Қр-дағы экстрималды туризмнің жағдайы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4
ЭКСТРИМАЛДЫ ТУРИЗМДІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Экстрималды туризм түрлерінің теориялық мәні ... ... ... .. 6
Белсенді туризмнің жіктелу ерекшеліктері ... ... ... ... ... .. 13

ҚР.ДАҒЫ ЭКСТРИМАЛДЫ ТУРИЗМНІҢ ЖАҒДАЙЫН БАҒАЛАУ
Қазақстандағы туризмнің даму динамикасына талдау ... ... ... 28
ҚР.дағы экстрималды туризмнің ұйымдастырылу жағдайы ... 42
Қазақстан аймағында экстрималды туризм ресурстарының дамуын талдау

ЭКСТРИМАЛДЫ ТУРИЗМДІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
ҚР.дағы экстрималды туризмді ұйымдастырудың өзекті мәселелері
Қазақстан аймағындағы белсенді туризмнің даму мәселелері және оны шешу жолдары 51

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
60
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
63.64
Диплом жұмысы тақырыбының өзектілігі. Экстрималды туризмге белсенді және қызық оқиғалы туризмді жатқызамыз – қызметтің «жұмсақ»: кемпинг, жаяу жүру, велосипед тебу, толық жетектегі автомобильмен жүру, табиғатты зерттеу, салт атты серуендеу, құстарды бақылау, балық және аң аулау; және «қатты» түрлерін: каноэда есу, каякпен жүзу, спелеология, тау велосипедін тебу, қиылысқан жермен шаңғы тебу, альпинизм, парапланеризм, плоттармен түсу (рафтинг), тауға өрмелеу және джип-сафарилер қоса алғандағы қызмет түрлері. Аталған өнім бойынша Қазақстанға туристік келуді генерациялайтын елдерге Қазақстан, Ресей Федерациясы, Еуропа жатады.
Экстрималды туризм – көптеген демалу түрінің бір түрі болып есептеледі. Экстрималды туризм түрлері жай туристер ортасында үлкен танымалдылықта болып жүр. Қазіргі заман ағысына ілесу уақыт талабы. Сол орайда елі¬міздің әр саласын жетілдіріп, да¬мытуда түрлі шаралар қолға алы¬нып жатыр. Шаршағанды басуға көмектесетін тек қана жағажайдағы демалу емес, сонымен қатар созылған жүйке-жүйе мен физикалық төзімділікте көмектеседі. Көптен көп адамдар таулардың сұлулығын, шығанақтарды, сарқырамаларды көргісі келеді, таулы өзендерде жүзгісі келеді, тау шаңғысымен немесе жылқымен жүргісі келеді және осы арқылы белсенді туризмге туристер үйрене бастайды. Көп уақытта белсенді туризм табиғатқа немесе спортқа тікелей қатысты болып келеді. Бұл туризм түрінің қазіргі таңда дамуы - оның табиғат сыйлаған жерлерді бастапқы күйінде көру мүмкіншілігінде. Қазіргі таңда адам баласы үшін ол көрген, болған жерлер еш қызық тудырмайды, ал шытырман оқиғаға толы туризм оның көкейінде түрлі қызықты сезімдерді бастан кешуге, адреналинді толығымен алуға мүмкіндік береді және оның көмегімен бұл мәселені оңайлықпен шешуге болады. Дәл осы туризм адамдарға бірталай уақыт бойы таза ауаны, таулы жердің әсемдігін, сулы жердің көріктігін сезінумен демалып, ішкі жан-дүниемен, тұла бойымен ляззат алуды қамтамасыз етеді. Сондықтан қазіргі таңда экстрималды туризмді дамыту мәселелері өзекті болып табылады.
Диплом жұмысының мақсаты экстрималды туризмді дамытуға ықпал етуші іс-шаралар мен принциптерді зерттеу болып табылады.
Диплом жұмысының міндеттері. Мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер қойылады:
- Экстрималды туризм түрлерінің жіктелімі мен теориялық анықтамалар беру;
- Белсенді туризмнің тактикалық және классификациялық ерекшеліктерін анықтау;
- Қазақстандағы туризмнің даму тенденциялары мен қазіргі жағдайын талдау;
Пайдаланған әдебиет тізімі

1. «Туризм және өлкетану негіздері»: Оқу құралы / О.Б.Мазбаев, Б.Н.Атейбеков, Б.К.Асубаев. -Алматы: КазҰПУ, 2010.
2. Саяхат жорықтарын ұйымдастыру мен өткізудің жалпы негіздері» /Оқу құралы /- Алматы, 2012 -7б.
3. «Туризмнің белсенді түрлерінің әдіс-тәсілдерінің негіздері» пәні бойынша 050902 «Туризм» мамандығына арналған оқу құралы / С.Аманжолов атындағы шығыс Қазақстан мемлекеттік университеті Экономика және қаржы факультеті «Менеджмент және маркетинг» кафедрасы – Өскемен, 2014.
4. Т. Омаров, П. Филонец, Ю Филонец «Қазақстан көлдері» Алматы «Қазқстан» 2013 жыл
5. Шығыс Қазақстан облысының сайты. www.vko.kz
6. Қазақст Қазақстан Республикасының статистика агенттігі. www.kaz.stat.kz
7. «Қазақстанның көрікті жерлері» Қазақ мемлекет баспасы. Алматы, 2014 ж
8. www.vizitkazahstan.kz Жанар Елдосқызының сапарынан үзінділер
9. www.gloubus.kz
10. Ердаулетов С. Р. «Қазақстан туристский». Алма-Ата. Қайнар. 2012 г.
11. Храбченко В.В. Экологичекий туризм М. Изд-во «Финансы и статическа основа». 2011г.
12. Гужин Г.С. Беликов М.Ю. Клименко Б.В. «Менеджмент в иностранном и внутренном туризме». Календарь: издательство Кубаненского университета 2011 г.
13. Хашимов Т. А. «Религиозные и духовние памятники центральной Азий» Алматы Сага 2013г.
        
        МАЗМҰНЫ
| | ... |
| ... |4 |
| ... |
| |............................ | |
|1 ... ... ... ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ | |
|1.1 ... ... ... ... мәні |6 |
| ... | ... ... ... жіктелу ерекшеліктері |13 |
| ... | |
| | | |
|2 ... ... ... ... БАҒАЛАУ | ... ... ... даму ... ... |28 |
| ... | ... ... ... туризмнің ұйымдастырылу жағдайы ... |42 |
|2.3 |Қазақстан ... ... ... ... | |
| ... ... | |
| | | |
|3 ... ТУРИЗМДІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ | |
|3.1 |ҚР-дағы ... ... ... ... |51 |
| ... | ... |Қазақстан аймағындағы белсенді туризмнің даму мәселелері | |
| ... оны шешу ... | |
| | | |
| ... |
| ... | |
| ... ... |63-64 |
| ... | ... ... ... өзектілігі. Экстрималды туризмге белсенді
және қызық оқиғалы туризмді жатқызамыз – ... ... ... ... велосипед тебу, толық жетектегі автомобильмен ... ... салт атты ... құстарды бақылау, балық және аң аулау; және
«қатты» ... ... есу, ... жүзу, спелеология, тау велосипедін
тебу, қиылысқан жермен шаңғы тебу, альпинизм, парапланеризм, плоттармен
түсу ... ... ... және джип-сафарилер қоса алғандағы ... ... өнім ... ... ... ... генерациялайтын
елдерге Қазақстан, Ресей Федерациясы, Еуропа жатады.
Экстрималды ...... ... түрінің бір түрі болып
есептеледі. Экстрималды ... ... жай ... ... ... болып жүр. Қазіргі заман ағысына ілесу уақыт ... ... ... әр ... ... дамытуда түрлі шаралар қолға алынып
жатыр. Шаршағанды басуға көмектесетін тек қана ... ... ... ... созылған жүйке-жүйе мен физикалық төзімділікте көмектеседі.
Көптен көп адамдар ... ... ... ... ... ... ... жүзгісі келеді, тау ... ... ... ... және осы арқылы белсенді туризмге туристер үйрене
бастайды. Көп уақытта белсенді ... ... ... ... ... ... ... Бұл туризм түрінің қазіргі таңда ... - ... ... ... ... ... көру мүмкіншілігінде. Қазіргі
таңда адам баласы үшін ол көрген, ... ... еш ... ... ... ... толы туризм оның көкейінде түрлі қызықты сезімдерді бастан
кешуге, адреналинді толығымен алуға мүмкіндік ... және оның ... ... ... ... ... Дәл осы туризм адамдарға ... бойы таза ... ... ... ... сулы ... көріктігін
сезінумен демалып, ішкі жан-дүниемен, тұла бойымен ляззат ... ... ... ... ... ... ... дамыту мәселелері
өзекті болып табылады.
Диплом жұмысының мақсаты экстрималды туризмді ... ... ... ... мен принциптерді зерттеу болып табылады.
Диплом жұмысының міндеттері. Мақсатқа жету үшін ... ... ... ... түрлерінің жіктелімі мен теориялық анықтамалар
беру;
- Белсенді туризмнің тактикалық және ... ... ... ... даму ... мен ... ... ҚР-дағы экстрималды туризмнің даму жағдайы мен өзекті мәселелерін
ашықтау;
- ҚР-дағы экстрималды туризмнің даму бағыттары мен перспективалық
жобалар ұсыну.
Зерттеу пәні ... ... ... ... ... және ... принциптер әзірлемесі болып табылды.
Зерттеу нысаны ретінде Қазақстан Республикасындағы экстрималды туризм
жіктеліміндегі шытырман-оқиғалы туризм түрлері таңдалды.
Зерттеудің ақпараттық және ғылыми ... ... ... ... және ... ... ғылыми кітаптары, ... ... ... Н.Назарбаевтың бекітуімен туризм мәселесі 2010-
2014 жылдарға арналған үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы,
ҚР ... және ... ... ... Шығыс Қазақстан облысының
сайтынан ғаламторлық мағлұматтар алынды. Дипломдық жұмысты жазу ... жер ... ... ... ... ... материалдары
енгізілді, ғаламтор сайттарының мағлұматтары және осыған қатысты т.б.
деректер алынады. ... 66 ... ... жазылған бұл дипломдық жұмыс
жиналған материалдарды жан-жақты өңдеу, талдау арқылы ... ... ... мен ғылыми жаңалығы. Дипломдық жұмысты жазу
барысында көптеген iзденулерге тура келдi. Жаңа ... ... ... ... Қазақстан жеке бөлiктерi жөнiндегi әдебиет пен оқу
құралдарына мұқтаж ... ... ... бұл ... ... ... ... жоғары және орта оқу орындарының оқытушыларына,
студенттерге және ... ... ... ... ... ... ... пайдасы мол және ол жалғасын табады деген ойдамын.
Жұмыстың көлемі мен ... ... ... ... мен
міндеттеріне сәйкес келді. Жұмыс кіріспеден, негізгі бөлімнен, қортындыдан
және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Негізгі бөлім үш ... ... ... үш ... ... Жалпы жұмыстың көлемі 65 бет.
Пайдаланылған ... ... ... әдебиет атаулары және ғаламтор
желісінің сайттары.
Қорытындыда, Қазақстан Республикасындағы экстрималды туризмнің қазіргі
жай күін ... ... ... түйіндемелерге тұжырым жасалынды.
1. ЭКСТРИМАЛДЫ ТУРИЗМДІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Экстрималды ... ... ... ... ... шытырман оқиғаға толы туризм түрі ретінде
қарастырсақ болады. Бұл ... ... ... таңда дамуы - оның табиғат
сыйлаған жерлерді бастапқы күйінде көру ... ... ... ... үшін ол ... ... жерлер еш қызық тудырмайды, ал шытырман
оқиғаға толы туризм оның көкейінде түрлі қызықты ... ... ... ... ... ... ... және оның көмегімен бұл
мәселені оңайлықпен шешуге болады. Дәл осы ... ... ... ... таза ауаны, таулы жердің әсемдігін, сулы жердің көріктігін сезінумен
демалып, ішкі жан-дүниемен, тұла ... ... ... ... ... ... түрлерінің жіктелімін қарастыра ... ... ... ... болсақ, төменде келтірген туризм түрлеріне
нақтырақ және толығырақ тоқтап ... ... ... спорты – арнайы шаңғыда таудан түсуді қамтитын спорт түрі,
сондай-ақ бүкіл дүние ... ... ... ... кеңінен
таралған белсенді демалу түрі.
Тәртіп: таудан шапшаң түсу / ... ... ірі ... ... ... ... ... ски-кросс, телемаркинг,
фрирайд, фристайл, спид-скиинг, ньюскул, alpine Masters (тау ... ... мен ... үшін арналған жарыстар) [1].
Су туризмі –белгілі бір су ... ... көл ... ... өткізілетін,арнайы (қайықтар, салдар т.б.) жүзу
құралдары бар жорықтарды ... ... ... ... жүзу ... әр түрлі (байдаркалар,балон
қайықтар,кильді қайықтар,катамарандар,тегіс табанды қайықтар т.б.) ... ... ... кедергілер де ерекше ( ... т.б.). Су ... ... басқа түрлері алдында
артылықшылықтары бар. Су ... ... ... де,көлемімен де
қысылмайды,ол өзімен бірге киім, балықтар аулау құралдарын, итін, көбірек
азық-түлік алады. Су туризмі спорттық ... бір түрі ... ... су ... ... арнайы маршруттық кедергілерді өтуді қамтиды. Ол да
белгілі бір кедергілерден өтуді қарастырады. Су ... өзге де ... ... ... дәрежелерді қамтиды. Ол дәрежесі бар және дәрежесіз
деген екі топқа ажыратылады. Мысалыға, 1-ден 6-ға ... ... ... 6-сы ең ... ... ... Су ... белгілі бір түрлерге
бөлінеді: каякинг, рафтинг, ... ... ... және ... ... Аса қиын емес су ... ... үрлегіш қайық арқылы жүзеге
асырылады. Су туризмімен айналысу үшін үрленгіш, ағаш дуалынан ... ... ... ... коммерциялық түрде сплав жасау ... жиі ... ... ... ... ... адамнан көп төзімділікті ... ... ... жүзе ... ... ... бағыттап, ескек есе алатын
болуы міндетті. Қайықты бастапқы ... ... қою ... ... ... ... ... жұмыстар су саяхатының дамуын
біршама шектейтіндей. Сумен саяхат өзіңмен бірге көп жүк ... ... дене ... ... ... ... тарылтып, өзен
жағалауларымен тұйықтайды. Сумен күндіз саяхат ... ең ... ... өзен ... қатты жыныстар шоғырымен өзен қайранының терең,
таяздығына байланысты 0 ... 80 ... ... ... ... ... ... кездесетін көптеген өзен бойындағы қатты жыныстар
шоғырының күрделі де қауіпті болатыны мәлім, олар ... жиі ... ... ... ... ... мәжбүр етеді.
Су саяхаттарының маршруттары жолың күрделілігіне,ондағы бөгет-
кедергілердің ... және ... ... ... ... байланысты бес
дәрежеге бөлінеді. 1-ші ... ... ... ... ... ғана бар ... ағыстағы жазықты өзендер жатады. 2-ші дәрежелі
күрделілікке ағысы тез ағатын таулы,орманды өзендер тән. 3-ші ... ... ... бар ... мен ... бойынша маршруттар
енгізіледі. 4-ші және 5-ші дәрежелі маршруттағы саяхаттар анық көрінетін
спорттық ... ... ... ... ... ... ... [3].
Құрылуы бойынша су саяхаттарының маршруттары мынадай болады:
1) бір немесе бірнеше өзендер ағысы бойынша төмен қарай жүзу;
2) көл ... су ... ... өтетін өзендердің ағысы бойынша төмен
қарай жүзу;
3) жарты дөңгелекті маршрут – ... ... ... ... ... бөлігін ағысқа қарсы жеңіп өтеді. Егер жарты дөңгелектің басы және
соңы құрғақ ... ... ... ... ... ... ... бір өзеннен басқаға қайықтары мен жүктерімен ауысып жүруі;
5) аралас типті маршрут. ... ... ... аяқтайтын су
плоттарымен бірге болатын жаяу-су саяхаттары ең әйгілі;
6) цептік маршрут – бірнеше кезеңге бөлінген қандай да бір су жолы ... ... ... топ ... ... ... ... каникулдық мерзімде жалғастырады;
7) цептік маршрутта бірнеше топтың ... ... ... бөле және
кезеңдерді өту кезектілігін бекіте ... ... ... [4].
Су туризміндегі жеке жабдықтар
Су туризмінде жеке жабдықтарға рюкзак, гидроқап, спальник, төсеніш,
гигиеналық жабдықтар, жеке тасу заттары, ... ... ... ... Егер ... ... спорттық жорықтар каякта өтетін болса, каяк
жеке ... ... ... Өз ... ... ... рафттар,
катамарандар, плоттар немесе бубельдер қоғамдық жабдықтарға ... ... ең ... ... бірі – ... туризмі. Ол
елімізде жыл өткен сайын кең ... ... ... ... ... және ... шаңғы тебу тәсілін жіті меңгеру қажеттігі, жұқа, қалың ... ... ... ... бары (температураның төмендігі, боран және
т.б.) саяхатқа қатысушыларға дене тәрбиесі мәдениеті ... ... ... ... жорығы кей қиындықтарға қарамастан өзінің
қайталанбас тамашалығымен есте қалып, оған ... дене ... зор ... ие ... ... ... қыс кезінде,белгілі бір
қар жамылғысының қалыңдығына байланысты ... ... ... ... ... пеш, ... т.б.) ... жайлары (бивуак, қар үйшіктері, тұрғын мекен ... т.б.) ... ... ... ... Климаттың, ауа-райының әр түрлі
жағдайында жорықтар өткізіледі. Шаңғы туризмі бойынша ... ... және ... ... қар жамылғысы тұрақты аймақтарда таралған
[5].
Шаңғы туризміне қатысушылардың басты ... қар ... ... ... ... қары ... ... ормандарда), биік, ұйлыға
өскен бұталар, мұзы жақсы қатпаған өзендер, жоғары ... ... ... ... биік қия, ... ... ... қатысушылардың физикалық дайындығы мен жасына
байланысты түсетін ... ... келу ... есте ... қажет.
Ересек туристер үшін күндізгі жүру күніне 25-30км құрайды. ... ... топ аса күш ... ... ... ... ... жорықтарда, бұндай жолды жүру қиын. Мектеп оқушыларымен жорықтарды
ұйымдастыру кезінде дала жағдайында түнеуді жоспарлауға рұқсат етілмейді.
Жаңадан ... ... ... ... үшін де ... түнеуді
ұйымдастырмаған дұрыс болады [6].
Шаңғы жорығын ұйымдастыру
Шаңғы жорығының ерекшeлігі, біріншіден, ... ... ... ... дене ... ... ... түріне жатады.
• Шаңғы жорықтарын ұйымдастырғанда топты екіге бөледі.
1. енді үйренушілер тобы;
2. шаңғыны толық меңгерген адамдар; ... топ үшін ... ... ... ... ... өту таулы аймаққа арналған түрі
болады. Шаңғышылардың аяқты бекіту ... әр ... ... ... ... ... тек ... орны бар шаңғылар бар. Шаңғы
жорықтарының танымдық ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... 3-ке бөліп қарастыруға болады:
Тау жолы
1.Үйренуші мен балаларға арналған;
2.Әуесқойларға арналған;
3.Спорт шеберлеріне арналған.
Шаңғы жорығындағы кедергілер
Шаңғы ... ... тән ... ... ... ... жарлар мен жыралар, шұңқырлар мен шұңғымалар, ... ... ... дүниесі, қураған ағаштар және ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі тәсілдері
бар. Бұл тәсілдерді шаңғышы толық меңгеруі қажет. Ал, шаңғы қозғалысы дене
қимылына тәуелді. ... ... ... дене ... ... ... шаңғыда бұрылу, тежелу, қозғалысқа келтіру дене қозғалысы арқылы
жүзеге асырылады. Шаңғыға ... ... оны ... ... ... көмегімен адымдап жүру, ... ... ... ... ... жүру дене нің ... ... ерекшеленеді. Шаңғымен
шұңғымалардан және бөренелерден өту ... ... ... ... ... беткейге көтерілудің әр түрлі тәсілдері бар. Бұл беткейдің
көлбеулігіне ... Егер ... 15-20 ... ... болатын болса,
оған таяқша көмегімен адымдап, ... ... ... 20-30 ... ... ... ... одан рі мүмкін болмаған жағдайда
шаңғыны шешу керек. Шаңғы ... қыс ... ... ... түрі ... соң, оның ... тәсіліне көп мән беріледі [7].
Шаңғы туризмінің тактикасының маңызды ... ... ... ... ... элементтері қатарына:
- маршруттың дұрыс түрін таңдау;
- сол маршрут бойынша болатын қиын жол ... ... ... жорықты жүріп өту графигін құрастыру және де қиын учаскелерді қауіпсіз
түрде өту үшін ... ... ... лавина болатын жерлер мен қауіпті, экстремальды жерлерді өту ... ... ... жорықтармен қатар (ақпан, наурыз және сәуірдің басы), ... ... ... ... ... ... ... сәйкес), сонымен қатар поляр түні (Полярлы маршруттар бойынша)
ұйымдастырылады. Мұндай жорықтар барысында туристер өте ... ... ... ...... ... шыңға жаяу жүріп, өрмелеп көтерілу түрі.
Атауы Еуропа құрлығындағы «Альпі» ... ... ... 1786 жылы
швейцарлық Мишель-Габриэль Паккар мен Жак Бальма Альпі тауындағы Монблан
шыңына (биіктігі 4807 м) ... ... ... ... ... ... ... Тұңғыш рет 1930 жылы 17 шілдеде
қазақстандық альпинистер Іле ... Кіші ... ... (4376 ... ... ... 1982 жылы КСРО командасы құрамында
Эверест шыңына (8848 м) ... Ал 1991 жылы ... ... ... ... ... ... Дхаулагири (8176 м) шыңын
бағындырды [8].
Монблан шыңы.
Альпинизм - 1) биік тау ... ... ... ... түрі;
2) биік таулық туризм. Альпинизмнің тәсілдері мен техникасы биік таулы
аудандарда географиялық зерттеулер ... ... ... ... тағы да ... ... ... туризм:
• Виндсерфинг (парустық тақтада жүзу);
• Судағы шаңғы;
• Вейкбординг;
... ... ... [9].
Судағы туризмнің соңғы екі түрі өте экстремальді және қауіпті, себебі бұлар
таудағы ... ... ... ... ... ... Джайлоо-туризм;
• Солтүстік және Оңтүстік полюстегі туризм және басқа да экстремальды
орындарда.
Ғарыш— Ғаламның астрономиялы анықтамасының ... ... ... Жер және оның ... енбей қалады. Ғарыш "Жер төңірегіндегі"
кеңістікті қамтитын жақын ... және ... мен ... ... ... алыс ... ... ажыратылады. ғарыш алаңы, космодром —
ғарыштық аппараттарды (ҒА) құрастыруға, сынауға және ... ... мен ... ... ... жер. Ғарыш алаңының басты
нысандарына: технологиялық позиция, старттық жөне командалық өлшеу кешен-
дері ... Әр ... ... ... ... мен олар ... тұрады. Ғарыш алаңының жабдыктары арнайы технологиялық ... ... ... ... ... ... (РТ) пен
ғарыштык аппаратты (ҒА) тасымалдауға, күрастыруға, сынауға, үшыру жүйесіне
орнатуға, жанар май ... ... ... және ... ... ... ... жабдықтарға жатады. Ал электр ... ... ... ... өрт сөндіру, гермети-каландыру,
байланыс жүйесі, сумен жабдықтау, лифт, қашықтан автоматты басқару жүйелері
жалпы техникалық жабдықтар тобына енеді. ... ... ... ... технологиялық жабдықтар орналасқан және РТ мен ... ... ... жолы бар ... ... ... ... сынауға арналған кешеннен түрады. Сонымен қатар қүрастыру-
сынау корпусы, қосалқы трансформатор стансасы, қызмет үйлері, т.б. ... ... ... старттық алаңға жеткізуге, үшырғыш жүйеге ... ... май қүю, ... бағытқа бағдарлау және үшыру процестерін ... ... ... және ... ... ... ... және алаңнан қүралады. Старттық кешендегі арнайы технологиялық
жабдықтар жылжымалы немесе орнықты болып бөлінеді. Орнықты ... ... ... ... ... ... ... мүнара қозғалатын
рельстік жол, командалық пункт, ... ... май қүю ... ... ... ... ... және бүркуіш
бассейн, өрт сөндіруге ... су ... ... және ... т.б. ... ... өлшеу кешені РТ-ның траекториясын аныктау,
ҒА бортындағы қызмет жүйелерін іске қосу ... ... ... қабылдау, ғарышкерлермен байланыс жасау, ... ... және оны ... ... тарату жұмыстарын орындайды.
Сонымен ... ол ... ... үйлестіру-есептеу орталығына
беріп отырады. Командалық ... ... ... ... ... және ... кұрылғылар, антенналык.
қондырғылар, ... ... ... ... ... ... қызметі, байланыс қүралдары, т.б. болады. Дүние
жүзіндегі аса ірі ... ... ... ... және АҚШ-та (Шығыс
сынақ полигоны, Флорида штаты) ... ... ... ... Оның ... ... (4.10. 1957) және дүние ... ... Ю.А. ... ... ... үшты. Ғарыштық аппараттар, сондай-
ақ Капустин Яр, Плесецк (Ресей), Батыс сы-нақ полигоны, Уоллопс, ... Куру ... ... ... ... Чанчэнцзе (ҚХР), Сан-
Марко (Италия), Шри-харикота ... Ғ. ... да ... ... ... ... ... ғарышқа ұшу кезінде ғарыштық
техниканы сынақтан еткізетін әрі оны ... ... ... ... ... (1961) ... болған мамандық. Алғашқы Ғарышкелер әскери
үшкыштар мен ... ... ... алынды. Өйткені ғарышқа
ұшуға кажетті қасиеттер (үшу шеберлігінің жоғары деңгейде болуы, апатқа
үшырау ... ... ... ... шу, ... ... т.б. әр ... төзімді болуы, бақылау жүмыстарын жүргізіп, оны қорытындылай
білуі, т.б.) осындай мамандықка лайықты еді. Кейінірек КСРО-да да, ... ... кеме ... ... ... ... бар ... мен ғалымдарды
қоса бастады. Ғарышкерлерді дайындау ісі КСРО-да 1960 ж., ... ... ... үшуға арналып 1959 ж., ал ... ... ... ... ... 1962 ж. ... ... Түңғыш
ғарышкер Ю.А. Гагариннен (1961) бастап ға-рышқа 300-ден астам адам ұшты.
Олардың ішінде қазак, Ғарышкерлері де Т.О. ... (1991), Т.А. ... бар (1994, 1998, 2001) ... ...... емес ... және ... жерлерде өткізілетін
туристік жорықтар. Халықтық топтар арасында ең көп тараған белсенді туризм
түрі болып есептеледі: ... ... ... ... кез- ... ... ... ұйымдастыруға болады. Қарапайым жаяу жорықтар кез келген
ауданда (туған өлкеде) отпуск және демалыс ... ... ... ... - ... туризмнің бір түрі болып табылады. Оның ... ... ... бойынша белгілі бір аймақтан өту болып табылады
[11].
Спелеотуризм – үңгірлерде, әр түрлі жер бедерінің күрделі ... ... ... төменгі температура мен жоғары салыстырмалы
ылғалдылық жағдайындағы, табиғи жорықтың болуымен сипатталатын ... ... ... ... жер асты ... мен жер үсті өзендері
болады. Үңгірлер вертикальды және горизантальды болуы мүмкін. Өз ... және су ... ... ... мен ... ... ... дайындықты талап етеді. Алынып жүрілетін
құралдар да ерекше (фонарь, примус, рация, барометр т.б.) [12].
Спелеотуризм бойынша маршруттар 2 ... жер үсті ... ... ... жүру ... және жер асты ... ... жағдайда
үңгір аймағында базалық лагерьлер құрылады.
Спелеотуризм ерекшеліктері
Спелеотуризм саяхаты өзіндік ерекшеліктерге ие.
Бірінші ерекшелігі – ... ... ... Жер асты ... ... ... - ... Жарық жоқ жерде қозғалу, бағытты бағдарлау
қиындай түсетіні ... ... ... шұңқырға немесе құдыққа құлап
түсуге де ... ... ... үшін ... ... ... өздерімен бірге алып жүрулері керек.
Екіншіден, үлкен үңгірлер ішке енетін жол тараптарының ... онда ... ... ... жету ... ... өзіне де
қиын соғуы мүмкін.Үңгірлер қираған кезде жоғарыдан және ... тас ... ... бар. ... олар сәл ... ... өзінен-ақ үгітіледі. Жерасты саяхаты кезінде адамды тұншықтырар
немесе жарылыс туғызар ... ... ... ... ... үңгірлер сол жердің үстіндегі климатқа ұқсамайтын өзіндік климатқа ие
[13].
Үңгірге түскен әрбір саяхатшы альпинистік тәсіл негіздерін, ... ... ... ... ... аман ... ... қауіпсіздік
ерекшеліктерін, т.б. сақтауы тиіс. ... ... және де ... кездесетін қиындықтар әркімнен батылдықты, тапқырлықты,
төзімділікті, тез әрі ... ... ... мықты болуын
талап етеді. Жерасты саяхатына ... бара ... ... ... бір сәтке де ұмытуға болмайды. Ең алдымен біреу бақытсыздық
жағдайға ... ... оған ... ... ... ... ... сондай-
ақ саяхатшылардың үңгірден қашан оралатыны туралы күнібүгін бақылау мерзімі
белгіленуі керек.
Спелеотуризмнің негізгі ... жер асты ... ол ... ... сан ... (жер асты ... ... құдықтар және т.б.); ауа дымқылдылығы көрсеткішінің
жоғары деңгейімен (100%-ға дейін) бұл өте ... ... ... ... ... ... ... адамнана аса көп күшті,
төзімділікті, ұшқырлықты, жер астында еркін қозғалу және өмір ... ... жүзу және су ... жүзу ... ... жүзу ... жағдайда), шыңға өрмелеу ... ... ... Маршрут
әдетте 2 бөліктен тұрады:жер асты және жер үсті. 1-ші бөлікті өту қиындығы
мен талаптары ( ... ... ... ... немесе өзге тәсіл арқылы),
сонымен қатар ұзақтылығы үңгірдің ... ... оның ... ... жорықтар қиныдығымен, жыл мезгілімен және т.б. байланысты
болады. Екінші бөлік қинышылығы үңгірдегі ауа жағдайымен және ... ... ... ... пен техникалық құралдарды қажет ететін
үңгілер 9 қиындық дәрежесіне бөлінеді: 1, 2А, 2Б, 3А, 3Б, 4А, 4Б, 5А, ... ... ... ... негізгі критерийі ... ... ... және ... ... ... кедергілер көлемі
болып табылады. Кедергілер ретінде құдықтар және кішкене тар жолдар болып
келеді. Сонымен ... су және қар ... ... де ... ... ... ... кезінде спелеотуристер тұру орны бойынша ұсынылатын арнайы
лагерьлерде оқытылып, ал кейін үңгір аудандарындағы спелеолагерьлерде оқуын
жалғастырған еді.
Спелеоэкспедициялар
Спелеоэкспедициялар бірнеше үңгірлерді ... бір ... ... ... жаңадан ашылған үңгірлерді зерттеумен ... ... ... сонымен қатар, үңгірлер
орналасқан аймақтар, саябақтар территориясында жалғасуы мүмкін. Ол үшін ... ... алу ... ... ... КСРО-да
Спелеотуризм КСРО-да 60 ж. басында, Крым, Урал, Красноярск аймақтырмен
бірдей уақытта пайда болды. 70 ж. ... ... ... 10-ға жуық
ресми спелеологиялық ұжымдар жұмыс істеді: 50 адамдай ... ... ... ( оны "қалалық секция" деп атаған), осындай ... ... ... ... (МГУ) ... ... ... топтар
өзге көптеген жоғарғы оқу орындарында өз қызметін атқарды.
«Классификацияланған туристік саяхат» түсінігін қарастыру үшін ... ... ... алу ... «класс» сөзі көп мағынасы бар,
дегенмен біздің қарастырып отырған жағдайымызда класс деп біз ... ... ... және ... ... ... ішкі ... түсінік, объекттің логикалық жүйесі
ретінде түсіндіріледі [16].
1.2 Белсенді туризмнің жіктелу ... ...... демалу түрінің бір түрі болып есептеледі.
Белсенді туризм түрлері жай туристер ортасында үлкен танымалдылықта ... ... ... ... тек қана ... демалу емес,
сонымен қатар созылған жүйке-жүйе мен ... ... ... көп ... ... ... шығанақтарды, сарқырамаларды
көргісі келеді, таулы өзендерде жүзгісі келеді, тау ... ... ... ... және осы ... белсенді туризмге туристер үйрене
бастайды. Көп уақытта белсенді туризм ... ... ... ... ... келеді. Белсенді туризм және табиғатта демалу – ... ... ... түрі – ... ... ... ... ортақ жақтары бар. Себебі, жайлылықтан бас тартады және
табиғатта ... ... ... ... бұл ... ат, велосипедті
пайдалану арқылы пайда болған туризм түрі болып табылады. Жалпы алғанда
белсенді ... екі ... түрі бар: ... дәне ... ... ... ... бөлінуі саяхаттау жаяу демалу барысында қолданылатын
құралдардың түріне, олардың болу-болмауына байланысты болып келеді.
Қарапайым туризм түрі: ... ... ... ... т.б. ... түрлерімен қатар, ерекше танымал ... келе ... ... ... ... табылады. Көптеген адамдар ауасы тар қаладан шығуға
көптеген күш жұмсайды және ... ... ғана ... ... және ... ... келеді. Және белсенді туризм,
қазіргі уақытта қарқынды дамып келе жатқан, осы ... ... ... ... ... ... түрлілігіне біз таң қаламыз. Себебі, қазіргі
уақытта белсенді туризмнің мынандай түрлері бар:
• Жердегі туризм;
• Таудағы туризм;
• Судағы туризм;
• Экзотикалық ... ... ... ... – таудағы өзен бойымен жүзу. Рафтинг – бұл ... ... ... эмоциялық демалу. Таулы өзендер, таулы шығанақтардан
аққанда, көп уақытта кедергілерден өтеді. Үрленген қайықтарда өзеннің ... ... ... өте күшті адреналин инъекциясын ... ... ... ... ... ... живоспистік каньондарды және алау
қасындағы ... ... Өзен ... ... демалу – бұл өмір бойы естен
кетпес сезімдер.
Белсенді туризм: Тау шаңғы базасындағы демалу
Тау шаңғысы және сноуборд – белсенді ... ... ең ескі ... ... ... Көп жыл өтсе де тау ... ... адамдар
саны азайған жоқ, керісінше көбейді. Дұрыс сырғанауды үйретуді көбіне
жергілікті базадағы инструкторлар үйретеді. Тау ... ... ... ... құрал-жабдықтарын алуға болады.
Белсенді туризм: Авто-жаяу турлар
Көліктің болуы саяхатты қызықты және танымды қылады: себебі жаяу ... ... ... қысқа уақытта ғана көптеген нәрсені көруге болады.
Сол ... ... ... – бұл саяхаттаудың жеңіл түрі, өзінді ауыр
жүктермен ... Ең ... – жаңа ... ... қуанышы, жандар
бойынша жақын.
Белсенді туризм: Аэротуризм
Аэротуризм тікұшақ және ұшақ бойынша экскурсияларды өзіне ... жер шары ... шет ... ... ... ... пилотаж жасау арқылы ұшу, параплан мен мотопарапланда ұшу,
дельтапланда және де ... ... ... ... ... ... туризм классификациясы
Белсенді туризмнің біз ойламағанда түрлері бар ... ... ... ... ... ... келесідей болады:
1). Белсенді туризмнің жердегі түрі:
• Жаяу туризм немесе ... ... ... ... ... ... (қолмен жасалған жер асты жерлермен саяхат);
• Велотуризм;
• Маунтинбайкинг.
2). Таудағы туризм:
• Альпинизм (техникалық және ... ... ... ... ... ... және ... [18].
Маршрутты ең алдымен топтағы әрбір қатысушының күші мен ... ... сай ... ... ... және ... алдында
жаттығулар өткізу мүмкіндігіне негізделіп таңдалуы қажет. ... қиын әр ... ... ... ... және тасқын қаупі бар,
өзендер арқылы асулар, үлкен ... ... ... қиын ... ... бөліп көрсету және оларды жеңіп
өтудің ... ... құру ... ... жүру километражын есептеу орташа
бүкіл маршрутқа есептелетіп жүргізіледі, ол маршруттың жеке бөліктерінің
техникалық күрделіліктерін, ... ... ... ... рюкзактардың салмағын есепке алына жүргізіледі. Жаяу саяхатта
магниттік ... ... ала ... алдын ала барлық азимуттарды есептеу
қажет. Азимуттар карта нақты көрсетілген және ... ... ... ... ... және ... жер ... (өзен арнасы,
көл, теңіз жағалауы, теміржол жолы, тау массиві) негізделген ... ... жер ... ... ... шығуды жоспарлау ұсынылмайды,
себебі кішігірім ... өзі ... ... ... ... ... уақыт бойы айтарлықтай қашықтықтарды жүріп өтетін турист
ағзасының дұрыс қызметі үшін ... ... ... отыратын бірқалыпты
жұмыс қажет. Ағза жұмысының ... бір ... ... ... демалыс
пен күш жұмсаудың дұрыс ауысып отыруы бүкіл жорық бойы және ... ... ... де ... ... ... ... жағдайда ғана жаяу
туризмі маңызды сауықтыру құралына айналады.
Жаяу жорықтардың классификациясы
Маршруттың қиындық дәрежесі жол ... ... ... ... ... маршруттың автономдылығына байланысты
болып келеді. Осыған байланысты жорықтар бөлінеді:
- демалыс күндерінің ... 1-3 ... ... - ... мен жастар туризмінде;
- 1-ден 6-ға дейін дәрежелі жорықтар. 1-ші дәреже оңай, 6-шы дәреже ... және ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар да қолданылады.
- жорықтың қиындық дәрежесін өту үшін, қатысушылар алдындағы жорықтық
қиындық дәрежесін ... ... ... ... ал ... дәл ... ... және алдындағы қиындық дәрежелері бойынша тәжірибесі болуы
керек. 1-ші дәрежеден өту үшін демалыс күндеріндегі жорықтардан тәжірибесі
болуы ... ... ... ... ... ... жорықтың
ұзықтылығы мен қашықтығы есепке алына бермейді [20].
Алыс шетелдерге маршруттың жеке ... ... ... жүйе ... XX ... ... ... алты сатылы Вельценбахтың қиындық шкаласы пайда болған, ал іс
жүзінде ... ... ... ... ... ... ҮUАА ... des assoctions Alpenisme) классификациясына тура келеді.
1947 жылдан Альпіде пайда болып келе жатқан ҮUАА-ға ресми ... ... Рим ... мен ... алты ... бөлінеді. Бұл жаңа
категориялар қазіргі барлық жол көрсетушілерде қолданылады. Көбірек ... ... ... ... «+» (қосу) және «-» (минус) деп
анықталатын қосымшылыр енгізіледі [21].
• I. Аздаған ... ... емес ... Тепе-теңдіктің
қозғаласа және сақталуы үшін кей-кездері қолдың көмегі қажет болады. Ірі
зацептар мен выступтар негізінде көптеп ... ... ... ... ... жарыстар көбінесе қиратылған және сондықтан да олар қауіасіз
емес.
Ол ... ... өту үшін ... ... деген сенімділік және
тереңділікке деген қорқыныштың болмағаны ... II. ... ... Бұл жерде тепе-теңдіктің сақталуы және
қозғалу қолдың көмегінсіз мүмкін емес ... ... ... өздері бұл жерлерде джіптің көмегімен жүреді, әсіресе ұшы
қиыр жоталардың қатты ... және ... ... мүмкін жерлерде жіп
көмегімен өтеді. Бір уақыттағы қысқа жіпке ... ... тек ... ... үшін ... Айтарлықтай қиын. Оқиғадан оқиға қарай альпенизммен айналысатындар
үшін өрмелейтін жердің үстіңгі бөлігінде байланыштар оларға ... ... және де ... ... ... Тіпті жақсы деген өрмелеушілер
үшін бұл жерде қиындықтар кездеседі. Бір уақыттағы ... ... ... ... ... өзіміз бірге петшілерді, закладкілерді, карбиндерді
алып жүру қажет. Крутизмдерге байланысты түсімде (слускіде) өрмелеу немесе
түсу жіп арқылы іске асады.
IV. Өте ... қиыр ... ... ... спорттық өрмелеу. Ең алдымен
топ ... үшін ... ой мен ... ... етіледі. Оқтын - оқтын және
өтпелі сақтандыру, крючьтердің тағы да сол секілді ... ... ... ... тәжірибелі өрмелеушілердің өздері жіптің көмегімен
сақтандыруды қажет деп санайды. Жіп бойынша түсім.
V. Ерекше ... ... ... ... ... ... ... запас, күш, көмекші құралдармен және жіппен ... ... ... ... ... ... үшін ... нәрселер. Крочьтердің
сақтандыру және қозғалыс үшін ... ... ... ... ... ... екі еселенген жіпте жету өрмелеуде
қайталанбас ... ... ... ... Аса ... Ең ... өрмелеушілер еркін өрмеліспен шығуларына болады. Бұл
жерде саны көп ... бар осы ... ... ... сондықтан бұл
жерлерде аз ара-қашықтықта көптеген ... ... ... ... VI ... ... еркін өрмеліс үшін участкілер жиі
кездеседі, ол жерлерде крючтердің орнына ... ... ... ... ... ... түрлі елдеріндегі альпенистік
маршруттағы қиындықтың анықталуында кейбір ... бар ... ... ... ... ... ... бағасы жолдың шамамен бір балаға
жоғары немістерден. Мысалы, Француздық жүйедегі IV к.с. ... ... ... ... ... жолдың жетісатылы қиындық шкаласы бағасы
қабылданған және де ол жерлерде жанды ... ... ... ... ... қиындық шкаласы әртүрлі сандық жүйемен ... ... ... – актив туристік саяхаттағы ... ... ... дәрежесін мінездейтін классификациялық
көрсеткіш.
Техникалық қақтығыстар туризмнің әрбір түрі үшін жеке ... ... ... ... велисопедке және т.б. Жаяу ... ... ... ... және ... ... ... арқылы
асулар, шөпті жерлер болып табылады. Тау туризмі үшін, мысалы; ең ... ... ... мен ... ... ... ... негізіне 4 анықтауыш белгілер қойылған:
жолдың өте қиындау деген участкелеріне мінездеме
өткелдерден өте алу үшін қажет техника және ... ... ... орындардың ерекшелігі
маршруттың сандық мінездемесі арнайы қажет құрал - жабдықтар [24].
Өткелдердің (перевал) қиындық категориясы осы төрт ... ... ... қиын ... ... ... бар ... жағдайында, оларды тек фактор ретінде белгіленген
дұрыс, бірақ оларды аса үлкен категориядағы өткелге өткізудің қажеті ... ... ... ... ... ... және т.б.) Өйткені қозғалыс тактикасын және жолды таңдауды
анықтауда, олар өзінен-өзі оның ... ... ... ... ... ... асып ... арналған 1а-дан қиынрағы өткелден
асып өтуде тәжірибелі болу керек, ал топ ... ... - ... ... ... ... ... категория жоғары болуы керек.
Қызықты фактілер
Дүниежүзінде 1000 км. асатын көптеген жаяу жорықтарға арналған арнайы
жолдар болады. Мысалы, АҚШ-тағы Аппалач ... ... 3500 км. ... ... Соня және ... ... ... & Sonia
Poussin) Африканы ешқандай көлік құралын ... ... ... 3 жыл 3 ай ... 14 000 км. ... ОАР, Зимбабве,
Мозамбик, Малави, Танзания, Эфиопия; Судан, Мысыр елі және Израильді өтеді
[25].
Құрал-жабдықтары
Қазіргі таңда жаяу туризмге ... ... ... ... туристік палаткалар, ұйықтайтын ... ... ... ... котелоктар, газдық горелкалар, компас, GPS -
навигаторлар және т.б.
Жаяу туризм артықшылықтары
• Жаяу ... - бұл ... ... және бастапқы күйдегі
табиғатқа бой алдыру болып табылады.
• Жаяу туризм - бұл жеке адами қасиеттердің өсу мүмкіншілігі.
• Жаяу ... - ... ... мен ... ... туризмде классификацияланған туристік саяхаттар дегеніміз -
қиындық категорияларының біріне ... ... ... ... ... бұл-алдын-ала жоспарланған қызмет бағдарламасымен және қосымша
туристі-экскурсиондағы қызметті алу ... ... бір ... ... жол ... ... өз ... бірінші құрылған туризм болып табылады. Дәл
осы саяхат XIX және XX ғасырдың ... ... ... тура ... ... ... күшін құрайды.
Маршруттардың классификациясының қажеттілігі актив туризм түрлерінің
ерекшеліктерінен келіп шығады. ... ... осы ... ең ... ... ... саяхаттардағы күтілетін
қиындықтарға сәйкес дайындықтармен қамтамасыз етіледі. Маршруттарды белгілі
бір дәрежеде жалғасымдылығын ... ... олар ... ... ... ... жүрсе де, мейлі Солтүстік Тянь-Шаньда ... ... де ... ... ... ... өзара салыстыруға мүмкіндік
береді. Сонымен қатар логикалық түрде ... ... ... ... маршрутта жол ұзақтығындағы ауданнын табиғи ландшафтың ... ... ... ... ... ... ... ауыртпалықтың және де табиғи қоқтығыстарының бөлінуі турасында
максималды мәлімет алуға болады.
Туристік құрылымның ұйымдастырушысына (менеджеріне) туристік саяхаттың
классификациясы туралы ... ... болу ... ... үшін ... ... ... маршруттарды тапсырыс берушінің талаптарына
сәйкес классификациялы түрде өңдеу немесе мақсатты бағытты таңдай білу;
2). Қызмет ... ... ... көрсетілген немесе басқада
туристік маршруттың қиындығына сәйкесінше ... ... ... ... және іске ... ... түрде құру;
3). Белсенді туристік саяхаттары үшін клиенттерге жол ... ... ... ... XX ... пайда болған
орыстардың таулы қоғамы өз алдарына «таулардың жан-жақты оқылып зерттелуін,
олардың орналасуы жайында мағлұмат және ... ... ... ... ... ... және жетістіктерге жету» ... ... ... 1902 ... ... ... ... таулары бойынша саяхат етушілерге көмек көрсете ... ... ... ... бастаған. Жол көрсетушілерге «жол
көрсетушінің кітапшасы» және жетондар берілген. Кавказдың әрбір ауданы үшін
маршруттың ... ... ... ... ... бір ... белгіленген. Жол көрсетушілерге арналған ережеде «өздеріне жүктелеген
міндеттерді ... ... тиіс және ... ... ... өту және де ... қауіпсіздігімен жағдайларын ойлау»
секілді іс-әрекеттер ... ... да ... ... ... ... туристік маршруттардың әртурлі қиындықтары бойынша
бөлінуінен РТО туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... іске ... 1947 жыл ... ... меңгерушілеріне көмек ретінде
О.А.Орхангельскийдің ... ... ... ... ... ... ... 1949 жылы туризм біріңғай спорттық классификацияға басқа ... ... ... ... ... 1-ші ... ... туристік
саяхаттарда адамның денсаулығымен өмірі үшін қауіпті ... ... ... ... ... бар. ... жерлерде (участкі)
топтың толық дайындықтың болмауынан және қолайсыз жағдайлардың тууынан соңы
өкінішке әкеліп соқтыратын ... ... және ... та жүр. ... фирмалар жақсы көлемді ақы үшін жердің ... ... ... жетуді ұйымдастырады. «Әлемнің шыңдарына» атты туристік
маршруттар бар, ... ... ... ... ... дейін жеткізілуін қамтамасыз етеді, және таулы ... ... ... ... тапсырыс береді. Шыңға жету ... ... ерлі ... ... жотасынан (Африка) ... ... ... көріп қалу таң қалатын құбылыс емес [26].
Маршруттың белгілі бір қиындық категориясына жатқызылуы туралы соңғы
шешімді, көп ... ... ... ... ... ... бағалар нәтижесінде сәйкес келетіндер қабылданады.
Классификацияда әрбір маршрутқа белгілі бір орынның ұсынылуы ... ... ... және де ... бір ... ... топтар үшін оның қол жетерліктей болуын ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз етуі бойынша жасалатын барлық
жұмыстың негізі болып табылады.
Ең бірінші рет ... ... ... шығу ... ... ... ... содан бері ол жүйеленуде және қанатын ... ... ... ... ... шығу ... классификациялық
таблицасына» шамамен 4000 маршрут ... ... ... жатады, қарлы мұздықтты және комбинировандалған болып бөлінген.
Маршруттың жаталық ... ... ... жатқызылуы саяхаттардың
басыңқы түрде қиындық категориясын анықтаййтын, қиын жерлерде өткізілетін.
Шыңдарға жетумен қатар сондай-ақ троверсттер ... ... екі ... өту, ... де ... шыңнан түсу келесі шығалатын
шыңның бағытымен жүрілуі тиіс және көтерілген жол ... ... ... жету және ... де 11 категория бойынша ... 16, 2а, 26, За, 36, 4а, 46, 5а, 56, 6а, 66. ... де оның ... ... ... ... маршруттардың категорияланған
принципі қолданылған [27].
Бұл ... ... ... да ... көптеген
Республикаларында оның ішінде Қазақстанда жалғасын табуда.
Алыс шетелдерге маршруттың жеке учаскелеріндегі классификациясына
негізделеген басқадай жүйе ... XX ... ... ... алты ... ... қиындық шкаласы пайда болған, ал іс
жүзінде халықралық альпенистік ... ... ... лайық ҮUАА (Union
Internationale des ... ... ... тура ... жылдан Альпіде пайда болып келе жатқан ҮUАА-ға ресми түрде қабылданған
шкаласы Рим цифрлары мен ... алты ... ... Бұл ... ... ... жол көрсетушілерде қолданылады. Көбірек анықтау
үшін III-категориядан жоғары қиындықтарға «+» (қосу) және «-» (минус) деп
анықталатын қосымшылыр ... ... I. ... ... (қиын емес жеңіл). Тепе-теңдіктің
қозғаласа және сақталуы үшін кей-кездері қолдың көмегі қажет болады. ... мен ... ... ... ... қиратылған рельф бойынша
болады, бірақ жарыстар көбінесе қиратылған және сондықтан да олар қауасіз
емес.
Ол жерден ... өту үшін ... ... ... ... ... деген қорқыныштың болмағаны қажет.
• II. Орташа қиындық. Бұл ... ... ... ... ... ... ... емес нәрсе. Тәжіибесі азырақ
альпенистердің өздері бұл жерлерде джіптің көмегімен жүреді, әсіресе ұшы
қиыр жоталардың қатты ... және ... ... мүмкін жерлерде жіп
көмегімен өтеді. Бір уақыттағы қысқа жіпке ... ... тек ... туристер үшін арналған.
III. Айтарлықтай қиын. Оқиғадан ... ... ... ... өрмелейтін жердің үстіңгі бөлігінде байланыштар оларға қатысты үлкен
емес және де бір-бірінен шалғай орналасқан. Тіпті жақсы деген ... бұл ... ... ... Бір ... ... мүмкін емес,
үзіліс сақтандыру керек өзіміз бірге петшілерді, закладкілерді, карбиндерді
алып жүру қажет. Крутизмдерге байланысты түсімде (слускіде) ... ... жіп ... іске ... Өте ... қиыр жоталар бойынша еркін спорттық өрмелеу. Ең алдымен
топ жетекшісі үшін саналы ой мен ... ... ... ... - ... ... сақтандыру, крючьтердің тағы да сол секілді ... ... ... ... тәжірибелі өрмелеушілердің өздері жіптің көмегімен
сақтандыруды қажет деп санайды. Жіп ... ... ... қиын. Күнделікті жаттығудың арқысында ... ... ... запас, күш, көмекші құралдармен және жіппен сенімді жұмыс істеу
әсіресе байламдағы (связка) ... үшін ... ... ... және ... үшін қолданысы, лесеноктардың бөлініп-бөлініп
қолданылуы. Мақсатқа жинақы түрде екі ... ... жету ... ... талап етіледі [29].
VI. Аса қиын. Ең жақсы өрмелеушілер еркін өрмеліспен шығуларына болады. Бұл
жерде саны көп участкілер бар осы ... ... ... ... ... аз ... көптеген сақтандыру пунктінің ұйымдастыруын
талап етеді. VI категориядағы қиындықта ... ... үшін ... ... ол жерлерде крючтердің орнына қолданылатын ... ... ... ... ... ... елдеріндегі альпенистік
маршруттағы қиындықтың ... ... ... бар екенін
айта кеткен жөн.
Сонымен, Францияда қиындық шкаласы бағасы жолдың ... бір ... ... ... ... ... IV к.с. ... V-іне
сәйкес келеді т.с.с. Саксонияда жолдың жетісатылы ... ... ... және де ол ... жанды көмек нүктелерін қолдануға тиым
салынған. (Америкалық қиындық шкаласы әртүрлі сандық ... ... ... ...... туристік саяхаттағы айрықша
қақтығыстардың өтуіндегі қындық дәрежесін мінездейтін классификациялық
көрсеткіш.
Техникалық қақтығыстар ... ... түрі үшін жеке ... ... ... ... ... және т.б. Жаяу походтағы
қақтығыстар болып батпақтар, орманды және ... ... ... арқылы
асулар, шөпті жерлер болып табылады. Тау туризмі ... ... ең ... ... мұздақтар мен өткелдер жатады, ... ... ... 4 ... ... ... өте қиындау деген участкелеріне мінездеме
өткелдерден өте алу үшін ... ... және ... ... ... ... ерекшелігі
маршруттың сандық мінездемесі арнайы қажет құрал - жабдықтар [30].
Өткелдердің (перевал) қиындық категориясы осы төрт ... ... ... қиын категорияға сәйкес келетін
белгілердің бар ... ... ... тек ... ретінде белгіленген
дұрыс, бірақ оларды аса үлкен категориядағы өткелге өткізудің қажеті жоқ.
Классификациялық белгілерге потенциялдық ... ... ... және т.б.) ... қозғалыс тактикасын және жолды таңдауды
анықтауда, олар өзінен-өзі оның ... ... ... бойынша
барлық қатысушылар өткелден асып өтуге арналған ... ... ... ... ... болу ... ал топ ... Болса - өткелден өтуге
басқа қатысушыларға қарағанда ... ... ... ... ... ... ... – туристік маршрутта ... өту ... ... және ... ... құрал-
жабдықтарды, қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін қолдана білу.
• Әртүрлі табиғи кедергілерді өту ... ... білу ... Сол бара ... ... ерекшелігін білу.
2. Кедергілерді өту кезіндегі әдістерді жатқа білу.
3. Сол маршруттағы қажет болатын ... ... ... ... ... ... ... тактикасы дегеніміз – қойылған мақсатқа адам күшін, қаржысын,
жабдықтарын, уақытын, мүмкіндігінше аз мөлшерде жұмсап және қауіпсіздіктің
қажетті ... ... ... ... мен ... жиынтығын қолдану.
Сонымен қатар, тактика – маршрут ... өту үшін ... ... ... ... 2 ... ... Жорық алдындағы тактикалық іс-әрекеттер:
- Маршрутты таңдау;
- Жорыққа қажетті жоспарлы кестені құру;
- Жорыққа қажетті құрал-жабдықтар мен ... ... ... ... бара ... топтың деңгейін білу.
2-кезең. Жорық барысындағы тактикалық әрекеттер:
- Жорықтың жалпы ... өту ... ... ... ... ... жүру ... таңдау;
- Маршруттағы кездесетін кедергілердің техникалық жолдары.
Тактика қателерінің нәтижесінде ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарды артық жұмсау сияқты ... ... ... мәселелерді шешудің, оларды қиындататын әр ... ... Ауа ... шұғыл өзгеруі;
2) Табиғи апаттар;
3) Жарақаттар мен сырқаттар;
4) Топтың нашар хал-күйі және т.б. [31].
• Белсенді саяхаттың классификациясы
Белсенді ... ... ... саяхат - белгілі бір
қиындық категориясына сәйкес келетін бағыт. Туристік маршрут - ... ... ... бар ... бір ... арналған алдын –ала
жоспарланған жылжу трассасы.
• Асулардан өту ... ... қиын ... ... ... ... ... техникалық,тактикалық және демалуға қажетті
орындарды айқындау.
3. Маршруттық ... ... ... нүктелерінің саны.
4. Жорыққа қажетті арнайы жабдықтары
• Қиындық категорияларды ... 3 ... ... ... техникалық қиындығы.
2. Жорықтың ұзақтылығы ( уақытпен )
3. Ара – қашықтық (км)
- 5-ші категория үшін ара- ... 10-20 ... 4- ші ... 7-8 күн ... 3-ші ... 4-5 ... 2-ші ... 2-3 күн.
- 1-ші категорияға 1 күн [32].
Белсенді туризмнің тактикалық зерттемесі
Қауіпсіздікті қамтамасыз ету
Маршрут жібі бойынша қозғалу
Белсенді туризмнің тактикалық зерттелуі – ... ... ... ... одан ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ететін
құрал-жабдықтар жазған құжат.
Оқиғалы туризм. Бұл туризм түрі табиғатқа еркін белсенді ... ... ... ... саяхаттарды біріктіреді, олардың
мақсаты жаңа сезінулер мен әсер алуларды ... ... Бұл ... ... жаяу және тау туризмі, су шаңғы және таулы шаңгы,
ат туризмі жатады.
• IV. ... ... ... және ... ... ... көптеген туристтерді қызықтырады [33].
Туристік жинақтарға аяқ-киім, киім, бивактор, жылжымалы мүліктер және
қауіпсіздік, жүк тасмалы және де басқа да туристік ... ... ... ... жеке және ... ... қарастырылады, олардың жарты
бөлігі туризмнің барлық түрінде қолданылса, қалған бөлігі ... ... ... олар тек жылжымалы мүлік және тасымалға қолданылса, сондай-
ақ кездесетін ... мен ... жеңе білу ... ... ... ... ... түріне жүргізілген практика нәтижесі:
құрал-жабдықтардың келесідей ... ... ... ... ... ... ... поход жағдайындағы эксплутация ... ... ... ... ... ... және топтың түрлері заттардың біртүрлілігі; ... ... ... ... мен орын ауыстыруларының қамтамасыз етілуі.
Актив туристік саясатының жетістігі басқадай ... ... ... мен ... таңдауына байланысты. Жеке жабдықтарға киім, аяқ-киім
сондай-ақ түрлі походқа қажетті ... ... ... ... ол ... ... өзі ... табылады. Туристке жеке жабдықтың ішінде
ең 1-ші және қажеттісі ... ... ... ... сөзі ол ... ... ... дорбасы» деген мағынаны білдіреді. Қазіргі заманға
сай рюкзактардың сапасының басты көрсеткіші болып оның адам ... ... ... ... табылады. Дәл осындай ... ... ... ... ... және ол туристерге аз ... ... ... ұзақ қашықтыққа алып жүруіне мүмкіндік береді. Рюкзактар 3
түрге бөлініп қарастырылады: жұмсақ бескаркасты, жесткостящий, ... ... ... және де ... ... ... [33].
Каркассыз шетелдік моделді ішіндегі жақсы қарастырылған рюкзак «як-
пек» болып табылады. Оның формасы адам ... ... нақ өзі: жүгі ... ... ... ... ... тұрады: салмақ тек иықта ғана емес,
белде де бір келкі ұстанып тұрады, оған ... ... ... ... тигізді. Стандартқа сәйкес жалғыз рюкзак болып ... ... ... төменгі категориялы походтарда туристік ... бұл ... ... деп ... Бұл рюкзактың кемшіліктеріне
қысқа қадамшалы белдіктер көлемінің кішілігі (47л) ауыр ... ... ... ... ... ол тез суланады және ұзақ кебеді.
Клиенттердің жүк тасуда крекингте ең жақсысы өздерімен бірге ... ... ... ... ... ... оның ... бөлігінде
ступенкілері болады. Бұндай станок ыңғайсыз тасымалды рюкзакта жүкті
упаковка күйінде алып жүруге ... ... Жүк ... ... ... 40 кг құрайды және де ... ол ... ... ... және ... вентелеияциясын қамтамасыз етеді. Трекинк және
экспедициялық походтарда ауыр жүктердің ... ... ... рюкзактарда жүзеге саыруға болады. Бірақ олар труба ... ... және ... жүсақ лямкалы, белгі бекітілуі және көлемі
кешінде 75-100 м ... ... ... ... ... ... туристердің бойына байланысты 175-180 см бойды ол 60см ... ... ... ... ... ... ... алуға тырысады
осылайша олар өз қалауларынша жеңіл және ... ашық ... ... ... жеке жабдықтағы екінші негізгі элементі болып
ұйықтау дорбасы болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... ол жақсы вентеляцияны қамтамасыз етеді,
және де ... ... пухы бар. ... төменгі болігі су
өткізбейтіндей ... ... ... Ұйықтайтын дорбаны таңдағанда оның
комфорттық ұйқыны қамтамасыз ететінін білу ... Оның ... ... және көлемінен 25 см артық болып тұрады. Жекем гигиеналық ойлаудан
және қосымша жылытушы есебінде ұйықтау дорбасының комплектімен ... ... ... ... ... қолданылады. Аяқ – киімге үлкен көңіл аударған
дұрыс. Ол адам аяғында ыңғайлы тұру керек, қозғалысқа кедергі болмауы ... ауа райы ... және ... сәйкес болуы керек. Туристік аяқ-
киімге қатысты негізгі міндеттемелер оның ... ... ... ... табанның профилированный начесінің рельефте ... ... ... ... және жаяу ... ... ... қиындығында да
негізігі туристік аяқ-киім болып «вибрам» типіндегі ботинка болып табылады.
Бірінші категориялы қиындықтағы таулы ... ... ... жеке
жабдықтарының көрсетілген төзімінде жалпы салмағы 19,5 кг 35 түрі бар. ... ... ... ... ... ... ... онда жазғы уақыттағы жылы
ауарайында ковбайкасыз, х/б жаттығуға ... ... ... және шерст қолғабынсыз жүруге болады бұл әрекет жеке жабдықтың
салмағы 1,5 кг ... ... ... ... ... походтағы
комфорттын азайтады. Жеке жабдықтардың негізгі бөліктері походта туризмнің
барлық түрі бойынша қолданыла алады. Енді ... су, ... ... ... ... ... ... салыстыра
қарастырайық. Жаяу поход ішінде пухавой куртканы немесе ... ... ... ледоробды, шаңғы таяқтарын алып тастауға болады. Сөйткенмен
накоморникпен компасты қосып қойған ... ... ... жаяу ... қа ұйықтау дорбасын жылыту
мақсатында тауық қанатын қолдану міндетті емес. Бұл үшін ... ... ... Жылы ... жау және су ... үшін
үш адамды қадалмалы дорба жабқыштың болғандығы жеткілікті. ... жеке ... ... төзімінен айтарлықтай айырмасы
жоқ. Дегенмен су походында туристер негізгі аяқ-киім ... ... ... ... ... ... тапочка және шалбар ... ... ... ... келесідей индивидуалды құтқарушы
құралдар ... ... ... ашық ... ... ... (қызыл
түсті болғаны жақсы) жеңсіз желет жалпы көлемі 16- дан 24-ке дейін литр ... және ... ... ... ... бар: ... жіңішке прорезинендырылған кафроннан жасалған комбенизон және
шалбар мен ... ... ... ... ... ... - ... желетпен гидрокостюм орнына көбінде киімі бар қорғалған ... (Қ К К) ... ... сияқты жасалынған бірақ куртканың көкірек ... ... ... ... ауына көлемі 32 л - дейін брюзкалар
пенопластер ... ... жеке ... ... ерекше айтатын зат ол шаңғы.
Туристтік походқа металмен қапталған жалпақ (10см-ге дейін) ... ... ... сан ... ... Оны табу үшін ... сантиметр бойынша оның кг есебіндегі шарты салмағын ... ... ... адам ... өз ... екі размер үш үлкен болу керек
(2-3 пар шерст носкилер) және аяқ киімнің басшағы кең үстіңгі жағы ... ... ... қатар ұзындығы кешінде 40 см болатын жұқа брезинг және
кафроннан жасалған бақилы реттігі қажет. Мамандар бұндай бақилардың ... ... ... жапсырғанын жасауға кеңес береді. Ал одан әрі
бауға петил тігу керек. Ол бақилдың көлемін қадағалауға мүмкіндік туғызады
«сапожка» ... ... ... жұқа ... жасалынған астарына
синтефонының қабатымен жондырылады.
Сондай-ақ шаңғы походында жүк тасымалдауға индивидуалды болакушысы ... ... өте ... ... ... шаңғы походымен практика
жүзінде салыстырсақ мысалы онда ... ... жылу ... ... ... ... ... қолданылады. Мұндай дорба жетерліктей
жеңіл және жылулықты ... ... ... оның қиын ... тауық
қанатынан жалғанына қарағанда оның алатын көлемі көп.
Шаңғы походының киімдегі ерекшелігі онда жылы ... ... ... Ішкі шерст киімінің екі қайтара ауысып ... ... ... сақтайтын маска фланельмен синтепоннан жасалған оныда қосуға ... ... ... ... жол ... ... 12 мүше ... мен
ол клиентке қажет жабдықтың төзімінің үлгісі көрсетілген. Бұндай трекинг
белсенді туристік ... ... кең ... түрі ... ... клиенттермен бригада мүшелерінің саны стандартқа тура келеді.
Барлық ... ... ... ... ... ең ... түрі
болып палаткалар табылады. Олардың массасы салмағы ... ... ... түнекті қамтамасыз етулері керек және де тез әрі оңай
құралулары керек. ... ... ... ... матадан
дайындалған киіз үй формасында жасалған қатты ... ... ... ол ... ... тура ... және де ол желге жақсы қарсы тұрады.
Бұндай палаткаға 2 клиент ... 4-5 ... ... ... ... «Зима»
палаткасы «Бандспорт» палаткасына қарағанда құрылуына көп ... ... онда көп адам ... ... ... походтарда тамақ дайындап
тамақтану үшін үлкен каркасты асхана-палаткасы пайдаланылады. Бұл ... 12-15 адам ... ... [36].
«Зима» палаткасы өкінішке орай бұндай палаткаларды кәсіпорындар ... ... оны ... ... ... ... ... снаряжения» кітабында оны қалай жасауға болатындығы ... ... ... ... ... преимустар мен газды
горелкалармен іске асады. Ауа-райы жақсы болса жамылғысыз, ал қатты ... ... ... жасау керек.
Қандай болса да примус пен горелканың басыны судың тимеуін қадағалау
керек. Практика жүзінде «шмель» примусын қолдану тиімді болады. ... ... ... ... ... ... ... болып саналады, бәріне
жақсы таулы трекингте «Биюэт-206» француздық газдық горелка типі болып
табылады, оның ... ... ... ... көп ... арнайы туристік жүзуге арналған
көліктермен іске ... ... ... ең ... байдарка,
котамаран және үрлемелі қайықтар болып табылады.
І-ІІІ қиындық категориясында көбінде ... ... ... ... ... ... ... Өзен, теңіз және су қоймаларындағы ... Ол бір, екі, үш ... ... Бір ... бойдаркаларды каяктар
деп атайды. Конструкция бойынша ол жиналмалы және ... ... ... байдаркалар конструкциясы бойынша каркасты, каркасты
үрмешелі және үрлемелі қатты болып бөлінеді [37].
Катамамаран («тамиль» сөзінен ... ... ... ... екі ... ... ... Су туризмінде көбінде үрлемелі
катамарандар қолданылады. Катамаран экипажы әдетте 2-4 адамнан тұрады.
Плот - ... ... ... бөшкелер және т.б. үрлемелі
эпилондардан біріктірілген ... ... ... ағыс ... ... ... ортасына дейін су туризмінде дәстүр бойынша көбірек ағаш
платтор қолданылады.
Весио - ... ... су ... ... ... зат. Су
туризмінде көбінде бандарлық нанойлық және гилюптық веслалар және ... ... ... үшін ... ... ... және ... еспешінің қолының ұзындығына байланысты жасалады.
Қорыта айтқанда, жалпы белсенді туристік саяхаттың құрал-жабдықтарының
жалпы мағлуматы осындай болып ... ... ... ... ТУРИЗМНІҢ ЖАҒДАЙЫН БАҒАЛАУ
2.1 Қазақстандағы туризмнің даму динамикасына талдау
Туризм – ел мен елді ... ... мен ... ... бір жолы. Сондай-ақ туризм бірқатар елдер
экономикасының басты ... көзі ... ... Осы ... ... ... ... мен мәдени мұрасы жағынан ешбір елден кем ... ... ... ... ... сұрақ туындайды.
Әкімшілік дереккөздердің және туристік қызметке жүргізілген ... ... және 2012 ... ... ... 2011 ... ... республика бойынша келушілер саны 3,9%-ға ... ... ... ... ... ... бағыттағы даму үрдістері
байқалады: келу туризмі 8,3%-ға азайды және 4 329,8 мың ... ... ... ... ... 2013 ... ... кезеңмен
салыстырғанда сыртқа шыққан туристер саны 22,3%-ға артты және 6 413,9 ... (43,4%) ... Ішкі ... ... саны ... 5,3%-ға
азайды және 4 028,1 мың адамды (27,3%) құрады [38].
Дүниежүзілiк экономикалық дағдарыс туристiк ... ... да ... ... атап өту ... ... ... көрсетілген қызметтердiң
жалпы көлемi 0,4%-ға азайып, 65 761,9 млн. ... ... ... құны 19 281, 6 млн. ... ... ... артты).
Есепті кезеңде туристік қызметпен айналысатын 1203 туристік фирмалар және
73 дара ... 369,1 мың ... ... ... бұл 2013 ... ... 25,7% кеміді.
Республикада қонақ үй шаруашылығының 1232 кәсіпорындары 2 278,6 ... ... ... және 48 249,6 млн. ... қызмет көрсетті.
Орналастыру объектілерінде 30 831 нөмір бар, біржолғы сыйымдылығы 67 717
төсек-орынды ... ... ... ... ... көбі Алматы қаласына ... ... (87), ... (76), ... (56), ... ... ... (43) облыстарына келеді.
Қазақстан – бұл Еуразия жүрегінде орналасқан алып ... ... ... ... мен бүгінгі күн көршілес тұратын, шығыс дәстүрлері, ... ... ... ... Соңғы уақытта Қазақстанға, туристтік
бағдар ретінде, әлемдік қызығушылық ... ... ... ... ... ... туроператорлары ұсынатын қызымет
түрлері жылдын жылға ұлғайып барады. ... ... ... ... ... ... - ... көңіл көтеретін, этникалық,
экологиялық және басқа. Туристер үшін Қазақстанның барлық ... ... ... ... ... ... тарихи алғышарттары бiздiң д.д. үшiншi
мыңжылдықта қалыптаса бастаған Ұлы ... ... ... мен ... ... ... сыбайластықта бұрыннан бері өте кірісті дамып жатқан
сала. Ол 10 %-ды кіріс әкеледі. Туризмде өте ... ... ... келесі
берілген мәліметтер дәлелдейді [35]. Әлемдік туризмнің кірісі 1950 жылы 2,1
млрд долл США болса, 1998 жылы 444,7 млрд долл США ... Көп ... ... үш ... ... ... ... өте үлкен темпте дамиды,
әлууметтік күрделі және экономикалық маңызды. Олар: ... ... жаңа ... ... ... ... ... кәсіпорындары мен
қатысты барлық салаларды дамытады; туристтік орталықтарда әлеуметтік жағы
және кәсіпорындардың инфрақұрылымы ... ... ... ... ... ... дамытады; жергілікті ... өмір ... ... ... ... валюталық түсімді үлкейтеді [35].
Мемлекеттің экономикасына туризмнің жағымды ... ... ... салалары дамыған кезде ғана болады, елдегі экономиканы экономикалық
қызметтерге айналдырып жібереді. ... ... ... ... ... ... ... параллелді дамуы тиіс және басқада
әлеуметтік экономикалық комплекстермен өзара байланысты болуын жобалайды.
Халықаралық ... ... ... және ... өсуі туризм дами
бастағаннан бері оған көптеген көпшіліктің қол жеткізе бастағаны куә. ВТО –
ның берген 2012 ... ... ... ... ... ең ... саны бойынша жетекші елдер:
1/ США (АҚШ) ... ... ... ... ... Испания ... ... ... ... ... ... ... ... 120,2
/9/ Канада ... ... 80,6 ... ... ... ... ... мемлекет
қазынасына айтарлықтай кіріс әкелетін, болашағы бар экономиканың ... ... ... жайлы стратегиялық бағдарламасында атап өткен
болатын. ... ... ... еніп ... келе жатқан Елбасының жыл
сайынғы Қазақстан ... ... ... ... ... ... мақсатында атқарылатын істер мен алда тұрған міндеттер
анықталып отырады. ... ... ... ... ... бағдарламасы аясында бес жылдың ішінде халықты жұмыспен ... ... және ішкі ... ... ... ... кірістің тұрақты
өсімі үшін. Ағымдағы сәтте республикада ... ... ... көптеген
шешілмеген мәселелер бар.Саланың қалыптасуына кедергі келтіретін бірқатар
обьективті факторлар орын алып ... Бұл, ең ... ... ... ... сабақтас саладағы да әлсіз менеджмент, сондай-ақ туристік
инфрақұрылымды қолда бар ... ... ... ... ... ішкі және экономикалық қауіпсіздігіне туризмнің ықпалы, сондай-ақ
шетелдік туристердің Қазақстанда болу ... ... ету ... ... ... ... ... Статистика жөніндегі мемлекеттік
органдар туризмді дербес сала ретінде жеке ... ... ... ... ... жетілдіру жөніндегі жұмыс Дүниежүзілік Туристік
Ұйымның ... ... ... Осы мақсаттарда статистикалық
есеп беру нысандары жыл сайын қайта қаралады және ... ... жаңа ... ... [37].
Туризм салааралық қызметтің үлгісін білдіреді, мұның өзі ... ... ... ... ... ... дамытудың аса маңызды
мәселелерінің бірі қаржыландыру мәселесі болып табылады, оны шешу ... ... және жеке ... тиісті деңгейін қалыптастыруды
қамтамасыз ету;
- жеке бастамалардың дамуына жәрдемдесу;
- Қазақстандық туристік өнімді сыртқы және ішкі ... ... ... әзірлеу;
- инвестиция мен салық салу мәселелері бойынша қажетті нормативтік-құқұқтық
келісімдер қабылдау;
- шет ел ... ... келу ... ... ... ... ... қалыптастыру қажет және т.б. [38].
Қазақстандағы туризмнің дамуын тежеуші факторлар өзінің ... ... ... және олар ... ... бизнес өкілдері және іліктес сала
өкілдерінің бізге күш жұмсай шешуін талап етеді. Соңғы ... ... ... ... ... ... жеткіліксіз түрде көңіл
бөлінді, бұл сала тез ... ... ... ... өмір сүрді.
Қазіргі уақытта ел Президенті де, өкімет те бұл ... көп ... ... кезде, көптеген мәселелер баспа бетінде жедел ... ... ... ... тәсілі мен жолдары байқалды, ... ... ... мәселелер әлі де қалуда. Олардың ... ... ... ... ... ... біздің ойымызша, әлемдік
туристік қоғамдастықтың біздің еліміз жөнінде әлсіз хабардар ... ... ... өте көп, ... туристердің ынтасын біздің елге
аудару қарапайым міндеттердің бірі емес.
Қазақ елі, ... ... ... ... ... таң ... мен ... бизнестің назарын аударатын келесі бір нәрсе –
туризмнің дамыған инфрақұрылымының жетіспеушілігі, көңіл ... ... ... ... ... қызмет көрсету сапасы төмен, ... ... алып ... және ... байланыс орнататын қызмет жоқ,
сондай-ақ салық тәртібі өте ... және ... ... ... ... оның ... ... саласына келімді-
кетімді адамдарды сапалы азық-түлікпен, дәмді тағаммен қамтамасыз ету де
жатады. Кей ... ... ... ілгерілеуі бұл мәселені де
шешуге мүмкіндік береді деп ... ... ... мәселелері де туризмнің дамуына аса
қолайсыздардың қатарына жатады. Бұған дәлел, ... ... ... Арал ... ... экологиялық мәселелері әлемге жақсы таныс,
бұдан біздің ел туралы ой ... Ішкі ... ... ... ... ... ... пікірінше, тұрғындардың тұрмыс деңгейінің
көп төмендеуі болып табыл ады. Өкінішке ... ... ... ... ... ... сапарларға шығып демалуға
мүмкіндігі жоқ.
Туризмнің біздің елімізде табысты дамуы, бірінші кезекте ... Егер өз ... ... ... оның ... мәдениетін,
дәстүрін білуіміз, өзінің бүкіл бос уақытымызды- ... ... ... балаларды оған үйрету, өз өлкеміздің көз тартатын жерлері туралы
шетелдіктерге ... ... ... оның ... ... ... ... жасау және туристік жолдағы кедергіні жою, бұдан
әрі, нәтижелер өзін күттіріп қоймайды. Қазақтар қашанда ... ... ... ... болған. Көпшілдік, қонақжайлық, кішіпейілдік саяхатпен
жұмбақ әлемді тануға деген құштарлық бәрі бәрі ... ... ... ... деуге болмайды, өйткені оның ар ... бай ... ... ... ... еліміздің туризмінің жақсы дамуына негіз
бола алатын өзіндік ерекшелікке толы, ғажайып табиғаты бар өлкеміз тұр.
Дүниежүзілік ... ұйым ... жыл ... ... ... Бір ... бұл кітапқа Қырғызстан еніп, Қазақстан кірмей
қалған. ... ... ... ... ... ... ... жедел шешіп, экономикалық пайданы да, халықаралық қауымдастық
алдындағы ел ... де ... ... ... ... мемлекеттік телерадио-
каналдары, ... осы ... ... ... ... ... ... өз мүмкіндіктеріне қарай жұмыс істеп
жатқан елдер жұртына жеткізіп отырса, еліміздің өркениет саласына, мәдениет
қуатына қосқан зор үлес болар ... ... ... алтын жұмырқа тасушы тауық секілді. Барлық
туристік орталықтар мен аудандар туризм ... ... ... қана ... ... оның ішкі және ... елдер нарығында дамуы үшін туристік
индустрия мен туристік тауарға көптеген қорлар бөлуде. ... ... ... ... өз өтемдерін өтейді және олар сол мемлекетке одан да
көп пайда ... ... ... ... ... кезде туризмнің ең
көп баратын жері Қытай болып саналады. Әлемдік туристік экономика да Қытай
ең тартымды ... ... ол ... ... ... ... туристік
объектілерімен тартады. Ал 2012 жылы Қытайға 125 млн ... ... ... ... [38]. ... қызмет көрсету сапасы халық ... ... аса ... ... бірі ... ... та
қызмет көрсету жоғары сапасы бәсекелестік күресте ең мықты қару ... ... үй, ... ... көрсету бюролары әлемдегі белгілі
бір ... ... ... ... ... ... ... сол
елдердің белсенді жарна малаушылары болады. Олар осы ... ... ... ... ... ... ... қатар сол туристік
аудандардың абыройына жоғары баға беріп кетеді. Қызмет көрсету ... ... ... арта ... Туристік іс шаралардағы
қиындық қызмет көрсетудегі сапаны анықтау кезінде туындайды. Экономикалық,
техникалық және ... ... ... ... ... ... ... бермейді. Сапа экономикалық ... ... ... ... Егер өнім мен қызмет көрсету көпшілікке қажет
емес ... онда сапа ... ... сапа ... ... ... Ал тұтынушы бағасымен тығыз байланыста болады. Экономикалық
категорияның сапасын анықтар кезінде, сапа мен нақты ... ... ... жөн. ... арасындағы тығыз байланыстарының болу
себебі сапа ... ... пен ... ... нақты еңбектерінің
квалификациясы қанша жоғары ... ... ... мен сапасы сонша жоғары
болады.
Қазақстан тәуелсіздiк алғаннан ... ... ... ... мен
халықтың тарихи және мәдени мұрасын қайта өркендету үшiн ... ... күнi ... ... ... дамыту "Туристік қызмет
туралы" Қазақстан Республикасының 2012.07.05. N 59-IV ... ... ... ... ... ... ... Ташкент
декларациясын iске асыру туралы, Ұлы Жiбек ... ... ... ... ... ... ... және
Дүниежүзілiк Туристiк Ұйымның жобасы туралы" және "Жiбек ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің мәдени мұрасын
сақтау мен сабақтастыра дамыту, туризм инфрақұрылымын ... ... ... бағдарламасы туралы" Жарлықтарымен қамтамасыз
етiледi.
Осы құжаттарды қабылдау туризмнiң қазақстандық рыногын дамытуға оң әсер
еттi. Туризм саласындағы ... ... ... ... бiрi - ... 1993 жылы ... ДТҰ-ға толық мүше болып
қабылдануы, туризм саласындағы ынтымақтастық туралы халықаралық келiсiмдер
жасауы болды. Бiрқатар ... шет ... ... ... мол перспективалы серiктес ретiнде тану бастамасымен
болғандығын атап өту керек.
Алматы, Шығыс Қазақстан, ... ... ... Қазақстан
облыстарындағы, сондай-ақ, Алматы және Астана қалаларындағы туристiк
фирмалар ... ... ... ... ... Осы ... ... туристiк ұйымдары жыл сайын туристердің және экскурсанттардың 88
пайызына дейiн қызмет көрсетедi.
Қазақстандық туристердің ... көп ... ... Ресей, Қытай,
Германия, Корея Республикасы, Польша, Түркия, БАӘ. ... ... ... ... Корея Республикасының, ... ... ... жиiрек келедi.
Туристiк қызметке жасалған талдау көптеген турфирмалардың сыртқа шығу
туризмiмен айналысатындығын ... ал бұл, ... ... ... ... әкеп ... Тек қана 2011 жылы 57,1 миллион АҚШ
доллары республикадан тыс шетке шығарылған [35]. ... ... елге ... ... алу, ... оны сату ... баратын
жолсапарлары, бұрынғысынша бұқаралық сипат алып отыр, ал ... ... ... ... ... ... анық көрсетедi.
Ол экономикалық дағдарыс кезеңiнде туристік қызметке сұранысты жандандырып,
көбiнесе туристiк ... ... ... және ... ... байланысты туристер мен "чартер ұстаушылар"
арасындағы делдалдық қызмет ... ... ... ... ... ... ... бiрiн "қапшықтау" бизнесi тауарлармен толтырады
және тұтастай алғанда, бiр мезгiлде тауар ... мен сату ... ... жуық ... жұмыспен қамтамасыз етедi. Қазақстанның iшкi ... жыл ... ... саудасының көлемi шамамен 2 млрд. АҚШ
долларын құрайды [36].
Сонымен бiр мезгiлде, ... ең ... ... ... керi
әсер етедi. Туристiк бизнестiң секторларының бiрi ретiнде шоп-туризмнiң
өсуi туристiк қызмет көрсетудiң деңгейiн ... ... әсер ете ... ... ... негiзгi туристер ағынын өздерiне ... ... ... ... ... ... бөлiгiн толықтырудың
маңызды көздерiнiң бiрi болып табылады. Сондықтан, Қазақстанға шетелдiк
туристер ... ... ... Осы ... туристiк ұйымдардың қызметiн,
мұның өзi бiрiншi кезекте, көлiк құралдарының, орналастыру құралы, кадрлық
қамтамасыз етудiң жай-күйiне ... ... ... ... ... қажет.
Сөйтiп, қазақстандық өнiм тек қана кешендi орталық азия турөнiмiнiң
құрамында тиімдi ұсынылуы мүмкiн, бұдан мынадай ... ... ... ... элементтерi үкiметаралық деңгейде
келiсiлуi тиiс.
2. Қазақстандық ... ... ... ... (ең болмағанда баға/сапа қатынасында) кем түспеуi тиiс.
Қазақстандық туристiк өнiмнiң ... ... оның ... ... ... бұл маусымнан басқа кезде нақты шаралар қабылдауды және
туризмнiң баламалы түрлерiн дамытуды талап ... ... ... сәйкес инфрақұрылымның белгiлi бiр
талаптары бар. Ол қарапайым, салыстырмалы түрде ... та, ... де ... орын шегiнде) экологиялық таза жерлердегi бiр орында клиенттер 2-3
күн болуға есептелген туристiк бағыттарда орналастырылған ... ... ... бизнес-туризм сегментiнде белгiлi бiр болашағы бар. Бұл -
ең ... ... ... Атырау қалалары. Геосаяси жағдай мен табиғи
шикiзат-ресурстары Қазақстанға бизнес және ... ... ... ... ... ... туристер санын көбейтедi деген
болжам жасауға мүмкiндiк ... ... ... ... негiзiнен халықаралық стандарттарға сай келедi. Алматы қаласы
республика үшiн стратегиялық (әуе, ... ... жол) ... ... және ... ... осы қала ... өтедi. Әртүрлi жиындар
өткiзуге қолайлы ғимараттарынан және қонақ үйлерiнен ... ... ... құру үшiн ... ... жасалған, сонымен қатар қала маңындағы
радиусы 500 км жердегi аумақта тамаша рекреациялық ... ... ... ... ... аймақ болып келедi. ... жас ел ... ... ... келбетi мен инфрақұрылымы бар
қалаға деген қызығушылықтың күннен күнге артуы қалада халықаралық және iшкi
туризмдi жылдам ... ... ... ... ... аумағының кендiгiн ескере отырып, рыноктың ... ... ... ... жеке туристердiң автобустар мен
поездарда еркiн ... ... ... отырып, сенiмдi автобус
қатынасы мен темiр жол көлiгiнiң мәнi зор.
Туристiк жағынан ... ... ... туризмнен түскен жалпы
табыстың 30-дан 50-ге дейiнгi пайызын iшкi туристiк рынок құрайды. ... ... ... зор. Сонымен бiр мезгiлде, қазiргi кезде iшкi
туризм негiзiнен ... ... ... ... атап ... ... курорттар, санаторийлер және туристік ... ғана ... ... осы ... ... ... көңiл бөлiнбей отырғандықтан,
мемлекеттiң бюджетi қыруар соманы ала ... ... ... ... мәдени және тарихи ескерткiштердiң экологиялық ... ... зор ... ... құқығын пайдалануда халықтың аз қамтылған бөлiгi ретiнде
әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... және еңбек ардагерлерiне және өзге әлеуметтiк көмекке
мұқтаж азаматтарға саяхат жасау үшiн ... ... ... ... және ... емес ... ... да қайырымдылық ұйымдары
мен қорлар әлеуметтiк көмек ... ... тыс ... ... бөлу ... әлеуметтiк туризмдi дамытудың экономикалық
әлеуетi зор.
Бұл ретте, ... ... ... мен ... ... ... қарасы көп тобын құрайтын мүгедектер ... ... осы бiр ... келе жатқан туризм индустриясы
рыногының бiр бөлiгiне айналған балалы ... ... ... ... ... және ... ... жерлерге қолы жете бермейдi.
Сөйтiп, туристiк ресурстарға қол жеткiзу туризмдi дамытудағы неғұрлым
маңызды фактор болып табылады. Көптеген ... ... ... ... көрсетулерге қол жеткiзу туристер санын көбейтуге мүмкiндiк
беретiнiн бiле ... ... ... ... қабылдау қажеттiлiгінiң мәнiн
әзiрге түсiнген жоқ. Сондықтан, туристiк ... қол ... мен ... жiті ... ... өндiрiсi қызметшiлерiнiң
арнайы даярлық деңгейiн көтеру, мүгедек туристер талабы мен сұранысы ... ... ... туризмнiң алатын маңызы жайында
жұртшылықтың хабардар болуын ... ... және ... ... органдары шағын бизнес
кәсіпорындарына, оның ... ... ... ... ... ... ... қолдау көрсету тәжiрибесiн жалғастыруы тиiс.
Әлеуметтiк туризмге қатысты ... ... және ... тиiс.
Әлеуметтiк туризмдi, оның ішінде өлкетану, спорттық, ... ... ... ... ... ... туризмдi,
қарттарға және мүгедектерге арналған туризмдi, жастар және балалар мен
жасөспiрiмдер туризмiн ... ... және ... ... зор. Осы
мәселелердiң барлығын ... ... ... институционалдық
элементтерiнiң бiрiншi дәрежелi рөлi бар.
"Қазақстан" деген фирмалық атауы бар турөнiмдi жылжыту, оның барлық
компоненттерiн нақты ... және ... ... ... ... оны ... барынша тиiмдi арналарын iздестiру, мақсатты рыноктарды
(мысалы, Англия, Германия, ... және т.б ... ... талап
етедi.
2013 жылы ұсынылған қызметтер көлемі 315033,5 мың теңгені құрады ... ... ... ... өсті. Көрсетілген қызмет көлемінің біраз
бөлігі ... ... ... нысандарымен - 85%, ... – 7,8%) ... ... ... үй ... да әлі жетілген жоқ. Әйтседе, қазіргі таңда
372 түрлі дәрежеде отельдер бар. ... ... ... ... ... де бар: Rixos, Intercontinental, Hyatt Regency, т.б. ... ... ... «Қазақстан», «Иссык», «Астана», «Достық»,
«Интурист»» т.б. Қазақстан отельдерінің ... ... ... ... (кесте 1)
2013 жылы туристік фирмалармен қызмет көрсетілген келушілер туризм
типтері бойынша: - Кіру ... - 9%; Ішкі ... – 34%; Шығу ... ... ... ... ... айналысуға мүмкіндігі бар:
көңіл көтеру, сауықтыру, балалар, ... ... жаяу ... атпен
серуендеу. Оны төмендегі статистикалық көрсеткіштерден көруге болады.
2012 жылғы қолданыстағы 385 қонақ үй мен басқада ... ... жеке ... ... 22-сі ... меншігінде және
23-і басқа мемлекеттердің меншігінде болды. Елде үш, төрт және бес жұлдызды
278 қонақ үй ... ... ... ... ... ... санаттарға жатады
[36].
Туризм индустриясы, яғни саяхат ... ... үй ... ... ... ... ауылшаруашылық және өнеркәсіп
салаларымен де тығыз қарым-қатынас ішінде өз қызметін ... ... ... ... 32 ... тығыз байланысты. Ол тек
елдің инфрақұрылымын ғана ... ... ... ... елге ... жаңа ... орындарының ашылуын, инвестициялардың тартылуын
қамтамасыз етеді. ... ... ... ... өндірістік фактордың ең
маңыздысы еңбек күші. Себебі, ... ... бұл ... ... ... Ал ... ... жемісті дамуы және сапалы өнім ұсыну үшін ... ... рөлі ... ... ешқандай машина ... ... ... ... ... ... ... Жаңа
технологияларды қызмет саласында қолданудың маңызы ол жұмыс тиімділігін
арттырады, бірақ ... тек қана адам ... ... 1. 2014 ... ҚР облыстары бойынша орналастыру орындары жұмысының
көрсеткіштері
| ... |Бір ... ... ... ... ... |төсек-тәулік |ы, ... ... ... |төсек-орын | |% ... |2 056 |109 094 |7 213 295 |22,0 ... | | | | ... |292 |11 922 |558 566 |11,1 ... |61 |3 704 |220 491 |16,8 ... |243 |8 020 |354 973 |17,5 ... |65 |4 081 |438 370 |31,5 ... ... |2 738 |318 123 |34,9 ... |88 |1 878 |127 887 |18,7 ... |182 |10 940 |659 438 |29,7 ... |95 |5 108 |293 168 |24,5 ... |72 |1 486 |108 569 |20,9 ... |55 |3 324 |324 354 |32,4 ... |114 |5 389 |276 028 |15,8 ... | | | | ... |68 |5 394 |303 112 |12,3 ... |60 |1 999 |91 144 |16,2 ... | | | | ... ... |21 088 |996 691 |15,8 ... |160 |10 346 |999 689 |28,2 ... ... |122 |11 677 |1 142 692 |26,9 ... – статистикалық мәліметтер бойынша автормен құрылған ... ... ... мына ... ... ... жатқызуға
болады:
1. Туризм саласындағы басқарушы кадрлар мен мамандар;
2. Туризм саласындағы атқарушылар (орындаушылар);
3. Туристік қызмет көрсететін жұмысшылар мен ... ... ... туризмді дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған
мемлекеттік бағдарламасын іске асыру қорытындысына сәйкес 2012 жылғы 9 айда
келушілер саны 2011 жылмен ... ... ... ... ... ... өсті және 39963,3 мың ... құрады (36,9%) сыртқа шыққан
туристердің саны 2006 ... ... ... өсіп, 3396,0 мың адамды
құрады немесе жалпы келушілер ағынының 31,3% ... және ішкі ... саны ... ... 3449,0 мың ... ... ... жалпы көлемі 45%-ға өсіп, 34557,3 мың ... ... ... құны 11036,0 млн ... ... (11,7 ... 2013 жылы 904 туристік фирма және туристік қызметпен айналысатын
46 жеке кәсіпкер 422,6 мың ... ... ... бұл 2012 ... ... ... 101,5% құрады. Республикада қонақ шаруашылығының 946
кәсіпорны 1906,9 мың ... ... ... және қызмет көрсетуден 28166,4
млн. теңге түскен [38].     
Қазақстан Республикасы бойынша да ... ... ... ... ... шетел фирмаларымен бірлесіп жұмыс атқарады. Олар
шетелдік турфирмалардың филиалдары болып ... ... да ... да
диаграммада көрсетілгендей ішкі туризм ... өте ... ... ... тек ... ... ... айналысады.
Сол себепті де кіру туризмі де оң көрсеткіш беріп ... жоқ. Ең ... шығу ... ... ... 1 – ... ... 2013 жылы турфирмалармен
көрсетілген қызмет түрлері бойынша туризмнің даму көрсеткіштері
2013 жылы туристік фирмалармен қызмет ... ... ... ... Кіру ... - 9%
- Ішкі туризм – 34%
- Шығу туризмі – 57%
Туристік кадрлар даярлаудың деңгейін арттыру
Бүгінгі күні кадрлар даярлау ... ... ... ... ... ... 2013 жылы ... қызмет еткен туристік фирмалардың саны
1252 бірлікті құрады, бұл ... ... ... ... 4,1%-ға
ұлғайған, ал 2012 жылымен салыстыратын болсақ бұл көрсеткіш 751 бірліктен
1252-ге ... яғни ... 2 ... артқан. Туристік фирмалардың басым
көпшілігі Алматы, Қарағанды, Астана, Павлодар, Шығыс Қазақстан облысында
орналасқан ... ... 2. ... туристік фирмалардың саны
| |2009 |2010 |2011 |2012 ... | 1 203 | 1 252 | 1 567 | 1 720 ... | | | | ... | 26 | 22 | 31 | 31 ... | 26 | 27 | 29 | 32 ... | 43 | 37 | 95 | 49 ... | 18 | 21 | 24 | 25 ... 10 | 13 | 12 | 11 ... | | | | ... | 21 | 19 | 24 | 27 ... | 76 | 81 | 85 | 113 ... | 26 | 27 | 35 | 42 ... | 2 | 4 | 8 | 7 ... | 29 | 30 | 33 | 54 ... 22 | 27 | 45 | 81 ... | 56 | 59 | 58 | 60 ... 23 | 21 | 18 | 19 ... | | | | ... 48 | 42 | 51 | 63 ... | | | | ... | 87 | 158 | 187 | 225 ... | 690 | 664 | 832 | 881 ... ... ... ... ... ... құрумен
тікелей байланысты.
Ішкі және сырттан келушілер туризмін дамыту үшін қажетті маңызды шарт
әуе, темір жол, авто және су ... ... ... үшін қол ... ҚР ТСМ ... және барлық мүдделі мемлекеттік органдардың
мына мәселелерде қолдау ... ... ... ... ... және табиғат объектілері бар өңірлерде жолдарды
жөндеу, сонымен қатар, жолдарға ISO талаптары мен халықаралық стандарттарға
сәйкес ... ... ... ... тасымалдау үшін ыңғайлы әрі, жоғары сапалы деңгейдегі вагондар
сатып алу. ... ... ... ... ... ... қабілетті» тарифтерді белгілеу;
• Жолаушылардың ұшу ... ... ... және ... ... баға ... қолдану;
• Туристік объектілерді аралау үшін бағаның ыңғайлы болуын қалыптастыру;
• Жолаушылардың теңіз кемесін сатып алу ... салу ... ... туристiк-экскурсиялық
сапарлардағы орны ерекше. ... ... ... ... ... ... орын ... Соның iшiнде
Жетiсудағы Сақ қорғандары, Талхиз қалашығы, Оңтүстік ... ... ... ... ... т.б. көне ... орнына
туристердiң қызығушылығы мол. Археологиялық-тарихи ескерткiштердiң қазiрге
дейiн жеткен нысандарының iшiнде қорғандар мен мазарлардың маңызы зор.
Кесте 3. ... ... ... және ... ... мүмкіндіктері мен
қауіптерін талдау 
|Күшті жақтары ... ... ... ... ... ... ... |1. Барлық инфрақұрылым қалаларда |
|бағалауға мүмкіндік беретін ТҚШ енгізу|және ірі елді ... ... ... индустрия инфрақұрылымының|2. Инфрақұрылымның халықаралық ... ... ... ... ... ... саланы дамытуға арналған |3. Туристердің қызығушылық ... және ... ... ... көп күн ... ... үшін ... болмауы |
|4. Халықаралық нарықта экотуризмге |4. Инвесторларға ... ... ... |
|жоғары қызығушылық (8,9 млн. адам |жеңілдіктер беру және салық ... ... ... 63 %), оны |жеңілдіктерін беру механизмінің |
|дамыту үшін ... ... бар: ... |
|- ... қаласында Экологиялық |5. Қазақстандағы ... ... ... ресурстық |тәсілдері және саясаты ... ... ... ... |
|- ... ... ... |6. ... ... ... |
|- МҰТП ... істейді. ... ... ... ... ... ... дамытуға |7. Кадрлар даярлау бағдарламасының |
|мүмкіндік беретін Қазақстанның бірегей|нарықтың нақты қажеттіліктеріне ... мен ... ... ... ... Тау ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... қамтамасыз | ... | ... ... ... Жаңа ... ... оның ... |1. Біркүндік бағдарлар санының |
|ауылдық жерлерде ашу ... ... ... ... қызмет |2. Туристік ағымдар көлемінің |
|нарығындалу Қазақстанның ... ... ... ... бұл бюджетке |3. ... ... ... және ... ... |төменгі деңгейі ... ... |4. ... ... үшін ... Ұлттық туристік өнімді кұру |қолайсыз ел ретіндегі бейнесінің |
|4. ... ... ... және ... ... ... оның ... бойынша туристердің ағынын |инвестициялық тартымдылығының |
|көбейту ... ... ... ... ... ... атауға болады.
Оларға әйгiлi бiрегей ғибадатханалар: Аңырақай тауының ... ... ... ... ... сондай-ақ Шолақ, Кiндiктас,
Баянжүрек тауларындағы тастағы суреттер ... ... ... ... — 3 ... қалған сақ қорғандары, Бесшатыр қорымындағы жерлеу
камерасы және сақ ... ... ... “Алтын адам”, 2011 — 2012 ж. Шығыс
Қазақстан обл. Қатонқарағай ауданының Бергiел (Берел) ... ... ... ... ... нысандарға жатады. Ортағасырлық
Түркiстан, Отырар, ... ... ... ... ... қалалары, т.б.
елдi мекендер қазiргi туристiк нысандар болып табылады [30].
Өткен жылдардағы туризм саласындағы ... ... ... туризм бойынша тұтынушыларға жасалған қызмет туралы талдайтын
болсақ, статистикалық мәліметтерге сүйене отырып бұл ... 2012 ... ... ... ... өсіп, 154885 адамнан 261 709 адамға жетті
деп айталамыз, ал өткен жылмен салыстыратын ... 35%-ға ... ... жылы ... ... ... ... жасалған қызмет 193951 адамды
құраса, 2010 жылы бұл көрсеткіш 261709-ға жеткен, немесе 67758 адамға өскен
(кесте ... 4. ... ... ... тұтынушыларға жасалған қызмет
(резиденттер)
адам саны
| |2009 |2010 |2011 ... ... |2 үй, |Жыл бойы ... ... ... |Бағасы келісімді | ... алу ... ... нөмір |Жыл бойы ... жаяу жүру ... | | ... ... |
| | | ... ... |6 ... 1500 ... маусым |Сырғанақ, |
|демалыс базасы ... және одан | ... |
| ... | ... ... |
| | | ... |
| | | ... шаг |
| | | ... ... |
| | | |алу, ... dust” |6 ... ... маусым |Нұсқаушының |
|демалыс базасы ... т | ... ... |
| | | ... |
| | | ... беру |
| |7000 тг |Жыл бойы ... ... ... | | ... ... |
|демалыс базасы | | ... ... |
| | | ... ... ... |9 үй, |Жазғы кезең ... ... |2000 ... | ... ... |
| | | |алу ... тұрақ |
|«Рахмановские | |Жыл бойы ... ... ... ... |25 ... | ... және ... |
| |На 1 ... | ... ... |
| ... – | ... |
| |140000 тг. | ... |
| ... – | ... |
| |148000 тг. | ... алу |
| ... – | | |
| |160000 тг. | | |
| ... | |
| |г. | | |
| ... ... –| | |
| |17250 | | |
| ... | | |
| |VIP ... -| | |
| |56000 тг./ | | |
| ... | | |
5 ... ... ... ... облысы бойынша туристік қызметтер
ұсынатын туристік база, ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетудің туристік нысандарының
тізімі берілген. Ал ... ... ... мен туристік орындардың толық
тізімі қосымшада келтірілген.
Белсенді туризм және ... ... ... ... ... ... Үржар аудынында «Барлық Арасан» бар, «Нұр ... ... ... ... «Алтай бухтасы», «Климовка»,
«Громотуха», «Айгерім», «Алакөл» демалыс базалары, «Көгілдір ... ... ... ... кешені, т.б. бар.
Шығыс Қазақстан аймағындағы туризмді дамытудың танымал ... ... ... ... ... ... ... және таулы- жаяу (треккинг) турлар, жүзу ... ... ... ... ... ... және аң ... турлары, жағажайлар,
емдеу-сауықтыру, ғылыми-танымдық, ауылдық туризм.
Шығыс Қазақстан облысында туристік қызмет көрсетумен ... ... ... ішкі ... ... ... виза және ... да
құжаттарды рәсімдеу, әуе, темір жол көлігіне билеттер сату, жеткізіп беру,
туристерді өз көліктерімен ... ... ... ... ... ... ... беру, сақтандыру, туристерді
орналастыру, брондау, аударма қызметтері және басқа да ... ... Олар өз ... ... ... және ... қоғамдармен,
қорлармен, қауымдастықтармен, мемлекеттік ұйымдармен, туристік фирмалармен
өзара әрекеттесіп отырады. ... ... ... ... ... ішінде экологиялық, танымдық, жағажайлық және белсенді туризм
түрлері басым, туристік фирмалар өз ... ... ... ... көзі ... ... ... фирмаларда жұмыс істейтін
қызметкерлер саны 2008 ... ... 2009 жылы 2 ... ... ... , ... ... деуші туристер жаяу және
атпен, тау шаңғысы жолымен, велосипед, мотоцикл; сол ... ... ... ... ... ... ... алады. Туристік саяхат маршруттарын және
белсенді ... ... ... ... "Кругозор", "Орион",
"Геоцинт-Восток", "Интурист", "Экосистем" тәрізді туристік фирмалар мен
компаниялар ... Олар ... тау ... ... ... ... лебімен тыныстауға, альпі көгалдарының жасыл алқабы
мен сұлу маралдарды тамашалауға, көне кен ... ... ... ... ... туризм үшін үлкен мүмкіндіктері бар.
Мысалға, "Экосистем" фирмасы қызметінің негізгі бағыты- экологиялық
туризм, қызықты турлар ұйымдастыру, ... ... ... жүргізу,
табиғат қорғау, сол сияқты, халықаралық табиғат қорғау бағдарламаларына
белсенділікпен қатысу, ... ... ... ... ... ... ақпараттық-жарнамалық буклеттер шығару және ... ... ... ... бейне фильмдер түсіру т.с.с.
Бұл фирма 8 жылдан бері Европа, ... ТМД ... ... ... , тау ... ... автомобиль және
мотосаяхатты ұнатушыларға, геологтар мен ... ... ... ... діни ... үшін арнаулы маршруттар
жасалған.
"Изумрудный Алтай» туристік ... ... - ... Қазақстанда
туристік жорықтарды, Бұқтырма су қоймасына жазғы демалысты ... ... ... түрлі салада туристік қызметті одан әрі дамыту:
альпинизм, көп күндік жорық, атпен серуен, қорықтарға саяхат, балық ... ... ... ... ... ... күнгі жорықтар, жастар және балалар туризмі.
«Аю-Да» демалыс базасы(Бұқтырма су қоймасы)
-жазғы демалыс ... ... 800 ... ... ... (Тау Үлбісі);
- сәнді қонақжай кешені - (сыйымдылығы 800 адам), мәжіліс залы;
- тау шаңғысы базасы - «Алтай Альпісі» демалыс ... ... 22 км., ... 40 мин. ... База ... ... орман
-тоғайдың ортасында орналасқан.
Туристік фирма «Рахман қайнары». Туризм нарығында 1995 жылдан бастап
жұмыс ... ... ... ... биік таулы «Рахман қайнары»
санатория базасында санаторлық-курорттық ем жүргізу, ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру, сонымен бірге, Қазақстан
Алтайының тауларына жорықтар ... 2001 ... ... ... орталығы ұйымдастырылды, онда балаларға арналған бағдарламалар
ұйымдастырылады. Фирманың өз автопаркі бар, онда комфортабелді ... өзге де ... ... ... ... ... ... демалыс базасы - Өскемен қаласынан 35 км. ... ... ... аймағында орналасқан. Қыста дем алушыларға -
көтергіш, прокат, тау ... ... ... алу, ... ... сақтау камерасы ұсынылады. Екі 1,5 және 2 км созылған ... ... ... ... жолдар, атпен серуен, шаңғы тебу, ... бар ... қар ... ... демалатындар үшін: тау велосипедтері, ат
және пейнтбол ... ... ... 10-15 жастағы балалар үшін
сауықтыру лагері жұмыс істейді.
Сонымен, Шығыс Қазақстан облысындағы ... ... ... алғы ... бар. Тек осы ... ... ... мекемелердің
санын әлі де болса ұлғайту қажет.
3. ЭКСТРИМАЛДЫ ТУРИЗМДІ ... ... ... ... ... ... ... өзекті мәселелері
Алматы өңірлік туристік орталық ретінде де үлкен әлеуетке ие. ... ... даму тек қана ... іс-қимылға байланысты.
Мемлекет басшысы еліміздің беделінің қалыптасып, туристік саланың дамуы
қызмет көрсету сапасы мен оған қолжетімділіктің жолға ... ... ... атап өтті. Сондықтан туризмді дамытуды мақсат еткен
елдерде тиісінше қаржылық жеңілдіктер қарастыратын, туристік инфрақұрылымды
дамытуды ынталандыратын, заңнамалық сипаттағы ... ... тау ... туризмін дамыту мәселесін шешу қажеттігін атап
өтті. Егер ... ... ... ... жүргізбесе, онда
инвестиция тартуға мүмкіншілік ... Осы ... ... және ... ... бағдарлама әзірлеуі қажет. Бұдан басқа, ішкі туризмді
дамыту, инфрақұрылымды жақсарту, ... ... ... ... ... ... және жағажай аймағын көріктендіру үшін ... ... ... игеру қажет. Астана - Бурабай автобаны
тәрізді Алматы мен Қапшағай ... ... ... салу ... Осы аумақты
дамытудың кешенді шараларын әзірлеу қажет.
А. Есімов қала ... ... ... ... және оның ... ... отырып, 3 басым бағыт анықталғанын атап өтті:
Бірінші бағыт – ... ... ... ... бірі ... - ... ... алаңы 490 га. Индустриалдық аймақты дамыту.
Екінші бағыт – Алматы өңірінде туризмді, соның ішінде ... ... ... ...... ... жаңа ... түрлерін қос алғанда,
қаланың барлық көлік ... ... ... ... ... ... сала ... дамыған, ешқандай проблема жоқ деп
айта алмаймыз, проблема бар және ... ... ... ... ол өте ... Біздің туристік инфрақұрылымды дамыту үшін басты
проблема – ... ... Ал егер ... ... ... бәрі жаман,
түк жоқ, сервис жоқ, жол жоқ, демалыс орталықтары жоқ ... ... ... ... – тек ... ... емес, сол сияқты туризмді дамыту да
тек бір ғана министрліктің қызметімен ... ... – ол ... ... ... оны ... ... көркейту, тамашалау
және басқаларға тамашалата білу.
Дүние жүзі бойынша туризмнің бәсекеге қабілеттілігін бағалайтын жалғыз
әдіс бар. Онда туризм сөзін еш ... ... ... ... ... ... ... жол сапасы, білім деңгейі және тағы
басқалар ... ... ... саны – 14. Ал бұл ... ... ... ғана ... қанағаттандыра алмайтынын өзіңіз де жақсы түсінесіз.
1. Таушаңғы туризмінің болашағы. Алматы және ... ... ... ... ... ... – 5 ... Табаған, ЦСКА); Шығыс-Қазақстанда – 2 (Изумруд ... ... ... облысы, Талғар ауданындағы Әскери шатқалда әлемдік
стандартқа сай келетін «Ақбұлақ» таушаңғы базасы салынған.
Туризмнің инфрақұрылымын дамыту ... ... ... ... байланысты. Ішкі және сыртқы туризмді дамытудың басты алғышарты
барлық ... ... ... ... ... ... және ... қолжетімділік болып табылады.
2. Туристік кадрларды даярлау деңгейін жоғарылату. Бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді. 2010
жылы туристік фирмалардың саны 1252 бірлікті құрады және ... ... 4 ... көтерілген. Министрлік туристік ... ... ... өткізіп тұрады. Бұл жылы Астана қаласында
бірінші республикалық ... ... ... ашу, ... ... ... Атырау және Ақтау қалаларында ашу жоспарланып отыр. 2005
жылдан бастап ҚР Үкіметінің қолдауымен «Болашақ» бағдарламасы ... ... ... ... ҚР ... және спорт министрлігі мен
Білім және ғылым министрлігімен бірлесе отырып жоғарыда аталған Бағдарлама
аясында білім ... ... ... ... ... ... тартымды туристік имиджін нормалау. Әлемдік туристік
рыноктағы Қазақстанның тартымды туристік имиджін қалыптастыру мақсатында
Қазақстанның туристік ... ... ... ... Онда ... ... форумдарға қатысуды, көрме, жәрмеңке
өткізу, әлемнің жетекші ... ... ... және беру, сонымен қатар шетелдік БАҚ өкілдеріне ... және ... өнім ... ... ... үшін ... 2007 жылы ... туристік
Ұйымының атқарушы кеңестігіне (ЮНВТО) өтуі мен 2009 жылы ... ... Бас ... ... ... роль атқарады.
Жамбыл облыс орталығынан 70 шақырымдай жерде орналасқан ... ... ... Көксай» тау-шаңғы базасын салу жобаланып жатыр. Мұнда
алты жаңа туристік нысан құрылысын жүргізу жоспарланып ... Оның ... база көп ... ие болуы мүмкін дейді мамандар. Бұл нысандар
облыстың туристік ... ... ... ... ... кіреді, оны облыс әкімі Қанат Бозымбаевтың тапсырмасымен
«Қазақстан туристік қауымдастығы» заңды тұлғалар бірлестігі жасаған. ... алу ... ... қазіргі инфрақұрылымына ... ... ... ... ... туризмді дамыту үшін
«Батыс Еуропа – Батыс Қытай» ... ... ... де пайдалану
көзделген. Осы дәліз бойында алты-сегіз сервистік ... ... ... және ... ... мәліметтеріне сүйенсек, облыста 28 туристік
фирма, 27 қонақүй, бес санаторий, жеті демалыс аймағы, тоғыз ... ... екі ... ... ... ұйымдастырумен айналысатын
үш қоғамдық бірлестік бар. Олардың жұмысын жүйелі ұйымдастыру да назардан
тыс қалмайды. Жасырары жоқ, ... ... ... ... бай ... ... ... жасалмаған. Аты әлемге әйгілі тарихи-мәдени
ескерткіштер автожолдардан қашық орналасқан. Осы ... жол ... ... де қойылмаған. Туристер тоқтайтын, тамақтанатын орындар
жоқ, тазалық жағдайлары тіпті қарастырылмаған. Туристердің Таразды ... ... ... де ... ... керек. Енді аталған бағдарлама
бойынша қысқы, спорттық, экстремалды туризм бойынша түрлі қызметтер ұсыну,
балалар мен ... ... ... ... да бар. Ол үшін «Ең ... ... тарту. Жүзеге асырылып жатқан мемлекеттік бағдарламалардың
шеңберінде кәсіпкерлерге ... ... ... оқытуға,
несиеге кепілдіктерін қамтамасыз етуге қаржы бөлуге дайынбыз», – дейді
облыс әкімі Қ.Бозымбаев.
Сонымен қатар VII ... Азия ... ... жеңісі қысқы
спорт түрлерін дамытуға екпін салды. Соның негізінде қазір шаңғы ... алып ... ... «Медеу» мен «Шымбұлақ» шаңғы кешенде-ріне
күрделі жөндеу ... ... ... ... ... Оның
сымбатына тіпті шетелдік сарапшылар да таңданып қарағаны рас.
Экстрималды туризмнің даму аясында Аңшылық ... ... ... ... отыр. Бұл толық шешімін таппаған ... ... ... ... көп адам ... ... ... қатаң
кадағалауды ұйымдастыру, фаунаны қорғау өте өткір сұраққа айналып отыр.
Ұйымдасқан аңшылық ... ... ... ... ойласқан жүйесі,
арнайы туристік базалардың көптігі, притондар т.б. бұл ... ... ... деп ... ... осы ... ... құрылған табиғаттану секциялары
пайдалы жұмыстар жүргізуде.
Туристердің экологиялық дайындығы басқа түрде жүргізілуі де ... ... ... және ... қорғау" факультеттері ашылған.
Туристердің табиғат байлықтарына қатынасының тағы бір формасы көзге
түседі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жанұялық демалысқа үйретуге, инструкторлық
кадрлардың квалификациясын арттыруға жағдай жасайды, ... ... ... ... ... ... белсенді туризмнің даму мәселелері және оны
шешу жолдары
Әлемдік туризмнің қарқынды дамуына байланысты ... ... ... ... өсуде. Еліміздің жеке өңірлері туризмнің
қалыптасып ... ... ... беретін туристік-рекреациялық
ресурстармен қамтамасыз етуші болып табылса, екінші ... ... ... ... шешу ... ... өркендеуіне
алғышарт жасай алатындай мүмкіндіктері бар мультипликативті ... ... ... Соған қарамастан, туризмді тұрақты дамыту тетіктері
біртұтас ашық жүйе ... ... осы ... ... ... ... ... мәселелер әлі де шешуін тапқан жоқ.
Шығыс Қазақстан облысының бірегей туристік әлеуеті бар. Облыс көптеген
туризм түрлерін, атап айтқанда, ... ... ... өзендермен жүзу,
шаңғы спорты), аң және балық аулаушылық, ... ... ... және ... ... ... ... жайлы территорияда
орналасқан. Ыңғайлы географиялық ... ... ... ... ... Халық Республикасымен және Монғолиямен шекаралас),
ынтымақтастық, ұлан-ғайыр аумақ және ... ... сан ... ... ... бай мәдени-тарихи мұра, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... дамытудың күшті жақтары болып табылады.
Соңғы уақытта Германия, Австрия, Франция, Швейцария, Италия, АҚШ сияқты
елдердің туристерінің Орта Азияға, оның ... ... ... ... ... де, 2009 ... ... деректер бойынша ... ... 2008 ... салыстырғанда 9,5 % төмендеуі байқалады.
Жалпы Шығыс Қазақстан облысындағы белсенді туризм ... ... ... бар ... ... ... дәлелдемелер жазылып
өтті. Бұл аймақтың қаншалықты осы саланы дамытуда ... ... ... ... ... ... оның ... дамытылуының қолға алынуында әлі мәселелер жетерлік.
Сонымен туризм саласындағы Шығыс Қазақстан облысындағы белсенді
туризмнің даму ... ... ... ... ... ... ... үшін ең алдымен белсенді туризм
ресурстарының жағдайы, белсенді ... ... ... еткен адамдарға
қажетті деңгейде қызмет көрсетілуі керек. Иә, әрине, белсенді туризм ... ... ... ... да ... ... талап етпейді,
дегенмен де оларды кішкене де болса жағдайының қамтамасыз ... ... ... мен орналасу орындары мен жеткізілу
көліктеріне ұйымдастырушылар жағынан назар аударылуы тиіс.
Жоғарыда атп ... ... ... ... әлеуеті зор
болғанымен, табиғи ресурстардың осы ... ... ... ... ... осы күнге дейін оларды жүзеге асыруда ... ... ... ... ... орын алып отырған
мәселелері:
Олардың шешімі алға қойған мақсаты – бәсекеге қабілетті туристік ... және оны ... ... ... ... ... ... береді:
1. Туристік және көлік инфрақұрылымының жеткіліксіз дамуы
- халықты жайғастыру нысандарының, ... ... ... ... ... мен ... сонымен қатар санаторлық-
курорттық мекемелердің материалдық базаларының ... ... ... ... күні ... масштабтары, түрлері, туристерге арналған
тұру орындарының сапасы мен ... ... ... сай
келмейді;
- туристерді нысандардың тікелей ... ... ... торапты нүктелерінде жайғастыру мүмкіндіктерінің
жоқтығы;
- құнды да тартымды ... ... ... ... ... автокөлік жолдарының болмауы немесе нашар
күйі;
- бағыттың өтуін бақылау және ... ... ... ... көрсету
үшін сенімді жедел байланыс құралдары мен ... ... ... экскурсиялық нысандардың жағдайы – қолайлы қарау алаңдарының,
ақпараттық тақташалардың, ... және ... ... ... ... ... ... және Күршім ... ... ... ... ... аймаққа өту
рәсімдерінің ұзақтығы, Ресей Федерациясының уақытша ... ... ... облысының Катон-Қарағай және Күршім
аудандарында орналасуы);
- рекреациялық аймақтардың экологиялық проблемасы ... ... ... ... сызықтарының бұзылуы);
2. Туризм саласындағы кадрлардың біліктілігін ... ... ... ... деңгейінің нашарлығы және ғылыми базаның болмауы.
Туризмнің дамуына кедергі тигізіп отырған негізгі ... ... ... көрсету саласында мамандандырылған кадрлардың жоқтығы болып
табылады. Бұл туризм индустриясы обьектілерінде ... ... ғана ... ... туристік саладағы кадрларды дайындау
сапасына да жатады.
Белсенді ... ... ... ... ... ... құтқарушылардың аздығы үлкен мәселе болып отыр.
3. Облыс имиджінің (беделінің) әлемдік нарыққа жеткіліксіз шығуы, Шығыс
Қазақстан облысының туристік потенциалы туралы, оның ... ... ... ... ... ... ... Туристік саладағы көрсетілетін қызметтердің сапасының төмендігі.
Қызмет көрсету саласының сапасыздығы туризм индустриясының нысандарында
көрсетілетін ... ... ... Оған ... ... ... халық айтарлықтай экономикалық пайда ... және ... ... ... Бұқаралық және балалар мен жасөспірімдер туризмнің ... ... - ... ... ... орынға ие әлеуметтік топ) нашар
дамуы.
Жалпы Қазақстан ... тек ... елде ... сонымен
қатар, басқа да елдердің бірқатарында ... ... ... ... ... ... Тіпті кейде спортты белсенді туризм ... ... ... ... Сондықтан спорттық туризмнің де мәселелеріне ... ... ... ... дене ... мен ... деңгейдегі спортты
ары қарай дамыту үрдісіне кедергі келтіретін ең алдымен:
1. Саланың материалдық-техникалық базасының әлсіздігі.
Спорттық құрылғылардың жеткіліксіздігі айқын ... ... ... және ... ... ... базасының жағдайы
тұрғылықты халықтың да жоғары білікті ... да ... ... 666 ... залдың 632-і жалпы орта, кәсіптік
және жоғарғы білім беру мекемелерінде, ал 34-і ғана облыстың ... ... ... ... ... ... ... құрылғыларға өте мұқтаж, 34 спорт
мектептерінің ... тек 15 ... өз ... бар. Халықаралық
стандарттарға сай келетін сапалы құралдар мен ... ... ... ... ... көпшілігі жарыстар мен оқыту-
жаттығу үрдістерін жүргізу үшін ... ... ... нормаларға сай
келмейді. Оқыту-жаттығу үрдістерін ... ... ... ... ... мен ... өткізуге, спортшылардың
жаттығуы үшін қажетті ғимаратты жалдауға қаражат жетпейді.
2. Бұқаралық және балалар мен жасөспірімдер ... ... ... мен ... ... ... ... көңіл
бөлінбейді. Қазіргі кезде балалар мен жасөспірімдерге арналған ... ... 6 – 18 жас ... ... 8,0% ... ғана ... ете ... Спорттың ғылыми және медициналық базасының ... ... ... ... ... ... ерекше ұшыраған және спортшыларды
дайындауда ғылыми және ... ... ... жаңашыл
әдістерді меңгерген мамандарды дайындауға ерекше көңіл бөлуді талап етеді.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... жасына жақындаған немесе зейнеткерлік жаста,
ал жас, болашағы бар бапкерлер төменгі жалақыға ... ... ... ... жерлерде олар мүлде жоқ.
Қаржының бөлінбеуіне байланысты, облыста жаттықтырушы-оқытушылар
құрамын қайта даярлау және біліктілігін арттыру ... ... ... ... ... спорт мектептерінде және облыстың құрама
командаларында ... ... ... спорт психологтары жоқ, медициналық-
биологиялық қызмет әлсіз қойылған, ... ... ... ... ... ... және балалар мен жасөспірімдерге ... ... ... ... ... ... дене шынықтыру–сауықтыру
және оқу-жаттығу сабақтарын жүргізу әдістері тиісті дәрежеде жасалмайды.
Қазіргі уақытқа дейін дәрігерлік-дене шынықтыру диспансері жоқ, облыста
облыстық медициналық бірлестік ... ... ... бөлімшесі қызмет
етеді.
Туризмнің дамуына кедергі келтіретін мәселелерді шешуге ... ... ... ... ... ғана қолда бар ... іске ... ... ... ... төңірегінде келесідей түрде оларды шешу
жолдарын ұсынуға болады:
1) Спорттық секциялар мен ... ашу және ... ... Аймақтың спорт мекемелерінің жартасқа шығу және спортқа бағытының
жаңаларын қалыптастыру;
3) Спорттың қолданбалы және экстремалды жаңа түрлерін ашу және ... ... ... беру ... оқу ... физикалық тәрбие
пәнінен «туризм және өлкетану», «жартасқа шығу» ... ... ... әлеуетін дамытуға бағытталған алғы шарттар:
1. Белсенді туризм қозғалысының көшбасшыларын ... ... ... ... ... беру мектептері үшін, жоғары оқу орындары үшін,
спорттың қолданбалы және экстремалды түрлері мен ... ... ... оқу ... ... ... ... беру мектепрі, жоо және спорттық мектептер үшін
оқулықтар шығару;э
4. ... және ... ... спорттық туризм мен альпинизм
интруторларын даярлау;
5. Кадрлер даярлау: инструкторлар, жаттықтырушылар, клуб ... осы ... ... ... үшін жол ... Таулы гид-жолсеріктерінің мектебін ашу;
7. Білім беру мекемелерінің негізінде жорық жетекшілері мен спорттық
туризмнің инструкторларының квалификациясын жоғарылату және ... ... ... дайындау мектептерінің жүйесін қалыптастыру;
8. Маршурттық квалификация нормаларын қайта қалпына келтіру және оған
жаңа спорт түрлерін – шытырманды айдаулар, фрирайда ... Жаңа ... ... үшін ... ... ... ... аудандарда жұмыс істеудегі қоғамдық құтқарушыларды дайындау;
11. Маманданған тау инструкторларын ... ... ... ... – саланың кәсіби қызметкерлері,
жаттықтырушылар, ... клуб ... ... ... ... ... шаралар:
3.1 таудағы инфрақұрылымды дамыту мақсатты бағдарламаларын қабылдау;
3.2 еуропалық үлгі бойынша тау курорттарының кешенді дамуы: ... ... ... ... тік ... ... қоныстану орындары мен биік таулы жерлердегі мекендеу
орындарын салу;
3.4 клуб базаларын ашу (стадион, жасанды жартасқа ... ... киім ... ... тұрғылықты жеріне ... ... клуб пен ... ... үшін жеке ... ... ... қызықты аудандарында туризм мен спортқа бағытталған оқу
орталықтарын, базаларын салу;
3.7 Ең ... ... ... турбазалар мен паналар жүйесін
қалыптастыру;
3.8 Саяхатшылар мен ақпараттандыру орталықтарының орталық клубын ашу;
3.9 экстремалды ... мен ... ... ашу;
3.10 туристік-рекреациялық зоналарда және қорықтар территориясында
кемпингтер жүйесін қалыптастыру;
3.11 таулы әскери оқу орталықтарының жүйесін ... ... және ... жіпті саябақтар сияқты тау-шаңғы
курорттарында жазғы ... ... ... ... ... ... шаралар:
4.1 Қазақстанда туристік және альпинистік құрал-жабдықтарды жасап
шығару;
4.2 Жабдықтар мен ... ... ... ... беретін базаларды
көптеп ашу;
4.3 белсенді туризм ерекше дамыған аудандарда ... ... ... ... бағыт білу мен туризм үшін жаңа карталар жасап ... ... мен ... ... ... және шараларға демеушілік
ету;
4.6 оқыту сыныптарын ашу және оларды ... ... ... жерлерде құтқарушылықпен айналысатындар және ... ... ... ... талапқа сай керек жарақпен және
жабдықтармен қамтамасыз ету.
5 Нормативтік база мен ... ... ... ... ... Белсенді туризм мен спорттың экстремалды түрлерін дамытуға арналған
мақсатты бағдарламаларды және ... ... ... ... топ ... ... ... мен спорттың экстремалды және қолданбалы түрлері
үшін ... ... мен ... ... ... ... туризм мен спорт ... ... ... ... және ... ... және ... туризмі туралы Заң қабылдау;
5.5 Балалар мен жастар туризмін дамыту бағдарламаларын құрастыру;
5.6 Тау гидтері үшін (инструктор-жолсеріктері) кәсіби ... ... ... техникалық регламенттері мен стандарттарын қалыптастыру;
5.7 Таулы жердегі іс-әрекет бойынша мемлекет өкілдері, қоғамдық ұйымдар
мен кәсіпкерліктер арасынан белгілі бір Ұйым ашу;
5.8 Осы ... ... ... ... ... ...... кәсіпкерлік іс-әрекет субъектілерінің ассоциациясын ашу.
6 Қажетті қаржыландыруды қамтамасыз етуге бағытталған шаралар:
6.1 Белсенді туризм ... ... ... ... ... ... Балаларға, студенттерге темір жол, әуе көліктерінің құнын төмендету
және жеңілдіктерді қалпына келтіру;
6.3 альпбазалар мен ... ... ... ... қалыптастыру;
6.4 Демеушілік, грант бөлу, мүшелер жинағы ... ... ... ... ... компанияларымен серіктестік құра отыра, таулы жерлердегі
көмек көрсетуге қаржыландыру жүйесін құрастыру;
6.6 Белсенді туризм, ... ... және ... ... ... ... бағдарламалар іске асырып ... ... мен ... ... қалыптастыру және
салық заңына өзгерістер енгізу;
6.7 ... мен ... ... жобаларына жаңа демеушілерді
тарту.
7 Белсенді туризммен айналысатындардың ... ... ... шаралар клесідей болып келеді:
7.1 Сақтандыру компанияларымен серіктестік негізінде тауларда көмек
көрсету жүйесін қалыптастыру;
7.2 Аймақтың таулы жерлеріндегі ... ... ... қызметін атқаратын МЧС, құқықтық қорғау органдарымен ... ... ... ... ... ... ... курстары) шараларды
ұйымдастыру мен өткізу;
7.4 Әрбір ауданда және әр шарада қоғамдық құтқару қызметтерінің жүйесін
қалыптастыру;
7.5 Маршруттардағы ... ... ... ... ... ... қалыптастыру мен оны өткізуге ... ... ... ... оң ... ... арқылы таратылуын қамтамасыз ету;
8.2 Белсенді туризмнің әйгіленуінің ақпараттық саясатын қалыптастыру;
8.3 ... ... мен ... ... әйгілендірілуі бойынша БАҚ
жұмыстарын белсенділендіру, жаңа өнім, бағдарламалар (теле-) мен хабарларды
құрастыру;
8.4 Жаңа ... БАҚ, ... ... шығару;
8.5 Деңгейлі БАҚ өкілдері, қоғамдық ұйымдар мен ... ... ... де ... коомуникациялардың жүйесін
қалыптастыру.
Қорыта келгенде, Шығыс Қазақстан облысының белсенді туризмінің ... ... ... оны шешу ... оны ... ұйымдастырудағы
шаралар барлығы мемлекет, үкімет тарапынан ... ... ... Мұндай бағдарлама, ... оның ... ... ... ... отырады. Дегенмен де осы сынды
мемлекеттік бағдарламалардың ресми түрде ғана жазылып, бірі ... ... іс ... іске ... жатуы өкіндіреді. Оған
қарамастан, осындай ... ... ... мен ... ... ... ат салысуымен облыстың белсенді туризмінің мүмкіншілігі
істе қолданылып жатса, нұр үстіне нұр ... ... ... ... маршруттардың осы салада дұрыстап
ұйымдастырылуы ерекше орын ... ... ... осы ... ... мен турлар, бағдарламалары арқылы шетел азаматары мен ел
ішіндегі саяхаттайтын ... ... ... ... аймақтың
көркемділігіне таң қалдырып, ... ... ... ... ... ... мақсат болып келеді. Сонымен, белсенді
туризм түрлерін бойынша жеке ... ... ... ... ... сай ұйымдастырса ғана, осы салада көптеген жетістікке
жетуге болатыны шындық.
Қазақстан Республикасының кеме ... ... және ішкі ... қауіпсіздікті қамтамасыз етудің 2007-2011 жылдарға арналған
бағдарламасы шеңберінде, ... өзен ... ... және ... ... ... ашу ... Ертіс бассейні бойынша мынадай
іс-шараларды қаржыландыру болжанып отыр: 2008-2012 жылдары 1461,7 ... ... және ... ... ... мен жабдықтарын қайта
құру және жаңарту, 2007-2012 ... ... ... ... су түбін
тереңдететін техниканы және басқа машиналар мен жабдықтарды, ... ... және ... заманғы ету.
Сонымен қоса, Халықаралық көлік ... жол ... ... ... ... салу ... отыр:
- транзиттік көлік үшін 7 тұрақ, соның ішінде Глубокое ауданында,
Риддер қаласында, Шемонаиха ауданында – 2, Үржар ауданында – 3;
- 7 ... мен ... ... ... Глубокое ауданында, Зайсан
ауданында, Семей қаласында, Ұлан ауданында, Үржар ауданында – 3;
- 6 жанармай құю ... ... ... ... ... ... Ұлан ауданында – 2, Үржар ауданында;
- Үржар ауданында, Үржар, Бақты, Мақаншы, Таскескен елді
мекендерінде жүк көлігіне техникалық қызмет көрсететін 4 ... ... ... ... қажеттілігінің (демалу және
денсаулығын қалпына келтіру) үнемі өсіп отыруы, сондай-ақ ... ... ... ... дербес саласына айналуы
рекреациялық артықшылықтарды бағалау ... ... үшін ... ... ... дәл анықтауды қажет етеді.
Өлкенің табиғат жағдайлары, тарих ескерткіштері болашақта туризмнің
дамуына толық негіз береді. Сонымен ... ... ... кіру ... қатар дамуы үшін ... ... ... ... ал ... ... және материалдық-техникалық базаны нығайту, жол
бойындағы сервис және жол ... ... ... ... ... ... бүгіннің өзінде табиғи
ортаға және ресурстардың өзіне әсер ететін маңызды фактор ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету жөніндегі
шараларды қабылдауды қажет етеді.
Рекреациялық мамандандыру үшін ... ... мына ... ... ... Шығыс (Марқакөл көлі), ... ... ... ... ... ... ... Оңтүстік
(Алакөл көлі).
Бұл бағдарлама міндеттері болып рекреациялық ресурстарды ұтымды
пайдалануды және ... ... ... ... ету ... ... мәселелер бойынша келесідей стратегиялық жоспарлар
қамтылды:
Іс-әрекет стратегиясы
- ... ... ірі ... ... ... ... аумақтық аймақтар құру;
- Рекреациялық ресурстардың сақталуын және ұтымды пайдаланылуын
қамтамасыз ету жөніндегі ... ... ... Аса ... ... ... және сәулет ескерткіштерін қорғау,
сондай-ақ «Мәдени ... ... іске ... аясында оларды қалпына
келтіруді қамтамасыз ету.
Дене шынықтыру мен ... ... ... құру мақсатында,
тұрғындардың денсаулығын нығайту және ... ... ... ... қабілеттілігін арттыру үшін облыста Дене
шынықтыру мен спортты ... ... ... ... мемлекеттік
бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары әзірленді. Салауатты
өмір салтын қалыптастыру және облыстық, республикалық және халықаралық ... ... үшін ... дайындау жөніндегі жұмыс жалғастырылуда.
2010 жылы 2007 жылмен салыстырғанда осы жүйе ... ... 3 ... ... Мұз ... ипподром, спорт кешенін, 2
стадион, ... ... 4 ... ... салу есебінен 16 бірлікке артып
2778-ді құрайды. Көпшілік спортты дамыту жөніндегі жұмыс ... ... ... ... ... ... ... және сәулет
ескерткіштерін қалпына келтіру және сақтау адамның рухани ... ... ... ... ... ... құндылықтармен алмасуына ықпал
етеді.
Дене шынықтыру және ... ... ... ... және дене
шынықтырумен, спортпен айналысатын азаматтардың санын арттыру қоғамда
салауатты өмір ... ... ... ... ... ... спортшыларды дайындау үшін жағдай жасалатын болады. ... ... ... оңтайлы жүйесі құрылатын болады, тұрғындардың
дене ... және ... ... ... етілу деңгейі
айтарлықтай артады, балалар мен жасөспірімдердің ... ... ... құқық бұзушылықтың алдын алу қамтамасыз етілетін болады.
Белсенді туристік-рекреациялық инфрақұрылым
Міндеттер.
Тұрғындардың ... және ... ... ... ... де ролі зор ... ... отырып, белсенді туризм ресурстарының
ластанбауын ... ... ... ... ... қабілетті
туристік индустрияны дамыту үшін рекреациялық, шаруашылығы маманданған
аймақтарды қалыптастыру мақсатында рекреациялық ... ... ... ... үш ... ... дамыту жөніндегі өңірлік бағдарламаны
іске асыру;
- инфрақұрылымды дамыту үшін қажетті жағдай жасау, атап айтқанда жол
бойындағы сервис, жол ... ... және ... ... ... базаларын, кемпингтерді, дамыту және жаңарту және т.б.;
- ... ... ... ... сату ... ... беру
кәсіпорындарының санын өсіру;
- демалыс аймақтарын, тау базалары соңынан оларға құрылыс ... ... ... үшін ... жүргізу;
- Белуха тауына, Марқакөл, ... ... ... қорықтарға баратын және басқа да туристік бағдарларды ... ... ... ... ... туркласты мейманханалар, қонақ үйлерін және
кемпингтер салу;
- Катонқарағай ауданында «Катонқарағай» сауықтыру-туристік кешенін
салу;
- «Рахман қайнарлары» ... ... ... ... қаласының маңындағы «Климовка» демалыс базасын қайта құру;
- «Алтайские Альпы» сауықтыру орталығын модернизациялау;
- «Алтай-Золотые ... ... ... ... ... Алакөл көлінде Қабанбай ауылында «АНА» емдеу-сауықтыру кешенін
салу;
- ... ... ... ... кешендер құру;
- Комендант аралында (Өскемен қаласы) «Сұлтан» ... ... ... ... ... көлінде емдеу-сауықтыру кешенін салу
(қосымша В);
- табиғат әлеуетін, ... және ... ... ... ... ... ... (белсенді туризмді дамытуда) мен тарихи-
мәдени рекреациялық ресурстарын игеруге ... жеке ... ... үшін жағдай жасау, инфрақұрылымды дамыту;
- облыстық, аудандық және қалалық деңгейлерде туристік-рекреациялық
қызметті реттеу жүйесін жетілдіру;
- рекреациялық ... ... ... ... ... ету үшін жағдай жасау.
Қорыта келгенде, әрине аймақтағы белсенді туризмнің ресурстарының
жетерлік болуы белсенді туризм саласын ... ... ... бар ... Және осы ... дамытуды қолға алуда, оның дамытылуын жүзеге
асыруда көптеген ... ... ... бірнеше жобалар
жасалынып, бекітілініп ... ... ... ... ... бір мерзім сайын қандай да бір шаралар, жарыс-сайыстар өткізудің де
ролдері зор ... ... ... экстрималды туризм түрлерінің дамуын
талдай отырып, зерттеу нәтижесінде келесідей қорытындыға келдік
1. Экстрималды туризм – көптеген демалу ... бір түрі ... ... ... ... жай туристер ортасында үлкен
танымалдылықта болып жүр. ... ... ... тек ... демалу емес, сонымен қатар созылған жүйке-жүйе мен физикалық
төзімділікте көмектеседі. Көптен көп ... ... ... ... ... келеді, таулы өзендерде жүзгісі
келеді, тау шаңғысымен немесе жылқымен жүргісі келеді және осы ... ... ... ... бастайды. Көп уақытта белсенді туризм
табиғатқа немесе спортқа тікелей қатысты ... ... Бұл ... ... ... ... ... - оның табиғат сыйлаған
жерлерді бастапқы күйінде көру мүмкіншілігінде. Қазіргі таңда адам ... ол ... ... ... еш ... ... ал ... оқиғаға толы
туризм оның көкейінде түрлі қызықты сезімдерді ... ... ... алуға мүмкіндік береді және оның ... бұл ... ... ... Дәл осы ... адамдарға бірталай уақыт бойы таза
ауаны, таулы жердің әсемдігін, сулы ... ... ... ... жан-дүниемен, тұла бойымен ляззат алуды қамтамасыз етеді.
3. Экстрималды туризмнің ... ... ... мәні
зерттеліп анықтамалар берілді: Тау шаңғысы спорты, Су ... ... ... ... ... жүзу); Судағы шаңғы; Вейкбординг;
Кайтинг; Каякинг; Рафтинг. Судағы туризмнің соңғы екі түрі өте ... ... ... ... ... ... ... Экзотикалық туризм:
Ғарыштағы туризм; Джайлоо-туризм; Солтүстік және Оңтүстік полюстегі туризм
және басқа да экстремальды орындарда, ... Жаяу ... ... Экстрималды туризммен белсенді туризмнің тығыз байланысы анықталды.
Белсенді туризм бұл шаңғы, ат, велосипедті пайдалану арқылы пайда болған
туризм түрі ... ... ... ... белсенді туризмнің екі негізгі
түрі бар: активті дәне пассивті белсенді ... ... ... ... жәе демалу барысында қолданылатын құралдардың түріне, олардың
болу-болмауына байланысты болып келеді.
Белсенді ... ... ... біз таң ... Себебі, қазіргі
уақытта белсенді туризмнің мынандай түрлері бар:
• Жердегі туризм;
• Таудағы туризм;
• Судағы ... ... ... ... ... Қазақстандағы экстрималды туризм жаңа туристік бағыт
ретінде бүкіл әлемді қызықтырады. Қазақстаның табиғи ... зор ... ... ... ... барлық түрін оның ішінде экстрималдық
(тау шаңғысы спорт, ... ... ... ... дамытуға
мүмкіндіктері бар.
    Экстрималдық туризмге Қазақстаның жазықтары жеткілікті. Экзотика ... ... ... үйдің сервисі мен комфортынан шаршаған
адамдар ... киіз ... ... ... ... ... ... Бұл қызмет тізбесі нарықта жаңа ұсыныстарымен
толықтырады.
6. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... жөніндегі 2010 - 2014 жылдарға арналған бағдарлама
шеңберінде  ... ... ... тау ... ... ... ... жобалар қарастырылған:
- Жамбыл облысында «Көксай» тау шаңғысы базасы;
- Оңтүстік Қазақстан облысында «Қасқасу» тау ... ... ... ... облысында «Нуртау» тау шаңғысы базасын қайта құру.
Сонымен қатар, «Алтай Альпы» ... ... ... Алматы облысындағы Түрген сайында тау шаңғысы курортын салу;
- Алматы облысында «Кокжайлау» жыл бойы тау ... ... ... ... тау ... ... салу;
- Алматы облысында Қаскелең және ... ... тау ... ... бағытталған екі жобасы.
7. Қазақстанда тау шаңғысы ... ... ... ... ... оның дамуы жекелеген аймақтарда  әлеуметтік-экономикалық дамудың
тірегі болуы мүмкін.
8. Президент тау шаңғысы ... ... ... шешу ... ... Егер мемлекет жолдар салмаса, коммуникация жүргізбесе, онда
инвестиция тартуға ... ... Осы ... ... және ... ... бағдарлама әзірлеуі қажет. Бұдан басқа, ішкі туризмді
дамыту, инфрақұрылымды жақсарту, ... ... ... ... салу, кемпинг және жағажай аймағын көріктендіру үшін Қапшағай
демалыс аймағын белсенділікпен игеру қажет. ... - ... ... ... мен ... ... сондай автобан салу керек. Осы аумақты
дамытудың кешенді шараларын әзірлеу ... ... қала ... ... ... ... және оның әлеуметтік
мүмкіндіктерін есептей отырып, 3 басым бағыт анықталғанын атап өтті:
Бірінші бағыт – ... ... ... ... бірі ... - ... ... алаңы 490 га. Индустриалдық аймақты дамыту.
Екінші бағыт – Алматы өңірінде туризмді, соның ішінде жекеменшік тау
шаңғысын ... ...... ... жаңа баламалы түрлерін қос алғанда,
қаланың барлық көлік жүйесін кешенді дамыту.
9. ... ... ... Алматы және Шығыс-Қазақстан
облыстарында таушаңғы базасын салу. Алматы облысында – 5 ... ... ... ... – 2 ... ... ... Алматы облысы, Талғар ауданындағы Әскери шатқалда әлемдік
стандартқа сай келетін ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылым желісін құрумен
тікелей байланысты. Ішкі және ... ... ... басты алғышарты
барлық санаттағы туристерге арналған авиа, теміржол, автомобиль және ... ... ... ... Жамбыл облыс орталығынан 70 шақырымдай ... ... ... ... ... ... ... базасын салу жобаланып жатыр.
Мұнда алты жаңа туристік ... ... ... ... отыр. Оның
ішінде осы база көп сұранысқа ие болуы мүмкін дейді мамандар. Бұл ... ... ... ... 2011-2014 жылдарға арналған
тұжырымдамасына кіреді.
11. Экстрималды туризмнің даму аясында Аңшылық ... ... ... ... ... Бұл толық шешімін таппаған өзекті проблема. Біздің
елімізде аңшылықпен көп адам ... ... ... ... ұйымдастыру, фаунаны қорғау өте өткір сұраққа айналып ... ... ... көрсетілер қызметтің жақсы ойласқан жүйесі,
арнайы туристік базалардың көптігі, притондар т.б. бұл ... ... ... деп ... әдебиет тізімі
1. «Туризм және өлкетану негіздері»: Оқу құралы / ... ... ... ... ... ... жорықтарын ұйымдастыру мен өткізудің жалпы негіздері» /Оқу
құралы /- Алматы, 2012 -7б.
3. «Туризмнің ... ... ... ... ... 050902 «Туризм» мамандығына арналған оқу құралы / ... ... ... ... ... ... және ... «Менеджмент және маркетинг» кафедрасы – Өскемен, 2014.
4. Т. Омаров, П. ... Ю ... ... ... ... 2013 жыл
5. Шығыс Қазақстан облысының сайты. ... ... ... ... статистика агенттігі.
www.kaz.stat.kz
7. «Қазақстанның көрікті ... ... ... баспасы. Алматы, 2014
ж
8. www.vizitkazahstan.kz Жанар Елдосқызының сапарынан ... ... ... С. Р. ... ... ... ... 2012 г.
11. Храбченко В.В. Экологичекий туризм М. Изд-во «Финансы и ... ... ... Г.С. Беликов М.Ю. Клименко Б.В. «Менеджмент в ... ... ... ... ... ... университета
2011 г.
13. Хашимов Т. А. «Религиозные и духовние памятники центральной Азий»
Алматы Сага ... ... ... на пути в ... Принцыпи, Рекомендаций,
Российский и зарубежный опыт. Тула . Гриф «К» 2014 ... ... - ... В.И. ... В.Г. и др. ... ... ... и будушим». Мир и Россия М. ВИНИТИ 2010 г.
16. В. Н. Вукулов. «Основы техники и тактика ... ... ... 2010 ... ... WWW. mail.ru ... ... А. X. Абуков. «Туризм на новом этапе» Москва 2011 г.
19. П.С.Посечный «Спутник Туриста» Москва 2011 г.
20. Ақсу ... ... ... 2013 ... Оңтүстік Қазақстан энциклопедиясы. ... ... ... ... 2009ж.
22. Забелина Н.М. «Национальный парк» Москва. Мысль 2010 г.
23. Зарин И.В. Штюрмер Ю.А. «Туризм и охрана ... ... ... ... ... Н.Ф. ... Ф.Р. ... охраняемые природные территорий»
Москва, Мисл 2013 г.
25. И. И. «Основы географий туризма». Москва 2014 г.
26. «Проблема ... ... ... Наука. 2013
27. Кармишева М.К. «Флора и ... ... ... ... 2012 г.
28. Хашимов М.А. «Рекреационние зоны г. Туркестана и окрестностей».
Сборник ... ... ... 2009 ... Турция на новом этане . М.Проду 2014 г.
30. Айжан Айдарова «Түркістан ... М. ... ... шипа судың
химиялық және физикалық құрамы» Рукониев
31. И. Сухарев «Селоводоролные и серные вода» Москва. Медчиз. 2014 ... ... ... І-ІІ том. ... 2013 ... Ердаулетов С.Р. «Туризм индустрия серьезная. Казахстан: экономика и
жизнь», Алматы 2000 ... ... Ю ... ... ... ... 2012 ... Ким А. Г. «Рекреационная оценка территорий и развития туристко-
рекреационного ... в ... ... ... 2013 ... Ердаулетов С. Р. «Основы географий туризма», Учебное пособие. Алматы.
«Қайнар». 2000 г.
37. Ю. С. ... ... ... Казахстана» Алматы 2009 г.
38. Гуляев В. Г. «Организация ... ... ... ... ... 2014 ... Некоторые аспекты функционирования индустрии туризма/ под общ. ред. А.
П. Лесника, М.: Вестник, 2013.
40. Александрова А. Ю. Международный туризм. М.: ... - ... ... ... Дурович А. П. Активный туризм: современное состояние и перспективы
развития.- М.: Новое знание, 2003.
43. Моспанова И. Активный туризм - что это ... // ... ... с.18-
. Пирожник И. И. Активный туризм и его значение в хозяйстве России.Мн:
Белгоуниверситет, 2014.
44. Шреплер В. Активный туризм.- М.: Международные экономические ... ... Г. ... ... ... ... №12-13.с.6-9. 13. Шреплер
В. Активный туризм М.: Международные ... ... ... ... А.В. ... ... и ... география.
//Известия РАН. Серия географическая. – 2014. - №4 С. ... ... А. Виды ... и ... ... ... и отдых.
– 2012. - №21
48. Виды активного туризма журнал - Википедиа
49. Горный туризм www.mountains.ru
50. Водный туризм www.sport.tour.ru
51. Классификация маршрутов www.region.tour.kz
52. ... VKO.neh thr ... ... В.А., ... Л.С., ... А.А. Охраняемые природные
территории мира. ... ... ... ... – М.: ... 2014. – 310 ... Об ... охраняемых природных территориях. Закон Республики Казахстан.
– Астана, ... 7 июля 2014 ... № 175-III ... ... Ж. М., ... О. А. ... ... на особо
охраняемой природной территории: начало и перспективы // Казахстанское
общество ... ... ... ... - ... ... 265-
267.
57. Предпосылки развития туризма в Восточно-Казахстанской области
http://www.vestnik-kafu.info/journal/7/260/
58. ... ... ... әлеуметтік-экономикалық құжаты 2010 жыл
59. Концепция развития и размещения особо охраняемых природных территорий
РК до 2030 года (утв. ... от ... № 1692).

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Туризмдегі қызмет көрсету мәдениеті ( тур. фирма мысалында)62 бет
Туристік қызметтің аспектілері29 бет
В.С. Библердің мәдениет диалогы мектебі идеясын жоо-да оқытудың тәжірибесіне енгізу13 бет
Түрік қағанаты (551–603 жж.)4 бет
Тәттіні көп пайдалану неге алып келеді?4 бет
ҚР-дағы жекешелендіру мәні, кезеңдері және оны жүргізу әдістері3 бет
IT технологиялар. оның PR-дағы орны3 бет
Iскерлiк туризмнiң қалыптасуы61 бет
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет
Turbo Pascal-дағы графика y=f(x) функциясының графигін салу27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь