Мутациялық жағдайлар туралы

Мутация дегеніміз − организм генотипінің, яғни хромосомалар мен олардың құрамды бөліктері − гендердің өзгеруіне байланысты кездейсоқ пайда болатын тұқым қуалайтын өзгергіштік.
Гендік мутация. Мутацияның мұндай түрі жекелеген гендерде болады және жиі кездеседі. Гендік мутация ДНҚ молекуласындағы нуклеотидтердің орналасу ретінің өзгеруіне байланысты болады. Мысалы, ДНҚ құрамындағы қатар тұрған екі нуклеотидтің орын алмастыруы немесе бір нуклеотидтің түсіп қалуы мүмкін. Соның салдарынан генетикалық код өзгереді де, тиісті белок синтезделмей қалады немесе синтезделген белоктың қасиеті өзгереді. Ол ақыр аяғында келіп, организм белгісінің өзгеруіне апарып соғады. Гендік мутацияның нәтижесінде жаңа аллельдер пайда болады. Оның эволюция мен селекция үшін үлкен маңызы бар. Мысалы, селекцияда өсімдіктердің жаңа сорттарын, жануарлардың тұқымдарын және микроорганизмдердің жаңа түрлерін алу үшін қажетті материал ретінде пайдаланылады.

Хромосомалық мутация. Хромосомалық мутация түрлі хромосомалық өзгерістерге байланысты болады. Бұл жағдайда хромосомалардың құрылымы өзгереді. Ондай өзгерістер хромосома ішілік және хромосома аралық болып келеді. Хромосома ішілік өзгерістерге мыналар жатады: дефишенсия - хромосома ұштарының жетіспеушілігі; делеция - хромосоманың бір бөлігінің үзіліп түсіп қалуы; инверсия - хромосома бөлігінің 180°С-қа бұрылуына байланысты гендердің орналасу ретінің өзгеруі; дупликация - хромосоманың белгілі бір бөлігінің екі еселенуі.
1.Стамбеков C.Ж. Петухов В.Л. Молекулалық биология, Новосибирск: Семей МУ 2003
2.Қуандықов Е.О. Әбілаев С.А. “Медициналық жән
        
        Қазақстан  Республикасы білім жәнә ғылым министрлігі Шәкәрім атындағы Семей қаласының мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Мутациялық жағдайлар
Тексерген:Абдулина.Г.Қ.
Орындаған Амирбаева Д.А.
2015- оқу жылы.
Мутациялық жағдайлар
Мутация ...... ... яғни ... мен ... құрамды бөліктері − гендердің өзгеруіне байланысты кездейсоқ пайда болатын тұқым қуалайтын өзгергіштік. ... ... ... ... түрі ... ... болады және жиі кездеседі. Гендік мутация ДНҚ молекуласындағы нуклеотидтердің орналасу ретінің өзгеруіне байланысты болады. ... ДНҚ ... ... тұрған екі нуклеотидтің орын алмастыруы немесе бір нуклеотидтің түсіп қалуы мүмкін. Соның салдарынан генетикалық код өзгереді де, тиісті белок ... ... ... ... белоктың қасиеті өзгереді. Ол ақыр аяғында келіп, организм белгісінің өзгеруіне апарып соғады. Гендік мутацияның нәтижесінде жаңа ... ... ... Оның ... мен селекция үшін үлкен маңызы бар. Мысалы, ... ... жаңа ... ... ... және ... жаңа түрлерін алу үшін қажетті материал ретінде пайдаланылады.
Хромосомалық мутация. Хромосомалық мутация түрлі хромосомалық өзгерістерге байланысты ... Бұл ... ... ... ... Ондай өзгерістер хромосома ішілік және хромосома аралық болып келеді. Хромосома ішілік өзгерістерге мыналар жатады: дефишенсия - хромосома ... ... ... - ... бір ... ... түсіп қалуы; инверсия - хромосома бөлігінің 180°С-қа бұрылуына байланысты ... ... ... ... ... - ... ... бір бөлігінің екі еселенуі.
Геномдық мутация. Геномдық мутация дегеніміз - клеткадағы хромосомалар санының өзгеруіне байланысты болатын ... ... ... өзі гаплоидты хромосомаларда болатын гендердің жиынтығы. Енді осы геномдық мутацияның пайда болу ... ... ... ... тұрақтылығын және олардың ұрпақтан-ұрпаққа берілуін қамтамасыз етіп отыратын клетканың бөліну механизмдері -- митоз бен ... ... ... ... кейбір жағдайда бұл механизмдер бұзылады да, хромосомалар клеткадағы екі полюске теңдей ажырамайды. Соның салдарынан хромосома саны өзгерген ... ... ... Геномдық мутация хромосома санының гаплоидты жиынтыққа еселеніп немесе еселенбей өзгеруіне байланысты. Егер еселеніп көбейсе оны ... ал ... ... не ... -- ... ... ... деп атайды.
Полиплоидия - жануарларда өте сирек кездесетін құбылыс. Бұл көбінесе жыныстық көбеюі партеногенез ... ... ... ... Мысал ретінде аскариданы, жер құрттарын, көбелектерді алуға болады. Полиплоидияның жануарларда сирек кездесуінің бір ... ... ... ... ... бере алмайтындығына байланысты. Мысалы, тышқандарда триплоидты зиготаның болатындығы анықталған, бірақ олардың тіршілік ... ... ... ... ... ... гаплоидты жиынтыққа еселенбей өзгеруінің нәтижесінде пайда болады. Бұл ... ең ... К. ... ... ... ... тіркесіп тұқым қуалау заңдылығын зерттеу барысында байқаған. Ол аналық шыбынның дене ... ХХУ ... ... У ... ал аталықтарынан ХО (яғни У жоқ) хромосомаларды тапты. Осыған байланысты дрозофила шыбындарының кейбір ... ... көзі және т.б.) ... анықталды. Мұндай жағдай өсімдіктер мен жануарларда және адамда да кездеседі. Мысалы, адамда 21-ші жұп ... ... ... 47 ... болса Даун ауруы пайда болады. Ондай адамның ақылы кем, дене ... ... ... ... ... себептердің, мутагендердің арқасында пайда болады. Артынан бұл өзгерістер тұқым қуалайды, осыған байланысты ауру тудыратын фенотип пайда болады. Сыртқы ... ... ... ... ғана ... ... ... аурулардың білінуіне де маңызы зор. Сыртқы себептер организмнің тұқым қуалайтын ауруларды тез қабылдауын анықтауға үлкен көмек көрсетеді. Ауру ... болу үшін ... ... жиынтығы қажет. Ересек адамдар арасында қантамырлары аурулары мен ісік пайда болудан басқа да тұқым қуалайтын 1,5 мыңнан астам аурулар бар. бір ... ... ... ... бар ... ... ... ауырмайды, екінші жағынан мутация арқылы пайда болатынын көрсетті.
Әр адамның денсаулығын гендік ақпараттың сапалық күйі анықтайды. Гендеддің ... ... ... яғни - ... құрайды.Сондықтан әр ген әр адамда түрлі күйде болады.Осы бір генннің түрлі жағдайы, мутация кезінде пайда болды.Нақты индивидке тән аллеля ... әр ... 100 мың ... ... ... гендік ақпаратына, оның құрамының бұзылуына физикалық,, химиялық,, биологиялық факторлар әсер етеді. Осының бәрі мутогенез,ханцерогенез,тератогенездің тууына әкеп соғады.
Ағзаның тұқымқуалаушылығының бұзылуына себеп ... орта ... ... биологиялық токсикогенетика саласы айналысады. Бүгінгі таңда 100 мыңдаған мутогендер түрі белгелі.Оның құрамына түрлі физикалық факторлар (ультрофиопетті күн ... ... және ... ... ... биологиялық факторлар (вирус) жатады. Мутагендер адам қолданатын көптеген заттардың құрамынан табылып:отыр, ол; шашқа арналған краскада, ксерокстың краскасында, қызыл ... ... t - да ... ет пен ... ... ... ... лас шаруашылықта,қала аусында,табиғи сулардан табылған.
Мутагендердің таралымы бірдей емес, таралу ... млн. рет ... ... ... ... ... мутогенде гипохлоринде 0,3 - 30 шей.Сондықтан шапшаң мутагендерді қоршаған ортада лезде жою керек. ... ... ... ... мутагендердің сулы ортада жинақталуы,себебі суды барлық ағза пайдаланады. Адам ағзасына ауадан гөрі су арқылы пайда болатын мутогендер ... ... ... ... ... ... таңда қоғамда токсикогеннетикалық бақылау жүргізу қабылданған. Ол ... БҰҰ ... ЮНЕМ ... ... 1972 ж ... ... ... мәселелер жайлы бағдарлама қабылданды.
Мутагенездің мәселесін шешуде мутаген мен антиаутагенде назар аударуымыз керек. Дисмутагендер мутагеннің кл-ге әсерін төмендетеді, ал антимутагендер ... ... ... ... мықты мутогеннің әсерін төмендетіп жібереді. Мұндай төмендету химиялық жолмен,мысалы, С,Д немесе зәр қышқылы арқылы ... ... бір ... әсер ... ... ... адаптация.Мұнда қарастыратын жағдай- мутагеннің мөлшері жоғарлаған сайын,мутацияның клеткадағы саны жоғарылайды.Келесіде мутация жиілігі дозаның көлеміне байланысты емес, ... ... ... ... ... қозғалысына бейімделеді. Туа біткен аурулардың себебі әйелдің жас ... ... ... ол ... 35 ... ... шағында әдейі түсік жасауы,бұл баланың Дауна ауруымен тууына әкеп ... ... 21 ... ... ... және ... физикалық қабілеті мен ақыл-есінің артта қалуымен байланысты. Аурудың жиілігі 500-700 сәбиге 1 ауыру келеді.
Генетикалық жүктің ... мен ... ... маңызды мәселе болып табылады. Генетикалық жүктің басты себебі гендер мутациясы мен хромосома. Адамдағы ДНК ... ... ... - ұрықтанған жұмыртқа жасушасының жартысының өз генін келесі ұрпаққа жеткізбегенін байқадық.Егер мутагенді ауырпалық болмаған жағдай ... 10 % даму ... ... 20 % ... болады, ал 10 % жуық нәрестелер генетикалық жүктің кейбір компоненттерін алады, ал 10 % келешекте ұрпақ жалғастырмау құқығынан айырылады. ... ... ... ... жұп 7% жұп құралады.Ол хромосомалық аурулармен ауырғанда көрінеді, 0,5-1 % жаңа туғанда,анамолиялап туған балада, 2,5 % порокпен туады (жүрек ... қоян ... ... ... ... ауру ... ... - депрессивті синдром) немесе 2 % ... ... ... 1 % созылмалы дегенеративті ауру (Эпилепция, қалқанша безінің патологиясы, мен зат алмасуының бұзылуы).
10-жасқа дейін ауырған балалардың жақындарының 51 ... осы ... ... ... ... ... бұлпайыз 19 ға дейін төмендейді. Жас ұлғайған сайын тұқымқуалағыштық себептердіңәсері азайып, ал сыртқы ... ... ... Тұқым қуалайтын аурулардың арасында хромосома патологиясынан пайда болған ... ... орын ... Бұл ... жағдайында психикалық өзгерістер болады. Мысалы көп кездесетін даун ауруы. Қазіргі кезде даун ауруының пайда болуы аутосомодағы өзгерістерге байланысты. ... ... ... ... ... ДНК ... Онда ... барлық мәлімет, соның ішінде патологиялық ақбарлар сақталады.
Мутация
lefttop0Мутацияға ұшыраған жануарлар ... ... ... ... C.Ж. ... В.Л. ... ... Новосибирск: Семей МУ 2003
2.Қуандықов Е.О. Әбілаев С.А. "Медициналық жән

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мутациялық жағдайлар5 бет
Мутациялық жағдайлар жайлы6 бет
Мутациялық жағдайлар туралы мәлімет4 бет
Өзгергіштік заңдылықтары14 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
Вирустар және мутация7 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі. Мутация түрлері11 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі. Мутация түрлері туралы ақпарат15 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.мутация түрлері. гендік инженерия10 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь