Шоттар жүйесі және екіжақты жазу


Жоспары:

1) Бухгалтерлік есептің шоттары, олардың мақсаты мен құрылысы

2) Бухгалтерлік есеп шоттарындағы екіжақты жазу, оның мәні мен мағынасы

3) Жинақтамалы және талдамалы есеп
Бухгалтерлік есептің шоттары, олардың мақсаты мен құрылысы

Шаруашылық қызметіне басшылық ету үшін қорлардың жағдайы мен олардың көздері туралы ақпаратпен қатар осы қорлардың жабдықтау, өндіру және сату процестерінің барысында қозғалысы туралы мәліметтер қажет. Ол үшін әрбір шаруашылық операциясын көрсету керек, мұның өзі қажетті ақпарат алуды қамтамасыз етеді. Осы мақсатпен бухгалтерлік есепте шоттар жүйесі пайдаланылады. Оның көмегімен есептің экономикалық жағынан біртектес объектілері жіктелінеді.
Бухгалтерлік есептің теориясы мен әдістемесінде бухгалтерлік есеп шоттарының жүйесіне ерекше рөл беріледі, өйткені оларды пайдаланумен қатар ақпараттарды қосарлап көрсету, оларды жинақтау және жалпылау проблемалары шешіледі. Шоттарда жазбалар екіжақты жазу әдісін қолдану арқылы жүргізіледі.
Бухгалтерлік есептің шоттары дегеніміз шаруашылық қорлары мен олардың көздерін ақшалай бағамен топтастырудың, ағымдағы есепке алудың, бақылаудың және көрсетудің әдісі.
Шот – бұл ақпарат жинақтаушы. Кейіннен ол жинақталады және әртүрлі жинақ көрсеткіштер мен есептемелерді жасау үшін пайдаланылады.
Шоттар шаруашылық қорларының әрбір түріне, олардың көздеріне және шаруашылық процестеріне бухгалтерлік есеп объектілерінің белгіленген жіктемесі арқылы ашылады. Бухгалтерлік шоттарға барлық жазулар құжаттардың негізінде жазылады. Операцияларды шоттарда тіркеу ақшалай түрде жүргізіледі. Бұл орайда алғашқы құжаттардағы натуралды көрсеткіштер ақшалай көрсеткіштерге ауыстырылады.
Сыртқы түрі бойынша шот екі бөліктен тұратын кесте бейнелі.
Шоттардың сол жақ бөлігі – дебет, ал оң жақ бөлігі – кредит деп аталады. Әрбір шотқа айдың басындағы және соңыдағы қалдықтың ( сальдоның ) және дебеті мен кредиті бойынша ай үшін айналымның болуы тән.
Шаруашылық операцияларын шоттарда көрсету үшін құжаттық растау қажет. Оған қағаздық алғашқы құжаттар, машиналық тасығыштар, дискеттер және т. с. с. мысал бола алады. Бұл орайда олардың әрқайсысының заңдық күші болуға тиіс.
Шоттардың активтік және пассивтік деген түрлері болады. Олар өз атауын баланс жақтарының атауынан алған және олардың мазмұнын көрсетеді.
Активтік шоттар шаруашылық қорларын олардың құрамымен орналасуы бойынша есепке алуға арналған. Мысалы, « Есеп айырысу шотындағы қолма қол ақшалар » шоты, « Шикізат пен материалдар » шоты, « Кассадағы ұлттық валютамен қолға берілетін ақшалар » шоты және т. б.
Активтік шоттардағы қалдықтар ( сальдо ) тек дебеттік болады.
Пассивтік шоттар шаруашылық қорларының көздерін олардың мақсаттық бағыты бойынша есепке алуға арналған. Мысалы, « Банктердің

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Тақырыбы: Шоттар жүйесі және екіжақты жазу

Жоспары:

1) Бухгалтерлік есептің шоттары, олардың мақсаты мен құрылысы

2) Бухгалтерлік есеп шоттарындағы екіжақты жазу, оның мәні мен мағынасы

3) Жинақтамалы және талдамалы есеп

Бухгалтерлік есептің шоттары, олардың мақсаты мен құрылысы

Шаруашылық қызметіне басшылық ету үшін қорлардың жағдайы мен олардың
көздері туралы ақпаратпен қатар осы қорлардың жабдықтау, өндіру және сату
процестерінің барысында қозғалысы туралы мәліметтер қажет. Ол үшін әрбір
шаруашылық операциясын көрсету керек, мұның өзі қажетті ақпарат алуды
қамтамасыз етеді. Осы мақсатпен бухгалтерлік есепте шоттар жүйесі
пайдаланылады. Оның көмегімен есептің экономикалық жағынан біртектес
объектілері жіктелінеді.
Бухгалтерлік есептің теориясы мен әдістемесінде бухгалтерлік есеп
шоттарының жүйесіне ерекше рөл беріледі, өйткені оларды пайдаланумен қатар
ақпараттарды қосарлап көрсету, оларды жинақтау және жалпылау проблемалары
шешіледі. Шоттарда жазбалар екіжақты жазу әдісін қолдану арқылы
жүргізіледі.
Бухгалтерлік есептің шоттары дегеніміз шаруашылық қорлары мен олардың
көздерін ақшалай бағамен топтастырудың, ағымдағы есепке алудың, бақылаудың
және көрсетудің әдісі.
Шот – бұл ақпарат жинақтаушы. Кейіннен ол жинақталады және әртүрлі
жинақ көрсеткіштер мен есептемелерді жасау үшін пайдаланылады.
Шоттар шаруашылық қорларының әрбір түріне, олардың көздеріне және
шаруашылық процестеріне бухгалтерлік есеп объектілерінің белгіленген
жіктемесі арқылы ашылады. Бухгалтерлік шоттарға барлық жазулар құжаттардың
негізінде жазылады. Операцияларды шоттарда тіркеу ақшалай түрде
жүргізіледі. Бұл орайда алғашқы құжаттардағы натуралды көрсеткіштер ақшалай
көрсеткіштерге ауыстырылады.
Сыртқы түрі бойынша шот екі бөліктен тұратын кесте бейнелі.
Шоттардың сол жақ бөлігі – дебет, ал оң жақ бөлігі – кредит деп
аталады. Әрбір шотқа айдың басындағы және соңыдағы қалдықтың ( сальдоның )
және дебеті мен кредиті бойынша ай үшін айналымның болуы тән.
Шаруашылық операцияларын шоттарда көрсету үшін құжаттық растау қажет.
Оған қағаздық алғашқы құжаттар, машиналық тасығыштар, дискеттер және т. с.
с. мысал бола алады. Бұл орайда олардың әрқайсысының заңдық күші болуға
тиіс.
Шоттардың активтік және пассивтік деген түрлері болады. Олар өз атауын
баланс жақтарының атауынан алған және олардың мазмұнын көрсетеді.
Активтік шоттар шаруашылық қорларын олардың құрамымен орналасуы
бойынша есепке алуға арналған. Мысалы, Есеп айырысу шотындағы қолма
қол ақшалар шоты, Шикізат пен материалдар шоты,
Кассадағы ұлттық валютамен қолға берілетін ақшалар шоты және т. б.
Активтік шоттардағы қалдықтар ( сальдо ) тек дебеттік болады.
Пассивтік шоттар шаруашылық қорларының көздерін олардың мақсаттық
бағыты бойынша есепке алуға арналған. Мысалы, Банктердің несиелері
шоты, Резервтік капитал шоты және т. б. Пассивтік шоттағы қалдықтар (
сальдо ) тек кредиттік болады.
Активтік шоттағы жазулардың схемасы мынандай түрге ие болады.

Активтік шот

Дебет Кредит
Операция басындағы қалдық (
сальдо)
Шаруашылық қорларын арттыратын Шаруашылық қорларын кемітетін
шаруашылық операциялары шаруашылық операцияларын
Шаруашылық операцияларының сомасы Шаруашылық операцияларының сомасы
дебет бойынша айналымды құрайды кредит бойынша айналымды құрайды
Операция соңындағы қалдық (
сальдо ) ( операция басындағы
сальдо + дебет бойынша айналым )

Сонымен, активтік шот бойынша көрсетілетіні: шоттың дебет жағы бойынша
– операция басындағы және соңындағы қалдықтар және қалдықты арттыратын
шаруашылық операциялары; шоттың кредит жағы бойынша – қалдықты тек
кемітетін шаруашылық операциялары.
Пассивтік шоттағы жазулардың схемасы мынандай түрге ие болады.

Пассивтік шот

Дебет Кредит
Операция басындағы қалдық (
сальдо )
Шаруашылық қорларының көздерін Шаруашылық қорларының көздерін
кемітетін шаруашылық операциялары арттыратын шаруашылық операциялары
Шаруашылық операцияларының сомасы Шаруашылық операциясының сомасы
дебет бойынша айналымды құрайды кредит бойынша айналымды құрайды
Операция соңындағы қалдық (
сальдо ) ( операция басындағы
сальдо + кредит бойынша айналым –
дебет бойынша айналым )

Сонымен, мүліктердің қалыптасу көздері ескерілетін пассивтік шот
бойынша көрсетілетіні:
шоттың кредиттік жағы бойынша – операцияның басындағы және соңындағы
қалдықтар және қалдықтарды арттыратын шаруашылық операциялары;
шоттың дебеттік жағы бойынша қалдықтарды азайтатын шаруашылық
операциялары ғана көрініс табады.

Бухгатерлік есеп шоттарындағы екіжақты жазу, оның мәні мен мағынасы

Әрбір шаруашылық операциясы бухгалтерлік есептің шоттарында екі рет (
екіжақты жазу әдісімен ): бір шоттың дебеті және екінші шоттың кредиті
бойынша көрсетіледі.
Екіжақты жазу – бұл шаруашылық операциясын әртүрлі шоттардың дебеті
мен кредиті бойынша бірдей сомамен бір мезгілде көрсету әдісі. Дебеттелетін
және кредиттелетін шоттарды көрсету шоттар корреспонденциясы немесе
бухгалтерлік жазу ( бухгалтерлік жазба ) деп, ал шоттар
корреспонденцияланатын деп аталынады.
Шоттар корреспонденциясын жасау типтік және жалпылама сипатқа ие
болатын қарапайым шаруашылық операцияларының мысалында қарастырылатынын
атай кету керек. Олардың мағынасы: шаруашылық операциясы бір шоттың
дебетіне және екінші шоттың кредитіне әсерін тигізеді, яғни оған тек екі
шот қана қатысады.
Алайда практика көрсеткендей, қаржы – шаруашылық қызметте бір шоттың
дебеті бойынша және бірнеше шоттардың кредиті бойынша көрсетілетін, сондай-
ақ бір шоттың кредиті бойынша және бірнеше шоттардың дебеті бойынша
көрсетілетін операциялар да кездеседі. Сондықтан бухгалтерлік қарапайым
және күрделі болып бөлінеді.
Бір шоттың дебеті екінші шоттың кредитімен корреспонденцияланатын
жазу қарапайым деп аталынады.
Мысалы, жеткізушіден 30000 теңге сомасындағы материалдар келіп түсті.
Материалдардың келіп түсуі нәтижесінде активтік Шикізат пен материалдар
шотындағы сомалар артады, сондықтан Шикізат пен материалдар шоты
дебеттеледі, сонымен бірге жеткізушілерге берешек өсті, сондықтан
Жеткізушілер мен мердігерлермен есеп айырысу шоты бойынша бұл сома
кредитте көрсетіледі. Жалпы жазу мынандай түрге ие болады: Шикізат пен
материалдар шотының дебеті, Жеткізушілер мен мердігерлермен есеп
айырысу шотының кредиті – 30000 теңге.
Бір шоттың дебеті екі немесе одан да көп шоттардың кредитімен
корреспонденцияланатын, бір шоттың кредиті немесе одан да көп шоттардың
дебетімен корреспонденцияланатын бухгалтерлік жазу күрделі жазу деп
аталынады.
Мысалы, 50000 теңге жалақы есептелген, соның ішінде негізгі
өндірістің жүмысшыларына – 20000 теңге.
Келтірілген шаруашылық операциясы былай көрсетіледі:
Д-т Негізгі өндіріс шоты – 30000 теңге
Көмекші өндіріс шоты – 20000 теңге
К-т Қызметкерлермен еңбекақы бойынша есеп айырысу шоты – 50000
теңге
Шаруашылық операцияларын бухгалтерлік есептің шоттарына жазу
құжаттардың негізінде жүргізіледі. Шаруашылық операциясының пайда болу
мөлшеріне қарай жүргізілетін жазу және олардың құжаттармен ресімделуі
хронологиялық деп аталынады. Мұндай жазулар шаруашылық операцияларын тіркеу
журналында жүргізіледі.
Деректерді экономикалық біртектес объектілер бойынша жүйелендіретін
жазулар жүйелік деп аталынады. Шаруашылық операциясының бұл жазулары
шоттарда ( шоттар схемасында ) жүргізіледі. Есеп практикасында
хронологиялық және жүйелік жазулардың бір кестеге бірігуі сирек емес ( № 1
Журнал – ордер,
Кассадағы ұлттық валютамен қолға берілетін ақшалар шоты бойынша № 1
ведомость, № 2 журнал – ордер , Есепке айырысу шотындағы қолма – қол
ақшалар шоты бойынша № 2 ведомость ).
Экономикалық мағынасына қарай әрбір шаруашылық операциясы есептің екі
объектісіне, яғни екі шотқа әсерін тигізеді, өйткені екіжақты сипатқа ие
болады. Іс жүзінде, егер кәсіпорынға материалдар ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
"Шоттар жүйесі және екіжақты жазу."
Екіжақты жазу
Бухгалтерлік шоттар және екі жақты жазу жүйесі
Бухгалтерлік есеп шоттарындағы екіжақты жазу
Бухгалтерлік есептің шоттар жүйесі және екі жақты жазу
Бухгалтерлік шоттар және екі жақты жазу
Екі жақты жазу және бухгалтерлік шоттар
Ұлттық шоттар жүйесі, Макроэкономикалық көрсеткіштер
Бухгалтерлік есеп шоттары және екі жақты жазу жүйесі.
Синтетикалық және аналитикалық шоттар
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь