Топырақ экологиясы туралы

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
Топырақ жамылғысын қорғау және тиімді пайдалану
Топырақ эрозиясы
Топырақ экологиясы
Топырақтың ластану көздері
III Қорытынды
IV Пайдаланылған әдебиеттер
Топырақ жамылғысын қорғау және оны тиімді пайдалану топырақта оған тән емес физикалық, химиялық немесе биологиялық агенттердін болуын немесе ол агенттердің қажетті орташа жылдық деңгейден асып түсуін топырақ, ластануы дейді. Топырақ ластануының мынадай түрлері бар: минералды техногенді қалдықтармен ластану; улы органикалық және бейорганикалык, қосылыстармен ластану; радиоактивті заттармен ластану. Топырақтың ластануы қоршаған ортаға қауіпті, өйткені улы заттар қоректік тізбек арқылы топырақтан өсімдікке, өсімдіктен жануарға, жануардан адам организміне түседі. Қалыпты табиғи жағдайда топырақта болып жатқан процестердің бәрі тепе-теңдікте болып, онда өздігінен тазару процестері жүріп жатады. Адамның шаруашылық қызметінің дамуы барысында топырақ құрамының өзгеруі, тіпті бұзылуы жүріп жатыр. Қазіргі таңда планетадағы әрбір адамға бір гектарға жетер-жетпес айдалатын егістік жерден келеді. Осы аз көлемнің өзі адам тіршілігі арқасында одан да бетер азаюда. Құнарлы жерлердің үлкен бөлігі тау-кен жұмыстары, өнеркәсіп орындары мен қалалар салу әсерінен жарамсыз болып жатыр.
1. Информационно-аналитический отчет по контрольной и правоприменительной деятельности Иртышского департамента экологии за 2009 г. – Павлодар, 2009 г. – 120 стр.

2. Сборник методик по расчету выбросов вредных веществ в атмосферу производствами. –Алматы: «КАЗЭКОЭКСП», 2005.

3. Новиков Г.В., Дудурев А.Н. Санитарная охрана окружающей среды современного города. –М.: Химия, 2001, 239с.
        
        Жоспар:
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Топырақ жамылғысын қорғау және тиімді ... ... ... ... ... ... ластану көздері
III Қорытынды
IV Пайдаланылған әдебиеттер
Топырақ жамылғысын қорғау және оны тиімді ... ... ... және оны ... ... ... оған тән емес
физикалық, химиялық немесе биологиялық агенттердін болуын немесе ол
агенттердің қажетті орташа ... ... асып ... ... ... Топырақ ластануының мынадай түрлері бар: минералды техногенді
қалдықтармен ластану; улы органикалық және ... ... ... ... ластану. Топырақтың ластануы қоршаған
ортаға қауіпті, өйткені улы заттар қоректік тізбек арқылы топырақтан
өсімдікке, өсімдіктен жануарға, жануардан адам организміне ... ... ... ... ... ... процестердің бәрі тепе-теңдікте
болып, онда өздігінен тазару процестері жүріп жатады. Адамның шаруашылық
қызметінің дамуы барысында топырақ құрамының ... ... ... ... ... ... планетадағы әрбір адамға бір гектарға жетер-жетпес
айдалатын егістік жерден келеді. Осы аз ... өзі адам ... одан да ... азаюда. Құнарлы жерлердің үлкен бөлігі тау-кен
жұмыстары, өнеркәсіп орындары мен қалалар салу әсерінен жарамсыз ... ... ... ... ... ... ... агротехникалық
талаптарды сақтамай жерді қайта-қайта жырту топырақ эрозиясының пайда
болуына, ... ... ... ... желмен және сумен жуылып,
бұзылуына алып келеді.
Эрозия қазіргі кезде бүкіл дүние жүзінің үлкен жауы ... ... ... ... ... ішінде су мен жел эрозиясы нәтижесінде планетада 2 млрд гектар
ауыл шаруашылығының құнарлы жерлері жарамсыз болып қалған.
Антропогендік әсердің бір салдары - ... ... ... ... ... металдар мен олардын қосылыстары, радиоактивті
элементтер, ауыл шаруашылығында қолданатын тыңайтқыштар мен улы химикаттар
атқаруда.
Топыраққа ... ... бірі ... пен онын ... ... ... ортаға улы химикаттармен, металдық сынап және оның
қосылыстары бар өнеркәсіп орындарының қалдықтарымен түсуде.
Топырақ үшін қауіпті ластаушылардың тағы бірі - ... Бір ... ... кезде қалдықтармен бірге қоршаған ортаға 25 кг қорғасын
бөлінеді. Жоғарыда айтылғандаи, қорғасын қосылыстары бензиннің құрамында да
кездеседі Сондықтан автокөліктер қорғасынмен ... көзі ... ... Әсіресе қорғасынның мөлшері автокөліктер көп жүретін үлкен көшелер
бойындағы топырақ құрамында көп болады.
Қара және ... ... ... ... ... ... ... марганецпен, никелмен, алюминимен және басқа да
металдармен ластанған. Көптеген жерлерде олардың концентрациясы шекті
мөлшерден ондаған есе асып түседі.
Радиоактивті элементтер топыраққа атомдық ... ... ... ... ұйымдары мен АЭС, атомдық жарылыстар немесе өнеркәсіп
орындарының сұйық және ... ... ... ... ... мүмкін.
Топырақтың химиялық құрамына - тыңайтқыштар мен зиянкестерге, арам
шөптерге, ауруларға қарсы әртүрлі химиялық заттар қолданылатын ауыл
шаруашылығы да әсер етеді. Қазіргі ... ауыл ... ... ... түсетін заттардың мөлшері өнеркәсіп орындарынан бөлінетін
заттардан кем түспейді. Айта кетерлігі, тыңайтқыштар мен улы химикаттарды
қолдану жылдан-жылға артып келеді. Ал топырақтың ... ... ... ... ... ... түрлік құрамына байланысты. Қазіргі кездегі
топырақты ластаушыларының негізгі көздері мыналар:
пестицидтер;
минералдық тыңайтқыштар;
өнеркәсіп және ауыл шаруашылығы қалдықтары;
атмосфераға өнеркәсіп ... ... ... ... және ... ... антропогендік әсер ету оның деградацияға ұшырауына (эрозия,
ластану, тұздану және батпақтану, шөлейттену) алып келеді. Сондықтан
топырақ ластануын болдырмау үшін ... ... ... ... ... ... ... орындау;
қоршаған ортаның сапасына бақылау жүргізетін мекемелер қызметін дұрыс
ұйымдастыру;
топырақты ластаушы заттардың қасиеттерін, жылжу
тәртібін, ... ... ... ... ... шекті мөлшерлерін нормалау;
қауіптілігі бойынша пестицидтерді топтастырып, кейбір
түрлерінің қолданылуын шектеу;
ауыл шаруашылығында зиянкестермен, арам ... үшін ... ... орнына биологиялық әдістерді қолдану және
т.б
Топырақ эрозиясы
Топырақ эрозиясы (латынша еросіо – желіну) – топырақтың беткі ұнтақталған
құнарлы ... жел ... ... су ... шаюы ... ... Жел ... кез келген топырақ типінде кездесіп, жел күшімен
топырақтың беткі қабатын, кейде өсіп тұрған өсімдігімен бірге басқа жаққа
ұшырып әкетеді. ... жел ... жер ... жазық, құрғақ, ормансыз шөл
аймақтарында жиі болады. Тіпті шөл аймақтарындағы құмды алқаптардың шөп
өспейтін бөліктері жел ... бір ... ... ... жиі жылжып
отырады. Оларды жылжымалы құмдар деп атайды. Топырақ ... ... ... ... жел ... ... ... Өсімдік тамырлары топырақтың
беткі қабатын бекітіп ұстап тұрады, өскіндері жауын суының біразын өздеріне
сіңіріп, қалғанын жер астына ... ал екпе ... қар ... ... топырақ бетінде біркелкі таралуына септігін тигізеді, желдің күшін
азайтады, т.б. Ал бұл жерлерді кәдімгі қайырмалы соқамен жыртып, топырақтың
майда ұнтақталған бос ... жер ... ... кезде олар желдің еркіне
беріліп ұшады. Осындай жағдай тың игеру кезінде Қазақстанның солт.
аймақтарында кең өріс алған. Табиғаттың бұл апатымен күресуде ... ... ... ... Қазақ астық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты
жақсы нәтижелерге қол жеткізді. Топырақты жел эрозиясынан қорғау үшін
жасалған жүйенің негізінде топырақты бұрынғыдай қайырмалы ... ... ... етіп ... терең қопсыту ұсынылған. Сонда топырақта
өскен дақыл сабақтары топырақ бетінде қалып, қыста қар тоқтатуға, ... ... ... ... Ең ... бос топырақ жер бетіне
шықпай, біршама тереңдікте жатады. Жел эрозиясына жиірек ұшырайтын алқаптар
жайылымдық жерлерде, топырағы жұқа шөл ... ... ... шөл
белдемдерінде өсімдіктер сирек өседі әрі жақсы дамымаған, сондықтан
бұзылуға өте ... ... ... Мал жиі ... елді мекендер немесе
мал суаратын пункттердің төңірегіндегі топырақ та жиі ... шаңы ... ... ... ... болдырмау үшін ауыспалы жайылымдық жүйеге
көшу қажет. Су эрозиясы қатты нөсерлеп жауған ... ... ... ... қардың тез еруі нәтижесінде пайда болады. Мұндай ... ... мол ... ... жиі ... Бұл су ... тік беткейдегі
топырақ бетін ғана шайып қоймай, көп жағдайларда сай, жыралардың пайда
болуына әкеп ... Тау ... ... ... су ... қорғау
үшін бұл жерлерге а. ш. дақылдарын, жеміс ағаштарын отырғызып, қолдан
ыңғайлы жер ... ... ... ... ... де ... су ... бір түрі ирригац. эрозия, ол адам қолдан суаратын
жерлерде болады. Суармалы жерлерде судың өз ағысымен ағуы үшін оның бір
бағытта ... бар жер ... ... ... Сол ... қарай майда
суару арықшалары жүргізіледі, бірақ еңіс жерлерге қарай суды мөлшерлеп қана
жіберу қажет. Олай ... ... ... ... ... ... топырақтың ирригац. эрозиясы өріс алады. Эрозияның бұл түрі тек
суармалы алқаптарда ғана емес, сол суармалы алқаптарға су әкелетін арықтар
мен канал бойларында, өзен ... ... су ... шайылады) да кездеседі. Көктемгі нөсер жаңбырлар жауғанда немесе
қар ... оның суы ... ... су ... көп ... ... ... тіпті кей жағдайларда арналарын бұзып, жаңа арнамен
ағатын болады. Су эрозиясының бұл түрімен ... үшін ... ... салу, өзен бойларына ағаштар отырғызу, т.б. шаралар ... ... мен ... тез ... ... үшін олардың жағаларына
ағаш, бұталар отырғызу керек. Сонымен қатар ... ... ... су
қоймаларында жинап, қажет кездерінде пайдаланған орынды. Т. э-ның
қарқындылығы жер бедеріне, беткейлердің тік болуына, жауын-шашынның ... ... ... ... су ... ... өскен
өсімдіктеріне, т.б. байланысты. Эрозияға ұшырау мөлшері беткейлер мен
шатқалдардың тіп-тігіне және су жиналатын алқаптың аум-на қарай әр түрлі
болады. Т. э. көбіне ұсақ ... ... ... көп түсетін
және күшті жел тұратын аймақтарда кездеседі. Т. э. күштірек болғанда
топырақ құнарлылығын ... ... ... зиян шегеді, а. ш-ның
жайылымдық жерлерін нашарлатады. Осының барлығы а. ш-на орасан зиян
келтіреді. Т. э-ның алдын алу үшін ... ... ... ... ... ... ... жайылымдық жерлер мен құмды
жерлерге ағаштар отырғызу, топырақты қорғау үшін ауыспалы егіс жүйесін
енгізу, топырақты аудармай өңдеу, тұқымды ... себу ... ... ... су тоқтатын каналдар салу, т.б. шаралар жүргізіледі.
Топырақ экологиясы
Қазақстанның ... жер ... 2724,9 мың км?. Жер ... өте ... ... оның ... соңғы жылдары күрт нашарлап отыр.
Жерді дұрыс пайдаланбау салдарынан топырақ деградацияға ұшырап,
құнарсыздану, шөлге айналу процестері күшейе түсуде. Соңғы мәліметтер
бойынша ... ... 180 млн . га ... ... 185 млн. га ... 34 млн. га құнарлы жердің 180 млн. га жері жарамсыз жерлерге ұшырап,
оның 30 млн. га топырақ эрозиясы 60 млн. га ... 10 млн. га ... ... ... ... 30 млн. га ... өнеркәсіп, көлік, байланыс, елді
мекендер алып жатыр. Солтүстік облыстарды тың игеру науқанына байланысты
және ... ... ... егу ... ... ... Қазақстан аймағында мұнай-газ өнеркәсібінің қарқындап дамуы
1000 га астам жерді қамтыса, топырақтың техногенді ... 2,5 млн. га, ... ... 3 млн. га ... алып жатыр. Сол сияқты Азғыр мен Тайсойған
сынақ полигондарының игілігіне 1,4 млн. га жер ... Оның ... ... ... ... осы ... ... 2,8 млн. га жерін
су басады деп болжам жасалуда[3].
Экологиялық қиын жағдай Орталық Қазақстан жерлерін де ... ... ... ... ... ... қалдықтарымен ластану, ауыр
металдардың жинақталуы, радиактивті элементтердің және ракета-ғарыштық
қоқыстардың (Бетпақ дала) шоғырлануы тұрақты жағдайға айналған.Кейбір
аймақтарда топырақтың тозуы, бүлінуі және шөлге ... ... ... ... өзендерінің су бассейнінің азаюы, Арал теңізінің тартылуымен
тікелей байланысты болып отыр. Мәселен, Оңтүстік Қазақстанда Арал аймағының
экологиясына байланысты 2 млн. га жер ... ... және ... 3 мың га қара ... ... біржола жойылу үстінде. Арал өңірі
мен Сырдария өзенінің аңғары бойынша топырақтың химиялық улы заттармен және
радионуклидпен ластануы жылдам жүруде[3].
Балқаш-Алакөл және ... ... ... ... ... су ... ... судың жасанды реттелуі табиғатқа
көп зардаптар әкелді. Су деңгейінің 1,5-2,0 метрге төмендеуі Іле атырабы
бойынша топырақтың құрғап, бүлініп, сорланып, тозып кетуіне жол ... ... ... жер ... ... Жетісу өңіріне
экологиялық апатты да ала келді. Іле бойындағы ит тұмсығы ... ... ... ... ... ... сұлу ... мен каньондары
тозып, жағалаудағы шұрайлы жайылымдар құлазыған сары далаға, шөлге айналып
бара жатыр. Ендігі жерде Іле ... 10-15 ... ... халық
республикасының алуы бұл өңірдің табиғатын тұл етері анық.
Қазақстандағы егістікке пайдаланатын жерлердің де ... ... Ол ... ... 26610,7 мың га жерді алып жатыр.Соңғы
жылдары байқалып отырған әлемдік климаттың өзгеруі Қазақстанның шөл,
шөлейтті белдемдеріне әсерін тигізіп, ондағы егіс алқаптарының ... ... Бұл ... ... ... ... ... айналуы прогрессивті түрде жүруде. Оның үстіне топырақты қорғаудың
агротехникалық шаралары, қар тоқтату, органикалық және минералды
тыңайтқыштар беру, гербицидтер мен пестицидтерді ... ... ... өсуі, шегіртке тәрізді зиянкестердің шексіз көбеюіне
жолберіліп, жердің сапасын төмендетті. Мәселен, 1996 жылы ... ... т ... және 33,2 млн. т ... тыңайтқыш берілсе, бұл
көрсеткіштер 1998-2001 жылдары 16 мың тоннаға қысқарған. Топырақтану
институтының мәліметі бойынша Қазақстанның құнарлы топырағы өзінің
қарашірігінің 19-22 % ... ... өзі ... жер ... ... аңғартады.
Топырақтың ауыр металдармен және радионуклидтермен ластануы барлық
аймақтарды ... ... ... Қазақстан бойынша ірі өнеркәсіптер, кен
орындары, қазба байлықтарды өндіру, соғыс - өндірістік қалдықтарды сақтау
және оларды көму аймағында ерекше жылдам ... ... ... ... 2,3 млрд. т. жетсе, ал 529 обьектіде ... ... ... ... ... ... ... бойынша жылына 5 млн. т. жетіп отырғаны тіркелген. Республика
бойынша ... ... ... ... ... өңірі, Мұғаджар, Ертіс өңірі,
Маңғыстау, Каспий маңы ойпаты, Іле Алатауы жазықтарында тым жоғары.
Сырдария, Шу, Талас, Жайық өзендеріндегі жерлер қорғасын, фтор, ... және ... ... деректер бойынша Өскемен, Риддер, Зырян қалалары маңындағы
жерлерде қорғасынның мөлшері 100 РЗШ, кадмий, мырыш 8-14 РЗШ, мыс 10 РЗШ-ға
жеткен. Павлодар, Екібастұз, ... ... т.б. ... ... ... ауытқуларға және уытты заттармен ластануға ұшырағын. Семей
өңірінің радиактивті заттармен ластануы өте жоғары. Осы жерлерде
шоғырланған 154 өнеркәсіп орындарынан жылына 294 мың т. улы зат ... ... ... мыс 100 РЗШ, ... 100 РЗШ, ... 300 ... 100 РЗШ, ... 50 РЗШ, никель 50 РЗШ, т.б. ауыр ... ... ... ... ... бойынша жарияланған әдебиеттерде
келтіріледі[1].
Соңғы мәліметтер бойынша Қазақстан аумағында ... ... ... ... ... ... – 4207,5; ... – 1635,3; Шығыс
Қазақстан – 11,1; Жамбыл – 2576,1; Жезқазған – 4900; Батыс Қазақстан –
1558,8; Орталық Қазақстан – 19,6; ... – 21,4; ...... ... – 8,1; ... – 941,2 мың га ... ... Осы
жерлерде 50 жыл бойы (1949-1996) бұрынғы Кеңес ... ... ... ядролық сынақ жасап, Қазақстанның шұрайлы жерінің 20 млн. га жарамсыз
етті. Батыс Қазақстан аймағында ... ... ... 24 ядролық
қару сыналған, олар Маңғыстау облысында – 3, Батыс Қазақстанда – 4 және
Атырауда – 17 рет ... ... ... ең ... ... ... ... 6,1
мың га жерді алып жатыр. Зерттеулер нәтижелері бойынша Нарын, Азғыр
құмдарында радиактивті элементтер: кадмий – 80-120, ...... – 80 және ... – 8,8 есе ... мөлшерден көбейіп кеткен.
Үстірт платасында1968-1970 жылдары жер асты ядролық сынағы
жасалған. Осы жерлердің бәрінде де суға, топырақ пен өсімдік жіне жан-
жануарлар дүниесіне ... ... ... ... ... ірі ракеталық полигондар Атырау облысының «Тайсойған», Балқаш көл
маңында «Ташкен-4» және «Байқоңыр» ... ... ... Бұл ... беті өте ... улы гептил жанармайымен және ракета
«қоқыстарымен» ластанған. Гептил өте улы зат болғандықтан адамдардың өкпе-
тыныс жолдарына, жүйке-жүйесіне әсер ... ... ... ... ... Сол ... ракета, космос корабльдерінің ұшуы
«қышқыл жауындар» жаудырып қоршаған ортаның тірі комплексінің 3-50 %
биомассасын жойып жіберді. Мәселен, 1988-1991 жылдар аралығында тек ... ... 24000 ... ... 30 мың ... ... ... ж. 5 шілде мен 27 қазанда патқа ұшырағын «Протен» ракета ... ... ... ... уын ... орасан зор қауіп төндірді.
Оның зардабы әлі белгісіз болып отыр.
Топырақтың ластану көздері
Топырақты негізгі ... ... (улы ... ... өндіріс қалдықтары, ластанған заттардың ауадағы газды-түтінді
ұшқындары, мұнай және мұнай өнімдері және т.б. жатады.
Топырақтың ластануы дегеніміз химиялық заттар, биологиялық организмдер
(бактерия, ... ... ... мен ... тіршілік
өнімдерінің шамадан тыс мөлшерде болуы.
Химиялық ластаушылар (неорганикалықжәне органикалық ... ... екі ... ... ... ... ... түрде, белгілі бір мақсатқа
бағытгап, қолданылған химиялық заттар жатады. Олар пестицидтер, минералды
тыңайтқыштар, өсімдіктің ... ... және т.б. Бұл ... ... ... ... ... ластаушылар болып шыға келеді.
Екінші топқа топыраққа сұйық, ... газ ... ... бірге
кездейсоқ түскен химиялық заттар жатады. Бұған топыраққа мал шаруашылығы
мен өнеркәсіптен, монша, емдеу-санитариялық және малдәрігерлік мекемелерден
ағып ... ... мен ... және зәр ... ... ... ... елдерінде (пестицидтердің көптеген түрін қолдануға рұқсат етілген.
Пестицидтер ауылшаруашылығы дақылдарының өнімділігін көтеру үшін өсімдік
мақсатындағы химиялық дәрі-дәрмек ретінде қолданылады.Алайда,
пестицидтердің ... ... ... ... ... ... ... түседі және кейбір елдерде аса қауіпті мөлшерге дейін ... ... ... да, ... да ... ... пестицидтермен ластанса ол жердің
шөбі мен суын малға беруге болмайды. Оның ауасын жұтудың өзі де ... олар жіті және ... ... әкеліп соқтырады[2].
Қазіргі кезде пестицидтер қолданудың қауіпсіздігін көтеруге зор көңіл
бөлінеді. Осы мақсатпен ондай ... ... аз ... ... формалары кейінгі кезде жетілдірілуде. Сондай-ақ,
оларды ауыл шаруашылығында пайдаланудың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін
гигиеналық ... да ... ... ... ... ... үшін ... химиялық
қосылыстар. Оларға макрожәне микротыңайтқыштар жатады. Минералды
макротыңайтқыштар дегеніміз құрамына топырақ құнарлылығын арттыратын
негізгі элементгер (азот, фосфор, ... ... ... ... фосфорлы, калийлі және аралас деп бөлінеді.
Минералды тыңайтқыштар түрлері көп-ақ. Мысалы, азотты тыңайтқыштар тобына
аммиак суы, карбомид, натрий ... ... ... ... селитрасы
және т.б. енгізіледі. Фосфорлы тыңайтқыштар тобына қарапайым және қос
суперфосфаттар, негізгі шлактар және т.б. ... ... ... ... тым ... енгізілсе мал денсаулығына зиян. Өйткені,
нитрат метгемоглобинемия деп аталатын улануға ... ... ... ... ... бар нитрозаминдердің синтезделуінің негізі
болады[1].
Калий топыраққа өте баяу көшеді және топырақтың өздігінен тазаруы ... ... ... әсер ... Дегенмен, олармен бірге топырақ
қыртысына жасанды сортаңдандыратын хлор иондары енгізіледі. Сонымен бірге
мал организміне жиналған аз ғана калий жүрек-қан тамырлары жүйесі
қызметінің ... әкеп ... ... онша ... ... Әйтсе де фосфат тыңайтқышы гектарына
600 кг немесе топырақтың 1 килограмына 200 мг ... ... Бұл ... ... ... ... ... мен қоректік құндылығын
нашарлатады. Сонымен қатар топыраққа фосфор тыңайтқышын енгізу онымен бірге
1 литр жер асты ... 20 мг ... фтор ... деген сөз.
Қорытынды
Топырақтың құрылуы сулану режиміне, жер асты суларының минералдану
сипатына, сол сияқты топырақ құрушы ... ... ... байланысты болады. Осы факторлардың қатынасына байланысты
шабындық топырағының бір типі құрылады.
Шабындық жайылым топырағының айырмашылағы жоғарғы горизонт ... ... мал ... ... ... үшін мүмкіндік жасайды.Жерді дұрыс
пайдаланбау дағдырысқа ұшырататынын тарих көрсетті. Павлодар ... және ... ... ... ... еске түсірейікші. Сондай
ұқсас құбылыс жайылым жерде кездеседі.Жерді селсоқ игеру және бұл жерлерді
пайдалану біртіндеп ... ... ... ... пайдалану
нәтижесінде ол бұрыңғы құнарлылығын жойып эрозияға ұшырады. Топырақтың
құнарлылығын нашарлатуға негізгі ... ... ... ... ... және эрозия.
Соңғы жылдары ауыл шаруашылық мәдени өсімдіктерінен жоғарғы өнім алу
мақсатында жыртылған жер тыңайтқыштарды, пестицидтерді инТенсивті пайдалану
топыраққа қосымша кері ... ... ... ... жер ... ... жасады. Ерекше қатты пайдалы қазбаларды өндіргенде қоршаған
ортаға зиян келтірді. Тау ... ... бос ... ... ... өнім ... ... тұрмысқа қажетті жерлер айналымнан шығып
қалады. Зерттеу жұмысы бойынша келесі қорытынды жасалды:
Пайдаланылған ... ... ... ... по ... и
правоприменительной деятельности Иртышского департамента экологии за 2009
г. – Павлодар, 2009 г. – 120 ... ... ... по ... ... ... веществ в атмосферу
производствами. –Алматы: «КАЗЭКОЭКСП», 2005.
3. Новиков Г.В., Дудурев А.Н. Санитарная ... ... ... ... –М.: ... 2001, 239с.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Топырақ экологиясы16 бет
Қазақстан топырақтарының экологиясы74 бет
Адамның шаруашылық әрекетінен табиғатта болған антропогендік өзгерістер14 бет
Егіншілік жүйесін қолдану және топырақты эрозиядан қорғау14 бет
Жалпы экология175 бет
Топырақ туралы түсінік, топырақтану ғылымы106 бет
Топырақтың азуы немесе эрозиясы13 бет
Топырақтың табиғатта таралу заңдылықтары. Тәуелсіз мемлекеттер достастығы елдерінің негізгі топырақ зоналары12 бет
Экология ( лекциялар )100 бет
Әлеуметтік – экологиялық проблемалар және өзекті мәселелері22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь