Білім берудегі ғылыми зерттеулер

Білім - өлеуметтік тәжірибенің бірінші элементі болса, оның екінші элементі - әлеуметтік тәжірибедегі іс-әрекет тәсілдерін оқушыға үйрету, білімді қолдануға дағдыландыру, дәлірек айтсақ адамзат жасаған іскерлік пен дағдыларды меңгерту.
Сыртқы (практикалық) және ішкі (ақыл-ой) дағдылары мен іскерліктеріне барлық пәндер үйретіп, оқушы жоспар құруға, мөндіні бөлуге, салыстыруға, қорытынды жасауға машықтанады. Кейбір оқу пәндерінің өздерінің қалыптастыратын іскерліктері мен дағдылары бар. Мысалы, физикадан немесе математикадан есептер шығару, химиядан тәжірибе өткізу, т.б.
Ақыл-ой іскерліктері мен оқу іскерліктеріне конспектілеу, аннотация жазу, оқулықпен, сөздікпен жұмыстар жатады.
Сонымен білім мазмұнының тәжірибелік бөлігінде нақты іс-әрекет жасауға мүмкіндік беретін, жастардың мәдениетті сақтау қабілетін жетілдіретін көркемөнер, еңбек, қарым-қатынас, іс-әрекеті түрлері бар.
Танымдық (оқу және оқудан тыс) іс-әрекет оқушының ой-өрісін кеңейтіп, дүниені танудық маңызды құралдарының бірі білім алуға, өздігінен білім алуға ынталандырып, ақыл-ойдың дамуына, ғылыми білімдерді жүйелі меңгеруге көмектеседі.
Еңбек іс-әрекеті материалдық заттар жасауға, оларды сақтауға, көбейтуге бағытталған. Түрлері: өзіне-өзі қызмет көрсету, қоғамдық пайдалы және өнімді еңбек.
Көркемөнер іс-әрекеті әстетикалық дүниетінымды дамытып, әдемілікке сүранысты туғызып, әдемі ойлауға үйретіп, нәзік сезімге бөлейді.
Қоғамдық іс-әрекет оқушының әлеуметпен байланыс орнатуына көмектесіп, азаматтың бет-бейнесін қалыптастырады.
Қарым-қатынастық іс-әрекетке бос уақытты ұйымдастыру арқылы үйретіледі.
Іс-әрекетке үйрену үшін оқушы үлгілерге қарап жұмыс істеп, жаттығулар орындайды.
Білімнің үшінші элементі - шығармашылық жұмыс тәжірибесі "дайын" білімдерді хабарлау, жаттығулар орындау, үлгіге қарап жұмыс істеумен шектелмейді. Шығармашылық жұмысқа оқушыны іздендіретін, оқулықтағы мәселелік әдіспен баяндалған шығармашылық есептер, тапсырмалар үйретеді.
1 Немов Р.С. Психология : учеб. для студентов высш. пед. учеб. заведений. В 3 кн. Общие основы психологии. – М. : Владос, 1988. – Кн.1. – 688 с.
2 Общая психология: курс лекций для первой ступени пед. образования / сост. Е.И. Рогов. – М. : ВЛАДОС, 2002. – 448 с.
3 Дубровина И.В. и др. Психология : учебник для студ. сред. пед. учеб. заведений. – М. : Издательский центр «Академия», 2001. – 464 с.
4 Столяренко Л.Д. Основы психологии. – Ростов н/Д. : Феникс, 2001. – 672 с.
5 Столяренко Л.Д. Психология : учебник для вузов. – СПб. : Питер, 2005. – С. 20–27.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемелекеттік университет
СӨЖ
Тақырыбы: Білім берудегі ғылыми зерттеулер ... ... ... 2015 ... - ... тәжірибенің бірінші элементі болса, оның екінші элементі - әлеуметтік тәжірибедегі іс-әрекет ... ... ... білімді қолдануға дағдыландыру, дәлірек айтсақ адамзат жасаған іскерлік пен дағдыларды меңгерту.Сыртқы (практикалық) және ішкі (ақыл-ой) дағдылары мен ... ... ... ... оқушы жоспар құруға, мөндіні бөлуге, салыстыруға, қорытынды жасауға машықтанады. Кейбір оқу пәндерінің өздерінің қалыптастыратын іскерліктері мен ... бар. ... ... немесе математикадан есептер шығару, химиядан тәжірибе өткізу, т.б.Ақыл-ой іскерліктері мен оқу іскерліктеріне ... ... ... ... сөздікпен жұмыстар жатады.Сонымен білім мазмұнының тәжірибелік бөлігінде нақты іс-әрекет жасауға ... ... ... ... ... ... ... көркемөнер, еңбек, қарым-қатынас, іс-әрекеті түрлері бар.Танымдық (оқу және оқудан тыс) ... ... ... ... ... ... маңызды құралдарының бірі білім алуға, өздігінен білім алуға ынталандырып, ақыл-ойдың дамуына, ғылыми білімдерді жүйелі меңгеруге көмектеседі.Еңбек іс-әрекеті ... ... ... ... сақтауға, көбейтуге бағытталған. Түрлері: өзіне-өзі қызмет көрсету, қоғамдық пайдалы және өнімді еңбек.Көркемөнер іс-әрекеті әстетикалық ... ... ... сүранысты туғызып, әдемі ойлауға үйретіп, нәзік сезімге бөлейді.Қоғамдық іс-әрекет ... ... ... ... ... ... бет-бейнесін қалыптастырады.Қарым-қатынастық іс-әрекетке бос уақытты ұйымдастыру арқылы үйретіледі.Іс-әрекетке үйрену үшін оқушы үлгілерге ... ... ... ... орындайды.Білімнің үшінші элементі - шығармашылық жұмыс тәжірибесі "дайын" білімдерді хабарлау, ... ... ... ... ... ... шектелмейді. Шығармашылық жұмысқа оқушыны іздендіретін, оқулықтағы мәселелік әдіспен баяндалған шығармашылық есептер, тапсырмалар үйретеді.Әрине оқулықтың барлық тақырыптары мәселелік әдіспен түсіндірілсін деп ... ... ... ... тақырыпқа сай қиын әдісті қолданған жақсы. Оқушыларға ғылымда, ... ... қиын ... ... шешу үшін ... жұмыстар атқарылғанын, нәтижесінде ғылыми жаңалықтар ашылып, олар ғылымда, техникада үлкен өзгерістер ... ... ... Сол ... ... үшін күрескен, баланың адамгершілігіне игі әсерін тигізетін ғалымдардық өмірі және қызметімен таныстырған дұрыс.Оқушыларды іздендіретін білім, іскерлік, дағдыларын жаңа жағдаяттарда қолдандыратын ... ... ... ... оқушылардың өз тәжірибелерінен алуға болады. Оқушыларғылыми әдістер қолданып, ... ... ... ... білімдерді өз беттерімен, шағын зерттеу жұмыстары арқылы меңгереді. Осы теорияға сөйкес бастауыш ... ... ... ... ... ... тілі ... шығармашылық тапсырмалар енгізілген.Білім беру мазмұнының төртінші элементі - тәжірибе, адам, іс-әрекет, құрал, өзара қатынас.Бұл ... ... ... ... ... ... ... болады. Сезім мәдениеті - адамның әлеуметтік тәжірибесі арқылы қалыптасатын ерекше құбылыс. Адамның білімге, іскерлік ... ... ... туғызып, түрлі сезімдерге бөлеп, білім беру мазмұнын ... ... ... ... ... ... іс-әрекет эмоцияны тәрбиелейді. Бала сезіміне әсерлі мәтіндер, иллюстрациялар, сұрақтар мен тапсырмалар да әсер етеді. Оқушы өзі оқып ... ... ... сөзі және ісі ... білдіреді.Егер оқушылар білім алуға оң көзқараспен қараса, онда олардың оқудағы табыстары жақсы болады. ... ... ... ... ... ... шабыттандырады. Мәселелік оқытудың элементтерін қолданған оқушы өзі үшін жаңалық ашып қуанышқа бөленеді. Адамның сезіміне өнер де ... зор әсер ... беру ... және жеке ... ... ... барлық бөліктері бір-бірімен байланысты. Білімсіз іскерлік болмайды, шығармашылық іс-әрекет белгілі бір білім және ... ... ... ... ... ... оқыту дұрыс жүрмейді.Іске асырылатын білім беру бағдарламаларының сипатына қарай ... беру ... ... және ... ... беру ... бөлінеді. Жалпы білім - ғылым негіздерін оқушылардың меңгеруі және нәтижесі. Жалпы білімнің мазмұнына оқу пәндерінің ... 3 түрі ... ... ғылыми-жаратылыс;:: гуманитарлық;:: еңбек және дене дайындығы. ... ... ... ... ... ... ... ойлау қабілетін дамытудың негізгі құралы болып табылатын физика, математика, химия, биология енеді.Гуманитарлық пәндер (тарих, әдебиет, ... ... ... ... ... ... ... дамытатып заңдармен таныстырады.Әр түрлі тілдер қоршаған өмірді терең түсінуге, ақыл-ой тәрбиесіне, әлеуметпен қарым-қатынас жасауға көмектеседі.Гуманитарлық білімдер - тарих, әдебиет, саз, ән, ... ... ... дамуына үлкен ықпалы бар.Еңбек және дене шынықтыру пәндері оқушылардың ... ... ... ... ... оқушылар ғылыми білімдер жүйесін зерделеп, табиғат және қоғам құбылыстарының ... ... ... ... әдістері және даму тарихымен танысады.Жалпы білім - политехникалық және кәсіптік білімнің негізі және олармен тығыз байланыста болады.Политехникалық білім арқылы бала ... ... ... зерделейді, еңбек құралдарымен жұмыс істеуге үйренеді, еңбекке, қазіргі техникаға, ғылымға ... ... және ауыл ... ... заңдылықтары қолданылатын математика, дүниетіну, физика, химия, биология, сызу, тарих, еңбек сабақтары политехникалық білімді көбірек береді. ... ... ... ... оның ... ... ... мектеп жанындағы учаскіде тәжірибе жүргізу және оны бақылау, кейбір еңбек құралдарымен ... ... білу ... ... ... ... білімнің зерделенуіне мұғалімнің қазіргі өндіріс туралы білімдері көмектеседі.Кәсіптік білім сыныптан тыс жұмыстар арқылы ... ... ... ... білімдер, іскерлік, дағдылар көмегімен, жалпы және политехникалық білім негізінде беріледі.Ал материалдық-техникалық негізі мықты мектептерде өндірістік оқу ұйымдастырылып, оқушылар ... ... ... мамандық алып шығады.Стандарт - үлгі, білім мазмұнының негізі. ... ... ... ... ... сай ... Стандартта оқушы меңгеруі тиіс білім, іскерлік дағдылардың көлемі, оқушының дайындығына өойылатын талаптар белгіленген.Аталған құжат республикадағы білім ... ... ... ... ... ... ... құжат. Стандарттың негізгі қызметі - басқару. Ол "Білім туралы" Заңға сәйкес жасалады.Қазіргі уақытта елімізде білім ... ... ... арналған мемлекеттік стандарттары өзірленіп, тәжірибеге енгізілді. Оның көп себебі бар. ... бірі - ... ... күмәнді мазмұны бар оқу курстарын ешқандай әдістемесіз енгізуі.Отандық стандарттардың өз ерекшеліктері бар. Республикадағы ерекше пәндер, атап ... ... ... орыс ... араб ... ұйғыр тілі және әдебиеті стандартталады.Дене тәрбиесінің стандарты Президенттік тест негізінде жасалған.Ақпараттандыруға қатысты білімді стандарттау барша мектептерге ... жаңа ... ... ... ... сай жүреді.Қоғамдық-гуманитарлық пәндер мазмұнын анықтағанда дүниежүзілік тәжірибе қолданылды.Білім мазмұнын ... ... ... және аймаңтық ерекшеліктер ескерілді.Қазақстан Республикасы жалпы білім беретін мектептің бастауыш ... ... 1998/99 оқу ... ... ... ... сатылап енгізу ұсынылған болатын. Әрине стандарт оқу бағдарламалары мен оқулық, оқу-әдістемелік жинаңтар түрінде мектеп тәжірибесіне енді ғана еніп ... ... ... ... ... берудің мақсаты мен міндеттері, білім мазмұнының құрамы, екінші бөлімінде ... беру ... ... білімнің мазмұны, бастауыш сыныпты бітіретін оқушының дайындық деңгейіне қойылатын талаптар жазылған.Мемлекеттік базистік оқу жоспарында ... ... ... ... оқу және тіл ... ... тіл -- орыс тілі, матема-тика, дүниетіну, бейнелеу өнері, ... ... дене ... ... пәндері бар.Оқу жоспары - тиісті білім беру деңгейіндегі оқу пәндерінің тізбегі мен көлемін, оларды ... ... мен ... ... ... ... құжат.Әр сатыдағы білім мазмұны. Бірінші саты - бастауыш мектеп. Бұл сатыдағы білім мазмұны ... ... ... қамтамасыз ететін білім салаларымен интегративтік курстармен анықталады.Екінші саты - негізгі мектеп. Бұл мектепке арналған білім мазмұны орта ... ... ... ... және ... ... ... жалғастыруға негіз болып, өздігінен білім алуға жағдай ... ... ... бес жыл (5-9 ... ... Осы сатыда бастауыш сатыдағы білімдерін жалғастырып отырған 5-6 сынып оқушыларынаберілетін білім мазмұны бастауыш мектептегі білім мазмұнымен ... ... ... ... 10-11) ... ... барлық пәндері бойынша жалпы білімдік дайындық аяқталады. Енді оқушының бір білімдік бағытты саналы түрде таңдауына жағдай жасалып, базистік жоспардағы ... емес ... ... ... ... ... ... оқуы үшін және зерттеу-ізденіс сипатындағы жұмыстарды жүргізуі үшін қолданылады.Бұл сатыда оқушылардың қажеттіліктері, икемділіктері, танымдық қызығушылықтарына қарай оларға арналған түрлі курстар ... ... ... ... техника-технологиялық және басқа бағыттарды оқушылар өздерінің танымдық қызығушылықтары мен қабілетіне қарай таңдап алады. Ал ... беру ... ... ... және ... ... орта ... қарай оқушылардың таңдауына түрлі бағыттарды ұсынады.3 сатыға арналған базистік оқу жоспарына барлық бағыттар үшін білім мазмұнының міндетті ... ... ... өзі анықтайтын пәндерді көбейтуі оларға іштей, сырттай, дистанциялық оқыту түрлерін ... ал ... жеке ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.Қазақстан Республикасы жалпы білім беретін мектептерінің негізгі оқу жоспары 1-4 сыныптарга арналған оқу жоспары (1998)Осы жоспар мектептегі ... ... ... отырады.Жалпы білім беретін мектептің оқу жоспары - негізгі мемлекеттік құжат, ... ... ... ... оқу жоспарына 7 білімдік сала, атап айтсақ, тіл мен әдебиет, ... ... ... ... ... ... ... курстары енгізілген. Осыған байланысты оқу жоспарында инварианттық (мемлекеттік) және ... ... ... ... ... оқу ... білім беретін ұйымдардық барлығы оқытуға міндетті.Мектептік бөлік баланың жеке ерекшеліктерін, икемділіктерін ескере ... ... ... мүмкіндік береді. Сонымен қатар, білім беру ұйымдарының аймақтың әлеуметтік, мәдени ерекшеліктеріне қарап жекелеген курстарды енгізуіне болады. ... ... ... жергілікті жерлер анықтайды.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Бадмаев Б.Ц.Психология: как ее изучить и усвоить. - М., 2001.-256с.
2.Бадмаев Б.Ц. Методика преподование психологии: ... - ... ... для ... и ... вузов. - М.: Владос, 2004.
3. Абрамова Г.С.Психология только для студентов. Учебн. пособие для ... - М., ... М.В. ... И.А. ... по психологии. - М., 2000.
Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым ... ... ... ... мемелекеттік университет
СӨЖ
Тақырыбы: Психологиялық зерттеулердің методологиялық принциптері ... ... ... 2015 ... - бұл ... ... ... саласындағы танымның ғылыми әдістері туралы, психологтың және маманның теориялық және тәжірибелік қызметін құру және ұйымдастыру ... ... ... негізгі міндеттері:
1) гносеологиялық міндет. Бұл міндет іске аса отырып, зерттеу объектісіне сол мезетте, дамудың сол ... ... тән ... ... ... зерттеудің сол объектісіне неге дәл осы процесстер мен құбылыстар тән екенін ... ... ... психологиялық объектіде қандай өзгерістер болуы мүмкін екенін болжап айтуға мүмкіндік береді;
2) методологияның праксеологиялық міндеттері психологтың қайта құру қызметі - оның ... ... ... ... ... және конструктивті суреттеу, мақсатқа жету тәсілдерін қамтамасыз етеді;
3) аксеологиялық, бағалау міндеті жас маманға жаңа ... ... ... ... ... сүйене отырып, критерийлер мен бағалау жүйесін өңдеуге мүмкіндік береді.
4) ... ... ... ... ... ... ... іске асады және психологиялық ғылымның даму қорытындысын талдауға және ұғынуға бағытталған, және, психологиялық немесе, ... ... ... ... жайлы ойлану жағын қамтиды;
5) нормативтік ұйғарым функциясы педагогикалық және психологиялық процесстер жүйесінде не болу керек екендігін және олар өздерінің ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу керектігін көрсетеді;
6) шығармашылық-эвристикалық функция теориялық психологияның методологиясы мен оның қолданбалы сферасының (практикалық психология) арасындағы өзара қатынаспен, өзара ... ... ... ... Бұл зерттеушіге тек бір тапсырманы ғана емес, қазіргі әлеуметтік-экономикалық қайта құру кезеңіндегі өзекті мәселелердің тұтас ... ... ... ... әдіснамалық мәдениетінің жоғарғы деңгейі мына мәселелермен негізделеді:
- маманның тұрақтыазаматтық дүниетанымдық позициясымен;
- оның шығармашылық потенциялы мен ... ... ... білімнің фәлсапа, әлеуметтану, педагогика, филология, кибернетика және т.с.с. аумақтарын жете білуімен. Бұл ... ... ... проблемаларды шешуге көмектесетін жаңа ойлар мен әдістер жиынтығын кеңейтуге септігін тигізеді:
- оның интеллектілігімен, креативтігімен, ... мен ... ... оның ... ... және өзін-өзі тәрбиелеу тенденцияларымен.
Психолог-маман өзінің зерттеу қызметінде бірқатар әдіснамалық принциптерге жүгіне алады. Бұл принциптер психоло-педагогикалық тәжірибелерді меңгеруге себеп болатын ... ... ... ... ... ішінен мыналарды бөліп қарастыруға болады:
Принциптердің ішінде бірінші өзектісі - аксеологиялық. Бұл принцип теория мен тәжірибе ... ... ... ретінде болып, қоршаған әлемге - қоғамға, табиғатқа, мәдениетке, өзіне деген қатынасы мен танымның абстрактілі-теориялық және ... ... ... ... ... ... уақыттағы нағыз өзекті тұлғаны сипаттайтын құндылықтар төмендегідей:
1) жеке өзінің және ұжымдық қажеттіліктерін қанағаттандыратын тәжірибелік қорытындыларды, теориялық жұмыстарды қалыптастыруда психикалық ... ... ... ... және ... бағыттағы шығармашылығы;
2) махаббат жеке тұлғаның рухани, қайталанбас, бірегей деңгейдегі өзара қарым- ... көп ... ... ... күйі, жағдайы.
Индивидтер мен ұжымдардың тәртіптілігі, яғни, олардың өздеріне жүктелген міндеттерді орындауда шыншылдық, ұяттылық, ... ... - ... ... басқа адамдардың немесе басқа ұжымның міндеттері мен құқықтарына қандай да бір ... ... ... ... ... жасамауға бағытталған жеке тұлғаның немесе ұжымның әрекеті.
Әлеуметтік-мәнді өзін-өзі тәрбиелеу адамның өзекті құндылықтары ... ... ... ... ... процесстерінен және күйлерінен негативтік қасиеттер мен дағдыларды ығыстырып шығару; өзін-өзі шығармашылық дамыту, үздіксіз өз ... ... алу ... ... іс-әрекеттері - олардың материалдық және рухани құндылықтарды құруды тұрақты қажеттілік ету ретінде.
Біз рухани және материалдық игіліктерді өндірудің әр ... ... ... ... ... мен жеке ... ... ретінде өзекті құндылықтарды белгіледік. Білім беру саласына қатысты айтатын болсақ, аксиологиялық принципті мынадай ... ... ... олар: жаңа формациядағы жас ұрпақты дайындау жолында еңбек етіп жүрген психологтардың, педагогтардың, ғалымдардың еңбек ... ... ... төлеуді жетілдіру.
Келесі әдіснамалық принцип - зерттеушінің жоғарғы мәдениетін көрсететін мәдениеттілік принципі. Бұл ... ... ... таза ... ... ... заты ... мен объектіні терең білу. Зерттеу кезінде байланысқа түсетін кез келген ... ... ... және ... ... диалогиялық сөйлесу қабілетіне игеру, яғни, өзіңнің және басқаның ... ... ... сұрауға, тыңдауға, қарсы сөйлеуге, сендіруге үйрене отырып, соңында, өнегелік және құқықтық нормаларды бұзбай мақсатқа жету;
- психолого-педагогикалық ойлау қабілетін, оның ... мен ... ... ... өз ... ... және ... білімін жетілдіруге итермелейтін өзіне көңілінің нақты бітпеуі және сын көзімен қарауы;
- психолог және ... ... ... және ... да ... ... дәл ... қайшылықтарды, логикалық еместікті аңғара білу, өзінің интеллектісі мен эрудициясына сүйене отырып оларды уақытында түзету және ...
- жеке ... ... да бір ... ... ... ... мәдениетті психолог-зерттеуші терең түсіне отырып, өзінің психикалық тіршілік әрекетінде қалдыруға болатын ақауды жоқ шығар;
- зерттеушінің ... ... ... адамдарды өздерінің ойларын, пікірлерін, ұсыныстарын ерікті, ашық ... ... Сөз ... өзіндік ерекшелігі, сөйлеу бейнелілігі, тапқырлығы да психолог-зерттеушінің жоғары мәдениетінің көрсеткіштері.
Антропологиялық принцип. Адам жөніндегі ғылым жиынтығына қол жеткізу есебімен жүзеге ... ... ... сай ... ... ... келесі принципі. Аталған принциптің мынадай тәсілдері айқындалады:
1) жеке тұлғалық - тұтастық тәсілі. Бұған тән адам ... ... ... ... өткен ғасырлардың ілімі мен қазіргі уақыттағы ғалымдардың жетістіктерін ұғыну қажет;
2) Рухани-бағытталған тәсіл ... ... ... ... түсіндіріледі. Бұл бағытта А. Құнанбаев, Л.Н.Толстой, М.О.Әуезов және т.с. сияқты өткен ғасырдың ұлы ойшылдарының еңбектері үлкен орын алады;
3) Биолого-генетикалық тәсіл, ... ... ... мен ... ... ... ... қалыптастырған адам эволюциясының шарттары , физиологиялық, биолого-генетикалық механизмі жөніндегі түсініктерінің тереңдігін білдіреді;
4) ... ... ... ... ... оның ... ұлттық-этникалық ырымдарға, әдеттерге сүйене отырып, жеке тұлғаны қалыптастыру процессін іске асыру және ұйымдастыруды ұйғарады. Ұлттық ... бала ... және ... әртүрлі білім беру мекемелері қызмет атқаратын ортаға спецификалық бейнелілік береді.
Келесі принцип гуманистік принцип. Адам ең ұлы ... ... ... және ... ... ретінде алына отырып, тек сол қалыпта ғана қарастырылу керек. Бөгде адамдардың, топтардың, ұжымдардың сол адам ... ... ... ... мен ... әсер етпеуі керек. Адамның объективті бағасы - ... ... ... ... ... ... гуманизацияның одан ары дамуы мыналардан тұрады:
- адамның тұлғалық қасиеттерін кемелдендіруде және ... ... ... жасау, немесе, өткір жанжалдар, орналаспағандық, алкогольдік препараттарды қолдану және т.б жағдайлар негізінде анықталған психикалық ауытқулардан ...
- ... ... ... ... Оның ішкі жан ... болып жатқан өзгерістерді талдау және оны зерттеу процессіне қайта оралу;
- сыналушы мен қоршаған ... ... ... ... және оны ... алу.
Казіргі психологияның негізгі методологиялық принциптері:1.Детерменизм принципі бойынша әр түрлі психикалық құбылыс өмір салты,қоршаған орта әсерлеріне орай пайда болады,тіршілік жағдайының ауысуымен ... да ... ... ... психикалық процестердің табиғи механизмдері қоғамдық-тарихи факторлардың ықпалымен өзгеретіні,,яғни адамның психикалық дамуына оның адамзат мәдениеті өнімін ... ... ... ... ... жасайтыны жөніндегі коцепцияға негіз болады. психологиядағы детерминистік бағыттың іске асуының және бір жолы психиканың ми қызметіне қатынасты мәселе екені жөніндегі ... ... - ... ... ... ... қолданудың негізі болды.Алғашқы кеңес психологиясында детерминистік бағыт арнайы принцип ретінде қарыстырылмаған еді.50-жылдары С.Л.Рубинштейн бұл принцип рөліне баса мән ... оның ... ... ... ... ,алға тартты.Ғалым детерминизм принципін психикалық құбылыстардың табиғаты мен мәнін талдау үшінқолданып,психикалық құбылыстарды материалдық ... өзар ... ... Даму ... ... ... теориясының ықпалымен еніп, алғашқыда бала,кеін ересектер психологиясының қалыптасу негізіне айналады.Психика дамуы психика проблемаларын зерттеуде жалпы принциптік немесе ... ... ... ... ... ... психикалық та,даму барысында қозғалыс пен өзгеруден туындап және жойылуына орай танылады ... ... үшін даму ... ... маңызға ие,себебі оның зерттейтін объектісі психика-өзінің аса үлкен динамизмімен сипатталады.Барша психикалық болмыс нақты даму процесінде пайда ... және ... мен ... ... ... Бұл ... ... ғылымының өзекті категориялары.Аталған принциптің жүйелі зерттелуі 30 жылдары басталды. Алғашқы рет сана мен ... ... ... идеяны алға тартқан Л.С.Рубинштейін .Ғалым "Іс-әрекет және сана назар аударылған объектінің екі, ... ... ... ... ... емес,бірлік"-деп жазған.Ғылымға бұл принциптің енуі іс-әрекет теориясын ... ... ... береді.Осы кезге дейін психологияның қай бағыты болмасын ,психиканы-ішкі құбылыс ,ал ... - ... деп ... сана мен ... ... ... келетін болсақ,шынында да,психика, сана тек ішкі құбылыс болып қалмайды.Осылайша ,әрекет те тек тысқы көріністермен танылып қалмай ,өзіне тән ішкі ... да ... бұл ... оның бір ... толық сипатын бере алмайды.Сана мен әрекет бірлігінің мәні:тұлғаның санасы мен барша психикалық қасиеттері әрекетте көрініп қана шектелмей,сол әрекет процесінде ... ішкі ... да ... ... мен барша мазмұны осы іс-әрекетте.Осындай пайымдаудан ,сана мен психика әрекеттің ішкі сипатын құрап,ал әрекеттің сырттан бақылауға ... ... ... ... ... ... сол психиканың мазмұн сипаты ретінде қарастырылуы әбден ықтимал.Л.С.Рубинштейн.Демек,психика ішкі де,сыртқы да сипаттамаларына ие біртұтас жүе,ал іс-әрекет болса,осы ... ... ... ... ... атқаруына мүмкіндік береді.
Пайдаланған әдебиеттер:
1 Немов Р.С. Психология : учеб. для студентов высш. пед. учеб. заведений. В 3 кн. ... ... ... - М. : Владос, 1988. - Кн.1. - 688 с.
2 Общая ... курс ... для ... ступени пед. образования / сост. Е.И. Рогов. - М. : ВЛАДОС, 2002. - 448 ... ... И.В. и др. ... : ... для ... ... пед. ... заведений. - М. : Издательский центр , 2001. - 464 с.
4 ... Л.Д. ... ... - ... н/Д. : ... 2001. - 672 ... Столяренко Л.Д. Психология : учебник для вузов. - СПб. : Питер, 2005. - С. 20 - 27.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпараттық технологиялар сұрақ-жауап түрінде30 бет
Визуалды тілдерде графиканы программалау. Нұсқаулық54 бет
Оқушылардың танымдық қызығушылығын қалыптастырудағы мектеп пен университет арасындағы сабақтастық23 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
«Радиотехника және антенна негіздері» пәні бойынша емтихан сұрақтары14 бет
«Ғылыми зерттеулердің методологиясы» пәнінен дәрістердің қысқаша курсы32 бет
Алтын адам10 бет
Аристотельдің „саясат” еңбегіндегі саяси көқарастары8 бет
Болашақ мұғалімдерді даярлау жүйесіндегі ғылыми зерттеулердің рөлі10 бет
Бүгінгі терминологияның даму сипаты5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь