Шоттар жүйесі және екіжақты жазу

Жоспары:

1) Бухгалтерлік есептің шоттары, олардың мақсаты мен құрылысы

2) Бухгалтерлік есеп шоттарындағы екіжақты жазу, оның мәні мен мағынасы

3) Жинақтамалы және талдамалы есеп
Бухгалтерлік есептің шоттары, олардың мақсаты мен құрылысы

Шаруашылық қызметіне басшылық ету үшін қорлардың жағдайы мен олардың көздері туралы ақпаратпен қатар осы қорлардың жабдықтау, өндіру және сату процестерінің барысында қозғалысы туралы мәліметтер қажет. Ол үшін әрбір шаруашылық операциясын көрсету керек, мұның өзі қажетті ақпарат алуды қамтамасыз етеді. Осы мақсатпен бухгалтерлік есепте шоттар жүйесі пайдаланылады. Оның көмегімен есептің экономикалық жағынан біртектес объектілері жіктелінеді.
Бухгалтерлік есептің теориясы мен әдістемесінде бухгалтерлік есеп шоттарының жүйесіне ерекше рөл беріледі, өйткені оларды пайдаланумен қатар ақпараттарды қосарлап көрсету, оларды жинақтау және жалпылау проблемалары шешіледі. Шоттарда жазбалар екіжақты жазу әдісін қолдану арқылы жүргізіледі.
Бухгалтерлік есептің шоттары дегеніміз шаруашылық қорлары мен олардың көздерін ақшалай бағамен топтастырудың, ағымдағы есепке алудың, бақылаудың және көрсетудің әдісі.
Шот – бұл ақпарат жинақтаушы. Кейіннен ол жинақталады және әртүрлі жинақ көрсеткіштер мен есептемелерді жасау үшін пайдаланылады.
Шоттар шаруашылық қорларының әрбір түріне, олардың көздеріне және шаруашылық процестеріне бухгалтерлік есеп объектілерінің белгіленген жіктемесі арқылы ашылады. Бухгалтерлік шоттарға барлық жазулар құжаттардың негізінде жазылады. Операцияларды шоттарда тіркеу ақшалай түрде жүргізіледі. Бұл орайда алғашқы құжаттардағы натуралды көрсеткіштер ақшалай көрсеткіштерге ауыстырылады.
Сыртқы түрі бойынша шот екі бөліктен тұратын кесте бейнелі.
Шоттардың сол жақ бөлігі – дебет, ал оң жақ бөлігі – кредит деп аталады. Әрбір шотқа айдың басындағы және соңыдағы қалдықтың ( сальдоның ) және дебеті мен кредиті бойынша ай үшін айналымның болуы тән.
Шаруашылық операцияларын шоттарда көрсету үшін құжаттық растау қажет. Оған қағаздық алғашқы құжаттар, машиналық тасығыштар, дискеттер және т. с. с. мысал бола алады. Бұл орайда олардың әрқайсысының заңдық күші болуға тиіс.
Шоттардың активтік және пассивтік деген түрлері болады. Олар өз атауын баланс жақтарының атауынан алған және олардың мазмұнын көрсетеді.
Активтік шоттар шаруашылық қорларын олардың құрамымен орналасуы бойынша есепке алуға арналған. Мысалы, « Есеп айырысу шотындағы қолма қол ақшалар » шоты, « Шикізат пен материалдар » шоты, « Кассадағы ұлттық валютамен қолға берілетін ақшалар » шоты және т. б.
Активтік шоттардағы қалдықтар ( сальдо ) тек дебеттік болады.
Пассивтік шоттар шаруашылық қорларының көздерін олардың мақсаттық бағыты бойынша есепке алуға арналған. Мысалы, « Банктердің
        
        Тақырыбы: Шоттар жүйесі және екіжақты жазу
Жоспары:
1) Бухгалтерлік есептің шоттары, олардың мақсаты мен құрылысы
2) Бухгалтерлік есеп шоттарындағы екіжақты жазу, оның мәні мен ... ... және ... ... ... ... олардың мақсаты мен құрылысы
Шаруашылық қызметіне басшылық ету үшін қорлардың жағдайы мен олардың
көздері туралы ақпаратпен ... осы ... ... ... және ... барысында қозғалысы туралы мәліметтер қажет. Ол үшін ... ... ... ... ... өзі ... ... алуды
қамтамасыз етеді. Осы мақсатпен бухгалтерлік есепте шоттар ... Оның ... ... экономикалық жағынан біртектес
объектілері жіктелінеді.
Бухгалтерлік есептің теориясы мен ... ... ... жүйесіне ерекше рөл беріледі, өйткені оларды пайдаланумен қатар
ақпараттарды қосарлап көрсету, оларды жинақтау және жалпылау ... ... ... ... жазу ... қолдану арқылы
жүргізіледі.
Бухгалтерлік есептің шоттары дегеніміз шаруашылық қорлары мен олардың
көздерін ақшалай ... ... ... ... ... ... ... әдісі.
Шот – бұл ақпарат жинақтаушы. Кейіннен ол жинақталады және ... ... мен ... ... үшін ... шаруашылық қорларының әрбір түріне, олардың көздеріне және
шаруашылық процестеріне бухгалтерлік есеп ... ... ... ашылады. Бухгалтерлік шоттарға барлық жазулар ... ... ... шоттарда тіркеу ақшалай түрде
жүргізіледі. Бұл ... ... ... натуралды көрсеткіштер ақшалай
көрсеткіштерге ауыстырылады.
Сыртқы түрі бойынша шот екі бөліктен тұратын кесте бейнелі.
Шоттардың сол жақ бөлігі – дебет, ал оң жақ ...... ... ... ... ... ... және соңыдағы қалдықтың ( сальдоның )
және дебеті мен кредиті бойынша ай үшін айналымның болуы тән.
Шаруашылық операцияларын шоттарда көрсету үшін ... ... ... ... ... құжаттар, машиналық тасығыштар, дискеттер және т. с.
с. мысал бола алады. Бұл орайда олардың әрқайсысының ... күші ... ... және ... ... ... болады. Олар өз атауын
баланс жақтарының атауынан алған және олардың мазмұнын көрсетеді.
Активтік ... ... ... ... ... орналасуы
бойынша есепке алуға арналған. Мысалы, « Есеп ... ... ... ... » ... « ... пен ... » ... ... ұлттық валютамен қолға берілетін ақшалар » шоты және т. б.
Активтік шоттардағы қалдықтар ( сальдо ) тек ... ... ... шаруашылық қорларының көздерін олардың мақсаттық
бағыты бойынша есепке алуға арналған. ... « ... ... ... « ... ... » шоты және т. б. ... шоттағы қалдықтар (
сальдо ) тек кредиттік болады.
Активтік шоттағы жазулардың схемасы мынандай түрге ие ... ... ... ... ... ... ( | ... | ... ... ... |Шаруашылық қорларын кемітетін ... ... ... ... ... операцияларының сомасы |Шаруашылық операцияларының сомасы |
|дебет бойынша айналымды құрайды ... ... ... ... ... соңындағы қалдық ( | ... ) ( ... ... | ... + дебет бойынша айналым ) | ... ... шот ... ... ... ... жағы ... операция басындағы және соңындағы қалдықтар және ... ... ... ... кредит жағы бойынша – ... ... ... ... ... ... схемасы мынандай түрге ие болады.
Пассивтік шот
|Дебет ... |
| ... ... ... ( |
| ... ) ... ... ... ... ... көздерін |
|кемітетін шаруашылық операциялары |арттыратын шаруашылық операциялары ... ... ... ... ... сомасы |
|дебет бойынша айналымды құрайды ... ... ... ... |
| ... ... қалдық ( |
| ... ) ( ... ... |
| ... + кредит бойынша айналым – |
| ... ... ... ) ... мүліктердің қалыптасу көздері ескерілетін пассивтік шот
бойынша көрсетілетіні:
шоттың кредиттік жағы ...... ... және ... және ... арттыратын шаруашылық операциялары;
шоттың дебеттік жағы бойынша қалдықтарды азайтатын шаруашылық
операциялары ғана ... ... есеп ... ... ... оның мәні мен ... шаруашылық операциясы бухгалтерлік есептің шоттарында екі рет ... жазу ... ): бір ... дебеті және екінші шоттың кредиті
бойынша көрсетіледі.
Екіжақты жазу – бұл ... ... ... шоттардың дебеті
мен кредиті бойынша бірдей сомамен бір мезгілде көрсету ... ... ... шоттарды көрсету шоттар корреспонденциясы немесе
бухгалтерлік жазу ( ... ... ) деп, ал ... деп ... корреспонденциясын жасау типтік және жалпылама ... ... ... ... ... ... ... кету керек. Олардың мағынасы: шаруашылық операциясы бір шоттың
дебетіне және екінші шоттың ... ... ... яғни оған тек ... қана қатысады.
Алайда практика көрсеткендей, қаржы – шаруашылық қызметте бір шоттың
дебеті бойынша және бірнеше шоттардың кредиті бойынша көрсетілетін, ... бір ... ... бойынша және бірнеше шоттардың дебеті бойынша
көрсетілетін операциялар да кездеседі. ... ... ... ... ... ... шоттың дебеті екінші шоттың кредитімен корреспонденцияланатын
жазу қарапайым деп ... ... 30000 ... ... ... ... ... келіп түсуі нәтижесінде активтік « Шикізат пен материалдар »
шотындағы сомалар ... ... « ... пен ... » ... ... бірге жеткізушілерге берешек ... ... ... мен ... есеп ... » шоты бойынша бұл ... ... ... жазу ... ... ие ... « ... пен
материалдар » шотының дебеті, « Жеткізушілер мен мердігерлермен есеп
айырысу » шотының ... – 30000 ... ... ... екі ... одан да көп ... ... бір шоттың кредиті немесе одан да көп ... ... ... жазу ... жазу ... 50000 ... ... есептелген, соның ішінде негізгі
өндірістің ... – 20000 ... ... ... ... көрсетіледі:
Д-т « Негізгі өндіріс » шоты – 30000 теңге
« Көмекші өндіріс » шоты – 20000 ... « ... ... ... есеп айырысу » шоты – 50000
теңге
Шаруашылық операцияларын ... ... ... ... негізінде жүргізіледі. Шаруашылық операциясының пайда болу
мөлшеріне қарай жүргізілетін жазу және ... ... ... деп ... ... ... ... операцияларын тіркеу
журналында жүргізіледі.
Деректерді экономикалық біртектес ... ... ... ... деп аталынады. Шаруашылық операциясының бұл жазулары
шоттарда ( ... ... ) ... Есеп ... және жүйелік жазулардың бір кестеге бірігуі сирек емес ( № ...... ... ... ... ... берілетін ақшалар » шоты ...... № 2 ...... », « Есепке айырысу шотындағы ...... » шоты ... № 2 ведомость ).
Экономикалық мағынасына қарай әрбір шаруашылық операциясы есептің екі
объектісіне, яғни екі ... ... ... ... ... ... ие
болады. Іс жүзінде, егер ... ... ... ал екінші
жағынан – оны сатып алатын қаражаттар азаяды, яғни олардың қандай ... ... ... ... түрде көрсетіледі: қолма – қол ақшаға сатып
алынған ба әлде оларды сатып ... ... ... ма ... ... ... ... операциясын екіжақты көрсетудің мәні – ол бір шоттың
дебеті бойынша және екінші шоттың кредиті ... ... ... ... ... екіжақты жазу әдісін пайдаланып шоттар корреспонденциясын
жасаған кезде үш құраушы ... ... ... ... шот; ... шот.
Екіжақты жазудың мәні кәсіпорын балансының құрылысымен түсіндіріледі.
Онда оның мүлкі екі ... ... ... мен ... активі);
Осы мүліктің қалыптасу көздері бойынша ( баланс пассиві ). ... ... мен ... ... әрқашан тең.
Демек, екіжақты жазу ... ... ... ... ... ... ... Екіжақты жазу әдісінің үлкен
қадағалаушылық мәні бар, өйткені сол бір ғана ... ... ... екі рет ... ... осы ... бойынша сома
айырмашылығы болса, жіберілген қателік пен оған жауапкер де анықталады.
Жинақтамалы және талдамалы есеп
Бухгалтерлік есептің ... ... және ... ... ... қорларын немесе олардың көздерін жалпылама түрде
көрсетуге арналған шоттармен жүргізілетін есеп ... есеп ... ... ерекшелігі – ол тек ақшалай бірлікпен жүргізіледі
және кәсіпорында бар ... ... ... ... ... Жинақтамалы шоттар бухгалтерлік балансты жасауға қажет. Алайда
кәсіпорынды басқару және қаржы – шаруашылық қызметіне басшылық ету ... ... есеп ... ... ... ... ... орнын бағалау үшін материалды жеткізушілердің әрқайсысы
бойынша, әрбір сатып алушы бойынша және т. с. с. ... ...... болу керек. Яғни кәсіпорынның қаржы – ... ... ... тек ... ... ғана ... ... натуралды түрде де
сипаттама беретін нақты, жеке ... ... ... ... шоттарды экономикалық жағынан ... ... ... ... ... және оның ... ... түрлерінің құрамдас
бөліктерін есепке ... ... ... ... ... деп ... ал
осы шоттардың көмегімен жүргізілетін есеп талдамалы есеп деп аталынады.
Талдамалы шоттарда есеп тек ақшалай өлшеуіштермен ғана емес, ... ... ... де ... Бұл ... ... неғұрлым
толық болады. Оларда операцияның ... ... ... нөмірі және
жедел басқаруға қажетті бірқатар басқа деректер ... ... ... ... ... ... ... аралық
топтастыру болып табылады. Жинақтамалы шоттар I реттегі шоттар, субшоттар ... ... ... ... ... – III , IV және т. б. ... ... табылады. Мұның өзі тиісті басқару шешімдерін әзірлеу, негіздеу және
қабылдаумен байланысты, алға ... ... ... ... ... ол өндіретін және сататын ... ... ... ... есептің жинақтамалы және талдамалы ... ... ... ... ... ... сол мүліктердің
түрлері мен олардың қалыптасу көздері, шаруашылық операциялары талдамалы
шоттарда ... ... ... экономикалық топтарға бөлінген ... Бұл ... ... талдамалы шоттың деректері тиісті
жинақтамалы шоттың жиынтық ... тең ... ... ... « Шикізат
пен материалдар » жинақтамалы шоты « Негізгі материалдар », « ... » және т. с. с. ... ... ... ... ... « ... материалдар » деген талдамалы шотта көрсетілген
деректер ... оған ... ... ... « Қара металдар », «
Түсті металдар », « Орман ... » және т. с. с. ... ... есеп бухгалтерлік есеп жүйесіндегі қажырлы еңбекті
талап ететін жұмысқа жатады. Есептік деректердің жазуының дұрыстығы ... ... үшін ... ведомостері жасалады.
Айналым ведомосі – бухгалтерлік есептің шоттарында көрсетілген
есептік – ақпаратты жинақтаудың тәсілі. ... ... ... басындағы
және соңындағы қалдықтар ( сальдо ) және ... ай ... ... және
кредиттік айналымдары туралы шот деректері негізінде ай соңында жасалады.
Жинақтамалы есептің шоттары бойынша айналым ведомосінде әрбір ... жол ... Бұл ... ... үш ... ... ... әрбір
шот бойынша бастапқы сальдо, шоттың дебеті мен кредиті бойынша айналымдар
және ... ... ... ... есеп ... ... болса,
баған жиындарында міндетті түрде қосарланған теңдік болуға ... ... ... ... ... ... бастапқы сальдоның жиынына тең
болуға тиіс, шот бойынша дебеттік айналымдардың ...... ... ... ... ... жиыны – кредиттік бастапқы
сальдоның жиынына тең болуға тиіс.
№ 4- кестеде жинақтамалы шоттар бойынша айналым ведомосі ... ... және ... ... ... мен ... жиынының теңдігі бухгалтерлік баланстың ... ... ... ... ... ... жиыны кәсіпорын мүлкінің сомасын,
ал кредиттік сальдоның жиыны – ... ... болу ... сомасын
көрсетеді.
Жинақтамалы шоттар бойынша айналым ведомосі
№ 4-кесте
|Шоттың атауы |Жыл (ай) басындағы ... ... |Жыл (ай) |
| ... | ... ... |
| |дебет ... ... ... ... |кредит |
|1. Негізгі құралдар|29000 | |9000 | |38000 | ... ... |20000 | |9000 |11000 |18000 | ... ... ... | |100 |50 |350 | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | |10000 |7000 |9000 | |12000 ... айырысу | | | | | | ... ... | |7600 |7000 |11900 | |12500 ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... |800 |1200 |200 |350 |750 |1300 ... | | | | | | ... ... ... |31300 | | | |31300 ... |50100 |50100 |32300 |32300 |57100 |57100 ... ... бойынша дебеттік және ... ... ... ... жазу әдісінің мәнінен бастау алады.
Бұған қоса айналым ведомосіндегі шоттар бойынша дебеттік ... ... ... тең ... шаруашылық операцияларын тіркеу
журналындағы жиынға да тең болуға тиіс. Бұл теңдік мәні - әрбір шаруашылық
операциясының сомасы ... ... ... ... ... ... ... дебеті және кредиті бойынша көрініс табады.
Жоғарыда аталған теңдіктің болмауы есептік жазбаларда қателік бар
екендігін білдіреді.
Жинақтамалы ... ... ... ... ... ... ... мен олардың пайда болу көздерінің жалпы жағдайын
бағалауда маңызы зор болмақ. Жинақтамалы ... ... ... айналым
ведомосінің қалдықтары туралы ақпараты кәсіпорынның бухгалтерлік балансын
жасаған ... ... ... ... айналым ведомосі есептің жүргізілуінің
дұрыстығы мен толықтығын тексеруге арналған. Олар ... ... ... ... ... ... ... құрал, сондай-
ақ нақты шаруашылық ресурстарының жағдайын және қозғалысын қадағалау көзі
болып табылады.
Жинақтамалы есептің ... ... ... ... ... ... де белгілі. Ол шахматтық нысанда жасалады.
Жоғарыда келтірілген ... ... ... – оған ... ... және құрылымы бойынша күрделі және ауқымды болып
табылады.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Шоттар жүйесі және екіжақты жазу."8 бет
Бухгалтерлік есептің принциптері44 бет
Бухгалтерлік есептің шоттар жүйесі және екі жақты жазу29 бет
Ренессанс (қайта өрлеу дәуірі) және екі жақты жазу бухгалтерияның дамуы5 бет
Бухгалтерлік есеп9 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
Delphi - де «Мозаика» ойын бағдарламасын жазу әдістері35 бет
XIII-XV ғғ. Қазақстан мәдениеті. Түркі жазуы 7 бет
«Транс Техно Сервис» ЖШС- нің ағымдағы және корреспонденциялық шоттардағы ақшалардың есебі86 бет
Абай - аудармашы. Абайдың орыс ақын-жазушыларынан аударған аудармалары25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь