Әбу Насыр Мұхаммед ибн Тархан әл-Фараби

I. Кіріспе
Әбу Насыр Мұхаммед ибн Тархан әл.Фараби
II. Негізгі бөлім
1. Әл.Фараби еңбектері
2. Әл.Фарабидің қоғам менмемлекет туралы көзқарастары
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Әл-Фараби Х ғасырдан бастап исламның саяси iлiмi шеңберiнде мемлекет пен саясатты зерттеу — оны нормативтi-құқықтық және этикалы-философиялық тұрғыда қалыптастырды. Нормативтi-құқықтық бағыт мұсылмандық-құқықтық теорияға сүйендi және басқа iлiмдердiң ықпалын сезiнбедi. Философиялық-этикалық бағытта зерттеушiлер гректiң саяси философиясының дәстүрлерiне сүйендi және оны мұсылман мемлекетi — Араб халифатының ерекшелiктерiне қарай бейiмдеп пайдаланды. Қазақтың бірінші фәлсафашысы, әлеуметтанушысы, математигі, физигі, астрономы, ботанигі, логика және тіл маманы, музыка зерттеушісі Әбу Насыр Мұхаммед ибн Тархан әл-Фараби 870-950 жылдары өмір кешті. Ол Арыс өзенінің сырдарияға құяр жерінде орналасқан Фараб (кейінгі Отырар) қаласында туды. Жасында сонда оқу-тәрбие алып, кейін Бұхара, Александрия, Каир, Дамаск, Бағдат қалаларында тұрып, білімін ұштап, қызмет атқарды.Оны әріптестері көзі тірісінде-ақ «екінші Аристотель» деп атаған болатын.
1) Келімбетов Н. Ежелгі дәуір әдебиеті. Алматы,1991.
2) Дербісалиев Ә. Қазақ даласының жұлдыздары. Алматы,1995.
3) Мусин Ч. Қазақстан тарихы. Алматы,2003.
4) Алтаев Ж. Әмбебап әл-Фараби. – “Ақиқат” журналы, 1994.
        
        Жоспар
I. Кіріспе
Әбу Насыр Мұхаммед ибн Тархан әл-Фараби
II. Негізгі бөлім
1. Әл-Фараби еңбектері
2. Әл-Фарабидің қоғам менмемлекет туралы көзқарастары
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған ... Х ... ... ... ... iлiмi шеңберiнде мемлекет пен саясатты зерттеу -- оны нормативтi-құқықтық және этикалы-философиялық тұрғыда ... ... ... ... ... сүйендi және басқа iлiмдердiң ықпалын сезiнбедi. Философиялық-этикалық бағытта ... ... ... ... ... ... және оны ... мемлекетi -- Араб халифатының ерекшелiктерiне қарай бейiмдеп пайдаланды. ... ... ... ... ... физигі, астрономы, ботанигі, логика және тіл маманы, музыка ... Әбу ... ... ибн ... ... 870-950 жылдары өмір кешті. Ол Арыс өзенінің сырдарияға құяр жерінде ... ... ... ... ... ... Жасында сонда оқу-тәрбие алып, кейін Бұхара, Александрия, ... ... ... ... тұрып, білімін ұштап, қызмет атқарды.Оны әріптестері көзі тірісінде-ақ деп атаған болатын.
Бабамыз ғылымның сан ... ... ... ... ... жазып, артына мол мұра қалдырды. Саясаттануға байланысты , , , ... ... ... ... ... (870 -- 950 жж.) ... орта ... араб философиясында саясат, мемлекет және билiк пен құқық туралы ойлар жан-жақты талқыланды. Саясат, мемлекет және билiк арасындағы айырмашылықтарға ... ... араб ... бұл ұғымдарды синонимдер ретiнде бағалап саясат пен ... ... ... ... ... ... ... мәселелердi қарастыруда араб-мұсылман философиясы көп жағдайда ежелгi грек ... ... ... ... көзқарастарына сүйендi. Саясат, олардың көпшiлiгi үшiн өздерi деп ат қойған идеалды мемлекет ... ... ... ... саналды. Мұндай қалалар ретiнде олар бiрге тұрған, мақсаттары бiр, бiр басшылыққа бағынған шағын қауымнан бастап Араб халифатына ... ... ... ... Грек дәстүрлерiн мұсылманның саяси өмiрiмен байланыстыру араб-мұсылман философиясының барлық тармағында өз белгiсiн қалдырды.
Араб саяси философиясының атасы атанған ... ... ... қайырымды басқаруды сақтау мен оны ұйымдастырудың тәсiлдерiн, қала тұрғындарына қайырымдылық пен игiлiктiң ... ... және бұл ... ... ... ... болатындығын оқытып үйретедi деп атап көрсеттi. Өзiнiң ... ... ол , және ... ... ... ... атап ... әл-Фараби бақытқа бiлiм мен игiлiк нәтижесiнде ғана ... ... ал ... ... қайырымды қала тұрғындарында көбiрек болатындығын дәлелдейдi. Әл-Фараби басқаруды қайырлы және қайырсыз деп екіге бөлді. Қайырлы, ... ... ... ... ... ... олардың іс-әрекетін, ерік-қасиетін осы жолға бағыттайды. Ол үшін басқару заң күшіне, игі тәжірибеге негізделуі ... Ал ... ... ... ... ... мен ... қасиеттер бой алады. Сондықтан ол надан адам басқарған, озбырлыққа суйенген, қайырымсыз, қатал мемлекеттік ... ... ... Ол ... мемлекетті уағыздайды.
еңбегiнде ол деп атап көрсетедi және әр ... оған ... ... бар ... Ал ... құқыққа ие болуға қайырымды қала тұрғындарының ғана мүмкiндiгi бар, ... да ... ... ... қала ... ғана ... жете алатындығын айтады. Мұндай қалалардың басқа қалалардан басты айырмашылығы және негiзгi ... ... ... пен оның ... мәдениеттiлiгi, сыпайыгершiлiгi және билеушiлерiнiң қайырымдылығы, ақыл-парасаты. Сондықтан, әл-Фараби бұндай қалалардың өмiр сүруi өзiнiң бiлгiрлiгi мен ұстамдылығына ... ... бере ... ... тiкелей байланысты деп тұжы-рымдайды.
Әл-Фараби трактатында қала тұрғындарын бес топқа бөледi. Оның ойынша, . Әл-Фараби ең құрметтi адамдарға ... ... ... ... iстерде беделге ие болғандарды жатқызады. Екiншi топтағы ... -- дiни ... ... ... ... сол сияқты шығармашылық жұмыспен айналысатындарды, ал өлшеушiлерге-есепшiлердi, дәрiгерлердi, астрологтарды, математиканы оқытушыларды қосады. Әл-Фараби бойынша, байлар дегенiмiз -- ... ... ... ... мал ... саудагерлер, қол өнершiлер.
Әл-Фараби қайырымды қала басшысында алты түрлi қасиет болу керек деп ... ... ... ... пайымдымдылық, сенiмдiлiк, ойлау қабiлетiнiң жоғары болуы, соғыс өнерiн жетiк бiлуi, денсаулығының мықты болуы. ... ... ... алқалық түрiн де жоққа шығармайды. Билiктiң бұл түрi туралы ол былай деп жазады: .
Әл-Фараби қоғамды мемлекеттен бөлiп қарамайды. Қоғамның өзi ... ... ... дене ... бәрi де ... иесiнiң өмiрiн сақтау, оны анағұрлым толыққанды ету үшiн бiр-бiрiн толықтырып тұратын адамның сау тәнi ... ... ... қоғам да оның толыққанды мүшелерiнен тұрады және олар да бiр-бiрiн қажетсiнедi. Адамдардың әлеуметтiк теңсiздiгi туралы айтқан әл-Фараби олар ... ... ... ... ... ... пайда болған деген ой түйедi. трактатында әл-Фараби әлеуметтiк әдiлеттiлiк пен еркiндiктi орнықтыратын -- iзгiлiктi қоғам туралы ой қозғайды. ... ... ұлы ... ... ... ... Халықтың аз қамтамасыз етiлген топтарын мемлекеттiк қолдау туралы бұдан мың жылдан астам ... ... ... ... ... күнi де ... iшкi ... басты мiндеттердiң бiрiнен саналады. Осындай . Әл-Фараби мұндай ... ... ... ... он екi ... бар ақылды, бiлiмдi, сабырлы, рухани билiктi iзгiлiктi билiкпен ұштастыратын, адам қасиеттерiн бағалауға ... адам ... ... ... отбасын қоғамның кiшкене бөлшегi ретiнде қарастырған әл-Фараби оның өзiнiң жеке мақсаты болады, ... бұл ... қала ... ортақ мақсатқа қызмет етуi тиiс, яғни адамдар өзiнiң жеке мүдделерiн қоғам мүдделерiне бағындыруы керек дегендi айтады. ол ... ... ... ... ... бөлiкке бөледi. Олар ерi мен әйелi, қожайыны мен қызметшiсi, ата-ана мен ... ... және оның ... ... ... тән ... қала белгiлейтiн ортақ мақсатқа жұмылдыруын әл-Фараби адамдардың адамгершiлiк қасиеттерiнiң көрiнiсi деп есептейдi. Ал адамдардың көздеген ... ... оның ... ғана ... шын ақыл-парасатқа, iзгiлiкке, игiлiкке тек адам ғана қабiлеттi, бұл адамның қолы жете ... ең биiк ... деп ой ... ұлы ... рухани жетiлуiнде де дiн мен философияны салыстырған әл- Фараби, философия дәлелдеудi, дiн сенудi қажет ... ... ... де ... ... жету жолына көмек бере алады дейдi. Философия мен дiндi, әсiресе этиканы жақсылық пен жамандықты ажыратуға мүмкiндiк беретiн ғылым ретiнде ... ол, адам ... ... ең құндылығы, сондықтан да адамдар арасындағы өзара құрмет пен мейiрбандықты, сыйластықты жоғары қояды.
Адамның шын ... қол ... тек осы ... ғана ... ... назар аударған әл-Фараби, адамдар өзiн-өзi жетiлдiруi және қиындықтан қашпауы тиiс дейдi. Оның айтуынша, адам өмiрiндегi пен ... ... ... ... ... әрекетiне ғана байланысты. Адамның табиғи қабiлетi жақсы әдеттi де, жаман әдеттi де ... ... ... ... ал оны ... ... iзгiлiктi мiнез-құлқына келiп тiреледi. Сондықтан да адамның ... ... үйiр ... оның ... ... де ... араб саяси философиясында саясатқа көзқарас оның адамгершiлiк мазмұнымен сипатталады. Осы ... алып ... ... ретiнде көрiнедi. Сондықтан әл-Фараби саясаттың басты мақсаты адамдарды бақытқа жеткiзу, игiлiкпен жеткiзу деп санайды.
Қайырымды қаланың ... ... ... құқығының принциптерiн талап етпейдi, оны ақыл-парасаттың дамуы мен ... ... ... Ол ... ... бәрiнде мұндай қала билеушiлерi моральдық-этикалық қалыпқа сай болып келедi, олардың ешқайсысының исламға ... ... жоқ. ... Араб ... ... өмiр сүрген әл-Фараби өзiнiң зерттеулерiнiң тақырыптық шеңберiнде саясатты мұсылман құқығы доктринасымен, дiни догматикасымен бiр ... ... ... грек ... ... ... ... ол бұл бағытта түбiрлi бетбұрыс жасамайды.
Грек философиясын мұсылман құқығы, дiнi және құқықтық ... ... одан ... ... ... iлiм ... талпыну бұл iлiмнiң дiни-мұсылмандық сипатын бiлдiрмейдi. Әл-Фараби саясат туралы iлiмдi мұсылман ... ... ... ... ... құдайлық бастауы туралы ұқсастығын емес, бұл iлiмдердiң адам iс-әрекетi мен мiнез-құлқындағы әртүрлi жақтарға тигiзген әсерiнiң мәнiн атап көрсетедi. Әл-Фарабидiң ... ... ... ... ... Араб ... мен Орта Азия ... саяси-құқықтық iлiмнiң одан кейiнгi дамуына өз ықпалын тигiзе алды. Оның ... ... орта ... және жаңа ... ... ... ... тапты.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1) Келімбетов Н. Ежелгі ... ... ... ... Ә. ... даласының жұлдыздары. Алматы,1995.
3) Мусин Ч. ... ... ... ... Ж. ... ... - "Ақиқат" журналы, 1994.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аль-фараби және педагогика3 бет
Ислам мәдениеті9 бет
Фараби дүниетанымында дін және тәңір мәселесі5 бет
Шығыс ғылымы және мәдениеті7 бет
Әбунасыр Әл-Фараби (870 - 950)8 бет
Әл – фарабидің орта азия мәдениетіне қосқан үлесі.10 бет
Әл-Фарабидің шығармашылығындағы адам және қоғам8 бет
Әль-Фараби – дүние жүзі мәдениеті мен ғылымының негізін салушы9 бет
Әбу Насыр Әл-Фараби және оның жасампаздығы жайында.8 бет
Әбу-Насыр-Әл-Фараби4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь