Балалардың жас және дара ерекшеліктерін оларды тәрбиелеу үрдісінде есепке алу

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 ТӘРБИЕНІҢ ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 7
1.1 Тәрбие мен дамытудың теориялық және әдіснамалық негіздері 7
1.2 Тәрбие процесінде оқушылардың жас және дара ерекшеліктерін есепке алу мүмкіндіктері 17
2 ОҚУШЫЛАРДЫҢ ЖАС ЖӘНЕ ЖЕКЕ ЕРЕКШЕЛІГІН ЕСКЕРУ АРҚЫЛЫ БІЛІМІН, ДАҒДЫСЫН БАҒАЛАУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ 25
2.1 Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ескеру арқылы білімін анықтаудағы педагогикалық бағалау түрлері 25
2.2 Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ескере отырып оқушылардың білімін тексеру мен бағалаудың маңызы 30
2.3 Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ескеру арқылы білімін бағалау әдістері мен тәсілдері 37
ҚОРЫТЫНДЫ 43
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 46
Тақырыптың өзектілігі: Елбасы Н.Ә.Назарбаев өзінің Қазақстан халқына жолдауында болашақ, келесі ғасырда, жаңа мыңжылдыққа өткен құндылықтар туралы айтты: «Біз өзіміздің болашағымызды және жастарымызды қандай күйде көргіміз келеді, осыны айқындап алатын уақыт жетті. Біз ненің іргесін тұрғызғымыз келетінін, таңдап алған мақсатымызға алып келетін өз дамуымыздың траекториясы, даңғылы қандай болуға тиіс екенін анық білуге және ұғынуға тиіспіз». Міне сондықтан еліміздің даму бағыты айқындалған уақытта білім берудің маңыздылығы мен оның мәнділігіне көңіл бөлініп, сапалы білімге қол жеткізуде нақты міндеттер қойылып, болашақтағы атқарылар іс-шаралар айшықталуы қажет. Білім беруді қоғамның әлеуметтік-экономикалық құрылымынан, мәдени құндылықтарынан, ұлттық дәстүр, рухани негізден бөле-жара қарауға болмайды»-деген болатын.
Еліміздің Президенті Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан-2030» бағдарламасында «Білім беру жүйесінің басты міндеті-тұлғаның ұлттық және жалпы азаматтық, құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде қалыптасуы, дамуы және кәсіптік тұрғыда жетілуі үшін қажетті жағдайлар жасау»- деп көрсетті. Бұл мақсатқа жету үшін біздің оқу үрдісіміз алдына жаңа маңызды талаптар қояды. Жеткіншек ұрпақтың саналы азамат болып қалыптасуы бүгінгі күнде аса зор үміт күттірер жол болып отыр. Білім жүйесін жетілдіру және сапалы деңгейге көтеруді алға тартып отыр. Өз жауапкершілігін сезіне алатын, өздігінен әрекет етуге және қабілетті қайшылықтарды ашуға мейлінше жетілген, оны түрлі өзгерістерге дамытуға қабілетті, шығармашыл, барлық істі сауатты шеше білетін тұлғаны тәрбиелеу - мақсаттың бірі болып отыр. [1]
Қазақстан Республикасының Білім туралы заңына сәйкес «әр баланың жеке бас ерекшелігіне қарай интеллектуалды дамуы жеке тұлғаның дарындылығын, талантын, қабілетін дамыту» сияқты өзекті мәселелер қарастырылып отыр. Әр оқушының болашағы оның қазіргі алған білімінің сапасына, көлеміне, дәрежесіне тікелей байланысты. Сондықтан, мұғалімдер қауымына зор жауапкершілік, үлкен міндет жүктелді.
1. ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа жолдаған «Қазақстан -2030» үндеуі,1997.
2. ҚР этномәдениеттік білім беру концепциясы, 1996.
3. ҚР 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы, 2004.
4. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. Алматы, 2000.
5. Педагогика. Дәріс курсы./ Құраст. Хмель Н.Д., Жампеисова Қ.К және т.б. Алматы: Нұрлы әлем,2003.
6. Қалиұлы С. Қазақ этнопедагогикасының теориялық негіздері мен тарихы. Алматы, Білім, 2003.
7. Табылдиев Ә. Қазақ этнопедагогикасы. Алматы, Санат,2001.
8. Мектептегі тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі./ред.басқар. С.Қалиев, т.б. Алматы,1999.
9. Методика воспитателной работы. / Под ред. Л.И. Рувинского. М,1989.
10. С. Әбенбаев. Тәрбие теориясы мен әдістемесі. Алматы, Дарын, 2004.
11. Ә. Құтпанбаев, Е. Райымжанов. Еңбекке баулу және ұлттық тәрбие. Алматы,2001.
12. Қожахметова К. Сынып жетекшісі. – Алматы,Әлем,2000.
13. Рожков М.И., Байбородова Л.В. Теория и методика воспитания. М, 2004.
        
        Балалардың жас және дара ерекшеліктерін оларды тәрбиелеу үрдісінде есепке
алу
Мазмұны
Кіріспе................................................................
..........................................3
1 ТӘРБИЕНІҢ ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 7
1.1 ... мен ... ... және ... ... ... Тәрбие процесінде оқушылардың жас және дара ерекшеліктерін есепке
алу мүмкіндіктері 17
2 ... ЖАС ЖӘНЕ ЖЕКЕ ... ... ... ... ... ПЕДАГОГИКАЛЫҚ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ 25
2.1 Оқушылардың жас және жеке ... ... ... ... ... ... ... 25
2.2 Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ескере отырып оқушылардың
білімін тексеру мен ... ... ... ... жас және жеке ... ... ... білімін
бағалау әдістері мен тәсілдері ... ... ... ... ... ... Елбасы Н.Ә.Назарбаев өзінің Қазақстан халқына
жолдауында болашақ, келесі ғасырда, жаңа мыңжылдыққа өткен құндылықтар
туралы ... «Біз ... ... және жастарымызды қандай күйде
көргіміз келеді, осыны айқындап алатын уақыт ... Біз ... ... келетінін, таңдап алған мақсатымызға алып ... ... ... ... ... ... тиіс екенін анық ... ... ... Міне ... ... даму ... айқындалған
уақытта білім берудің маңыздылығы мен оның мәнділігіне ... ... ... қол жеткізуде нақты міндеттер қойылып, болашақтағы атқарылар
іс-шаралар айшықталуы қажет. Білім ... ... ... мәдени құндылықтарынан, ұлттық дәстүр, рухани негізден бөле-
жара қарауға болмайды»-деген болатын.
Еліміздің Президенті Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан-2030» бағдарламасында
«Білім беру ... ... ... ... және ... ... ... мен практика жетістіктері негізінде қалыптасуы, дамуы
және кәсіптік тұрғыда жетілуі үшін қажетті жағдайлар жасау»- деп ... ... жету үшін ... оқу ... ... жаңа ... талаптар
қояды. Жеткіншек ұрпақтың саналы азамат болып қалыптасуы бүгінгі күнде аса
зор үміт күттірер жол болып отыр. ... ... ... және ... ... алға тартып отыр. Өз жауапкершілігін ... ... ... ... және қабілетті қайшылықтарды ашуға мейлінше
жетілген, оны түрлі өзгерістерге дамытуға ... ... ... ... шеше ... ... ... - мақсаттың бірі болып отыр.
[1]
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... «әр баланың жеке
бас ерекшелігіне қарай интеллектуалды дамуы жеке тұлғаның дарындылығын,
талантын, қабілетін дамыту» сияқты ... ... ... ... ... болашағы оның қазіргі алған білімінің сапасына, ... ... ... Сондықтан, мұғалімдер қауымына зор
жауапкершілік, үлкен міндет жүктелді.
Мұндай міндеттерді шешу үшін мектептерде :
1. ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінің берік
негізі әрі тірегі болатындай етіп оқыту.
2. Оқу-тәрбие үрдісін , білім мазмұнын түбірімен жаңарту
3. Оқытудың әдіс-тәсілдері мен әр алуан ... ... ... ... ... тәжірибеге енгізуді жүзеге асыру қажет.
Сабақ-оқу процесін ұйымдастырудың ең тиімді ... - бұл ... ... дәл ... ... ... оқушылардың тұрақты
тобымен (сыныбымен) шәкірттерге игерілуі тиіс пән ... ... ... ... ... ... түрлерін, құрал-жабдықтары мен
әдістерін қолданып, танымдық және басқа да іс-әрекеттерді ... ... ... ... ... ... қабілеттері мен
рухани күштерінің көзін ашып, жетілдіріп, дамыта түседі.
Әр ... ... ... ... ... ... бекіту, қайталау, білім, ептілік, дағдыларды тексеру. Бұлардың
әрбірі мұғалім мен оқушының ... да ... ... ие іс-әрекетімен
ұштасады. Аталған бірліктер сан қилы байланысқа түсіп, сабақ құрылымының,
оның кезеңдері арасындағы көптеген сан және ... ... ... ... мектеп тәжірибесінде сабақтың қалыптасқан ... ... ... ... де ... болуда. Ол, әрине қоғамның
жаңару, жетілдіру жағдайыңда білім беру сапасын ... ... іске ... ... ... мұңдай дәстүрсіз түрлсрі көбінесе оның
жеке әдістеріне негізделіп құрылуда. Ондағы мақсат - әрбір ... ... ... мол ... көрсете отыра, оны жаңа сапалық
сатыға көтеру. Олардың қатарына лекция, конференция, ... ... ... жатқызуға болады.[2]
Бірақ, жоғарыда аталғап сабақтың дәстүрлі емес түрлсрі - оның ... жеке ... ... Себебі, ондай сабақтардың дидактикалық
құрылымы анықталмаған, ... ... ... негізделмеген.
Сабақта қолданалатын дәстүрлі емес жеке тәсіл-амалдарға жататын ... ... ... ... ... ... ... қарау керек.
Оқушылардың өздігінен білім алу әрекетін арттыру ... ... ... ... ... ... Жоғары сынып оқушыларына арналған
еңбекті ғылыми жолмен ұйымдастыру (НОТ) сабақтары, кітапхана сабақтары,
библиографиялық ... ... ... ... ... ... ... қызығулары бойынша ұйымдас-тырылған үйірмелер,
арнайы семинарлар мен лекторийлер, ой еңбегінің ... ... ... ... жас ... үшін "Өздігінен білім
алу мектебі" т.б. жұмыстар. Мұндағы көзделген мақсат - ... ... ... қызықтыру және бұл жұмысқа қажетті нақты қарапайым
дағдыларды қалыптастырып, дербес білім алу мәдениетін арттыру.
Соңғы жылдары, ... 1990 ... ... қазақ мектептерінде көптеген
сабақтың жаңа түрлерін тәжірибелі мұғалімдер қолданып келеді. Қазіргі ... сан ... ... ... және ойын сабақтары, конференция және
лекция сабақтары, сайыс және ... ... ... және ... ... зерттеу сабағы, жарнама сабағы және т.б. ... ... ... ... ... ... ... тәрбие
беруге болады.
Әрине, әр түрлі сабақты ғылыми-әдістемелік негізде қазақ халқының
ұлттық ... ... мен ... және ... ... ... тиімді өткізудің танымдық және тәрбиелік маңызы өте зор.
Тәжірибешіл мұғалімдердің осы талаптарға сай әр-түрлі сабақ түрлерін
өткізудегі жаңалыктарын ... ... ... Өйткені, олардың
оқыту жұмысының нәтижесі, асқан педагогикалық шеберлігі көзге түсіп бүкіл
мұғалім жұртшылығына болымды әсер ... ... ... ... беру ... көптеген баспа беттерінде,
әсіресе «Қазақстан мектебі» журналында жазылып жүр. Солардың ішінде кейбір
шебер мұғалімдердің дәстүрлі емес ... ... ... ... ... өткізетіндігін көруге болады.
Сабақты оқушылар үшін тиімді және қызықты өткізе отырып, ... ... ... үшін ... ... жаңашыл мұғалімдер (М.Н.
Скаткин, М.И. Махмутов, В.Ф. Шаталов, Е.И. Ильин т.б.) белгілі жағдайлар
керек. ... ... ... бұл мұғалімнің
шығармашылық жұмысы, білімнің ... ... ... шындығы,
ынтымақтастық, яғни мұғалім мен оқушылардың бірлескен шығармашылық ... ... ... мен сапасының шындығы, ынтымақтастық, яғни мұғалім
мен оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... лайық жабдықталуы. Екіншіден, дидактикалық
жағдай-бұл оқыту процесінің принциптерінің және ... ... және ... етіп ... қамтамасыз ету, сонымен бірге жаңашыл
мұғалімдердің іс-тәжірибесін терең зерттеп, пайдалана ... ... ... ... бірсыпыра жаңалықтар енгізілді.
Барлық мұғалімдердің барынша күшті, қабілетті ... ... ... ... ... педагогикалық құралы-балалар ұжымы. Ол балаларды
зорламайды, мәжбүр ... ... атап ... оқу іс-әрекетіне
қатыстырады. Сондықтан, сабақ мұғалім мен балалардың ... ... ... мәні әрбір баланы оқытады, тәрбие ісіне мұғалімнің тікелей
басшылығымен ... ... ... бала сабақта кезек бойынша әр баламен
жұмыс істей отырып, кейде үйретуші, кейде үйренуші болып барлық ... олар ... ... ... және тәрбиелейді. [2]
Зерттеудің мақсаты: Тәрбиелеуде оқушылардың жас және ... ... ... ... ... ... ... талдама жасау;
Зерттеу міндеттері:
• оқытуды ұйымдастырудың формаларының мәні, мазмұны және ... ... ... ... жас және дара ... есепке алу
мүмкіндіктерін анықтау;
• оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ескеру арқылы ... ... ... ... оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ескере ... ... ... мен ... ... жас және жеке ... ескеру арқылы білімін бағалау
әдістері мен тәсілдерін зерттеу;
Зерттеу нысаны: Тәрбиелеуде оқушылардың жас және жеке ... ... ... ... ... педагогикалық зерделеу;
- педагогикалық бақылау;
- педагогикалық талдау, салыстыру;
- мұғалімдермен ... ... ... ... кеңесу;
- озық педагогикалық тәжірибені зерделеу және қорытындылау;
- педагогикалық эксперимент.
1 ... ... ЖӘНЕ ... ... ... мен ... теориялық және әдіснамалық негіздері
Тәрбие - қоғамның негізгі қызметтерінің бірі, жеке адамды мақсатты,
жүйелі ... ... аға ... ... ... ... олардың сана-сезімін, жағымды мінез-құлқын дамытушы. Ересек буын
қоғамды тарихи өмірде жинақталған тәжірибені, білімді жас ... ... ... береді.
Тәрбие материалдық игіліктерді өндіруге қабілетті, іскер адамдарды
дайындауға бағытталуы ... ... ... күш - жеке ... Адам ... күрделі қатынастарға араласып, қоғамдағы қалыптасқан идеяны, саяси
және моральдық көзқарастарды, сенімдерді қоғамдағы адамдардық өмір ... ... ... оқыту, тәрбиелеу тәжірибелерін қорытып, тәрбие және
даму үшін қажетті жағдайларды анықтайды.
Қорыта айтқанда, ... - ... ... ... туатын объективтік процесс.
Тәрбие процесінде бала өзінің дамуына қажетті жағдайларды пайдалануға
тиіс. Табиғи және әлеуметтік орта оның көзқарасын дамытады.
Мақсат ... - бір ... ... іске ... Бұл ... ... ... — жастарды өмірге әзірлеу мақсатымен жүргізілетін
тәрбие жұмыстарының ... ерте ... ... мен ... ... ... мен экономикасына тәуелді.
Тәрбие мен қоғам бір мезгілде пайда болды. Тәрбие қоғамдық құбылыс, онсыз
қоғам өмірі ... ... ... ... ... ... еңбекке дағдыландыру үшін қауымның әдет-ғұрпын, салтын үйретті.
Таптық қоғамда тәрбие мақсатын анықтау қоғамның ең негізгі мақсатына
айналды. Құл ... ... ... құлдар, өндіріс құралдары (жер,
еңбек құралдары) - құл ... жеке ... ... ... құл ... ... ... балаларды басқыншылық соғыс
өнеріне тәрбиеледі.
Әрбір мемлекетте балаларға білім беру мен тәрбиені ... ... мен ... ... ... ... адамды
қалыптастыратынын дәл білуі ... ... өз ... айқын
мақсатын көрмейтін тәрбиешіні құрылыс материалдарын бір жерге үйіп тастап,
одан не алғысы келетінін ... ... ... Тәрбиеші жас
ұрпаққа берілетін білім, іскерлік, дағдыны, тәрбиелейтін сезімді біліп,
жоспарлы, мақсатты тәрбие жұмысын ... ... ... ... және ... ... жүзеге асыру
жолдары адамның қоғамда алатын орнымен анықталу керек", ... ... ... сол ғасыр үшін тәрбиеленген ... ... - ... ... ... - ... ... айтты. Осы ойларын
"Ана мектебінің" кіріспесінде өрбітеді.
"Тәрбие - адамды қалыптастыратын және жетілдіретін үйлесімді ... деп ... ... ... ... ... элементтерге бөлді:
• адамға барлық заттарды білгізу - "ғылыми білім";
• заттардың және өзінің қожасы ету - "адамгершілік";
• құдайға, заттарға құлшылық ету - ... ... ... - "дене тәрбиесі".
И.Г. Песталоцци тәрбиенің мақсаты балаға бастауыш білім, еңбек, ақыл-
ой, дене тәрбиесін беріп, жан-жақты және үйлесімді ... ... ... А. Дистервег педагогикалық мәселелерді шешудегі сословиелік
және ... ... ... ... ... міндеті - адамзатты және
өз халқын сүйетін саналы азаматтарды тәрбиелеу" - деген.
К.Д. Ушинский тәрбиенің мақсаты қоғамға пайдалы, адамшылығы бар ... ... Ол ... ... ... ... тәрбиесімен тығыз
байланысты қарастырады.
П.П.Блонский тәрбие мақсаты балаға жалпы адамзаттың және ұлттың
мәдениетті ... ... жеке ... ... ... ... ... жылдардағы педагогикалық әдебиеттерде "жан-жақты даму"
ұғымына ақыл-ой, политехникалық оқу және ... ... ... дене және ... тәрбие салалары енгізілді.
А.С.Макаренко тәрбиенің мемлекеттік міндеті негізінде педагогикалық міндет
қойып, педагогтардың жұмысын бақылауға алуға болатындығын атап ... ... ... ... ... ... дамыту" - деген ұсынысты
қолдады, В.А.Сухомлинский оны жүзеге асырды.
Тәрбие мақсаты қазақ тәлім-тәрбие тағылымына да ... Ұлы ... ... ... ... ең ... ... емес, тәрбие берілуі керек. Онсыз
берілген білім - адамзаттың қас жауы. Ол ... оның ... ... ... - ... ... ... мәні — еңбек, ол адамның адамгершілік
қасиетін мәртебелендіреді, өмірдің шын ... тек ... адам ... ... ... ... мағынасыз бейнетқорлық адамның ... өз ... ... ... көре білу - кісіліктің
басты белгісі" - деген.
Абай ... ... ... ... ой, ... рақым сынды жеке
тұлғалық жақсы сапаларды қалыптастыру мақсатын қойып, ... ... ... ... мал ... ... зиянды әдеттерді жоюға
шақырады.
М.Жұмабаев "Көркем денелі, түзу ойлайтын, дәл пішетін, дәл ... ... сұлу сөз, ... үн, ... түрден .ляззат алып, жаны
толқынарлық болса, баланың дұрыс тәрбие алып шын адам болғандығы" - ... ... ... ... "Қазақ тағылымы" атты
монографиясында (1994) қазақ тағылымының ... ... атап ... ар-ождан тазалығын сақтау; ақыл-ойлы, парасатты ... ... ... ... ... ... ... иісі
аңқып тұру; ерте тұрып, кеш жату; аз сөйлеп, көп тыңдау; ... ... ... жас ... тәрбие беруден жалықпау; халық дәстүріне
берікболу; оны ... ... жоқ ... ... ... ... бір ... болу; халқының рухына кір салмау; ел ... ... ... үлес қосу.
Сонымен дәстүрлі педагогикада жас ұрпақты тәрбиелеудің негізгі мақсаты
"жан-жақты үйлесімді дамыған жеке тұлғаны қалыптастыру" - деп жазылды.
Қазақстан Республикасының 1995 ... ... ... ... ... ... ... тәрбие тұжырымдамасы" халықаралық адам құқығы
туралы нормаларға сәйкес жазылған.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... егемендігін қамтамасы ететін, оны бүкіл дүние жүзіне
мойындататын, онымен тең қарым-қатынас жасап, Қазақстандық патриотизмді,
саяси ... ... ... ... ... ... бостандыққа қол жеткізетін, жан-жақты дамыған ... ... ... ... ... - ... маңызды міндеттерінің бірі.
Дүниетаным - адамның табиғат пен әлеуметтік орта, қарым-қатынас, ... ... ... ... ... ... ғылым негізінде
дүниенің даму заңдылықтарын танып білу.
Ақыл-ой ... - ... ... ... ... ... қалыптастыру, ғылыми білім жүйесін меңгерту. Ақыл-ой тәрбиесінің
басты міндеттері: оқушыларды табиғат және ... ... ... ... ... ... жетілдіру арқылы (абстракттілі,
ой операциялары талдау, синтез, салыстыру, жинақтау, саралау, т.б.) ... ... ... ... ... алу, ... бақылау, т.б.)
дамытып, ғылыми көзқарасын қалыптастыру.
Адамгершілік тәрбиесінің міндеттері: ... ... ... қалыптастыру; адамға сүйіспеншілік, құрмет, қайырымдылық
сезімін дамыту; оқушыларды өз ... ... ... ... ... өз ... сүюге, ұлттар достығын құрметтеуге тәрбиелеу;
Еңбек тәрбиесінің негізгі міндеттері:
а) оқушыларды іскерлікке, еңбек дағдысына ... ... ... ... ... ... еңбек түрлерімен
таныстырып, мамандық таңдауға тәрбиелеу;
б) озық еңбек дәстүріне тәрбиелеу. 
Эстетикалық тәрбие міндеттері:
• бейнелеу өнері (кескіндеме, графика, мүсін) көркемөнер шығармашылығы
(көркем өдебиет, ... ... ... ... ... ... мен
талғамдарын дамытып, сұлулық туралы ұғымдарын қалыптастыру
•  эстетикалық құралдарды пайдалануға дағдыландыру.
•  әсемдікке үлесін қосуға тәрбиелеу.
Дене тәрбиесі міндеттері: ... ... ... ... ... ... ... төзімділікке, батылдыққа, ептілікке, іскерлікке,
тәрбиелеу.
Тәрбие процесінің мәні - баланың ұжым және ... ... ... ... ... ... әсерлердің нәтижесін
талдау, жоспарлау жұмысын ... ... ... жобасын құру және
жүзеге асыру; тәрбиелік ықпалдарды реттеу және оларға ... ... ... алу және ... ... ... ... (объективті) адам санасына
(субъективті) өтіп, іс-әрекет барысында көрінетін құбылыс. Адамның қоғамдық
мәнінің ... ... іс ... маңызды рөл атқарады.
Тәрбие процесінде адамның қоғамдық мәнінің қалыптасуына сыртқы және
ішкі қарама-қайшылықтар ықпал етеді.
Сыртқы қарама-қайшылықтар:
•  Қоғамдық ережелер мен ... ... ... сәйкессіздік.
•  Мұғалімнің талабымен оқушының тәртібінің арақатынасы.
Ішкі қарама-қайшылықтар:
•  Тәрбиешінің талабы мен ... ... ара- ... ... қажеттіліктері мен қанағаттандыру тәсілдерінің ара
қатынасы.
Тәрбиенің негізгі ... ... ... пен ... ... ... деп атайды.
1. 'Тәрбиенің қоғамның әлеуметтік-экономикалық ... ... іске ... адам ... ... ... ... заманғы тарихи жағдайларға байланысты халықаралық ... ... ... ... болып табылатын жалпы адамзаттың
құндылықтар мен адамның негізгі құқығы, бостандығы ... ... ... ... ... ... ... "Бала құқығының Конвенциясы")
құжаттарын жасады. Олар осы ... ... ... мен ... мұраттары мен рухани құндылықтарға жаңаша бағыт береді. Қазақстан
Республикасының "Білім туралы" (1999) Зақына сәйкес бұл ... ... ... мемлекеттік саясатының негізі болды.
2. Тәрбиенің оқыту мен ... ... ... ... ... -
тұлғаны қалыптастырудық құралы. Тәрбиенің ... түрі және ... даму ... ... ... Тәрбие мен өзін-өзі тәрбиелеу бірлігі. Жеке ... ... ... ... рөлі зор. ... ... белсенділіктің
түрлері: қарым-қатынас белсенділігі, таным белсенділігі, өзін-өзі тәрбиелеу
белсенділігі.
Қарым-қатынас ... ... ... ... ... - ... мен құбылыстардың мәнін, ғылыми
ұғымдар мен заңдылықтарды терең түсінуге, оны ... ... ... Егер ... ... балалардың сұрақтарын қостап, таным
белсенділігінің дамуына бағыт беріп отырса, онда олардың талпынғыштық ... ... ... ... ... - ... ... тәрбиелеуге баланың
ынтасын оята алғанда тәрбие жұмысы ... ... ... ... ұжым мен жеке ... өзара байланысы.
Ұжымның басты борышы - әрбір адамның шығармашылық өсуіне қамқоршы болу.
Тәрбиенің ... ... - ... ... ... ... ... негізгі ережесі.
Бүгінгі күннің талабына сай ұрпақ тәрбиесінің ... ... және ... ... ... ... ... идеялылығы мен мақсаттылығы.
тәрбиенің негізгі мақсаты - дені сау, ұлттық сана-сезімі ... ... ... ... ... парасатты, ар-ождан мол, еңбекқор, іскер,
бойында басқа да игі қасиеттері қалыптасқан адамды тәрбиелеу.
Мектептің бүкіл іс-әрекеті, қоғамдық өмірі ... ... етуі ... Жас ... ... пен ... арқылы тәрбиелеу - балаларды
ақыл-ой әрекетімен қатар іскерлік пен пысықтыққа машықтандыру, өнімді еңбек
етуге бейімдеу, ата-ана мен ... ... мен ... ... мен ... ... өзара сенімге, қайырымдылыққа, имандылыкқа, бір-
біріне сый-құрметпен қарауға ... ... ... ... ... ... ... жас азаматтың өзіне сенімін арттыру,
қамқоршылық сезімін дамыту.
3.  ... ... жеке ... ... ... пен ... бірлігі.
Жаңашыл ұстаз Құмаш Нүрғалиев "Мұғалім мен оқушы арасында үзілмейтін алтын
желі болуы тиіс. Ол баланың ұстазына деген сенімі, мұғалімнің ... ... ... ... ... және оған ... қою - баланың мықты және нашар
жақтарын біліп, оның өсуіне қажетті жағдайлар жасау. Талап қоюдан ... күші мен ... ... ... ... ... ... рухани
қасиетті жобалап, оған сүйеніп, оқушының өз тәжірибесін дамытуына көмектесу
керек.
4. Тәрбиелік ықпалдардық тізбектестігі, жүйелілігі, ... ... ... ... ... пен педагогикалық ықпал бірлігі
қажет екенін дәлелдеді. Ұрпақ ... ... - ... ... ... ... ... Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін есепке алу.
Оқушылардың жеке ерекшелігі - денсаулығы, ... ... ... ... ... ... т.б. ... өзінің
байсалдылығымен ескертулерді дұрыс қабылдаса, кейбіреулеріне керісінше әсер
етуі мүмкін, сондықтан оқушылардың тәрбиелік дәрежесін дер кезінде анықтап
отыру ... ... ... ... білім мен сенімнің, сөз бен істің
үздіксіздігі негізінде құрылады.
Бала - ... ... ең ... ... Баланың ішкі
мүмкіндіктерінің ашылуы адамдардық сүйіспеншілік ... мен ... ... ... тең адам ... оған ... ... ғана
ол өз пікірін ашық айта алады, үлкендердің балаға деген құрметі олардың
сенімін арттырады.
Бастауыш сынып ... ... ... жаңа ... келе
жатқандықтан, олар негізінен мұғалімнің ықпалында болады. ... ... келе ... ... ... ... ... өзін-өзі
тәрбиелеуге қажеттілігі артады.
6.  Баланы ұжымда, ұжым ... ... - ... ... жетекші
принциптердің бірі. Мұны екі түрлі көзқарас тұрғысынан қарау ... Бірі ... ... ... ... қаруы. Бала берік ұйымдасқан, ынтымақты,
өлеуметті, ... таза ... ... қажет. Екіншісі - тәрбиеленушінің
педагогтың ықпалымен, ... ... ... - ... қосарланған ұғымына А.С.Макаренко қарсы ... ... ... тәрбиелік әсерімен бекітуді ұсынған.
Бірлескен іс-әрекетте, орынды ұйымдастырылған ... ... ... ... ... ... баланың тәжірибе және
ұжымдық өмір дағдыларын жинау процесі жүреді.
7. ... ... ... ... ... және ... ... күш-
қуатын үйлесімді педагогикалық бірізділікке бағыттау.
Тұлға өзін өмірде сирек кездесетін ерекше феномен деп қарайды. Бұл принцип
мектеп мұғалімдерінің, отбасының және ... ... ... мен ... ... ... ... тәрбиесінде отбасының рөлі көп жағдайда жаңа әлеуметтік ... Ол ... мен ... және қоғамның арасындағы нарықтық
еңбек жағдайында қатасады. ... ... ... ... ... мен ... ... әлеуметтік құқық қорғау бөлімдері
мен қамқорлық қорғау кеңестерінің ... да ... ... ... бір ... кешенді түрде
жүргізілетіндіктен, педагогикалық ықпал да кешенді сипатқа ие болуы тиіс.
Жасөспірімдердің ... сын ... ... жауапкершілік сезінбеуі ата-
аналары мен мұғалімдерді босқа ... ... ... пен ... ... тәрбиесінің ең маңызды міндеті - оларды
қажетті өмір сүру ... ... ... ... ... ... ... сонымен күресуден
бастайды. Біреуі - бойындағы берекесіздіктен, ... - ... - ... ұялшақтықтан арылғысы келеді.
Мақсат қою, күш-жігер жұмсау, өзін-өзі бақылау мен өз ісіне талдау жасап
отыру - ... ... ... ... өзін-өзі тәрбиелеу бағдарламасын қалай жасауды ... ... ... ... ... көрсетуге тура келеді. Олар өзінің
ойлау ерекшелігі мен мінез-құлңына талдау жасауға қиналады. ... ... ... ... ... ... немесе пікіртапастар өткізеді.
Өзін-өзі тәрбиелеу әдістері:
• Жеке міндеттеме - бел гілі мерзім ... өзі ... ... ... есеп ... өзіне-өзі қызмет көрсету. Иландыруға ұқсас өзін-
өзі міндеттеу ... Оны бала өз ... жою үшін ... ... ... ... таза ... оларды байсалдылықпен ойланып
істеуге жаттығып, оны әр уақытта ... ... ... ... ... бір міндетін орындауда енжарлық көрсеткенде өзін-
өзі міндеттеу, өзіне-өзі бұйыру әдісін қолданады.
•  Өзіндік есеп беру - қоғамдық ... ... ... өз ... ... тәжірибе алмасуы.
•  Өз іс-қылығына талдау жасау - ... ... ... сын ... ... ... ... оны жоюға тырысуы.
•  Өзін-өзі бақылау - кемшіліктерін ... үшін ... ... ... ... жүргізу.
Өзіне баға беру - мінез-құлықтарының кемшіліктерін жою үшін ... ... ... ... ... ... ережелері:
•  Өте сабырлылық, тіпті болмағанда, сыртқы сабырлықты сақтау.
• Турашылдық.
• Ойлы әрекет.
•  Шешімділік.
•  Өзің туралы қажет болмаса, бір сөз ... ... бос ... Не істесең де еріктісің, бірақ, кездейсоқ істен сақ бол.
•  Қажетті немесе керекті іспен ғана ... ... ... Бітірген ісіңе еш уақытта мақтанба.
•  Әркез ағыңнан жарылма, өз ісің туралы өзіңе жауап беріп ... Бұл ... ... көрсетуші болма.
Бұл ережелерді байытуға болады. Көп ретте адам өз алдына ислгілі бір
биік мақсат өойып, өз ... ... ... тәрбиелеп жетілдірудің
жолдарын өзі қарастырады. Содан әсерленіп қанатталған ішкі сезімдері ... ... ... ... жету үшін табандылықпен ізденеді.
Адам баласының тарихында ондай мысалдар ... ... жас ... өнер ... армандайды. Аляйда, көпшілік алдындағы алғашқы
сөзінде-аң сәтсіздікке ұшырайды. Оның дауысы тым ... ... ... « ... шәлкем-шалыс келе береді. Соны сезген қауым оны ... ... ... Оның ... ... ... ... бұл
масқарадан кейін тауы шағылып, қолын бір-ақ сермеп ' жайына кете барар еді.
Демосфен өйтпеді. Ол ... ... ... ... үй ... ... бүрқ-сарық, болып жағаны ұрып жатқан ... ... ... ... қарша боратып, бар дауысымен сөйлейтін.
Тіліндегі ... жою ... ... ... ... тастарсалатын  болған.
Сондай жан қиярлық табандылық пен ерік-қайрат ... ... ... ... ... ұлы ... ... ұлы адамдар өз мінездерін жаман ... ... ... ... мақсатымен жұмыс істеген. Соқтықпалы соқпақсыз жерде
өсіп, мыңмен ... ... ұлы Абай ... тәрбиелеп,өзін-өзі білімдар
еткен адам.С.М.Торайғыров  " Жұлдыз болып көрмеймін елдің бетін, ... ... ... ... ... "Қараңғы қазақ көгіне күн болмағанда ... - ... ... толы ... жолдарды өзіне және  болашақ
жастарға арнап ... ... ... ... біз өз ... ойша ... ... өзіміз кешірім жасап, кейін оны ұмытып кетміз Егер біз оны
дауыстап ... ... онда ... ... ... ... ... -
дейді.
Өзін-өзі тәрбиелеу әдістері:
Өзін-өзі сендіру. Оқушы өзін жақсы ұстап, жаман қылық жасамауға
сендіреді. Темекі ... ... ... адам "Мен енді ... ... деп, ... сенімді түрде әркез айтуы тиіс.
Өзін-өзі сынау әдісі - дөрекілігі үшін өзін қатты сөгіп, ... алу. ... ... мәдениетсіздік, жексұрындық екенін, тәрбиелі адамның ондай
іс істемейтінін, әбден өзі арылғанша қайталап айтумен ... ... - өзін ойша ... орньша қою арқылы өзгемен санаса
білудің (эмпатия) үлкен тәрбиелік мәні бар.
Өзін-өзі жазалау әдісі - алдына қойған ... ... ... ... оқушысы қызықты киноға баруға билет алады. ... ... ... екі алып қала ... ойына оралып, келесі сабаққа ... ... ... ... бас ... тәрбиелеудің құрамды бөлімдері:
•  өз кемшілігіне сын көзбен қарау, ... ... ... ... ... ... ... анықтау.
•  аутотренинг - жеке тұлғаның өзіне жаттығу жүйесін әзірлеуі.
•  өзін-өзі бақылау.
Тәжірибеде оқушы тәртібінде және ... ... ... Сондықтан тәрбиелеу жұмысында қайта тәрбиелеу де үлкен орын алып,
оқушы ауытқулардың алдын алуға және жеңуге бағытталады. ... ... ... қайта құру, адамның барлық психологиялық сапаларын қайта
жасау. ... - ... ... және іс-әрекетіндегі жеке кемшіліктерді
жеңу.
Қайта тәрбиелеу - ... ... ... ... құлықтық даму
мен іс-әрекеттегі ауытқуларды түзетіп, қоғамның ... ... ... ... ... тәрбиелеу тұлғаның мотивтері мен қажеттіліктерінің, сезімдері
мен еркінің, түйсіктерінің, іс-әрекеті мен мінез-құлқының ... ... ... қиын балалардың орынды сапаларын қалпына
келтіру, педагогикалық ... ... ... ... жүріс-тұрысындағы
кемшіліктердің орнын еңбектегі, спорттағы және ... ... ... ... ... ... ... оқыту, басқа іс-әрекетке
көндіктіру, күрт өзгерту, еріксіз көндіру сияқты әдіс-ер қолданылады.
Қайта ... - бұл ... қиын ... және ... ... ... ... бойындағы қате көз-қарастарын өзгерту әдісі.
Қайта оқыту - бұл теріс қажеттіліктер мен дағдыларды түзету әдісі.
Мұғалім үшін жас ... ... ... екі ... қарастыруға тура келеді. Ол, біріншіден, әр ... тән ... ғана ... ... ... топ ... ... тән жас ерекшелігін
де ескеруге тура келеді. Сондықтан ... ... ... ... ... қою ... ... бірге, сынып оқушыларының жас
ерекшеліктері туралы мағлұматының да мол болуы ... Оны ... ... жеке ... ... білу ... ... ең алдымен,
нені білу керектігін айқындап алуы керек.
Бірқатар себептер бойынша I-IV сынып (7-10 жас) оқушылары педагогикалық
тұрғыдан ... ... ... ... ... ... педагогтың бұл
жастағы баланың тұңғыш рет мектеп табалдырығын аттап, әлеуметтік ортамен
жаңа қатынастарға түсіп отырғанын ... ... ... Бұл төменгі сынып
оқушыларының өмірін жаңа жағдаймен толықтырады. Сөйтіп, жаңа ортамен өзара
қарым-қатынас жасау ... оның ... ... ... деген
қызығушылығы мен танымдық қабілеті дамиды. Екіншіден, тәрбиешіге ... ... ... ... білу аса ... ... оқушылары көп өсерленгіштігімен, басқаға назар аудара
білушілігімен біршама ерекшеленеді. Сондықтан оларды тәрбие ... ... тыс ... ... өткізілетін тартымды жұмыстармен қызықтыра
білудің маңызы зор. Жеті ... бала ... ... ... ... Оның ... оқушы болғысы келеді. Бұл жастағы баланың бойында
қазірдің өзінде ... бір ... ... ... бар екенін
есте ұстау керек. [5]
Мамандар дәлелдегендей, балалардың ... ... ... ... ... ... Оқушының іс-әрекетінде белгілі бір
ортаға бейімділік байқалады. Қоғамдық ... ... ... ... ... ... тез дамиды және бастауыш ... ... ... адамгершілік туралы- белгілі бір түсінік пайда болады.
Мәселен, егер I-II ... ... ... ... ... тек ... мен ... пікірлеріне негізделетін болса, III-IV сыныпта ол
басқа адамдардың ... ... ... және қорытындылауға тырысады.
Сонымен бірге, олардың бойында өздерінің оқығандары мен көргендерінен
тәжірибе жинақталады және ол жеке ... ... ... түрде бағалай
білу деңгейіне көтеріледі.
Адамның дамуы - бұл оның денесінін физиологиялық және психологиялық
сипаттамаларының олардың ... ең ... ... ... ... ... ... оқытудың профориентациялау қызметінің де мәні
зор.
Үздіксіз білім ... ... ... ... ... және қоғамдық
қарым-катынастарға белсенді араласуға бағыттайды, практикалык іс-әрекетке
дайындайды, өзінің политехникалық, кәсіби, жалпы білімі, толық ... ... ... бағыттайды. Креактивтілік қызметі тұлғаның жан-
жактылығын ... ... ... Өзінің мәні жағынан оқыту процесі —
түрлі реттегі және деңгейдегі зандар мен ... ... ... ... ... процесс. Заңдылықтар объективті, мәнді қажетті,
жалпы, ... және ... бір ... ... отыратын өзара
байланыстарды бейнелейді. Феноменнің мәнінің қатаң түрде ... ... ... ... ... педагогикалық іс-әрекетінің негізінде жатқан,
қазіргі таңдағы дидактиканы төмендегі ерекшеліктері сипаттайды:
1.Оның әдіснамалық ... ... ... ... құрайды.
2.Материалистік диалектика негізінде жасалған, қазіргі таңдағы
дидактикалық жүйедегі оқытудың мәні мен ... ... ... ... ... өз ... жеңулеріне, не болмаса оқушылардың өзбеттерінше
жеке жаңалық апта оқуларына сәйкес келмейді. Оның айырмашылығы оқушылардың
жеке ... мен ... ... ... саналы үйлесімділігінде.
Ғылым объективті жананы, ал оқушы — субъективті жаңаны таниды, бірақ
қандайда бір ғылыми жаңалықты ашпайды, тек ғана ... ... ... ... ... ... ғылыми дәйектерді
меңгереді.
Ғалымның танымын эксперемент, ... ... ... ... ... құрайды, ал оқушының танымы ... ... ... ... және ... ... өтеді. Оқу танымы тікелей және
жанама түрдегі оқушының ... ... ... ... ал ... ... өзара әрекеттің көмегінсіз таниды. ғалым мен ... ... осы зор ... ... бұл процестер негізін ұқсас
яғни, әдіснамалық негіздері бірдей. [12]
1.2 Тәрбие процесінде оқушылардың жас және дара ... ... ... ... ... беру ... заңында: «білім беру
жүйесінің басым міндеттері – жеке адамның шығармашылық, рухани және дене
мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен ... өмір ... ... ... жеке ... ... үшін ... жасау арқылы
интеллектін байыту» - деп көрсетілген. ... ... ... ... сынып
оқушыларының жас және дара ерекшеліктерін есепке алу – ... ... ... ұстанатын ең басты қағидасы болу керек ... ... ... біз ... өзінің кәсіби педагогикалық міндетін
атқаруда оқушылардың жас ... мен ... ... дара ... дамыту мақсатында жүргізілетін оқу-тәрбие жұмысында ескерілуі
тиісті кейбір ерекшеліктерге тоқталамыз. [6]
Жалпы алғанда, оқу- оқушының ... ... ... осы ... ... ... ... білік және дағдылар жүйесімен қаруланады. Оқу жас
ұрпақтың бойына ес, зейін, қиял, логикалық ... және тағы сол ... ... ... ... ... жеке бастың
жан-жақты дамуын қамтамасыз етеді.
Бастауыш мектептегі тың ... ... ... беру
тәжірибелерін зерделей отырып, жеке тұлғаның ерекшеліктерін ескере оқыту,
тұлғаның ... ... ... арқылы оның жан-жақты дамуын
қамтамасыз ... жаңа ... ... оқу, ... ... ... ... Жаңа педагогикалық технологияларды қолданып
оқытуды ... ... ... дамыту мен жетілдірудің негізгі құралы
ретінде қарастыру керек.Әр баланың кейінгі және болашақтағы білімі бастауыш
буындағы білімнің ... ... ... Кіші ... жасындағы
оқушының негізгі ерекшелігі –білімді ... ... Ол үшін ... әр ... жеке бас ... ... отырып, бала талпынатындай
және қызығатындай етіп ... ... ... ... ... ... ... оқыту әдістері мен құралдарын іріктеу, оқу үрдісін құру – ... іс. ... ... ... ... және ... ... тәрбиелеудің,
әрбір жас адамның жеке тұлғасының өмірлік ... ... ... ... ... зор ... мектепке
жүктелген. Тәрбие шын мәнінде, жеке ... ... мен ... қоғамның
негізгі мақсаты болып табылады және ол қоғамның ... ... ... ... ... ... бір ... балалардың жас мөлшері дегенде олардың көпшілігі
тән ерекшеліктер мен сипаттарды айтамыз. Бұл ерекшеліктерді педагогикалық
процесте ескеру ... және ... ... ... ... берудің тиісті түрін,
әдістемелік және тәсілін пайдалану ... ... ... ... салмағы бір жылда 2-2,7 кг өседі. 6
жастан 12 жасқа дейінгі аралықта бала денесінің ... екі есе ... ... 36 ... дейін артады. Осы жаста үлкен адам миының 90
пайызындай болса, 10 ... 95 ... тең ... жас және жеке ... ескеру арқылы білім алудағы іс-
әрекеті де, бұған дейінгі барлық іс-әрекеттен (манипуляциялық, пәндік, ойын
арқылы) сияқты, оған ену ... ... ... ... алу іс-әрекеті оқушы баланың өзіне ... ... Бала тек ... ... ғана ... ... бірге оны қалай меңгеруді
де үйренеді. Жазу, есептеу, оқу және тағы басқаларын ... ... ... ... ... ... ... яғни, ол іс-әрекеттік және ақыл-
ойлық қажетті әдістерді (оны ... ... ... тән) ... ... ... өз санасы арқылы өзінің психологиялық күйіне ой
жүгіртіп, ол өзін бұрынғы және ... ... ... ... Өзіндік
өзгерістері өз бойындағы жетістіктері арқылы қадағаланады және айқындалады.
Оқушылардың жас және жеке ... ... ... ... алу іс-
әрекетіндегі маңызды әрекеті – бұл оның өз-өзіне ... ... ... және ... ... ... алуы. «Бұған дейін
қолымнан келмеді – енді келеді», «Бұған дейін жасай ... ... ... ...... қандаймын», міне, бұлар қол жеткізілгендер мен
өзгерістердің ... ... ... ... ... ... өзін-өзі үшін өзгеріс мәні және осы өзгерістерді өзі үшін ... ... бола алуы өте ... Егер бала өзінің өрлеуіндегі оқу
іс-әрекетінің, өзін-өзі дамытудың жетілген түрінің рефлекциясына қанағат
алса, демек, бала оқу ... ... ... ... ... ... жас және жеке ерекшелігін ескеру арқылы мектеп
табалдырығын ... ... оның ... ... ... ... ішкі
әлемі, психологиясы әлі мектепке дейінгі қалыпта болады. Баланың ең негізгі
іс-әрекеті әлі де ойын, сурет салу, ... ... ... қала
береді. Оқу іс-әрекеті әлі де дамуды қажет ететін деңгейде болады. Оқу іс-
әрекетіндегі, ... ... ... ... еріктілік беру алғашқы
кездерде ғана мүмкін болады, бұл кезде балаға жақын арада істелінуі ... және оның күш ... ... ... тапсырмалардың мөлшерінің
аздығы түсінікті болады. Оқу іс-әрекетіне ерікті түрде ... ... ... ... тиеді. [14]
Мектеп табалдырығын аттаған сәттен бастап, баланың алдына оқу ... ... ... бұл баланың шын мәнінде оқу іс-әрекетіне ... ... ... болады немесе өзінің ... ... ... алдында сасқалақтап, бірте-бірте өзіне деген сенімін
жоғалтады, мектепті және ... ... ... ... бұл ... ... ... айналады. Тәжірибеде бұл екі вариант та типтік
болып ... ... ... ... тұрған балалардың саны да, бұл жағдаймен
оқуға шамасы жетпейтін балалардың саны да өте жоғары.
Оқушылардың үйде өз беттерінше ... оқу ... ... ... ... ретінде саналады. Сондықтан да оны кей жағдайда оқыту
процесінің бір компоненті ретінде қарастырылады.
Оқушының ... оқу ... ... оқу ... ... ... онда ... алған білімдері терең және берік болады.
Оның ... ... ... ... сабақтың басқа түрлеріне қарағанда
ерекше. Бұл жұмыстың танымдық ... ... оның ... мәні де ... үй ... күнделікті орындау барысында ... ... ... ... ... білім алуға жүйелі түрде
дағдыланады. Олар өзінің оқу жұмысын жоспарлауға, ... оқу ... ... сабақта алған білімдері мен ... ... ... ... жаттығады, өзін-өзі бақылау және кітаппен ... білу ... ... ... әртүрлі амал-тәсілдерін қолдана
отырып, өз бетінше баяндама жасауға дайындалады. Соның негізінде білім мен
біліктілік өте ... ... ... ... ... жеке дара
дәстүрі қалыптасады.
Дидактикалық мақсаттарына және оқу ... ... ... ... ... ағымдық қорытындылау және шолу түрлерімен
ажыралады.
Оқу дәрістерін өткізу әдіс-тәсілдеріне орай ... ... ... - ... ... өткізілетін дәстүрлі,
ежелден келе жатқан оқу түрі:
проблемді дәрісбаян- оқу материалының ұсынылуы шешімі ... ... ... ... ... ... ... Таным процессі-ғылыми ізденіс, ... ... ... ... және т.б. ... ... оқу ... (визуалды) дәрісбаян оқу материалын техникалық оқу құралдарын,
аудио, теледидар қолдану арқылы ... бере ... ... жүйесі;
бинарлы дәрісбаян (диалогты дәрісбаян) оқу материалын екі оқытушының - ... ... - ... ... екі ... ... ... сұхбаты
негізінде жеткізу формасы;
-шатастыру дәрісбаяны (лекция провокация)-мұндай дәрістер алдын ала
жоспарланған қателіктермен беріледі. Мұндағы мақсаты ... ... ... ... жатқан материалға бақылау қоюға және көзделген олқылықтарды
байқауға үйрету. Дәрісбаян соңында тыңдаушылар білімі сарапқа ... ... ... ... ... ... күн ілгері
белгіленген, оқу ... ... ... ... ... ... ... Сабақ аяғында оқытушы қорытынды жасайды,
ақпаратты толықтырады әрі ... ... ... ... ... ... не «сұрақ-жауап-сөз-жарыс» күйінде
материалды оқушыға жеткізу ... ... ... ... пән не ... ... екі ... бір
уақытта дәріс жүргізеді. Оқушылар ... орай ... ... ... ... да ... ... мақсаттарына байланысты оқыту-ағарту, үгіттік, насихаттық, тәрбиелік,
дамытушылық дәрісбаяндары ажыралады;
ықпал-әсеріне орай: көңіл-күй, түсінім, иландыру деңгейіндегі дәрісбаяндар
қолданылуда. ... ... жас және жеке ... ... үй тапсырмасын
беруі тиіс.
Оқушының үйдегі оқу жұмысын дұрыс ұйымдастырудың мынадай шарттары бар:
1. Үй тапсырмаларын бергенде мұғалім оларды ... ... ...... ... ... туралы жақсылап нұсқау беруі қажет.
2. Үйге берілетін тапсырмалар оқушыларды ... ... ... ... іс – ... байланысты болғаны жөн.
3. Үй тапсырмасы бәріне бірдей бірыңғай ... ... ... ... ... ... ... пайдалы.
4. Үй тапсырмасының мазмұны шығармашылық сипатта болғаны жөн.
5. Үйдегі оқу жұмысының табысты болуы, көбінесе ... ... ... ... ... ... ... етіп түсіндіруіне
байланысты.
6. Үй тапсырмасының ... ... ... ... ... мен таным қабілеттерін ескергені жөн.
7. Үй тапсырмасын ... және ... ... ... ... сипатына айрықша мән беріп, жетістігі мен кемшілігіне оқушылардың
назарын ... ... ... ... Оқушылардың ЖАС ЖӘНЕ ЖЕКЕ ЕРЕКШЕЛІГІН ЕСКЕРУ АРҚЫЛЫ білімін,
дағдысын бағалаудың ... ... жас және жеке ... ... арқылы білімін анықтаудағы
педагогикалық бағалау түрлері
Оқушыларды оқытуда жас және жеке ерекшелігін ... ... ... әдістерін тақырыптың мазмұнына, оқушылардың мүмкіншіліктерінесәйкес
таңдап алу, сол сияқты көрнекі және техникалық ... күні ... ... ... жемісті болуының негізгі шарттарының бірі. [9]
Келесі сабаққа дайындалу үшін ... ... ... талдау қажет.
Талдауда қандай мәселелерді еске алған жөн:
-тақырып мазмұнын оқушылар қалай ... ... ... ... ... ... және тәрбиелік міндеттері қалай шешіледі;
сабақтың жақсы жақтары мен ... ... ... болған кемшіліктерді келесі сабақтарда болдырмау
жолдары.
Сабақты осындай тәсілдерді пайдалана өткізу мұғалімнің ... ... зор ... ... сипаттайды. Ал, педагогикалық
шеберлік дегеніміз оқыту мен тәрбие жұмысын жүргізудің ерекше өнері.
Жеке тұлғаның жан-жақты дамуына қалыптастыру:
- ... ... оның ... мен ... ... ... үшін, халықтардың достығы мен ... ... ... үшін ... ... тәрбиелеу;
- ғылым, мәдениет, техника сласындағы білімдер жүйесін және өндірісті
ұйымдастырудың даму ... ... ... тәрбиелеу;
- адамгершілік қасиетттерді барынша құрметтеушілік, адамдарға деген
қамқорлық жасау және оларға ілтипатпен қараушылық, ... пен ... ... ... ... ... адал ... қоғам игілігі үшін материалдық
өндіріс саласында еңбек етуге даяр болуы, еңбек ету қажеттілігін түсінуге,
еңбек адамын ... ... ... әсемдікті барынша сезіне білуді, шын ... ... ... ... ... әдебиетке ынтасын үнемі жетілдіруге
талпынысын, құштарлығын, ... ... ... ... ... ... және дене құрылысы жақсы дамыған, дене шынықтырумен
(спортпен) үнемі шұғылданатын адамды ... ... ... оның байлығын көздің қарашығындай сақтау, ... ... – жер, су, ауа, аң, ... ... ... ... ... т.с.с.
Әрбір мектеп мұғалімінің алдында, міне осындай оқушы тұлғасын
тәрбиелеп ... ... тұр. Бұл ... шешу ... ... ... және ... шақтарында жүзеге асырудың маңызы ерекше.
Тұлғаны барлық жағынан дамытып тәрбиелеу, жас ұрпақты қоғам құрылысына
белсене қатысуға әзірлеу ... ... ... ... ... ... және тәрбие алу барысында жас түлектердің ақыл-ойы дамиды,
адамгершілік қасиеттері қалыптасады, ой еңбегіне төселеді, ... ... ... эстетикалық сезім, талғамы артады... Соған ... ... беру ісін ... ... жүйелі түрде ұйымдастырылуын
қамтамасыз етеді. [16]
Мұғалім еңбегі басқа қызметтермен салыстырғанда, өзіндік ... ... ... ... ... ... өмірге, еңбек пен
әлеуметтік іс-әрекетіне дайындау мұғалімдерді көп іздендіріп, ... ең ... ... Олай ... әрбір мұғалім орта немесе жоғарғы
дәрежелі педагогтық білім алумен ... ... ол ... ... ... жолдарын үнемі іздестіріп, өз жұмысында пайдаланып отыруы
тиіс. ... ғана ... ... ... ... және ... берудің
теориясы мен практикасын дамытудың қозғаушы күші және асқан шебері ... ... ... ... ... белгілі жүйелілікпен
жүзеге асырылатыны айқын. Мысалы, оңайдан қиынға, жеңілден ауырға, нақтылы
түсініктен абстрактылы ұғымға біртіндеп ауысу ережелерін және ... мен ... ... еске ... оқу және ... ... ... жету қиын. Сондықтан мұғалімнің алдындағы басты міндет -
оқушыларды біліммен қаруландыра отырып, ойлауға, сөз шеберлігіне, ... ... ... және тәрбиелеу.
Ұстаз бүгінге ғана емес, ертеңге, болашаққа қызмет істейді. Ол заман
дамуынан артта ... ... ... ... үшін саяси-идеялық
дәрежесін, ғылыми-теориялық білімін және педагогтық мамандығын күнбе-күн
жетілдіріп отыруға талаптанады.
Мұғалім өз мамандығына байланысты ғылыми-теориялық ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Егер ол өзінің
теориялық білімін өмір талабына сай жетілдіріп отырмаса, онда жастарды жан-
жақты дамытып, тәрбиелеуге ... ... ... ... ... институтты бітірген инженерлердің білімі 6-8 жылдардан кейін
ескіреді. Ал мұндай жағдайды болдырмау үшін ... ... ... ... ... оның ... ... мысалы, арнаулы
әдебиеттер мен пәндік журналдарда жарияланатын тың мәселелермен ... ... ... ... ... қатысып үлес қосуы ой-
өрісін кеңітеді. [14]
Педагогикалық ғылым жетістіктері мен озат педагогикалық тәжірибені
заман талабына сай ... ... ... мен ... ... ... ... ғылымның соңғы табыстарына негізделіп мектеп өңірінде
жүзеге асырыла бастаған және асырылатын ең басты ... ... ... өмір және ... байланыстылығы; оқытудың политехникалық
принципі; арнаулы факультативтік курстар; бағдарламалап және дифференциялық
оқыту; қоғамдық пайдалы және ... ... оқу мен ... ... ... ... ... беру, техникалық құралдарды, компьютерлерді,
оқыту машиналарын кеңінен қолдану болып отыр. Осы мәселелерді іс ... ... ... психологиялық және педагогикалық білім деңгейіне
байланысты. Сондықтан ол ... жас ... ... ала отырып,
физиология, психология және педагогика ... ... ... ... ... мен ережелерін және олардың табиғи
байланыстығын, атақты физиологтар И.М.Сеченов, И. П. ... ... ... ... ... ... Б.П.Есипов,
М.А.Данилов, Л.В.Занков, М.Н.Скаткин тағы басқа ғылымдардың ... ... оқып ... ... ... ғана ... ... еңбектің тамаша
шебері бола алады.
Қазіргі кезеңде білімнің беделі төмендеп, ... ... ... ... ... қарамастан гуманитарлық білім
беру мәселесін шешуде негізгі тұлға - ... ... ... беруді
гуманитарландыруда педагог-маманның мәртебесін көтеру елімізді өркениетті
мемлекеттер деңгейіне жеткізудің басты шарты деп есептейміз. Мұғалім ... аса ... ... ... ... ... ... мектепке керегі білімді, әрі педагогикалық әдістемеден хабардар,
оқытып білетін мұғалім» - деп баға бергені бұл күнде де өз ... ... ... орай педагог маманның моделін ұсынамыз:
- педагог-ол шын мәніндегі қоғамдық-әлеуметтік даму процесінің
санасындағы күрделі ... ... ... ... бар маман;
- педагогикалық процеске ие бола алатын әрекетті және тұтас толыққанды
қасиеті бар, шығармашылық ойлау қабілеті жетілген, ... ... ... ... ... ... қалыптасқан, гумандық қоғамдық еңбек қатынасын орната
алатын маман;
- педагог қазіргі заманның өркениетті, прогресшіл бағытына сай ... ... ... ... ... ... ... және т.б. бірнеше бағытта жүргізіледі: Ұйымдастырушылық бағыт
мұғалімнің оқыту тәрбиелеу процесі жоспарлау және ұйымдастыруға құрылады.
Бұл оқу ... ... оқу және ... жұмыстарының түрлі формаларын,
сабақ жүргізу барысын ұйымдастыру, т.б. Бұл үшін ... ... ... ... педагог қызметті ұйымдастырудың негізгі формаларын;
-ұлттық бағдарламаның мазмұнын, оның идеялық-теориялық ... ... мен ... жас ... ... ... ... формалары мен әдістерін сынып
деңгейіне байланысты таңдай білуге; Танымдық ... ... ... ... ... ... үшін мұғалім:
-ғылыми теорияның методологиялық және ... ... мен ... ... ... ... процестердің мүмкіншіліктерін және ақыл-ой қызметін бірте-
бірте жетілдіру арқылы басқаруға;
-пәнаралық байланысты қолдана отырып жүйелі білім беруге;
-өткен ... мен ... ... ... ... логикалық
шешімдер жасауға;
-оқушы бойында білім алуға өз еркімен ұмтылып тәрбиелеуге;
Эмоционалдық бағыт- мұғалімнің ... ... ... ... оның
оқушылардың дүниетанымын кеңейтіп, табиғатқа деген сезімін жоғарылату.
Ізденушілік бағыт-мұғалімнің оқу ... ... ... және
профессионалдық шеберлігін көтеруі арқылы көрінеді.
Бұл мұғалімнің психологиялық-педагогикалық қызметін талдаумен ... ... ... жаңа педагогикалық технологияны әдістерді
қызметіне ендіріп, білімін ұштастыруы.
Мұғалім ғылыми зерттеулердің теориялық негізін және ... ... ... ... ... ... ... педагогикалық кәсіби
шеберлігіне мына талаптар қойылады:
-оқу процесін бақылауға және ... ... бір ... келтіруге;
-кез келген педагогикалық ситуацияға педагогикалық шеберлігін қолдана
білуге;
-пән сабағының құрылымына жаңа формалар, ... ... ... ... ... болуға;
-сабақтың тақырыбын ашу мақсатына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... белсенділігін дамытуға;
-үнемі білімін жетілдіруге, орындаушылық тәжірибесін, ... ... ... ... ... ... оқу ... ұйымдастыру бұл оқушы мен мұғалімнің
сырттай үйлесімді қызметі, оның өзі белгілі бір пен ... ... ... ... бөлінеді: фронтальды - мұғалімнің барлық
оқушылардың жеке және ... ... ... әр ... топтық және жұптық қызметі. Мұғалімнің оқу қызметін
фронтальді ұйымдастыруы барлық оқушылардың ... ... ... яғни барлық оқушылар бірдей тапсырманы орындайды, жұмыс бәріне
ортақ, ... ... ... ... ... жинақтайды. Бұл тәсіл
оқушылар мен ұстаз арасындағы ... ... ... ... пікірлерді талқылауы ширайды, басқаның ойын, өзінің ... ... ... ... ... ... қойылатын
басты талап оқушылардың ішінен ең тиімді ой-тұжырымды дәл таба білуі, оны
алдын ала ... оқу ... ... ... міндеттеріне жауап
іздеуі; барлық айтқысы келген ынталы оқушыны ... ... оны ... ... ... ... ... сәттерде түзетулер енгізуі, әр
оқушының мүмкіндігіне жол ашу. [18]
Фронтальды оқытуды ... ... ... ... ... ... және репродуктивті және шығармашылық
тапсырмалармен келуі мүмкін. Мұнда шығармашылық негізге құрылған ... ... ... бөлінеді, жұмыстың бұл түрі барлық оқушылардың
белсенділікпен іс-әрекетте болуына жағдай ... ... ... ... ... кемшіліктер бар, жұмыс барысында оқушылар әр ... өз ... ... білімін арттыра алмайды, бәрінің білімі бір
мөлшерде оқшауланбайды, әсіресе, нашар үлгеретін ... ... ... ... болса, ал қабілеті өте жоғары оқушыда уақыт артық қалады.
Сол себепті сабақтың тиімділігін арттыру үшін сабақтан ... ... ... керек.
Жеке жұмысты ұйымдастыру сабағында әр оқушының өзіндік іс-әрекеті
ескеріліп, оған арнаулы ... ... оқу ... ... ала
есепке алынады: әдебиеттермен, анықтамалармен, энциклопедиямен ... ... ... ... ... жазу.
Жеке жұмысты ұйымдастыру барысында екі түрлі тапсырма орындалады: ... ... ... ... ол: ... алдымен барлық сыныпқа
берілген тапсырманы орындайды, басқа ... ... ... ... ... ... ... Екіншісінің ерекшелігі, ол оқушы
арнаулы тапсырманы орындауда ... ... оқу ... ... ... әр оқушы өзінің оқу қызметінің режиміне орай жұмыс қарқынын
белгілейді. Жеке жұмысты сабақтың барлық ... ... ... ... ... ... ... мұның өзі оқушының бұрын меңгерген білімдерін,
қабілетін, дағдысын жетілдіріп отыруына ықпалы зор, сол секілді ... ... ... ... жол ашады. Сабақтың бұл түрі оқушылардың
өзіндік іс-әрекетін тәрбиелейді, жинақылыққа, ... ... ... таба білуге бағыттайды, бірақ бұл сабақта оқушылардың ... ... оны ... ... түрімен толықтыруға, топтық жұмыс
ұйымдастыруға болады. [20]
Топтық жұмысты оқушылардың оқу еңбегін ... ... ... ... оқу ... анықтау үшін сынап екі топқа бөлінеді;
• әр топ тапсырма орындайды (не бірдей, не саралап, даралап ... топ ... ... ... ... ... мұғалімнің басқаруымен
өтеді;
• топтың енгізген жаңалығына орай тапсырмалар іріктеледі;
• топтың құрамы сабақтың мазмұнына ... ... ең ... ... мүмкіндігін ескеру қарастырылады;
• топтың және құрамның әр түрлі ... орай ... ... сұрыпталады және мұның өзң оқушыларға байланысты.
Сабақтың топтық жұмыс түрінде оқушы саны көбейеді және жеке ... ... не топ ... не ... ... ... болып
отырады (фронтальды және жеке жұмыс кезінде мұғалімнің оқушыға көмек беруі
қиындай ... ... олар жеке ... көшкенге дейін кезек күтуге
мәжбүр).
Топтық жұмыс практикалық жұмыстарды, зертханалық және жаратылыстану
ғылыми ... ... ... ... шет ... екі ... ... дамыту бағытында және еңбек сабақтарын
өткізгенде өте тиімді. ... бұл ... ... ... ... ... кеңес беріп, өлшемдік параметрлері күрделеніп, өздік жұмыс
тиімділігі жағынан бұрынғыға қарағанда жақсара түседі.
Дамыта оқыту - ... ... ... ... ... ... жүйе деп
қарастырылды. Оның нәтижесінде әр оқушы өзін-өзі өзгергіштігі ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар
жасау үлкен нәтиже берді. [22]
Әрбір қарастырылған оқыту ... ... ... ... барысындағы өзіне тән оқу-тәрбиелік ... ... ... өзара, бірін-бірі толықтырып, дұрыс құрылған сабақтың жақсы ... ... жас және жеке ... ... ... ... тексеру мен бағалаудың маңызы
Елімізде бүгінгі жалпы білім беруді бастауы кеңес дәуірінің 30-жылдары
басталған. Сол жылдары мектепте берілетін ... ... ... ... ... классификациясына сүйеніп, жеке пәндер оқытыла бастады.
Нәтижесінде "Нені оқыту?" деген сұрақ аясында жеке пәндер бойынша берілетін
білімнің құрамы мен ... ... ... ... Бұл үрдіс тарихи
кезеңдерден өтіп, бүгінде дәстүрлі болған оқу пәндер ... ... пән ... ... ... бойы толықтырылып, жетілдіріліп бүгінгі
таңдағы көлемі айқындалды. Осы білім мазмұнын оқушыға жүйелеп, өңдеп дайын
күйінде ... ... ... ... ... ... ... әдістемелік ізденістер болды. Осы бағытта ұйымдастырылған ... ... ... ... жеке пәндер бойынша алынатын ББД болып
табылады. Білім ... ... ... ... ... ... ... реттеу делінеді.
Әлемдік білім беру кешенінде ... ... ... ... ... жолы орын ... Оны ... түрде жүйеден "шығуды"
реттеу дейді. Бұл жолдың ерекшелігі неде? Мәселе "Не үшін оқытамыз?" ... ... ... ... Бұл ... жауап ретінде алынатын соңғы
нәтижелер нақтыланады. Бұл нәтижелерге жеке пәндер ... ... ... ... дағдылар жатады. Бұдан кейін шешілетін мәселе "оқушыны оқуға
қалай үйрету?" деген сұрақпен байланысты. Демек, ... ... ... ... оқу ... ... ... ұсынбайды,
баланы өз бетімен ізденуге, өзіне қажет білімді іздестіруге ... ... ... т.б.) ... Осындай ұстанымда
ұйымдастырған оқу үрдісінің ... ... ... қажетті кең ауқымды
дағдыларды, құзырлықтарды ... ... ... ... ... оның ... ... етудің екі жолының өзара айырмашылығы
құндылық, ... ... ... ... ... ... ... деңгейдегі айырмашылық жалпы білім берудің мазмұндық
және процессуалдық негізін реттеудегі өзіндік ерекшеліктерге ... ... ... күйінде төмендегі кестеде беріліп отыр. [25]
Жалпы білім берудің мазмұндық және процессуалдық негізін
реттеу жолдарының өзіндік ерекшеліктері
|«Кіруді»реттеу ... ... ... ... берілетін білімнің |1. Ұлттық деңгейде ... ... ... мен ... жалпылама |мақсатын мектеп түлектерінің басты |
|түрде белгілеу. ... ... ... ... ... әр ... мақсат пен|белгілеу. ... ... |2. ... ... мақсатын |
|3. Әрбір оқытылатын пәннің орнын оқу|күтілетін нәтижелер арқылы нақтылау.|
|жоспарда ... |3. Оқу ... ... ... Әр ... мақсат мен міндетін екі|анықтау. ... ... |4. Оқу ... ... |
|- тұжырымдама; ... ... ... |
|- ... |5. ... ... ... ... Оқу бағдарлама арқылы әр пәннің |жасау арқылы нақтыланған мақсатқа |
|мазмұнын әр бір ... үшін ... ... әр бір ... ... |
|6. Әр пән бойынша оқулық және оқу – |мүмкіндік беру. ... ... ... |6. ... ... |
| ... ... ... |
| ... қалыптасуы. |
|Бірыңғайлық білім беру жүйесі; ... ... ... |
|Оқу жүктеменің жылжымалы бөлігінің ... ... ... ... | ... ... ... көптеп қолданылатын сабақ
түрі.Мұндай ... ... ... ... ... кезеңдсрі немесе
буындары алма кезек өзара ұштасып жатады. Сабақ ... ... ... ... ... пысықтау және тексеру, бағалау жұмыстары оқушылар-
дың ... ... ... ... ... ... етеді. Сондық-
тан, ол мұғалімнің оқу ісін ұйымдастыруында және оқушылардың оқу материа-
лын жете түсінуіне өте қолайлы. ... ... ... бастауыш және орта сыныптарда, сонымен қатар
тілге ... ... ... қолданылады.
Сондай сабақтың бір вариантын профессор Р.Г.Лемберг өзінің "Дидактика-
лық очерктер" деген ... ... Оның ... ... ... ... кейінгі ретте мұғалімдердің ... ... үй ... ... ... ... мұнда оған
керісінше жаңа оқу ... ... ... ... ... ... Мысалы, оның құрылымы мынандай болып келеді:
Жаңа оқу материалын өткен ... ... ... тапсырма беру.
Оқушылардың түсінбеген сұрақтарына жауап беру.
Өткен оқу материалын қайталап, оқушылардың білімін сынау және жаңа сабақты
пысықтау.
Р. Г. ... ... ... егер ... ... оқу
материалын ұзақ уақыт сұраудан бастаса, оқушылардың жаңа оқу материалын
қабылдау, ... ... ... Сол үшін жаңа оқу ... бастапқы кезеңінде, демек, оқушылардың таным қабілеттерінің
белсеңділігі жоғары ... ... тың ... ... ... Бұл ... ... Осы үлгіні әсіресе жоғары сыныптарда
кеңірек қолданған дұрыс ... ... ... оқу ... ... ... ... келеді. Сөйтіп, олардың оқу материалын тиянақты
меңгеруінде түсіндіру және оны ... ... ... ... мән
берген жөн болар. [27]
Оқудың дәстүрлі теориясында аса танымал болғандары келесі дидактикалық
принциптер: саналылық және ... ... ... жүйелілік
және бірізділік, беріктік, түсініктілік, ғылымилық, көңіл-күй ескеру,
теория мен практиканы байланыстыру. ... және ... ... ... ... анықталған заңдылық тұжырымдары жатыр. Білім мәні
оқушының өзі ақыл-ой белсенділігі ... ... ... әрі ... ... ... құралады. Білімдерді саналы ... ... мен ... ... оқу ... ... танымдық
белсенділігінің деңгейі мен синаты, танымдық іс-әрекетті басқару және оқу
тәрбие ... ... ... ... ... мен оқу ... т.б. Оқушының өзіндік таным белсенділігі оқудың маңызды жағдаятының
бірі есептеледі, ол оқу ... ... әрі ... ... ... ықпал
жасайды. Оқудың саналылық және белсенділік принціпін іске ... ... ... оқу ... сақталуы тиіс: тағы жұмыстың мақсаттары мен
міндеттерін анық түсіну-саналы оқудың ... ... ... ... маңызымен мәнін түсіндіру, болашақтағы қажетін бала санасына
жеткізе ... ... ... не неліктен және қалай істеу керектігін түсінуі.
Сонымен оқу жұмыстарын қарадүрсін ... ... ... ... ... ... барысында танымдық іс-әрекеттің барша түрлері мен формаларын пайдалану,
талдауды біріктіру тәсілімен, индукцияны дедукциямен салыстыруды ... қою, ... ... жиі ... балалардың жасы кіші болса,
индукция тәсілін жиі қолдану;
оқушылар әр ... ... ... ... ... ... оқушылардың өтілген білімдері мен тәжірибесіне сүйену, бейнелі
салыстыруларды пайдалану, мән-мағынасы жете ... ... ... ... ... аулақ болу;
балалардың бірін-бірі оқыту мүмкіндіктерін пайдалану, дұрыс шешім табудың
ұжымдық формаларын дамытуға қажет жағдайдарды қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... әнгімелеп бергені
тиімді де, әрі жеңіл, сондықтан сыныптағы үздік оқушылар қолынан келетін
оқу істерін өз міндетіне ... бала ... ... ... ... ... белгілі мәліметтерді бұрынғы белгілілерімен логикалы ұштастыру,
игерілген мен игеріліп жатқан білімдердің арасында логикалы ... ... оқу да ... ... ... ... ... пән емес, ол мұғалім тәрбиесімен
қалыптасып жатқан тұлға. Оқушыны пәнге ... ... ... ... әрі ... керісінше, оқушыны сол пәнді мұғаліммен бірге белсенді
игеретін субъект дәрежесінде тану. Тұлғаны қалыптастыратын пән емес, ... ... ... өз ... бақылайтын деректері мен игерген ... ... ... және оларды түсіндіруді талап ететін жағдайлар
жасау;
егер әр ... ... ... ... ... ... және сол
ережелердің қолдану ауқымы қаншалықты кең екендігін оқушы ... ... ... ... ... жатқан материалдардағы басты және екінші дәрежелі ақпараттарды
табуға және ажыратуға үйрету. Оқушыны ең алдымен ... ... ... ... ... Сабақта келтіретін дерек және
мысалдардың негізгі мәселе мәнін ... ... ... ... ... және ... ... ақпараттарды
табуға және ажыратуға үйрету. ... ең ... ... ... ... ... жеткізу. Сабақта келтіретін дерек және
мысалдардың негізгі мәселе ... ... ... жас және жеке ... ... ... көрнекілікпен
оқыту принциптері. Оның негізінде ... ... ... ... ... ... сырттай тітіркендіргіштерді әр-түрлі қабылдамайды,
адамның көбі ... аса ... ... ие; ... ... ... ... байланыс оптикалық каналының өткізгіштік
қабілеті өте жоғары; көру органдарын ... ... ... миға ... ... ... ... ол оқушы есіне жеңіл, тез және ... ... Оқу ... ... ... ... көптеген
ережелерін іске асырған. Солардың кейбірін атап өтейік:
-сөздік ... ... не ... ... ... ... күйінде берілген заттар жақсы, жеңіл әрі тез есте
қалатынын ескеріп, ... оқу ... ... ойы ... түр-түсті бояулармен, дыбыстармен,
түйсіктермен өрнектеледі. Осыдан бала санасы жалпы дерексізденеген ұғымдар
мен ... ... оның ... ... нақты бейнелерді арқау
етеді.
-оқушылар үшін ең маңызды ереже: мүмкін болғанша ... ... ... ... көз ... ... қабылдауына-
естілетінді, иіс, дім қабылдауға тиісті мүшелерді;
-бір көрнекілікпен шектеліп қалмау: көрнекілік-мақсат емес, ... ... және оны ... құралы;
-оқыту және тәрбиелеу барысында: ұғымдар мен дерексізденген тұжырымдар
бала санасынына нақты деректер, ... және ... ... тез әрі ... ... ... мәнін ашуға әрқилы
көрнекілік түрлерін пайдалану;
-көрнекілікті тек ... ... ... оны ... өз ... білім алу көзі ретінде де пайдаланған жөн. Бұл
оқушылардың тиімді ізденіс және зерттеу ... ... ... ... ... өтіліп жатқан заттар мен құбылыстар жөнінде
өте анық және дұрыс ұғымдарды қалыптастыруға жәрдемін ... оқу ... ... естен шығармау;
-оқушы бақылауларын жүйелестіріп, себеп-салдармен сәйкестендіру;
-көрнекі құралдарды ... ... ... ... ондағы
берілген бейнелерді тұтастай қабылдауға, кейін ... және ... өз ... ... соң ... ... келтіруге үйрету;
-әр-түрлі көрнекілікті пайдалану, бірақ көрнекі құралдар санын ... ... бұл ... ... ... пайда етіп, негізгі мән-
мағынаны ... ... ... және бірізділік принципі келесі ғылыми тұжырымдарды негізге
алады: ... орта ... ... ... мида ... бейнеленсе ғана,
оқушы шынайы білім топтай алады; ғылыми білімдер жүйесін қалыптастырудың
басты тәсілі-белгілі жолмен ұйымдастырылған оқу; ... ... ... оқу ... ішкі ... және оқушылардың танымдық
мүмкіндіктерімен байланысты; жеке ... ... оқу ... әрі ... нәтижеге жетуі ол процесте орынсыз үзілістердің,
ескерілмей қалған қажетті ... ... және ... ... ... бұзлмауына тәуелді. Егер дағдылар тиісті жаттығулармен жүйелі
бекімесе, олар көп ұзамай жойылады; егер ... ... ... олар ... ... іс-әрекеттерінде үлкен қиыншылықтарға
кезігеді; егер оқу ісінде бәсеңдейді. [23]
Мұғалім тәжірибесінде ... пен ... ... ... іске асып ... олардың арасында аса маңыздылары келесідей:
-оқушылардың білімдер жүйесін ... ... ... ету ... ... ... пайдалану. Оқу материалын логикалық бітімге
келген бөліктерге ажырату, ... ... іске ... ... ... оқу ... ... үйрету;
-егер жауабы табылмайтынына не шешімі алынбайтынына көзі ... ... ... ... ... ... ... жүйесін, сондай-ақ оқу тәсілдерінің жүйесін
бұзуға жол қоймау, ал егер жүйе себепсіз өзгеріске қалса, үлгермеушіліктің
алдын алу үшін ... ... пән ... байланыстарды пайдалану. Мазмұндық тұрғыдан,
сондай-ақ оқу әдістемелерінде барша ... ... ... ... ... мен тірек білімдерді орынсыз әрі жиі жаңғыртуға әуесқой
болмау, жаңа білімдерді ... ғана ... еске ... ... ... біліктерді хабарлау үшін өзі де тығыз сабақ уақытын алмау.
Көптеген қазақ мектептерінде мұғалімдердің жиі қолданатын сабағы-бұл
аралас сабақ. Оның ... бес ... ... кезеңі.
Өткен оқу материалын қайталау.
Жаңа сабақ материалын түсіндіру.
Жаңа материалды алғашқы бекіту.
5. Үйге тапсырма беру.
Оқытудың басқа түрлерін сирек ... ... ... ... өткізу оқушыларды жалықтырады, сабақ үстінде еш ... ... ... ... Мұны ... дәлелдеуге болалы? Сабақ құрылымының
бірінші кезеңінде оқушылар мұғалімді тыңдайды, екінші ... олар ... ... ... жауабын тыңдайды, үшінші элементінде, мұғалімнің
түсінігін тыңдайды, төртінші злементінде, оқушылар жаңа тақырып материалын
бекітуге ... ... ... бір оқушының берген жауабын
тындайды, ал ... ... ... ... үйге ... ... Демек, оқушылар бүкіл сабақ бойында тек қана тыңдаушылар ретінде
отырады, өз ... ... оқу ... ... Олай болса мұндай
сабақты «тыңдаушылар» сабағы десек артық болмайды. [29]
Осы сияқты іш пысарлық, ... ... ... ... таза ... ... ... бір сағаттан түрлі қимылды
ойындарды ұйымдастырған өте пайдалы болар еді. ... таза ... ... ... балаларлын келесі сабақта белсенділігі
артады, ойлау операциясы арқылы білімді игеруге тырысады.
Міне, ... ... бәрі ... процесін жетілдіруге сабақтың
жаңа ... ... ... шығармашылықпен қолдана білуге
мұғалімдерді ойландырады.
Ал, енді сөз ... ... ... оқу бағдарламасының үлкен
тараулары аяқталғаннан ... ... ... түрінде немесе бір-
біріне тікелей пәншілік байланысты тақырыптарды оқып бітіргеннен кейін,
пікірталас сабағы түрінде өткізілсе өте ... ... ... ... мектептері тәжірибесінде оқушыларға келесі
тәлім-тәрбие берудің бірден-бір формасы да, құралы да ... өз ... ... ... ... ең ... ... Бұл оқу барысында
педагог дәл белгіленген уақыт ... ... ... ... шәкірттерге игерілуі тиіс пән негіздерін ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтары мен әдістерін
қолданып, танымдық және басқа да іс-әрекеттерді ұиымдастырады, онымен бірге
оқушыларды тәрбиелеп, олардың шығармашыл қабілеттері мен ... ... ... ... ... ... Әр ... негізгі бірліктерден
құралады. Олар-жаңа материалды түсіндіру, бекіту, қайталау, білім, ептілік,
дағдыларды тексеру. Бұлардың әрбірі мұғалім мен оқушының ... да ... ие ... ... Аталған бірліктер сан қилы байланысқа
түсіп, сабақ құрылымының, оның ... ... ... сан ... көрініс береді. [18]
Мұғалімдер оқу әрекетін оқушылардың жеке бас ерекшеліктерін ескере
отырып, оқу-ойлау қабілеттерін жетілдіру табиғатын ... ... ... ... ... ... бар.Оқу әрекетін қалыптастыру барысында
тұлғалық ... ... ... табандылық т.б
қалыптасады.
2.3. Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ... ... ... ... мен ... жас және жеке ... ... арқылы оқытудың
мақсаттары бірқатар жағдайларға ... ... бір ... бөліктен
кіргізетін ойнақы өзгерткіш категория болады. Мақсаттын ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу болып
табылады. Мақсаттың мазмұнына байланысты дәстүрлі оқыту тұлғаны дамытуға
(жан-жақты ... тек қана ... ... емес ... ... білік және
дағдыларды меңгеруге бағытталған. Қазіргі кездегі жалпы мектепте ... ... ... идеологияландыру шығарылып тасталған, жан-жақты
үндестерілген даму ... алып ... ... ... ... ... ұшыраған, бірақ мақсатты жоспарланған қасиеттер сапалар
(оқыту стандарттары) ... ... ... ... ... ... отыр.
Білім берудің дәстүрлі жалпы мектептің мазмұны бұрынғы кеңес үкіметі
жылдарында қалыптасқан, ол елді ... ... ... ... техникалық деңгейіне қиыншылыкпен, жалпы ғылыми-
техникалық прогрестің ролімен және ол осы күнге ... ... ... ... ең ... ... ... талаптарына
оқушының ішкі өмірімен өте нашар байланысты ілім болып табылады, ал ... ... мен ... ... онда ... өзіне тән
қабілеттерін көрсету үшін жағдайларымен творчестволық көріністері болмайды.
Оқыту процесінің авторитарлығы іс-әрекетті ... ... ... тәртібінің ықтиярсыз істелінетіндігі ("мектеп тұлғаны
даралайды"); бақылауды бір ... ... ... ... ... өшіруде"). Онда оқушы позициясы ықпал етуге оқыту
объектісіне бағынған оұушы "тиісті" оұушы әлі толықанды. ... ... ... ... ... Ал мұғалімнің позициясы-ол командир, жалғыз
инциативті адам, төрешісі ("әрқашанда ол ... ... жас ... адам (ата-
ана) оқытады; пәнмен балаға, "жазалаушы оқ" стилі.
Білімді меңгеру әдістері дайын білімдерді хабарлауға негізделеді,
оқыту ... бір ... ... ... жеке ... ... есте ... көзбен көргенді мазмұнын айқын беру,
репродуктивтік еске түсіру елестету.
Дәстүрлі оқыту ... ... екі ... ... болады: 1 .Иллюстративті-түсіндіру әдістері (лекция, баяндау,
әңгімелесу, тәжірибелерді көрсету, енбек ... ... ... ... ... және оқу ... ... түрде көрсетеді.
Оқыту құралдары оқу мәліметтерін тасымалдаушы бола отырып, сонымен
қатар ақпараттық ортаны тудырудың жүйесі болып ... ... ... ... қызметі азаяды, яғни біршама оқу
әдістерінің мәнітөмендейді, керісінше оқу ... ролі арта ... ... ... ... тек ... мен оқушының арасындағы
кейбір оқу әдістерін меңгеру барасындағы ... ... ... жас және жеке ... ... ... компьют ерлік
оқытудың маңызы өте зор. ... ... ... ... ... да ... ... өзгереді. Үлгілеуші және мультимедиа бағдарламасы
бар мультимедиа-компьютері лингафонды құрылғылардың, ... ... ... ... ... тек орнын ғана басып қоймай,
басқа да қызмет көрсете алатын дербес компьютер. ... ... ... ... ... және ... ... физика-химиялық өлшемдер жеткізетін құралдар, бейнеаппаратуралар,
модемдер, байланыс құралдары, принтерлер т.б. пайда болады.
Компьютердің мониторындағы мәліметтерді бүкіл ... ... ... ... пайда болады. Олар
кинопроекторлар мен диопроекторлардың қызметтерін толық ... ... ... өзі ... ... ... ... орындай алады, оның үстіне жаңа мультимедиа-проекторларда
кең түрлі түстер мен қамтылған. ... ол ... ... ... ... ... дамуы ақпарат тасымалдаудың жаңа түрлерін қажет
етті. Олар лазерлік ... ... ... және ... дискілер. Бұлар
кең көлемді мәліметтерді сақтауға мүмкіндік береді, оларды лезде есептеп,
қолданушыға тиімді қолданаудың ... ... ... ... ... ... және лазерлік дискі
түрінде кестелерді, схемаларды, карталарды, түрлі оқулықтар мен ... ... ... ... ... ... және ... салдарынан, дербес компьютердің пайда болуы, ... ... яғни ... ... ... ... ... да биік болатын жағдайын туғызады.
Дербес компьютер бір жүйелі ... ... ... ... ... Дәл осы ... дербес компьютер орталық
(негізгі) техникалық құрал болуда.
Қазіргі кез келген заманға сай оқу ... ... ... ... ... дискілермен жұмыс істеу ... ... ... ... дискілерде сақталатын гипертекстік
оқулықтар және басқа да ақпараттармен жұмыс істеу үшін керек.
Егер локальды желіде жұмыс істеу немесе ... шығу ... ... ... ... ... немесе модем болуы ... ... ... ... ... ... ... аналогтық видеокамераларды қою керек. Кластың немесе
аудиторияның экраннан ... ... ... ...... ... емес мультимедиа-проекторга қосылад.
Технологиялар зертханасындағы мультимедиа информациясымен жұмыс
істемейтін ... ... ... карта, компакт дискілер, дисковод,
дыбыстық карта, ... ... ... ... ... ... [24]
Егер, мысалы, интернеттен алынған ақпаратты экранға ... ... онда ... ... ... ... ... видеомагнитафон және видеокамерадан видеоақпарат мультимедиа-
проектор арқылы экранға ... ... ... ... ... ... үлкен таралымға ие. Олардың
көмегмен әрбір адам видео таспаға видеосюжет жазып алып, кейін онымен ... ... ... ... ... ... да, ... дербес компьютер экранында көруге болатын қажетті ақпарат
тасушыларға ... ... ... ... ... ... , ... арқылы беру, түрлі түсті принтермен ... ... ... және ... –проектор көмегімен класқа экранда
көрсетіледі.
Қазіргі заманның оқыту құралдарының ерекшелігі олардың ... ... ... ... олар білім беру процесін жеделдетеді.
Бұл жағдай интерактивті тақтаның болуының мүмкіндігінен. Ол экранда, одан
алыстамай дербес ... ... ... ... ... ... ... оны басты басқару құралына айналдырады. Екі қабаты
тордан тұратын және ауалық кеңістікпен бөлінген жіңішке ... ... ... бұл облыстағы ең соңғы жетістіктердің бірі болып табылады.
Компьютер мониторындағы ... ... ... ... ... және ... ... қолмен жазып көрсетуге
болады. Пернетақта бейнесін шығаруға мәтін ... ... ... ... ... ... өткізуге болады.
Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ескеру арқылы жаңа білім беру
практикасында қашықтан ... ... ... мәні ... ақпарат
құрылымының дамып және қоғамдық ақпарат құрылымын жоғарылату болып
саналады. ... ... – бұл ... ... мейлінше тиімді және оқытудың
дамуыша формасы, оның болашағы жарқын. Қашықтан ... ... ... ... ... телекоммуникациялы
құралдармен байланысады. Мысалы: E-mail, ... ... ... Chat
байланыс жүйесі, видеоконференциялар және желісінің басқада мүмкіндіктері.
[26]
Қазіргі кезде ... ... ... ... ... бар және ... жобаларға қатыса алады.
Дистанциондық оқытудың маңызды бөлігі болып оның ... ... ... ... үлгеру жүйесінің тәжірибесі мен талдауы мынаны
көрсетті:дистанционды оқыту дәстүрлі білім ... ... 50% ... ... ... 60% шығын жұмсайды.
Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ескеру арқылы оқытудың төменгі
өзіндік құны ... ... ... ... ... ... оқыту алаңын пайдалануы арқылы, ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
Күндізгі оқытуға қарағанда дистанционды оқытудың қосымша мүмкіндіктері
бар:
- білім беру және ғылыми мағлуматтар көлемінің тез арада және сапалы
түрде кіру ... ... ... ... профессионалдармен байланысу мүмкіндігі
бар, территориялық орналасуына байланыссыз жоғарғы деңгейлі мамандардан
кеғес ... ... ... ... ала ... олар ... мәселелерін басқа қаладағы және мемелекеттегілер мен бірге шеше
алады, бірігіп дистанциондық сабақ өте алады;
- ... ... ... ... ... ... ... қарамастан жоғарғы деңгейдегі мамандардан кеңес алу.
Базалы түрде интеграцияланбаған медиабілімнің мазмұны қазіргі кезде 4
негізден ... БАҚ ... ... мәліметтерді қабылдауға, оларды өңдеуге
үйрету;
2. Сындарлы ойлаудың дамуы, ... ... ... ... БАҚ ... мәліметтердің қарама-қарсы жақтарын сезінудің дамуы;
3. Мектептен тыс мәліметтерді де ортақ контексте, базалы білімге
енгізу,
4, ... ... ... ... отырып, (компьютерлер,
модемдер, факстар, мультимедиа және т.б.) қажетті ... ... оны ... ... ... қалыптасуы.
Медиабілімге деген көзқарастары мен мақсаттарын талдауы оқушылардың
ашық және тыңғылықты ойды ... ... ... ол ... айтылған
хабар табиғаттағы және әлеуметтік жағдайды тек тікелей көшіріп қана қоймай,
оны барлық жағынан талдауға мүмкіндік береді.
Сонымен, ... ... ... әртүрлі байланыс жүйелерімен
берілетін ақпарат ағымын сындарлы сезіну мен ... ... ... ... ... ... деп ... келе, қазіргі уақытта көптеген ғалымдардың зерттеулерінде
оқытудың жаңа технологиялары негізінде әр ... ... ... ... бар, ол ... алып қана ... оны ... қолдана білетін,
көпшілікпен араласа алатын, ішкі мәдениеті, ойлау және сезіну қабілеті бар
адам ... ... ... – оқушының өзіне қажетті білімді өзі тауып
үйренуі, оқу, кәсіптік, тұрмыс мәселесін кез келген ... ... іс ... жасай алуға үйрету. Білім беру саласын ізгілендіру жағдайында ... және ... оқу іс - ... ... өзін - ... және өзін - өзі дамыту түрлері өзекті болып табылады. Оқушы мен
мұғалім қоршаған ... ... ... отырып, өзін - өзі танып,
дамытуына жағдай жасайтын ашық жүйе болуы тиіс. [15]
Сабақты ғылыми - әдістемелік ... ... үшін ... ... жоспарлауы тиіс. Оқыту жұмысы тақырыптық жоспар оқу бағдарламасы,
оқулық, оқу ... ... ... ... толық оқу жылына жасалады.
Оқыту процесі – мұғалімнің бір ... ... ... ... ... де, ... ол оқушының жеке-дара жұмысының түрі.
Себебі әр оқушы білімді өз ... ... ... ... ... ... ... жеке-дара жұмыс әр оқушыны өз бетімен
жұмыс істеуге, ... ... ... ... ... ... ... заңдылықтарын оқып, білуге ықыласын тудырады, ойлау
белсенділігін арттырады.
 Жеке-дара жұмыс түрлері
Ø ... ... ... ... Мұғалім тапсырмасы бойынша түрлі лабораториялық тапсырмаларды
орындау
 Топтық ...... ... оқу ... ... ... ... екі, төрт, алты т.с.с. оқушылар тобының белгілі бір ... ... ... ... ұйымдастыру оқушылардың тәрбиесіне, ... ... ... алу белсенділігін, олардың өзара тату-тәтті
ұжымдық ... ... т.б. ... қасиеттерін
қалыптастырады.
Оқушылардың ұжымдық жұмысы дегеніміз – ортақ мақсатты көздейтін жұмыс.
Алайда, бұл ортақ ... жету ... оқу ... белгілі бір өте
күрделі еңбек ... жол ... Оған ... ... жеке ... жұмыстарының элементтері кіреді. Сондықтан ұжымдық жұмыс ерекшелігі
өз бетімен істейтін дара жұмысқа бөгет ... ... әр бір ... алдына қойылған міндеттерін жақсы ұғынуға көмектеседі.
3. Фронтальдық жұмыс – бір сыныптағы барлық оқушылардың бір ... ... ... ... мұғалім басшылығымен біркелкі ... ... ... ... ... ... мен ... қатынастар жоғары оқу орындарының алдына болашақ
мамандарды кәсіби әрекетінде өздігінен шығармашылықпен еңбектене алатындай
етіп даярлау, оқушыны ... ... ... ... ... ... ... түрде өз бетімен жұмыс істей білу мен өзіндік дамуды,
өзін-өзі басқару және өзін таныта ... ... ... ... ... ... ... дамытып тәрбиелеу, жас ұрпақты қоғам құрылысына
белсене қатысуға әзірлеу ... ... ... ... ... ... және ... алу барысында жас түлектердің ақыл-ойы дамиды,
адамгершілік ... ... ой ... ... рухани өмір
байлығын меңгереді, эстетикалық сезім, талғамы артады... Соған сәкес мектеп
тәрбие беру ісін ... ... ... ... ... ... ... еңбегі басқа қызметтермен салыстырғанда, өзіндік ерекшелігі
мол шығармашылықты сүйеді. ... ... ... ... еңбек пен
әлеуметтік іс-әрекетіне дайындау мұғалімдерді көп ... ... ең ... түрі. Олай болса, әрбір мұғалім орта ... ... ... ... ... ... қоймай, ол тәрбие мен
оқытудың тиімді жолдарын үнемі ... өз ... ... ... Сонда ғана мұғалім жаңашыл, оқушыларға тәрбие және білім берудің
теориясы мен практикасын дамытудың қозғаушы күші және ... ... ... ... мұғалімнің жана проблемаларды жүйелі түрде оқуын ... ... ... ... ... педагогтың оқу, білім беру, тәрбие
және ұжымды ... ... ... шетел психологтары және педагогтарының теорияларымен үнемі
қаруланып отыруы. Мұғалімнің кәсіби ... ... екі ... ... олардың бірі - мұғалімнің жеке жоспарына сәйкес өз бетімен
білім алу жолы, екінші - ... ... ... ... ... ... болса да педагогикалық еңбекке жарамдылық
деңгейін анықтау үнемі жаңартып және ... ... ... ... ... білімнің беделі төмендеп, мәдениеттің, ... ... ... ... ... ... ... мәселесін шешуде негізгі тұлға - мұғалім. Себебі, ... ... ... ... ... ... ... деңгейіне жеткізудің басты шарты деп есептейміз. [10]
Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ескеру ... ... ... кездегі дәстүрлі формалары оқу үрдісінің әбден жетілген
ең жақсы жолдарын және оқушылардың бағдарламалық материалды ... ... ... ... ете алмайды, өйткені елеуді кемшіліктері бар.
Қазіргі оқыту тәсілдері бойынша ... баяу ... ... оқу ... ... әр бір ... тақырып бойынша алған
білімін жүйелі және толық ... яғни кері ... ... ... жете ... алмайды. Бағаның сирек жинақталуы салдарынан мұғалім
екі үш ... бір ... ... ... баға ... ... болады, бұ
әрине оқушылардың шын білімін көрсетпейді.
Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін ескеру арқылы білімін есепке ... ... ... ... ... ... бірі
оқушылардың бақылау жұмыстары күнделікті тексеру кезінде мұғалім өнімсіз
еңбек пен шұғылданады. ... ... мен ... ... уақытын жеке
оқушыға бөліп, не болмаса жазбаша бақылау жұмыстарын кешенді талдау ... ... көп ... ... ... Тексеру мен бағалаудың озық
технологиялық әдіс ... ... ... ... соңы ... ... соғады: баға оқушы мен мұғалімнің өзара
қатынасына негізделеді, өзге ... ... ... ... ... арасында бағаны оқушыға қысым көрсетудің «қорқытып
тәрбиелеудің» құралына айналдырушылар да кездеседі. Ондайлар сабақта тыныш
отырмаған оқушыларға да ... ... ... ... ... ... тым сараңдық жасайды. Керісінше «жақсы атты» болуға, оқушы тілін
табуға тырысып «жомарт ағай, апай» атануға ... ... да жоқ ... ... беру ... ... ... қалай оқыту керек?» деген сұрақ
туады. Осы сұраққа ... Абай ... ... ... ... Абай білімді
меңгерту, қабылдау, тану жайында педагогикалық теорияға үйлесімді даналық
пікірлерді дәл ... ... ... ... ... ... ... асыру, қолдану, іздену. [15]
Халқымыздың ұлы ойшылы, ақын Абай «он бесінші қара ... ... ... адам ... жаратылған соң дүниеде ешбір нәрсені қызық көрмей жүре
алмайды екен, сол қызықты ... ... кезі ... ең ... ... ... қалады, Сонда есті адам ... іске ... ... ... ... ... ... ойласа көңіл сүйгендей болады
екен...» деп, орынды іске қызығу ... ... ... ... ... ... ... тоқталады.
Сонымен қатар қызығу мәселенің өнер-білімді жаңғыртуда ... ... ... ... А. ... ... еңбектерінде де
қарастырылады.
Қазақстан республикасында орта білімді дамыту тұжырымдамасы білім беру
мекемелерінің ең ... ... ... құзырлық, шығармашылық деп
атап көрсетіледі. Қоғамда « орындаушы» адамнан гөрі «шығармашылық» ... ... көп ... ... өмір ... ... ... Көтеріліп
отырған мәселе туралы жазылған ойлар, тұжырымдамалар, көзқарастар, ... ... ... ҚР ... ... ... ... «Қазақстан -2030»
үндеуі,1997.
2. ҚР этномәдениеттік білім беру концепциясы, 1996.
3. ҚР 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы, 2004.
4. ... Ж.Б., ... Р.М. ... ... ... Педагогика. Дәріс курсы./ Құраст. Хмель Н.Д., Жампеисова Қ.К және т.б.
Алматы: Нұрлы әлем,2003.
6. Қалиұлы С. ... ... ... ... мен тарихы.
Алматы, Білім, 2003.
7. Табылдиев Ә. Қазақ этнопедагогикасы. Алматы, Санат,2001.
8. Мектептегі тәрбие жұмысының ... мен ... т.б. ... ... ... ... / Под ред. Л.И. ... М,1989.
10. С. Әбенбаев. Тәрбие теориясы мен әдістемесі. Алматы, Дарын, 2004.
11. Ә. ... Е. ... ... ... және ... ... ... К. Сынып жетекшісі. – Алматы,Әлем,2000.
13. Рожков М.И., Байбородова Л.В. Теория и методика воспитания. М, 2004.
14. Қалиев С. ... ... ... ... ... ... Қалиев С., Майғарапова Ш. Оқушылардың тұлғалық қасиетерін дамытудың
педагогикалық негіздері. ... ... К. ... ... ... ... ... және практика.
Алматы: РБК,1997.
17. Ильясова А. Класс жетекшісінің жүргізетін тәрбие жұмысының ... ... ... ... С.А. Тамыры терең тәрбие. Алматы, Білім, 1995.
19. Құлмағамбетова, Исанова А, Исингарина М, ... ... М, ... П. ... ... ... әдістемесі. А, Білім. 2000
жыл.
20. Кәтенбаева Б. Етістікті оқытуға байланысты грамматикалық ... 1980 ... ... Ә. ... ... ... ... А, ... ... тілі мен ... 2. 2004 жыл. 78-бет.
23. Айдосова. Грамматикалық ойындар арқылы оқушылардың
белсенділігін ... ... Г. ... ... ... тілі мен әдебиеті.
2003. 3. 19-бет.
24. Оралова А. Қазақ тілі сабақтарында тіл ... ... тілі ... 2004.5.
25. Әбдразаков Е. Адамгершілік имандылық тәрбиесі.-Шымкент, 1994 жыл.
26. Әбиев Ж. Жаңа адамды ... ... ... Қ. Ата-аналар жиналысының мәні. Қаз. Мем. 1-1996 жыл.
28. Безкаравайный С. ... А. ... ... ... ... .- ... Мектеп, 1968 жыл.
29. Бержанов Қ. Оқу- ағартудағы халықтар достығы.- Алматы,
1976 жыл.
30. Бабанский Ю. Педагогика.- Москва .1988 ... ... 1998, ... ... ... - Алматы,1999.
3. С.Қалиев, Ш.Майғаранова, Г.Нысанбаева, А.Бейсенбаева. ... ... ... ... ... - ... ... А.С.Макаренко. Тәрбие мақсаты. – М 1958.
5. Мектепке дейінгі және мектеп ... ... ... ... А,1995.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары дәрежелі нерв қызметі туралы жалпы түсінік8 бет
Өнімділігі 30 тонна/тәулігіне модифицирленген майлар цехын жобалау71 бет
Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану арқылы білім беру деңгейін көтеру11 бет
Интерактивті тақтаның қолданыстағы артықшылықтары3 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың есте сақтау процесінің ерекшеліктері24 бет
Оқушыларды қазақ батырларының қаһармандық бейнесі арқылы отансүйгіштікке тәрбиелеу54 бет
Оқушылардың танымдық қызығушылығын қалыптастыру арқылы оқу белсенділігін арттыру7 бет
Тозуға төзімді материалдар7 бет
Тәрбие процесінде инновациялық әдістерді қолдану.қазіргі кездегі тәрбиеде қолданатын инновациялық әдістерді схема бойынша анықтап көрсету,мазмұнын түсіндіру,мәнін анықтау5 бет
Қазақстан Республикасындағы білім мен ғылым интеграция үрдістері43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь