Өсімдіктердің биохимиялық айналымдағы экологиялық маңызы

Жасыл өсідіктер Жер шарының өкпесі деп тегін аталмаған. Себібі, өсімдіктердің тікелей қатысуы арқасында атмосферада бос оттегі пайда болды, қазіргі биосфера және ондағы тіршіліктің алуан түрлері қалыптасы. Ғалымдардың есептері бойынша орманның әрбір гектары жылына 5-10 т көмірқышқыл газын сіңіреді, ал қылқан жапырақты ормандар бұған қоса фитонцидтерді (жұқпалы аурулардың қоздырғыш микробтарын өлтіретін ұшқыш эфирлер) де бөліп тұрады. Орман ауасымен дем алған адамдардың қан қысымы төмендейді, қан құрамы жақсарады, шаршағаны басылады, себебі орман ауасында адам денсаулығына қажетті жеңіл иондар болады.
Украинаның орманды-далалы аймағында 10 кг жапырағы бар ағаш бір вегетациялық кезеңде ауадан 500 г күкірт қостотығын , 250 г хлор мен 50-60 г фторды сіңіріп, залалсыздандырады, ал жасыл алқаптардың 1 гектары осы мерзімнің ішінде ауадан орташа есеппен 150-200 кг күкірт ангидритін өзіне сіңіріп, ауаны тазартады.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі Семей    қаласының ... ... ... ... биохимиялық айналымдағы экологиялық маңызы                                     ... ... ... ... ... жыл
Өсімдіктердің биохимиялық айналымдағы экологиялық маңызы
Жасыл өсідіктер Жер шарының өкпесі деп тегін аталмаған. ... ... ... қатысуы арқасында атмосферада бос оттегі пайда болды, қазіргі биосфера және ондағы тіршіліктің алуан түрлері қалыптасы. ... ... ... ... ... гектары жылына 5-10 т көмірқышқыл газын сіңіреді, ал қылқан жапырақты ормандар бұған қоса фитонцидтерді (жұқпалы аурулардың қоздырғыш микробтарын өлтіретін ұшқыш ... де ... ... ... ... дем алған адамдардың қан қысымы төмендейді, қан құрамы жақсарады, шаршағаны ... ... ... ... адам ... қажетті жеңіл иондар болады.
Украинаның орманды-далалы аймағында 10 кг жапырағы бар ағаш бір ... ... ... 500 г ... қостотығын , 250 г хлор мен 50-60 г фторды сіңіріп, залалсыздандырады, ал жасыл алқаптардың 1 гектары осы мерзімнің ішінде ауадан ... ... 150-200 кг ... ... ... сіңіріп, ауаны тазартады.
1 га шырша орманы жылына 30-35 тонна ... ... ... 150 кг ... ... ... ... бұталарының 1 гектары тәулігіне ауаға 30 кг-ға жуық ... ... ... бұл ... зат 250-300 мың ... бар ... ... тазартуға жеткілікті екен.Бұған қоса, арша бұтасының дәні өзінің дәрілік қасиеттеріне байланысты арша ... ... ... ... ағаш деп ... бұл ағаш 1000 ... ... өседі. Арша бұтасыгның жерге жақын орналасқан бұта-жапырақтары ашық алаңдарға қарағанда 2 текше метрге жуық артық ... ... ... ... ... ... 18 мың гектар. 1993 жылдың деректері бойынша бұл көлемнің 5,8 мың гектары жасыл желектер ... ... 14 мың ... болуы керек). Қаладағы орталық демалыс саябағының көлемі-97 гектар. Қалада жасыл ағаштардың ... ... ... 1978 жылы 11,7 ... ... келсе, 1993 жылы бұл көрсеткіш 5,0 шаршы метр болды, қазіргі уақытта бұдан да азайып кеткен. Жалпы алғанда қала аумағының 65%-ында 50-ге ... ... ... ... ... ... қысымның салдарынан нашар дәрежеге жеткен.
Жасыл жапырақты өсімдіктердің бірінщі кезектегі (бастапқы, алғашқы), жалпы және таза өнімдерді жасау қабілеттері бар. ... ... ... дегеніміз- жасыл өсімдіктердің фотосинтез құбылысы кезінде күн энергиясын сіңіріп, құралған биомассаны органикалық зат түрінде жинақтау ... ... ... ... ... ... және таза ... бөлінеді.
Бірінші кезектегі жалпы өнімділік (А) дегеніміз- белгілі бір уақыт ішінде өсімдіктің дем ... ... ... ... ... (В) қоса ... ... құбылысының жалпы жылдамдығы. Барлық түзілген биомасса жалпы фотосинтез немесе брутто-фотосинтез деп те аталады. Әр ... ... ... күн ... ... тиімділігін есептеу үшін жалпы фотосинтездің мәнін білу қажет.
Бірінші кезектегі таза өнімділік дегеніміз (С)- ... бір ... ... ... дем ... шығындалған бөлігін алып тастағандағы қалған органикалық заттардың өсімдік ... ... ... ... Бұл ... ... ... немесе нетто-фотосинтез деп те аталады. Табиғи жағдайда бірінші кезектегі жалпы өнімділікті анықтау өте қиынға соғады. Сондықтан, көп ... ... ... ... таза өнімділігі мен олардың дем алу жылдамдығы жеке-жеке анықталады. Орташа есеппен өсімдіктердің дем алу ... ... ... 40%-ға жуығы жұмсалады. Анықталған осы көрсеткіштерді қосып, өсімдіктердің бірінші кезектегі ... ... ... ... ... ... бір уақыт бірлігі ішінде көлем бірлігіне келетін құрғақ заттың масса бірлігімен өлшенеді.
Жеке фитоценоздардың бірінші кезектегі өнімділігі шөп ... ... ... ... ... органикалық заттардың жинақталу жылдамдығымен есептеледі. Бұл көрсеткішті осы қоғамдастықтың немесе фитоценоздың таза өнімділігі деп те атайды. Гетеротрофты жан-жануарлар бірінші сатыдағы ... ... ... ... құрлығындағы экологиялық жүйелердің ірі көзқарас тұрғысынан қарағандағы өнімділіктері әр түрлі мөлшерде болады. Мысалы, жер бетіндегі ормандардың ... ... 40,6 млн ... км-ге тең, олар құрлықтың 28%-ын алып жатыр. Орман - тоғай өсімдіктері жылына 1 га ... 3 ... ... ... , 7 ... бірінші кезектегі өнімді құрайды. Ал , олардың жалпы өнімділігі 28,8 млн тоннаға тең, бұл ... ... ... 1,4 млн.
Жер бетіндегі агроэкожүйелердің жалпы көлемі 14,5 млн шаршы км немесе құрлықтың 10%-ына жуық. Адам қолымен ... осы ... ... 1 га жерден 2,5 тоннаға дейін көміртегі сіңіріп , 6 тоннадай құрғақ зат ... ... ... таза өнімді түзеді.
Далалық жерлер мен жайылымдылықтар құрлықтың 17%-ын алып жатыр, олардың жалпы ... 26,0 млн ... км ... Бұл ... ... жылына 1 га көлемнен 1,5 тоннаға дейін көміртегін ... 4 ... жуық ... зат түріндегі таза өнім береді. Олардың жалпы өнімділігі 10,4 млн тоннадай, ал калориялық қуаты жоғары 4,2 млн.
Шөл ... мен ... жер ... 36%-ында, олардың көлемі 54,2 млн шаршы км-ге тең. Бұл ... ... ... ... өте ... жылына 1 га жерден небәрі 0,1 тоннаға жуық көміртегі ... 1 ... ғана ... ... таза өнім ... Жалпы өнімділігі 5,4 млн тоннаға тең, орташа калориялық қуаты-2,2 млн.
Жер бетінің 9%-ын мәңгілік мұздар мен мұздықтар алып жатыр, ... ... ... 12,7 млн ... км ... құрлықтың жалпы көлемі 148,9 млн шаршы км-ге тең, оның көміртегін сіңірудегі ... ... ... 1 га ... 1 ... жуық, ал барлық өнім мөлшері 52,9 млн тоннаға тең деп ... ... аса көп ... ... ... ... жер ... жалпы биомассаның бірінші кезектегі таза өнімділіктің және калориялық қуаттың ең көп ... ... ... мол ... ... ... жүйе деп ... бетіндегі әр түрлі экологиялық жүйелердегі өсімдіктердің органикалық заттар түзетін фотосинтетикалық жұмысын олардың бірінші кезектегі жалпы өнім құру ... ... ... ... осы ... ... ортадағы жылулық пен ылғалдылыққа тікелей байланысты. Осыған байланысты ең қолайлы климаттық және экологиялық жағдайлар тропикалық ендікте қалыптасқан. ... ... ... 1 ... метр ... беті жылына орташа есеппен 800 г көміртегін сіңіріп, органикалық затқа айналдырады, ал атақты Бразилия ормандары 1700 ... ... ... ... ... жүйелер де көп мөлшерде бірінші кезектегі таза өнім береді, бірақ бұл өнімдерді өсіріп шығару үшін адамзат ... ... ... энергия жұмсауы қажет.
Далалы жерлерде жылына 1 шаршы метр ... ... ... таза өнім ... шөл ... шөбі ... 120-150 грам ғана құрғақ органикалық зат түзе алады екен.
Планетадағы мұхит суларының өнімділігі өте ... ... ... ... мұхиттардың бірінші кезектегі таза өнімі жылына орташа есепен 1 ... метр ... 55 г ... ... қабілетіне тең. Су ішіндегі экологиялық жүйелердің ең көп өнім беретін коралл рифтері мен ... ... ... 1 ... метр ... 2500 г ... зат түріндегі биомасса түзе алады екен.
Қорыта келгенде, жер бетіндегі қалыптасқан жағдайда өсімдіктер өздеріне ... күн ... 10%-ға ... ғана биомасса түзуге пайдалана алады. Бұл көрсеткішке органикалық заттар жасау үшін авторофты организмдердің қабылдайтын энергиясын қоса есептегенде жасыл ... ... ... ... пайдалы әсер коэффциенті төмен болып шығады.
Демек жасыл жапырақты өсімдіктер биосферадағы ... ... ... аса ... көз. Жыл ... құрлықтағы өсімдіктер 230 млрд. Тоннадан артық құрғақ органикалық заттарды жасайды. Осыншама өнімді жасау үшін ... ... 2,7 млрд ... ... ... ... айтылғандарға қоса өсімдіктердің санитарлы-гигиеналық маңызын да көрсете кеткен жөн. ... ... ... ... ... ... қатар атмосфера ауасын лас заттардан тазартып отыратын бірден - бір ... ... Ағаш ... ... ... ... халықтың түрлі ауруға шалдығу көрсеткішінің өсетіні баршаға мәлім. Сондықтан бұрынғы Кеңес Одағында ағаштар мен көгалдандыру аймақтары көлемінің 1 ... әр ... ... ... ... ... бекітілген. Көгалдандыру деңгейі 1,6-дан 2,6 баллға дейін өсірілсе, халықтың ауруға шалдығуы әр мың ... ... 58 ... кемитінің ғалымдар дәлелдеді.
Сонымен, биосферадағы зат және энергия айналымындағы орманның алатын орны ... ... ... ... кең ... кесудің арқасында ормандардың қазіргі кездегі жағдайы көп елдерде апатты деңгейге жетті. Аса ... ... ... ... ... ормандар, олар дүние жүзінде 20 елдің жерінде өседі. Бұл ормандар жер ... ... мен ... ... 40%-ға ... мекендейтін қолайлы орта және мұнымен қатар халық кеңінен тұтынатын көптеген бұйымдарды шығаруға бірден-бір қажетті шикізат болып ... ... ... тең ... ... мен ... күн көрісі ормандар мен су бассейіндері тиімді пайдалануға тікелей байланысты.
Жалпы алғанда, ормандарды кең көлемде кесіп, отау топырақ ... ... ... ... көтерілуі, су құрылыстарының, суару жүйелерінің және су қоймаларының батпақтануы және т.б. көптеген экологиялық және ... ... ... ... жыл ... жер ... 15-20 млн га орман қорлары жойылып отырады. Ғалымдардың болжауынша осы ... XXI ... ... ... ... орман қорлары 40%-ға дейін кемиді екен.
БҰҰ-ның мәлеметтер бойынша дамушы ... 100 млн адам ағаш ... зәру ... ... ал 2 млрд адам отын ... ... ... Бұл көрсеткіштер 2010 жылы тиісінше 356 млн және 2,8 млрд адамға жетпегенше одан кейінгі уақыттарда көбейе бермек.
Бұрыңғы Кеңес Одағында 810 млн га ... ... олар ... ... ... ... ... тең. Орман ағаштары негізінен өрттен, аурулармен зиянкестерден айтарлықтай зардап шегеді. Кеңес Одағы бойынша қорғалатын орман алқаптарының өзінде жыл сайын ... ... жүз ... 1-2 млн ... ... 10-30 мындай өрттер тіркеліп отырған. Орман - тоғайлардың қазіргі жағдайлары айтылғандардан көп өзгере ... ... ... ... 1990 ... басында 21,8 млн көлемді алып жатты. Бұл көрсеткіш өзгерістерге ұшырап 2004 жылдың бірінші қаңтарында еліміздегі орман қорының жалпы көлемі 26,2 млн , оның ... таза ... ... 12,4 млн га ... ... - тоғайдың жалпы жер көлемінің 15,5%-ы қылқанжапырақты, 48,6 %-ы ... ... ... ... жапырақты ағаштар,қалғандары бұталы жерлер. Орман - тоғай алқаптары жалпы республика көлемінің 4,6%-ын құрады.Орман ... 1990 жылы 629 рет ... 1 мың 329 га жер ... ... 2004 жылы 59 мың 570 га жер 1315 ... күйіп кеткен.
Республикадағы ағаш сүрегінің қорлары 292,4 млн текше м, оның ішінде, пісіп-жетілген іске жарамдылары 142,0 млн ... м ... ... ағаш ... ... ... ... қолдан отырғызудың негізінде еліміздегі орманды жерлердің көлемі соңғы уақытта 9,7 млн гектарға өсті. ... ... ... мен ... ... ... химиялық және биологиялық әдістермен жүргізіледі. Мысалы Кеңес Одағы үкімет бағдарламаларында ... ... ... ... 1995 ... ... дейін 276,5 мың ға болуы көзделінген еді.
Табиғи жағдайдағы ландшафтар, флора мен ... ... ... үшін 2004 ... 1 ... ... 10 қорық , 8 ұлттық табиғи саябақтар, 60 қорықшалар , республикалық маңызы бар 24 ... ... , 3 ... ... , 7 ботаникалық бақ, халықаралық маңызы бар 3 сулы- батпақты аумақ жұмыс істейді. Алдағы уақытта Шарын ... ... ескі ... ... өсімдігі шаған шоқ тоғайын қорғауды күшейту орман-тоғайлар мен тораңғы ағаштарын қалпына келтіретін тиісті шараларды іске асыру ... ... ... ... ... ... дақылдардың 600ге тарта жабайы туыстары өскен, бұлардың 300 түрі Орта Азия ... ... . ... жабайы өсімдіктердің көп түрлері дәнді-дақылдардың жем шөп өсімдіктерінің, жеміс-жидектері техникалық және ... ... ... ... ... жаңа сорттары мен гибридтерін шығарудағы селекциялық жұмыстарда пайдаланады. Қазіргі уақытқа дейін осы ... ... аса ... жаңа сорты мен гибридтері шығарылған.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақшаның жалпы эквивалент және экономикалық категория ретіндегі түсінігі19 бет
Ойынның психологиялық ерекшелігі7 бет
«Ферменттер биосинтезі »7 бет
Адам генетикасын зерттеу әдістері14 бет
Атырау облысы топырағынан бөлініп алынған көмірсутегін тотықтырушы микроорганизмдерді зерттеу52 бет
Ауыспалы шабындық4 бет
Гармондар – тіршілік стимуляторлары7 бет
Егеуқұйрықтардың лимфа мен қан плазмасының биохимиялық көреткіштеріне аллоксанның әсері37 бет
Тәжірбие ісінің қысқаша тарихы. Тәжірбие стандарттарды орналастыру ерекшеліктері3 бет
"шалғын өсімдіктердің сапасын бағалау"4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь