Ірі қара малының гигиенасы жайлы

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім
2.1 Жас төлдердің күтіп.бағу гигиенасы
2.2 Малдар байланатын тұрақтарға негізгі гигиеналық талаптар
2.3 Ірі қара малдарына арналған қоралардың микроклиматы.

ІІІ.Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Зоогигиена — мал денсаулығын сақтауға бағытталған ғылым. Себебі оның атауы грек сөздерінен алынған: zoon — жануар және hygieinos — сау деген мағынаны білдіреді. Зоогигиена малдарға қоршаған орта жағдайы және тіршілік шарттарының әсерін зерттеп, оларды дұрыс күтіп бағу, азықтандыру, ұстау және пайдалану (эксплуатация) әдістерін жасап шығарады, жағымсыз факторларды жоюға және жағымды факторларды барынша қолдануға ұсыныс жасайды.
Ауыл шаруашылығы жануарларының денсаулығы — бұл ағзаның қоршаған ортамен тепе -теңдіктегі және қандай да болмасын патологиялық өзгеріссіз, яғни ағзаның құрылымы және қызметі бір біріне сай, реттеуші жүйелері ішкі ортаның тұрақтылығын (гомеостаз) сақтау қабілетіне ие болуымен сипатталатын ағзаның табиғи физиологиялық күй-жағдайы деп білеміз, міне сондықтан зоогигиенаны көбінесе практикалық физиология деп атайды.
Сыртқы немесе қоршаған орта — бұл жануарды қоршаған ауа, су, топырақ, азықтар мен ғимараттар. Қоршаған орта ағза үшін пластикалық (құрылыс), энергетикалық және ақпараттық материалын алу көзі болып табылады. Қоршаған орта мен ағзаның бірлігі олардың арасында үздіксіз өтетін зат және энергия алмасу үрдісімен нақтыланады.
Сыртқы орта факторлары ағзаға тікелей және жанама: тыныс алуға, қоректенуге, жылу реттелуіне әсерін тигізеді. Сондықтан сыртқы орта факторлары тірі ағза үшін патогенді болып табылуы мүмкін. Мысалға, ауаның төменгі температурасында және суық су ішкенде суық тиюі мүмкін; ауру туғызатын ағзалармен зарараланған ауа, су және азық жануарларда жұқпалы және инвазиялық ауруларды туғызуға жағдай жасайды; ауа, су және азықтың химиялық құрамының сәйкессіздігі зат алмасу бұзылуына, улануға душар етуі мүмкін.
1.Ысқақбаев Б. Ірі қара шаруашылығы\оқулық-Алматы «Қайнар» баспасы , 1996. I
2. А. Ә. Төреханов, Ж. Қ. Каримов, .Даленов.Ірі қара шаруашылығы\оқулық - Алматы : Триумф "Т", 2006.
3. М. А. Кинеев, Қ. Ж. Аманжолов, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторлары. Қазақстанда етті ірі қара шаруашылығын дамытудың кейбір мәселелері\\Ғылыми- сараптамалық журнал. Жаршы. 2011
4. А. Ә. Төреханов, Қ. Ж. Аманжолов, Б. Ө. Өмірзақов, Е. С. Ержігітов. Қазақстанның оңтүстік-шығыс аймағында өсірілетін ірі қара малының ет өнімділігі мен экономикалық тиімділігі. Ғылыми- теориялық және практикалық журнал. Жаршы. 2008
5. О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл.
        ... ... ... ... ... министрлігі
‎ ‏Семей‭ ‬қаласындағы Шәкәрім ... ... ... ...... ‏Ірі‭ ‬қара малының гигиенасы‭
Орындаған:‭ ‬Амиргалина Ж.К
... ‬:‭ ... ...... ... ... ... бөлім
2.1‎ ‏Жас төлдердің күтіп-бағу гигиенасы
2.2‎ ‏Малдар байланатын тұрақтарға‭ ‬негізгі гигиеналық талаптар
2.3‎ ‏Ірі‭ ‬қара малдарына арналған‭ ‬қоралардың микроклиматы.
ІІІ.Қорытынды‭ ... ... ... ‬Кіріспе.‭
Зоогигиена‎ ‏— мал денсаулығын сақтауға бағытталған‎ ‏ғылым.‭ ‬Себебі оның ... грек ... ... ... ‬— ... және ... ‬— сау деген мағынаны білдіреді.‭ ‬Зоогигиена малдарға‭ ‬қоршаған орта жағдайы және тіршілік шарттарының‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬ұстау және пайдалану‭ (‬эксплуатация‭) ‬әдістерін жасап шығарады,‭ ‬жағымсыз ... ... және ... ... барынша‭ ‬қолдануға‭ ‬ұсыныс жасайды.‭
Ауыл шаруашылығы жануарларының денсаулығы‭ ‬— бұл ағзаның‭ ‬қоршаған ортамен ... ... ... ... да ... ... ‬өзгеріссіз,‭ ‬яғни ағзаның‭ ‬құрылымы және‭ ‬қызметі бір біріне ... ... ... ішкі ортаның тұрақтылығын‭ (‬гомеостаз‭) ‬сақтау‭ ‬қабілетіне ие болуымен сипатталатын ... ... ... күй-жағдайы деп білеміз,‭ ‬міне сондықтан зоогигиенаны көбінесе практикалық физиология‭ ... ... ... ... ... орта‭ ‬— бұл жануарды‭ ‬қоршаған ауа,‭ ‬су,‭ ‬топырақ,‭ ‬азықтар мен‭ ‬ғимараттар.‭ ‬Қоршаған орта ағза‭ ‬үшін пластикалық‭ ... ... және ... ... алу көзі ... ... ... орта мен ағзаның бірлігі олардың арасында‭ ‬үздіксіз‭ ‬өтетін зат және энергия алмасу‭ ‬үрдісімен нақтыланады.
Сыртқы орта ... ... ... және ... ‬тыныс алуға,‭ ‬қоректенуге,‭ ‬жылу реттелуіне‭ ‬әсерін тигізеді.‭ ‬Сондықтан сыртқы орта факторлары тірі ағза‭ ‬үшін патогенді болып табылуы мүмкін.‭ ‬Мысалға,‭ ‬ауаның ... ... және суық су ... ... ... ... ‬ауру туғызатын ағзалармен зарараланған ауа,‭ ‬су және азық ... ... және ... ... ... жағдай жасайды‭; ‬ауа,‭ ‬су және азықтың‭ ‬химиялық‭ ‬құрамының сәйкессіздігі зат алмасу бұзылуына,‭ ‬улануға душар етуі мүмкін.
ІІ Негізгі бөлім‭ ‬ ... ... ... ... гигиенасы
а‭) ‬қолда тұрғызып‭ ‬ұстау мезгілінде
б‭) ‬жайып‭ ‬ұстау ... ... ... ... ... ... ... екі тәсіл‭ ‬қолданылады.‭ ‬1.‭ ‬Тұрғызып байлауда‭ ‬ұстау‭; ‬2.‭ ‬Байлаусыз еркін‭ ‬ұстау.‭
‬а‭) ‬Тұрғызып байлауда‭ ‬ұстау‭ ‬– сүт‭ ‬өнімдерін‭ ... ... ... ... ... малдарды интенсивті түрде,‭ ‬жедел семіртіп ет алу‭ ... ... ... ... ... ... арнайы сиыр‭ ‬қоралар‭ ‬қаралады да олардың ішінен байлау ... ... ... ... ... ... мен су‭ ‬құбырлары және олардың арасынан азық таратып,‭ ‬көң тазалайтын,‭ ‬малдар мен адамдар жүретін жолдар‭ ‬қалдырылады.‭ ‬Мал басының ... ... мал ... ... екі ... ... ... ‬қылып жасайды.‭ ‬Көбінесе‭ ‬қорадағы малдың саны жүзге ... ... ... ... ‬ал‭ ‬150‭ ‬одан артық болса төрт‭ ‬қатарлы тұрақтар‭ ‬қаралған жөн.‭ ‬Қора ... мал ... ... ... ‬қатар орналасатын болса ондай‭ ‬қоралардың ендерінің ішкі‭ ... ... ... ‬ал ... ‬қатарлы болса‭ ‬18-21‭ ‬м жасалады.‭ ‬Малдардың ірілігіне байланыстырып,‭ ... ... ‬үш ... ... ... ...
) ... тұрақ‭ ‬– ұзындығы‭ ‬190-220‭ ‬см,‭ ‬ені‭ ‬– 120-150см.‭ ... ... ... ... ‬кг-нан жоғары ірі сиырлар мен бұқаларға және сиыр бұзаулайтын бөлмелерде жасалады.‭
2‎) ‏Орташа ... ‬– ... ... ‬см,‭ ‬ені‭ ‬– 100-120‭ ‬см.‭
‬3‭) ‬Кіші тұрақтар:‭ ‬ұзындығы‭ ‬145-170‭ ‬см,‭ ‬ені‭ ‬– 80-100‭ ‬см,‭ ‬көбінесе жас малдарды‭ (‬тайынша,‭ ‬құнажын‭) ... ... ... ... ... ... ... кезінде жасалады.

2.2‎ ‏Малдар байланатын тұрақтарға мынандай негізгі ... ... ... ‏1‎) ... орны ... ... емес,‭ ‬ойық шұнқыры жоқ,‭ ‬сәл артқы жаққа‭ ‬қарай су ағар еңістігі бар‭ (‬1‭ ... ... ... ‬болу‭ ‬қажет.‭
‬2‭) ‬Тұрақ орнының астына сұйық‭ ‬өтпейтін,‭ ‬яғни мал нәжістері‭ ‬өтіп,‭ ‬сіңіп,‭ ‬одан зиянды газдардың‭ (‬аммиак,‭ ‬күкіртті сутегі‭) ... жол ... ... ... ... мал ... ... ‬жылу‭ ‬өткізгіштігі төмен,‭ ‬су сіңіргіш емес,‭ ‬құрғақ материалдардан жасалуы керек.‭
‬4‭) ‬Тұрақ орындары ... ... және ... ... ... ‬әсерлеріне төзімді болу керек.
‎ ‏Мұндай талаптарға көбінесе ағаш ... ... ... ... ... ‬беті кордо-резинді материалдар мен‭ ‬қапталған тұрақ орындар сәйкес келеді.‭
Қорада малдардың тұрақтарының ... ... азық ... ... ... ... ... (‬ағаш,‭ ‬кірпіш,‭ ‬бетон‭) ‬жасап ені-үстінен есептегенде‭ ‬60‭ ‬см,‭ ‬түбінен‭ ‬– 40‭ ‬см,‭ ‬алдыңғы‭ ‬қабырғасының биіктігі‭ ‬– 30‭ ‬см,‭ ‬ал сырт‭ ... ‬– 70‭ ‬см ... да,‭ ... ... ... орын,‭ ‬және‭ ‬әрбір екі тұраққа арналған бір су‭ ‬құбырын‭ (‬автопоилка‭) ‬орналастырады.‭
Байлауыштар‭ ‬әртүрлі материалдардан жасалып,‭ ‬мынандай гигиеналық ... ... келу ... ... ... ... алға және ... ‬қозғалыстарына‭ ‬қолайлы болып,‭ ‬жанға‭ ‬қарай‭ ‬қозғалысын шектеп,‭ ‬бірақ жатып тұруына бөгет жасамауы‭ ‬қажет.‭ ... ... ... ... ... ... ... түсірмейтін болуы керек.‭
‬3‭) ‬Байлауыш‭ ‬үзіліп,‭ ‬шешіліп кетіп,‭ ‬байлаулы малдарды сүзіп жарақаттауға жол бермеуі керек.
... ... ... ... ‬есілген жіптерден және шынжыр металдардан жасалған байлауыштар сай келеді.‭ ‬Байлау тәсілдеріне‭ ‬қарап байлауыштар жекелеме түрде немесе автоматты жолмен ... ... ... ... ... немесе шынжырлы болады да,‭ ‬малдарды орнына тұрғызып,‭ ‬жем салынған науаларға басын созған кезде,‭ ‬арналған тетікті басып байлауыштың жекелеме басы‭ ... ... ... ... ... ... сиырдың мойнын бекіттеді.
‎ ‏Малдарды екі‭ ‬қатарлы тұрақтарда орналастырғанда,‭ ‬олардың бастарын‭ ‬қора орталығына ... ... екі азық ... ... бір азық ... ... ... да,‭ ‬олардың артқы жақтарынан көң тазалайтын жолдар‭ ‬қаралады.‭ ‬Азық тарататын‭ ‬құрылымдардың түріне және көң тазалайтын тәсілдерге байланысты ондай ... ... ... ... ... ‬м ... ‬қалдырылады.‭ ‬Бұл жолдардан басқа‭ ‬қораның екі басынан және‭ ‬әрбір‭ ‬25-30‭ ‬сиыр тұрақтарынан ... бір ... ... ... ... ... жасалады.‭
Ірі‎ ‏қара малдарын тұрғызып байлап‭ ‬ұстауға арналған‭ ‬қоралар жылу‭ ‬өткізгіштігі төмен‭ ‬құрылыс материалдарынан жасалып,‭ ‬ауа райы суық ... ... ... ‬50‭ ... ... ... ... жұқа болмауы‭ ‬қажет.‭ ‬Малдардың ауа алмасуын‭ ‬қамтамасыз ету‭ ‬үшін‭ ‬қораның ... ... ... ... ең ... жеріне дейін‭ ‬2,4-2,7‭ ‬м кем болмауын‭ ‬қадағалау‭ ‬қажет.‭ ‬Әр бір‭ ‬100‭ ‬басқа арналған‭ ‬қораға‭ ‬2-ден,‭ ... ... ... ... ... ... кем емес екі ... ‬қақпалар‭ ‬қаралады.‭ ‬Малдарды байлап тұрғызып‭ ‬ұстауға арналған‭ ‬қоралардың жалпы ішкі‭ ‬өлшем ауданы‭ ‬әр басқа шаққанда,‭ ‬малдардың ірілігіне,‭ ... ... ... ‬5-7‭ ‬м²‭ ‬аралығында болғаны дұрыс.‭
‬ Мұндай малдарды тұрғызып байлап‭ ‬ұстау тәсілінің‭ ‬өзіне тән артықшылығы ... ... ... физиологиялық ерекшеліктеріне‭ (‬жасы,‭ ‬өнімі,‭ ‬денсаулығы т.б.‭) ‬байланысты жекелеме күтім,‭ ‬азықтандыру жасауға мүмкіншілік тудырады‭;
‬2‭) ... ... ... ... ... ... сиырлардын‭ ‬өнімі жоғарғы сапалы болуына жағдай жасалады‭;
3‎) ‏Малдардың бірін бірі сүзіп,‭ ‬жарақаттанудан,‭ ‬кейде буаз малдардың іш тастауынан сақтандырады‭;
4‎) ‏Қора ішінің ... ... ... ... ... ... ...
‬Малды тұрғызып байлап‭ ‬ұстаудың мұнымен‭ ‬қоса кемшіліктері де ... ... бос ... ... ... ... ... ‬ұстау тәсілінде‭ ‬әр малға шаққандағы‭ ‬қора сиымдылығы ... ... ... ... байлап‭ ‬ұстау кезінде олардың‭ ‬қозғалуы шектеліп,‭ ‬малдардың төзімділігі азайып,‭ ‬денсаулығы нашарлайды.‭
) ‬Әр малға шаққандағы еңбек шығыны көбейіп,‭ ‬қол ... ... ...
... ... ... кезінде,‭ ‬әсіресе сүт‭ ‬өндіретін шаруашылықтарды ең жоғарғы сүт алу көрсеткіштеріне‭ (‬15-16‭ ‬мың кг‭) ... ... ... ... орта есеппен‭ ‬5-6‭ ‬мың кг жылдық сүт‭ ‬өнімін‭ ‬өндіруге ие ... ... ... ... ‬қара малдарын тұрғызып байлап‭ ‬ұстау тәсілі сүт‭ ‬өндіру‭ ‬және жас тұқымдық малдарды‭ ‬өсіп-өндіру шаруашылықтарында кең‭ ‬қолданылады.‭ ... бұл ... ... ... мал ... ... ‬қызметкерлердің‭ ‬әрбір малдарға жекелеме күтім көрсетіп,‭ ‬емдеу,‭ ‬егу жұмыстарын жүргізуге‭ ‬қолайлы ... туып ... ... шалдығуы төмендеп,‭ ‬әр малға ветеринариялық бақылау жасап,‭ ‬тиісті шараларды дер кезінде көрсете алады.
... ... ... ... ... ... ... ‬Ірі‭ ‬қара малдарын тұрғызып байлап‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬яғни малдардың физиологиялық ерекшеліктеріне сәйкес ауа температурасы‭ ‬+8‭ ‬градустан ... ... ... ‬85‭ ... ... ... ... ‬қозғалысының жылдамдығы‭ ‬қыс айларында‭ ‬0,3‭ ‬м/сек артпай,‭ ‬көмірқышқыл ... ... ... ... ... ‬әр ... ... аммиактың мөлшері‭ ‬20‭ ‬мг-нан,‭ ‬күкіртті сутегі газы‭ ‬– 10‭ ‬мг-нан аспауы керек.‭ ‬Қораның табиғи жарықтану коэффициенті‭ ‬1:15‭ ... ... ... ... ... ... ‬ұстау‭ ‬– бұл тәсілді кәзіргі кезде екі түрде‭ ‬қолданады:‭ ... ... ... бос байлаусыз және арнайы бокстарда‭ ‬ұстау.‭
‬ Ірі‭ ‬қара малдарын‭ ‬қалың жиналмайтын төсеніштерде‭ ‬ұстау‭ ‬үшін‭ ‬қораның табиғи ... ... ... ... ... ... ... ‬дезинфекциялық және ылғалдықты төмендету мақсатында,‭ ‬әр шаршы метр ... ... ‬кг ... ... ... ... ... ‬салады да,‭ ‬оның‭ ‬үстіне‭ ‬10-15‭ ‬см‭ ‬қалыңдықта төсеніш‭ (‬солома,‭ ‬торф салып,‭ ‬оны жинап шығармай мезгіл-мезгіл жаңартып‭ ‬үстіне ... ... ... ... ‬ұстау мерізімінің аяғында төсенішті‭ ‬қыйымен‭ ‬қоса механикалық тәсілмен‭ (‬бульдезер,‭ ‬қырғыш транспортер т.б.‭) ‬тазалайды.‭ ‬Бұл тәсілдің істі ... ... ... ‬өнімділігінің жеңілдігі,‭ ‬малдардың‭ ‬қозғалыстан шектелмей денсаулығына тиімді‭ ‬әсер тигізуі,‭ ... ... ... ... ... ... айтарлықтай жиі шектеу келтіретін кемшіліктері де байқалады.‭ ‬Олар:
1.‎ ‏Малды жыл бойына‭ ‬қорада‭ ‬ұстайтын болса‭ ‬өте көп ... ... ... да,‭ ... мүмкіншілігі болмай малдардың астынан сыз-суық‭ ‬өтіп,‭ ‬арытып күйінің төмендеуіне апарып соғады.

‏2.‎ ‏Қора ауасының ылғалдылығы жоғарлап,‭ ‬зиянды ... ... ... ‬мал денесінің ластанып,‭ ‬өнімінің сапасын төмендеуіне‭ ‬әсерін тигізеді.‭
‬3.‭ ‬Малдардың арасында,‭ ‬әсіресе‭ ‬әртүрлі жастағы,‭ ... ... ... ... жарақаттауы жиі байқалады.‭
Сондықтан мұндай‎ ‏ұстау тәсілі сүт‭ ‬өнімін алуға бағытталған шаруашылықтарда‭ ‬қолдану шектеліп,‭ ‬еттік бағыттығы‭ ... кең ... ... ... ... ... ... кезде малдарды жігіне,‭ ‬жасына,‭ ‬физиологиялық ерекшеліктеріне байланыстырып шағын‭ (‬25-30‭ ‬бас‭) ‬топтарға бөлу‭ ... ... ... ық ... азық ... ... ‬су‭ ‬құбырлары тартылған серуен алаңдары жасалып,‭ ‬ауа райының‭ ‬қолайлы кездерінде малдар‭ ‬өз ... ... ... ... ...
Малдарды бос еркін байлаусыз‎ ‏ұстаудың екінші түрі арнайы ... ... бос ... ... ... ... ‬Ол‭ ‬үшін‭ ‬қораның‭ ‬ұзын бойынан арнайы тұрақ орын-бокстар жасалады,‭ ‬яғни‭ ‬ұзындығы мал тұрқына сай,‭ ‬ені‭ ‬1-1,2‭ ‬метрден артпайтындай етіп,‭ ... ... ... ‬немесе металды екі жаны шектеліп бөлінген орын.‭ ‬Ондай орынның алдыңғы ... азық ... ... ‬ал арт жағында арық жасалып,‭ ‬беті торкөзді еденмен жабылған көң жолы‭ ‬қаралады да,‭ ‬малдар боксқа еркімен ... ... ... дем ... ... ... (‬айналып‭) ‬шыға алмай,‭ ‬тек шегініп‭ ‬қана бокс орнынан шығады да,‭ ‬мал нәжісі бокс еденін ластамай,‭ ‬көң жолына түсуі‭ ... ... ... ... ... сақталып,‭ ‬мал‭ ‬организміне жайлы болу‭ ‬үшін бокс орнының‭ ‬құрылымына ... ... ... ... ‬қойылады:‭
1.‎ ‏Бокстің едені тегіс,‭ ‬су‭ ‬өткізбейтін,‭ ‬жылу сақтайтын,‭ ‬көң жолынан‭ ‬15-20‭ ‬см биікте орналасуы керек.‭
2.‎ ‏Бокстің жанындағы бөлгіш ... ... ... ‬45‭ ‬см ... ... болса мал жатқан жерде‭ ‬ұршығын соғып жарақаттаса,‭ ‬жоғары болса‭ ‬ұсақ мал астынан‭ ‬өтіп кетуі мүмкін‭)‬,‭ ‬ал ... ... ... ... ‬55‭ ‬см ... ... ... ‬Көң жолының ені‭ ‬2,7‭ ‬метрден кем‭ ‬3‭ ‬метрден артық болмауы‭ ‬қадағаланады.‭ ‬Себебі‭ ‬2,7‭ ‬метрден тар болса ... ... ... ... ... ... ‬3‭ ‬м ... болса малдар көң жолының‭ ‬үстінде жатып дем алуына жағдай туады.‭ ‬Ірі‭ ‬қара малдарын жеке тұрақтарда‭ ( ‬бокста‭) ‬ұстау‭
Ірі‭ ‬қара малдарын ... ... ... ... ... ... байлап‭ ‬ұстауға арналған‭ ‬қоралардағыдай болуға тиіс.‭ ‬Бокстардың арт жақ араларынан беті төркөзді еденмен жабылған көң ... ... ... ‬қыйы төркөзден‭ ‬өтіп арық түбіне түседі де,‭ ‬одан‭ ‬өздігімен ... ... ... ... ... ... ...
Азық бетіндегі төркөзді еден дұрыс жасалып,‎ ‏оған түскен мал‭ ‬қыйы бөгетсіз болуын‭ ‬қадағалау керек және мал тұяғына жайлы,‭ ‬қыстырылып‭ ‬қалмайтын ... ... ... ... ... бөліктерге‭ (‬секцияға‭) ‬бөлінеді.‭ ‬Ондай бөліктер малдардың жасына,‭ ‬сүтіне,‭ ‬бұзаулау мерзіміне‭ ‬қарап жасалады да,‭ ‬оларды азықтандыру,‭ ... және күту ... ... ... ... ... саны‭ ‬өте көп болмауы‭ ‬қажет.‭ ‬Егер‭ ‬әр бөлікте‭ ‬30-40‭ ‬бастан артық болса,‭ ‬оларға бақылау‭ ‬жасау‭ ‬қиынға түсіп,‭ ‬олардың туу ... ... ... ... түрлерін‭ ‬қалыптау,‭ ‬соған байланысты топтау жүргізу ауырлайды.‭ ‬Әрбір секцияның сауу орнына және ... ... ... ... ... ... ‏Ірі‭ ‬қара малдарын арнайы ... ... ... ... ... тәсілімен салыстырғанда артықшылығы бар екендігі дәлелденген.‭ ‬Бірақ бұл тәсілмен‭ ‬ұстау кезінде ірі комплекстерде малдарды азықтандыруды‭ ‬қалыптау,‭ ‬оларға ... ... ... ... тағы басқадай малдардың физиологиялық ерекшеліктеріне‭ ‬сәйкестендіріп күтім көрсету толықтай шешілмейді.‭ ... жаңа ... бірі ... конвейерлі боксты‭ ‬ұстау болып саналады.‭ ‬Бокстар арнайы ... ... ... ... ... ... науаларының‭ ‬үстіне жүретін жылжымалы‭ ‬құрылым арқылы нормалы азық түрі түсіріліп отырады.‭ ‬Бокста‭ ... ... ... ... ... ‬ұстау тәсілінің‭ ‬ұтымды жақтарын‭ (‬жекелеме‭ ‬құрғақ,‭ ‬жайлы,‭ ... ... ... ... ‬қалыпты микроклиматпен жекелеме азықтандыру т.б.‭) ‬және малды бос еркін‭ ‬ұстаудың тиімді бөлігі‭ (‬активті моцион,‭ ‬механизациялау т.б.‭) ‬біріктіріледі.‭ ... ... ... ... күтіп-бағу кезінде бос еркін және тұрғызып байлап‭ ... ... ... ... ... ескерумен‭ ‬қатар‭ ‬әр шаруашылықтың азықтандыру жолын,‭ ‬жер орайын,‭ ‬ауа райын,‭ ‬жайлым және азық көздерін,‭ ... ... ... ... есеп ... жүру дәрежесі т.б.‭ ‬ескерілуі‭ ‬қажет.‭
Қорытынды.
‎ ‏Зоогигиенаны мал ағзасы мен‭ ‬қоршаған ортаның‭ ‬өзара ... ... ... ... ... ... ветеринария деп те санауға болады.‭ ‬Себебі гигиеналық мәліметтердің негізінде жұқпалы,‭ ... және ... ... ... ... ... және көптеген ветеринариялық күрес шараларын‭ ‬жасап шығарады.‭ ‬Зоогигиенаның талаптарын сақтау адам мен жануарларға ортақ ... ... ... ... ... ...
Зоогигиена биология,‭ ‬физиология,‭ ‬микробиология,‭ ‬зоотехния,‭ ‬ветеринария,‭ ‬механизация,‭ ... ... ... ... сияқты негізгі және‭ ‬қолданбалы‭ ‬ғылымдармен тығыз байланысты.‭
Қазіргі кезде ірі‭ ‬өндірістік кешен,‭ ... ... ... ... ... жағдайларында‭ ‬зоогигиеналық,‭ ‬ветеринариялық‭ ‬-санитариялық ережелер мен малдарды азықтандыруға,‭ ‬ұстауға және аурулардың‭ ... ... көп ... ... ‬Бұл малдардың денсаулығын сақтап‭ ‬қана‭ ‬қоймай,‭ ‬олардың‭ ‬өнімділігі мен‭ ‬өсімталдығын арттырады.‭
Пайдаланылған‭ ‬әдебиеттер тізімі:
... Б.‎ ... ... шаруашылығы\оқулық-Алматы‭ ‬«Қайнар‭»‬ баспасы ,‭ ‬1996.‭ ‬I
 2. ‎ ‏А.‭ ‬Ә.‭ ‬Төреханов,‭ ‬Ж.‭ ‬Қ.‭ ‬Каримов,‭ ‬.Даленов.Ірі қара шаруашылығы\оқулық‭ ‬-‭ ‬Алматы‭ ‬:‭ ‬Триумф‭ "‬Т‭"‬,‭ ... ... ... ... ‬Қ.‭ ‬Ж.‭ ‬Аманжолов,‭ ‬ауыл шаруашылығы‭ ‬ғылымдарының докторлары.‭ ‬Қазақстанда етті ірі‭ ‬қара‭ ‬шаруашылығын ... ... ... ... ... ... ...
4.‎ ‏А.‭ ‬Ә.‭ ‬Төреханов,‭ ‬Қ.‭ ‬Ж.‭ ‬Аманжолов,‭ ‬Б.‭ ‬Ө.‭ ‬Өмірзақов,‭ ‬Е.‭ ‬С.‭ ‬Ержігітов.‭ ‬Қазақстанның оңтүстік-шығыс аймағында‭ ... ... ... ... ет‭ ... мен ... тиімділігі.‭ ‬Ғылыми-‭ ‬теориялық және практикалық журнал.‭ ‬Жаршы.‭ ‬2008‭ ‬ 
5.‎ ‏О.Д.Дайырбеков,‭ ... ... ... ... ‬Аурудың‭ ‬алдын‭ ‬алу‭ ... ... ... ... ‬терминологиялық‭ ‬сөздік.‭ ‬Шымкент.‭ “‬Ғасыр-Ш‭”‬,‭ ‬2005‭ ‬жыл.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ірі қара малының гигиенасы."7 бет
Ірі қара мал гигиенасы8 бет
Ірі қара мал гигиенасы жайлы3 бет
Ірі қара малының гигиенасы3 бет
Ірі қара малының гигиенасы жайлы ақпарат6 бет
Ірі қара малының гигиенасы жайлы мәлімет4 бет
Ірі қара малының гигиенасы туралы6 бет
Ірі қара малының гигиенасы туралы ақпарат13 бет
Ірі қара малының гигиенасы туралы мәлімет11 бет
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь