тәртiппен ғалымдар
мен мамандарды тартуға;
5) адамның және азаматтың ... ... мен ... сақталуына
байланысты мәселелердi талқылау үшiн Тәуелсiз Мемлекеттер ... ... ... өзге де ... адам ... ... және ... да осындай ... ... ... ... кiретiн мәселелер бойынша оның мүшелерiнiң заңнамада
белгiленген тәртiппен мемлекеттiк билiк ... ... ... ... құқығы бар.
Комиссияның отырыстарында қабылданатын және ... ... ... ... ... мен қорытындылар оның
шешiмдерi болып табылады. ... ... мен ... ... ... ... санының жай көпшiлiк ... ... тең ... жағдайда отырыста төрағалық етушi жақтап дауыс берген
шешiм қабылданған болып саналады. Комиссияның өз өкiлеттiгi ... ... мен ... ... шешу ... ... мемлекеттiк органға жолданады. Комиссияның ұсынымдары мен
қорытындыларын ... ... ... мен оның ... ... ... оларды қарауға және қабылданған шешiм ... ... ... мен баланы қорғау Президент Жолдауының үнемі ... ... ... ... әрбір отбасындағы балалардың бойына сіңірген
тәрбиесіне тікелей байланысты. ... ... ... 2012 жылы 14 желтоқсанда халыққа берген жолдауында, ең
алдымен, біз қыздарымыздың тәрбиесіне көп ... ... ... ... «қыз балалар - болашақ ана, шаңырақтың шырақшысы, әйел заты
әрдайым біздің қоғамның тең құқылы мүшесі, ал ана - оның ең ... ... ... ... Президенті – Елбасы
Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа
саяси бағыты» атты Қазақстан ... ... ана ... ... өз
ойларын төмендегіше білдіреді: «Біз әйел затына – анаға, жарға, қызға деген
қапысыз ... ... ... Біз ананы қорғап-қолдауымыз керек.
Мені отбасында әйелдер мен ... ... ... ... ... ... Әйелді құрметтемеу деген болмау керек.
Бірден айтайын, ондай зорлық-зомбылықтың жолы қатаң түрде кесілуі тиіс».
Отбасы-тұрмыстық қатынастар ... ... ... әрекеттер болып
құқық бұзушымен отбасы-тұрмыстық қатынастардағы адамдарға сыйламаушылық
көрсетiлiп, былапыт сөйлеу, қорлап тиiсу, кемсiту, үй ... ... және ... ... ... жеке тұрғын үйде, пәтерде немесе
өзге де тұрғынжайда жасалған басқа да әрекеттер болып табылады[25].
Бұл құқық ... ... ... ... ... не үш ... ... әкiмшiлiк қамаққа алынады. Бiр жыл iшiнде осы әрекеттер
қайталап жасалса, он ... ... ... ... ... ... әкеп
соғады.
ҚР ӘҚБтК-тің 54-бабының 2 тармағына сәйкес, Отбасы-тұрмыстық
қатынастар аясында әкiмшiлiк құқық ... ... ... ... ... белгiленген кезде жәбiрленушi мен оның отбасы мүшелерiн
күзету және ... үшiн сот ... ... ... ... ... осы ... басқа да тұрғынжайы болған жағдайда,
жәбiрленушiмен бiрге жеке ... ... ... ... өзге де тұрғынжайда
тұруға тыйым салу түрiнде әкiмшiлiк-құқықтық ықпал ету ... ... ... ... ... құқылы.
«Қорғау нұсқамасы» ұғымы отбасы-тұрмыстық зорлық-зомбылықтың жеке
профилактикасының бірі ретінде енгізілді. Мінез-құлқы ... ... ... ... ... шығарылады. Қорғау нұсқамасын ішкі
істер органдарының басшылары шығарады. ... ... ... ... оны ... iзiне ... оған баруға, онымен
ауызша, телефон арқылы сөйлесуге және өзге де ... ... ... ... ... мүліктерін бірлесіп иеленуге тыйым салынады.
ӘҚБтК 461-бабы негізінде Қорғау нұсқамасын бұзу, ескерту жасауға не
бес тәулікке дейінгі ... ... ... ... ... отбасын құрған жастардың көп ұзамай ... көз ... ... оның көп ... күш көрсету,
психологиялық зорлық-зомбылық әрекетінен туындап жатады. Оңтүстік Қазақстан
облысы бойынша әйелдердің ... ... саны - 489 528 ... 40 ... ... ... ... Әйелдердің ажырасуы осы облыста 1999
жылы 35 533 –ті көрсеткен[26].
2011-2012 жылдарда жүргізілген ... ... ... ... 25 ... ... жасалу себебі қызғаныш, 25 пайызы
маскүнемдік, 35 пайызы мүлікке қатысты дау және 15 ... ... ... ... ... деп ... ... өткен өндірістік және диплом алды практика
кезінде қалалық ІІБ-ның берген ... ... ... ... фактілерін есепке алдық.
Түркістан қалалық Ішкі істер басқармасының деректері ... ... ... ... ... зерделейтін
болсақ, 2014 жылы 12-ай көлемінде
ҚР ӘҚБтК-нің 79-1 бабы (ұрып-соғу) – 7 адамға әкімшілік шара қолданыл
са, ҚР ӘҚБтК-нің 79-3 бабы ... ... дене ... ... – 33 ... шара ... зорлық-зомбылық көрген 211 адамға «Қорғау нұсқамасы»
ұсынылған.
- әйелдерге - 208 қорғау ... ... Ер ... - 3 ... нұсқамасы ұсынылған.
ҚР ӘҚБтК-нің 59-1 бабына сәйкес, Түркістан қалалық сотына, Ішкі ... ... ... ... ерекше талаптар - 22 адамға
берілген.
Ал, 2015 жылдың 01 қаңтарынан ... ... ... ҚР ... туралы Кодексіне (ҚР ӘҚБтК) сәйкес, Түркістан ҚІІБ-ның 2015
жылдың «тұрмыстық ... ... ... ... ҚР ... 73-бабымен (боқтап балағаттап, ... ... – 7 ... ... ... ... ҚР ӘҚБтК-нің 461-бабымен «қорғау нұсқамасын бұзу» - 2 - ... шара ... ... ... ... адамдарға «Қорғау
нұсқамасын» ұсынғаны - 51 ... ... ... ... ... ... әйелдерге - 51 қорғау нұсқамасы ұсынылған.
- ҚР ӘҚБтК-нің 54-бабына сәйкес, Түркістан қалалық сотына, Ішкі ... ... ... ... ерекше талаптар -
4 адамға берілген.
2014 жылмен 2015 жылдың үш айын салыстырғанда ... ... ... ... және балаларға қатысты ... - ... ... ... Республикасы Ішкі Істер Министрлігінің қоғамдық
тәртіпті және қауіпсіздікті жүзеге ... ... ... ... 1999 ... ... ... бастап әйелдерді зорлық - зомбылықтан
қорғауды ұйымдастыру бойынша жеке, арнайы бөлімше ... ... ... ... ... ... бөлімше қызметінің негізгі бағытының бірі
зорлыққа тап болған әйелдерге психологиялық, заңдық көмек көрсету, ... ... ... ... ... ... барлық фактілері
туралы өтініштерді және шағымдарды қарастыру болып табылады.
Қазіргі уақытта ішкі ... ... ... ... ... ... әйелдерге көмек көрсетуге арналған 246
сенім телефоны жұмыс істейді. ... ... ... ... әйелдер дағдарыстық орталықтарға жіберіліп, оларға
заңгерлік, психологиялық көмек көрсетіледі.
2 Құқықтық мемлекетті дамытудағы Президент Жолдауларының тиімділігі
2.1 ... ... және ... ... ... ... ... жаңа белесіндегі «Қазақстан-2030» Стратегиясында
біздің ішкі және ... ... және ... ... ... ... қайта құрудың 30 маңызды бағыттары анықталды. Аталмыш
маңызды тарихи құжатта мемлекеттік ... жаңа ... ... арналған дәйекті бағам, біліктілігі дәрежесіне орай ... ... ... ... ... ... ... және болашағын есепке ала отырып ... ... ... белгіленген.
«Алдымызда, мен бүгін жариялаған қағидаларға ... ... ... қызмет етуді барлығынан жоғары қоятын кәсіпқой ... ... ... тұр.
Біз мемлекеттік қызметтің кадрлық құрамын іріктеу және кәсіби
даярлықтың ... ... ... ... ... ... ... деді Президент осы жылғы жолдауында.
Президент ... ... ... ... ... ... ... Тек қысқамерзімді ғана емес, ұзақмерзімді нәтижелерді де ... ... ... ... ... есепке алу.
• адал бәсекелестік және ... ... ... ... Мемлекеттік қызметшілердің лауазымдық міндеттерінің екі түрлі
түсіндірілуін ... ... ... ... тұрғыдан дәл
регламенттелуі.
Жаңа талаптарды ескере отырып, ... ... ... Ең ... мемлекеттік аппарат реформаланатын болады.
Қазақстан Президенті Н.Назарбаев мемлекеттік қызметтің жаңа жүйесі туралы
Заңға қол ... Ол ... ... ... ... ... қызметшілерді іріктеуде ашықтықты арттыруды, меритократия
қағидаларын ... яғни ... ... ... қамтамасыз етеді.
Кадр саясаты жөніндегі ұлттық комиссия ... ... ... ... ... жүзеге асыруға жауапты кәсіпқой басқарушылардың
мүлдем жаңа санаты – «А» ... ... ... бірінші кезекте жауапты хатшылар мен облыс әкімдерінің
аппарат басшылары, комитет ... ... мен ... әкімдері
кіреді.
Бұдан кейін мемлекеттік қызметкерлер лауазымдық сатымен кезең-
кезеңмен, билік иерархиясының бір ... ... ... ... және ... ... арттыра отырып көтерілетін болады.
Белгіленген көрсеткіштерді асыра ... мен ... ... және ... ... қол ... ғана ерекшелік
жасалуы қажет екендігін Президент баса айтты. 
Президент өз жолдауында Мемлекеттік қызмет істері ... ... ... ... дейін мемлекеттік қызметшілердің ... ... ... жаңа ... енгізуді тапсырды.   
Ерекше назарды мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапасын арттыруға
аудару қажеттігі айтылады. Міндет – мемлекеттік аппараттың ... ... ... ... ... ... қызметтерді тиімді және жедел түрде көрсетуге көшу.
Осы жолдауында Елбасы «Біз ... ... ... тән ... орындаудан босатып, мемлекеттік институттардың ... ... ... ... ... оның ... 2014 ... жергілікті бюджет қалыптастырудың жаңа тетігін енгізумен ұштастыруы
керек», деп атап көрсетті. 
2013 жылдың 30 қазанында Өңірлік Хаб ... ... ... ... ... ... ... (Канада) үкіметі Министрлер
кабинетінің тиімділік және инновация бойынша вице-министрдің ... ... ... жетістігі мемлекеттік қызмет пен Үкіметтің
тұрақтылығын байқатады. Жетістік тұрақтылықпен тікелей байланысты. Және де
өзгерістерге бастайтын жаңа ... ... да ... ... - ... ... 40 жылға жуық Онтарионың мемлекеттік
органдарында қызмет етті. ... жеті ... ... ... күш ... ... ... отырысы ТМД елдері мен өзге де
Өңірлік Хабқа ... ... ... ... Олар өздерінің
қызметтеріне шын беріле отырып, өзге елдермен ... ... ... ... ... ... ... көп талқылаулар
жасаймыз. Мемлекеттік қызметтің басты мақсаты адамдардың ... ... ... емес пе?», - деп ... ... ... 16 қыркүйегінде берген сұқбатында бұрынғы Мемлекеттік
қызмет ... ... ... ... Ә. Байменов: «542 қызметкер А 
корпусына енеді. Қазіргі ... 501 адам ... ал ... ... 26 ... ... - ... Ә. Байменов атап
өткендей, тағайындалған 155 адам А корпусының лауазымында болмаған.
Сонымен қоса, мемлекеттік істер ... ... ... тестен
өткен 1125 адамның  65 пайызы  осыған дейін мемлекеттік ... ... ... 940 ... оның  30 пайызы А корпусында қызмет
істеп көрмеген. Сондықтан да, ... ... ... ... ... ... Бірақ, мемлекеттік қызметкерлердің  ... ... ... ... ... дейін орналастыру
қарастырылды, 26  қыркүйек күні В корпусына өту ... деп ... ... ... таңда әлемде меритократия ағылшын тілінен аударғанда, еңбегі
сіңгендердің билігі қағидатымен ... ... жаңа ... ... ... ... ... бұл түрі мемлекеттік ұйымның басында
ең ақылдылар,ең ... ... ... ... ... ... ... Бұл жолды таңдаған қоғам «Әркімге-еңбегіне
қарай» қағидатына сүйенеді.
Сонымен қатар, меритократия қоғамның ... ... ... ... кәсібилендірудің де негізгі құралы болып табылады.
Себебі - ... ... ... ... кадр әлеуеті мемлекеттік
органдарда сапалы шешім қабылдай ... ... даму ... ... ... ... қағидаты кадрлерді іріктеу және
жылжыту үшін ашық ... ... ... ... ... ... жүйе ғана азаматтарға сіңірген ... ... ... сай ... ... ... тең құқығын қамтамасыз ... ... ... түсетін әрбір талапкер өзінің қызметіндегі
мансаптық өсу жолы тек өзінің біліктілігі мен ... ... ... байланысты екенін білуі шарт, сонымен қатар, азаматтардың құқығы ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Әрине бұл тұрғыда тәрбиеленген мемлекеттік қызметші қоғамға пайда әкелетін
заңды және негізді ... ... ... ... өз ... әділ
бағаланатынына, мемлекеттік аппаратқа деген сенімін ұялату ... ... ... тыс кадр ... ... ... мен ашықтығын
қамтамасыз ету қоғамның мемлекеттке деген сенімін қалыптастырады. Бұл ... ... ... қоғамға,халыққа қызмет ету ... ... ... ... ... ... ... бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңда
меритократия қағидатын қалыртастыру мақсатында ... ... ... ... ... және әділдігін орнатуға
бағытталған шаралар қарастырылған.
Тестілеу нақты мемлекеттік ... ... тыс, ... болады.
Мемлекеттік органдар мемлекеттік қызметшілер жұмысының ... жыл ... ... ... ... ... беру,көтермелеу,оқыту,мансаптық
жоспарлау,ротация жөнінде шешімдер қабылдауға және олардың қызметін үш ... ... ... ... жөнінде шешімдер қабылдауға негіз болады.
Мемлекеттік қызметте меритократияны сыбайлас ... ... ... ... ... ... ... арасында сыбайлас-
жемқорлық көрінісі қарапайым ... ... ... ... ... ... ... қарастыратын қызметтік этика туралы
тарау енгізілді,яғни этикалық нормалар заң деңгейіне көтеріл- ді.Сонымен
қатар, этикалық ... ... ... ... ... алуға
бағытталған шара ретінде қарастыру қажет.
Мемлекет қызмет этикасының екі деңгейлі жүйесі құрылатын болады.
Бірінші ... ... ... ... құлқының жалпы
стандарттары айқындалады. Екінші ... ... ... ... ... ... тәртіптері мен нормаларын әзірлейді.
Қоғамның мемлекеттік қызметке,мемлекетке және оның институттарына сенімін
сақтауға және нығайтуға,мемлекет ... ... ... ... ... жұмыс жасауына бөгет болатын іс-әрекеттерге ... ... ... мемлекеттік рәміздеріне құрмет көрсетудің
үлгісі ретінде қызмет етуге және мемлекеттік қызметшілер лауазымдық
қызметін ... ... ... ... ... сақтауға бағытталған
(барлығы 13 бөлім) нормалар көзделген.
Мемлекеттік ... ... ... ... қарсы
тұруға,сыбайлас жемқорлықпен байланысқан ... оған ... ... жол ... ... ... қызметшілер тарапынан аталған
фактілердің жолын кесуге тиіс. 
Мемлекеттік қызметке кірер алдында үш жыл ішінде сыбайлас жемқорлық
құқық бұзушылық ... үшін ... ... ... ... ... Бұл ... сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған
үшін жұмыстан босатылған адам мемлекеттік қызметке жіберілмейді.
Сыбайлас жемқорлық жасағаны үшін ... ... ... ... ... қаулының орындалуы аяқталған күннен бастап бір жыл ... оның ... ... құқық бұзушылық жасағаны үшін алынбаған
тәртіптік жазасы болған ... «Б» ... ... әкімшілік
лауазымына ауыстыру тәртібімен орналасуға жол бермейді.
Елбасы Н.Назарбаев өз ... «Біз ... ... ... ... қызметтердің реформасын жалғастыруға тиіспіз. ... ... ... ... ... және ... түбірімен жою
жөніндегі міндеттерді шеше алмаймыз», деді.
Қоғам қайраткері сол ... ... ... ... ... ... 2011 жылғы «Болашақтың іргесін бірге қалаймыз» Жолдауында
көтерілген құқық қорғау саласына байланысты мәселелерге өз ойын білдіреді:
«Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Әбішұлы ... ... ... ... индустриялық дамыту жолдары мен тетіктерін нақты айқындап берді.
Екіншіден, өмір сүру сапасын арттыру, ... ... мен ... ... дамыту және құқық қорғау органдарын қоғамдық бақылау мәселесіне
жіті көңіл бөлді. Соның ішінде ... ... ... реформалау керек
дегенді ескерте кетті. Бұл мәселелерді бірге шешуіміз керек.
Осы жолдау ... ... ... ... ... Бас
Прокуроры лауызымында тұрған кезінде, яғни Парламент Сенатының төрағалық
қызметінен ... ... ... Президентінің халыққа Жолдауы
қоғамдық үдерістердің, сонымен қатар ... ... да ... дамуын
қамтамасыз ететін маңызды бағдарламалық құжат болып табылады. Елбасы биылғы
Жолдауында әлеуметтік саладағы азаматтардың құқықтарын қорғау, кәсіпкерлік
пен бизнесті ... ... үй ... ... ... және ... ерекше назар аудара отырып, алдағы
онжылдыққа арналған нақты мақсаттарды анықтап ... ... ... құқық қорғау жүйесін реформалау
қажеттілігіне ... ... Осы ... кейбір кемшіліктерді айта
отырып, алдағы реформаның бірнеше жалпы бағыттарын бөліп ... ... ... ... қорғау жүйесінде оңтайландыру ... ... ... ... ... ... ... Және заңдардың
сапасын одан әрі жетілдіру, ізгілендіру қамтамасыз етіледі. ... ... ...... ... ... ... бағалаудың
көрсеткішіне айналатын болады.
Жолдаудың маңызды қырларының бірі жоғары халықаралық стандарттарға сай
жаңа құқық қорғау жүйесінің қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... органдарға құқықтық кеңістікті
жетілдіру бойынша кешенді жұмысқа кірісуді және осы жылы ... ... ... ... ... заң ... енгізуді тапсырды», деді.
Жолдауда Қазақстанның қазіргі ... ... ... ... ... пен ұлтаралық келісімді қамтамасыз етуге, ... ... ... ... ... де ерекше мән
берілген. Алға қойылған осындай келелі ... жету үшін ... пен ... ... ... ... жүргізуге, құқық қорғау және
сот жүйесі органдарының азаматтардың құқықтары мен ... ... ... баса мән ... ... ... араласуды
болдырмауды қамтамасыз ету міндеттері ... ... ... ... ... ... мән ... Заңдылықтың қатаң сақталуы
мәселелерімен бірге, елімізге өте қажетті «Мемлекеттік бақылау мен
қадағалау» туралы ... ... рет ... да ... ... Өйткені осы
заңда бақылау жүргізудің бүкіл ... ... үшін ... ... ... Құқықтық мемлекет құрып жатқан ... ... ... ... ... өте ... ... Әкімшілік реформаның
іске асырылуы еліміздің басқару жүйесін ... ... ... ... ... кадр ... ... нысаны - халыққа,
мемлекетке адал қызмет етуге зор септігін тигізеді. Президент Жолдауында
Қазақстан, Ресей және Беларусь ... ... ... ... пайдалы жақтары да терең ... ... ... ... мақсаты - халықтың әл-ауқатын нығайтуға арналатыны
ерекше көрсетілген.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Қазақстан - 2050» ... ... ... жаңа ... ... ... соңғы үш жылда құқық
қорғау органдары мен ... ... ... маңызды реформалар
жүргізілгенін атап өтті. Бұл ... ... ... ... аталмыш органдардың құқықтық базасы нығайтылып, ... ... ... ... Өйткені, еліміздің
қарқынды дамыған экономикасы және ... ... ... ... ... сот ... мен ... тәртібін талап етеді. Осыған орай Елбасы
Н.Назарбаев 2010 ... 17 ... ... Республикасындағы құқық
қорғау қызметі мен сот жүйесі ... ... ... ... ... қол ... болатын. Бұл құжат мемлекетіміздің күш құрылымдарын
жаңғырту бойынша жоспарлы және ... ... ... ықпалын тигізді.
Сондай – ақ ... өз ... Жаңа ... біз ... ... ... ... саяси жаңғырту арқылы
бекемдеп, саяси жүйемізді жетілдіруді ... Және ... ... ... рөл атқаратын болады, - деген болатын[30].
Сондай-ақ, еліміздің құқық қорғау ... ... ... ... да ... тиек ... Мұндай келеңсіздіктер мен жанжалдар неден
туындап отырғанын да біз жасыра ... ... ... бәрі көзге көрініп
тұр, ел-халық хабардар. Құқық қорғау органдарындағы ... ... ... ... ... бақылаудың жоқтығынан осындай
проблемалар ... ... ... ... қорғау саласына реформа қажет деп
отырғаны да сондықтан. Яғни, бұл ... ... ... білімді маман
қажет. Құқық қорғау жүйелерін реформалау жөніндегі заң жобасын ... ... ... ... ... ... жүйесін реформалау бойынша байыпты жұмыс
жүргізуді міндеттеді. «Жазалаудың негізгі түрі бас ... ... ... ... ... ... орындарынан босағандарды оңалтумен
айналыспайды» деп өте ... ... Адам – ... байлығы. Олардың
лайықты өмір сүруі, лайықты білім алу мен лайықты еңбек орындарында жұмыс
жасауы Ата ... ... ... ... құқық қорғау органдары
мен соттарда ең алдымен адамның құқықтары мен мүдделерінің ... ... ... тиіс.
Өркениетті елдер тәжіріибесіне сүйене отырып, құқық қорғау жүйесін
жетілдірсек ... ... ... ... алмауынан сақтар едік.
Жолдау шын мәнінде еліміздің осынау бір күрделі дағдарыс кезеңіндегі
атқарылған істермен бірге, алдағы ауқымды міндеттерін де ... ... ... ... ... ... айналып өткен
республикамызда экономикамызды одан әрі ... ... ... биылғы Жолдауында атап көрсетілген әкімшілік реформалар және
құқық қорғау органдарын реформалау, бүкіл органдар мен ... ... қол, бір ... бас ... ... ... ғана ... беретіні
сөзсіз. Сондықтан да ортақ істе олқылық болмауы үшін мемлекеттік органдар
мен құқық қорғау органдарының мәртебесі мен жауапкершілігін ... ... ... ... ... ... бірі – өкілеттіктерді нақты бөлу
және құқық қорғау ... ... тән емес ... ... ... тергеу жүйесін оңтайландыру және жалпы құқық қорғау
қызметінің тиімділігін арттыру болып табылады», – деген ... ... ... ... нақтылап берді. Реформа бойынша ... ... ... ... ... ... мен ... Денсаулық сақтау министрлігіне беріледі. Ал
кәмелетке толмағандарды уақытша оқшаулау, бейімдеу және оңалту орталықтары
Білім және ғылым министрлігінің бақылауына ... ... ... ... аса
маңызды стратегиялық нысандардан бөлек, көлік құралдарын ... ... ... ... беріледі. Оны өткізуді бақылау бойынша
өкілеттіктер Көлік және коммуникация министрлігіне беріледі. Елбасы ІІМ мен
Бас прокуратураның ішіндегі үш ... ... ... осы ... ... кіретін бір құрылымға біріктіруді тапсырды. Бұл бағытта
Елбасы Үкіметке Ішкі істер министрлігінің құрамында ... ... ... тапсырды. Миграциялық полиция комитетінің құрылуы көші-қон
процестерін мемлекеттік реттеудің тиімділігін ... және ... ... ... мүмкіндік береді.
«Нашақорлықпен және есірткі бизнесімен күресті ... үшін ... ... ... ... комитетіне есірткі бизнесімен ... ... ... ... бағынышты болады. ІІМ шара қабылдап,
әкімшілік қамауға алуды орындау жөніндегі функцияны кезең-кезеңімен Әділет
министрлігіне берсін», – деген ... ... ішкі ... ... тән емес функциялардан құтылады деп түсіндірді[31].
Елбасының ұсынғанындай, Ішкі ... ... ... ... мен Тергеу комитеті біріктіріліп, Тергеу жөніндегі комитет
болып құрылады. «Біріктірудің өзі қылмыстарды тергеу жұмысының ... ... Мұны ... ... ... облыстардың бірінде пилоттық жобаны
қолға алуға болады. Бірақ мұны жасау ... ... бұл – ... – деді ... ... ... ... тергеу органдарын және сотқа дейінгі өндірісті
жетілдіру өз кезегінде прокурорлардың рөлі мен жауапкершілігін ... ... Бұл ... ... ... ... үйлестіруші рөлін
күшейтуді керек етеді.
Құқық қорғау ... ... ... ... мен ... ... ... шегін нақтылап береді. Мәселен, Ішкі
істер министрлігі трансұлттық есірткі қылмыстарынан басқа, барлық есірткі
қылмыстарын тергеумен айналысады, ал ... және ... ... ... полициясы тергейтін болады.
Ал Ұлттық қауіпсіздік комитеті ... ... ... ... тергеумен шұғылданады.
Елбасы атап өткендей, Жоғарғы сот жанындағы Сот әкімшілігі комитетінің
орнына Жоғарғы сот жанынан Сот ... ... ету ... ... ... сот ... ... жөніндегі органдар және
осындай өкілеттіктер Әділет министрлігінің құзырына берілетін болады. Өз
кезегінде соттардың, сот ... ... ... қатысты
ұйымдастырушылық, материалдық-техникалық және өзге де ... ... сот ... Сот ... ... ету жөніндегі
департаменттің еншісіне бұйырып отыр.
Реформаның тағы бір тармағы құқық қорғау органдарының аппараттарын
оңтайландыруға ... Бұл ... шешу үшін ... ... қорғау
органдарының тиімді штаттық бірліктерін нақтылау және өзге де ұсыныстарды
қарастыру тапсырылды. Орталық және ... ... ... ... есебінен қалалық және аудандық құқық қорғау ... ... ... ... ... реформаны тиімді іске асыру үшін
Үкіметке Парламентпен тізе қосып, жаңа Жарлық талаптарына сай ... ... мен ... ... ... атап ... ең ... қылмыстық саясатты ізгілендіру
мәселесінде шешімді түрде алға жылжу қажет. Бұл үшін қоғамға аса көп ... ... ... ... заң ... олар әкімшілік құқық бұзушылықтар санатына ауыстырылып,
әкімшілік ... ... ... қатар мұндай заңда
экономикалық саладағы ... ... ... құқық қорғау
органдары тарапынан қысым жасалмауына, кәсіпкерліктің дамуын ынталандыруға
баса назар аударылады. «Біз ... ... ... ... ... бөгет құруға тиіспіз. Біз кәсіпкерлерді тексеру құқығына ие
мемлекеттік органдардың санын ...... ... ... аталған
шаралардың «бизнестің мемлекетке сенімін ... ... ... ... ... береріне сенім білдірді.
Соңғы үш жылда құқық қорғау органдары мен арнайы қызметтердің бірқатар
маңызды реформалары жүргізілді. Бұл – ... ... ... ... жұмысының  құқықтық базасы жақсартылды. Функциялары ... ... ... ... ... ... саясат
ізгілендірілді.
Барлық құқықтық құрылымдардың қызметкерлері түгелдей аттестаттаудан
өткізілді. 100 мыңнан астам адамнан 12,5 мың адам ... ... және ... ... ... органдары қызметкерлерін ақшалай қамтамасыз ету ... ... ... ... ... іс-қимыл жоспарын
дайындау туралы Президент Әкімшілігі мен Қауіпсіздік Кеңесіне және Үкіметке
бірлесіп атқаратын арнайы тапсырма берілді.
2013 ... ... ... ... үшін ... ... ақы ... атақтар бойынша төленетін жалақы деңгейіне дейін көтеруді тапсырып,
алда атқарылар нақты ... атап ... ... ... органдарының Кадр саясаты тұжырымдамасын әзірлеу;
•  Жоғары аттестаттау комиссиясы ... ... ... кадр ... ... ... ...  Құқық қорғау және арнайы органдар жетекшілерінің Президентік
резервін қалыптастыру.
Сондай-ақ Президент Әкімшілігіне, Қауіпсіздік ... ... ... жұмыс тобын құруды және 2013 жылдың екінші тоқсанының
аяғына дейін «Құқық ... ... одан әрі ... бағдарламасының» 
жобасын әзірлеуді тапсырды.
2.2 Азаматтық қоғам субъектілерінің құқықтық әрекет ету механизмі
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев саяси-
құқықтық ... ... ... ... ... негізін қалаушы ұлы ойшылдардың – Н. Макиавелли, Ж.
Руссо, М. Вебердің саяси-құқықтық ойлары негізінде, мемлекеттің 2030 ... ... ... ... Жолдауында 2020 жылға дейін
атқарылатын ... ... ... ... ... тұрақты
экономикалық даму және «Жаңа әлемдегі жаңа ... ... Одақ құру ... ... ... ... ... аясында Қазақстан халқы Ассамблеясының мәртебесі
мен өкілеттігі өсті. Біздің көп ұлтты еліміздің барлық халқының мүдделерін
бейнелей ... ... ... депутаттар Қазақстандағы
этносаралық бітім мен келісімді нығайту үдерісінде айрықша рөл ... ... ... ... ... ... міндеті тұр.
Бұл үдерісте саяси партиялар, үкіметтік емес ұйымдар және ... да ... ... рөл ... ... ... тетіктерді нығайту қазіргі
заманғы азаматтық қоғамның қалыптасуына,құқықтық мемлекеттің одан әрі
жетілуіне ... ... ... кеңінен таратуға жағдай
жасайтын болады.
Модернизация мемлекетті әкімшілік ... ... және ... ... ... ... ... қаралатын
жоғарғы дәрежедегі бағалы үрдіс болып табылады. Тіпті Батыстың ... ... де ... ... проблемалар қалыптасуы
мүмкін. Бұл басқа елдерден жай ғана көшіріп алатын мемлекеттік ... ... ... дәлелдейді.
Мемлекет Конституциясы күн тәртібіне жауап бере алатын жетілдірілген
Қазақстан Орталық Азия аймағына саяси-құқықтық ... ... ... ... ... ... және біржолата нарықтық
экономикаға көшу биліктің ... ... ... ... ... көшуге жағдай жасады.
Қоғамды модернизациялау әлемдік ... ... ... ... ... ... ... қауымдастықтың даму
тәжірибесіне қосылған қомақты үлесі болып табылады. Оған негіз ретінде мына
мәселелерге тоқталуға болады.
- ... ... және ... ұйымына Қазақстан төрағалық
мәртебелік миссиясын Еуропа мемлекеттерінің қолдауы;
- ЕҚЫҰ ның өзгеде мемлекеттермен бірге ... ... ... ... ... пен Батыстың арасын түсіністік арқылы
жақындастыруға бағытталған;
- 2030 бағдарламаның құжаттары қоғамға ... ... ... ... ... сай ... ішкі және сыртқы саясатында ... ... ... ... ... бар ... сендіреді;
- Қазақстан сан алуан ұлттар мен діндер өкілдерінің мекені болумен
ерекшеленеді. Отанымызда 100 дей ... ... ... ... ... бір
шаңырақ астында татулықта тұрады;
- Астанада 2003 жылдан бастап конфессияаралақ Әлемдік және ... ... үш ... болып өтті;
- Еуразиялық кедендік Одақ құру жөніндегі бастаманың интеграциялық
әлеуетін жүзеге ... ... ... ... ... болу ... мен одан ... жолдарын теориялық және
практикалық ... ... келе ... ... ... біздің
елімізде ғана емес, әлемдік деңгейде қызу талқылануы, саяси ойлары ... ... ... Н.Ә. ... ... саяси стратегиялық ... ... ... ... ... ... ... түсіп, дүниежүзілік қауымдастыққа танылып отыр.
Қазақстан Президенті 2003 жылғы ... ... ... ... жаңа заң қабылданғаннан кейiн елiмiздегi партия жүйесi ... ... емес ... ... арта түстi, әрi, ең бастысы,
қоғамда саяси мәдениеттiң демократиялық үлгiсi тамыр тарта бастады»,-
дейді.[32]
Конституцияның 23-бабында Қазақстан ... ... ... құқығы бар екендігі бекітілген. Қазақстан азаматтары саяси
партияларға және ... да ... ... құра ... және ... бола алады.
Саяси партияларды құрудың құқықтық негiздерiн, олардың құқықтары мен
мiндеттерiн, қызметiнiң кепiлдiктерiн белгiлейдi, ... ... ... және ... ... ... Саяси партиялар
туралы Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 15 шілдедегі Заңы реттейдi.
Азаматтардың, әртүрлi әлеуметтiк ... ... ... ... және атқарушы, жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарында
бiлдiру және ... ... iсiне ... мақсатында олардың саяси
еркiн бiлдiретiн Қазақстан Республикасы ... ... ... ... деп ... ... ... халық атынан билiк жүргiзуге
құқығы жоқ.
      Қазақстан Республикасының жасы он сегiзге ... ... ... мүшесi бола алады. Саяси партияға шетелдiктердiң, азаматтығы ... мүше ... ... ... ... жол ... Әскери
қызметшiлер, ұлттық қауiпсiздiк органдарының, құқық қорғау органдарының
қызметкерлерi және ... ... ... ... ... да ... саяси
партияға қолдау көрсетпеуге тиiс.
Саяси партияны мемлекеттiк тiркеудi ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк тiркеуге қажеттi құжаттар саяси партияның
құрылтай съезi (конференциясы) өткiзiлген күннен бастап екi ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк тiркелген күнiнен бастап алты айдың iшiнде
өзiнiң құрылымдық ... ... мен ... аумақтық
әдiлет органдарында есептiк тiркеуден өткiзуге мiндеттi.
Саяси партияны мемлекеттiк тiркеу үшiн оның құрамында ... ... ... ... бар қала мен ... ... жетi жүз партия мүшесi бар құрылымдық бөлiмшелерiнiң (филиалдары
мен ... ... ... ... кем ... елу мың ... ... тиiс.
Қазақстанда қазіргі кезде тоғыз ... ... ... ... ... өз ... ... Олар:
1. «НҰР ОТАН» Республикалық саяси партиясы
2. Қазақстанның «АҚ ЖОЛ» Демократиялық Партиясы
3. Қазақстан Коммунистік Халық партиясы
4. Жалпыұлттық социал демократиялық партия (ЖСДП)
5. Қазақстан социал демократиялық «Ауыл» партиясы
6. Қазақстанның "АЗАТ" Демократиялық партиясы
7. ... ... ... ... үш ... ... ҚР ... Мәжіліс Палатасының
депутаттары ретінде мемлекеттік билікке қатысуда. Оларға жеке ... ... ... ... ... 1999 ... ... құрылды, ал
сол жылдың 12 ... ... ... ... ... Партия мүшелерінің саны 900 000 адамнаң астам. Қазақстанның
барлық облыстарында, Астана және Алматы қалаларында "НҰР ... ... ... әлеуметтік негізін бюджеттік ұйымдардың ... ... және ... ... ... шағын және орта бизнес
өкілдері құрайды. ... ... ... ... ... одан әрі
демократияландыруға бағытталған экономикалық және саяси реформалардың
жүзеге асуына белсенді түрде жәрдемдесу; ... өмір сүру ... ... әділеттілікті бекіту және елдегі тұрақтылықты сақтау;
ұлтаралық және ... ... ... ... ... мен ... Республикасының жан-жақты және үйлесімді
дамуы үшін жауапкершілігін тәрбиелеу деп жариялады
2007 жылы ... ... ... ... ... 88.41% ... ... «НҰР ОТАН» партиясынан Парламенттің Мәжіліс палатасына ... ... 98 ... ... 2012 жылы ... сайлау қорытындылары
бойынша партия 80.99% дауысқа ие болды. «НҰР ... ... ... ... партиялық тізім бойынша 83 депутат сайланды.
Қазақстанның «АҚ ЖОЛ» Демократиялық Партиясы 2002 жылғы 3 сәуірде
тіркелген. ... ... саны 175 862 ... ... ... ... ... демократиялық және еркін ... ... ... ... ... ... Қазақстанды одан әрі демократияландыру ... ... ... ... ... жұмысына белсенді араласады. Мәжілістің
үшінші шақырылымында партия 1 мандатқа ие болды. 2007 жылы ... ... 3.09% ... ... Парламентке өтпеді.
2012 жылы Мәжіліске сайлау қорытындылары бойынша партия 7.47% дауысқа ие
болды. «АҚ ЖОЛ» партиясынан Парламенттің Мәжіліс ... ... ... 8 ... ... 2004 ... 21 ... партия
мемлекеттік тіркеуден өтті. Тіркелу сәтінде ... ... 90 000 ... ... қатарында жұмысшылар, студенттер, зиялы қауым, зейнеткерлер,
кәсіпкерлер және т.б. Партияның саяси тұғырнамасына сай ҚКХК ... ... ... жаңа ... ... ... ... 2004 жылы Мәжіліске сайлаудың қорытындылары бойынша партия
1.98% дауыс алды.
2007 жылы Мәжіліске сайлауда партия 1.29% дауыс алып, Парламентке ... жылы ... ... ... ... ... 7.19% ... ие
болды. ҚКХП Парламенттің Мәжіліс палатасына партиялық ... ... ... сайланды.
2015 жылы 11 наурызда «Нұр-Отан» партиясының XVI съезі өтіп, 2015 жылы 26
сәуірге белгіленген кезектен тыс ... ... ... ... ... ... ... президенттігіне кандидатурасын
ұсыну туралы мәселе қойылды. Осы съезде Елбасы партияның ... ... ету ... ... сөз ... ... уақытта атқарылар
іс-шараларға, яғни бес институттық реформаны алға ... ... ... ... ... құқықтық әрекет ету механизмдерін қамтиды:
«Бірінші – ... ... ... ... ... және
мемлекеттік қызметтерді ұсынуды қамтамасыз ететін қазіргі ... ... ... ... ... ... әкімшілік мемлекеттік қызметтің саяси деңгейге тәуелді екенін
көрмеу мүмкін емес. Бұл, тіпті, ешқандай ... ... ... ... ... ... де ... қабылдауды саясаттандырады. Мемлекеттік
аппаратта белгілі бір қамқоршының айналасында ... ... ... ... үшін ... ... ... туындатады,
кадрлық әлеуетті төмендетеді. Сонымен бірге ... ақы ... ... қызмет тартымсыз күйінде қалуда. Көбіне-көп
мемлекеттік қызметшілерде ... ... ... жоқ, ал қызметте
жоғарылау сол ... ... ... Мен маңызды мемлекеттік
бағдарламалар мен жобалардың түрлі деңгейлердегі жекелеген шенеуніктердің
біліксіздігінен ... ... ... ... Сондықтан мемлекеттік
қызметшілер корпусын кәсіби және автономиялы етіп жасау маңызды міндет
болып табылады. Сайлаулар, ... ... мен өзге де ... ... ... ... әсер етпеуі тиіс. Ағымдағы
позициялылықтан мемлекеттік қызметтің мансаптық моделіне көшу ... ... ... бастап барлық басқару сатыларынан өтуі тиіс. Мемлекеттік
қызметшілерге, ... ... ... ... ... нәтижелілігі
бойынша еңбекке ақы төлеудің жаңа жүйесін енгізу қажет. Олардың қызметтері
мен экономикада қол ... ... әр ... ... бойынша
саяси қызметшілер үшін бонустар және әкімшілік қызметшілер үшін сыйақылар
төлеуді қарастыру қажет. Жақсы жұмыс істесе – ... ... ... жұмыс
істесе, экономикада өсу және нәтижелері жоқ болса – ... ... ... Бүгінде мемлекеттік қызметшілерге талантты кандидаттарды, соның
ішінде жеке сектордан да, іздеудің жаңа ... ... ... ... бір ... ... ... тарту орынды болмақ. Тілді
білмеу де, азаматтық та бұл орайда ... ... тиіс ... ... ... ... жасайды.
Мемлекеттік қызметке қабылдау үшін біліктілік талаптары қатаңдатылуы
тиіс. Барлық деңгейлердегі мемлекеттік ... ... ... ... Меритократия қағидаттарын қорғау және сыбайлас жемқорлыққа
жол бермеу бойынша жүйелі жұмысты ... қою ... Ол үшін ... ... ... ... сыбайлас жемқорлықпен күрес
жөніндегі жеке дербес бөлімшені құру қажет. ... тек ... үшін ғана ... сонымен бірге, соттарды, құқық қорғау органдарын,
ұлттық компаниялар мен холдингтерді қоса алғанда, бүкіл мемлекеттік ... де ... ... ... ... ... Мемлекеттік қызмет туралы жаңа заңды әзірлеу, Сыбайлас ... ... ... ... енгізу қажет болады. Мемлекетке қызмет ету
біздің қоғамымыздың бірлігін нығайту үшін негіз болуы ... ... ... ... ... меритократия қағидаттары негізінде
өзін-өзі көрсетуге бірдей ... ... ... ... түпбейнесіне айналуы керек.
Екінші – Меншік құқығына кепілдік беретін, кәсіпкерлік қызмет үшін,
келісімшарттық міндеттемелерді қорғау үшін жағдай жасайтын, түптеп ... өсім үшін ... ... ... ... ... ... сот жүйесінің әлсіз буыны – судьялар корпусы арасындағы сыбайлас
жемқорлық ... ... ... жататын судьяларды іріктеу,
судьяларға қойылатын біліктілік талаптарының тиімсіздігі. ... ... ... тиіс және ... ... тыс ... Ашықтық – судьялар қатарындағы жемқорлықтан емдейтін ... ... ... ... да ... үшін ... емес. Полиция қоғамның өзіне
деген сенімін арттыратындай етіп жұмыс істеуі керек. Бүгінде азаматтар жол
инспекциясы офицерінің жол қозғалысы ережесін ... үшін ... ... ... ... онша сене ... Бұл ретте АҚШ-тың
Мемлекеттік хатшысына қатысты таяуда болған ... ... ... ... өз үйінің алдындағы қарды тазартпағаны үшін айыппұл салынды.
Сондықтан полицияның мәртебесі мен оның ... ... ... қажет. Құқық қорғау органдарының мөлдірлігін,
ақпараттық технологияларды дамыту, патрульдік қызметті ... ... ... дестесін қалыптастыру керек. Полицияға ... ... ... жаңа ... ... полицейлердің өздерінің
біліктіліктерін тұрақты түрде арттырып және растап отыруын қамтамасыз ету
маңызды.
Судьяларға ... ... ... қатайту қажет. Судьялар
корпусындағы орыннан үміткер ... ... ... немесе
заңгерлік ЖОО-да емес, сот жүйесінде бес жылдан кем емес жұмыс өтілі болуы
тиіс. Кандидаттар негізгі жұмысынан босатылған ... және бір ... ... ... ... ... сот тағылымдамасы үшін шарт ретінде қатаң
тестілік іріктеуден өтуі тиіс. Кез ... ... ... ... ... ... ... көруі керек. Сол ... ... жаңа ... үшін ... бір ... кем емес ... мерзімін енгізу де
маңызды, оны табысты өткеннен кейін олардың үздіктері судьялыққа ... және ... ... ... әділ ... ... болуы тиіс. Оған деген сенімді арттыру үшін инвестициялық дауларды
қарауға шетелдік судьяларды тартып, ... ... ... ... ... ... ... бойынша қарау қажет»[33].
2.3 Заңнамаларды жаңарту мен жетілдірудегі Президент Жолдауларының
орны
2002 ... ... ... ... ... қабылданған Жер
туралы заңның елiмiздi өркениеттi ... ... ... ... ... Ендеше бiрлесе жүрiп жiберген қателiгiмiздi тез ... ... осы ... ... қалыпқа келтiрейiк. Бұл заңның түпкi
мәнi өмiршең маңызы бар: “Ауыл шаруашылығы жерiне жеке ... ... ... сауалға қайтаратын жауабы болуға тиiс. Осы ... ... бiз, ... ... сату – “Отанды сату” дейтiн тоғышарлық
тұжырымға ойыса беремiз, ал жерге деген ... ... ... ... ... ешкiмнiң алып қоймайтынына деген сенiмi мен үмiтi ... ... ... ... ... деген меншiк — оны абаттандыруға, өз
балаларына ... ... ... ... ... ... Иесiз жер жетiм.
Экологиялық апатқа алдымен ұшырайтын да сол иесiз жер. Қазақстан жағдайында
жердi нарық айналысына қосу дегенiмiз — пайдаланылмай ... ... ... ... қосу ... сөз. ... дәл осы ... жеке меншiк туралы” заңды қабылдау арқылы ... ... ... ... ... Үкiметке басқа елдердiң тәжiрибесiн
зерделеп, ... мен ... ... ... ... келiп, осы
заңның жобасын әзiрлеп, Парламентке ... ... ... ... ... ... былай деген болатын: ... ... ... ... ... ... ... бойынша
жүргізіледі.
Біріншіден, Парламенттің өкілеттігін кеңейту.
Парламенттің Конституциялық Кеңесті, Орталық сайлау комиссиясын, ... ... ... ... алғанда, бюджетті бекіту
мен атқарылуын бақылау мәселелеріндегі өкілеттіктері ... ... ... рөлі ... ... ... ... арттыруға бағытталған шаралар
қабылданатын болады. Партиялық фракциялардың өкілеттіктерін кеңейту, саяси
партияларды ... ... ... ұсынылады.
Біз Мәжілісті сайлау кезіндегі партиялық тізімді кеңейту туралы
мәселені де қараудамыз.
Үшіншіден, ... аса ... ... бірі – ... ... ... Биылдан бастап біз алқа билер сотын енгіземіз.
Тұтқындауға құзырлылықты соттарға беру ... ... ... ... біртіндеп осы заманғы және ашық тұрпатты сот ... ... ... ... органдарды дамыту. Біз мәслихаттарды
күшейтіп, оларға қосымша өкілеттіктер ... ... ... ... ... өте келе ... мәслихаттар жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... ҚР Конституциясына өзгерістер ... ... ... ... ... Конституцияға енгізілген толықтырулар, Президент
өкілеттігін бес жылға қысқартып, екі реттен ... ... бола ... ... ... ... ... қатысы болмайтындығын
бекітті. Бұл не үшін ... ... ... ... құбылыс.
Конституциямызға енгізілген өзгертулер мен толықтыруларды ... ... ... мен ... ... ... құқықтық сара жолы екендігін және дамыған алдыңғы
қатарлы ... ... ... ... ... одан әрі
Қазақстан Президентінің жүргізіп отырған парасатты ... ... ... ... ... ... басқаруымен елімізде көптеген экономикалық, саяси
және әлеуметтік және құқықтық реформалар жүзеге асырылды.
Қазақстан Республикасы ... он ... ... салтанатты
жиналыста Президент Н.Ә.Назарбаев «Біз жаңа Конституция қабылдадық, онда
билік құрудың жаңа қағидаттарын бекітіп, азаматтардың ... ... ... ... ... ... – 1995 жылы ... халқымыз
қабылдаған осы Конституцияның жемісі.
Президенттің өкілеттіктерін пайдаланып, мен ... ... ... жылы заң күші бар ... ... ... ... соның нәтижесінде
бүгінгі күні өзіміз мақтан тұтатын реформаларымызды жеделдетуге мүмкіндік
берген батыл, тоқтамды әрі жедел ... ... ... ... ... 63 ... мемлекеттілігінің негізін қалаушы – еліміздің Тұңғыш
Президенті Н.Ә.Назарбаев халықты жарқын ... ... ... пен ... ... ... ... қоғамдастықтың ризашылығы
мен құрметіне ие болған жаһандық және өңірлік бейбіт бастамалардың ... ... ... ... ... дәл ... ... орасан зор үлес
қосты.
Мемлекет басшысының жан-жақты ... ішкі және ... ... ... ... және әлеуметтік-экономикалық сілкіністерге ұшырамай,
дербес дамудың өтпелі кезеңіндегі қиындықтар мен сынақтарды еңсеріп,
ілгерілеу мен өркендеу ... ... ... ... ... бірі ҚР ... ... Қазақстан Халқы Ассамблеясынан тоғыз депутатты сайлау.
Қазақстан көп ұлтты мемлекет. Ұлттар ... ... ... пен ... ... ... қызметінің түбегейлі принциптері болып
табылады.
Әлемнің ешбір елінде жоқ Қазақстан халқы ... ... көп ... ... білдіретін бірегей институт ретінде танылып отыр, оның
қызметі елімізді мекен еткен барлық этностарды азаматтық және рухани-мәдени
тұтастық негізінде топтастыруға, ... ... ... 9-ы ... халқы Ассамблеясынан және 98 депутаты партиялық
тізімдермен ... ... төте ... ... ... құрылатын Парламенттің
Мәжіліс Палатасының конституциялық құқықтық мәртебесі Президент Жолдауында
айтылғандай жаңа нормалармен толықтырылды.
2008 жылғы Жолдауында: ... ... және сот ... ... әділ де ... қорғалуын, бизнеске заңсыз
араласуды болдырмауды қамтамасыз етуге тиіс. Бұл саладағы басым бағыт ... ... ... ... ... ... мен ... алдын
алу болуға тиіс. Сондықтан биылғы жылы “Құқық бұзушылықтардың алдын алу
туралы” заң ... ... ... ... ... [38], ... болатын.
2010 жылы 29 сәуірде ... рет ... ... ... алу
саласында бірегей мемлекеттік саясатты орнықтыру мақсатын көздеген «Құқық
бұзушылық профилактикасы туралы» Қазақстан Республикасының заңы ... заң ... ... және ... органдарын құқық бұзушылық
профилактикасы саласында аймақтық бағдарламалар ... ... және ... ... олардың орындалуы туралы есеп беруге міндеттеді.
«Бірақ салалық және аймақтық бағдарламалар 2010 жылы тамызда Елбасының
«Қазақстан ... ... ... және сот  ... ... ... туралы» Жарлығынан ... ғана ... ... ... ... ... және оларға заңға бағынатын мінез-
құлық ... ... ... ... ... ... ... ерекше атап өтілді.
Бұл ретте екі нәрсеге  мән беруміз керек. Біріншіден, «Құқық бұзушылық
профилактикасы туралы» заң ... ... ... да ... ... ... ... бір сәтте бағдарламалар
қабылданып бәрі  жаппай ... ... ... деп айту дұрыс болмас.
Әдеттегідей, құқықбұзушылықты ескерту бойынша ... ... ... ... ... қызметтері  атқарып келді. Сонымен қатар, әскери
–тергеу бөлімшелері тергеліп жатқан қылмыстық істер және тергеуге дейінгі
тексерулер аясында, ... ... ... қадағалау шараларын
қолданып, әскери  соттар  қылмыстарға септігін тигізген ... ... ... ... ... бұзушылықтың алдын алуға өз үлестерін қосты»
[39].
Қазақстан Президенті Н.Назарбаев 2011 жылғы «Болашақтың іргесін ... деп ... ... «Біз ... рет ... ... ... туралы» Заңын қабылдадық. Бақылау жүргізудің бүкіл мемлекеттік
органдар үшін ортақ қағидаттары мен ... ... Бұл ... ... ... да ... түсу үшін ... деді.
     Қазақстан Республикасының Мемлекеттік бақылау мен қадағалау туралы
заңының қағидаттары төмендегідей бекітілді:
      1) ... 2) ... заң және сот ... теңдігі;
      3) жеке немесе заңды тұлғаның адалдық презумпциясы;
      4) жариялылық;
      5) бақылаудың және қадағалаудың жоспарлылығы мен ... 6) ... ... лауазымды адамдарының кәсіптік біліктілігі
мен құзыреттілігі;
      7) бақылау және қадағалау органдары лауазымды адамдарының өз
лауазымдық міндеттерін орындамағаны не ... ... және ... ... ... ... үшін жауаптылығы;
      8) жазалау алдында құқық бұзушылықтың ... ... ... 9) ... пен ... 10) мемлекеттік органдар арасындағы бақылау өкілеттіктерінің аражігін
ажырату;
      11) адал тексерілетін ... ... ... бұзушыларға
бақылау мен қадағалауды шоғырландыру;
      12) тексерілетін субъектілер мен тұтынушылардың өз заңды ... ... ... ... 13) ... бақылау және қадағалау жүйесінің есептілігі мен
ашықтығы;
      14) тәуелсіздік;
      15) объективтілік және турашылдық;
      16) дәйектілік.
      ... және ... ... ... қауiпсiздiктi,
алдау практикасының алдын алуды, табиғи және ... ... ... ... ... ... арттыруды әрі жеке
және заңды тұлғалардың конституциялық құқықтарын, ... және ... ... қоса ... ... ... өндiретiн және
сататын өнiмдердiң, технологиялық процестердің адамдардың өмiрi ... ... ... ... ... ... ортаның
қауiпсiздiгiн, Қазақстан Республикасының ұлттық қауiпсiздiгiн қамтамасыз
ету ... ... ... органдарға жеке кәсіпкерлік субъектiлеріне тексеру
жүргiзу тәртiбi мәселелерi бойынша заңға тәуелдi ... ... ... ... ... ... жылы 27 қаңтардағы Жолдауында Н.Назарбаев құқық қорғау органдарын
аттестациядан өткізу туралы тапсырма берді.
Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ... басты бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру
шеңберінде, мемлекет басшысы Н.Назарбаев 2012 ... 8 ... ... ... қорғау органдарының қызметкерлерін кезектен тыс
аттестаттаудан өткізу туралы» Жарлыққа қол қойды.
Біздің елімізде бақылаудың көп ... ... оның ... ... ... ... бірінші рет ... ... ... ... ... пен ... қолдауына жауап беретін қазіргі
заманғы құқық қорғау жүйесін құруға арналған ... ... ... ... Міндеттері – құзыретті емес, өздерінің беделін түсірген
лауазымды ... ... ... ... ... адал және ... ... тиімді тетіктерін құру; құқық қорғау органдарының
кадр саясатын сапалы түрде өзгерту және оған халықтың сенімін арттыру болып
табылады.
«Құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне кезектен тыс ... ... ... ... оның ... жемқорлыққа
қарсы заңнаманың сақтауына баға берілетін ... ... ... ... айқындайтын оның кәсіби және жеке бас
ерекшеліктерін бағалауға ерекше назар ... ... ... үшін ... ... ... ... және
өңірлік аттестаттау комиссиялары құрылды.
Аттестаттау: аттестаттауға жататын қызметкердің Қазақстан Республикасының
заңнамасын білуін және логикалық ойлау қабілетін компьютерлік ... ... ... ... ... ... ескере отырып, дене
шынықтыру, әскери және қызметтік даярлық бойынша белгіленген нормативтерді
тапсыруды, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... Жоғары аттестаттау
комиссиясы, не тиісті аттестаттау комиссиясы өткізетін әңгімелесуді; тиісті
аттестаттау комиссиясының шешім шығаруын қамтиды» [41].
2014 жылы 18 ... ... ... ТМД мүше-мемлекеттерінің
ІІМ/Полициясы кадр аппараттары жетекшілерінің кеңесінде ҚР Ішкі ... ... ... ... ... тыс ... ... бүкіл жүйеміздің дүр сілкініп, бәсекеге қабілетсіз ... ... ... ... Енді ... ... ... түрде 3 жыл сайын болып тұрады. Кезектен тыс аттестация
өткізу - ішкі ... ... ... емес ... тазалап, кадрлық
әлеуетті арттыруға арналған тиімді механизм», - деп атап ... ... ... ... тыс аттестациялау 2012
жылы өткізілген болатын. Оған 75 мыңнан астам тәртіп сақшысы ... ... ... білу бойынша тест тапсырып, психологиялық тұрақтылық және
белгіленген нормативтер бойынша ату және дене ... ... ... ... бойынша қызметкерлердің 85%-ы өз
қызметтеріне лайықты деп ... ... ... ... немесе
шендері төмендетіліп, я болмаса басқа қызметтерге ауыстырылған[42].
2012 жылдың 20 тамыз бен 6 қыркүйек ... ... ... ... Оңтүстік Қазақстан Облысы Ішкі Істер Департаментінің 1689
қызметкері өтті. Олардың 42-не өз ... ... ... және жоғары
лауазымға жылжытуға ұсынылады ... ... ... 1342 ... ... лайық деп танылса, 136 ... ... ... ... жасалды. Сонымен қатар 68 полицейді басқа қызметке ауыс-
тыру ұсынылып, 101 тәртіп сақшысы ішкі ... ... ... ... ... облыс бойынша 254 прокурор қатысса, ... ... 11-не ... ... сәйкес келеді және кадр резервіне
қабылдау немесе жоғары тұрған ... ... ... деген шешім
қабылдады. Сонымен қатар 213 қызметкер өз лауазымына ... деп ... ... ... сәйкес келмеуіне байланысты басқа қызметке
(лауазымға) ауыстыру ұсынылды. 11 прокурордың осындай негізде лауазымын
төмендету керектігі ... Ал дәл ... ... ... ... құқық қорғау органы қызметінен босатуға ұсынылды[43].
2012 жылғы 14 желтоқсандағы Мемлекет басшысы – Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың
Қазақстан халқына «Қазақстан - 2050» ... ... ... ... бағыты» атты Жолдауында: «Мен Жергілікті өзін - өзі басқаруды
дамыту тұжырымдамасын ... Ол ... ... деңгейде басқару
сапасын арттыруға мүмкіндік жасайды және азаматтардың жергілікті ... ... ... ... ... ... ... өкілеттіктер
береміз және олардың ауылдағы ахуалға ықпалын күшейтеміз. Бірақ, сонымен
бірге, ... ... ... жергілікті жерлердегі ахуалға азаматтардың
ықпалын күшейту керек. Сондықтан мен мәслихат арқылы ауыл ... ... ... ... қабылдадым. Сайлауды біз 2013 жылдың
өзінде-ақ бастаймыз. Азаматтардың ... ... ... ... ... ... органдарының жұмысын бақылауға белсене араласатын
уақыты туды» деп көрсетті. 
Жергілікті басқару органдарының басшыларын ... ... ... ... ... келісімімен тағайындамайды, оларды халық таңдаған
мәслихат депутаттары сайлайтын болады. Бұл Қазақстанда бұрын-соңды болмаған
мемлекеттік ... жаңа ... ... ... ... ... ... Бұл
бағытқа шамамен 700 миллион теңге қарастырылды. Сайлау 2 мыңнан астам ауыл
мен ауылдық округтерде өтеді деп ... ... ... ... ... ... ... Белгілісі,
бұған дейін ауыл әкімдіктерінде өзіндік бюджет болмаған. Ал, халық ... ... ... ... және қайда жұмсалынып жатқандығын өздері көріп
отырмақ.
Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен ... ... ... бар ... ... округтері, ауылдық округтің құрамына
кірмейтін кенттері мен ауылдары ... ... ... Ережелері
бекітілді.
Қазақстан Республикасының аудандық маңызы бар қалалары, ауылдық
округтері, ... ... ... кірмейтін кенттері мен ауылдары
әкімдерін қызметке сайлау, өкілеттігін тоқтату және қызметтен босатудың осы
қағидалары ... ... ... және ... жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару
туралы» 2001 ... 23 ... ... ... ... ... Республикасының аудандық маңызы бар қалалары, ауылдық округтері,
ауылдық округтің құрамына ... ... мен ... ... ... және ... олардың өкілеттігін тоқтату және
қызметтен босату тәртібін айқындайды [44].
Әкімдер ... ... ... ...... мемлекеттік
басқарудың ең оңтайлы, айқынды және ... ... ... ... ... әкімдерінің сайлануы ... одан ... ... ... ... табылады және жергілікті жерлерде
басқарудың тиімділігі мен айқындығын арттыруға мүмкіндік береді. Барлық
жердегі ауылдық округ ... ...... ... ... жаңа ... ... әкімдердің сайлануы – бұл
мемлекеттік басқару ... ... мен ... алдында атқарушы билік
органдары жауапкершілігін арттыру, ... ... одан әрі ... азаматтық қоғам дамуын жетілдіру. Ауылдар әкімдерінің балама сайлауы
саяси жүйесінің реформаларының жүзеге асыруына ... оның ... ... ... ... қоғамның жетілдіруіне қатысуға
кеңірек тарту.
Бекітілген Қағиданың 12-бабына сәйкес 25 ... ... ... ... ... сәйкес белсенді сайлау құқығына ие,
«Мемлекеттік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңында қойылатын
талаптарға сәйкес келетін, жоғары білімі бар және ... ... ... ... Республикасының азаматтары әкімдікке кандидаттар бола
алады. Әкімдікке кандидаттар ұсынуды аудан әкімі жергілікті ... ... ... ... (яғни әкім лауазымына кемінде екі
кандидат) жүзеге асырады. Неге үміткерді әкім ... ... ... әкім ... ... ... ... отыр, қай азаматтың елдің
жоқтаушысы болып, алға ... ... ... ... ... ... ... мәслихат депутаттарын халық таңдайды және сайлайды,
ал әкімдерді сол ... ... ... депутаттары сайлайды. Қазір
жергілікті өзін - өзі ... ... ... ... әкімдердің
өкілеттігі кеңеюде, ендігі ... ауыл ... ... ... өзін - өзі ... ... ... ұйымдар,
бірлестіктердің ұсынуына жол берілмейді, тек әкімдікке кандидаттарды аудан
әкімі ғана ұсына алады, ... ... ... ... ... ... ... жылы 14 желтоқсанында мемлекеттік қызмет агенттігіне ... ... ... жаңа тетігін жасауды тапсырды.
Қазіргі кезде Қазақстанда мемлекеттік қызмет аясында жаңа әкімшілік
реформа қалыптасты. ... ... ... ... ... ... бағыттарын жүзеге асыруға жауапты кәсіпқой
басқарушылардың мүлдем жаңа санаты – «А» корпусы жасақталды»[45]. Сыбайлас
жемқорлыққа қарсы шараларды ... ... ... ... арттыруды, меритократия қағидаларын енгізуді, яғни кәсіби деңгейі
жоғары кадрларды ілгерілетуді қамтамасыз ететін мемлекеттік қызметтің жаңа
жүйесі туралы заң ... ... ... ... ... меритократия ағылшын тілінен аударғанда, еңбегі
сіңгендердің билігі қағидатымен қоғамды ... жаңа ... ... ... ... бұл түрі ... ... басында ең ақылдылар,ең
іскерлер,қабілетіне,сіңірген еңбегіне қарай іріктелген игі-жақсылардың
отырғанын білдіреді. Бұл жолды ... ... ... қарай»
қағидатына сүйенеді.
Сонымен қатар, меритократия қоғамның негізгі саласының бірі ... ... де ... ... ... ... ... -
сіңірген еңбегіне сәйкес іріктелген кадр әлеуеті мемлекеттік органдарда
сапалы шешім қабылдай отырып, ... даму ... үлес ... ... меритократия қағидаты кадрлерді іріктеу және жылжыту
үшін ашық конкурс жүйесі негізінде жүзеге ... ... ... ғана азаматтарға сіңірген еңбегіне, біліктілігі мен қабілетіне сай
мемлекеттік ... ... тең ... ... ете ... мемлекеттік қызметке түсетін ... ... ... мансаптық өсу жолы тек өзінің біліктілігі мен ... яғни ... ... ... ... шарт, сонымен қатар,
азаматтардың құқығы мен бостандықтарын сақтау өзінің негізгі міндеті екенін
ұғынуы қажет.
Әрине бұл тұрғыда ... ... ... қоғамға пайда
әкелетін заңды және ... ... ... ... ... өз еңбегінің әділ бағаланатынына,
мемлекеттік аппаратқа деген сенімін ... ... ... бөлігі.
Бұдан тыс кадр іріктеудегі конкурстың әділдігі мен ашықтығын қамтамасыз
ету қоғамның мемлекеттке деген сенімін ... Бұл өз ... ... ... ... ету ... айқындайды.
«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне мемлекеттік
қызмет мәселелері ... ... мен ... ... ... Заңда
меритократия қағидатын қалыптастыру ... ... ... ... ... жариялылығын және әділдігін орнатуға
бағытталған шаралар қарастырылған[46].
Тестілеу нақты мемлекеттік органдағы конкурстан тыс, тәуелсіз өткізілетін
болады.
Мемлекеттік органдар ... ... ... ... жыл ... жүргізеді.
Бағалау нәтижелері оларды сыйақы беру,көтермелеу,оқыту,мансаптық
жоспарлау, ротация ... ... ... және олардың қызметін үш жыл
бойы бағалау оларды аттестаттау жөнінде шешімдер қабылдауға негіз болады.
Мемлекеттік қызметте ... ... ... ... ... қарастыру керек.
Мемлекеттік қызметкер арасында сыбайлас-жемқорлық көрінісі қарапайым
этикалық нормаларды бұзудан басталады.Сондықтан, заңда аталған ... ... ... ... ... ... ... нормалар
заң деңгейіне көтерілді.Сонымен қатар, этикалық нормалар сыбайлас жемқорлық
көрінісінің алдын алуға бағытталған шара ... ... ... ... ... екі ... ... құрылатын болады. Бірінші
деңгейде мемлекеттік қызметшілердің ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдар мінез-құлықтың едәуір
нақтыланған тәртіптері мен ... ... ... ... және оның ... ... және нығайтуға,мемлекет мүддесіне залал тигізетін,мемлекеттік
органдардың ... ... ... ... ... іс-әрекеттерге қарсы
тұруға, Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздеріне құрмет көрсетудің
үлгісі ... ... ... және ... ... ... атқару барысында ресми мінез-құлық нормаларын сақтауға бағытталған
(барлығы 13 бөлім) нормалар көзделген.
Мемлекеттік ... ... ... ... қарсы
тұруға,сыбайлас жемқорлықпен байланысқан немесе оған жағдай туғызатын
әрекеттерге жол бермеуге, ... ... ... ... аталған
фактілердің жолын кесуге тиіс.
Мемлекеттік қызметке кірер алдында үш жыл ішінде сыбайлас жемқорлық құқық
бұзушылық жасағаны үшін тәртіптік ... ... адам ... Бұл ретте сыбайлас жемқорлық ... ... ... ... босатылған адам мемлекеттік қызметке жіберілмейді. Сыбайлас
жемқорлық жасағаны үшін ... ... ... жаза ... ... орындалуы аяқталған күннен бастап бір жыл ішінде немесе
оның сыбайлас ... ... ... ... үшін ... ... болған кезде, «Б» корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымына
ауыстыру тәртібімен орналасуға жол бермейді[47].
Қорытынды
Дипломдық ғылыми зерттеу ... ... ... ... ... ... ... берген «Қазақстан экономикалық, ... ... ... ... ... ... «Экономиканы түпкілікті
реформалауға бағыт ұстап, біз қысқа мерзімнің ішінде нарықтық реформаларды
жүргізе білдік, ... ... ... қол жеткіздік» деген пікірімен
қорытқымыз келеді.
Өткен 4 жылда 2011 жылдың сайлау науқаны ... ... ... барлық міндеттерге қол жеткізілді.
4 жыл ішінде ауқымды әкімшілік реформа жүргізілді. Мемлекеттік ... ... ... 60 ... ... мен
әкімдіктер деңгейіне берілді. Министрліктер саны 17-ден 12-ге дейін
оңтайландырылды. 9 ... ... ... ... министрліктер
құрамына берілді. Аудандық маңыздағы қалалар әкімдерінің, сондай-ақ селолық
әкімдердің сайланбалылығы енгізілді. Құқық қорғау ... мен ... ... реформалар жүруде. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қатаң күрес
жүргізілуде. Конфессияаралық келісім мен тыныштықтың арқаулық ... ... ... ... ... мемлекеті бүгінде өзіндік дербес даму жолын таңдап, жылдан-
жылға әлемдік қоғамдастықта барған сайын зор ... пен ... қол ... алға қарай нық сеніммен ілгеріліп келеді.
Қазақстан Республикасының құқықтық мемлекет ретіндегі Конституциялық
негіздері, оның нарықтық қатынастарға өту ... және ... ... ... ... Қазақстан Республикасы құқықтық
мемлекетті нығайту саясатын басты назарда ұстанған және өзінің негізгі
заңында адам және ... ... ... ... ... ... береді. Қазақстан Республикасын құқықтық мемлекет ретінде басқару
мен реттеу үшін ұйымдастырушылық-құқықтық механизмдері заң негізінде ... ... 30 ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Конституциясында еліміздегі конституциялық заңдылықты
нығайтуға және демократиялық, зайырлы, құқықтық және ... ... ... құрамдас бөліктерін байыта түсуге қажетті барлық кепілдіктер
бар. Ол аса құнды конституциялық қатаң талапты – ... оның ... мен ... ... ... халықаралық
қатынастардағы егемендік құқығын іске асырумен байланысты міндеттерді
шешудегі басты да ... ... ... ... нысаны мемлекеттің ішкі және сыртқы ... ... ... бір ... шоғырландыруға, біртұтас
мемлекеттік билік тармақтарының қызметі үйлесуін қамтамасыз етуге, олардың
арасында теке-тіресті болдырмауға және ... ... ... ... ... қол ... мүмкіндік берді.
Республика Президенті институты мемлекеттік тәуелсіздіктің жиырма жылы
ішінде қуатты бағыт-бағдар сілтеуші әрі ... ... ... ... сайлаған Қазақстан Республикасының Президенті Конституцияның,
адамның және азаматтың құқықтары мен ... ... ... ... ... Республикасының кейбір конституциялық
заңдарына Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің – Елбасының қызметін
қамтамасыз ету саласында ... ... ... ... ... толықтырулар енгізу туралы» 2010 жылғы 14 маусымдағы № 289-IV Қазақстан
Республикасының Конституциялық заңын ... ол ... ... ... ерекше мәртебесі объективті түрде заңнамалық жолмен
бекітілді. 2011 ... 31 ... № 2 ... ... ... жаңа тәуелсіз мемлекеттің іргесін ... ... ... тарихи рөлі мен миссиясын ерекше атап өтті.
Конституцияға сәйкес Мемлекет басшысы ... ... ... ... ... қос палаталы Парламенті, Үкіметі, өзге
де орталық және жергілікті өкілді және ... ... ... ... ... ... ... қызмет атқарып келеді.
Құқықтық саясатты дәйектілікпен жұмсарту және ... ... ... ... қылмыстық қол сұғушылықтан және ... заң ... ... ... ... ... ... жүйесі мен сот төрелігі
жаңартылуда.
Қоғамды мемлекеттік билікті қалыптастыруға және ... ... ... ел ... араластыру механизмдері үнемі
жетілдіріліп келеді. Саяси партиялардың, үкіметтік емес сектордың ... ... ... ... ... ... ... шеңберінде үкіметтік емес ұйымдарды қаржыландырудың, мемлекеттік
органдардың жанында ... ... ... арқасында
мемлекет пен азаматтық қоғам арасында тығыз байланыс орнатылған.
2010 жылы Қазақстан Еуропадағы қауіпсіздік және ... ... ... ... ету ... ... ... абыроймен атқарды.
Астана Декларациясында ЕҚЫҰ-ға қатысушы 56 мемлекеттің басшылары мен үкімет
басшылары ... ... ... ... ... қолдауды адам құқықтары мен негізгі бостандықтарының
сақталуымен ұштастыратын, тең және ... ... ... ... растады. Ислам Конференциясы Ұйымының төрағасы қызметінде
Қазақстан Республикасы халқымыздың дүниежүзілік қоғамдастықта лайықты орын
алу ... ... ... жазылған тілеуін жүзеге асырудағы
мақсатын тағы да нақты істермен дәлелдеп келеді.
2010 жылы жаңа халықаралық ... ...... ... ... және ... Федерациясы арасындағы
Кеден одағы өз жұмысын бастады. 2009 жылғы 5 ... №6 ... ... ... ... ... – iшкi және ... қалыптастыру мен iске асырудағы тәуелсiздiгi және дербестiгi оның
негiзiн құрайтын егемен мемлекеттiң конституциялық және ... ... ... ... Негiзгi Заңның ережелерi мен
нормаларын сақтай отырып, еліміздің мемлекеттік органдарының ... ... ... ... ... ұйымдар мен олардың
органдарына беру туралы шешiм қабылдауға ... ... деп ... Сонымен бірге, Конституциялық Кеңес, мұндай халықаралық ұйымдар
мен олардың органдарының ... ... ... ... ... ... және азаматтың конституциялық құқықтары мен
бостандықтарына нұқсан ... ... ... ... ... тұтастығын, елді басқару нысанын бұзатын ... ... үшiн ... ... деп танылмайды, сондай-ақ
республика заңдарынан басым тұратын және тiкелей ... ... ... деп атап ... ... ... ... берген жыл сайынғы
Жолдаулары - Қазақстанның ... ... ... ... ... ие, осындай күрделі де абыройлы жолда қол жеткен жеңістер, таяу
уақытқа және алыс болашаққа ... ... ... ... ... ... таңдалғандығын білдіре отырып, ... әлем ... ... ... ... ... ... жауаптылықпен қарау принциптерінің бәріне де сәйкес келеді деген
қағидалы ұйғарым жасауға негіз болады.
Зерттеу жұмысымыз барысындағы ... ... ... ... ... еліміздің құқықтық мемлекет ретінде
қалыптасуына Президент ... зор ... ... ... жүйелі
зерттеуді жалғастыру қажет етіледі. Сондықтан, жоғарғы оқу ... ... орта ... оқу ... ... ішінде заң
саласының мамандықтарының білім беру бағдарламаларына 1997 жылдан осы күнге
дейінгі Қазақстан халқына жолдаған Елбасы жолдауларының құқықтық бағыттарын
және ... ... ... құқықтық механизмін тереңдетіп оқытылуын
ұсынамыз.
Қазақстан Президенті Н.Назарбаев өз ... ... ... ... ... ... тұрмыстық зорлық-зомбылықтың жолын
кесу. «Ақпарат құралдарының ... ... ... ... ... әлі де ... ... шешімін таппай отырған мәселе.
Көп жағдайда әйелдердің арызды жазғаннан кейін, «Балаларымның, туыстарымның
бетіне қалай қараймын, мүмкін, ... ... ... деп күйеулеріне
аяушылық білдіріп, арызды қайтарып алуы жиі ... Ал, ... ... ... ... ... тартылуына кедергі жасайды. Яғни,
әйел өзінің құқығын қорғауына өзі кедергі келтіруде»[48, 73 б.]. Осы мәселе
тұрғысында ... ... ... ... ... ... қорғау мәселелерін шешуге үлесін тигізеді деп ойлаймыз:
... ... ... ... ... санын
арттыру, әсіресе ауылдық жерлерде бөлімшелерін ашу.
• Тұрмыстық зорлық-зомбылық заңы бойынша түсіндіру, насихат жұмыстарын
жүргізіп отыру. Некелері ... ... жас ... заң ... ... кеңес беру мәселелеріне АХАТ (ЗАГС) бөлімінде арнайы
кеңселер жұмыс жасауы қажет деп санаймыз.
• Тұрмыстық зорлық-зомбылық көрген әйелдердің ... ... ... ... өз ... ... ... мәселелері
түсіндіріліп, татуластыру мәселелері қолға алынған жөн. ... ... ... ... маңызды субъектісі, әрбір отбасының тыныштығы ... ... ... Елбасы Н.Назарбаевтың өз
жолдауларындағы әрдайым ұстанымы – ел ... ... деп ... ... тізімі
1. ҚР Конституциясы. Нормативтік-құқықтық база.
www.constcouncil.kz/kaz/norpb/constrk/. Қазақстан ... ... ... ... ... ... 1996
ж., №4,217-құжат), Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 7 қазандағы Заңымен
енгізілген өзгертулер мен толықтырулары ... ... 1998 ж., ... Республикасының
2007  жылғы 21 мамырдағы Заңымен енгізілген ... мен ... ... ... 2007 ... Искакова Г. Права и свободы человека в ... СНГ и ... ... ... // ... ... в ... - 2002.
- № 2 (15) -9 б.
3. Утебаева Н. Долг ... ... ... // ... – 2005. - ... бб.
4. Баймаханов М.Т. // Сочетание международно-правовых и ... форм ... и ... прав и свобод человека и
гражданина. – Астана, 2007. -8-9 бб.
5. ... ... ... және ... ... ... ... Президентінің халыққа арнаған жолдауы. 2005 жыл.
6. Сапарғалиев Ғ, Қазақстан ... ... ... ... ... Жеті жарғы, 2004. -137 б.
7. Н.Ә.Назарбаев. Қазақстан - 2030. ... ... 11 ... 1997 ... Н. Ә. ... ... тоғысында. Алматы, 1996 жыл. -38-39 бб.
9. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан ... ... және ... ... ... ... республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың
Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана: Елорда, 2005.
10.http://www.akorda.kz/kz/speeches/addresses_of_the_president_of_kazakhstan
/poslanie_prezidenta_respubliki_kazahstan_na_nazarbaev.
11. Н.В.Гоголь атындағы ... ... ... ... кітапханасы.
http://www.karlib.kz/index.php/kz/prezident-zholdauy/396-aza-stan-
respublikasyny-prezidenti-n-nazarbaevty-aza-stan-khal-yna-zholdauy-2012-
zhyl-y-14-zhelto-san
12.Қазақстан 2050. Мәңгілік ел. http://strategy2050.kz/president/message/
13. ҚР Конституциясы. 1 бап 1 тармақ. Астана: Елорда, ... ... Т. ... және ... теориясы. Оқулық. – Алматы: «HAS»
баспа компаниясы, 2003.- 48 б.
15. Сапарғалиев Ғ., ... А. ... және ... теориясы. Оқу құралы. –
Алматы: Жеті жарғы, 1998.-48 ... ... Ю.И. ... ... ... 2000 г.-26 ... Б. Суд ... и его место в судопроизводстве РК. ... и ... 2001, ... ... ... Кеңесінің Хабаршысы. 2-басылым.
Алматы, 1999 ж. -38 б.
19.Бард К. ... ... ... Республики Казахстан «О судебной
системе и статусе судей». Сб. ... ... ... без ... 2001 г.-43 б.
20.Лапин Б. О судебной системе и ... ... ... ... (анализ
закона). Правовая реформа в Казахстане. 2001 г. №4. 22 б.
21. Адам құқықтары ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
Президентінің 2002 жылғы 19 қыркүйектегі №947 Жарлығымен бекітілген.
22. Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталық туралы ереже. Қазақстан
Республикасы Президентінің 2002 ... 10 ... №992 ... ... ... ... «Қазақстан Республикасы
Президентiнiң жанындағы Адам ... ... ... ... 2003
жылғы 19 наурыздағы N 1042 Жарлығы
24. ... ... ... - ... ... ... ... мемлекеттің жаңа саяси бағыты»
атты Қазақстан ... ... ... ... ... Республикасының Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексі. 2014
жыл 5 шілде. 73-бап.
26. Қазақстан Республикасындағы әйелдер. 2009 жылғы ... ... ... санағының қорытындылары. Статистикалық жинақ. /Редакциясын
басқарған Ә.Смайылов/ Астана, 2011ж
27. Жәбірленген әйел тиісті орындарға ашық түрде жүгіне ... ... ... Ішкі ... министрлігі Әкімшілік полиция комитеті
төрағасының орынбасары, ... ... ... Арт ... ... жетістігі Үкімет пен мемлекеттік қызметтің
тұрақтылығын көрсетеді//«www.strategy2050.kz».
29. www.strategy2050.kz.  
30. «Жаңа онжылдық – жаңа экономикалық өрлеу – ... ... (2010 жыл) ... ... ... – Қазақстан дамуының басты бағыты»
(2012 жыл) жолдауы.
32. Ішкі және ... ... 2004 ... ... ... бағыттары.
Қазақстан Президентінің Жолдауы.2003ж.
33. Қазақстан Республикасының Президенті, «Нұр Отан» ... ... ... XVI ... сөйлеген сөзі. Баршаға бірдей осы
заманғы мемлекет: Бес ... ... 11 ... 2015 ... ҚР ... 2002 жылғы «Ішкі және сыртқы саясаттың 2003 ... ... ... ... ҚР ... 2007 жылғы «Жаңа әлемдегі жаңа ... ... Жүз ... ... он жыл / ... лет, ... столетию: Н.Назарбаевтың
ҚР Тәуелсіздігінің он жылдығына арналған салтанатты жиналыста сөйлеген
сөзі/Выступление ... на ... ... ... ... ... ... Атамұра, 2001 -63 б.
37. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Тәуелсіздігінің жиырма жылдығы
Декларациясы. 2011 жыл 10 ... 2008 ... ... ... ... арттыру – мемлекеттік
саясаттың басты мақсаты» Жолдауы.
39.Жаза ... ... ... ... ... ... http://askeri.sud.kz/kaz/news/zhaza-bassan. 25 тамыз, 2014 
40. Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау және ... ... ... ... 06 ... 2011 жыл. ... ... органдарының қызметкерлерін кезектен тыс аттестаттаудан
өткізу туралы» 2012 ... 8 ... №292 ... ... ... ... ... қызметкерлерін аттестациядан өткізу 3
жыл сайын жүргізілетін болады.
http://www.inform.kz/kaz/article/2697872. 18 қыркүйек 2014.
43. Сынақтан сүрінгендер көп. Автор: "Оңтүстік Рабат"
редакциясы 21.09.2012 ... ... ... ... ... бар ... ауылдық
округтері, ауылдық округтің құрамына кірмейтін  ... мен ... ... сайлау, өкілеттігін тоқтату және қызметтен босату
қағидалары. Қазақстан Республикасы  Президентiнiң 2013 жылғы 24 ... ... ... ... ... ... - ... Н.Ә.Назарбаевтың
«Қазақстан-2050» стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты»
атты Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, Ақорда, 2012 жыл. - ... ... ... ... заңнамалық актілеріне мемлекеттік
қызмет мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы
Қазақстан Республикасының 2012 ... 14 ... № 59-V ... ... ... мемлекеттік қызмет моделін реформалаудың
негізгі тәсілдері». ҚР Президенті Н. Ә. ... ... ... ... ... ... сөйлеген сөзі Астана қ., 2008
жылғы 17 ... ... К.А. ... основы защиты женщин от бытового насилия. //
Международная научно — практическая онлайн ... ... ... и общественные науки», 19.03.2015-20.03.2015, г. Лондон,
Великобритания.-73 б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адвокатура мен адвокаттық қызметтің түсінігі мен маңызы95 бет
Атқарушы билік84 бет
Атқарушы билік ұғымы мен түсінігі55 бет
Атқарушылық билік мазмұнының конституциялық- құқықтық дәрежесі. Үкіметтің міндеттері мен атқаратын функциялары64 бет
АҚШ бүкіл дүниежүзілік экономикалық дағдарыстан кейін41 бет
Джон Ф. кеннеди саясаткер және дипломат45 бет
Мемлекет механизміндегі президент пен үкіметтің өзара әрекеттесуі28 бет
Мемлекет нысанының түсінігі және элементтері: теориялық зерттеу86 бет
Парламент құзыреті және оны жүзеге асырудың ұйымдық-құқықтық нысандары59 бет
Президенттiң құқықтық мәртебесi15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь