Шығармашыл тұлға – біртұтас жүйе

Қазіргі таңдағы әлеуметтік, экономикалық талап – тілектерге сай рухани бай, білімді, шығармашыл тұлға тәрбиелеу қажеттігі ерекше туындап тұр.
Өмір талабына сай тұлға тәрбиелеудің ерекшелігі оның үздіксіз жүргізілу қажеттілігінде. Тұлғаның шығармашылығын дамыту адамның кішкентай кезінен басап есейген кезіне дейін жүреді. Үздіксіз білім беру жүйесіне рухани бай, жоғары мәдениетті және мәдени құндылықттарды бағалай алатын тұлға қалыптастыруға бағытталған әлеуметтік институттар ену керек.
Адам тұлға болып умайды, қалыптасады. Адамның дамуы – ішкі және сыртқы жағдайлардың әсерлерімен қалыптасатын күрделі, ұзақ мерзімді, қарама – қайшылықты үрдіс. Тұлғаның қалыптасуы мен дамуы үш факторға: тегі, ортасы және тәрбиесіне тығыз байланысты. Өзін қоршаған ортамен қатынасы арқылы адамның табиғи мәні ашылып, жаңа қасиеттері қалыптасады. Тәрбиенің сапасы тәрбиешінің тәрбие жұмысын мақсатты, жүйелі, кәсіби шеберлікпен жүргізүіне байланысты. Адам әлеуметтік жүйеде тәрбиеленіп, дамиды, қоғамда болып жатқан іс - әрекеттерге көзқарасы қалыптасады, нығаяды. Тұлға – біртұтас жүйе. Біртұтас жүйе ретінде адам өзін - өзі дамытып отырады. Педагогиканың негізгі мақсаттарының бірі – тұлғаны біртұтас жүйе ретінде тәрбиелеу. Тұлға – сана иесі. Шығармашыл адам – жасампаз тұлға. Өзін, айналасын, қоғамды жаңартып отырады.
К.Платонов тұлғаның төрт құрылымын айқындайды. Әлеуметтік жағдайына сәйкес мазмұндық белгілері, тәжірибесі, болмыстың көрінісі ретінде тұлғаның психикалық үрдістерінің жеке ерекшеліктеріне байланысты болмысты бейнелеуі, өмірден үйренген қасиеттерінен гөрі туа біткен қасиеттері басым болып табылатын биопсихикалық құрылым.
Сонымен, зерттеушілердің басым көпшілігінің пікірі тұлғаның барлық психикалық қасиеттері өзінің даму барысында адамның нейроэндокриндік жүйесінің морфологиялық және функционалдық ерекшеліктеріне сай қалыптасады, адамның дене құрылысының саулығы мен еңбексүйгіштігі – тұлғаның ең мәнді белгілері, сонымен қатар баланың бойының өсу қарқыны, дене жарақаты, т.б. өзін әр алуан сезуіне әсер етіп, психикалық дамуына жанамалай әсер етеді дегенге саяды.
Біз тұлғаны толыққанды жүйе деп есептесек, оның психикалық қасиеттері негізгі орынды алады. Бұл жүйе табиғи қасиеттері мен қоғамдық тәжірибені меңгеру барысында дамиды. Тұлғаның тұтастығы мен бірлігі әр алуан жіне қарама – қайшылықтардың жиынтығы болып табылады. Тұлға жеке оқиғалар ғана емес, қоғамдық өмірдегі маңызды оқиғаларға да байланысты әсерленіп ашылады. Соған сәйкес туындайтын көзқарас пен іс – ірекет те әр алуан болады. Тұлға іс - әрекеті, өзіне және айналасына қарым – қатынасы арқылы, шығармашылық қабілетін жүзеге асыру арқылы қалыптасады. Сондықтан баланың табиғи бейімділігін дамытып, тұрақты, әлеуметтік құнды шығармашылық қабілетке айналдырудың, осы әрекетке педагогикалық басшылық етудің маңызы зор.
Жүйенің басты мақсаттарының бірі – баланы оқыта оырып жалпы дамыту, еркіндігін қалыптастыру, өз бетінше ізденуге, шешім қабылдауға дағдыландыру, жеке қасиеттерін ескеру, басшылыққа алу, әрі қарай ұштау, тұлғалыққа бағыттау.
Шығармашылық бағыттың дамуы адамның өзін тұлға сезінуі мен айналасына өзіндік көзқарасы болуына байланысты. Шығармашылық бағыттың дамуына денсаулығы, психикалық қызметінің дамуы, негізгі шарты - әлеуметтік жағдайы негіз болады.
Баланың шығармашылық қасиеті кішкенайынан көріне бастайды, себебі, шығармашылық – бала дамуының қалыпты жағдайы. Алайда
Қолданылған әдебиеттер:

1. Платонов К.Г. Структура и развитие личности. М., Наука, 1986.
2. Бордовская Н.В., Реан А.А. Педагогика. СпБ. 2000, 101-б
3. Хусаинова Н.Ю. Культура общения руководителя. Казань. 1996. 10-б
4. Андреев В.И. Педагогика. Казань. 1996. 171-б
5. Тәжібаев Т. Жалпы психология. Алматы. «Қазақ университеті», 1993.
6. Лейтес Н.С. Умственные способности и возраст. М., Просвещение, 1971. 144-б
7. Култуманова Ш., Оразалиев М., Сүлейменова Б. Музыка. 2 класс. Учебник. Алматы. «Атамұра», 1998.
8. Леонтьев А.Н. Деятельность. Сознание личности. М., Мысль, 1975. 291-б
Наурызбаева Р. «Жеке тұлғаны шығармашылыққа баулу» // Қазақстан мектебі. -2007.-№2.-56-63-
        
        1. Шығармашыл тұлға – біртұтас жүйе.
Қазіргі таңдағы әлеуметтік, экономикалық талап – тілектерге сай
рухани бай, ... ... ... ... ... ерекше туындап
тұр.
Өмір талабына сай тұлға ... ... оның ... қажеттілігінде. Тұлғаның шығармашылығын дамыту адамның кішкентай
кезінен басап есейген кезіне дейін ... ... ... беру ... бай, ... ... және мәдени құндылықттарды бағалай алатын
тұлға қалыптастыруға бағытталған әлеуметтік институттар ену керек.
Адам тұлға болып умайды, қалыптасады. ... ... – ішкі ... ... әсерлерімен қалыптасатын күрделі, ұзақ мерзімді, қарама
– қайшылықты үрдіс. Тұлғаның қалыптасуы мен дамуы үш факторға: тегі, ... ... ... ... Өзін ... ортамен қатынасы арқылы
адамның табиғи мәні ... жаңа ... ... ... сапасы
тәрбиешінің тәрбие жұмысын мақсатты, жүйелі, кәсіби шеберлікпен ... Адам ... ... ... ... ... ... іс - әрекеттерге көзқарасы қалыптасады, нығаяды. Тұлға – біртұтас
жүйе. Біртұтас жүйе ретінде адам өзін - өзі ... ... ... мақсаттарының бірі – тұлғаны біртұтас жүйе ретінде тәрбиелеу. ... сана ... ... адам – жасампаз тұлға. Өзін, айналасын, қоғамды
жаңартып ... ... төрт ... айқындайды. Әлеуметтік жағдайына
сәйкес мазмұндық белгілері, тәжірибесі, болмыстың көрінісі ретінде тұлғаның
психикалық үрдістерінің жеке ерекшеліктеріне байланысты болмысты бейнелеуі,
өмірден ... ... гөрі туа ... қасиеттері басым болып
табылатын биопсихикалық құрылым.
Сонымен, зерттеушілердің басым көпшілігінің пікірі тұлғаның ... ... ... даму ... ... ... морфологиялық және функционалдық ерекшеліктеріне сай қалыптасады,
адамның дене құрылысының саулығы мен еңбексүйгіштігі – тұлғаның ең ... ... ... ... ... өсу ... дене жарақаты, т.б.
өзін әр алуан сезуіне әсер етіп, психикалық ... ... әсер ... ... ... ... жүйе деп ... оның психикалық
қасиеттері негізгі ... ... Бұл жүйе ... қасиеттері мен қоғамдық
тәжірибені меңгеру барысында дамиды. Тұлғаның тұтастығы мен бірлігі ... жіне ...... жиынтығы болып табылады. Тұлға ... ғана ... ... ... ... оқиғаларға да байланысты
әсерленіп ашылады. Соған сәйкес туындайтын көзқарас пен іс – ... те ... ... ... іс - ... ... және айналасына қарым – қатынасы
арқылы, ... ... ... ... ... қалыптасады. Сондықтан
баланың табиғи бейімділігін дамытып, тұрақты, әлеуметтік ... ... ... осы ... ... басшылық етудің маңызы
зор.
Жүйенің басты мақсаттарының бірі – ... ... ... ... дамыту,
еркіндігін қалыптастыру, өз бетінше ... ... ... жеке ... ескеру, басшылыққа алу, әрі қарай ұштау,
тұлғалыққа бағыттау.
Шығармашылық ... ... ... өзін тұлға сезінуі мен
айналасына өзіндік көзқарасы ... ... ... ... ... ... ... дамуы, негізгі шарты - әлеуметтік
жағдайы негіз болады.
Баланың шығармашылық қасиеті кішкенайынан ... ... ... – бала ... қалыпты жағдайы. Алайда шығармашылыққа
бейімділік бірте – бірте жоғала бастайды, ол балаға да, ... да ... ... ... тұрақты және саналы айналысатын және өз
мүмкіндігін ... ... ... адам өмір талабына, өзгермелі еңбек
шартына, өзін - өзі ... өзін - өзін ... тез ... адам ... ... ... ... қызық, мақсаттарын
жүзеге асыру барысында өз жолын өзі ашып, кедергілерді жеңе алады, үздіксіз
алға жылжып отырады.
И.Павлов «Мақсатқа ұмтылған, бір ... соң ... ... ... адамның өмірі қызық әрі күшті болады. ... ... ... ... өмірі жаңарып, мақсат ... ... мәні ... ... мен ... ғана ... сол мақсатқа
ұмтылуда» деген.
Психологтер адам бойындағы биологиялық және әлеуметтік бастауды
төртке бөледі:
1. адамның темпераменті, жас және ... ... ... ... ... мен жағдайын қамтитын қалыптасқан
қасиеттері;
3. әлеуметтік деңгейі, тұлғаның тәжірибесі. Бұл ... ... ... ... рөлі ... ... іс - ... мақсатының бағыты. Ол тікелей әлеуметтік
жағдайға байланысты. Әрбір бөлік бірін – бірі дамытып отырады.
Шығармашылық бағыт ... ... ... ... ... үш ... ... жан – жақты дамыған әлеуметтік ... Ал ... ... ... ... ... ... жүйелейді, айқындайды. Шығармашыл тұлға шығармашылық
іс - әрекетте болады, іс - әрекеттің барлық түрінде шығармашылық дамиды.
Балалық ... ... ... оқу – ... ... тиімді
дамиды. Нәтижесінде баланың білімі, белгілі бір қабілеттері артады. Ол әр
алуан жолмен, әсіресе эстетикалық тәрбие құралдары арқылы ... ... ... ... үрдіс ретінде оқушының болмысқа
және өнерге көзқарасын ... ... пен өнер адам ... ... ... шығармашыл тұлға болу дегеніміз – дүниені тану және жаңарту
арқылы тұлғаның ... ... ... ... ... ... бөліктері
«Шығармашылық» сөзінің төркіні «шығару», «ойлап табу» дегенге саяды.
Демек, жаңа нәрсе ойлап табу, сол ... ... қол ... деп түсіну
керек. Философиялық сөздікте «шығармашылық – ... ... мәні бар, ... ... ... ... іс - ... деп
түсіндіріледі. Көрнекті психолог Л.Выготский «шығармашылық» деп жаңадан
ашатын әрекетті атаған. Ал осы мәселені ... ... ... ... оны ... ұғымымен қатар қояды. Өйткені, әрбір жаңалық,
әсіресе, интеллектуалдық тұрғыда ... ол ... ... жаңа ... ... деп ... Бұл ... бүгінгі педагогиканың
талаптарына сәйкес келетіндіктен көңілге қонымды.
Зерттеле келе шығамашылыққа берілген анықтамалар да өзгере ... ... ... сөзімен, «жаңалықпен» қатар «бастамашылдық,
белсінділік» ұғымдары астарлас қолданылып жүр.
Шығармашылық жөнінде ... ... ... ... ... ... ... - өте күрделі психологиялық үрдіс. Ол
адамға ғана тән.
Ұзақ жылдар бойы шығармашылық барлық адамның қолынан келе ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір
шарттар орындалған жағдайда кез ... ... ... бейімдеуге
болатыны көп айтылуда.
Шығармашылыққа деген қажеттілік – күрделі рухани қажеттілік. Әзірге
ол барлық ... ... ... ... Ал қоғамдағы жаңару үрдістері әр
адамнан күнделікті шығармашылық қайтарымды талап етіп отыр.
Шығармашылық – бүкіл болмыстың, ... ... бір ... ... ... ... ... жеке адамның, ақыл
санасында, іс - әрекеттінде, ішкі жан ... ... ... ... жүріп, белгілі бір жүйемен ... Ішкі ... ... өзі ... Ал ... ... ... реттеу
жеке адамның ой – санасына, айналысатын ... ... ... ... ... оның өз ... ... іске асыруына жол ашады. Шығармашылықтың мәнін аша отырып оның
«әрекет» ұғымымен тығыз байланысты екенін ... ... ... ... ... ... ... шығармашылықы
тудырып, оның нақты болмысқа айналдырса, ал шығармашылық әрекеті реттейді,
оның ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады, әрі қарай дамиды.
Зерттеушілер шығармашылық әрекетке әр түрлі анықтама ... ... ... деп ... ... ... жаңа ... білуді, нысанның жаңа қызметін көре білуді, жаңа шешім ... ... ... ... шешудегі көрегендікке балайды,
идеяларды іске асыру (генерация жасай білу), болжай білу ... ... ... ... ... ... ... Ал шығармашылық ойлауға ойдың ... ... ... ... ... Қиял және ...... дүние заттары мен құбылыстарының субъективті
бейнелерін қайтадан жаңғыртып, өңдеп ... ... дәл ... ... ғана тән жан қуаты...Әр адамның қиял ерекшеліктері сол адамның
құмартып қызығуына, жеке басының өзіндік ... ... ...... ... ... – ақ, қиялдың мазмұны мен түрі
кісінің жас ерекшеліктері мен білім, өмір ... де ... ... ... іс - әрекет үстінде туып, дамып отырады. Қиял ... ... ... ... ... Енжар қиялдың ең төменгі шегі –
түс көру. Белсенді қиял – қайта жасау, шығармашылық ... ... ... өмір ... жеке ... ... ... іс - әрекеті, өмір
салты қиялдың дәрежесіне елеулі түрде тәуелді.
4. Шабыт және шығармашылық
Жаңа нәрсе ойлап шығаруда (машина, күріштің жаңа түрі, жыр, ... ... ... қуат – ... ... ... ... шабыт дейді. Шабыт – мәселенің шешімін табуы, ойдың тууы, жанның
эстетикалық ... ... ... – қиял мен ... ... ... - өте зор, ... жігерлі еңбек нәтижесі.
«Шабыт – тек іздеген адамға ғана кезігетін қонақ. Жалқау ... ... ... ... ... да ... ... адамшылығы ақыл, ғылым, жақсы ата, жақсы ана, жақсы құрбы,
жақсы ұстаздан болады». (Абай)
Шығармашылық ... ... оны ... жолдары жайында ғалымдар
тереңнен ой толғайды. Жүсіп Баласағұн, Әл – Фараби, Абай өз ... жеке ... ... дамытудың жолдарын зерттеген. Оқушы
шығармашылығына ...... ... ең ... білім мазмұнына енгізген –
М.Жұмабаев.
Оқыта отырып, ... ... ... ... ... Ш.Амонашвили, И.Волков, О.Газман еңбектерінде қарастырылды.
Өз республикамызда бұл ... ... ... ... ... ... сыныптарда шығарма жазғызу, В.Чернов
факультатив, үйірме жұмыстары арқылы қабілетті шығармашылық ... ... ... ... ... жұмысының негізгі идеясы –
оқушыларды сөз өнеріне баулу, көркем – ... ... ... ... ойын ... ... ... қабілеттерді дамыту жолдарын
айқындайды.
Қабілет жайында жазылған ойларды, тұжырымдамаларды, ... ... адам ... ... ... ... олар тек ... бір
әлеуметтік жағдайларда байқалып, әрі қарай басқа ... ... ... ... ... ... ... «қабілеттерді» тұлғаның белгілі бір әрекетті орындауға
жағдай жасайтын жеке ерекшеліктері дей келе, олар ...... іс ... ... ... әрі ... ... отыратынын атайды.
Қабілет ұғымына берілетін анықтамалар: ...... ... алуға
қажетті психологиялық еркшеліктері. Қабілеттер – іс - әрекеттің белгілі бір
түрін нәтижелі орындаудан көрінетін адамның жеке ... ... ... ... ... ... ... зерттеген Н.Лейтес
қабілетке «іс - әрекеттің белгілі бір түрінде ... ... ... ... ... берді.
Қабілеттер жайындағы ой – пікірді түйіндей келе, төмендегіндей
тұжырым жасаймыз.
Қабілеттер мәселесі – ... жеке ... ... туа ... ... ... олар өмір сүру барысында дамып
отырады. Қабілет дәрежесі әр адамда әр түрлі деңгейде болады, ол әрекеттен
байқалып, сол ... ... ... ... ... ... бір ... айналысуға мүмкіндік
беретінбейімділіктен байқалады. Академик Т.Тәжібаев «Бала ... ... ... ... оның ... ... ... деп жазады.
Ал Н.Лейтес «бейімділік – ұмтылу, ал қабілет - мүмкіндіктер» дейді.
Қабілет тұлғаға тән қасиеттердің бірі ... ... ... бас» ... ... ... тоқталу керек. «Тұлға» (латынша -
persona) – ертеден келе ... ... Бұл ... алғаш актерлер сахнада киіп
жүретін бетпердені атаған. Бүгінгі күні ол әлеуметтік мәні, қасиеттері бар
нақты адамды білдіреді.
«Тұлға - ... ... даму ... ... оның
психикасында болатын жаңа сапа» деп жазды ... Ал ... ...... ... да, ... де ... енгізе алатын
адамдар».
Оқушылардың шығармашылық қабілетін танып білу, дамыту үшін: ... ... ... ... әр ... ... ... керек. Оны
анықтауға психологиялық тестілер, зерттеу, бақылау, ... ... 2) әр ... ... ... түрі ... ... отырып,
баланың жетекші қабілетін анықтап, арнаулы жаттығу жұмыстарын ... жөн. ... ... екі ... ... анықтайды:
а)репродуктивті – іс - әрекетті, ... ... ... ... 2)
шығармашылық – жаңалық ойлап табуға бағытталған қабілеттер деңгейі.
В.Андреев орта және жоғары оқу орнында шығармашыл тұлға ... өзін - өзі ... ... диалектикасын дәлелдейді. Өзін - өзі
шығармашылықпен тәрбиелеу ...... ... ... ... педагогикалық акмеологияға ерекше мән беріледі.
Акмеология ... ... іс - ... даму ... ... жүзеге асуын, кәсіптік шеберліктің шыңына ... ... ... ... ... ... ... шыңы
әр алуан. Адам, ең алдымен, мамандық таңдайды, ... іс - ... ... ... ... Сонымен әр адам жеке мүмкіндігіне қарай ... ... ... ... ... ... ... қабілетін дамытуға
тырысады. Шығармашылық қабілет өзіне деген сенімділігін арттырады.
Біз, көбінесе, ... өз ... ... көрсетпейтінін
білеміз. Әр адам өзін жетілдіру үшін ... - өзі ... ... ... ... ... мәні бар. Шығармашылық қасиет уақытты бағалауға
ұмтылдырады. Уақыт – халық байлығы.
Педагогикалық шеберліктің құрамына мыналар жатады:
■ мәдениетті адам ретінде мұғалімнің жеке ... ... ... ... – педагогикалық іскерлік;
■ ынтымақтасу педагогикасын, қазіргі оқыту мен ... ... ... ... өзін - өзі ... ... ... жоғары педагогикалық нәтижелерге жету.
Сонымен қатар шешімін таппаған мәселелер бар. Олар ... Неге ... ... шыңына жете алады, ал ... ... ... ... кәсіби – шығармашылыққа жетудің ең тиімді жолы қандай?
3. Адамның шығармашылық қабілетінің жетілуінің қандай нақты ... ... шешу үшін ... ... ... ... ... Сондықтан мұғалімдер зерттеушілік жолына түсіп,
кәсіби шығармашылық шеберлікке қадам басуы қажет.
Шығармашылық пен өнер – егіз ... ... ... күші - әр ... өнердің түрі болып табылады. К.Ушинский «Адамды
жан – жақты дамыту эстетикалық тәрбие арқылы жүзеге ... Өнер ... жете ... ... ... әсер ... ... Л.Толстой «Талант
деп аталатын ерекше қасиет басқалар көре, аңғара алмайтын құбылыстарды ... ... түрі әр ... мәні ... – ол жаңа ... жасау.
Адам өнер арқылы сұлулықты сезінуге, өмірде де, өнерде де сұлулықты жасауға
үйренеді.
Озық педагогика: әрбір бала ... ... ... ... ... Шығармашыл бала өзінің қабілетін, күш – ... ... ... дәлелдейді.
В.Сухомлинский «Шығармашылық арқылы тұлғаның рухани байлығы
қалыптасады, шығармашылық адамды адамға тартатын ... тең. ... ...... ... ... мақсаты баланы
өмірге, еңбекке шығармашылықпен қарауға үйрету» деп атап көрсеткен.
Таным үрдісі бір нәрсеге қызығудан басталады, ал ... ... ... ... ... ... ... біздің ішкі
дүниемізге,жан жүйемізге әсер етіп,адамдық қалпымызды ... ... ... ... ... ... қабілетті ашып,
толыққанды тұлға қалыптастыруда өнердің, оның ішінде поэзия, драматургияның
рөлі ерекше. ... ... ... баулу» арнаулы курсын жүргізу,
студенттерді өз ауылы, өз ... өз ... ... өз аймағының
шығармашыл адамдарының, ақындары мен жазушыларының өмірін зерттеп, ізденіс
жұмыстарын жүргізіп, ... ... ... ... ... ... жариялап отыруға тарту игі жемісін береді. Өзі ... ... ... ... қала, ауыл, ел өміріне етене араласу, өз
пікірін қалыптастыру, ... ... жаза білу ... баулудың
жаңа технологиясын қалыптастырады.
Көркемөнер арқылы шығармашылыққа баулу мақсатын орындау барысында
өнер туындыларының эстетикалық ... ... алу үшін ... бір
білім жүйесін қалыптастыру керек. Бала, жасөспірім, жеткіншек, студент өнер
арқылы әлемді, ортаны, өзін тереңірек сезінеді.
Р.Наурызбаева осы ... ... ... 38 ... ... ... отырып, эксперимент жүргізді. Жұмыс
барысында төмендегідей талаптар жүйесі қалыптасты.
1. ... ... ... шығармашылық қабілетін қызығу
бағыты мен деңгейін анықтау. Мысалы, оқушы өлең жазатын болса, ... ... ... Жеке ... мен ... ... отырып, ұжымдық жұмыстан
бөлінбеуін қадағалап, сабаққа ... ... әр ... ... ... ... керек. Әр баланың шығармашылық белсенділігін
арттыру үшін жүргізілетін жұмыстарды баланы дамыту мақсатында бірін – ... ... етіп ... қажет.
Осы мақсаттарды негізге ала отырып жасаған авторлық бағдарламамыз
төмендегідей кезеңдерден тұрады.
1) Бастауыш. Бұл ... ... ... ... мен
педагогтер тәрбиеленушілердің қызығуын, қабілетін, даму
деңгейін анықтайды. Яғни, бала қабілетінің жоғары, төмен
деңгейін белгілейді. Мысалы, С.Арманның өлең жазу ... ән айту ... ... ... Әр ... өнердің қай түріне бейімділігін
анықтап, топқа жинақтап, тереңірек бақыланады, ... ... әр ... жеке және ... жұмыс жүргізіледі.
3) Қалыптастыру. Бұл кезеңде ... ... ... ... ... ... ... жұмыс
ұйымдастырады. Мысалы, сурет көрмесі, поэзия апталығы, тіл
мерекесі, ... ... ... ... Бұл кезеңде тәрбиеленушілер
ұжымдық шығармашылық жұмыстарын өткізеді. Мысалы, ертегіні
кейіпкерлендіру, тақырыптық, шығармашылық ... Бұл ... ең ... ... ... сынып оқушылары мен студенттер де ... ... ... түріне қабілетті балалар да қатысады, яғни,
өнердің жиынтық, күрделі жұмысы орындалады.
Сонымен ... ...... ... ... ... Шығармашылықтың бірінші деңгейі – педагогтер мен
балалардың ... ... ... ... – қатынас жасауы арқылы
балаларды шығармашылыққа бейімдейді.
Екінші деңгей – жұмыс (сабақ) барысында жоспарлаудан ... іс ... ... ... Бұл ... оқу – тәрбие жұмыстарының
мазмұны, әдістері мен түрлері таңдалып, іріктеледі.
Үшінші деңгей – ... ... ... ... қарым – қатынаста болады. Педагог шығармашылығының ... ... өзін - өзі ... ... ...... ... пен тәрбиеленушілер өнердің
белгілі бір жетекші түрін айқындап, кәсіби күрделі жұмыстармен айналысады:
шығармашылық кеш, сахналық көрініс, ... ... ... басты рөл атқарады. Әрбір баланың ... ... ... ... ... білу ... үлкен нәтижеге
жетуге болатыны дәлелденді.
Шығармашыл тұлға қалыптастыру үшін төмендегідей ережелерді ұстанды.
1. Әрбір бала алған ... ... ... білу үшін өзімен -
өзі болуға мүмкіндік беру керек.
2. Әр баланы өнердің өзі ... ... ... үшін ... ... ету ... Мысалы, домбырасы жоқ
бала домбыра тартып үйрене алмайды.
3. Баланың шығармашылығына ретсіз кірісе беруге болмайды.
4. Баланы мазақтауға ... ... ... ... ... ... қана шығармашыл бала тәрбиелей алады.
Сондықтан баланың әрбір жаңа ісіне ... білу ... ... ... қызықты етіп әңгімелеуді дағдыға
айналдыру крек.
7. Оқуды тартымды, қызықты ... ... ... көп ... ... отыру.
9. Бәрін бірден түсіндіруге тырыспау.
10. Баланың өз ... ... ... ... ... ... ... қызыға сөйлесу қажет.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Платонов К.Г. Структура и развитие личности. М., Наука, ... ... Н.В., Реан А.А. ... СпБ. 2000, ... ... Н.Ю. ... ... руководителя. Казань. 1996. 10-б
4. Андреев В.И. Педагогика. Казань. 1996. 171-б
5. ... Т. ... ... ... ... университеті», 1993.
6. Лейтес Н.С. Умственные способности и возраст. М., Просвещение, 1971.
144-б
7. Култуманова Ш., Оразалиев М., ... Б. ... 2 ... Учебник.
Алматы. «Атамұра», 1998.
8. Леонтьев А.Н. Деятельность. Сознание личности. М., Мысль, 1975. ... ... Р. ... ... ... баулу» // Қазақстан
мектебі. -2007.-№2.-56-63-б

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогикалық құзыреттілік6 бет
Оқушыларда біртұтас тұлға ретінде қалыптастыру мәселелері42 бет
Әлихан Бөкейханов – публицист4 бет
Аймақтық интеграциялық үрдістері мен Қазақстан33 бет
Еуразиялық экономикалық қоғамдастық11 бет
Кеден одағы – ықпалдастықтың жаңа жолы4 бет
Мемлекетті басқарудың ұйымдастырушылық құрылымы(эссе)3 бет
Спиноза және оның этикасы3 бет
Телекоммуникация желілері мен жүйелерінің негіздері21 бет
Тәрбие процесі24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь