19-ғасырдағы қазақ музыкасы. 20-ғасырдағы қазақ музыкасы

Қазақ халық музыкасының тарихына көне түркі дәуірінен бергі кезеңдегі музыка үлгілері мен тарихи-мәдени мәліметтер енеді.
Қазақ фольклорының елеулі бір арнасы – эпос. Оған тән музыкалық мақам-саздардың қазақ мәдениетінен алатын орны ерекше. Әдеби мәтінге қарағанда музыкалық мақамның марқалау болатыны белгілі. Қазақ эпосы негізінен екі түрлі поэзиялық өлшемге негізделсе (7 – 8 буынды жыр және 11 буынды қара өлең), оның мақамы да осы жүйеге құрылады. Қазақ музыкасындағы сырлы сазды, терең толғанысқа толы кең тынысты, әуезді әндер – 19 ғасырдан желі тартса, речитативті әуенге құрылған эпикалық дәстүр – алғашқы, лирикалық әндер – соңғы құбылыс. Бірақ, дәстүр тұрғысынан келгенде қазақ даласының түрлі аймақтарында олардың бәрі бірдей сақтала бермеген. Сыр бойы, Атырау алқабында – эпос, Жетісуда – терме, Орталық Қазақстанда кең тынысты лирикалық әндер басым дамыған.
        
        --------------------------------------------------------------------------------
Қазақстан Республикасының Ғылым және білім министрлігі Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік Университеті
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
СӨЖ
Тақырыбы: 19-ғасырдағы қазақ музыкасы. ... ... ... ...
--------------------------------------------------------------------------------
Топ:МО-401
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
Семей2015
--------------------------------------------------------------------------------
Қазақ халық музыкасының тарихы
Қорқыт ата
Қазақ халық музыкасының тарихына көне түркі дәуірінен бергі ... ... ... мен ... ... енеді.
Қазақ фольклорының елеулі бір арнасы - эпос. Оған тән музыкалық мақам-саздардың қазақ мәдениетінен алатын орны ... ... ... ... музыкалық мақамның марқалау болатыны белгілі. Қазақ эпосы негізінен екі түрлі поэзиялық өлшемге негізделсе (7 - 8 ... жыр және 11 ... қара ... оның ... да осы жүйеге құрылады. Қазақ музыкасындағы сырлы сазды, терең толғанысқа толы кең тынысты, ... ... - 19 ... желі ... ... әуенге құрылған эпикалық дәстүр - алғашқы, лирикалық әндер - соңғы құбылыс. ... ... ... ... ... даласының түрлі аймақтарында олардың бәрі бірдей сақтала бермеген. Сыр бойы, Атырау ... - ... ... - ... Орталық Қазақстанда кең тынысты лирикалық әндер басым дамыған.
Құрманғазы
Қазақ музыкасы ауызекі дәстүрге негізделген суырып салмалық өнермен қатар жеке өнер саласы, тіпті ілім ... де ... ... ... орхон-енисей жазбалары, орта ғасырлардағыҚорқыт, оғыз еліндегі қобыз культі туралы деректер түркі тайпаларының музыкалық мәдениетінен хабар береді. Одан бергі жерде әл-Фараби, ... ... ... ... Әли, т.б. көптеген шығыс ойшылдарының музыка өнеріне қатысты теориялық еңбектері де болған. Фарабидің "Музыканың ұлы ... күні ... ... ғылыми мәнін жоймаған, әлі де толық зерттеліп ... ... ... өзі ... музыкасының бірде шаманизм, бірде зороастризм, бірде ислам мәдениетінің аясында қалыптасып келгенін аңғартады. 15 - 18 ғасырлырдағы ... өнер ... эпик ... ... ... алатын орны ерекше.
Қазақ халқының осы қалыптасу кезеңінде ұлттық болмысымызға тән музыкалық ырғақтар, екпіндік ерекшеліктер көріне ... ... ... ... ... - ... Поэзия мен музыка мақамның бірлігіне негізделген ән-жырлардың келе-келе дараланып, екі түрлі өнер арнасына ... ... Бірі - ән ... ... - ... ... Осы негізде 19 ғасырда қазақ даласында екі түрлі халықтық кәсіби-музыкалық дәстүр қалыптасқан. Бірі - ... ... ... Қазанғап, Сейтек, Сүгір, Тәттімбет, т.б. өнерпаздар бастаған күйшілер тобы болса, екіншісі - ... ... ... ... Жаяу ... Естай, Үкілі Ыбырай, Абай, Нартай, Майра, т.б. сал-серілерден арқау ... ... ... 19 - 20 ғасырларда айырықша дамыған домбыра күйлері өз кезегінде екі түрлі нақыштық ерекшелігімен дараланады. Бірі - кең ... ... ... - ... да өрнекті шертпе күй үлгілері. Әрине, қазақ халқының музыкалық мәдениетін сөз ... ... ... бұл екі ... ғана ... ... Ел ... шыққан кәсіби күйшілердің өз үні, өз мәнері, орындау ерекшеліктері бар.
19 ғасырдың аяқ шенінен бастап қазақ музыкасы шет ел және орыс ... ... ... П.Георги, В.Андреев, В.Добровольский, С.Рыбаков, А.Левшин, А.Алекторов, М.Готовский, Р.Пфенниг, А.Эйхгорн, Н.Савичев секілді шығыстанушылары ... ... оның ... ... ... тың әрі ... мәліметтер жеткізді. А.В. Затаевич қазақтың музыкалық фольклорын жинап, оларды нотаға түсіріп, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның музыка өнерінің гүлденген дәуірі болды. Бұл кезеңде өмір сүрген ... аса ... ... ... мен ... шығармалары халықтың музыкалық классикасының негізін құрады. Көптеген ... ... өз ... білімді адамдар еді; олардың бәрі дерлік хат танитын, кейбіреулері орыс тілі мен араб тілін білетін, ... өз ... ... ... жаза алмайтын еді.
XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстандағы музыка өнерінің ... ... ... ... Қазанғапұлы, Ықылас Дүкенұлы сияқты композитор-музыканттар үлкен үлес қосты. Абай әндері қазақ халқы мен орыс халқының арасындағы бауырлас достықты нығайтуға игі ... ... ... поэмасынан аударған Татьяна хатының сөзіне шығарған қалың елдің сүйікті әніне айналды.Қазақ әндерін жазып алуда С. Г. Рыбаков көп ... ... Ол ... астам ән жинады. Қазақтың ән әуендері оркестрлік шығармаларда да пайдаланылды
Қазақтың музыкалық мәдениеті
Ұлтымыздың бүкіл рухани игілігі 20 ... ... ... түрде дамып, ауыздан-ауызға, әкеден-балаға, ұстаздан - шәкіртке, ... - ... ... ... ... және ... емес түрі ... аспаптардың, музыкалық дәстүрлердің ерекшеліктерін, қазақ қоғамының өмірі мен ... ... және ... ... ... көрсетеді.
Алматы мұражайындағы жеті шекті жетіген аспабы
Музыка өзінің алғашқы кезеңінде ескі ... ... ... ... ірі діни және тұрмыстық салт-дәстүрлермен біртұтас дүниеге айналды. Қазақ этносының қалыптасу кезеңінде пайда болған ірі эпикалық баяндаулар - ... ... ... ... ... ... болды.Халық жадында жүзден аса эпос сақталған, олар мың өлең ... ... қыл ... ... ... ... ... Халық шығармашылығының сүйікті жанры, батырлық және лирикалық - тұрмыстық эпостар қатарында "Қобыланды", "Алпамыс", "Ер - ... ... ... ... - ... - Баян ... "Еңлік және Кебек" жырларын айтуға болады. Бұлар қазақ ... ... ... оқиғаларды аңыз, мифологиялық түрде жеткізеді.
Құрманғазыға ескерткіш, Алматы қаласы
Халық музыка аспаптарының көне үлгісі ретінде кейін пайда болған күй де - ... ... ... ... ... атқарған. Екі дәстүрдің - эпикалық және аспаптық дәстүрдің шығуы халық санасында атақты әулие - Қорқыт есімімен ... ... және ... "күй атасы" және қыл - қобызды жасаушы алғашқы шаман есімімен) байланысты. ... ... ... ұлы мұра - ... күйлер - "Қорқыт", "Желмая", "Тарғыл тана", "Елімай", "Ұшардың ұлуы" сияқты және т. б. шығармалар қалдырды. ... бір ... ... беру ... ерекшеленді және табиғаттың табиғи дауыстарын, өмір, өлім, тұрмыс туралы философиялық ойларды берген. Барлық шығармаларда, бір күйден екінші күйге көшкенде ... ... бір ... ... рет қайталанады. Көк тәңіріне, рухтарға бағытталған бұл дыбыстар қобыз ... ... жаңа реңк ... ... мен ... ... даму тарихы да ғасырлар қойнауына кетеді. Домбыраның пайда болуы туралы мынадай археолгиялық қазбалар мәлімет береді: ежелгі қала Хорезмді қазғанда екі ... ... ... ... ... терракотты бейнелері табылған. Ғалымдар екі мың жыл бұрын Хорезм қаласынан ... екі ... ... ... ... ... және оның ... территориясында тұрған ертедегі көшпенділердің қолданған аспаптарының бірі деп бағалайды. Домбыра және ... ... көне ... ... мен ... ... күй - аңыздар жатады - "Аққу", ... ... ... қыз", ... ... ... бара жатқан балалар мен аңдар туралы - "Жорға аю", "Зарлау", "Жетім қыз" және т. б. күй - ... ... ерте ... діни ... - ... ... жаңғырығын осы күнге дейін алып келген. 19 ғ. таман ғана қазақ музыкасы өзін шектеген дін мен дәстүрлерден арылып, дербес ... ... ... дами ... Бұл ... - шын ... ұлттың рухани жаңаруы, аспапты, әндік, ақындық өнер сияқты негізгі халықтық өнердің даму кезеңі болды. Қазақстанның байтақ территориясында әртүрлі ... ... ... және ... мектептер пайда болды, әрбір аймақ өз ерекшелігін сақтап отырды. Мысалы, Батыс Қазақстанның территориясы домбыралық күй - төкпені дамытудың орталығы ... ... ... ... ... Қазақстан) - әндерді орындаудың орталығы, оңтүстік-батыс аймақ (Қармақшы ауданы) эпостық жырды баяндаудың бай ... ... ал ... ... - ... ... - ... ақындардың жарыс өнерін дамытады. Құрманғазы,Дәулеткерей, Тәттімбет, Қазанғап, Дина, Біржан, Ақан, Жаяу Мұса, Естай, Ыбырай, Нартай, ... ... ... ... ... ... тек ... мәдениетіне ғана емес, әлемдік музыка мәдениетіне енді. Бұлар - ... ... ... шоқ ... ... табылады. Олар халықтық музыканы дамытты, дербестіктерін сақтады, ... ... ... құрметке ие болды.
Үздіктердің ішіндегі үздігін халық - сал, сері деп ... 19 ... ... ... ... ... орындаушылық және композиторлық саламен ғана шектеліп қойған жоқ, олар көркемдік баяндаудың барлық түрін - ... ... ... ... нәзік вокальдық техника, музыкалық аспаптың құлағында ойнау, театр мен цирктік өнер ... ... ... бұл Батыс Европаның орта ғасырлық музыканттары - жонглерлер, трубадурлар, труверлер, мейстер - ... ... ... ғ. ... ... мәдениеті жаңа әуендік және жанрлық түрімен байыды. Аз ғана кезеңдік тарихи уақытта Республика ... ... ... ... мен ... ... игерді. Бұл - опера, симфония, балет, аспаптық концерт, кантата, ... ... ... ... ... ... Шығармашылықтың жазба түрінде қалыптасқан жаңа кәсіби композиторлық мектебі құрылды. Ұлттық мазмұндағы синтездік іріктеу және 20 ғасырдың 30-40 жылдарындағы европалық түрді ... ... ... опералық өнерінің классикалық шығармалары - Е.Брусиловскийдің "Қыз Жібек", А.Жұбанов, Л.Хамидидің "Абай", М.Төлебаевтың "Біржан - ... ... ... ... Олардың драматургиялық және музыкалық негізі - қазақ фольклоры мен ауызша кәсіби музыканың шексіз мүмкіндігі арқылы жасалған. ... ... ... 19 ғ. ... Біржан мен Сара арасындағы қызу айтыс, той дәстүрі. 19 ғасырдағы ұлт - азаттық көтеріліс батырының әндері, ақын және күйші Махамбеттің және ән - ... ... ... ... 60-70 жж. ... ... аспапты музыканың күрделі жанры-симфониялық музыка өнері өте жақсы дамыды. ... Қ. ... ... ... ... жанрлық синтез осылай пайда болды. Ұлттық аудитория қазақтың монодикалық музыкасының оркестрлік және ... ... ... ... сазы" фольклорлық-этнографиялық оркестр көпшілікке жақсы танымал өнер ұжымына айналды. Б. Сарыбаев ... ... - ... ... ... қазақ музыкалық аспаптары оның құрамына кірді. Күйлердің оркестрлік орындалуында батырлардың бейнелері, бәйге аттарының шабысы, кең ... ... ... бейнесі, халықтық мейрамдар кезіндегі шерулер - барлығы бір ... ... Бұл ... ... ... танылуына осы ансамбльдің жетекшісі және дирижері, композитор және домбырашысы Н. Тілендиевтің аса көп ... ... ... ... даму барысында музыка мәдениетінің көп тармақты құрылымы қалыптасты. Республикада Европалық жанрдағы орындаушылық және композиторлық шығармашылықпен ... ... ... жаңа ... әлемдік көпшілік музыка (рок, эстрада, джаз) және ... ... діни ... ... ... ... - ұйғырлардың, кәрістердің, немістердің, дұнғандардың, орыстардың, татарлардың ауысша кәсіби фольклоры негіз салды. Республикада әртүрлі көркемдік профильдегі орындаушы ұжымдар - ... ... ... ... атындағы Қазақтың халық аспаптар оркестрі, хор капелласы, халық би ансамблі, Мемлекеттік квартет, эстрадалық ансамбльдер, үрмелі және джаздық оркестрі пайда ... - ... ... ... музыканы орындаушылар отаны. Ол - Е. Серкебаев, Б. Төлегенқызы, Ғ. Есімов, Ә. Дінішев, Г. Қадырбекова, А. Мұсақожаева, Ж. Әубәкірова, ... ... ... ... жұлдыздары - М. Бейсенғалиев, Э.Құрманғалиев, ағайынды Нақыпбековалар.
Бүгінгі күні Республикада К.Байсейітова және А. ... ... ... балалар мектебі, Құрманғазы атындағы Алматы Мемлекеттік Консерваториясы, Астанадағы Ұлттық музыка ... Абай ... ... ... және ... театры, Жамбыл атындағы Қазақ Мемлекеттік филармониясы, Қазақконцерт, М. Әуезов атындағы әдебиет және өнер Институты және басқа да музыкалық - ... ... және ... ... бар. Жыл ... біздің тәуелсіз республикамыз "Жігер", "Алтын алма", "Жаңа музыка күндері", "Азия ... ... ... ал ... ... - ... ... халықаралық фестивалін, жас орындаушылар фестивалін ұйымдастырады. Музыка бүгін мен болашақты, өткенді жалғастырушы алтын буын міндетін атқарып отыр.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XХ ғасырдағы батыс еуропа музыкасы48 бет
Антикалық дәуір музыкасы. қайта өрлеу дәуіріндегі музыкасы. 18-ғасырдағы музыка11 бет
Бетховеннің симфониялық шығармашылығы5 бет
ХХ ғасырдағы Түрікмен әдебиеті5 бет
17 ғасырдың музыкалық мәдениеті19 бет
Орта ғасырлардағы музыка өнері. Хандық дәуір музыкасы8 бет
ХІХ ғасырдың ІІ жартысындағы музыка мәдениеті22 бет
ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы музыка мәдениеті48 бет
Echinops туысының Echinops Sphaerocephalus l. және E.Chantavicus l. түрлерін фитохимиялық зерттеу4 бет
XIX ғасырдың 60-жылдарындағы қоғамдық педагогикалық қозғалыс49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь