Шетел инвестицияларын тартудың негізгі жолдары және олардың тиімділігі

Қазақстанның инвестициялық саясаты
Қазақстанның инвестициялық саясаты шетелдік, сондай-ақ отандық инвестицияны тартудың қажеттілігімен тікелей байланысты. Өткен кезеңде инвестициялық қызмет жүргізу барысында негізінен, инвестицияның басты әрі нақты көзі болып табылатын шетел инвестициясын тарту мен пайдалануға айрықша назар аударылады. Әйтсе де, мемлекеттің шетел инвестициясын ынталандыруға бағыталған құқықтық базаны қалыптастыру және инвестицияның енуіне қолайлы жағдай туғызу секілді шараларды жүзеге асырғанына қарамастан, қазіргі шетелдік инвестициялау моделі күткендегідей нәтиже бере қоймады. Бұған ұзаққа бармай-ақ, экономиканың көптеген салаларын кеңінен қамтыған, әсіресе, өндіріс саласындағы терең инвестициялық дағдарысты атасақ та жеткілікті.
Қазақстан өз егемендігін алған күннен 1997 жылдың соңына дейінгі аралықта сырттан 6,4 млрд. доллар алды. Оның ішінде 3,2 млрд.доллар тікелей инвестиция құраса, соманың қалған бөлігі - әртүрлі қарыздар.
1997 жылы Қазақстан шетел инвестициясы көлемі жағынан таяу шетелдер арасында, тіпті халқының саны мен жер көлемі жағынан бізді бірнеше орап алатын Ресейдің өзін артта қалдырып, бірінші орынды иеленсе, Венгриядан кейінгі екінші орында тұрды. Сол уақытта Қазақстан Республикасының инвестицияға деген сұранысы шұғыл артып, мамандардың болжауынша ол 50 млрд. долларды құраған. Десекте, осында келтірілген мәселелерді назарда ұстай отырып, қазіргі тартылған күүйіндегі шетел инвестициясы Қазақстан экономикасының ірі де күрделі проблемаларын шеше алады деп айту қиын.
Пайда табу мақсатында Қазақстан Республикасының қаржылық және қаржылық емес активтеріне салынған барлық шетел капиталдары екі үлкен топқа: тікелей инвестиция және сырттан қарыз бөлу болып бөлінеді. Қазіргі кезде халқаралық қаржы институттары мен шет мемлекеттер Қазақстанға тікелей инвестициядан гөрі кредит беруге құштар болып отырғаны анық байқалуда. Мұның сыры өзінен-өзі түсінікті. Несие үкімет кепілдігімен жақсы қорғалған. Ал инвестициялық салымның қайтарымы ұзақ мерзімді қажет етеді әрі мұнда тәекелдің үлесі жоғары.
Экономикалық қаіпсіздік жағынан алып қарағанда займның да белгілі бір дәрежеде тиімсіз жақтары бар. Займдар елдің сыртқы қарызын көбейтеді, оның өтемі елдің валюталық түсімінің қомақты бөлігін қажет етеді. Ал тікелей инвестицияның тиімсіз жағы, инвесторлар қаржысын өзі қалаған
        
        Қазақстан Республикасы
Білім және ғылым министрлігі
Кафедра: Қаржы
Тақырыбы: Шетел инвестицияларын тартудың негізгі
жолдары және олардың тиімділігі
Қазақстанның инвестициялық саясаты
Қазақстанның ... ... ... ... отандық
инвестицияны тартудың қажеттілігімен ... ... ... кезеңде
инвестициялық қызмет жүргізу барысында негізінен, ... ... ... көзі ... ... ... ... тарту мен пайдалануға
айрықша назар аударылады. Әйтсе де, мемлекеттің ... ... ... ... базаны қалыптастыру және инвестицияның
енуіне қолайлы ... ... ... ... ... асырғанына
қарамастан, қазіргі шетелдік инвестициялау моделі күткендегідей нәтиже бере
қоймады. Бұған ұзаққа бармай-ақ, экономиканың көптеген ... ... ... ... ... ... инвестициялық дағдарысты
атасақ та жеткілікті.
Қазақстан өз егемендігін алған күннен 1997 жылдың ... ... ... 6,4 ... ... ... Оның ішінде 3,2 млрд.доллар тікелей
инвестиция құраса, соманың ... ... - ... ... жылы ... шетел инвестициясы көлемі жағынан таяу шетелдер
арасында, тіпті халқының саны мен жер ... ... ... ... ... ... өзін ... қалдырып, бірінші орынды иеленсе, Венгриядан
кейінгі ... ... ... Сол ... ... ... деген сұранысы шұғыл артып, мамандардың болжауынша ол ... ... ... ... ... ... мәселелерді назарда
ұстай отырып, қазіргі тартылған күүйіндегі шетел инвестициясы Қазақстан
экономикасының ірі де күрделі проблемаларын шеше ... деп айту ... табу ... ... ... қаржылық және
қаржылық емес активтеріне ... ... ... ... екі үлкен
топқа: тікелей инвестиция және сырттан қарыз бөлу ... ... ... ... қаржы институттары мен шет мемлекеттер Қазақстанға тікелей
инвестициядан гөрі кредит беруге ... ... ... анық байқалуда.
Мұның сыры өзінен-өзі түсінікті. Несие ... ... ... Ал инвестициялық салымның қайтарымы ұзақ мерзімді қажет ... ... ... ... ... қаіпсіздік жағынан алып қарағанда займның да белгілі бір
дәрежеде тиімсіз жақтары бар. Займдар елдің сыртқы қарызын көбейтеді, ... ... ... ... ... ... қажет етеді. Ал тікелей
инвестицияның тиімсіз жағы, ... ... өзі ... жағына салады
да қазақстандықтардың мүддесі, қажет еткен сала ескерусіз қалады.
Үкімет кепілдігімен ... ... ... мен ... өндірістік және кәсіпкерлік секторын инвестициямен қамтамаысыз
ету мақсатында алынғандығы белгілі. Алдын-ала болжағанындай бұл ... ... алу ... ... ... ... сақтап қана
қоймай, оны дамытуға тиіс еді.
Әйтсе де бүгінгі таңда Қазақстанда сырттан несие алудың ... ... ... ... ... ... ... борыштарды өтеу
жұмыстары жүргізілуде. Сондықтан ахуалды қалыпты деп айта аламыз. Алайда,
сырттан несие алу мен ... ... ... жоғары қарқыны осы күйінде
сақталып, тұрақты экономикалық дамуды қамтамасыз ете алмайтын болса, онда
таяу ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Сөйтсе де сыртқы қарыз елдің экономикалық қаіпсіздігіне әсер ететін
басты қатерлердің қатарында саналғанмен, оған бір ... ... ... ... ... қаржы әлемнің озық технологиясын өндіріске енгізуге
пайдалануға жұмсала, ол қаіупсізғана емес, қайта ... ... ... ... Бұл ыңғайда Жапония тәжірибесі үлгі бола аларлықтай.
Олар ... ... ... шетелдік несиені бірыңғай әлемнің озық
технологиясы мен құрылғыларын сатып алуға жұмсаған еді. ... ... ... ... ... 5 ... ... (1945-50) 80-100
процентке аяғынан тік ... ... ... Біздің ойымызша, қазір біз
бірінші кезекте осы ... ... ... жөн. ... ... ... осыған ұқсас тәжірбиесін Қытай экономикасынан да ... ... пен ... түрінде тартылған шетелдік инвестицияны
экономиканың нақты секторларын дамыту бағытында пайдалану, кез келген елде
өзінің онды ... ... және ... дамуды қамтамасыз етеді деп
айтуға толық ғылыми негіз бар.
Біз қазірше шетелдік инвестицияның ... ... ... ... ... өте қымбаттығына қарамастан экспорттық кредитті де
алудамыз. Оның ... олар ... ... ... ... тартудың басқа түрлері
Әлемнің көптеген дамыған елдерінің тәжірибесі көрсеткеніндей, сырттан
қарыз алудың өркениетті түрі ... ... ... ... ... Бұл орайда Қазақстан белгілі бір дәрежеде біршама жетістіктерге
жетті, яғни 200 млн. ... ... 3 ... ... мерзімімен
шығарылған тұңғыш қазақстандықевронот сыртқы қаржы рыногына орналастырылды.
40 процентке жуық ... АҚШ ... ... 40 процентке және
20 проценттейі Еуропа мен азия инвесторларының үлесіне ... Сол ... млн. ... ... 5 жыл мерзімге екінші рет шығарылған евронотты
бірқатар ... ... ... ... ... экономикалық ахуалын түзеуге оң ықпалы болды.
Жалпы алғанда, Қазақстан Республикасының инвестициялық құрылымында
халықаралық қаржылық ұйымдардың займы -22 ... ... ... ... ... ... инвестиция – 49,2 портфельдік инвестиция – 1 процентті
құрайды.
Шетелдік капиталды тартудың басқа түрлерімен ... ... ... тиімді. Ол қызмет көрсету мен тауар өндірісін дамытуға
қажетті қаржының көзі болып табылады. Сол арқылы ... ... ... саласында қолданылып жүрген тиімді әдістерді, озық технологияны
өндіріске енгізуге ... ... ол ... займ мен ... ... қарызға қосымша ауыртпалығын түсірмейді, қайта оны
өтеуге қажетті қаржыны табуға жағдай жасайды. Сонымен, тікелей ... ... ... ... және ... ... ... арқасында ұлттық экономиканың әлемдік шаруашылыққа
тиімді интегграциялануына жол ашады
Бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... ТМД елдері арасында екінші орынды иеленеді. Тікелей инвестиция,
негізінен, бірлескен ... ... ... ашу ... кәсіпорындарды жекешелендіруге шетел капиталын ... іске ... ... қарай, Қазақстандағы көпшілік бірлескен
кәсіпорындар мен шеьелдік кәсіпорындар экономиканың жанама секторларынғана
қамтып ... әрі оған ... ... ... ... басым бөлігі сауда-
саттық, материалдық-техникалық жабдықтарменқамтамасыз ету, т.б. ... ... ... ... ... ... 40 проценті
шетелдік фирмалардың 68 проценті қызмет етеді.
Тағы бір қынжыларлық жәйт, Қазқстанға негізнен алып- сатарлық ... ... ... ... ... Ал ... қомақты капиталымен
келген ірі кәсіпорындардың саны саусақпен санарлықтай-ақ.
Шетелдік ... ... ... ... жылу-
шикізат саласы. Бұл салада шетелдік инвестицияның салмағы басым. ... ... ... ... 60 ... мұнай-газ саласының
үлесіне тиеді. Басқа өнеркәсіп салалары бойынша ... ... ... қара металлургияда -
5 процент, тамақ өнеркәсібінде -5 процент, басқа салаларда – 2 процент.
Мұның ішінде, түсті ... ғана оның ... ... 28 ... ... ... мұнай өнеркәсібі жедел өркендеп, мемлекеттің
валюталық түсімінің негізгі көздерінің біріне айналды. ... ... де ... ... ... ... ... экономика саласындағы
мамндардың атап ... тек ... бір ғана ... ... ... ... ... саласының тұралауына алып
келеді. Мұның салдары мынадан ... ... ... ... ... ... ... мол қорының болуына жоғары білікті маман кадрларының
көптігіне қарамастан әлемдік рынокта тек ... ... ғана ... ... бұл ... асқан жауапкершілікпен, парасатпен, біліктілікпен
қарап, қолда бар мүмкіндіктерімізді ... ... ... ... қажет. Мүнда керегі, тек барды ұқсата білетін мамандардың көп болуы
ғана.
Жалпы ... ... ... инвестицияның көп тартылған саласы мұнай-
газ кешені (47%) , түсті металлургия (24 %), ... ... (5%), ... (4%) ... ... ... Бірақ та, әлемдік тәжірибе көрсеткендей,
шикізат саласы ... ғана ... ... түбіндетығырыққа
тіреледі, бұнда индустриалдық даму туралы айтудың өзіқиын. Жоғарыда тап
көрсетілгендей шикізат ... ... ... бағытталған инвестициялық
салымдар өндірістің өңдеуші саласының тұралап күйреуіне әкеліп соқтырады.
Мұндай жағдайда өңдеуші сала ішкі ... ... құны мен ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін жоғалтады. Отандық
өндірістің жоқтығы не аздығы қажетті өнімдері шеттен алуға мүжбүр ... ... ... ... ... алып келеді, валюта шетке кетеді.
Ашығын айтқанда, жоғарыда термеленіп өткен барлық ... ... ... орын алып отыр және ... ... ... ... ұлғайтып келеді. Инвестицияның өндіруші салаға ғана
салынуының тағы бір ... ... ... ... ... қосымша құн
үлесінің аз болуы өндіріс тиімділігін азайтады. Бұл, ... ... ... де ... ... ... ықпал ететіні айтпасада түсінікті.
Оның үстіне шикізат бағасының дайын өнім ... ... ... ... да бір ... ... елеулісі Оңтүстік –Шығыс Азия
елдеріндегі, Ресей мен Латын Америкасындағы өткір ... ... ... әлемдік сұранысты азайтуы және дамушы елдерге деген
инвесторлардың сенімсіздігін ... ... Яғни ... елдерге шетел
инвестициясының ағыны тежелді, кредит бөлудің шарттары күшейіп ... ... ... да ... өз басынан кешіріп отыр.
Шикізатқа деген әлемдік сұраныстың күрт азаюы тек өндіріс ... ғана ... ... жоқ, ... ... осы ... ... көлемінің кеміне де өз ықпалын тигізді. Соңғы ... ... тек ... ... ... ұстаған экономикалық саясат,
ішкі экономикалық тұрақсыздыққа ұшыртады. Ұлттық экономикаға, әрине, ... ... ... ... ... ... бар.
Сөйтіп, зерттеушілердің атап көрсеткеніндей, шетел ... ... ... ... ... ... ... айту
әлі-әзір ертерек. Тікелей шетел ... ... ... ... ... пен займ ... ... Оның үлесіне тікелей
инвестицияның 65 проценттен астамы тең келеді. ... мен ... ... қысқа мерзімді болып келеді. Ол тек шикізат арқылы өтелмек.
Инвестиция салымның ... ... ... және ... капиталы
707 млн.долларға (77%) құрады. Ал ренвестициялаудың үлесіне бар болғаны 17
млн. доллар немесе 1% қана ... көз ... ... ... ... ... ... мұнай саласымен тығыз бірлікте қарастыруда. Сөйтсе де кейбір
ғалымдар, атап айтқанда А.Е. Есентүгелов – ... ... ... ... және ... ... ... керемет жоспарлар жасауына
ғылыми негізі жоқ деп санайды. Шындығында да мұнай өндіру көлемін арттыру
және оны шикізат күйінде экспорттаудан түсетін ... ... әрі ... ... ... қабілетсіз.
Біздің ойымызша, ғалым А.Е. Есентүгеловтің айтқан пікірлерінің жаны
бар. Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... қайта қараған жөн. Мұнда, негізінен, ел экономикасының даму
бағыттарында шикізаттық бағдардың күшейіп отырғандығын аңғармасқа болмайды.
Қазақстанның мұнай ... ... жаңа ... ... толықтай бас тартып, Қазақ
Стан
Мұнайын жан-жақты пайдалануға яғни кешенді және ... ... ... ... мұнай химия және мұнай өңдеу секілді секторларын
дамытқан орынды болмақ. Жәй әншейін ... ... мен оны сол ... ... қарағанда, мұнай өнеркәсібі саласын түбірімен қайта құрып, оны
өңдеуге ... сол ... ... ... пайдасы зор. Сонымен,
шетел инвестициясын тарту мен пайдалануға ... ... ... ... сараптасақ, сыртқы инвестициялаудың бұрынғы
моделінің тиімсіз ... ... ... мынадан көрінеді:
- шетел инвестициясының экономиканың нақты секторларына аз бөлінуі;
- инвестициялық ресурстың жарымжан құрылымы;
- сырттан алынған ... ... емес ... яғни ... ... ... ... тікелей шетелдік инвестицияның экономиканың нақты секторларынан
гөрі, қызмет көрсету, сауда-саттық саласында пайдалануы;
- ... ... ... ... ... ... өсуі, соның салдарынан ... ... ... ... ... ... ... тартылған қаржының қайтадан сыртқа кетуі, т.б.
Жоғарыда тізіліп өткен мұндай кемшіліктер ... ... оны ... сай ... ... қажеттілігін көрсетеді. Басты
назар сырттан қаржыны көп көлемде тартуға емес, оны ең ... ... ... ... ... керек. Бұл жайында президентіміз Н.
Назарбаевтың өзі жаңа Үкімет ... ... ... сөзінде былайша
қадай атаған еді: «Бізге инвестиция қажет. Уақыт ... сапа ... ... қуғандығын көрсетіп отыр. Жалған көтеріңкі мәлімдемелердің
жетігінде жүріпбіз лайықты қайтарым ала ... ... ... ... ... шараларының жиынтығын
бөліп көрсетуге болады:
- сырттан алынған займ мен ... ... ... ... қолдануды
тоқтату, оны әлемнің озық технологиясын алуға жұмсау;
- мұнай-газ саласының даму ... ... ... ... ... және терең өңдеу негізінде жан-жақты пайдалану
бағытына көшу;
- шетел инвестициясын шағын және орта ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға жағдай жасау. Бұл
шетел инвестициясының келуін ынталандырмақ;
- шетелдік компаниялардың басқаруына берілген ірі ... ... ... ... ... ... ... шектеу және бірте-бірте
оны жою. Шетелдік және отандық инвесторларға бірдей жағдай жасайтын
инвестициялаудың ұлттық режиміне ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шетел инвестициялары мен олардың Қазақстанда алатын орны36 бет
Жал және инвестициялық меншік есебі76 бет
Инвестициялық жоба,оның құрылымы және өмірлік циклі24 бет
Инвестициялық жобалаудың теориялық және ғылыми-практикалық проблемаларын және оның Қазақстан экономикасының экономикалық өсуі жағдайындағы ролін зерттеп, соның негізінде инвестициялық жобалаудың басқару тиімділігін жетілдіруге байланысты ұсыныстар жасау76 бет
Бояғыштағы лазерлердің пайда болу тарихы,құрылымы,қасиеттері мен қолданылуы7 бет
Инвестиция және инвестициялық тартымдылық23 бет
Коммерциялық банктің инвестициялық операциялық теориялық негіздері5 бет
Сыйға тарту шарты20 бет
Сыйға тарту шартының жалпы сипаттамас22 бет
Шетел инвестицияларын қазақстан экономикасына тарту процесін реттеу9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь