Эксперттік жүйелер мен қолдану аудандары

1. Эксперттік жүйе түсінігі
2. Эксперттік жүйе қолданылу облыстары
3. Пайдаланған әдебиеттер
Адам қызметінің әр түрлі салаларында нақты алгоритмі немесе әдісі жоқ міндеттер жиі кездеседі. Ол міндеттерді тек қана сол кәсіппен шұғылданатын білімді мамандар шеше алады. Ол аппаратураны диагностикалау, жұмыс аптасын жоспарлау, операцияны болжау, аппаратурада жұмыс жасап үйрену және т.б. жұмыс түрлері. Негізінен мұндай міндеттер болжау, оқыту, модельдеу сияқты салалармен қоса медицина, заң, ғылым мен техниканың алуан түрлі салалары, экономика, экология, әскери іс және т.б. кездеседі. Осындай міндеттерді шешу үшін арнайы бағдарламалар кешені – эксперттік жүйелер (ЭЖ) бар. Олар нақты емес қойылымы бар міндеттерді арнайы білім базасына (ББ) жолыға отырып шешеді, яғни ол базада пайда болған проблеманы шешуге арналған мәліметтер бар. Шешімді ЭЖ өз бетімен табады. Сонымен қатар, ЭЖ әдетте мамандардың өздеріне ББ-сын жасауына мүмкіндік беріп, оны өзгертуге немесе толықтыруға, басқаруға жол ашады. Нарықтағы бағдарламалық қамтамасыз ету (БҚЕ) әдетте өте қымбат тұрады. Соған байланысты, қазіргі кезде екінің бірі өз ортасына ЭЖ тарата алмайды, және де тиімді ЭЖ өзіне сондай қымбат аппараттық қамтамасыз етуді талап етеді.
1. Тельнов Ю.Ф. Интеллектуальные информационные системы в экономике.
М., 1998. — 174 с.
2 .Д. Джарратано, Г. Райли. Экспертные системы. Принципы разработки и
программирование. Изд. Вильямс, 2006. – 50 c.
3. Н. Убейко. Экспертные системы. – М.: МАИ, 2002.
4. Гаврилова Т.А., Червинская К.Р. . Извлечение и структурирование знаний
для экспертных систем. Москва, 1992.
5. Джозеф Джарратано, Гари Райли «Экспертные системы: принципы
разработки и программирование» : Пер. с англ. — М. : Издательский дом
«Вильямс», 2006. — 1152 стр. с ил.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Автоматтандыру және электротехника кафедрасы
СӨЖ
Тақырыбы: Эксперттік жүйелер мен ... ... ... ... ... ... ... жүйе түсінігі
* Эксперттік жүйе қолданылу облыстары
* Пайдаланған әдебиеттер
1. Адам қызметінің әр түрлі салаларында нақты алгоритмі немесе әдісі жоқ міндеттер жиі ... Ол ... тек қана сол ... ... ... мамандар шеше алады. Ол аппаратураны диагностикалау, жұмыс аптасын жоспарлау, операцияны болжау, аппаратурада жұмыс жасап үйрену және т.б. ... ... ... ... міндеттер болжау, оқыту, модельдеу сияқты салалармен қоса медицина, заң, ғылым мен техниканың алуан түрлі салалары, экономика, экология, әскери іс және т.б. ... ... ... шешу үшін ... ... ... - ... жүйелер (ЭЖ) бар. Олар нақты емес қойылымы бар міндеттерді арнайы білім базасына (ББ) жолыға отырып шешеді, яғни ол базада пайда ... ... ... арналған мәліметтер бар. Шешімді ЭЖ өз бетімен табады. Сонымен қатар, ЭЖ әдетте мамандардың өздеріне ББ-сын жасауына мүмкіндік беріп, оны ... ... ... ... жол ... ... бағдарламалық қамтамасыз ету (БҚЕ) әдетте өте қымбат тұрады. Соған байланысты, қазіргі кезде екінің бірі өз ортасына ЭЖ тарата алмайды, және де ... ЭЖ ... ... ... ... ... етуді талап етеді.
Экперттік жүйе дегеніміз бұл әдістер мен ... ... ... күрделі міндеттерді шешуге арналған білімдердің сақталуы мен қолданылуы. Эксперттік жүйе берілген шешімдердің арасынан ең үздігін таңдай отыра, жоғары сапалы ... ... ... ... ... өзінің тиімділігін арттырады. Оларды стратегия құрылымы кезінде ... ... ... ... жаңа ... ... талдайды, алдын ала болжау мүмкіндіктерін қалыптастырады. Заманауи ЭЖ - білім базасын қалыптастыратын, міндеттерді шешу кезінде жинақталған білім ... ... ... ... модельдейтін мамандандырылған компьютерлік бағдарлама. ЭЖ-ні ойлап табу және пайдалану ақпараттық технологиялардың дамуының концептуалды ... ... ... ... шешудің интеллектуалдық негізіне белгілі бір іс-әрекет саласындағы ... ... ... ... алынады.
2. Қазіргі кезде эксперттік жүйелердің технологиясы ең алуан түрлімәселелі облыстарда, қаражат, мұнай және газ өнеркәсібі, ... ... ... ... ... тау кен ісі, ... ... - қағаз өнеркәсіп, телекоммуникация және байланыс және т.б сияқты әр түрлі түрдегі міндеттерді (интерпретация, болжау, диагностика, жоспарлау, ... ... ... келтіру, инструктаж, басқару) шешу үшін қолданылады. Эксперттік жүйелерді орындаудағы үш ... түр ... ... бағдарлама түрінде орындалған экспертті жүйелер, бұлбағдарламаның тікелей бөлігі болып келетін кейбір алгоритмдік тілдегі білімбазасы. Ережеге сай, ... ... бір ... пәндік облыста міндеттерді шешу үшін арналған. Мұндай жүйелерді құру кезінде дәстүрлі рәсімді PASCAL, C тілдерімен ... ... ... ... ... LISP, PROLOG ... ... жүйелердің қабыршақтары - белгілі бір пәндік облыс үшін арналған көрсету тәсілдеріне ... ... ... ... ... тікелей бағдарламауға емес, ал ұсынылып отырған қабыршақтар мүмкіндіктерін қолданумен жұмыс ... мен ... ... жасалынады.
Бұл жүйелердің кемшілігі барлық бар пәндік облыстардыбір жүйемен ұстап тұру ... ... ... ... ИНТЕРЭКСПЕРТ,РС+, VP-Expert қызмет етеді.
Көптеген қолдану облыстарының толық тізіміне тоқтамай ғана, тек ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық салаларының кейбіреуін ғана атап кетуге болады:химия, ауыл аруашылығы, электроника, білім, қаражат, геология, медицина,әскери іс, бағдарламалық ... және т.б. Олар ... ... ... ... ... болжау, диагностика,жобалау, жоспарлау, басқару, бақылау, ретке келтіру, жөндеу, оқуды атапкетуге болады.
Қазіргі таңда шетелдерде кеңінен ... ... ... ... ... ... ... түрде атап кетуге болады: : INSIGT, LOGIAN,NEXPERT, RULE MASTER, KDS, PICON, KNOWLEDGE CRAFT, KESII, S1,TIMM және т. ... ... ... тәжірибені және жетекші мамандардыңбілімін тарату үшін тәжірибе жүзінде барлық сфераларда кеңінен қолданылады.Дәстүрлі түрде ... екі түрі бар - ... ... және жеке білім. Егер де пәндік облыста білімнің көп ... ... ... көрсетілген болса, онда бұл пәндік облыс эксперттік жүйелерге мұқтаж емес.
Егер де пәндік облыста білімнің көп бөлігі ... ... ... жеке ... ... және де егер бұл білімдер қандай да бір себептердің салдарынан әлсіз құрылымдалған болса, мұндай пәндік облыс эксперттік ... ... ... ... ... ... ... негізгікласстарға топталынады: медициналық диагностика, басқару және бақылау,механикалық және электрлік құрылғыларың аұаулықтарының диагностикасы, оқып ... ... ... ... жүйелер ағза қызметініңбұзылуы мен олардың мүмкін болатын себептерінің арасында байланыс орнату үшін қолданылады. Бактериалды инфекция және менинигит кезінде науқастың ... ... мен ... ... ... MYCIN ең ... диагностикалық жүйе. Оның алғашқы нұскасы 70-жылдарда Стэнфорд университетінде өңделді. Қазіргі ... бұл жүйе ... ... диагноз қояды. Ол медицинаның басқа да салаларында қолданылуына ... ... ... білім қорына ие.
ә) Болжам жасау. Болжам жасаушы жүйелер мүмкін болатын нәтижелердінемесе объектінің қазіргі жағдайы жөніндегі ... ... ... болжап айтады. "Уолл-стритті жаулап алу" бағдарламалық жүйесі нарық коньюктурасын талдай алады және алгоритмдердің статистикалық әдістерінің көмегімен болашаққа капитал жұмсалуының жоспарын ... ... Ол ... ... ... және процедурасын қолданатындықтан, білімдерге негізделген жүйелер қатарына жатпайды. Әзірге өздерінің нарық коньюктурасы жөніндегі ақпараттарының есебінен капиталды ... ... ЭЖ ... , ... ... ... ... легін, астық түсімін және ауа-райын болжай алады. Тіпті, білімдерге негізделген қарапайым жүйені орнатып, жеке ... ... ... ... ... ... ... жүйелер көп айнымалылармен берілгенесептерді шешуде нақты мақсаттарға жетуге лайықталған. Informat Дамаскфирмасы алғаш рет ... ... ... ... ... ... ... мен бюджетіне төмен деңгейде жауап беретін компьютер таңдауға ... ... 15 ... ... кеңес беретін өз кеңселерінің холында орнатылған 13 жұмысшы станциясын ұсынады. Бұдан бөлек, Boeing ... ... ... ... ... ... қатар, тікұшақ жөндеу мен ұшақ қозғалтқыштарының істен шығу себептерін анықтауға қолданады. DEC ... ... XCON ... жүйесі VAX типінің және сатып алушының талаптарына сәйкес компьютерлің жүйесінің конфигурациясының өзгерту немесе анықтау үшін қызмет ... DEC ... ... ... қажетті конфигурациясы бар есептеуіш жүйелерді тағдау кезінде ... ... XCON ... білім қорын өзіне қосатын әрі қуаттырақ XSEL жүйесін өңдеуде. XCON жүйесіне қарағанда XSEL жүйесі ... ... ... Түсіндіру. Түсіндіруші жүйелер бақылау нәтижелерінің негізінде нақты қорытынды алу қабілетіне ие. PROSPECTOR ... ... ... көбірек танымал жүйелердің бірі, ол тоғыз эксперттің білімін біріктіреді. ... ... ... ... ... ... жүйе ... миллион доллар болатын кен шоғырын анықтай алды, сонымен бірге, тоғыз эксперттің бір де бірі бұл кендердің барын болжаған жоқ. ... ... жүйе ... Ол ... ... ... мәліметтері бойынша тынық мұхиттағы кемелердің типтері мен орналасқан жерін анықтайды.
д) Бақылау мен басқару. ... ... ... бақылаудыңинтеллектуалды жүйелері ретінде қолданылуы мүмкін және аздаған ақпараткөздерінен түскен мәліметтерді талдай отырып, шешім қабылдай алады.Мұндай жүйелер атом электростанцияларында ... ... ... ... ... ... және әуе ... басқарады. Олар сонымен қатар,кәсіпорынның қаржылық қызметін тұрақтандыруда пайдалы болуы мүмкін және қиын жағдайларда шешім ... ... ... е) ... және ... ... түзелмейтіндіктіңдиагностикасы. Бұл салада білімдерге негізделген жүйелер механикалық және электрлік машиналарды (автомобильдерді, дизельдік локомотивтерді және т.б.) ... ... де, ... бағдарламалық және аппараттық қамтамасыз етілуіндегі қателер мен түзелмейтіндікті жою кезінде де ауыстыруға келмейді.
ж) Оқыту. Білімдерге негізделген жүйелер оқытудың компьютерлікжүйелерінің ... ... ... ... Жүйе кей ... ... жөнінде ақпарат алады және оның қылықтарынталдайды. Білім қоры объектінің қылығына сәйкес ... Осы ... ... ... ... ... ... күрделілігіұлғаятын компьютерлік ойын болады. Өте қызықты оқытушы ЭЖ-нің біріқарапайым эвристиканы қолданатын EURISCO жүйесі, оны Д.Ленат өңдеген.Бұл жүйе ... ... ... ... ... ... ... мәні өзгертілмейтін ережелердің көпшілік жағдайларында жеңіліске ұшыратуға қабілетті флотилия құрамын анықтауда. EURISCO жүйесі ... ... ... тез ... жасауға қабілетті әрі кішкентай бір жүйрік кеме енгізді, және оған кедергі ... үшін ойын ... жыл ... ... ... ол үш жыл ішінде тұрақты түрде жеңді.
Эксперттік жүйе белгілі бір пәндік салалар мамандарына көмеккөрсетуге ... ... ... ... ... ... ... білім қорынан, қолданушының интерфейсі менқорытынды машинасынан тұратын қаптан, кейде білім алудың қосалқыжүйесінен және түсініктеменің қосалқы ... ... ... ... экспертке ЭЖ жұмысы үшін қажет білімдерді анықтауға және құрастыруға көмектеседі; белгілі проблемалы облысқа ... ... сол АӘ ... іске ... және осы АӘ білімнің көрсетілу әдісін анықтайды; Экспертпен ендірілетін ережелерде қолданылатын стандарты функцияларды ... және ... ... ЭЖ ... ... ... ... АҚәзірлейді (егер АҚ қайта әзірленсе) және ол қолданылатын ортамен түйіндесуін жүзеге асырады.
Экспертті жүйе екі ... ... ... ... алу ... және ... шешу режимінде.
Білім алу режимінде ЭЖ-мен қатынасты эксперт атқарады (білімбойынша инженер делдалдығы арқылы). Эксперт бұл ... ... ... ... ... ... ... облыстан өздігіншеміндеттерді шешу режимінде шешуге көмектесетін біліммен толықтырады. Эксперт проблемалы облысты ... мен ... ... ... түсіндіреді. Деректер объекттерді, олардың сипаттамасы мен мәнін анықтайды. Ережелер деректермен манипуляция жасаудың тәсілдерін анықтайды.
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... Ю.Ф. ... ... ... в ... 1998. -- 174 с.2 .Д. Джарратано, Г. ... ... ... ... разработки ипрограммирование. Изд. Вильямс, 2006. - 50 c.3. Н. ... ... ... - М.: МАИ, 2002.4. Гаврилова Т.А., Червинская К.Р. . Извлечение и структурирование знанийдля экспертных систем. Москва, 1992.5. Джозеф ... Гари ... : Пер. с ... -- М. : ... дом, 2006. -- 1152 стр. с ил.

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жасанды интеллект даму тенденциялары3 бет
Эксперттік жүйені құру. Эксперттік жүйенің функциялары7 бет
"экспертті жүйенің қолданылу аудандары"5 бет
Өнімділігі 90 т/ тәулігіне дистилляцияланған майлы қышқылдары цехын жобалау64 бет
Аудандарды анықтау3 бет
Жақсартқыш дақылдарды таңдау7 бет
Испанияның физикалық географиялық жағдайы41 бет
Кеңес заманындағы «Жоңғар шапқыншылығы»5 бет
Су тасқыны жайлы4 бет
Шабындықтар мен жайылымдарда әр түрлі шөптер қоспасын пайдалану4 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь