Проекциялардың жіктелуі мен дамуы

Проекциялардың жіктелуі
Картографиялық проекция теориясы
Картографиялық проекция теориясының дамуы
Қалыпты Картографиялық проекциялар
Гаусс . Крюгер проекциясы
Азимуттық проекциялар
Картадағы бұрмалануларды анықтаудың қарапайым тәсілдері
Топографиялық карталар
Картографиялық проекцияларды таңдау және қолдану
Карталар бойынша азимутты анықтау
Картографиялық проекция, картографиялық кескін – Жер эллипсоидының (шардың) немесе планетаның бетін математикалық тәсілдер арқылы жазықтықта бейнелеу.
Картада кездесетін бұрмаланулар сипатына қарай, картографиялық проекциялардың мынадай түрлері белгілі: тең ауданды, тең бұрышты, тең аралықты және еркін проекциялар.
Тең ауданды проекциялардағы карталарда географиялық объектілердің ауданы бұрмаланбай дәл беріледі, бірақ өте үлкен аумақтарда бұрыштар мен геометриялық пішіндер елеулі бұрмалануға ұшырайды.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы ... ... ... жіктелуі мен дамуы
.
Орындаған: Нурымбеков М.
Тобы: ГК-307
Тексерген: Аубакирова С.М.
Семей 2015 ж.
Проекциялардың жіктелуі
Картографиялық ... ... ... - Жер ... ... немесе планетаның бетін математикалық тәсілдер арқылы жазықтықта бейнелеу.
Картада кездесетін ... ... ... ... ... мынадай түрлері белгілі: тең ауданды, тең бұрышты, тең аралықты және еркін проекциялар.
Тең ауданды проекциялардағы карталарда ... ... ... ... дәл ... бірақ өте үлкен аумақтарда бұрыштар мен геометриялық пішіндер елеулі ... ... ... проекциялардағы карталарда бұрыштардың бұрмалануы жоқ. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... де дәл кескінделеді. Ал ұзындықтың масштабы картаның кез келген нүктесінде барлық бағытта да бірдей мөлшерде сақталады. Неғұрлым аумағы ... ... ... ... ... ... ... аралықты проекциялардағы картада ұзындықтың масштабты тек канa бір ... ... ... тек ... -- ... мередиан бойымен ғана сақталады. Бұрыштар мен ауданнын бүрмалануы соншалықты ... ... ... ... ... мен ауданның, ұзындықтың бұрмалануы аз мөлшерде картаның кез ... ... ... ... жазықтыққа көшіру үшін пайдаланылатын көмекші геометриялық беттердің түріне және картографиялық тордың ерекшелігіне қарай проекциялар: цилиндрлік, конустық және азиммуттық деп бөлінеді.
Азимуттық ... ... ... ... жасап, ал меридиандар бір нүктеден жан-жаққа бойлық бұрыштарының көрсеткішіне сәйкес бөлінген түзу сызықтар түрінде таралады. Азимуттық проекциялар жекелеген материктер мен ... ... ... жасауда кенінен қолданылады.
Цилиндрлік проекцияда параллельдер мен меридиандар көп ... бір- ... ... ... орналасады. Цилиндрлік проекциялар дүниежүзілік карталардың барлық түрін жасауда кеңінен пайдаланылады.
Конустық ... ... ... орнасқан аумақтар үшін өте қолайлы, бұрмалану аз байқалады. Сондықтан Ресей, Қазақстан және ТМД елдерінің карталары ... осы ... ... ... ... теориясы
Картографиялық проекция теориясы (басқаша аты - математикалық картография) Жер ... ... ... ... ... ... барлық түрлерін зерттейді және өте аз бұрмаланумен ғана кескінделетін проекцияларды құру ... ... ... ұсақ және орта ... карталар жасауға қолданылатындықтан, Жер эллипсоидысы бетінің сферадан айырмашылығы ескеріліп сфера жазықтығындағы карта белгілі бір радиус R мөлшерінде ғана бейнеленеді.Картографиялық проекциядағы ... ... ... ... мен ... (В=const жағдайда) картографиялық тор құралады.
Картографиялық проекция теориясының дамуы
Картографиялық проекция теориясының дамуы геодезияның, астрономияның, географияның, ... ... ... ... Оның ғылыми негізі Ежелгі Грекияда (біздің заманымыздан бұрын 6 - I ... ... Ең көне ... ... - жұлдыздар картасын жасауға қолданылған милеттік Фалестің гномондық проекциясы. ... ... ... заманымыздан бұрын III ғасырда Гиппархтың, Птолемейдің, б.з. XVI ғасырында Г.Меркатордың, XVII - XVIII ғасырларда Р.Бонның, Д.Кассинидің, И.Ламберттің, ... ... XIX ... ... ... ... ... КСРО картографтары В.В. Каврайский, Н.А. Урмаев, тағы басқа еңбектері теорияны одан әрі жетілдірді.
* Әр ... ... ... құрылған карталар нақты жер бетінің кескінін біраз бұрмалап көрсетеді. Бұрмалану үш түрлі болады:
+ а) бұрыштық (картадағы ... ... ... тең ... ә) ... (аудандардың масштабы картаның әр аумағында әр түрлі);
+ б) ... ... бір ... ... нүктесінде масштаб әр түрлі).
Бұл үш түрлі бұрмаланудың ... де ... ... ... ... ... ... қарай төмендегідей жіктеледі:
* Тең бұрышты (конформдық) Картографиялық проекцияларға масштаб тек нүктенің орнына ғана тәуелді болады, ал бағытына байланысты болмайды. ... ... ... ... ... айналады; мысалы, Меркатор проекциясы мен стереография проекциясы;
* Тең шамалы (эквиваленттік) Картографиялық проекцияларда аудандар ... ... ... ... карталардағы фигуралардың ауданы осы фигуралардың ауданына пропорционал, ал пропорционалдық коэффициенті картаның бас масштабының ... кері шама ... ... ... ... әр ... да ... тек олардың пішіні мен бағдары жағынан ғана айырмашылығы ... ... ... проекциялар тең бұрышты да тең шамалы да проекцияларға жатпайды.
Олардың ... тең ... (бас ... ... тең) және ортодромиялық (шарының үлкен шеңбері - ортодромиялары түзу сызықпен кескінделеді) проекциялар ерекшеленеді.
* Сфераның ... ... ... ... тең ... тең ... тең аралық және ортодромиялық қасиеттері пайдаланылмайды. Кескінделетін аймақтың әр ... ... ... үшін ... ... ...
+ а) карта торының немесе эскизінің әр жерінде бұрмалану эллипсі көрсетіледі;
+ ә) изоколдар ... ... ... ... ... б) ... әр ... кейбір сфералық сызықтар (көбінесе, ортодромия "О" мен локсодромия "Л") сызылады.
Қалыпты Картографиялық проекциялар
Меридиандар мен параллельдердің кескінделуі ... ... - ... ... ... ... ... Цилиндрлік проекциялар - меридиандары тең қашықтықпен өтетін параллель түзу сызықтармен, параллельдері меридиандарға перпендикуль түзу ... ... ... ... ... не ... бір ... бойындағы ауданды бейнелеуге қолайлы. Теңіз қатынасы карталарын сызуға Меркатордың тең ... ... ... ... - ... ... бұрышты, көлденең, цилиндрлік Картографиялық проекция - топографиялық карталар ... және ... ... ... ... ... проекциялар - параллельдері концентрлік шеңберлермен, меридиандары ортогональдік түзу сызықтармен кескінделетін проекциялар. Бұл проекцияларда бұрмалану бойлыққа байланысты ... ... ... ... ... ... бейнелеуге қолайлы келеді, сондай-ақ, геодезиялық проекция ретінде де қолданылады.
Азимуттық ... ... ... ... ... радиустары болып келетін Картографиялық проекция Оларда меридиандардың арасындағы бұрыш ... ... ... тең болады. Азимуттық проекциялардың жеке түріне перспективтік проекциялар жатады. Жалған конустық проекциялар - параллельдері концентрлік ... орта ... түзу ... қалған меридиандары қисық сызықпен бейнеленетін проекциялар. Жалған цилиндрлік проекциялар - ... ... түзу ... орта ... осы ... ... түзумен, қалған меридиандары қисық сызықтармен кескінделетін проекциялар. Жартылай конустық проекциялар - параллельдері орта меридианды ... түзу ... ... ... ... проекциялар.
Картадағы бұрмалануларды анықтаудың қарапайым тәсілдері
Карталардағы бұрмаланудың сипаты мен дәрежесін картографиялық торды градустың торымен салыстыру арқылы анықтауға ... ... ... ... бір ... ... полюстерді қосып жатқандықтан ұзындықтары бірдей 1° меридиан доғасының ұзындығы барлық жерде шамамен 111 км-ге тең. Параллельдер мен меридиандар ... ... ... қиылысады. Глобустағы параллельдер бірдей қашықтықта орналасады, полюстерге қарай біртіндеп қысқарып, солтүстік және оңтүстік полюсте нүктеге айналады. Глобустағы ... ... ... орналасқан градус торының барлық тор көздері пішіні мен мөлшері жағынан бірлей болады, ал картада бұл тор ... ... ... ... Бұл географиялық объектілердің пішіні мен ауданының бұрмаланғандығын ... ... ... сызықтары мөлшерінің әртүрлілігі ұзындықтың бұрмалануын және картаның әр жеріндегі масштабтың бірдей еместігін көрсетеді.
Көптеген карталарда бұрыштың бұрмалануы параллельдер мен мерндиан ... ... ... ... ... ... ... аралдардың, түбектердің, теңіздердің кескіндері мен пішіндері карта мен глобуста бірдей болмауы мүмкін. Оларды салыстыру арқылы оңай анықтауға болады.
Карталардағы ... ... жер ... ... ... мен ... экваторға және бастапқы меридианға байланысты географиялық орнын керсетудің дәлдігіне ешбір кедергі ... ... ... ... ... карталарды топографиялық карта деп аталады. XIX ғасырдын соңында Халықаралық географиялық конгресте "Дүниежүзінің халықаралық миллиондық картасы" қабылданды. Бұл ... 1:1 000 000 ... ... ... ... ... Мұндай өте үлкен аумақ кескінделген карталар қолдануға өте ыңғайсыз болады, сондықтан оларды жеке табақ беттеріне бөледі. Оларды көп ... ... деп ... Мұндай картаның бір табақ бетін жасау үшін Жер ... ... ... 6° сайын жүргізілген меридиандар арқылы бағаналар деп аталатын бөліктерге және әрбір 4° ... ... ... ... ... ... Бағаналар есебі 180°меридианнан бастап, батыстан шығысқа қарай, ал қатарлар есебі экватордан полюстерге қарай жүргізіледі. ... ... ... ... ... б° және ... ... 4° трапециялар түріндегі тор көздер пайда болады. Топографиялық карталардың трапеция түріндегі тор көздерінің жоғары (солтүстік) және ... ... ... ... ал сол және оң жақ ... (батыс және шығыс) меридиандар болып табылады. Карта бұрыштарында осы параллельдер мен меридиандардың градус ... ... ... жазылады. Осы мәліметтер көмегімен картадағы қандай да бір объектінің географиялық координатын дәл анықтауға мүмкіндік туады. Географиялық координаттар ... және ... ... яғни кез ... ... ... мен ... меридианнан градуспен алғандағы қашықтығы бойынша анықталады.
Ендік экватордан полюстерге қарай 0°-тан 90°-ка дейін есептеледі. Нүктенің ... ... (с.е.) ... оңтүстік ендік (о.е.) екендігі анықталады. Бастапқы меридиан Лондон маңындағы ... ... ... ... өтеді. Одан шығысқа және батысқа қарай 0°-тан 180°-қа дейін екі бағытта ... ... ... ... шығыс бойлық (ш.б.), батысқа карай батыс бойлық (б.б.) екендігі және ... ... ... ... ... ... ... шығысқа қарайғы немесе Гринвичтен батысқа қарайғы орны да ... ... ... ... ... ... халықаралық келісім бойынша 1884 жылы белгіленген болатын. Алайда көптеген ... ... ... ... ... "бастапқы меридианды" қолданады. Мәселен, бойлықтар Испанияда Мадридтен, Италияда Римнен, Францияда Парижден, Данияда Копенгагеннен басталады. Ал Ресейде ұзақ ... бойы ... ... ... ... ... обсерваториясы арқылы өтетін меридиан қолданылып келген.
Картографиялық проекцияларды таңдау және ... ... ... және ... байланысты. Өлшеу есептерін шешуге арналған ірі, орта масштабты карталар тең ... ... ал ... шолу және ... бір ... ... ... анықтаушы ұсақ масштабты карталар тең шамалы проекцияларда жасалады. Картографиялық ... ... ... ... бастап, күрделі проекцияларға көшеді. Картографиялық проекция теңіз ... ... ... ... ... тағы ... ... салаларда да пайдаланылады.
Карталар бойынша азимутты анықтау
Карта бойынша бағдар жасау деген сөз ондағы ... ... ... ... ең ... бағыт-бағдарды ажырату. Орман ішінде, тауда, құмды шөлде немесе айнала нашар көрінетін жағдайда карта бойынша бағдар ... өте ... ... ... жағдайларда картаға қосымша түсбағар (компас) пайдаланылады. Түсбағар көмегімен азимут бойынша бағыт анықталады. Ол үшін түсбағардың бағыттаушы үшын жүретін жол бағыты ... қою ... ... магнит тілінің солтүстік ұшы мен керек зат арасындағы сағат тілімен бағыттас бұрыш өлшемі нағыз азимут, ал ... ... ... ... ... ... Бірақ Жердің магниттік және нағыз (географиялық) полюстері сәйкес келмейтіндіктен, олардың арасында магниттік бұрылу ... ... ... Егер ... ... солтүстік ұшы географиялық полюстен шығысқа қарай бұрылса -- дұрыс шығыстық бұрылу, ал батысқа қарай бұрылса -- ... ... ... деп ... бұрылу Жер шарының барлық бөліктерінде бірдей емес. Нағыз азимуттан магниттік азимутқа өту кезінде есепке алынатын магниттік ... ірі ... ... ... ... ... ... масштабпен қатар санмен де көрсетіледі. Егер бұрылу шығыстық болса, онда ... ... ... ... алып ... ... ал ... болса, онда бұрылу көрсеткішін нағыз азимутка қосу керек. Магнит тілінің географиялық ... ... ... XI ... қытай ғалымы Шэнь Гуа анықтаған.

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
3d max, Объектілерді модельдеу20 бет
AutoCAD25 бет
C++ программалау тілі17 бет
Delphi бағдарламалау ортасына сипаттама48 бет
Delphi бағдарламалау тілінде проектіні құрастыру22 бет
Delphi ортасы. Проект. Форма. Қасиеттер.18 бет
Delphi ортасының мүмкіндіктері24 бет
Delphi программалау ортасы15 бет
DELPHI-дiң графикалық мүмкiндiктерi және қолданбалары64 бет
Delphi-де берілгендер қорын басқару жүйелері13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь